Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 1427 270705 263514 2026-06-11T22:22:30Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[Pro Aulo Cluentio Habito]] ad [[Pro Cluentio]] praeter redirectionem 263514 wikitext text/x-wiki < [[Marcus Tullius Cicero]]<br> < [[Orationes (Marcus Tullius Cicero)]] {{titulus2 |Scriptor= Marcus Tullius Cicero |OperaeTitulus= Pro Aulo Cluentio Habito |OperaeWikiPagina= |Annus= 69 a.C.n. |SubTitulus= Orationes |Genera=Orationes }} <div class=text> '''Pro Aulo Cluentio Habito''' ===I=== {{pn|1}}Animadverti, iudices, omnem accusatoris orationem in duas divisam esse partes, quarum altera mihi niti et magno opere confidere videbatur invidia iam inveterata iudicii Iuniani, altera tantum modo consuetudinis causa timide et diffidenter attingere rationem veneficii criminum, qua de re lege est haec quaestio constituta. Itaque mihi certum est hanc eandem distributionem invidiae et criminum sic in defensione servare ut omnes intellegant nihil me nec subterfugere voluisse reticendo nec obscurare dicendo. {{pn|2}}Sed cum considero quo modo mihi in utraque re sit elaborandum, altera pars, et ea quae propria est iudicii vestri et legitimae veneficii quaestionis, per mihi brevis et non magnae in dicendo contentionis fore videtur; altera autem, quae procul ab iudicio remota est, quae contionibus seditiose concitatis accommodatior est quam tranquillis moderatisque iudiciis, perspicio quantum in agendo difficultatis et quantum laboris sit habitura. {{pn|3}}Sed in hac difficultate illa me res tamen, iudices, consolatur, quod vos de criminibus sic audire consuestis ut eorum omnium dissolutionem ab oratore quaeratis, ut non existimetis plus vos ad salutem reo largiri oporter quam quantum defensor purgandis crimibus consequi et dicendo probare potuerit: de invidia autem sic inter vos disceptare debetis ut non quid dicatur a nobis, sed quid oporteat dici consideretis. Agitur enim in criminibus A. Cluenti proprium periculum, in invidia causa communis. Quam ob rem alteram partem causae sic agemus ut vos doceamus, alteram sic ut oremus; in altera diligentia vestra nobis adiungenda est, in altera fides imploranda; nemo est enim qui invidiae sine vestro ac sine talium virorum subsidio possit resistere. {{pn|4}}Equidem quod ad me attinet, quo me vertam nescio. Negem fuisse illam infamiam iudicii corrupti? negem esse illam rem agitatam in contionibus, iactatam in iudiciis, commemoratam in senatu? evellam ex animis hominum tantam opinionem, tam penitus insitam, tam vetustam? Non est nostri ingenii: vestri auxilii est, iudices, huius innocentiae sic in hac calamitosa fama quasi in aliqua perniciosissima flamma atque in communi incendio subvenire. ===II=== {{pn|5}}Etenim sicut aliis in locis parum firmamenti et parum virium veritas habet, sic in hoc loco falsa invidia imbecilla esse debet. Dominetur in contionibus, iaceat in iudiciis; valeat in opinionibus ac sermonibus imperitorum, ab ingeniis prudentium repudietur; vehementes habeat repentinos impetus, spatio interposito et causa cognita consenescat: denique illa definitio iudiciorum aequorum, quae nobis a maioribus tradita est, retineatur, ut in iudiciis et sine invidia culpa plectatur et sine culpa invidia ponatur. {{pn|6}}Quam ob rem a vobis, iudices, ante quam de ipsa causa dicere incipio, haec postulo: primum – id quod aequissimum est – ut ne quid huc praeiudicati adferatis (etenim non modo auctoritatem, sed etiam nomen iudicum amittemus, nisi hic ex ipsis causis iudicabimus ac si ad causas iudicia iam facta domo deferemus); deinde si quam opinionem iam vestris mentibus comprehendistis, si eam ratio convellet, si oratio labefactabit, si denique veritas extorquebit, ne repugnetis eamque animis vestris aut libentibus aut aequis remittatis; tum autem, cum ego una quaque de re dicam et diluam, ne ipsi quae contraria sint taciti cogitationi vestrae subiciatis, sed ad extremum exspectetis meque meum dicendi ordinem servare patiamini: cum peroraro, tum, si quid erit praeteritum, animo requiratis. ===III=== {{pn|7}}Ego me, iudices, ad eam causam accedere quae iam per annos octo continuos ex contraria parte audiatur atque ipsa opinione hominum tacita prope convicta atque damnata sit, facile intellego: sed si qui mihi deus vestram ad me audiendum benivolentiam conciliarit, efficiam profecto ut intellegatis nihil esse homini tam timendum quam invidiam, nihil innocenti suscepta invidia tam optandum quam aequum iudicium, quod in hoc uno denique falsae infamiae finis aliquis atque exitus reperiatur. Quam ob rem magna me spes tenet, si quae sunt in causa explicare atque omnia dicendo consequi potuero, hunc locum consessumque vestrum, quem illi horribilem A. Cluentio ac formidolosum fore putaverunt, eum tandem eius fortunae miserae multumque iactatae portum ac perfugium futurum. {{pn|8}}Tametsi permulta sunt quae mihi, ante quam de causa dico, de communibus invidiae periculis dicenda esse videantur, tamen, ne diutius oratione mea suspensa exspectatio vestra teneatur, adgrediar ad crimen cum illa deprecatione, iudices, qua mihi saepius utendum esse intellego, sic ut me audiatis quasi hoc tempore haec causa primum dicatur, sicuti dicitur, non quasi saepe iam dicta et numquam probata sit. Hodierno enim die primum veteris istius criminis diluendi potestas est data: ante hoc tempus error in hac causa atque invidia versata est. Quam ob rem dum multorum annorum accusationi breviter dilucideque respondeo, quaeso ut me, iudices, sicuti facere instituistis, benigne attenteque audiatis. ===IV=== {{pn|9}}Corrupisse dicitur A. Cluentius iudicium pecunia, quo inimicum innocentem Statium Albium condemnaret. Ostendam, iudices, primum – quoniam caput illius atrocitatis atque invidiae fuit innocentem pecunia circumventum – neminem umquam maioribus criminibus, gravioribus testibus esse in iudicium vocatum; deinde ea de eo praeiudicia esse facta, ab ipsis iudicibus a quibus condemnatus est, ut non modo ab isdem, sed ne ab aliis quidem ullis absolvi ullo modo posset. Cum haec docuero, tum illud ostendam, quod maxime requiri intellego, iudicium illud pecunia esse temptatum non a Cluentio, sed contra Cluentium, faciamque ut intellegatis in tota illa causa quid res ipsa tulerit, quid error adfinxerit, quid invidia conflarit. {{pn|10}}Primum igitur illud est, ex quo intellegi possit debuisse Cluentium magno opere causae confidere, quod certissimis criminibus et testibus fretus ad accusandum descenderit. Hoc loco faciendum mihi, iudices, est ut vobis breviter illa quibus Albius est condemnatus crimina exponam. Abs te peto, Oppianice, ut me invitum de patris tui causa dicere existimes, adductum fide atque officio defensionis. Etenim tibi si in praesentia satis facere non potuero, tamen multae mihi ad satis faciendum reliquo tempore facultates dabuntur: Cluentio nisi nunc satis fecero, postea mihi satis faciendi potestas non erit. Simul et illud quis est qui dubitare debeat, contra damnatum et mortuum pro incolumi et pro vivo dicere. cum illi in quem dicitur damnatio omne ignominiae periculum iam abstulerit, mors vero etiam doloris; hic autem, pro quo dicimus, nihil possit offensionis accipere sine acerbissimo animi sensu ac molestia et sine summo dedecore vitae et turpitudine? {{pn|11}}Atque ut intellegatis Cluentium non accusatorio animo, non ostentatione aliqua aut gloria adductum, sed nefariis iniuriis, cotidianis insidiis, proposito ante oculos vitae periculo, nomen Oppianici detulisse, paulo longius exordium rei demonstrandae petam; quod quaeso, iudices, ne moleste patiamini; principiis enim cognitis multo facilius extrema intellegetis. ===V=== A. Cluentius Habitus fuit, pater huiusce, iudices, homo non solum municipii Larinatis, ex quo erat, sed etiam regionis illius et vicinitatis virtute, existimatione, nobilitate facile princeps. Is cum esset mortuus Sulla et Pompeio consulibus, reliquit hunc annos XV natum, grandem autem et nubilem filiam, quae brevi tempore post patris mortem nupsit A. Aurio Melino, consobrino suo, adulescenti in primis, ut tum habebatur, inter suos et honesto et nobili. {{pn|12}}Cum essent eae nuptiae plenae dignitatis, plenae concordiae, repente est exorta mulieris importunae nefaria libido, non solum dedecore, verum etiam scelere coniuncta. Nam Sassia, mater huius Habiti – mater enim a me in omni causa, tametsi in hunc hostili odio et crudelitate est, mater, inquam, appellabitur, neque umquam illa ita de suo scelere et immanitate audiet ut naturae nomen amittat; quo enim est ipsum nomen amantius indulgentiusque maternum, hoc illius matris, quae multos iam annos et nunc cum maxime filium interfectum cupit, singulare scelus maiore odio dignum esse ducetis. Ea igitur mater Habiti, Melini illius adulescentis, generi sui, contra quam fas erat amore capta, primo, neque id ipsum diu, quoquo modo poterat, in illa se cupiditate continebat: deinde ita flagrare coepit amentia, sic inflammata ferri libidine, ut eam non pudor, non pudicitia, non pietas, non macula familiae, non hominum fama, non filii dolor, non filiae maeror a cupiditate revocaret. {{pn|13}}Animum adulescentis, nondum consilio ac ratione firmatum, pellexit eis omnibus rebus quibus illa aetas capi ac deliniri potest. Filia, quae non solum illo communi dolore muliebri in eius modi viri iniuriis angeretur, sed nefarium matris pelicatum ferre non posset, de quo ne queri quidem se sine scelere posse arbitraretur, ceteros sui tanti mali ignaros esse cupiebat, in huius amantissimi sui fratris manibus et gremio maerore et lacrimis consenescebat. {{pn|14}}Ecce autem subitum divortium, quod solacium malorum omnium fore videbatur! Discedit a Melino Cluentia, ut in tantis iniuriis non invita, ut a viro non libenter. Tum vero illa egregia et praeclara mater palam exsultare laetitia, triumphare gaudio coepit, victrix filiae non libidinis. Itaque diutius suspicionibus obscuris laedi famam suam noluit. Lectum illum genialem, quem biennio ante filiae suae nubenti straverat, in eadem domo sibi ornari et sterni expulsa atque exturbata filia iubet: nubit genero socrus nullis auspicibus, nullis auctoribus, funestis ominibus omnium. ===VI=== {{pn|15}}O mulieris scelus incredibile et praeter hanc unam in omni vita inauditum! o libidinem effrenatam et indomitam! o audaciam singularem! Nonne timuisse, si minus vim deorum hominumque famam, at illam ipsam noctem facesque illas nuptiales! non limen cubiculi! non cubile filiae! non parietes denique ipsos, superiorum testes nuptiarum! Perfregit ac prostravit omnia cupiditate ac furore: vicit pudorem libido, timorem audacia, rationem amentia. {{pn|16}}Tulit hoc commune dedecus familiae, cognationis, nominis graviter filius; augebatur autem eius molestia cotidianis querimoniis et adsiduo fletu sororis; statuit tamen nihil sibi in tantis iniuriis ac tanto scelere matris gravius esse faciendum quam ut illa ne uteretur, ne, quae videre sine summo animi dolore non poterat, ea, si matre uteretur, non solum videre, verum etiam probare suo iudicio putaretur. {{pn|17}}Initium quod huic cum matre fuerit simultatis audistis: pertinuisse hoc ad causam tum, cum reliqua cognoveritis, intellegetis. Nam illud me non praeterit, cuiuscumque modi sit mater, tamen in iudicio filii de turpitudine parentis dici vix oportere. Non essem ad ullam causam idoneus, iudices, si hoc, quod in communibus hominum sensibus atque in ipsa natura positum atque infixum est, id ego, qui ad hominum pericula defendenda adiungerer, non viderem. Facile intellego non modo reticere homines parentum iniurias, sed etiam animo aequo ferre oportere. Sed ego ea quae ferri possunt ferenda, quae taceri tacenda esse arbitror. {{pn|18}}Nihil in vita vidit calamitatis A. Cluentius, nullum periculum mortis adiit, nihil mali timuit, quod non totum a matre esset conflatum et profectum. Quae hoc tempore sileret omnia, atque ea, si oblivione non posset, tamen taciturnitate sua tecta esse pateretur; sed vero sic agitur ut prorsus reticeri nullo modo possit. Hoc enim ipsum iudicium, hoc periculum, illa accusatio, omnis testium copia quae futura est, a matre initio est adornata, a matre hoc tempore instruitur atque omnibus eius opibus et copiis comparatur. Ipsa denique nuper Larino huius opprimendi causa romam advolavit: praesto est mulier audax, pecuniosa, crudelis: instituit accusatores, instruit testes: squalore huius et sordibus laetatur, exitium exoptat, sanguinem suum profundere omnem cupit, dum modo profusum huius ante videat. Haec nisi omnia perspexeritis in causa, temere a nobis illam appellari putatote: sin erunt et aperta et nefaria, Cluentio ignoscere debebitis quod haec a me dici patiatur: mihi ignoscere non deberetis, si tacerem. ===VII=== {{pn|19}}Nunc iam summatim exponam quibus criminibus Oppianicus damnatus sit, ut et constantiam A. Cluenti et rationem accusationis perspicere possitis; ac primum causa accusandi quae fuerit ostendam, ut id ipsum A. Cluentium vi ac necessitate coactum fecisse videatis. {{pn|20}}Cum manifesto venenum deprehendisset quod vir matris Oppianicus ei paravisset, et res non coniectura, sed oculis ac manibus teneretur, neque in causa ulla dubitatio posset esse, accusavit Oppianicum: quam constanter et quam diligenter, postea dicam: nunc hoc scire vos volui, nullam huic aliam accusandi causam fuisse nisi uti propositum vitae periculum et cotidianas capitis insidias hac una ratione vitaret. Atque ut intellegatis eis accusatum esse criminibus Oppianicum ut neque accusator timere neque reus sperare debuerit, pauca vobis illius iudicii crimina exponam; quibus cognitis nemo vestrum mirabitur illum diffidentem rebus suis ad Staienum atque ad pecuniam confugisse. {{pn|21}}Larinas quaedam fuit Dinaea, socrus Oppianici, quae filios habuit M. et N. Aurios et Cn. Magnum et filiam Magiam, nuptam Oppianico. M. Aurius adulescentulus bello Italico captus apud Asculum in Q. Sergi senatoris (eius qui inter sicarios damnatus est) manus incidit, et apud eum in ergastulo fuit; N. autem Aurius frater eius mortuus est, heredemque Cn. Magium fratrem reliquit; postea Magia uxor Oppianici mortua est; postremo unus qui reliquus erat Dinaeae filius, Cn. Magius, est mortuus. Is heredem fecit illum adulescentem Oppianicum sororis suae filium, eumque partiri cum Dinaea matre iussit. Interim venit index ad Dinaeam neque obscurus neque incertus, qui nuntiaret ei filium eius, M. Aurium, vivere et in agro Gallico esse in servitute. {{pn|22}}Mulier amissis liberis cum unius reciperandi filii spes esset ostentata, omnes suos propinquos filiique sui necessarios convocavit, et ab eis flens petivit ut negotium susciperent, adulescentem investigarent, sibi restituerent eum filium quem tamen unum ex multis fortuna reliquum esse voluisset. Haec cum agere instituisset, oppressa morbo est; itaque testamentum fecit eius modi ut illi filio HS CCCC milia legaret, heredem institueret eundem illum Oppianicum, nepotem suum; atque eis diebus paucis est mortua Propinqui tamen illi, quem ad modum viva Dinaea instituerant, ita mortua illa ad investigandum M. Aurium cum eodem illo indice in agrum Gallicum profecti sunt. ===VIII=== {{pn|23}}Interim Oppianicus, – ut erat, sicuti ex multis rebus reperietis, singulari scelere et audacia, – per quendam Gallicanum, familiarem suum, primum illum indicem pecunia corrupit; deinde ipsum M. Aurium non magna iactura facta tollendum interficiendumque curavit. Illi autem qui erant ad propinquum investigandum et reciperandum profecti litteras Larinum ad Aurios illius adulescentis suosque necessarios mittunt, 'sibi difficilem esse investigandi rationem, quod intellegerent indicem ab Oppianico esse corruptum.' Quas litteras A. Aurius, vir fortis et experiens et domi nobilis et M. illius Auri perpropinquus, in foro palam, multis audientibus, cum adesset Oppianicus, recitat et clarissima voce se nomen Oppianici, si interfectum M. Aurium esse comperisset delaturum esse testatur. {{pn|24}}Interim brevi tempore illi qui erant in agrum Gallicum profecti Larinum revertuntur: interfectum esse M. Aurium renuntiant. Animi non solum propinquorum, sed etiam omnium Larinatium odio Oppianici et illius adulescentis misericordia commoventur; itaque cum A. Aurius, is qui antea denuntiarat, clamore hominem ac minis insequi coepisset, Larino profugit et se in castra clarissimi viri, Q. Metelli, contulit. {{pn|25}}Post illam autem fugam, sceleris et conscientiae testem, numquam se iudiciis, numquam legibus, numquam inermum inimicis committere ausus est, sed per illam L. Sullae vim atque victoriam Larinum in summo timore omnium cum armatis advolavit: quattuorviros, quos municipes fecerant, sustulit: se a Sulla et tres praeterea factos esse dixit, et ab eodem sibi esse imperatum ut A. Aurium, illum qui sibi delationem nominis et Capitis periculum ostentarat, et alterum A. Aurium et eius L. filium et Sex. Vibium, quo sequestre in illo indice corumpendo dicebatur esse usus, proscribendos interficiendosque curaret. Itaque illis crudelissime interfectis non mediocri ab eo ceteri proscriptionis et mortis metu tenebantur. His rebus in causa iudicioque patefactis quis est qui illum absolvi potuisse arbitretur? ===IX=== Atque haec parva sunt: cognoscite reliqua, ut non aliquando condemnatum esse Oppianicum, sed aliquam diu incolumem fuisse miremini. {{pn|26}}Primum videte hominis audaciam: Sassiam in matrimonium ducere, Habiti matrem, – illam cuius virum A. Aurium occiderat, – concupivit. Utrum impudentior hic qui postulet an crudelior illa, si nubat, difficile dictu est; sed tamen utriusque humanitatem constantiamque cognoscite. {{pn|27}}Petit Oppianicus ut sibi Sassia nubat, et id magno opere contendit; illa autem non admiratur audaciam, non impudentiam aspernatur, non denique illam Oppianici domum viri sui sanguine redundantem reformidat, sed, 'quod haberet ille tres filios,' idcirco se ab eis nuptiis abhorrere respondit. Oppianicus, qui pecuniam Sassiae concupivisset, domo sibi quaerendum remedium existimavit ad eam moram quae nuptiis adferebatur. Nam cum haberet ex Novia infantem filium, alter autem eius filius, Papia natus, Teani Apuli, (quod abest a Larino XVIII milia passuum), apud matrem educaretur, arcessit subito sine causa puerum Teano: quod facere nisi ludis aut festis diebus antea non solebat. Mater misera nihil mali suspicans mittit. Ille se Tarentum proficisci cum simulasset, eo ipso die puer, hora undecima cum valens in publico visus esset, ante noctem mortuus et postridie ante quam luceret combustus est. {{pn|28}}Atque hunc tantum maerorem matri prius hominum rumor quam quisquam ex Oppianici familia nuntiavit. Illa cum uno tempore audisset sibi non solum filium, sed etiam exsequiarum munus ereptum, Larinum confestim exanimata venit et ibi de integro funus iam sepulto filio fecit. Dies nondum decem intercesserant cum ille alter filius infans necatur. Itaque nubit Oppianico continuo Sassia, laetanti iam animo et spe optime confirmato: nec mirum, quae se non nuptialibus donis, sed filiorum funeribus esse delinitam videret. Ita quod ceteri propter liberos pecuniae cupidiores esse solent, ille propter pecuniam liberos amittere iucundum esse duxit. ===X=== {{pn|29}}Sentio, iudices, vos pro vestra humanitate his tantis sceleribus breviter a me demonstratis vehementer esse commotos: quo tandem igitur animo fuisse illos arbitramini quibus eis de rebus non modo audiendum fuit, verum etiam iudicandum? Vos auditis de eo in quem iudices non estis, de eo quem non videtis, de eo quem odisse iam non potestis, de eo qui et naturae et legibus satis fecit, – quem leges exsilio, natura morte multavit: auditis non ab inimico, auditis sine testibus, auditis cum ea quae copiosissime dici possunt breviter a me strictimque dicuntur. Illi audiebant de eo de quo iurati sententias ferre debebant, de eo cuius praesentis nefarium et consceleratum vultum intuebantur, de eo quem omnes oderant propter audaciam, de eo quem omni supplicio dignum esse ducebant: audiebant ab accusatoribus, audiebant verba multorum testium, audiebant cum una quaque de re a P. Cannutio, homine eloquentissimo, graviter et diu diceretur. {{pn|30}}Et est quisquam qui, cum haec cognoverit, suspicari possit Oppianicum iudicio oppressum et circumventum esse innocentem? Acervatim iam reliqua, iudices, dicam, ut ad ea quae propiora huiusce causae et adiunctiora sunt perveniam: vos quaeso memoria teneatis non mihi hoc esse propositum ut accusem Oppianicum mortuum, sed cum hoc persuadere vobis velim, iudicium ab hoc non esse corruptum, hoc uti initio ac fundamento defensionis, Oppianicum hominem sceleratissimum et nocentissimum esse damnatum. Qui uxori suae Cluentiae, quae amita huius Habiti fuit, cum ipse poculum dedisset, subito illa in media potione exclamavit se maximo cum dolore emori; nec diutius vixit quam locuta est, nam in ipso sermone hoc et vociferatione mortua est. Et ad hanc mortem tam repentinam vocesque morientis omnia praeterea quae solent esse indicia et vestigia veneni in illius mortuae corpore fuerunt. ===XI=== {{pn|31}}Eodemque veneno C. Oppianicum fratrem necavit. Neque est hoc satis: tametsi in ipso fraterno parricidio nullum scelus praetermissum videtur, tamen, ut ad hoc nefarium facinus accederet, aditum sibi aliis sceleribus ante munivit. Nam cum esset gravida Auria, fratris uxor, et iam appropinquare partus putaretur, mulierem veneno interfecit ut una illud quod erat ex fratre conceptum necaretur. Post fratrem adgressus est: qui sero, iam exhausto illo poculo mortis, cum et de suo et de uxoris interitu clamaret testamentumque mutare cuperet, in ipsa significatione huius voluntatis est mortuus. Ita mulierem ne partu eius ab hereditate fraterna excluderetur necavit; fratris autem liberos prius vita privavit quam illi hanc a nautra lucem accipere potuerunt, ut omnes intellegerent nihil ei clausum, nihil sanctum esse posse, a cuius audacia fratris liberos ne materni quidem corporis custodiae tegere potuissent. {{pn|32}}Memoria teneo Milesiam quandam mulierem, cum essem in Asia, quod ab heredibus [secundis] accepta pecunia partum sibi ipsa medicamentis abegisset, rei capitalis esse damnatam; nec iniuria, quae spem parentis, memoriam nominis, subsidium generis, heredem familiae, designatum rei pulicae civem sustulisset. Quanto est Oppianicus in eadem iniuria maiore supplicio dignus! si quidem illa, cum suo corpori vim attulisset, se ipsa cruciavit, hic autem idem illud effecit per alieni corporis mortem atque cruciatum. Ceteri non videntur in singulis hominibus multa parricidia suscipere posse: Oppianicus inventus est qui in uno corpore plures necaret. ===XII=== {{pn|33}}Itaque cum hanc eius consuetudinem audaciamque cognosset avunculus illius adulescentis Oppianici, Cn. Magius, isque, cum gravi morbo adfectus esset, heredem illum sororis suae filium faceret, adhibitis amicis, praesente matre sua Dinaea, uxorem suam interrogavit essetne praegnans; quae cum se esse respondisset, ab ea petivit ut se mortuo apud Dinaeam, quae tum ei mulieri socrus erat, quoad pareret habitaret, diligentiamque adhiberet ut id quod conceperat servare et salvum parere posset. Itaque ei testamento legat grandem pecuniam a filio, si qui natus esset: ab secundo herede nihil legat. {{pn|34}}Quid de Oppianico suspicatus sit, videtis: quid iudicarit, obscurum non est: nam cuius filium faceret heredem, eum tutorem liberis non adscripsit. Quid Oppianicus fecerit cognoscite, ut illum Magium intellegatis non longe animo prospexisse morientem. Quae pecunia mulieri legata erat a filio, si qui natus esset, eam praesentem Oppianicus non debitam mulieri solvit, si haec solutio legatorum et non merces abortionis appellanda est; quo illa pretio accepto multisque praeterea muneribus, quae tum ex tabulis Oppianici recitabantur, spem illam quam in alvo commendatam a viro continebat victa avaritia sceleri Oppianici vendidit. {{pn|35}}Nihil posse iam ad hanc improbitatem addi videtur: attendite exitum. Quae mulier obtestatione viri decem illis mensibus ne domum quidem ullam nisi socrus suae nosse debuit haec quinto mense post viri mortem ipsi Oppianico nupsit. Quae nuptiae non diuturnae fuerunt; erant enim non matrimonii dignitate, sed sceleris societate coniunctae. ===XIII=== {{pn|36}}Quid? illa caedes Asuvi Larinatis, adulescentis pecuniosi, quam clara tum recenti re fuit, quam omnium sermone celebrata! Fuit Avillius quidam Larino perdita nequitia et summa egestate, arte quadam praeditus ad libidines adulescentulorum excitandas accommodata: qui ut se blanditiis et adsentationibus in Asuvi consuetudinem penitus immersit, Oppianicus continuo sperare coepit hoc se Avillio tanquam aliqua machina admota capere Asuvi adulescentiam et fortunas eius patrias expugnare posse. Ratio excogitata Larini est, res translata Romam; inire enim consilium facilius in solitudine, perficere rem eius modi commodius in turba posse arbitrati sunt. Asuvius cum Avillio Romam est profectus: hos vestigiis Oppianicus consecutus est. Iam ut Romae vixerint, quibus conviviis, quibus flagitiis, quantis et quam profusis sumptibus, non modo conscio sed etiam conviva et adiutore Oppianico, longum est dicere mihi, praesertim ad alia properanti: exitum huius adsimulatae familiaritatis cognoscite. {{pn|37}}Cum esset adulescens apud mulierculam quandam, atque ubi pernoctarat ibi diem posterum commoraretur, Avillius, ut erat constitutum, simulat se aegrotare et testamentum facere velle. Oppianicus obsignatores ad eum, qui neque Asuvium neque Avillium nossent, adducit et illum Asuvium appellat. Ipse testamento Asuvi nomine obsignato discedit: Avillius ilico convalescit: Asuvius autem brevi illo tempore, quasi in hortulos iret, in harenarias quasdam extra portam Esquilinam perductus occiditur. {{pn|38}}Qui cum unum iam et alterum diem desideraretur neque in eis locis ubi ex consuetudine quaerebatur inveniretur, et Oppianicus in foro Larinatium dictitaret nuper se et suos amicos testamentum eius obsignasse, liberti Asuvi et non nulli amici, quod eo die quo postremum Asuvius visus erat Avillium cum eo fuisse et a multis visum esse constabat, in eum invadunt et hominem ante pedes Q. Manli, qui tum erat triumvir, constituunt; atque ille continuo, nullo teste, nullo indice, recentis maleficii conscientia perterritus omnia ut a me paulo ante dicta sunt exponit, Asuviumque a sese consilio Oppianici interfectum fatetur. {{pn|39}}Extrahitur domo latitans Oppianicus a Manlio: index Avillius ex altera parte coram tenetur. Hic quid iam reliqua quaeritis? Manlium plerique noratis: non ille honorem a pueritia, non studia virtutis, non ullum existimationis bonae fructum umquam cogitarat: ex petulanti atque improbo scurra in discordiis civitatis ad eam columnam ad quam multorum saepe conviciis perductus erat tum suffragiis populi pervenerat. Itaque rem cum Oppianico transigit: pecuniam ab eo accipit, causam et susceptam et tam manifestam relinquit. Ac tum in Oppianici causa crimen hoc Asuvianum cum testibus multis tum vero indicio Avilli comprobabatur: in quo alligatum Oppianici nomen primum esse constabat, – eius quem vos miserum atque innocentem falso iudicio circumventum esse dicitis. ===XIV=== {{pn|40}}Quid? aviam tuam, Oppianice, Dinaeam, cui tu es heres, pater tuus non manifesto necavit? ad quam cum adduxisset medicum illum suum, iam cognitum et saepe victorem, per quem interfecerat plurimos, mulier exclamat se ab eo nullo modo curari velle quo curante omnes suos perdidisset. Tum repente Anconitanum quendam, L. Clodium, pharmacopolam circumforaneum, qui casu tum Larinum venisset, adgreditur et cum eo duobus milibus HS, id quod ipsius tabulis tum est demonstratum, transigit. L. Clodius, qui properaret, cui fora multa restarent, simul atque introductus est rem confecit; prima potione mulierem sustulit, neque postea Larini punctum est temporis commoratus. {{pn|41}}Eadem hac Dinaea testamentum faciente, cum tabulas prehendisset Oppianicus, qui gener eius fuisset, digito legata delevit; et cum id multis locis fecisset, post mortem eius, ne lituris coargui posset, testamentum in alias tabulas transcriptum signis adulterinis obsignavit. Multa praetereo consulto; etenim vereor ne haec ipsa nimium multa esse videantur; vos tamen similem sui eum fuisse in ceteris quoque vitae partibus existimare debetis. Illum tabulas publicas Larini censorias corrupisse decuriones universi iudicaverunt; cum illo nemo iam rationem, nemo rem ullam contrahebat; nemo illum ex tam multis cognatis et adfinibus tutorem umquam liberis suis scripsit; nemo illum aditu, nemo congressione, nemo sermone, nemo convivio dignum iudicavit; omnes aspernabantur, omnes abhorrebant, omnes ut aliquam immanem ac perniciosam bestiam pestemque fugiebant. {{pn|42}}Hunc tamen hominem tam audacem, tam nefarium, tam nocentem numquam accusasset Habitus, iudices, si id praetermittere suo salvo capite potuisset. Erat huic inimicus Oppianicus, erat, sed tamen erat vitricus; crudelis et huic infesta mater, at mater. Postremo nihil tam remotum ab accusatione quam Cluentius et natura et voluntate et instituta ratione vitae. Sed cum esset haec ei proposita condicio, ut aut iuste pieque accusaret aut acerbe indigneque moreretur, accusare, quoquo modo posset, quam illo modo emori maluit. {{pn|43}}Atque ut hoc ita esse perspicere possitis, exponam vobis Oppianici facinus manifesto compertum atque deprehensum; ex quo simul utrumque, et huic accusare et illi condemnari necesse fuisse, intellegetis. ===XV=== Martiales quidam Larini appellabantur, ministri publici Martis atque ei deo veteribus institutis religionibusque Larinatium consecrati; quorum cum satis magnus numerus esset, cumque item, ut in Sicilia permulti Venerii sunt, sic illi Larini in Martis familia numerarentur, repente Oppianicus eos omnes liberos esse civesque Romanos coepit defendere. Graviter id decuriones Larinatium cunctique municipes tulerunt; itaque ab Habito petiverunt ut eam causam susciperet publiceque defenderet. Habitus cum se ab omni eius modi negotio removisset, tamen pro loco, pro antiquitate generis sui, pro eo quod se non suis commodis sed etiam suorum municipum ceterorumque necessariorum natum esse arbitrabatur, tantae voluntati universorum Larinatium deesse noluit. {{pn|44}}Suscepta causa Romamque delata magnae cotidie contentiones inter Habitum et Oppianicum ex utriusque studio defensionis excitabantur. Erat ipse immani acerbaque natura Oppianicus: incendebat eius amentiam infesta atque inimica filio mater Habiti. Magni autem illi sua interesse arbitrabantur hunc a causa martialium removeri. Suberat etiam alia causa maior, quae Oppianici hominis avarissimi atque audacissimi mentem maxime commovebat. {{pn|45}}Nam Habitus usque ad illius iudicii tempus nullum testamentum umquam fecerat: neque legare eius modi matri poterat animum inducere, neque testamento nomen omnino praetermittere parentis. Id cum Oppianicus sciret – neque enim erat obscurum-intellegebat Habito mortuo bona eius omnia ad matrem esse ventua, quae ab sese postea aucta pecunia maiore praemio, orbata filio minore periculo necaretur. Itaque his rebus incensus, qua ratione Habitum veneno tollere conatus sit cognoscite. ===XVI=== {{pn|46}}C. et L. Fabricii fratres gemini fuerunt ex municipio Aletrinati, homines inter se cum forma tum moribus similes, municipum autem suorum dissimillimi, in quibus quantus splendor sit, quam prope aequabilis, quam fere omnium constans et moderata ratio vitae, nemo vestrum, ut mea fert opinio, ignorat. His Fabriciis semper est usus Oppianicus familiarissime. Iam hoc fere scitis omnes, quantam vim habeat ad coniungendas amicitias studiorum ac naturae similitudo. Cum illi ita viverent ut nullum quaestum esse turpem arbitrarentur, cum omnis ab eis fraus, omnes insidiae circumscriptionesque adulescentium nascerentur, cumque essent vitiis atque improbitate omnibus noti, studiose, ut dixi, ad eorum se familiaritatem multis iam ante annis Oppianicus applicarat. {{pn|47}}Itaque tum sic statuit, per C. Fabricium (nam Lucius erat mortuus) insidias Habito comparare. Erat illo tempore infirma valetudine Habitus; utebatur autem medico non ignobili, spectato homine, Cleophanto, cuius servum Diogenem Fabricius ad venenum Habito dandum spe et pretio sollicitare coepit. Servus non incallidus et, ut res ipsa declaravit, frugi atque integer, sermonem Fabrici non est aspernatus: rem ad dominum detulit. Cleophantus autem cum Habito est collocutus. Habitus statim cum M. Baebio senatore, familiarissimo suo, communicavit; qui qua fide, qua prudentia, qua diligentia fuerit, meminisse vos arbitror. Ei placuit ut Diogenem Habitus emeret a Cleophanto, quo facilius aut comprehenderetur res eius indicio aut falsa esse cognosceretur. Ne multa, Diogenes emitur: venenum diebus paucis comparatur: multi viri boni cum ex occulto intervenissent, pecunia obsignata, quae ob eam rem dabatur, in manibus Scamandri liberti Fabriciorum deprehenditur. {{pn|48}}Pro di immortales! Oppianicum quisquam his rebus cognitis circumventum esse dicet? ===XVII=== Quis umquam audacior, quis nocentior, quis apertior in iudicium adductus est? Quod ingenium, quae facultas dicendi, quae a quoquam excogitata defensio huic uni crimini potuit obsistere? Simul et illud quis est qui dubitet, quin hac re comperta manifestoque deprehensa aut obeunda mors Cluentio aut suscipienda accusatio fuerit? {{pn|49}}Satis esse arbitror demonstratum, iudices, eis criminibus accusatum esse Oppianicum uti honeste absolvi nullo modo potuerit: cognoscite nunc ita reum citatum esse illum, ut re semel atque iterum praeiudicata condemnatus in iudicium venerit. Nam Cluentius, iudices, primum nomen eius detulit cuius in manibus venenum deprehenderat: is erat libertus Fabriciorum Scamander. Integrum consilium, iudicii corrupti nulla suspicio: simplex in iudicium causa, certa res, unum crimen adlatum est. Hic tum C. Fabricius, is de quo ante dixi – qui liberto damnato sibi illud impendere periculum videret – quod mihi cum Aletrinatibus vicinitatem et cum plerisque eorum magnum usum esse sciebat, frequentes eos ad domum adduxit; qui quamquam de homine sicut necesse erat existimabant, tamen, quod erat ex eodem municipio, suae dignitatis esse arbitrabantur eum quibus rebus possent defendere; idque a me ut facerem et ut causam Scamandri susciperem petebant, in qua causa patroni omne periculum continebatur. {{pn|50}}Ego, qui neque illis talibus viris ac tam amantibus mei rem possem ullam negare neque illud crimen tantum ac tam manifestum esse arbitrarer – sicut ne illi quidem ipsi qui mihi tum illam causam commendabant arbitrabantur, – pollicitus eis sum me omnia quae vellent esse facturum. ===XVIII=== Res agi coepta est: citatus est Scamander reus. Accusabat P. Cannutius, homo in primis ingeniosus et in dicendo exercitatus; accusabat autem ille quidem Scamandrum verbis tribus VENENUM ESSE DEPREHENSUM; omnia tela totius accusationis in Oppianicum coniciebantur, aperiebatur causa insidiarum, Fabriciorum familiaritas commemorabatur, hominis vita et audacia proferebatur, denique omnis accusatio varie graviterque tractata ad extremum manifesta veneni deprehensione conclusa est. {{pn|51}}Hic ego tum ad respondendum surrexi, qua cura, di immortales! qua sollicitudine animi! quo timore! Semper equidem magno cum metu incipio dicere: quotienscumque dico, totiens mihi videor in iudicium venire non ingenii solum, sed etiam virtutis atque officii, ne aut id profiteri videar quod non possim [implere] quod est impudentiae, aut non id efficere quod possim, quod est aut perfidiae aut neglegentiae. Tum vero ita sum perturbatus ut omnia timerem: si nihil dixissem, ne infantissimus, si multa in eius modi causa dixissem, ne impudentissimus existimarer ===XIX=== Collegi me aliquando et ita constitui, fortiter esse agendum; illi aetati qua tum eram solere laudi dari, etiam si in minus firmis causis hominum periculis non defuissem. Itaque feci: sic puganvi, sic omni ratione contendi, sic ad omnia confugi, quantum ego adsequi potui, remedia ac perfugia causarum, ut hoc, quod timide dicam, consecutus sim, ne quis illi causae patronum defuisse arbitraretur. {{pn|52}}Sed ut quidquid ego apprehenderam, statim accusator extorquebat e manibus. Si quaesiveram quae inimicitiae Scamandro cum Habito, fatebatur nullas fuisse, sed Oppianicum, cuius ille minister fuisset, huic inimicissimum fuisse atque esse dicebat. Sin autem illud egeram, nullum ad Scamandrum morte Habiti venturum emolumentum fuisse, concedebat, sed ad uxorem Oppianici, hominis in uxoribus necandis exercitati, omnia bona Habiti ventura fuisse dicebat. Cum illa defensione usus essem, quae in libertinorum causis honestissima semper existimata est, Scamandrum patrono esse probatum, fatebatur, sed quaerebat cui probatus esset ipse patronus. {{pn|53}}Cum ego pluribus verbis in eo commoratus essem, Scamandro insidias factas esse per Diogenem constitutumque inter eos alia de re fuisse, ut medicamentum, non venenum Diogenes adferret, hoc cuivis usu venire posse, quaerebat cur in eius modi locum, tam abditum, cur solus, cur cum obsignata pecunia venisset. Denique hoc loco causa testibus, honestissimis hominibus, premebatur. M. Baebius de suo consilio Diogenem emptum, se praesente Scamandrum cum veneno pecuniaque deprehensum esse dicebat; P. Quintilius Varus, homo summa religione et summa auctoritate praeditus, de insidiis quae fierent Habito, et de sollicitatione Diogenis recenti re secum Cleophantum collucutum esse dicebat. {{pn|54}}Atque in illo iudicio cum Scamandrum nos defendere videremur, verbo ille reus erat, re quidem vera et periculo tota accusatione Oppianicus. Neque id obscure ferebat nec dissimulare ullo modo poterat: aderat frequens, advocabat, omni studio gratiaque pugnabat; postremo – id quod maximo malo illi causae fuit – hoc ipso in loco, quasi reus ipse esset, sedebat. Oculi omnium iudicum non in Scamandrum, sed in Oppianicum coniciebantur; timor eius, perturbatio, suspensus incertusque vultus, crebra coloris mutatio, quae erant antea suspiciosa, haec aperta et manifesta faciebant ===XX=== {{pn|55}}Cum in consilium iri oporteret, quaesivit ab reo C. Iunius quaesitor, ex lege illa Cornelia quae tum erat, clam an palam de se sententiam ferri vellet: de Oppianici sententia responsum est, quod is Habiti familiarem Iunium esse dicebat, clam velle ferri. Itum est in consilium. Omnibus sententiis praeter unam, quam suam Staienus esse dicebat, Scamander prima actione condemnatus est. Quis tum erat omnium qui Scamandro condemnato non iudicium de Oppianico factum esse arbitraretur? Quid est illa damnatione iudicatum nisi venenum id, quod Habito daretur, esse quaesitum? quae porro tenuissima suspicio collata in Scamandrum est aut conferri potuit, ut is sua sponte necare voluisse Habitum putaretur? {{pn|56}}Atque hoc tum iudicio facto et Oppianico re et existimatione iam, lege et pronuntiatione nondum condemnato, tamen Habitus Oppianicum reum statim non fecit. Voluit cognoscere utrum iudices in eos solos essent severi quos venenum habuisse ipsos comperissent, an etiam consilia conscientiasque eius modi facinorum supplicio dignas iudicarent. Itaque C. Fabricium, quem propter familiaritatem Oppianici conscium illi facinori fuisse arbitrabatur, reum statim fecit, utique ei locus primus constitueretur propter causae coniunctionem impetravit. Hic tum Fabricius non modo ad me meos vicinos et amicos Aletrinates non adduxit, sed ipse eis neque defensioribus uti postea neque laudatoribus potuit; {{pn|57}}rem enim integram hominis non alieni quamvis suspiciosam defendere humanitatis esse putabamus, iudicatam labefactare conari impudentiae. Itaque tum ille inopia et necessitate coactus in causa eius modi ad Caepasios fratres confugit, homines industrios atque eo animo ut quaecumque dicendi potestas esset data in honore atque in beneficio ponerent ===XXI=== Iam hoc prope iniquissime comparatum est quod in morbis corporis, ut quisque est difficillimus, ita medicus nobilissimus atque optimus quaeritur, in periculis capitis, ut quaeque causa difficillima est, ita deterrimus obscurissimusque patronus adhibetur; nisi forte hoc causae est, quod medici nihil praeter artificium, oratores etiam auctoritatem praestare debent. {{pn|58}}Citatur reus, paucis verbis accusat, ut de re iudicata, Cannutius: incipit longo et alte petito prooemio respondere maior Caepasius. Primo attente auditur eius oratio. Erigebat animum iam demissum et oppressum Oppianicus; gaudebat ipse Fabricius; non intellegebat animos iudicum non illius eloquentia, sed defensionis impudentia commoveri. Postea quam de re coepit dicere, ad ea quae erant in causa addebat etiam ipse nova quaedam vulnera, ut, quamquam sedulo faciebat, tamen interdum non defendere, sed praevaricari accusationi videretur. Itaque cum callidissime se dicere putaret et cum illa verba gravissima ex intimo artificio deprompsisset, 'Respicite, iudices, hominum fortunas, respicite dubios variosque casus, respicite C. Fabrici senectutem' – cum hoc 'respicite' ornandae orationis causa saepe dixisset, respexit ipse: at C. Fabricius a subselliis demisso capite discesserat. {{pn|59}}Hic iudices ridere, stomachari atque acerbe ferre patronus causam sibi eripi et se cetera de illo loco 'Respicite, iudices,' non posse dicere; nec quicquam propius est factum quam ut illum persequeretur et collo obtorto ad subsellia reduceret, ut reliqua posset perorare. Ita tum Fabricius primum suo iudicio, quod est gravissimum, deinde legis vi et sententiis iudicum est condemnatus. ===XXII=== Quid est quod iam de Oppianici persona causaque plura dicamus? Apud eosdem iudices reus est factus, cum his duobus praeiudiciis iam damnatus esset; ab isdem autem iudicibus qui Fabriciorum damnatione de Oppianico iudicarant, locus ei primus est constitutus; accusatus est criminibus gravissimis, et eis quae a me breviter dicta sunt, et praeterea multis quae nunc ego omnia omitto; accusatus est apud eos qui Scamandrum ministrum Oppianici, C. Fabricium conscium maleficii condemnarant. {{pn|60}}Utrum, per deos immortales! magis est mirandum, quod is condemnatus est, an quod omnino respondere ausus est? Quid enim illi iudices facere potuerunt? qui si innocentes Fabricios condemnassent, tamen in Oppianico sibi constare et superioribus consentire iudiciis debuerunt. An vero illi sua per se ipsi iudicia rescinderent, cum ceteri soleant in iudicando ne ab aliorum iudiciis discrepent providere? et ei qui Fabrici libertum, quia minister in maleficio fuerat, patronum, quia conscius, condemnassent, ipsum principem atque architectum sceleris absolverent? et qui ceteros nullo praeiudicio facto tamen ex ipsa causa condemnassent, hunc, quem bis iam condemnatum acceperant, liberarent? Tum vero illa iudicia senatoria, non falsa invidia sed vera atque insigni turpitudine notata atque operta dedecore et infamia, defensioni locum nullum reliquissent. Quid enim tandem illi iudices responderent, si qui ab eis quaereret: 'Condemnastis Scamandrum: quo crimine?' 'Nempe, quod Habitum per servum medici veneno necare voluisset.' 'Quid Habiti morte Scamander consequebatur?' 'Nihil, sed administer erat Oppianici.' 'Et condemnastis C. Fabricium: quid ita?' 'Quia, cum ipse familiarissime Oppianico usus, libertus autem eius in maleficio deprehensus esset, illum expertem eius consilii fuisse non probabatur.' Si igitur ipsum Oppianicum bis suis iudiciis condemnatum absolvissent, quis tantam turpitudinem iudiciorum, quis tantam inconstantiam rerum iudicatarum, quis tantam libidinem iudicum ferre potuisset? {{pn|62}}Quod si hoc videtis, quod iam hac omni oratione patefactum est, illo iudicio reum condemnari, praesertim ab isdem iudicibus qui duo praeiudicia fecissent, necesse fuisse, simul illud videatis necesse est, nullam accusatori causam esse potuisse cur iudicium vellet corrumpere ===XXIII=== Quaero enim de te, T. Acci, relictis iam ceteris argumentis omnibus, num Fabricios quoque innocentes condemnatos existimes, num etiam illa iudicia pecunia corrupta esse dicas, quibus in iudiciis alter a Staieno solo absolutus est, alter etiam ipse se condemnavit. Age, si nocentes, cuius maleficii? num quid praeter venenum quaesitum, quo Habitus necaretur, obiectum est? num quid aliud in illis iudiciis versatum est praeter hasce insidias Habito ab Oppianico per Fabricium factas? Nihil: nihil, inquam, aliud, iudices, reperietis. Exstat memoria, sunt tabulae publicae: redargue me, si mentior: testium dicta recita: doce in illorum iudiciis quid praeter hoc venenum Oppianici non modo in criminis, sed in male dicti loco sit obiectum. {{pn|63}}Multa dici possunt qua re ita necesse fuerit iudicari, sed ego occurram exspectationi vestrae, iudices. Nam etsi a vobis sic audior ut numquam benignius neque attentius quemquam auditum putem, tamen vocat me alio iam dudum tacita vestra exspectatio, quae mihi obloqui videtur: 'quid ergo? negasne illud iudicium esse corruptum?' Non nego, sed ab hoc corruptum non esse confirmo. 'A quo igitur est corruptum?' Opinor, primum, si incertum fuisset quisnam exitus illius iudicii futurus esset, veri similius tamen esset eum potius corrupisse qui metuisset ne ipse condemnaretur, quam illum qui veritus esset ne alter absolveretur; deinde cum esset non dubium quid iudicari necesse esset, eum certe potius qui sibi alia ratione diffideret, quam eum qui omni ratione confideret; postremo certe potius illum qui bis apud eos iudices offendisset, quam eum qui bis causam eis probavisset. {{pn|64}}Unum quidem certe nemo erit tam inimicus Cluentio qui mihi non concedat, si constet corruptum illud esse iudicium, aut ab Habito aut ab Oppianico esse corruptum: si doceo non ab Habito, vinco ab Oppianico; si ostendo ab Oppianico, purgo Habitum. Qua re, etsi satis docui rationem nullam huic corrumpendi iudicii fuisse, ex quo intellegitur ab Oppianico esse corruptum, tamen de illo ipso separatim cognoscite. ===XXIV=== Atque ego illa non argumentabor, quae sunt gravia vehementer, eum corrupisse qui in periculo fuerit, eum qui metuerit, eum qui spem salutis in alia ratione non habuerit, eum qui semper singulari fuerit audacia. Multa sunt eius modi; verum cum habeam rem non dubiam sed apertam atque manifestam, enumeratio singulorum argumentorum non est necessaria. {{pn|65}}Dico C. Aelio Staieno iudici pecuniam grandem Statium Albium ad corrumpendum iudicium dedisse. Num quis negat? Te, Oppianice, appello, te, T. Acci, quorum alter eloquentia damnationem illam, alter tacita pietate deplorat: audete negare ab Oppianico Staieno iudici pecuniam datam, negate, inquam, in eo loco. Quid tacetis? an negare non potestis quod repetistis, quod confessi estis, quod abstulistis? Quo tandem igitur ore mentionem corrupti iudicii facitis, cum ab ista parte iudici pecuniam ante iudicium datam, post iudicium ereptam esse fateamini? Quonam igitur haec modo gesta sunt? {{pn|66}}Repetam paulo altius, iudices, et omnia quae in diuturna obscuritate latuerunt sic aperiam ut ea cernere oculis videamini. Vos quaeso – ut adhuc me attente audistis – item quae reliqua sunt audiatis: profecto nihil a me dicetur quod non dignum hoc conventu et silentio, dignum vestris studiis atque auribus esse videatur. Nam ut primum Oppianicus ex eo quod Scamander reus erat factus quid sibi impenderet coepit suspicari, statim se ad hominis egentis, audacis, in iudiciis corrumpendis exercitati, tum autem iudicis, Staieni familiaritatem applicavit. Ac primum Scamandro reo tantum donis muneribusque perfecerat ut eo fautore uteretur cupidiore quam fides iudicis postulabat. {{pn|67}}Post autem cum esset Scamander unius Staieni sententia absolutus, patronus autem Scamandri ne sua quidem sententia liberatus, acrioribus saluti suae remediis subveniendum putavit. Tum ab Staieno, sicut ab homine ad excogitandum acutissimo, ad audendum impudentissimo, ad efficiendum acerrimo – haec enim ille et aliqua ex parte habebat et maiore ex parte se habere simulabat – auxilium capiti ac fortunis suis petere coepit ===XXV=== Iam hoc non ignoratis, iudices, ut etiam bestiae fame monitae plerumque ad eum locum ubi pastae sint aliquando revertantur. {{pn|68}}Staienus ille biennio ante, cum causam bonorum Safini Atellae recepisset, sescentis milibus nummum se iudicium corrupturum esse dixerat: quae cum accepisset a pupillo suppressit, iudicioque facto nec Safinio nec bonorum emptoribus reddidit. Quam cum pecuniam profudisset et sibi nihil non modo ad cupiditates suas, sed ne ad necessitatem quidem reliquisset, statuit ad easdem esse sibi praedas ac suppressiones iudicales revertendum. Itaque cum Oppianicum iam perditum et duobus iugulatum praeiudiciis videret, promissis suis eum excitavit abiectum et simul saluti desperare vetuit: Oppianicus autem orare hominem coepit ut sibi rationem ostenderet iudicii corrumpendi. Ille autem, quem ad modum ex ipso Oppianico postea est auditum, negavit quemquam esse in civitate praeter se qui id efficere possit. Sed primo gravari coepit, quod aedilitatem se petere cum hominibus nobilissimis et invidiam atque offensionem timere dicebat; post exoratus initio permagnam pecuniam poposcit; deinde ad id pervenit quod confici potuis, HS sescenta quadraginta milia deferri ad se domum iussit. Quae pecunia simul atque ad eum delata est, homo impurissimus statim coepit in eius modi mente et cogitatione versari, nihil esse suis rationibus utilius quam Oppianicum condemnari; illo absoluto pecuniam illam aut iudicibus dispertiendam aut ipsi esse reddundam; damnato repetiturum esse neminem. {{pn|70}}Itaque rem excogitat singularem. Atque haec, iudices, quae vera dicuntur a nobis, facilius credetis si cum animis vestris longo intervallo recordari C. Staieni vitam et naturam volueritis; nam perinde ut opinio est de cuiusque moribus, ita quid ab eo factum aut non factum sit existimari potest. ===XXVI=== Cum esset egens, sumptuosus, audax, callidus, perfidiosus, et cum domi suae miserrimis in locis et inanissimis tantum nummorum positum videret, ad omnem malitiam et fraudem versare suam mentem coepit: 'Ego dem iudicibus? mihi ipsi igitur praeter periculum et infamiam quid quaeretur? Nihil excogitem quam ob rem Oppianicum damnari necesse sit? Quid tandem, – nihil enim est quod non fieri possit, – si quis eum forte casus ex periculo eripuerit, nonne reddundum est? Praecipitantem igitur impellamus' inquit 'et perditum prosternamus.' {{pn|71}}Capit hoc consilii, ut pecuniam quibusdam iudicibus levissimis polliceatur, deinde eam postea supprimat, ut, quoniam graves homines sua sponte severe iudicaturos putabat, eos qui leviores erant destitutione iratos Oppianico redderet. Itaque, ut erat semper praeposterus atque perversus, initium facit a Bulbo, et eum, quod iam diu nihil quaesierat, tristem atque oscitantem leviter impellit. 'Quid tu?' inquit, ecquid me adiuvas, Bulbe, ne gratis rei publicae serviamus?' Ille vero, simul atque hoc audivit 'ne gratis,' 'Quo voles,' inquit 'sequar: sed quid adfers?' Tum ei HS quadraginta milia, si esset absolutus Oppianicus, pollicetur, et eum ut ceteros appellet quibuscum loqui consuesset rogat. {{pn|72}}Atque etiam ipse conditor totius negotii Guttam aspergit huic Bulbo; itaque minime amarus eis visus est qui aliquid ex eius sermone speculae degustarant. Unus et alter dies intercesserat cum res parum certa videbatur: sequester et confirmator pecuniae desiderabatur. Tum appellat hilaro vultu hominem Bulbus, ut blandissime potest: 'Quid tu,' inquit 'Paete?' – hoc enim sibi Staienus cognomen ex imaginibus Aeliorum delegerat, ne, si se Ligurem fecisset, nationis magis quam generis uti cognomine videretur – 'qua de re mecum locutus es, quaerunt a me ubi sit pecunia.' Hic ille planus improbissimus, quaestu iudiciario pastus, qui illi pecuniae quam condiderat spe iam atque animo incubaret, contrahit frontem – recordamini faciem atque illos eius fictos simulatosque vultus – et, qui esset totus ex fraude et mendacio factus, quique ea vitia quae a natura habebat etiam studio atque artificio quodam malitiae condivisset, pulchre adseverat sese ab Oppianico destitutum, atque hoc addit testimonii, sua illum sententia, cum palam omnes laturi essent, condemnatum iri ===XXVII=== {{pn|73}}Manarat sermo in consilio pecuniae quandam mentionem inter iudices esse versatam: res neque tam fuerat occulta quam erat occultanda, neque tam erat aperta quam rei publicae causa aperienda. In ea obscuritate ac dubitatione omnium Cannutio, perito homini, qui quodam odore suspicionis Staienum corruptum esse sensisset neque dum rem perfectam arbitraretur, placuit repente pronuntiari DIXERUNT. Hic tum Oppianicus non magno opere pertimuit; rem a Staieno perfectam esse arbitrabatur. {{pn|74}}In consilium erant ituri iudices XXXII; sententiis XVI absolutio confici poterat; quadragena milia nummum in singulos iudices distributa eum numerum sententiarum conficere debebant, ut ad cumulum spe maiorum praemiorum ipsius Staieni sententia septima decima accederet. Atque etiam casu tum, quod illud repente erat factum, Staienus ipse non aderat; causam nescio quam apud iudicem defendebat. Facile hoc Habitus patiebatur, facile Cannutius, at non Oppianicus neque patronus eius L. Quinctius; qui cum esset illo tempore tribunus plebis, convicium C. Iunio iudici quaestionis maximum fecit ut ne sine illo in consilium iretur; cumque id ei per viatores consulto neglegentius agi videretur, ipse e publico iudicio ad privatum Staieni iudicium profectus est et illud pro potestate dimitti iussit; Staienum ipse ad subsellia adduxit. {{pn|75}}Consurgitur in consilium, cum sententias Oppianicus, quae tum erat potestas, palam ferri velle dixisset, ut Staienus scire posset quid cuique deberetur. Varia iudicum genera: nummarii pauci, sed omnes irati. Ut qui accipere in campo consuerunt eis candidatis quorum nummos suppressos esse putant inimicissimi solent esse, sic eius modi iudices infesti tum reo venerant; ceteri nocentissimum esse arbitrabantur, sed exspectabant sententias eorum quos corruptos esse putabant, ut ex eis constituerent a quo iudicium corruptum videretur ===XVIII=== Ecce tibi eius modi sortitio ut in primis Bulbo et Staieno et Guttae esset iudicandum! Summa omnium exspectatio quidnam sententiae ferrent leves ac nummarii iudices. Atque illi omnes sine ulla dubitatione condemnant. {{pn|76}}Hic tum iniectus est hominibus scrupulus et quaedam dubitatio quidnam esset actum. Deinde homines sapientes et ex vetere illa disciplina iudiciorum, qui neque absolvere hominem nocentissimum possent, neque eum de quo esset orta suspicio pecunia oppugnatum, re illa incognita, primo condemnare vellent, non liquere dixerunt. Non nulli autem severi homines – qui hoc statuerunt, quo quisque animo quid faceret spectari oportere – etsi alii pecunia accepta verum iudicabant, tamen nihilo minus se superioribus suis iudiciis constare putabant oportere; itaque damnarunt. Quinque omnino fuerunt qui illum vestrum innocentem Oppianicum sive imprudentia sive misericordia sive aliqua suspicione sive ambitione adducti absolverunt. {{pn|77}}Condemnato Oppianico statim L. Quinctius, homo maxime popularis, qui omnes rumorum et contionum ventos colligere consuesset, oblatam sibi facultatem putavit ut ex invidia senatoria posset crescere, quod eius ordinis iudicia minus iam probari populo arbitrabatur. Habetur una atque altera contio vehemens et gravis: accepisse pecuniam iudices ut innocentem reum condemnarent, tribunus plebis clamitabat; agi fortunas omnium dicebat; nulla esse iudicia; qui pecuniosum inimicum haberet, incolumem esse neminem posse. Homines totius ignari negotii, qui Oppianicum numquam vidissent, virum optimum et hominem pudentissimum pecunia oppressum esse arbitrarentur, incensi suspicione rem in medium vocare coeperunt et causam illam totam deposcere. {{pn|78}}Atque illo ipso tempore in aedes T. Anni, hominis honestissimi, necessarii et amici mei, noctu Staienus arcessitus ab Oppianico venit. Iam cetera nota sunt omnibus: ut cum illo Oppianicus egerit de pecunia, ut ille se redditurum esse dixerit, ut eum sermonem audierint omnem viri boni qui tum consulto propter in occulto stetissent, ut res patefacta et in forum prolata et pecunia omnis Staieno extorta atque erepta sit ===XXIX=== Huius Staieni persona populo iam nota atque perspecta ab nulla turpi suspicione abhorrebat. Suppressam esse ab eo pecuniam quam pro reo pronuntiasset, qui erant in contione non intellegebant, (neque enim docebantur); versatam esse in iudicio mentionem pecuniae sentiebant; innocentem reum condemnatum audiebant; Staieni sententia condemnatum videbant; non gratis id ab eo factum esse, quod hominem norant, iudicabant. Similis in Bulbo, in Gutta, in aliis non nullis suspicio consistebat. {{pn|79}}Itaque confiteor – licet enim iam impune, hoc praesertim in loco, confiteri – quod Oppianici non modo vita, sed etiam nomen ante illud tempus populo ignotum fuisset, indignissimum porro videretur circumventum esse innocentem pecunia, hanc deinde suspicionem augeret Staieni improbitas et non nullorum eius similium iudicum turpitudo, causam autem ageret L. Quinctius, homo cum summa potestate praeditus, tum ad inflammandos animos multitudinis accommodatus, summam illi iudicio invidiam infamiamque esse conflatam; atque in hanc flammam recentem tum C. Iunium, qui illi quaestioni praefuerat, iniectum esse memini, et illum hominem aedilicium iam praetorem opinionibus omnium constitutum, non disceptatione dicendi, sed clamore hominum de foro atque adeo de civitate esse sublatum. {{pn|80}}Neque me paenitet hoc tempore potius quam illo causam A. Cluenti defendere. Causa enim manet eadem, quae mutari nullo modo potest: temporis iniquitas atque invidia recessit, ut quod in tempore mali fuit nihil obsit, quod in causa boni fuit prosit. Itaque nunc quem ad modum audiar sentio, non modo ab eis quorum iudicium ac potestas est, sed etiam ab illis quorum tantum est existimatio; at tum si dicerem, non audirer, non quod alia res esset, immo eadem, sed tempus aliud ===XXX=== Id adeo sic cognoscite. Quis tum auderet dicere nocentem condemnatum esse Oppianicum? quis nunc audet negare? Quis tum posset arguere ab Oppianico temptatum esse iudicium pecunia? quis id hoc tempore infitiari potest? Cui tum liceret docere Oppianicum reum factum esse tum denique cum duobus proximis praeiudiciis condemnatus esset? quis est qui id hoc tempore infirmare conetur? {{pn|81}}Qua re invidia remota, quam dies mitigavit, oratio mea deprecata est, vestra fides atque aequitas a veritatis disceptatione reiecit, quid est praeterea quod in causa relinquatur? Versatam esse in iudicio pecuniam constat: ea quaeritur unde profecta sit, ab accusatore an ab reo. Dicit accusator haec: 'Primum gravissimis criminibus accusabam, ut nihil opus esset pecunia; deinde condemnatum adducebam, ut ne eripi quidem pecunia posset; postremo, etiam si absolutus fuisset, mearum tamen omnium fortunarum status incolumis maneret.' Quid contra reus? 'Primum ipsam multitudinem criminum et atrocitatem pertimescebam; deinde Fabriciis propter conscientiam mei sceleris condemnatis me esse condemnatum sentiebam; postremo in eum casum veneram ut omnis mearum fortunarum status unius iudicii periculo contineretur.' {{pn|82}}Age, quoniam corrumpendi iudicii causas ille multas et graves habuit, hic nullam, profectio ipsius pecuniae requiratur. Confecit tabulas diligentissime Cluentius; haec autem res habet hoc certe, ut nihil possit neque additum neque detractum de re familiari latere. Anni sunt octo cum ista causa in ista meditatione versatur, cum omnia quae ad eam rem pertinent et ex huius et ex aliorum tabulis agitatis, tractatis, inquiritis: cum interea Cluentianae pecuniae vestigium nullum invenitis. Quid? Albiana pecunia vestigiisne nobis odoranda est an ad ipsum cubile vobis ducibus venire possumus? Tenentur uno in loco HS DCXL milia; tenentur apud hominem audacissimum; tenentur apud iudicem. {{pn|83}}Quid vultis amplius? At enim Staienus non fuit ab Oppianico, sed a Cluentio ad iudicium corrumpendum constitutus. Cur eum, cum in consilium iretur, Cluentius et Cannutius abesse patiebantur? Cur, cum in consilium mittebant, Staienum iudicem cui, quod tu dicis, pecuniam dederant non requirebant; Oppianicus querebatur; Quinctius flagitabat; sine Staieno ne in consilium iretur, tribunicia potestate effectum est? At condemnavit. Hanc enim condemnationem dederat obsidem Bulbo et ceteris, ut destitutus ab Oppianico videretur. Qua re si istinc causa corrumpendi iudicii, si istinc pecunia, istinc Staienus, istinc denique omnis fraus et audacia est, hinc pudor, honesta vita, nulla suspicio pecuniae, nulla corrumpendi iudicii causa, patimini veritate patefacta atque omni errore sublato eo transire illius turpitudinis infamiam ubi cetera maleficia consistunt: ab eo invidiam discedere aliquando ad quem numquam accesisse culpam videtis. ===XXXI=== {{pn|84}}At enim pecuniam Staieno dedit Oppianicus non ad corrumpendum iudicium, sed ad conciliationem gratiae. Tene hoc, Acci, dicere, tali prudentia, etiam usu atque exercitatione praeditum! Sapientissimum esse dicunt eum cui quod opus sit ipsi veniat in mentem; proxime accedere illum qui alterius bene inventis obtemperet. In stultitia contra est: minus enim stultus est is cui nihil in mentem venit, quam ille qui quod stulte alteri venit in mentem comprobat. Istam conciliationem gratiae Staienus tum recenti re, cum faucibus premeretur, excogitavit; sive, ut homines tum loquebantur, a P. Cethego admonitus, istam dedit 'conciliationis' et 'gratiae' fabulam. {{pn|85}}Nam fuisse hunc tum hominum sermonem recordari potestis: Cethegum, quod hominem odisset et quod eius improbitatem versari in re publica nollet et quod videret eum qui se ab reo pecuniam, cum iudex esset, clam atque extra ordinem accepisse confessus esset, salvum esse non posse, minus ei fidele consilium dedisse. In hoc si improbus Cethegus fuit, videtur mihi adversarium removere voluisse; sin erat eius modi causa ut Staienus nummos se accepisse negare non posset, nihil autem erat periculosius nec turpius quam ad quam rem accepisset confiteri, non est consilium Cethegi reprehendendum. {{pn|86}}Verum alia causa tum Staieni fuit, alia nunc, Acci, tua est. Ille, cum re premeretur, quodcumque diceret, honestius diceret quam si quod erat factum fateretur; te vero illud idem, quod tum explosum et eiectum est, nunc rettulisse demiror. Qui enim poterat tum in gratiam redire cum Oppianico Cluentius? Haerebat in tabulis publicis reus et accusator: condemnati erant Fabricii: nec elabi alio accusatore poterat Albius nec sine ignominia calumniae relinquere accusationem Cluentius. ===XXXII=== {{pn|87}}An ut praevaricaretur? Iam id quoque ad corrumpendum iudicium pertinet. Sed quid opus erat ad eam rem iudice sequestre? et omnino quam ob rem tota ista res per Staienum potius, hominem ab utroque alienissimum, sordidissimum, turpissimum, quam per bonum aliquem virum ageretur et amicum necessariumque communem? Sed quid ego haec pluribus quasi de re obscura disputo, cum ipsa pecunia quae Staieno data est numero ac summa sua non modo quanta fuerit, sed etiam ad quam rem fuerit ostendat? Sedecim dico iudices, ut Oppianicus absolveretur, corrumpendos fuisse: ad Staienum sescenta quadraginta milia nummum esse delata. Si, ut tu dicis, gratiae conciliandae causa, quadraginta istorum accessio milium quid valet? si, ut nos dicimus, ut quadragena milia sedecim iudicibus darentur, non Archimedes melius potuit discribere. {{pn|88}}At enim iudicia facta permulta sunt a Cluentio iudicium esse corruptum. Immo vero ante hoc tempus omnino ista ipsa res suo nomine in iudicium numquam est vocata. Ita multum agitata, ita diu iactata ista res est, ut hodierno die primum causa illa defensa sit, hodierno die primum veritas vocem contra invidiam his iudicibus freta miserit. Verum tamen ista multa iudicia quae sunt? Ego enim me ad omnia confirmavi et sic paravi ut docerem quae facta postea iudicia de illo iudicio dicerentur partim ruinae similiora aut tempestati quam iudicio et disceptationi fuisse, partim nihil contra Habitum valere, partim etiam pro hoc esse, partim esse eius modi ut neque appellata umquam iudicia sint neque existimata. {{pn|89}}Hic ego magis ut consuetudinem servem, quam quod vos non vestra hoc sponte faciatis, petam a vobis ut me, dum de his singulis disputo iudiciis, attente audiatis. ===XXXIII=== Condemnatus est C. Iunius, qui ei quaestioni praefuerat. Adde etiam illud, si placet: tum est condemnatus cum esset iudex quaestionis. Non modo causae, sed ne legi quidem quicquam per tribunum plebis laxamenti datum est: quo tempore illum a quaestione ad nullum aliud rei publicae munus abduci licebat, eo tempore ad quaestionem ipse abreptus est. At ad quam quaestionem? vultus enim vestri, iudices, me invitant ut quae reticenda putaram libeat iam libere dicere. {{pn|90}}Quid? illa tandem quaestio aut disceptatio aut iudicium fuit? Putabo fuisse. Dicat qui vult hodie de illo populo concitato, cui tum populo mos gestus est, qua de re Iunius causam dixerit: quemcumque rogaveris, hoc respondebit, quod pecuniam acceperit, quod innocentem circumvenerit. Est haec opinio. At, si ita esset, hac lege accusatum oportuit qua accusatur Habitus. At ipse ea lege quaerebat. Paucos dies exspectasset Quinctius. At neque privatus accusare nec sedata iam invidia volebat. Videtis igitur non in causa, sed in tempore ac potestate spem omnem accusatoris fuisse. {{pn|91}}Multam petivit. Qua lege? Quod in legem non iurasset, quae res nemini umquam fraudi fuit, et quod C. Verres, praetor urbanus, homo sanctus et diligens, subsortitionem eius in eo codice non haberet qui tum interlitus proferebatur. His de causis C. Iunius condemnatus est, iudices, levissimis et infirmissimis, quas omnino in iudicium adferri non oportuit; itaque oppressus est non causa, sed tempore ===XXXIV=== {{pn|92}}Hoc vos Cluentio iudicium putatis obesse oportere? Quam ob causam? Si ex lege subsortitus non erat Iunius aut si in aliquam legem aliquando non iuraverat, idcirco illius damnatione aliquid de Cluentio iudicabatur? 'Non,' inquit, 'sed ille idcirco illis legibus condemnatus est, quod contra aliam legem commiserat.' Qui hoc confitentur possunt idem illud iudicium fuisse defendere? 'Ergo' inquit 'idcirco infestus tum populus Romanus fuit C. Iunio, quod illud iudicium corruptum per eum putabatur.' Num igitur hoc tempore causa mutata est? num alia res, alia ratio illius iudicii, alia natura totius negotii nunc est ac tum fuit? Non opinor ex eis rebus quae gestae sunt rem ullam potuisse mutari. {{pn|93}}Quid ergo est causae quod nunc nostra defensio audiatur tanto silentio, tum Iunio defendendi sui potestas erepta sit? Quia tum in causa nihil erat praeter invidiam, errorem, suspicionem, contiones cotidianas seditiose ac populariter concitatas. Accusabat tribunus plebis idem in contionibus, idem ad subsellia; ad iudicium non modo de contione, sed etiam cum ipsa contione veniebat; gradus illi Aurelii tum novi quasi pro theatro illi iudicio aedificati videbantur, quos ubi accusator concitatis hominibus complerat, non modo dicendi ab reo, sed ne surgendi quidem potestas erat. {{pn|94}}Nuper apud C. Orchivium, collegam meum, locus ab iudicibus Fausto Sullae de pecuniis residuis non est constitutus, non quo illi aut exlegem esse Sullam aut causam pecuniae publicae contemptam atque abiectam putarent, sed quod accusante tribuno plebis condicione aequa disceptari posse non putarunt. Quid? conferam Sullamne cum Iunio? an hunc tribunum plebis cum Quinctio? an vero tempus cum tempore? Sulla maximis opibus, cognatis, adfinibus, necessariis, clientibus plurimis, haec autem apud Iunium parva et infirma et ipsius labore quaesita atque collecta: hic tribunus plebis modestus, prudens, non modo non seditiosus, sed etiam seditiosis adversarius, ille autem acerbus, criminosus, popularis homo ac turbulentus: tempus hoc tranquillum atque pacatum, illud omnibus invidiae tempestatibus concitatum. Quae cum ita essent, in Fausto tamen illi iudices statuerunt iniqua condicione reum causam dicere, cum adversario eius ad ius accusationis summa vis potestatis accederet ===XXXV=== {{pn|95}}Quam quidem rationem vos, iudices, diligenter pro vestra sapientia et humanitate cogitare, et penitus perspicere debetis quid mali, quantum periculi uni cuique nostrum inferre possit vis tribunicia, conflata praesertim invidia et contionibus seditiose concitatis. Optimis hercule temporibus, tum cum homines se non iactatione populari, sed dignitate atque innocentia tuebantur, tamen nec P. Popilius neque Q. Metellus, clarissimi viri atque amplissimi, vim tribuniciam sustinere potuerunt; nedum his temporibus, his moribus, his magistratibus sine vestra sapientia ac sine iudiciorum remediis salvi esse possimus. {{pn|96}}Non fuit illud igitur iudicium iudicii simile, iudices, non fuit, in quo non modus ullus est adhibitus, non mos consuetudoque servata, non causa defensa: vis illa fuit et, ut saepe iam dixi, ruina quaedam atque tempestas et quidvis potius quam iudicium aut disceptatio aut quaestio. Quod si quis est qui illud iudicium fuisse arbitretur et qui his rebus iudicatis standum putet, is tamen hanc causam ab illa debet seiungere; ab illo enim, sive quod in legem non iurasset sive quod e lege subsortitus iudicem non esset, multa petita esse dicitur, Cluenti autem ratio cum illis legibus quibus a Iunio multa petita est nulla potest ex parte esse coniuncta. {{pn|97}}At enim etiam Bulbus est condemnatus. Adde maiestatis, ut intellegas hoc iudicium cum illo non esse coniunctum. At est hoc illi crimen obiectum. Fateor, sed etiam legionem esse ab eo sollicitatam in Illyrico C. Cosconi litteris et multorum testimoniis planum factum est, quod crimen erat proprium illius quaestionis et quae res lege maiestatis tenebatur. At hoc obfuit ei maxime. Iam ista divinatio est; qua si uti licet, vide ne mea coniectura multo sit verior. Ego enim sic arbitror, Bulbum, quod homo nequam, turpis, improbus, multis flagitiis contaminatus in iudicium sit adductus, idcirco facilius esse damnatum: tu mihi ex tota causa Bulbi quod tibi commodum est eligis, ut id esse secutos iudices dicas. ===XXXVI=== {{pn|98}}Quapropter hoc Bulbi iudicium non plus huic obesse causae debet quam illa quae commemorata sunt ab accusatore duo iudicia, P. Popili et Ti. Guttae, qui causam de ambitu dixerunt. Qui accusati sunt ab eis qui erant ipsi ambitus condemnati: quos ego non idcirco esse arbitror in integrum restitutos quod planum fecerint illos ob rem iudicandam pecuniam accepisse, sed quod iudicibus probaverint, cum in eodem genere in quo ipsi offendissent alios reprehendissent, se ad praemia legis venire oportere. Quapropter neminem dubitare existimo quin illa damnatio ambitus nulla ex parte cum causa Cluenti vestroque iudicio coniuncta esse possit. {{pn|99}}Quid, quod Staienus est condemnatus? Non dico hoc tempore, iudices, id quod nescio an dici oporteat, illum maiestatis esse condemnatum. Non recito testimonia hominum honestissimorum, quae in Staienum sunt dicta ab eis qui M. Aemilio, clarissimo viro, legati et praefecti et tribuni militares fuerunt; quorum testimoniis planum factum est maxime eius opera, cum quaestor esset, in exercitu seditionem esse conflatam. Ne illa quidem testimonia recito quae dicta sunt de HS DC milibus, quae ille cum accepisset nomine iudicii Safiniani, sicut in Oppianici iudicio postea, reticuit atque suppressit. {{pn|100}}Omitto et haec et alia permulta quae illo iudicio in Staienum dicta sunt: hoc dico, eandem tum fuisse P. et L. Cominiis, equitibus Romanis, honestis hominibus et disertis, controversiam cum Staieno, quem accusabant, quae nunc mihi est cum Accio. Cominii dicebant idem quod ego dico, Staienum ab Oppianico pecuniam accepisse ut iudicium corrumperet: Staienus conciliandae gratiae causa accepisse dicebat. {{pn|101}}Irridebatur haec illius reconciliatio et persona viri boni suscepta, sicut in statuis inauratis quas posuit ad Iuturnae, quibus subscripsit reges a se in gratiam esse reductos; exagitabantur omnes eius fraudes atque fallaciae; tota vita in eius modi ratione versata aperiebatur; egestas domestica, quaestus forensis in medium proferebatur; nummarius interpres pacis et concordiae non probabatur. Itaque cum Staienus, cum idem defenderet quod Accius, condemnatus est; {{pn|102}}Cominii cum hoc agerent, quod nos in tota causa egimus, probaverunt. Quam ob rem si Staieni damnatione Oppianicum iudicium corrumpere voluisse, Oppianicum iudici ad emendas sententias dedisse pecuniam iudicatum est, cum ita constitutum sit ut in illa culpa aut Cluentius sit aut Oppianicus, Cluenti nummus nullus iudici datus ullo vestigio reperietur, Oppianici pecunia post iudicium factum ab iudice ablata est, – potest esse dubium quin illa damnatio Staieni non modo non sit contra Cluentium, sed maxime nostram causam defensionemque confirmet? ===XXXVII=== {{pn|103}}Ergo adhuc Iuni iudicium video esse eius modi ut incursionem potius seditionis, vim multitudinis, impetum tribunicium, quam iudicium appellandum putem. Quod si quis illud iudicium appellet, tamen hoc confiteatur necesse est, nullo modo illam multam quae ab Iunio petita sit cum Cluenti causa posse coniungi. Illud igitur Iunianum per vim factum est: Bulbi et Popili et Guttae contra Cluentium non est: Staieni etiam pro Cluentio est. Videamus ecquid aliud iudicium, quod pro Cluentio sit, proferre possimus. Dixitne tandem causam C. Fidiculanius Falcula, qui Oppianicum condemnarat, cum praesertim, – id quod fuit in illo iudicio invidiosissimum, – paucos dies ex subsortitione sedisset? Dixit et bis quidem dixit; in summam enim L. Quinctius invidiam contionibus eum cotidianis seditiosis et turbulentis adduxerat. Uno iudicio multa est ab eo petita, sicut ab Iunio, quod non suae decuriae munere neque ex lege sedisset. Paulo sedatiore tempore est accusatus quam Iunius, sed eadem fere lege et crimine: quia nulla in iudicio seditio neque vis nec turba versata est, prima actione facillime est absolutus. Non numero hanc absolutionem; nihilo minus enim potest, ut illam multam non commiserit, accepisse tamen ob rem iudicandam [pecuniam, sicut causam pecunia] capta nusquam Staienus eadem lege dixit. Proprium crimen illud quaestionis eius non fuit. {{pn|104}}Fidiculanius quid fecisse dicebatur? accepisse a Cluentio HS CCCC milia. Cuius erat ordinis? senatorii. Qua lege in eo genere a senatore ratio repeti solet, de pecuniis repetundis, ea lege accusatus honestissime est absolutus; acta est enim causa more maiorum, sine vi, sine metu, sine periculo; dicta et eita et demonstrata sunt omnia; adducti iudices sunt non modo potuisse honeste ab eo reum condemnari qui non perpetuo sedisset, sed, aliud si is iudex nihil scisset nisi quae praeiudicia de eo facta esse constarent, audire praeterea nihil debuisse ===XXXVIII=== {{pn|105}}Tum etiam illi quinque qui, imperitorum hominum rumusculos aucupati, tum illum absolverunt, iam suam clementiam laudari magno opere nolebant. A quibus si qui quaereret sedissentne iudices in C. Fabricium, sedisse se dicerent; si interrogarentur num quo crimine is esset accusatus praeterquam veneni eius quod quaesitum Habito diceretur, negarent; si deinde essent rogati quid iudicassent, condemnasse se dicerent; nemo enim absolvit. Eodem modo quaesitum si esset de Scamandro, certe idem respondissent; tametsi ille una sententia est absolutus, sed illam unam nemo tum istorum suam dici vellet. {{pn|106}}Uter igitur facilius suae sententiae rationem redderet: isne qui se et sibi et rei iudicatae constitisse dicit, an ille qui se in principem maleficii lenem, in adiutores eius et conscios vehementissimum esse respondet? Quorum ego de sententia non debeo disputare; neque enim dubito quin ii tales viri suspicione aliqua perculsi repentina de statu suo declinarint. Qua re eorum qui absolverunt misericordiam non reprehendo, eorum qui in iudicando superiora iudicia secuti sunt (sua sponte, non Staieni fraude) constantiam comprobo, eorum vero qui sibi non liquere dixerunt sapientiam laudo, – qui absolvere eum quem nocentissimum cognorant, et quem ipsi bis iam antea condemnarant nullo modo poterant, condemnare, cum tanta consilii infamia et tam atrocis rei suspicio esset iniecta, paulo posterius patefacta re maluerunt. {{pn|107}}Ac ne ex facto solum sapientes illos iudicetis, sed etiam ex hominibus ipsis quod hi fecerunt rectissime ac sapientissime factum probetis, quis P. Octavio Balbo ingenio prudentior, iure peritior, fide, religione, officio diligentior aut sanctior commemorari potest? Non absolvit. Quis Q. Considio constantior, quis iudiciorum atque eius dignitatis quae in iudiciis publicis versari debet peritior, quis virtute, consilio, auctoritate praestantior? Ne is quidem absolvit. Longum est de singulorum virtute ita dicere; quae cognita sunt ab omnibus verborum ornamenta non quaerunt. Qualis vir M. Iuventius Pedo fuit ex vetere illa iudicum disciplina, qualis L. Caulius Mergus, M. Basilus, C. Caudinus! qui omnes in iudiciis publicis iam tum florente re publica floruerunt. Ex eodem numero L. Cassius, Cn. Heius, pari et integritate et prudentia; quorum nullius sententia est Oppianicus absolutus. Atque in his omnibus natu minimus, ingenio et diligentia et religione par eis quos antea commemoravi, P. Saturius, in eadem sententia fuit. {{pn|108}}O innocentiam Oppianici singularem, quo in reo qui absolvit ambitiosus, qui distulit cautus, qui condemnavit constans existimatur! ===XXXIX=== Haec tum agente Quinctio neque in contione neque in iudicio demonstrata sunt; neque enim ipse dici patiebatur nec per multitudinem concitatam consistere cuiquam in dicendo licebat. Itaque ipse postquam Iunium pervertit, totam causam reliquit; paucis enim diebus illis et ipse privatus est factus et hominum studia defervisse intellegebat. Quod si per quos dies Iunium accusavit Fidiculanium accusare voluisset, respondendi Fidiculanio potestas facta non esset. Ac primo quidem omnibus illis iudicibus qui Oppianicum condemnarant minabatur. {{pn|109}}Iam insolentiam noratis hominis, noratis animos eius ac spiritus tribunicios. Quod erat odium, di immortales, quae superbia, quanta ignorantia sui, quam gravis atque intolerabilis arrogantia! qui illud iam ipsum acerbe tulerit, ex quo illa nata sunt omnia, non sibi ac defensioni suae condonatum esse Oppianicum: proinde quasi non satis signi esse debuerit ab omnibus eum fuisse desertum qui se ad patronum illum contulisset. Erat enim Romae summa copia patronorum, hominum eloquentissimorum atque amplissimorum, quorum certe aliquis defendisset equitem Romanum, in municipio suo nobilem, si honeste putaset eius modi causam posse defendi ===XL=== {{pn|110}}Nam Quinctius quidem quam causam umquam antea dixerat, cum annos ad quinquaginta natus esset? quis eum umquam non modo in patroni, sed in laudatoris aut advocati loco viderat? Qui quod rostra iam diu vacua locumque illum post adventum L. Sullae a tribunicia voce desertum oppresserat, multitudinemque desuefactam iam a contionibus ad veteris consuetudinis similitudinem revocarat, idcirco cuidam hominum generi paulisper iucundior fuit. Atque idem quanto in odio postea fuit illis ipsis per quos in altiorem locum ascenderat! {{pn|111}}Neque iniuria; facite enim ut non solum mores eius et arrogantiam, sed etiam vultum atque amictum, atque illam usque ad talos demissam purpuram recordemini! Is, quasi non esset ullo modo ferendum se ex iudicio discessisse victum, rem a subselliis ad rostra detulit. Et iam querimur saepe hominibus novis non satis magnos in hac civitate esse fructus? Nego usquam umquam fuisse maiores, ubi si quis ignobili loco natus ita vivit ut nobilitatis dignitatem virtute tueri posse videatur, usque eo pervenit quoad eum industria cum innocentia prosecuta est; {{pn|112}}si quis autem hoc uno nititur, quod sit ignobilis, procedit saepe longius quam si idem ille esset cum isdem suis vitiis nobilissimus. Ut Quinctius – nihil enim dicam de ceteris – si fuisset homo nobilis, quis eum cum illa superbia atque intolerantia ferre potuisset? Quod eo loco fuit, ita tulerunt ut, si quid haberet a natura boni, prodesse ei putarent oportere, superbiam autem atque arrogantiam eius deridendam magis arbitrarentur propter humilitatem hominis quam pertimescendam. ===XLI=== Sed, ut illuc revertar, quo tempore Fidiculanius est absolutus tu, qui iudicia facta commemoras, quid tum esse existimas iudicatum? certe gratis iudicasse. {{pn|113}}At condemnarat, at causam totam non audierat, at in contionibus a L. Quinctio vehementer erat et saepe vexatus. Illa igitur omnia Quinctiana iniqua, falsa, turbulenta, popularia, seditiosa iudicia fuerunt. Esto: potuit esse innocens Falcula. Iam ergo aliqui Oppianicum gratis condemnavit; iam non eos Iunius subsortitus est qui pecunia accepta condemnarent; iam videtur aliqui ab initio non sedisse et tamen Oppianicum gratis condemnasse. Verum, si innocens Falcula, quaero quis sit nocens? si hic gratis condemnavit, quis accepit? Nego rem esse ullam in quemquam illorum obiectam quae Fidiculanio non obiecta sit, aliquid fuisse in Fidiculani causa quod idem non esset in ceterorum. {{pn|114}}Aut hoc iudicium reprehendas tu, cuius accusatio rebus iudicatis niti videbatur, necesse est, aut, si hoc verum esse concedis, Oppianicum gratis condemnatum esse fateare. Quamquam satis magno argumento esse debet, quod ex tam multis iudicibus absoluto Falcula nemo reus factus est. Quid enim mihi damnatos ambitus colligitis, alia lege, certis criminibus, plurimis testibus? cum primum illi ipsi debuerint potius accusari de pecuniis repetundis quam ambitus; nam si in ambitus iudiciis hoc eis obfuit, cum alia lege causam dicerent, certe, si propria lege huius peccati adducti essent, multo plus obfuisset. {{pn|115}}Deinde si tanta vis fuit istius criminis, ut, qua quisque lege ex illis iudicibus reus factus esset, tamen hac plaga periret, cur in tanta multitudine accusatorum, tantis praemiis, ceteri rei facti non sunt? Hic profertur id quod iudicium appellari non oportet, P. Septimio Scaevolae litem eo nomine esse aestimatam. Cuius rei quae consuetudo sit, quoniam apud homines peritissimos dico, pluribus verbis docere non debeo; numquam enim ea diligentia quae solet adhiberi in ceteris iudiciis eadem reo damnato adhibita est. {{pn|116}}In litibus aestimandis fere iudices aut, quod sibi eum quem semel condemnarunt inimicum putant esse, si quae in eum lis capitis illata est, non admittunt, aut, quod se perfunctos iam esse arbitrantur, cum de reo iudicarunt, neglegentius attendunt cetera. Itaque et maiestatis absoluti sunt permulti, quibus damnatis de pecuniis repetundis lites maiestatis essent aestimatae, et hoc cotidie fieri videmus, ut reo damnato de pecuniis repetundis, ad quos pervenisse pecunias in litibus aestimandis statutum sit, eos idem iudices absolvant; quod cum fit, non iudicia rescinduntur, sed hoc statuitur, aestimationem litium non esse iudicium. Scaevola condemnatus est aliis criminibus, frequentissimis Apuliae testibus; omni contentione pugnatum est uti lis haec capitis aestimaretur. Quae res si rei iudicatae pondus habuisset, ille postea vel isdem vel aliis inimicis reus hac lege ipsa factus esset. ===XLII=== {{pn|117}}Sequitur id quod illi iudicium appellant, maiores autem nostri numquam neque iudicium nominarunt neque proinde ut rem iudicatam observarunt, animadversionem atque auctoritatem censoriam. Qua de re ante quam dicere incipio, perpauca mihi de meo officio verba faciunda sunt, ut a me cum huiusce periculi tum ceterorum quoque officiorum et amicitiarum ratio conservata esse videatur. Nam mihi cum viris fortibus qui censores proxime fuerunt ambobus est amicitia, cum altero vero, sicuti plerique vestrum sciunt, magnus usus et summa utriusque officiis constituta necessitudo. {{pn|118}}Qua re quicquid de subscriptionibus eorum mihi dicendum erit, eo dicam animo ut omnem orationem meam non de illorum facto, sed de ratione censoria habitam existimari velim; a Lentulo autem, familiari meo, qui a me pro eximia sua virtute summisque honoribus quos a populo Romano adeptus est honoris causa nominatur, facile hoc, iudices, impetrabo, ut, quam ipse adhibere consuevit in amicorum periculis cum fidem et diligentiam tum vim animi libertatemque dicendi, ex hac mihi concedat ut tantum mihi sumam quantum sine huius periculo praeterire non possim. A me tamen, ut aequum est, omnia caute pedetemptimque dicentur, ut neque fides huius defensionis relicta neque cuiusquam aut dignitas laesa aut amicitia violata esse videatur. {{pn|119}}Video igitur, iudices, animadvertisse censores in iudices quosdam illius consilii Iuniani, cum istam ipsam causam subscriberent. Hic illud primum commune proponam, numquam animadversionibus censoriis hanc civitatem ita contentam ut rebus iudicatis fuisse. Neque in re nota consumam tempus; exempli causa ponam unum illud, C. Getam, cum a L. Metello et Cn. Domitio censoribus ex senatu eiectus esset, censorem esse ipsum postea factum, et cuius mores erant a censoribus reprehensi, hunc postea et populi Romani et eorum qui in ipsum animadverterant moribus praefuisse. Quod si illud iudicium putaretur, ut ceteri turpi iudicio damnati in perpetuum omni honore ac dignitate privantur, sic hominibus ignominia notatis neque ad honorem aditus neque in curiam reditus esset. {{pn|120}}Nunc si quem Cn. Lentuli aut L. Gelli libertus furti condemnarit, is omnibus ornamentis amissis numquam ullam honestatis suae partem recuperabit; quos autem ipse L. Gellius et Cn. Lentulus, duo censores, clarissimi viri sapientissimique homines, furti et captarum pecuniarum nomine notaverunt, ii non modo in senatum redierunt, sed etiam illarum ipsarum rerum iudiciis absoluti sunt ===XLIII=== Neminem voluerunt maiores nostri non modo de existimatione cuiusquam, sed ne pecuniaria quidem de re minima esse iudicem, nisi qui inter adversarios convenisset; quapropter in omnibus legibus quibus exceptum est de quibus causis aut magistratum capere non liceat aut iudicem legi aut alterum accusare, haec ignominiae causa praetermissa est; timoris enim causam, non vitae poenam in illa potestate esse voluerunt. {{pn|121}}Itaque non solum illud ostendam, quod iam videtis, populi Romani suffragiis saepenumero censorias subscriptiones esse sublatas, verum etiam iudiciis eorum qui iurati statuere maiore cum religione et diligentia debuerunt. Primum iudices, senatores equitesque Romani, in compluribus iam reis quos contra leges pecunias accepisse subscriptum est, suae potius religioni quam censorum opinioni paruerunt; deinde praetores urbani, qui iurati debent optimum quemque in lectos iudices referre, numquam sibi ad eam rem censoriam ignominiam impedimento esse oportere duxerunt; {{pn|122}}censores denique ipsi saepe numero superiorum censorum iudiciis, si ista iudicia appellari vultis, non steterunt. Atque etiam ipsi inter se censores sua iudicia tanti esse arbitrantur ut alter alterius iudicium non modo reprehendat, sed etiam rescindat; ut alter de senatu movere velit, alter retineat et ordine amplissimo dignum existimet; ut alter in aerarios referri aut tribu moveri iubeat, alter vetet. Qua re qui vobis in mentem venit haec appellare iudicia, quae a populo rescindi, ab iuratis iudicibus repudiari, a magistratibus neglegi, ab eis qui eandem potestatem adepti sunt commutari, inter collegas discrepare videatis? ===XLIV=== {{pn|123}}Quae cum ita sint, videamus quid tandem censores de illo iudicio corrupto iudicasse dicantur. Ac primum illud statuamus, utrum quia censores subscripserint ita sit, an quia ita fuerit illi subscripserint. Si quia subscripserint, videte quid agatis, ne in unum quemque nostrum censoribus in posterum potestatem regiam permittatis, ne subscriptio censoria non minus calamitatis civibus quam illa acerbissima proscriptio posset adferre, ne censorium stilum, cuius mucronem multis remediis maiores nostri rettuderunt, aeque posthac atque illum dictatorium gaudium pertimescamus. {{pn|124}}Sin autem quod subscriptum est, quia verum est, idcirco grave debet esse, hoc quaeremus, verum sit an falsum. Removeantur auctoritates censoriae; tollatur id ex causa quod in causa non est; doce quam pecuniam Cluentius dederit, unde dederit, quem ad modum dederit; unum denique aliquod a Cluentio aliquando profectae pecuniae vestigium ostende. Vince deinde bonum virum fuisse Oppianicum, hominem integrum, nihil de illo umquam secus esse existimatum, nihil denique praeiudicatum. Tum auctoritatem censoriam amplexator, tum illorum 'iudicium' coniunctum cum re esse defendito. {{pn|125}}Dum vero eum fuisse Oppianicum constabit qui tabulas publicas municipii manu sua corrupisse iudicatus sit, qui testamentum interleverit, qui supposita persona falsum testamentum obsignandum curaverit, qui eum cuius nomine id obsignatum est interfecerit, qui avunculum filii sui in servitute ac vinculis necaverit, qui municipes suos proscribendos occidendosque curaverit, qui eius uxorem quem occiderat in matrimonium duxerit, qui pecuniam pro abortione dederit, qui socrum, qui uxores, qui uno tempore fratris uxorem speratosque liberos fratremque ipsum, qui denique suos liberos interfecerit, qui cum venenum privigno suo dare vellet, manifesto deprehensus sit, cuius ministris consciisque damnatis ipse adductus in iudicium pecuniam iudici dederit ad sententias iudicum corrumpendas – dum haec, inquam, de Oppianico constabunt, neque ullo argumento Cluentianeae pecuniae crimen tenebitur, quid est quod te ista censoria sive voluntas sive opinio fuit, adiuvare aut hunc innocentem opprimere posse videatur? ===XLV=== {{pn|126}}Quid igitur censores secuti sunt? Ne ipsi quidem, ut gravissime dicam, quicquam aliud dicent praeter sermonem atque famam; nihil se testibus, nihil tabulis, nihil aliquo gravi argumento comperisse, nihil denique causa cognita statuisse dicent. Quod si ita fecissent, tamen id non ita fixum esse deberet ut convelli non liceret. Non utar exemplorum copia, quae summa est; non rem veterem, non hominem potentem aliquem aut gratiosum proferam. Nuper hominem tenuem, scribam aedilicium, D. Matrinium, cum defendissem apud M. Iunium Q. Publicium praetores et M. Plaetorium C. Flaminium aediles curules, persuasi ut scribam iurati legerent eum quem idem isti censores aerarium reliquissent; cum enim in homine nulla culpa inveniretur, quid ille meruisset, non quid de eo statutum esset, quaerendum esse duxerunt. {{pn|127}}Nam haec quidem quae de iudicio corrupto subscripserunt, quis est qui ab illis satis cognita et diligenter iudicata arbitretur? In M'. Aquilium et in Ti. Guttam video esse subscriptum. Quid est hoc? duos esse corruptos solos pecunia dicant? ceteri videlicet gratis condemnarunt. Non est igitur circumventus, non est oppressus pecunia, non, ut illae Quinctianae contiones habebantur, omnes qui Oppianicum condemnarunt in culpa sunt ac suspicione ponendi. Duos solos video auctoritate censorum adfines ei turpitudini iudicari: aut illud adferant, aliquid sese, quod de his duobus habuerint compertum, de ceteris comperisse. ===XLVI=== {{pn|128}}Nam illud quidem minime probandum est, ad notationes auctoritatemque censoriam exemplum illos e consuetudine militari transtulisse. Statuerunt enim ita maiores nostri ut, si a multis esset flagitium rei militaris admissum, sortito in quosdam animadverteretur, ut metus videlicet ad omnes, poena ad paucos perveniret. Quod idem facere censores in delectu dignitatis et in iudicio civium et in animadversione vitiorum qui convenit? Nam miles qui locum non tenuit, qui hostium impetum vimque pertimuit, potest idem postea et miles esse melior et vir bonus et civis utilis. Qua re qui in bello propter hostium metum deliquerat, amplior ei mortis ut supplicii metus est a maioribus constitutus; ne autem nimium multi poenam capitis subirent, idcirco illa sortitio comparata est. {{pn|129}}Hoc tu idem facies censor in senatu legendo? Si erunt plures qui ob innocentem condemnandum pecuniam acceperint, tu non animadvertes in omnes, sed carpes ut velis, et paucos ex multis ad ignominiam sortiere? Habebit igitur te sciente et vidente curia senatorem, populus Romanus iudicem, res publica civem sine ignominia quemquam, qui ad perniciem innocentis fidem suam et religionem pecunia commutarit; et qui pretio adductus eripuerit patriam, fortunas, liberos civi innocenti, is censoriae severitatis nota non inuretur? Tu es praefectus moribus, tu magister veteris disciplinae ac severitatis, si aut retines quemquam sciens in senatu scelere tanto contaminatum, aut statuis qui in eadem culpa sit non eadem poena adfici convenire? Aut quam condicionem supplicii maiores in bello timiditati militis propositam esse voluerunt, eandem tu in pace constitues improbitati senatoris? Quod si hoc exemplum ex re militari ad animadversionem censoriam transferendum fuit, sortitione id ipsum factum esse oportuit; sin autem sortiri ad poenam et hominum delictum fortunae iudicio committere minime censorium est, certe in multorum peccato carpi paucos ad ignominiam [et turpitudinem] non oportet. ===XLVII=== {{pn|130}}Verum omnes intellegimus in istis subscriptionibus ventum quendam popularem esse quaesitum. Iactata res erat in contione a tribuno seditioso; incognita causa probatum erat illud multitudini; nemini licitum est contra dicere; nemo denique ut defenderet contrariam partem laborabat. In invidiam porro magnam illa iudicia venerant: etenim paucis postea mensibus alia vehemens erat in iudiciis ex notatione tabellarum invidia versata. Praetermitti ab censoribus et neglegi macula iudiciorum posse non videbatur. Homines quos ceteris vitiis atque omni dedecore infames videbant, – et eo magis quod illo ipso tempore, illis censoribus, erant iudicia cum equestri ordine communicata, – ut viderentur per hominum idoneorum ignominiam sua auctoritate illa iudicia reprehendisse. {{pn|131}}Quod si hanc apud eosdem ipsos censores mihi aut alii causam agere licuisset, hominibus tali prudentia praeditis certe probavissem; res enim indicat nihil ipsos habuisse cogniti, nihil comperti; ex tota ista subscriptione rumorem quendam et plausum popularem esse quaesitum. Nam in P. Popilium, qui Oppianicum condemnarat, subscripsit L. Gellius, quod is pecuniam accepisset, quo innocentem condemnaret. Iam id ipsum quantae divinationis est scire innocentem fuisse reum, quem fortasse numquam viderat, cum homines sapientissimi, iudices, ut nihil dicam de eis qui condemnarunt, causa cognita sibi dixerunt non liquere! {{pn|132}}Verum esto: condemnat Popilium Gellius, iudicat accepisse a Cluentio pecuniam. Negat hoc Lentulus. Nam Popilium, quod erat libertini filius, in senatum non legit, locum quidem senatorium ludis et cetera ornamenta relinquit, et eum omni ignominia liberat; quod cum facit, iudicat eius sententia gratis esse Oppianicum condemnatum. Et eundem Popilium postea Lentulus in ambitus iudicio pro testimonio diligentissime laudat. Qua re si neque L. Gelli iudicio stetit Lentulus neque Lentuli existimatione contentus fuit Gellius, et si uterque censor censoris opinione standum non putavit, quid est quam ob rem quisquam nostrum censorias subscriptiones omnes fixas et in perpetuum ratas putet esse oportere? ===XLVIII=== {{pn|133}}At in ipsum Habitum animadverterunt. Nullam quidem ob turpitudinem, nullum ob totius vitae non dicam vitium, sed erratum; neque enim hoc homine sanctior neque probior neque in omnibus officiis retinendis diligentior esse quisquam potest. Neque illi aliter dicunt, sed eandem illam famam iudicii corrupti secuti sunt: neque ipsi secus existimant quam nos existimari volumus de huius pudore, integritate, virtute, sed putarunt praetermitti accusatorem non potuisse, cum animadversum esset in iudices. Qua de re [tota] si unum factum ex omni antiquitate protulero, plura non dicam. {{pn|134}}Non enim mihi exemplum summi et clarissimi viri, P. Africani, praetereundem videtur, qui cum esset censor et in equitum censu C. Licinius Sacerdos prodisset, clara voce, ut omnis contio audire posset, dixit se scire illum verbis conceptis peierasse: si qui contra vellet dicere, usurum esse eum suo testimonio: deinde cum nemo contra diceret, iussit equum traducere. Ita is, cuius arbitrio et populus Romanus et exterae gentes contentae esse consuerant, ipse sua scientia ad ignominiam alterius contentus non fuit. Quod si hoc Habito facere licuisset, facile illis ipsis iudicibus et falsae suspicioni et invidiae populariter excitatae restitisset. {{pn|135}}Unam etiam est quod me maxime perturbat, cui loco respondere vix videor posse, quod elogium recitasti de testamento Cn. Egnati patris, hominis honestissimi videlicet et sapientissimi: idcirco se exheredasse filium quod is ob Oppianici condemnationem pecuniam accepisset. De cuius hominis levitate et inconstantia plura non dicam: hoc testamentum ipsum, quod recitas, eius modi est ut ille, cum eum filium exheredaret quem oderat, ei filio coheredes homines alienissimos adiungeret quem diligebat. Sed tu, Acci, consideres, censeo, diligenter, utrum censorum iudicium grave velis esse an Egnati. Si Egnati, leve est quod censores de ceteris subscripserunt; ipsum enim Cn. Egnatium, quem tu gravem esse vis, ex senatu eiecerunt: sin autem censorum, hunc Egnatium, quem pater censoria subscriptione exheredavit, censores in senatu, cum patrem eicerent, retinuerunt. ===XLIX=== {{pn|136}}At enim senatus universus iudicavit illud corruptum esse iudicium. Quo modo? Suscepit causam. An potuit rem delatam eius modi repudiare? cum tribunus plebis populo concitato rem paene ad manus revocasset, cum vir optimus et homo innocentissimus pecunia circumventus esse diceretur, cum invidia flagraret ordo senatorius, potuit nihil decerni? potuit illa concitatio multitudinis sine summo periculo rei publicae repudiari? At quid est decretum? quam iuste! quam sapienter! quam diligenter! SE QUI SUNT QUORUM OPERA FACTUM SIT UT IUDICIUM PUBLICUM CORRUMPERETUR. Utrum videtur id senatus factum iudicare, an, si factum sit, moleste graviterque ferre? Si ipse A. Cluentius sententiam de iudiciis rogaretur, aliam non diceret atque ii dixerunt quorum sententiis Cluentium condemnatum esse dicitis. {{pn|137}}Sed quaero a vobis num istam legem ex isto senatus consulto L. Lucullus consul, homo sapientissimus, tulerit, num anno post M. Lucullus et C. Cassius, in quos tum consules designatos idem illud senatus decreverat? Non tulerunt; et quod tu Habiti pecunia factum esse arguis neque id ulla tenuissima suspicione confirmas, factum est primum illorum aequitate et sapientia consulum, ut id, quod senatus decreverat ad illud invidiae praesens incendium restinguendum, id postea ferendum ad populum non arbitrarentur: ipse deinde populus Romanus, qui L. Quincti fictis querimoniis antea concitatus rem illam et rogationem flagitarat, idem C. Iuni filii, pueri parvuli, lacrimis commotus, maximo clamore et concursu totam quaestionem illam et legem repudiavit. {{pn|138}}Ex quo intellegi potuit id quod saepe dictum est: ut mare, quod sua natura tranquillum sit, ventorum vi agitari atque turbari, sic populum Romanum sua sponte esse placatum, hominum seditiosorum vocibus ut violentissimis tempestatibus concitari. ===L=== Est etiam reliqua permagna auctoritas, quam ego turpiter paene preterii; mea enim esse dicitur. Recitavit ex oratione nescio qua Accius, quam meam esse dicebat, cohortationem quandam iudicum ad honeste iudicandum et commemorationem cum aliorum iudiciorum quae probata non essent, tum illius ipsius iudicii Iuniani; proinde quasi ego non ab initio huius defensionis dixerim invidiosum illud iudicium fuisse, aut, cum de infamia iudiciorum disputarem, potuerim illud quod tam populare esset illo tempore praeterire. {{pn|139}}Ego vero, si quid eius modi dixi, neque cognitum commemoravi neque pro testimonio dixi, et illa oratio potius temporis mei quam iudicii et auctoritatis fuit. Cum enim accusarem, et mihi initio proposuissem ut animos et populi Romani et iudicum commoverem, cumque omnes offensiones iudiciorum non ex mea opinione sed ex hominum rumore proferrem, istam rem, quae tam populariter esset agitata, praeterire non potui. Sed errat vehementer si quis in orationibus nostris, quas in iudiciis habuimus, auctoritates nostras consignatas se habere arbitratur; omnes enim illae causarum ac temporum sunt, non hominum ipsorum aut patronorum. Nam si causae ipsae pro se loqui possent, nemo adhiberet oratorem: nunc adhibemur ut ea dicamus, non quae nostra auctoritate constituantur, sed quae ex re ipsa causaque ducantur. {{pn|140}}Hominem ingeniosum, M. Antonium, aiunt solitum esse dicere idcirco se nullam umquam orationem scripsisse ut, si quid aliquando non opus esset ab se esse dictum, posset negare dixisse; proinde quasi si quid a nobis dictum aut actum sit, id nisi litteris mandarimus, hominum memoria non comprehendatur ===LI=== Ego vero in isto genere libentius cum multorum tum hominis eloquentissimi et sapientissimi, L. Crassi, auctoritatem sequor, qui cum Cn. Plancum defenderet, accusante M. Bruto, homine in dicendo vehemente et callido, cum Brutus duobus recitatoribus constitutis ex duabus eius orationibus capita alterna inter se contraria recitanda curasset, quod in dissuasione rogationis eius quae contra coloniam Narbonensem ferebatur quantum potest de auctoritate senatus detrahit, in suasione legis Serviliae summis ornat senatum laudibus, et multa in equites Romanos cum ex ea oratione asperius dicta recitasset, quo animi illorum iudicum in Crassum incenderentur, aliquantum esse commotus dicitur. {{pn|141}}Itaque in respondendo primum euit utriusque rationem temporis, ut oratio ex re et ex causa habita videretur; deinde ut intellegere posset Brutus quem hominem et non solum qua eloquentia, verum etiam quo lepore et quibus facetiis praeditum lacessisset, tres ipse excitavit recitatores cum singulis libellis quos M. Brutus, pater illius accusatoris, de iure civili reliquit. Eorum initia cum recitarentur, – ea quae vobis nota esse arbitror: 'Forte evenit ut ruri in Privernati essemus ego et Brutus filius,' fundum Privernatem flagitabat; 'In Albano eramus ego et Brutus filius,' Albanum poscebat; 'In Tiburti forte cum adsedissemus ego et Brutus filius,' Tiburtem fundum requirebat; Brutum autem, hominem sapientem, quod filii nequitiam videret, quae praedia ei relinqueret testificari voluisse dicebat. Quod si potuisset honeste scribere se in balneis cum id aetatis filio fuisse, non praeterisset: eas se tamen ab eo balneas non ex libris patris, sed ex tabulis et ex censu quaerere. Crassus tum ita Brutum ultus est ut illum recitationis suae paeniteret; moleste enim fortasse tulerat se in eis orationibus reprehensum, quas de re publica habuisset, in quibus forsitan magis requiratur constantia. {{pn|142}}Ego autem illa recitata esse non moleste fero; neque enim ab illo tempore quod tum erat, neque ab ea causa quae tum agebatur aliena fuerunt; neque mihi quicquam oneris suscepi, cum ista dixi, quo minus honeste hanc causam et libere possem defendere. Quod si velim confiteri me causam A. Cluenti nunc cognosse, antea fuisse in illa populari opinione, quis tandem id possit reprehendere? praesertim, iudices, cum a vobis quoque ipsis hoc impetrari sit aequissimum, quod ego et ab initio petivi et nunc peto, ut, si quam huc graviorem de illo iudicio opinionem attulistis, hanc causa perspecta atque omni veritate cognita deponatis. ===LII=== {{pn|143}}Nunc, quoniam ad omnia quae abs te dicta sunt, T. Acci, de Oppianici damnatione respondi, confiteare necesse est te opinionem multum fefellise, quod existimaris me causam A. Cluenti non facto eius, sed lege defensurum. Nam hoc persaepe dixisti tibi sic renuntiari, me habere in animo causam hanc praesidio legis defendere. Itane est? Ab amicis imprudentes videlicet prodimur, et est nescio quis de eis quos amicos nostros arbitramur qui nostra consilia ad adversarios deferat. Quisnam hoc tibi renuntiavit? quis tam improbus fuit? Cui ego autem narravi? Nemo, ut opinor, in culpa est: et nimirum tibi istud lex ipsa renuntiavit. Sed num tibi ita defendisse videor ut tota in causa mentionem ullam fecerim legis? num secus hanc causam defendisse ac si lege Habitus teneretur? Certe, ut hominem confirmare oportet, nullus est locus a me purgandi istius invidiosi criminis praetermissus. {{pn|144}}Quid ergo est? quaeret fortasse quispiam: displicetne mihi legum praesidio capitis periculum propulsare? Mihi vero, iudices, non displicet, sed utor instituto meo. In hominis honesti prudentisque iudicio non solum meo consilio uti consuevi, sed multum etiam eius quem defendo et consilio et voluntati obtempero. Nam ut haec ad me causa delata est, qui leges eas ad quas adhibemur et in quibus versamur nosse deberem, dixi Habito statim eo capite QUI COISSET QUO QUIS CONDEMNARETUR illum esse liberum, teneri autem nostrum ordinem: atque ille me orare atque obsecrare coepit ne se lege defenderem. Cum ego quae mihi videbantur dicerem, traduxit me ad suam sententiam; adfirmabat enim lacrimans non se cupidiorem esse civitatis retinendae quam existimationis. Morem homini gessi, et tamen idcirco feci – neque enim id semper facere debemus – quod videbam per se ipsam causam sine lege copiosissime posse defendi. Videbam in hac defensione qua iam sum usus plus dignitatis, in illa qua me hic uti noluit minus laboris futurum: quod si nihil aliud esset actum nisi ut hanc causam obtineremus, lege recitata perorassem. ===LIII=== Neque me illa oratio commovet, quod ait Accius indignum esse facinus, si senator iudicio quempiam circumvenerit, legibus eum teneri: si eques Romanus hoc idem fecerit, non teneri. Ut tibi concedam hoc indignum esse, quod cuius modi sit iam videro, tu mihi concedas necesse est multo esse indignius in ea civitate quae legibus contineatur discedi ab legibus. Hoc enim vinculum est huius dignitatis qua fruimur in re publica, hoc fundamentum libertatis, hic fons aequitatis: mens et animus et consilium et sententia civitatis posita est in legibus. Ut corpora nostra sine mente, sic civitas sine lege suis partibus, ut nervis et sanguine et membris, uti non potest. Legum ministri magistratus, legum interpretes iudices, legum denique idcirco omnes servi sumus ut liberi esse possimus. {{pn|147}}Quid est, Q. Naso, cur tu in isto loco sedeas? Quae vis est, qua abs te hi iudices tali dignitate praediti coerceantur? Vos autem, iudices, quam ob rem ex tanta multitudine civium tam pauci de hominum fortunis sententiam fertis? Quo iure Accius quae voluit dixit? Cur mihi tam diu potestas dicendi datur? Quid sibi autem illi scribae, quid lictores, quid ceteri quos apparere huic quaestioni video, volunt? Opinor haec omnia lege fieri totumque hoc iudicium, ut ante dixi, quasi mente quadam regi legis et administrari. Quid ergo? haec quaestio sola ita gubernatur? Quid M. Plaetori et C. Flamini inter sicarios, quid C. Orchivi peculatus, quid mea de pecuniis reptundis, quid C. Aquili, apud quem nunc de ambitu causa dicitur, quid reliquae quaestiones? Circumspicite omnes rei publicae partes: {{pn|148}}omnia legum imperio et praescripto fieri videbitis. Si quis apud me, T. Acci, te reum velit facere, clames te lege pecuniarum repetundarum non teneri; neque haec tua recusatio confessio sit captae pecuniae, sed laboris et periculi non legitimi declinatio ===LIV=== Nunc quid agatur et quid abs te iuris constituatur vide. Iubet lex ea, qua lege haec quaestio constituta est, iudicem quaestionis, hoc est Q. Voconium, cum eis iudicibus qui ei obvenerint – vos appellat, iudices – quaerere de veneno. In quem quaerere? Infinitum est: QUICUMQUE, FECERIT, VENDIDERIT, EMERIT, HABUERIT, DEDERIT. Quid eadem lex statim adiungit? recita. DEQUE EIUS CAPITE QUAERITO. Cuius? qui coierit, convenerit? Non ita est. Quid ergo est? dic. QUI TRIBUNUS MILITUM LEGIONIBUS QUATTUOR PRIMIS, QUIVE QUAESTOR, TRIBUNUS PLEBIS – deinceps omnes magistratus nominavit – QUIVE IN SENATU SENTENTIAM DIXIT, DIXERIT. Quid tum? QUI EORUM COIT, COIERIT, CONVENIT, CONVENERIT, QUO QUIS IUDICIO PUBLICO CONDEMNARETUR. 'Qui eorum': quorum? videlicet, qui supra scripti sunt. Quid interest utro modo scriptum sit? Etsi est apertum, ipsa tamen lex nos docet. Ubi enim omnes mortales adligat ita loquitur, QUI VENENUM MALUM FECIT, FECERIT: omnes viri, mulieres, liberi, servi in iudicium vocantur. Si idem de coitione voluisset, adiunxisset: QUIVE, COIERIT. Nunc ita est: DEQUE EIUS CAPITE QUAERITO QUI MAGISTRATUM HABUERIT INVE SENATU SENTENTIAM DIXERIT, QUI EORUM COIT, COIERIT. {{pn|149}}Num is est Cluentius? Certe non est. Quis ergo est Cluentius? Qui tamen defendi causam suam lege noluit. Itaque abicio legem: morem Cluentio gero. Tibi tamen, Acci, pauca quae ab huius causa seiuncta sunt respondebo. Est enim quiddam in hac causa quod Cluentius ad se, est aliquid quod ego ad me putem pertinere. Hic sua putat interesse se re ipsa et gesto negotio, non lege defendi; ego autem mea existimo interesse me nulla in disputatione ab Accio videri esse superatum. Non enim mihi haec causa sola dicenda est; omnibus hic labor meus propositus est, quicumque hac facultate defensionis contenti esse possunt. Nolo quemquam eorum qui adsunt existimare me, quae de lege ab Accio dicta sunt, si reticuerim, comprobare. Quam ob rem, Cluenti, de te tibi obsequor, neque enim legem recito neque hoc loco pro te dico; sed ea quae a me desiderari arbitror non relinquam. ===LV=== {{pn|150}}Iniquum tibi videtur, Acci, esse non isdem legibus omnes teneri. Primum, ut id iniquissimum esse confitear, eius modi est ut commutatis eis opus sit legibus, non ut his quae sunt non pareamus. Deinde quis umquam hoc senator accusavit, ut cum altiorem gradum dignitatis beneficio populi Romani esset consecutus, eo se putaret durioribus legum condicionibus uti oportere? Quam multa sunt commoda quibus caremus, quam multa molesta et difficilia quae subimus! atque haec omnia tantum honoris et amplitudinis commodo compensantur. Converte nunc ad equestrem ordinem atque in ceteros ordines easdem vitae condiciones: non perferent. Putant enim minus multos sibi laqueos legum et condicionum ac iudiciorum propositos esse oportere, qui summum locum civitatis aut non potuerunt ascendere aut non petiverunt. {{pn|151}}Atque ut omittam leges alias omnes quibus nos tenemur, ceteri autem sunt ordines liberati, hanc ipsam legem NE QUIS IUDICIO CIRCUMVENIRETUR C. Gracchus tulit: eam legem pro plebe, non in plebem tulit. Postea L. Sulla, homo a populi causa remotissimus, tamen, cum eius rei quaestionem hac ipsa lege constitueret qua vos hoc tempore iudicatis, populum Romanum, quem ab hoc genere liberum acceperat, adligare novo quaestionis genere ausus non est. Quod si fieri posse existimasset, pro illo odio quod habuit in equestrem ordinem nihil fecisset libentius quam omnem illam acerbitatem prosciptionis suae, qua est usus in veteres iudices, in hanc unam quaestionem contulisset. {{pn|152}}Nec nunc quicquam agitur – mihi credite, iudices, et prospicite id quod providendum est – nisi ut equester ordo in huiusce legis periculum concludatur. Neque hoc agitur ab omnibus, sed a paucis. Nam ii senatores qui se facile tuentur integritate et innocentia – quales, ut vere dicam, vos estis, et ceteri qui sine cupiditate vixerunt – equites ordini senatorio dignitate proximos, concordia coniunctissimos esse cupiunt; sed ii qui sese volunt posse omnia neque praeterea quicquam esse aut in homine ullo aut in ordine hoc uno metu se putant equites Romanos in potestatem suam redacturos, si constitutum sit ut de eis qui rem iudicarint huiusce modi iudicia fieri possint. Vident enim auctoritatem huius ordinis confirmari: vident iudicia comprobari: hoc metu proposito evellere se aculeum severitatis vestrae posse confidunt. {{pn|153}}Quis enim de homine audeat paulo maioribus opibus praedito vere et fortiter iudicare, cum videat sibi de eo quod coierit aut consenserit causam esse dicendam? ===LVI=== O viros fortes, equites Romanos, qui homini clarissimo ac potentissimo, M. Druso, tribuno plebis restiterunt, cum ille nihil aliud ageret cum illa cuncta quae tum erat nobilitate, nisi ut ii qui rem iudicassent huiusce modi quaestionibus in iudicium vocarentur. Tunc C. Flavius Pusio, Cn. Titinius, C. Maecenas, illa robora populi Romani, ceterique eiusdem ordinis non fecerunt idem quod nunc Cluentius ut aliquid culpae suscipere se putarent recusando, sed apertissime repugnarunt, cum haec recusarent et palam fortissime atque honestissime dicerent se potuisse iudicio populi Romani in amplissimum locum pervenire, si sua studia ad honores petendos conferre voluissent; sese vidisse in ea vita qualis splendor inesset, quanta ornamenta, quae dignitas; quae se non contempsisse, sed ordine suo patrumque suorum contentos fuisse et vitam illam tranquillam et quietam, remotam a procellis invidiarum et huiusce modi iudiciorum sequi maluisse: {{pn|154}}aut sibi ad honores petendos aetatem integram restitui oportere, aut, quoniam id non posset, eam condicionem vitae quam secuti petitionem reliquissent manere; iniquum esse eos qui honorum ornamenta propter periculorum multitudinem praetermisissent populi beneficiis esse privatos, iudiciorum novorum periculis non carere; senatorem hoc queri non posse, propterea quod ea condicione proposita petere coepisset, quodque permulta essent ornamenta quibus eam mitigare molestiam posset, locus, auctoritas, domi splendor, apud exteras nationes nomen et gratia, toga praetexta, sella curulis, insignia, fasces, exercitus, imperia, provinciae: quibus in rebus cum summa recte factis maiores nostri praemia tum plura peccatis pericula proposita esse voluerunt. Illi non hoc recusabant, ne ea lege accusarentur qua nunc Habitus accusatur, quae tunc erat Sempronia, nunc est Cornelia; intellegebant enim ea lege equestrem ordinem non teneri; sed ne nova lege adligarentur laborabant. {{pn|155}}Habitus ne hoc quidem umquam recusavit, quo minus vel ea lege rationem vitae suae redderet qua non tenetur. Quae si vobis condicio placet, omnes id agamus ut haec quam primum in omnes ordines quaestio perferatur. ===LVII=== Interea quidem, per deos immortales! quoniam omnia commoda nostra, iura, libertatem, salutem denique legibus obtinemus, a legibus non recedamus. Simul et illud quam sit iniquum cogitemus populum Romanum aliud nunc agere; vobis rem publicam et fortunas suas commisisse, ipsum sine cura esse; non metuere ne lege ea quam numquam ipse iusserit, et quaestione qua se solutum liberumque esse arbitretur, per paucos iudices astringatur. {{pn|156}}Agit enim sic causam T. Accius, adulescens bonus et disertus, omnes cives legibus teneri omnibus; vos attenditis et auditis silentio sicut facere debetis; A. Cluentius causam dicit eques Romanus ea lege qua lege senatores et ii qui magistratum habuerunt soli tenentur; mihi per eum recusare et in arce legis praesidia constituere defensionis meae non licet. Si obtinuerit causam Cluentius, sicuti vestra aequitate nixi confidimus, omnes existimabunt, id quod erit, obtinuisse propter innocentiam, quoniam ita defensus sit; in lege autem, quam attingere noluerit, praesidii nihil fuisse. {{pn|157}}Hic nunc est quiddam quod ad me pertineat, de quo ante dixi, quod ego populo Romano praestare debeam, quoniam is vitae meae status est ut omnis mihi cura et opera posita sit in hominum periculis defendendis. Video quanta et quam periculosa et quam infinita quaestio temptetur ab accusatoribus, cum eam legem quae in nostrum ordinem scripta sit in populum Romanum transferre conentur. Qua in lege est QUI COIERIT, quod quam late pateat videtis; CONVENERIT aeque incertum et infinitum est; CONSENSERIT, hoc vero cum infinitum tum obscurum et occultum; FALSUMVE TESTIMONIUM DIXERIT, – quis de plebe romana testimonium dixit umquam cui non hoc periculum T. Accio auctore paratum esse videatis? Nam dicturum quidem certe, si hoc iudicium plebi Romanae propositum sit, neminem umquam esse confirmo. {{pn|158}}Sed hoc polliceor omnibus, si cui forte hac lege negotium facessetur qui lege non teneatur, si is uti me defensore voluerit, me eius causam legis praesidio defensurum, et vel his iudicibus vel horum similibus facillime probaturum, et omni me defensione usurum esse legis, qua nunc ut utar ab eo cuius voluntati mihi obtemperandum est non conceditur ===LVIII=== Non enim debeo dubitare, iudices, quin, si qua ad vos causa eius modi delata sit eius qui lege non teneatur, etiam si is invidiosus aut multis offensus esse videatur, etiam si eum oderitis, etiam si inviti absoluturi sitis, tamen absolvatis et religioni potius vestrae quam odio pareatis. {{pn|159}}Est enim sapientis iudicis cogitare tantum sibi a populo Romano esse permissum quantum commissum sit et creditum, et non solum sibi potestatem datam, verum etiam fidem habitam esse meminisse: posse quem oderit absolvere, quem non oderit condemnare, et semper non quid ipse velit, sed quid lex et religio cogat cogitare; animadvertere qua lege reus citetur, de quo reo cognoscat, quae res in quaestione versetur. Cum haec sunt videnda tum vero illud est hominis magni, iudices, atque sapientis, cum illam iudicandi causa tabellam sumpserit, non se reputare solum esse neque sibi quodcumque concupierit licere, sed habere in consilio legem, religionem, aequitatem, fidem; libidinem autem, odium, invidiam, metum cupiditatesque omnes amovere maximique aestimare conscientiam mentis suae, quam ab dis immortalibus accepimus, quae a nobis divelli non potest; quae si optimorum consiliorum atque factorum testis in omni vita nobis erit, sine ullo metu et summa cum honestate vivemus. {{pn|160}}Haec si T. Accius aut cognovisset aut cogitasset, profecto ne conatus quidem esset dicere, id quod multis verbis egit, iudicem quod ei videatur statuere et non devinctum legibus esse oportere. Quibus de rebus mihi pro Cluenti voluntate nimium, pro rei dignitate parum, pro vestra prudentia satis dixisse videor. Reliqua perpauca sunt; quae quia vestrae quaestionis erant, idcirco illi statuerunt fingenda esse sibi et proferenda, ne omnium turpissimi reperirentur si in iudicium nihil praeter invidiam attulissent ===LIX=== Atque ut existimetis necessario me de his rebus de quibus iam dixerim pluribus egisse verbis, attendite reliqua: profecto intellegetis ea quae paucis demonstrari potuerint brevissime esse defensa. {{pn|161}}Cn. Decidio Samniti, ei qui proscriptus est, iniuriam in calamitate eius ab huius familia factam esse dixistis. Ab nullo ille liberalius quam a Cluentio tractatus est: huius illum opes in rebus eius incommodissimis sublevarunt, atque hoc cum ipse tum eius amici necessariique omnes cognorunt. Anchari et Paceni pastoribus huius vilicum vim et manus attulisse. Cum quaedam in callibus, ut solet, controversia pastorum esset orta, Habiti vilici rem domini et privatam possessionem defenderunt: cum esset etulatio facta, causa illis demonstrata, sine iudicio controversiaque discessum est. {{pn|162}}'P. Aeli testamento propinquus exheredatus cum esset, heres hic alienior institutus est.' P. Aelius Habiti merito fecit, neque hic in testamento faciendo interfuit, idque testamentum ab huius inimico Oppianico est obsignatum. Floro legatum ex testamento infitiatum esse. Non est ita; sed cum HS XXX milia scripta essent pro HS CCC milibus, neque ei cautum satis videretur, voluit eum aliquid acceptum referre liberalitati suae. Primo debere negavit; post sine controversia solvit. Cei cuiusdam Samnitis uxorem post bellum ab hoc esse repetitam. Mulierem cum emisset a sectoribus, quo tempore eam primum liberam esse audivit, sine iudicio reddidit Ceio. {{pn|163}}Ennium esse quendam cuius bona teneat Habitus. Est hic Ennius egens quidam calumniator, mercennarius Oppianici, qui permultos annos quievit; deinde aliquando cum servis Habiti furti egit; nuper ab ipso Habito petere coepit. Hic illo privato iudicio, mihi credite, vobis isdem fortasse patronis, calumniam non effugiet. Atque etiam, ut nobis renuntiatur, hominem multorum hospitem, Ambivium quendam, coponem de via Latina, subornatis, qui sibi a Cluentio servisque eius in taberna sua manus adlatas esse dicat. Quo de homine nihil etiam nunc dicere nobis est necesse: si invitaverit, id quod solet, sic hominem accipiemus ut moleste ferat se de via decessisse. {{pn|164}}Habetis, iudices, quae in totam causam de moribus A. Cluenti, quem illi invidiosum esse reum volunt, annos octo meditati accusatores collegerunt; quam levia genere ipso! quam falsa re! quam brevia responsu! ===LX=== Cognoscite nunc id quod ad vestrum ius iurandum pertinet, quod vestri iudicii est, quod vobis oneris imposuit ea lex qua coacti huc convenistis, de criminibus veneni; ut omnes intellegant quam paucis verbis haec causa perorari potuerit, et quam multa a me dicta sint quae ad huius voluntatem maxime, ad vestrum iudicium minime pertinerent. {{pn|165}}Obiectum est C. Vibium Cappadocem ab hoc A. Cluentio veneno esse sublatum. Opportune adest homo summa fide et omni virtute praeditus, L. Plaetorius, senator, qui illius Vibi hospes fuit et familiaris. Apud hunc ille Romae habitavit, apud hunc aegrotavit, huius domi est mortuus. At heres est Cluentius. Intestatum dico esse mortuum possessionemque eius bonorum, ex edicto praetoris, huic, illius sororis filio, adulescenti pudentissimo et in primis honesto, equiti Romano datam, Numerio Cluentio, quem videtis. {{pn|166}}Alterum veneficii crimen Oppianico huic adulescenti, cum eius in nuptiis more Larinatium multitudo hominum pranderet, venenum Habiti consilio paratum; id cum daretur in mulso, Balbutium quendam, eius familiarem, intercepisse, bibisse, statimque esse mortuum. Hoc ego si sic agerem tamquam mihi crimen esset diluendum, haec pluribus verbis dicerem per quae nunc paucis percurrit oratio mea. {{pn|167}}Quid umquam Habitus in se admisit ut hoc tantum ab eo facinus non abhorrere videatur? quid autem magno opere Oppianicum metuebat, cum ille verbum omnino in hac ipsa causa nullum facere potuerit, huic autem accusatores viva matre deesse non possint? id quod iam intellegetis. An ut de causa eius periculi nihil decederet, ad causam novum crimen accederet? Quod autem tempus veneni dandi illo die, illa frequentia? per quem porro datum? unde sumptum? quae deinde interceptio poculi? cur non de integro autem datum? Multa sunt quae dici possunt, sed non committam ut videar non dicendo voluisse dicere; res enim iam se ipsa defendit. {{pn|168}}Nego illum adulescentem, quem statim epoto poculo mortuum esse dixistis, omnino illo die esse mortuum. Magnum crimen et impudens mendacium! Perspicite cetera. Dico illum, cum ad illud prandium crudior venisset et, ut aetas illa fert, sibi tum non pepercisset, aliquot dies aegrotasse et ita esse mortuum. Quis huic rei testis est? Idem qui sui luctus, pater, – pater, inquam, illius adulescentis; quem propter animi dolorem pertenuis suspicio potuisset ex illo loco testem in A. Cluentium constituere, is hunc suo testimonio sublevat; quod recita. Tu autem, nisi molestum est, paulisper exsurge; perfer hunc dolorem commemorationis necessariae, in qua ego diutius non morabor, quoniam, quod fuit viri optimi, fecisti ut ne cui innocenti maeror tuus calamitatem et falsum crimen adferret. ===LXI=== {{pn|169}}Unum etiam mihi reliquum eius modi crimen est, iudices, ex quo illud perspicere possitis quod a me initio orationis meae dictum est: quicquid mali per hosce annos A. Cluentius viderit, quicquid hoc tempore habeat sollicitudinis ac negotii, id omne a matre esse conflatum. Oppianicum veneno necatum esse quod ei datum sit in pane per M. Asellium quendam, familiarem illius, idque Habiti consilio factum esse dicitis. In quo primum illud quaero, quae causa Habito fuerit cur interficere Oppianicum vellet. Inimicitias enim inter eos fuisse confiteor; sed homines inimicos suos morte adfici volunt aut quod [eos] metuunt aut quod oderunt. {{pn|170}}Quo tandem igitur Habitus metu adductus tantum in se facinus suscipere conatus est? quid erat quod iam Oppianicum poena adfectum pro maleficiis et eiectum e civitate quisquam timeret? quid metuebat? ne oppugnaretur a perdito? an ne accusaretur a damnato? an ne exsulis testimonio laederetur? Si autem quod oderat Habitus inimicum, idcirco illum vita frui noluit, adeone erat stultus ut illam, quam tum ille vivebat vitam esse arbitraretur, damnati, exsulis, deserti ab omnibus? quem propter animi importunitatem nemo recipere tecto, nemo adire, nemo adloqui, nemo aspicere vellet? {{pn|171}}Huius igitur Habitus vitae invidebat? Hunc si acerbe et penitus oderat, non eum quam diutissime vivere velle debebat? huic mortem maturabat inimicus, quod illi unum in malis erat perfugium calamitatis? Qui si quid animi et virtutis habuisset, ut multi saepe fortes viri in eius modi dolore, mortem sibi ipse conscisset, huis quam ob rem id vellet inimicus offerre quod ipse sibi optare deberet? Nam nunc quidem quid tandem illi mali mors attulit? nisi forte ineptis fabulis ducimur ut existimemus illum ad inferos impiorum supplicia perferre ac plures illic offendisse inimicos quam hic reliquisse: a socrus, ab uxorum, a fratris, a liberum Poenis actum esse praecipitem in sceleratorum sedem ac regionem. Quae si falsa sunt, id quod omnes intellegunt, quid ei tandem mors eripuit praeter sensum doloris? {{pn|172}}Age vero, per quem venenum datum? per M. Asellium ===LXII=== Quid huic cum Habito? nihil, atque adeo, quod ille Oppianico familiarissime est usus, potius etiam simultas. Eine igitur quem sibi offensiorem, Oppianico familiarissimum sciebat esse, potissimum et scelus suum et illius periculum committebat? Cur igitur tu, qui pietate ad accusandum excitatus es, hunc Asellium esse inultum tam diu sinis? Cur non Habiti exemplo usus es, ut per illum qui attulisset venenum de hoc praeiudicaretur? {{pn|173}}Iam vero illud quam non probabile, quam inusitatum, iudices, quam novum, in pane datum venenum! Num latius potuit abditum aliqua in parte panis quam si totum colliquefactum in potione esset, celerius potuis comestum quam epotum in venas atque in omnes partes corporis permanere? facilius fallere in pane, si esset animadversum, quam in poculo, cum ita confusum esset ut secerni nullo modo posset? {{pn|174}}'At repentina morte periit.' Quod si esset ita factum, tamen ea res propter multorum eius modi casum minime firmam veneni suspicionem haberet; quod si esset suspiciosum, tamen potius ad alios quam ad Habitum pertineret. Verum in eo ipso homines impudentissime mentiuntur: id ut intellegatis, et mortem eius et quem ad modum post mortem in Habitum sit crimen a matre quaesitum cognoscite. {{pn|175}}Cum vagus et exsul erraret atque undique exclusus Oppianicus in Falernum se ad L. Quinctium contulisset, ibi primum in morbum incidit ac satis vehementer diuque aegrotavit. Cum esset una Sassia, eaque Sex. Albio quodam colono, homines valenti, qui simul esse solebat, familiarius uteretur quam vir dissolutissimus incolumi fortuna pati posset, et ius illud matrimonii castum atque legitimum damnatione viri sublatum arbitraretur, Nicostratus quidam, fidelis Oppianici servulus, percuriosus et minime mendax, multa dicitur domino renuntiare solitus esse. Interea Oppianicus cum iam convalesceret neque improbitatem coloni in Falerno diutius ferre posset et huc ad urbem profectus esset – solebat enim extra portam aliquid habere conducti – cecidisse de equo dicitur et homo infirma valetudine latus offendisse vehementer, et, postea quam ad urbem cum febri venerit, paucis diebus esse mortuus. Mortis ratio, iudices, eius modi est ut aut nihil habeat suspicionis aut, si quid habet, id intra parietes in domestico scelere versetur ===LXIII=== {{pn|176}}Post mortem eius Sassia moliri statim nefaria mulier coepit insidias filio: quaestionem habere de viri morte constituit. Emit de A. Rupilio, quo erat usus Oppianicus medico, Stratonem quendam, quasi ut idem faceret quod Habitus in emendo Diogene fecerat. De hoc Stratone et de Ascla quodam servo suo quaesituram esse dixit; praeterea servum illum Nicostratum, quem nimium loquacem fuisse ac nimium domino fidelem arbitrabatur, ab hoc adulescente Oppianico in quaestionem postulavit. Hic cum esset illo tempore puer et illa quaestio de patris sui morte constitui diceretur, etsi illum servum et sibi benivolum esse et patri fuisse arbitrabatur, nihil tamen est ausus recusare. Advocantur amici et hospites Oppianici et ipsius mulieris multi, homines honesti atque omnibus rebus ornati. Tormentis omnibus vehementissime quaeritur. Cum essent animi servorum et spe et metu temptati ut aliquid in quaestione dicerent, tamen, ut arbitror, auctoritate advocatorum [et vi tormentorum] adducti in veritate manserunt neque se quicquam scire dixerunt. {{pn|177}}Quaestio illo die de amicorum sententia dimissa est; satis longo intervallo post iterum advocantur. Habetur de integro quaestio; nulla vis tormentorum acerrimorum praetermittitur. Adversari advocati et iam vix ferre posse; furere crudelis atque importuna mulier sibi nequaquam ut sperasset ea quae cogitasset procedere. Cum iam tortor atque essent tormenta ipsa defensa neque tamen illa finem facere vellet, quidam ex advocatis, homo et honoribus populi ornatus et summa virtute praeditus, intellegere se dixit non id agi ut verum inveniretur, sed ut aliquid falsi dicere cogerentur. Hoc postquam ceteri comprobarunt, ex omnium sententia constitutum est satis videri esse quaesitum. {{pn|178}}Redditur Oppianico Nicostratus, Larinum ipsa proficiscitur cum suis maerens, quod iam certe incolumem filium fore putabat, ad quem non modo verum crimen, sed ne ficta quidem suspicio perveniret et cui non modo aperta inimicorum oppugnatio, sed ne occultae quidem matris insidiae nocere potuissent. Larinum postquam venit, quae a Stratone illo venenum antea viro suo datum sibi persuasum esse simulasset, instructam ei continuo et ornatam Larini medicinae exercendae causa tabernam dedit. ===LXIV=== Unum, alterum, tertium annum Sassia quiescebat, ut velle atque optare aliquid calamitatis filio potius quam id struere et moliri videretur. {{pn|179}}Tum interim Q. Hortensio Q. Metello consulibus, ut hunc Oppianicum aliud agentem ac nihil eius modi cogitantem ad hanc accusationem detraheret, invito despondit ei filiam suam, – illam quam ex genero susceperat, – ut eum nuptiis adligatum simul et testamenti spe devinctum posset habere in potestate. Hoc ipso fere tempore Strato ille medicus domi furtum fecit et caedem eius modi. Cum esset in aedibus armarium, in quo sciret esse nummorum aliquantum et auri, noctu duos conservos dormientes occidit in piscinamque deiecit: ipse armarii fundum exsecuit, et HS* et auri quinque pondo abstulit, uno ex servis puero non grandi conscio. {{pn|180}}Furto postridie cognito omnis suspicio in eos servos qui non comparebant commovebatur. cum exsectio illa fundi in armario animadverteretur, quaerebant homines quonam modo fieri potuisset. Quidam ex amicis Sassiae recordatus est se nuper in auctione quadam vidisse in rebus minutis aduncam ex omni parte dentatam et tortuosam venire serrulam, qua illud potuisse ita circumsecari videretur. Ne multa, perquiritur a coactoribus: invenitur ea serrula ad Stratonem pervenisse. Hoc initio suspicionis orto et aperte insimulato Stratone, puer ille conscius pertimuit; rem omnem dominae indicavit; homines in piscina inventi sunt; Strato in vincula coniectus est, atque etiam in taberna eius nummi, nequaquam omnes, reperiuntur. {{pn|181}}Constituitur quaestio de furto; nam quid quisquam suspicari aliud potest? An hoc dicitis, armario expilato, pecunia ablata, non omni reciperata, occisis hominibus, institutam esse quaestionem de morte Oppianici? Cui probatis? quid est quod minus veri simile proferre potuistis? Deinde, ut omittam cetera, triennio post mortem Oppianici de eius morte quaerebatur? Atque etiam incensa odio pristino Nicostratum eundem illum tum sine causa in quaestionem postulavit. Oppianicus primo recusavit: postea, cum illa abducturam se filiam, mutaturam esse testamentum minaretur, mulieri crudelissimae servum fidelissimum non in quaestionem tulit, sed plane ad supplicium dedidit ===LXV=== {{pn|182}}Post triennum igitur agitata denuo quaestio de viri morte habebatur. Et de quibus servis habebatur? Nova, credo, res obiecta, novi quidam homines in suspicionem vocati sunt. De Stratone et de Nicostrato. Quid? Romae quaesitum de istis hominibus non erat? Itane tandem? Mulier iam non morbo, sed scelere furiosa, cum quaestionem habuisset Romae, cum de T. Anni, L. Rutili, P. Saturi, ceterorum honestissimorum virorum sententia constitutum esset satis quaesitum videri, eadem de re triennio post, isdem de hominibus, nullo adhibito non dicam viro, ne colonum forte adfuisse dicatis, sed bono viro, in filii caput quaestionem habere conata est? {{pn|183}}An hoc dicitis (mihi enim venit in mentem quid dici possit, tametsi ab hoc non esse hoc dictum mementote), cum haberetur de furto quaestio, Stratonem aliquid de veneno esse confessum? Hoc uno modo, iudices, saepe multorum improbitate depressa veritas emergit et innocentiae defensio interclusa respirat, quod aut ii qui ad fraudem callidi sunt non tantum audent quantum excogitant, aut ii quorum eminet audacia atque proiecta est a consiliis malitiae deseruntur. Quod si aut confidens astutia aut callida esset audacia, vix ullo eis obsisti modo posset. Utrum furtum factum non est? at nihil clarius Larini. An ad Stratonem suspicio non pertinuit? at is et ex serrula insimulatus et a puero conscio est indicatus. An id actum non est in quaerendo? quae fuit igitur alia causa quaerendi? An, id quod vobis dicendum est et quod tum Sassia dictitavit: cum de furto quaereretur, tum Stratonem isdem in tormentis dixisse de veneno? {{pn|184}}En hoc illud est quod ante dixi: mulier abundat audacia, consilio et ratione deficitur. Nam tabellae quaestionis plures proferuntur, quae recitatae vobisque editae sunt, illae ipsae quas tum obsignatas esse dixit; in quibus tabellis de furto nulla littera invenitur. Non venit in mentem primum orationem Stratonis conscribere de furto, post aliquod dictum adiungere de veneno, quod non percontatione quaesitum, sed per dolorem expressum videretur. Quaestio de furto est; veneni iam suspicio superiore quaestione sublata; quod ipsum haec eadem mulier iudicarat, quae ut Romae de amicorum sententia statuerat satis esse quaesitum, postea per triennium maxime ex omnibus servis Stratonem illum dilexerat, in honore habuerat, commodis omnibus adfecerat. {{pn|185}}Cum igitur de furto quaereretur, et eo furto quod ille sine controversia fecerat, tum ille de eo quod quaerebatur verbum nullum fecit? De veneno statim dixit, de furto si non eo loco quo debuit, ne in extrema quidem aut media aut aliqua denique parte quaestionis verbum fecit ullum? ===LXVI=== Iam videtis illam nefariam mulierem, iudices, eadem manu qua, si detur potestas, interficere filium cupiat, hanc fictam quaestionem conscripsisse. Atque istam ipsam quaestionem dicite qui obsignarit unum aliquem nominatim: neminem reperietis, nisi forte eius modi hominem quem ego proferri malim quam neminem nominari. {{pn|186}}Quid ais, T. Acci? tu periculum capitis, tu indicium sceleris, tu fortunas alterius litteris conscriptas in iudicium adferas, neque earum auctorem litterarum neque obsignatorem neque testem ullum nominabis? et quam tu pestem innocentissimo filio de matris sinu deprompseris, hanc hi tales viri comprobabunt? Esto, in tabellis nihil est auctoritatis: quid, ipsa quaestio iudicibus, quid, amicis hospitibusque Oppianici, quos adhibuerat antea, quid, huic tandem ipsi tempori cur non servata est? Quid istis hominibus factum est, Stratone et Nicostrato? {{pn|187}}Quaero abs te, Oppianice, servo tuo Nicostrato quid factum esse dicas; quem tu, cum hunc brevi tempore accusaturus esses, Romam deducere, dare potestatem indicandi, incolumem denique servare quaestioni, servare his iudicibus, servare huic tempori debuisti. Nam Stratonem quidem, iudices, in crucem esse actum exsecta scitote lingua; quod nemo Larinatium est qui nesciat. Timuit mulier amens non suam conscientiam, non odium municipum, non famam omnium, sed quasi non omnes eius sceleris testes essent futuri, sic metuit ne condemnaretur extrema servuli voce morientis. {{pn|188}}Quod hoc portentum, di immortales! quod tantum monstrum in ullis locis, quod tam infestum scelus et immane aut unde natum esse dicamus? Iam enim videtis profecto, iudices, non sine necessariis me ac maximis causis principio orationis meae de matre dixisse. Nihil est enim mali, nihil sceleris quod illa non ab initio filio voluerit, optaverit, cogitaverit, effecerit. Mitto illam primam libidinis iniuriam, mitto nefarias generi nuptias, mitto cupiditate matris expulsam ex matrimonio filiam, quae nondum ad huiusce vitae periculum, sed ad commune familiae dedecus pertinebant; nihil de alteris Oppianici nuptiis queror, quarum illa cum obsides filios ab eo mortuos accepisset, tum denique in familiae luctum atque in privignorum funus nupsit; praetereo quod A. Aurium, cuius illa quondam socrus, paulo ante uxor fuisset, cum Oppianici esse opera proscriptum occisumque cognosset, eam sibi domum sedemque delegit in qua cotidie superioris viri mortis indicia et spolia fortunarum videret. {{pn|189}}Illud primum queror, de illo scelere quod nunc denique patefactum est, Fabriciani veneni. Quod iam tum recens suspiciosum ceteris, huic incredibile, nunc vero apertum iam omnibus ac manifestum videtur: non est profecto de illo veneno celata mater. Nihil est ab Oppianico sine consilio mulieris cogitatum; quod si esset, certe postea, deprehensa re, non illa ut a viro improbo discessisset, sed ut a crudelissimo hoste fugisset domumque illam in perpetuum scelerum omnium adfluentem reliquisset. {{pn|190}}Non modo id non fecit, sed ab illo tempore nullum locum praetermisit in quo non strueret insidias aliquas ac dies omnes atque noctes tota mente mater de pernicie filii cogitaret. Quae primum ut illum confirmaret Oppianicum accusatorem filio suo, donis, muneribus, collocatione filiae, spe hereditatis obstrinxit ===LXVII=== Ita quod apud ceteros novis inter propinquos susceptis inimicitiis saepe fieri divortia atque adfinitatum discidia videmus, haec mulier satis firmum accusatorem filio suo fore neminem putavit, nisi qui in matrimonium sororem eius antea duxisset. Ceteri novis adfinitatibus adducti veteres inimicitias saepe deponunt: illa sibi ad confirmandas inimicitias adfinitatis coniunctionem pignori fore putavit. {{pn|191}}Neque in eo solum diligens fuit ut accusatorem filio suo compararet, sed etiam cogitavit quibus eum rebus armaret. Hinc enim illae sollicitationes servorum et minis et promissis, hinc illae infinitae crudelissimaeque de morte Oppianici quaestiones; quibus finem aliquando non mulieris modus, sed amicorum auctoritas fecit. Ab eodem scelere illae triennio post habitae Larini quaestiones; eiusdem amentiae falsae conscriptiones quaestionum; ex eodem furore etiam illa conscelerata exsectio linguae; totius denique huius ab illa est et inventa et adornata comparatio criminis. {{pn|192}}Atque his rebus cum instructum accusatorem filio suo Romam misisset, ipsa paulisper conquirendorum et conducendorum testium causa Larini est commorata; postea autem quam appropinquare huius iudicium ei nuntiatum est, confestim huc advolavit, ne aut accusatoribus diligentia aut pecunia testibus deesset, aut ne forte mater hoc sibi optatissimum spectaculum huius sordium atque luctus et tanti squaloris amitteret. ===LXVIII=== Iam vero quod iter Romam eius mulieris fuisse existimatis? quod ego propter vicinitatem Aquinatium et Fabraternorum ex multis audivi et comperi; quos concursus in his oppidis, quantos et virorum et mulierum gemitus esse factos? Mulierem quandam Larino adesse, atque illam usque a mari supero Romam proficisci cum magno comitatu et pecunia, quo facilius circumvenire iudicio capitis atque opprimere filium possit! {{pn|193}}Nemo erat illorum, paene dicam, quin expiandum illum locum esse arbitraretur, quacumque illa iter fecisset; nemo quin terram ipsam violari, quae mater est omnium, vestigiis consceleratae matris putaret. Itaque nullo in oppido consistendi potestas ei fuit, nemo ex tot hospitibus inventus est qui non contagionem aspectus fugeret: nocti se potius ac solitudini quam ulli aut urbi aut hospiti committebat. {{pn|194}}Nunc vero quid agat, quid moliatur, quid denique cotidie cogitet quem ignorare nostrum putat? Quos appellarit, quibus pecuniam promiserit, quorum fidem pretio labefactere conata sit tenemus. Quin etiam nocturna sacrificia, quae putat occultiora esse, sceleratasque eius preces et nefaria vota cognovimus; quibus illa etiam deos immortales de suo scelere testatur neque intellegit pietate et religione et iustis precibus deorum mentes, non contaminata superstitione neque ad scelus perficiendum caesis hostiis posse placari. Cuius ego furorem atque crudelitatem deos immortales a suis aris atque templis aspernatos esse confido. ===LXIX=== {{pn|195}}Vos iudices, quos huic A. Cluentio quosdam alios deos ad omne vitae tempus fortuna esse voluit, huius importunitatem matris a filii capite depellite. Multi saepe in iudicando peccata liberum parentum misericordiae concesserunt: vos ne huius honestissime actam vitam matris crudelitati condonetis rogamus, praesertim cum ex altera parte totum municipium videre possitis. Omnes scitote, iudices, – incredibile dictu est, sed a me verissime dicetur – omnes Larinates, qui valuerunt, venisse Romam, ut hunc studio frequentiaque sua quantum possent in tanto eius periculo sublevarent. Pueris illud hoc tempore et mulieribus oppidum scitote esse traditum, idque in praesentia [communi Italiae pace] in domesticis copiis esse totum. Quos tamen ipsos aeque, et eos quos praesentes videtis, huius exspectatio iudicii dies noctesque sollicitat. {{pn|196}}Non illi vos de unius municipis fortunis arbitrantur, sed de totius municipii statu, dignitate, commodisque omnibus sententias esse laturos. Summa est enim, iudices, hominis in communem municipii rem diligentia, in singulos municipes benignitas, in omnes homines iustitia et fides. Praeterea nobilitatem illam inter suos locumque a maioribus traditum sic tuetur ut maiorum gravitatem, constantiam, gratiam, liberalitatem adsequatur. Itaque eis eum verbis publice laudant ut non solum testimonium suum iudiciumque significent, verum etiam curam animi ac dolorem. Quae dum laudatio recitatur, vos, quaeso, qui eam detulistis, adsurgite. {{pn|197}}Ex lacrimis horum, iudices, existimare potestis omnes haec decuriones decrevisse lacrimantes. Age vero, vicinorum quantum studium, quam incredibilis benevolentia, quanta cura est! Non illi in libellis laudationem decretam miserunt, sed homines honestissimos, quos nossemus omnes, huc frequentes adesse et hunc praesentes laudare voluerunt. Adsunt Frentani, homines nobilissimi, Marrucini item pari dignitate; Teano Apulo atque Luceria equites Romanos, homines honestissimos, laudatores videtis; Boviano totoque ex Samnio cum laudationes honestissimae missae sunt tum homines amplissimi nobilissimique venerunt. {{pn|198}}Iam qui in agro Larinati praedia, qui negotia, qui res pecuarias habent, honesti homines et summo splendore praediti, difficile dictu est quam sint solliciti, quam laborent. Non multi mihi ab uno sic diligi videntur, ut hic ab eis universis. ===LXX=== Quam doleo abesse ab huius iudicio L. Volusienum, summo splendore hominem ac virtute praeditum! Vellem praesentem possem P. Helvidium Rufum, equitem Romanum omnium ornatissimum, nominare! qui cum huius causa dies noctesque vigilaret et cum me hanc causam doceret, in morbum gravem periculosumque incidit; in quo tamen non minus de capite huius quam de sua vita laborat. Cn. Tudici senatoris, viri optimi et honestissimi, par studium ex testimonio et laudatione cognoscetis. Eadem spe, sed maiore verecundia de te, P. Volumni, quoniam iudex es in A. Cluentium, dicimus; et, ne longum sit, omnium vicinorum summam esse in hunc benevolentiam confirmamus. {{pn|199}}Horum omnium studium, curam, diligentiam, meumque una laborem, qui totam hanc causam vetere instituto solus peroravi, vestramque simul, iudices, aequitatem et mansuetudinem una mater oppugnat. At quae mater? Quam caecam crudelitate et scelere ferri videtis; cuius cupiditatem nulla umquam turpitudo retardavit; quae vitiis animi in deterrimas partes iura hominum convertit omnia; cuius ea stultitia est ut eam nemo hominem, ea vis ut nemo feminam, ea crudelitas ut nemo matrem appellare possit. Atque etiam nomina necessitudinum, non solum naturae nomen et iura mutavit, – uxor generi, noverca filii, filiae pelex; eo iam denique adducta est ut sibi praeter formam nihil ad similitudinem hominis reservarit. {{pn|200}}Qua re, iudices, si scelus odistis, prohibete aditum matris a filii sanguine, date parenti hunc incredibilem dolorem ex salute, ex victoria liberum; patimini matrem, ne orbata filio laetetur, victam potius vestra aequitate discedere. Sin autem, id quod vestra natura postulat, pudorem, veritatem, virtutemque diligitis, levate hunc aliquando supplicem vestrum, iudices, tot annos in falsa invidia periculisque versatum, qui nunc primum post illam flammam aliorum facto et cupiditate excitatam spe vestrae aequitatis erigere animum et paulum respirare a metu coepit, cui posita sunt in vobis omnia, quem servatum esse plurimi cupiunt, servare soli vos potestis. {{pn|201}}Orat vos Habitus, iudices, et flens obsecrat, ne se invidiae, quae in iudiciis valere non debet, ne matri, cuius vota et preces a vestris mentibus repudiare debetis, ne Oppianico, homini nefario, condemnato iam et mortuo, condonetis ===LXXI=== Quod si qua calamitas hunc in hoc iudicio adflixerit innocentem, ne iste miser, si, id quod difficile factu est, in vita remanebit, saepe et multum queretur deprehensum esse illud quondam Fabricianum venenum. Quod si tum indicatum non esset, non huic aerumnosissimo venenum illud fuisset, sed multorum medicamentum laborum; postremo etiam fortasse mater exsequias illius funeris prosecuta mortem se filii lugere simulasset. Nunc vero quid erit profectum nisi ut huius ex mediis mortis insidiis vita ad luctum conservata, mors sepulcro patris privata esse videatur? {{pn|202}}Satis diu fuit in miseriis, iudices, satis multos annos ex invidia laboravit. Nemo huic tam iniquus praeter parentem fuit cuius non animum iam expletum esse putemus. Vos, qui aequi estis omnibus, qui, ut quisque crudelissime oppugnatur, eum lenissime sublevatis, conservate A. Cluentium; restituite incolumem municipio; amicis, vicinis, hospitibus, quorum studia videtis, reddite; vobis in perpetuum liberisque vestris obstringite. Vestrum est hoc, iudices, vestrae dignitatis, vestrae clementiae; recte hoc repetitur a vobis, ut virum optimum atque innocentissimum plurimisque mortalibus carissimum atque iucundissimum his aliquando calamitatibus liberetis, ut omnes intellegant in contionibus esse invidiae locum, in iudiciis veritati. [[en:For Aulus Cluentius Habitus]] 4500nh3r6yyw3zqmj045uc2xsj70c5x 0 1431 270674 269698 2026-06-11T18:53:27Z Saumache 27923 270674 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor= Quintus Ennius |OperaeTitulus= Annales |OperaeWikiPagina= Annalium fragmenta |Annus= Saeculum II a.Ch.n. |SubTitulus= fragmenta |Genera= Carmina epica |Editio= 1874, Oxford; [[:en:Author:John Wordsworth|John Wordsworth]], apud ''Fragments and Specimens of Early Latin'', pp 299-307. |Fons= [https://www.google.com/books/edition/Fragments_and_Specimens_of_Early_Latin/pFwtAQAAMAAJ?gbpv=1&pg=PA299 Google Books]. Numeri ex E. H. Warmington (Loeb Classical Library) [https://archive.org/details/remainsofoldlati01warmuoft/page/3/mode/1up?view=theater editione anni 1935] sunt. }} == Liber I == <poem> ::{{font-size|90%|[Ilia Aeneae filia sororem adloquitur.]}} Excita cum tremulis anus attulit artubus lumen,{{Versus|32}} Talia commemorat lacrimans, exterrita somno: ‘Eurudica prognata pater quam noster amavit, Vires vitaque corpus meum nunc deserit omne.{{Versus|35}} Nam me visus homo pulcher per amoena salicta Et ripas raptare locosque novos: ita sola Postilla germana soror, errare videbar Tardaque vestigare et quaerere te, neque posse Corde capessere: semita nulla pedem stabilibat.{{Versus|40}} Exin compellare pater me voce videtur His verbis: “o gnata, tibi sunt ante ferendae Aerumnae, post ex fluvio fortuna resistet.” Haec ecfatus pater, germana, repente recessit Nec sese dedit in conspectum corde cupitus,{{Versus|45}} Quamquam multa manus ad caeli caerula templa Tendebam lacrumans et blanda voce vocabam. Vix aegro cum corde meo me somnus reliquit.’{{Versus|48}} ::{{font-size|90%|[Romulo auspicia data.]}} Curantes magna cum cura cumcupientes{{Versus|80}} Regni dant operam simul auspicio augurioque. .&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;. [Hinc] Remus auspicio se devovet atque secundam Solus avem servat. at Romulus pulcher in alto Quaerit Aventino, servat genus altivolantum.{{Versus|85}} Certabant urbem Romam Remoramne vocarent. Omnibus cura viris uter esset induperator. Expectant vel uti, consul cum mittere signum Volt, omnes avidi spectant ad carceris oras, Quam mox emittat pictis e faucibus currus:{{Versus|90}} Sic expectabat populus atque ora tenebat Rebus, utri magni victoria sit data regni. Interea sol albus recessit in infera noctis. Exin candida se radiis dedit icta foras lux. Et simul ex alto longe pulcherruma praepes{{Versus|95}} Laeva volavit avis: simul aureus exoritur sol. Cedunt de caelo ter quattor corpora sancta Avium, praepetibus sese pulchrisque locis dant. Conspicit inde sibi data Romulus esse priora, Auspicio regni stabilita scamna locumque.{{Versus|100}} ::{{font-size|90%|[Romuli nenia.]}} Romulus in caelo cum dis genitalibus aevum{{Versus|114}} Degit.{{Versus|115}} </poem> ==Liber II: Regna Numae Pompilii, Tulli Hostilii, Anci Marcii== <poem> ::{{font-size|90%|[Romulus a populo maeretur.]}} {{gap|15em}}simul inter{{r|117}} sese sic memorant: ‘O Romule Romule die qualem te patriae custodem di genuerunt! O pater o genitor o sanguen dis oriundum!<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#66|Institutiones grammaticae 6.66]]</ref><ref>[[Divinae institutiones/Liber I#15.30|Divinae institutiones 1.15.30]]</ref>{{r|120}} ‘Tu produxisti nos intra luminis oras.<ref>[[De re publica/Liber Primus#64|de re publica 1.64]]</ref>{{r|121}} <!--Cp. Lactant., Div. Inst., I, 15, 30 : {{wl|Q356433|Priscianus}}, [[Institutiones grammaticae/Liber VI#66|institutiones<br>grammaticae 6.66]]--> 'Et simul effugit speres ita funditus nostras . . .<ref>Festus, 492, 6 : ' Speres ' antiqui pluraliter dicebant, ut E' lib. II—</ref>{{r|122}} <!--11' it- trib. lib. II Prise, lib. I Colonna sec. vetws exemplar Prise. vocabvla pectora tenet desiderium fortasse Ennio tribuenda. diu cd. m. 1 dia m. 2 dura Steinacker fida Krarup--> ::{{font-size|90%|[Successoris quaestio ad Romulum.]}} Et qui se sperat Romae regnare Quadratae?<ref>Festus, 346, 5</ref>{{r|123}} ::{{font-size|90%|[Regnum Pompilii. Colloquium Numae cum Egeria.]}} Olli respondit suavis sonus Egeriai,<ref>Varro, L.L., VII, 42</ref>{{r|124}} <!--* olli ' valet dictum ' illi ' ab ' olla ' et ' olio.' Cp. Serv., ad Aen., XI, 236.--> ::{{font-size|90%|[Sacra quae Numa instituit.]}} Mensas constituit idemque ancilia;{{r|125}} libaque fictores Argeos et tutulatos.<ref>Varro, L.L., VII, 4</ref>{{r|126}} <!--Liba quod libandi causa fiunt : fictores dicti a fingendis libis, Argei ab Argis . . . tutulati dicti hi qui in sacris in capitibus habere solent ut metam.--> ::{{font-size|90%|[Sed corpus eius avibus devoratur.]}} Vulturus in silvis miserum mandebat homonem.{{r|141}} Heu! Quam crudeli condebat membra sepulchre!<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#15|institutiones grammaticae 6.15]]</ref>{{r|142}} <!--Cp. Charis., ap. O.L., I, 147, 15 K : Serv., ad Aen., VI, 595. Schol. Bamb., ad Stat., Theb., Ill, 508.--> ::{{font-size|90%|[Destructio Albae Longae Tullo duce.]}} At tuba terribili sonitu taratantara dixit.<ref>[[In Vergilii Aeneidem commentarii/Liber II#313|Servius, In Vergilii Aeneidem commentarii 2.313]]</ref><ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VIII#103|Institutiones grammaticae 8.103]]</ref>{{r|143}} <!--Cp. Serv., ad Aen., IX, 501 : 'At tuba terribilem sonitum.' Servius ad 486: 'At domus interior' : de Albano excidio<br>translatus est locus.--> </poem> ==Liber V== <poem> {{r|167}}Inicit inritatus, tenet occasus, iuvat res.<ref>Festus, 194, 12</ref> {{r|168}}ansatas mittunt de turribus<ref>Nonius, [[De compendiosa doctrina/Liber XIX#556.20|556, 19]]</ref> {{r|169}}Cogebant hostes lacrumantes ut misererent.<ref>Priscianus, ap. O.L., II, 428, 14 K</ref> {{r|170}}Bellum acquis manibus nox intempesta diremit.<ref>Acro, ad Hor., Ep., II, 2, 98</ref> {{r|171}}quod per amoenam urbem leni fluit agmine flumen.<ref>Macrobius, S., VI, 4, 4</ref> {{r|172}}nomine Burrus uti memorant a stirpe supremo.<ref>Nonius, 226, 29; cp. Fest., 454, 28 : 402,16.</ref> </poem> == Liber VI == <poem> (''fragmenta quae exstant omnia'') ::{{font-size|90%|[Bellum cum Pyrrho Epiri rege.]}} Quis potis ingentis oras evolvere belli?{{Versus|173}} Tum cum corde suo divum pater atque hominum rex{{Versus|207}} Effatur.{{Versus|208}} ::{{font-size|90%|[Postumius apud Tarentinos.]}} ::::.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;. Contra carinantes verba atque obscena profatus.{{Versus|12}} ::{{font-size|90%|[Tarentini Pyrrhum arcessunt.]}} Navus repertus homo Graio patre Graius homo rex,{{Versus|178}} Nomine Burrus uti memorant a stirpe supremo.{{Versus|172}} Intus in occulto mussabant …{{Versus|179}} ::{{font-size|90%|[Oraculum Apollinis Pyrrho datum.]}} Aio te Aeacida Romanos vincere posse.{{Versus|174}} ::::stolidum genus Aeacidarum Bellipotentes sunt magis quam sapientipotentes.{{Versus|176}} ::{{font-size|90%|[Proletarii armantur.]}} Proletarius publicitus scuteisque feroque{{Versus|526}} Ornatur ferro, muros urbemque forumque Excubiis curant.{{Versus|528}} Balantum pecudes quatit: omnes arma requirunt.{{Versus|180}} ::{{font-size|90%|[Arbores ad rogos faciendos caeduntur.]}} Incedunt arbusta per alta, securibus caedunt,{{Versus|181}} Percellunt magnas quercus, exciditur ilex, Fraxinus frangitur atque abies consternitur alta.{{Versus|183}} Pinus proceras pervortunt: omne sonabat Arbustum fremitu silvai frondosai.{{Versus|185}} ::{{font-size|90%|[Epigramma Pyrrhi in templo Tarentini Iovis.]}} Qui antehae invicti fuerunt, pater optime Olympi,{{Versus|21}} Hos et ego in pugna vici victusque sum ab isdem.{{Versus|22}} ::{{font-size|90%|[Pyrrhi de captivis reddendis praeclara sententia.]}} Nec mi aurum posco nec mi pretium dederitis:{{Versus|186}} Non cauponantes bellum sed belligerantes, Ferro non auro vitam cernamus utrique.{{Versus|188}} Vosne velit an me regnare, era quidve ferat Fors Virtute experiamur. Et hoc simul accipe dictum:{{Versus|190}} Quorum virtutei belli fortuna pepercit, Eorundem libertati me parcere certumust. Dono ducite, doque volentibus cum magnis Dis.{{Versus|193}} ::{{font-size|90%|[Sententia ab Appio dicta.]}} Quo vobis mentes rectae quae stare solebant{{Versus|194}} Antehac, dementes sese flexere viai? Sed quid ego hic animo lamentor?{{Versus|196}} ::{{font-size|90%|[Cineas redit re infecta.]}} Orator sine pace redit regique refert rem.{{Versus|197}} ::{{font-size|90%|[Cineas rem Pyrrho refert.]}} … ast animo superant atque asp''era p''rima{{Versus|198}} Volnera belli despernunt.{{Versus|199}} … decretum est fossari corpora telis.{{Versus|510}} Dum quidem unus homo Romanus toga superescit.{{Versus|486}} ::{{font-size|90%|[Decius nepos apud Asculum se devovet.]}} … divi hoc audite parumper,{{Versus|200}} Ut pro Romano populo prognariter armis Certando prudens animam de corpore mitto.{{Versus|202}} ::{{font-size|90%|[De rebus ad Beneventum gestis.]}} Lumen … scitus agaso{{Versus|203}} Vertitur interea caelum cum ingentibus signis.{{Versus|205}} Ut primum tenebris abiectis indalbabat.{{Versus|206}} ::{{font-size|90%|[Laus M’. Curii.]}} Quem nemo ferro potuit superare nec auro.{{Versus|209}} </poem> == Liber VII == <poem> ::{{font-size|90%|[Gemini Servilii amicus describitur.]}} Haece locutus vocat quocum bene saepe libenter{{Versus|210}} Mensam sermonesque suos rerumque suarum Comiter impartit, magnam cum lassus diei Partem fuisset de summis rebus regundis Consilio iudu foro lato sanctoque senatu: Cui res audacter magnas parvasque iocumque{{Versus|215}} Eloqueretur, et cuncta malaque et bona dictu Evomeret, si qui vellet, tutoque locaret. Quocum multa volup ''ac'' gaudia clamque palamque. Ingenium cui nulla malum sententia suadet Ut faceret facinus, levis, haut malus, doctus, fidelis,{{Versus|220}} Suavis homo, facundus, suo contentus, beatus, Scitus, secunda loquens in tempore, commodus verbum Paucum, multa tenens antiqua sepulta, vestutas Qu''em'' facit et mores veteresque novosque tenentem, Multorum veterum leges divumque hominumque;{{Versus|225}} Prudenter qui dicta loquive tacereve possit: Hunc inter pugnas compellat Servilius sic:—{{Versus|227}} <!--Festus, 340, 24 : ' Quianam ' pro quare ... — — --> quianam dictis nostris sententia flexa est?{{r|228}} <!--Cp. Paul., ex F., 341, 9.--> <!--Festus, 476, 17 : ' Sas.' . . . Eiusdem lib. VII fatendum est earn significari cum ait —--> nec quisquam sophiam sapientia quae perhibetur{{r|229}} in somnis vidit prius quam sam discere coepit.{{r|230}} <!--Cp. Paul., ex F., 477, 4.--> ::{{font-size|90%|[Ennii de Naevio sententia.]}} &emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;scripsere alii rem{{Versus|231}} Versibus quos olim Faunei vatesque canebant; Cum neque Musarum scopulos quisquam superarat{{Versus|233}} Nec dicti studiosus erat,{{Versus|234}} ::::::::::ante hunc Nos ausi reserare …{{Versus|235}} <!--Probus, ad Georg., II, 506 : ' Sarrano dormiat ostrc' Tyriam purpuram vult intelligi Sarranum ostrum. Tyron enim Sarram appellatam Homerus docet, quern etiam Ennius sequitur auctorem cum dicit —-->Poenos Sarra oriundos{{r|236}} <!--Festus, 324, 15 : ' Puelli ' per deminutionem a pueris dicti sunt. Itaque et Ennius ait—-->Poeni suos soliti dis sacrificare puellos{{r|237}}<!--Cp. Paul., ex F., 325, 5; Nonius, 158, 20.--> Appius indixit Karthaginiensibus bellum.<ref>[[De inventione/Liber I#27|De inventione 1.19.27]]</ref>{{r|238}} <!--Servius (auctus) ad Georg., II, 449 : ' Buxum ' lignum non arborem dixit, quamvis Ennii exemplo et arborem potuerit dicere neutro genere. Ille enim sic in septimo —-->{{gap|11em}}longique cupressi{{r|239}} stant sectis foliis et amaro corpora buxum.{{r|240}} <!--Charisius, ap. G.L., I, 130, 29 K : ' Frus.' ' Haec fhis' quia sic ab Ennio est declinatum Annalium libro VII —-->{{gap|8em}}russescunt frundes{{r|241}} <!--Nonius, 385, 5 : ' Rumor,' favor, auxiliatio ... —-->{{gap|6em}}Legio aggreditur Romana ruinas,{{r|242}} mox auferre domos, populi rumore secundo.{{r|243}} <!--244 Festus, 428, 1 : ' Sos ' pro eos . . . ^-->Dum censent terrere minis, hortantur ibi sos.{{r|244}} <!--Festus, 538, 34 : ' Tonsam ' Ennius significat remum, quod quasi tondeatur ferro, cum ait lib. VII —-->‘Poste recumbite vestraque pectora pellite tonsis.’{{r|245}} Pone petunt, exim referunt ad pectora tonsas.{{r|246}}<!--Cp. Paul., ex. F., 539, 13.--> Sulphureas posuit spiramina Naris ad undas.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#31|Institutiones grammaticae 6.31]]</ref>{{r|255}} </poem> ==Liber VIII: Bellum Punicum secundum usque ad Scipionis abitum Africam== <poem> ::{{font-size|90%|[Initium belli.]}} {{gap|8em}}postquam Discordia taetra{{Versus|258}} Belli ferratos postes portasque refregit.<ref>[[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IV#60|Sermones (Horatius) 1.4.60-61]]</ref>{{Versus|259}} <!--PorphjTio ad loc. Est sensus : Si dissolvas versus vel meos vel Lucilii, non invenies eadem membra quae sunt in Ennianis versibus, qui magno scilicet spiritu et verbis altioribus compositi sunt, velut hi sunt ' Postquam e.q.s. Cp. Verg., Aen., VII, 622 : Belli ferratos rupit Saturnia postes. Serv., ad 622 ; Aero, ad Hor., Lc.--> corpore tartarino prognata paluda virago,{{r|260}} cui par imber et ignis spiritus et gravis terra.{{r|261}}<ref>Probus, ad Verg., EcL, VI, 31</ref> <!--Cp. Varr., L.L., VII, 37; Test., 546, 2.--> {{gap|8em}}<proeliis{{gap|4em}}promulgatis> Pellitur e medio sapientia, vi geritur res,{{Versus|263}} Spernitur orator bonus, horridus miles amatur. Haut doctis dictis certantes sed maledictis{{Versus|265}} Miscent inter sese inimicitiam agitantes. Non ex iure manu consertum sed magis ferro Rem repetunt, regnumque petunt, vadunt solida vi.<ref>[[Noctes Atticae/Liber XX#X.IV|Noctes Atticae 20.10.4]]</ref>{{Versus|268}} {{gap|10em}}Poenos Didone oriundos<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#18|Institutiones grammaticae 6.18]]</ref>{{r|269}} </poem> == Liber IX == <poem> ::{{font-size|90%|[De consulatu Cethegi et Tuditani, v. c. 548.]}} Additur orator Cornelius saviloquenti{{Versus|300}} Ore Cethegus Marcus Tuditano conlega Marci filius{{Versus|302}} … is dictust ollis popularibus olim, Qui tum vivebant homines atque aevum agitabant, Flos delibatus populi suadaeque medulla.{{Versus|305}} ::{{font-size|90%|[Fabii Cunctatoris elogium.]}} Unus homo nobis cunctando restituit rem.{{Versus|360}} Non enim rumores ponebat ante salutem. Ergo postque magisque viri nunc gloria claret.{{Versus|362}} ::{{font-size|90%|[De Hannibale.]}} … mortalem summum fortuna repente{{Versus|313}} Reddidit, ''e'' summo regno ut famul infimus esset.{{Versus|314}} </poem> == Liber X == <poem> ::{{font-size|90%|[Bellum Macedonicum.]}} Insece Musa manu Romanorum induperator{{Versus|322}} Quod quisque in bello gessit cum rege Philippo.{{Versus|323}} Egregie cordatus homo catus Aelius Sextus.{{Versus|326}} ::{{font-size|90%|[Charopi Epirotae pastor T. Quinctium adloquitur.]}} Sollicitari te Tite sic noctesque diesque{{Versus|331}} &emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;* O Tite si quid ego adiuero curamve levasso,{{Versus|327}} Quae nunc te coquit et versat in pectore fixa, Ecquid erit praemi?{{Versus|329}} &emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;* Ille vir haud magna cum re, set plenus fidei.{{Versus|330}} ::{{font-size|90%|[T. Quinctius ante pugnam ad Cynoscephalas.]}} Aspectabat virtutem legionis ''suai'',{{Versus|333}} ''Ex''pectans si mussaret quae denique pausa Pugnandi fieret aut duri ''finis'' laboris.{{Versus|335}} </poem> == Liber XI == <poem> Quae neque Dardaniis campis potuere perire,{{Versus|349}} Nec cum capta capi, nec cum combusta cremari.{{Versus|350}} </poem> ==Liber XII== <poem> Unus homo nobis cunctando restituit rem.{{r|360}} Noenum rumores ponebat ante salutem; ergo postque magisque viri nunc gloria claret.<ref>[[De officiis/Liber I#84|De officiis 1.24.84]]</ref>{{r|362}}<!--Cp. Macrob., S., VI, 1, 23: 'Unus qui nobis cunctando restituit rem (Aen., VI, 846). Ennius in XII : ' Unus ... I rem. Serv., ad Aen., VI, 845; Cic, de Sencct., 4, 10; ad ^ Alt., II, 19, 2; Senec, de Bene/., IV, 27, 2; Seren. Sammon., I de Med., 1092; Sueton., Tib., 21; Liv., XXX, 26, 7; Ov., Fast., II, 240-42 : Polyb., Ill, 105, 8; SO., VI, 613 s.--> Omnes mortales victores, cordibus imis{{r|363}} laetantes, vino curatos, somnus repente in campo passim mollissimus perculit acris.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber V#17|Prisciani institutiones gramaticae 5.17]], [[Institutiones grammaticae/Liber VI#40|6.40]]</ref>{{r|365}} </poem><!--Gellius, XVII, 21, 43 : Ennium . . . M. Varro . . . scripsit, . . . cum septimum et sexagesimum annum haberet, duodecimum Annalem scripsisse idque ipsum Ennium in eodem libro dicere.--> ==Liber XIV== <poem> Verrunt extemplo placide mare marmore flavo;{{r|372}} caeruleum spumat sale conferta rate pulsum.<ref>[[Noctes Atticae/Liber II#XXVI.21|Noctes Atticae 2.26.21]]</ref>{{r|373}} Caeruleum spumat sale conferta rate pulsum{{r|372}} per mare<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber V#45|Institutiones grammaticae 5.45]]</ref>{{r|373}} Litora lata sonunt{{r|377}} ‘Nunc est ille dies quom gloria maxima sese{{r|378}} nobis ostendat, si vivimus sive morimur.’<ref>[[Institutiones grammaticae]]</ref>{{r|379}} Macrobius, S., VI, 4, 6 : ' Tum ferreus hastis | horret ager ' {Am., XI, 601). 'Horret' mire se habet, sed et Enniua in quarto decimo — Horrescit telis exercitus asper utrimque.{{r|380}} . . . sed et ante omnes Homerus (//., XIII, 3.39) : (<f>pi^ev Cp. Verg., Ae7i., VII, 526, XII, 663. Priscianus, ap. G.L., II, 518, 13 K : Vetustissimi tamen tam producebant quam corripiebant supradicti verbi, id est tutudi, paenultimam . . . — Infit, 'O cives, quae me fortuna fero sic{{r|381}} contudit indignum bello, confecit acerbo,{{r|382}} Festus, 236, 5 : ' Ob ' . . . pro ' ad ' . . . — Omnes occisi, obcensique in nocte serena.{{r|383}} </poem> ==Liber XV== <poem> ::{{font-size|90%|[Obsidium ad Ambraciam duce Fulvio Nobiliore.]}} Malos diffindunt, fiunt tabulata falaeque<ref>Nonius, 114, 5</ref>{{r|384}} Occumbunt multi letum ferroque lapique<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#66|Institutiones grammaticae 6.66]]</ref>{{r|385}} aut intra muros aut extra praecipe casu.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#95|Institutiones grammaticae 6.95]]</ref>{{r|386}} Arcus aspiciunt, mortalibus quae perhibentur<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#74|Institutiones grammaticae 6.74]]</ref>{{r|387}} <!--Macrobius, S., VI, 2, 30 : Sunt alii loci plurimorum versuum quos Maro in opus suum cum paucorum immutatione verborum a veteribus transtulit . . . de Pandaro et Bitia aperientibus portas locus {Aen., IX, 672 if.) acceptus est ex libro quiuto decimo Ennii qui induxit Histros duos in obsidione crupisse porta ot stragem de obsidente hoste fecisse. Cf. Virg., Aen., IX, 672-687 ; //., XII, 127 ff.--> Sicut fortis equus spatio qui saepe supremo{{r|388}} vicit Olympia, nunc senio confectus quiescit,<ref>[[Cato maior de senectute#14|Cato maior de senectute 5.14]]</ref>{{r|389}} <!--Equi fortis et victoris senectuti comparat suam. Cp. 'oAu/aTTia viKdv (Thuc., I, 126; al.).--> </poem> ==Liber XVI== <poem> Quippe vetusta virum non est satis bella moveri?{{r|390}} post aetate pigret subferre laborem.{{r|391}} Aestatem autumnus sequitur, post acer hiems it.{{r|395}} </poem> == Liber XVII == <poem> <!--Festus, 510, 28: 'Specus' feminino genere ... Ennius—-->Tum cava sub monte late specus intus patebat.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#75|institutiones gramaticae VI, 75]]</ref>{{r|427}} ... dux ipse vias<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#6|institutiones gramaticae VI, 6]]</ref>{{r|428}} <!--[Res gestae {{Minor|A.V.C.}} 572, 573.-->Concurrunt vel uti venti cum spiritus austri{{Versus|430}} Imbricitor aquiloque suo cum flamine contra Indu mari magno fluctus extollere certant.{{Versus|432}} <!--Macrobius, S., VI, 1, 21. [[Aeneis/Liber XI#745|Aeneis 11.745]]. Ennius in XVII—-->Tollitur in caelum clamor exortus utrimque.{{r|433}} <!--Servius (auctus), ad Georg., IV, 188-->‘Noenu decet mussare bonos qui facta labore{{r|434}} nixi militiae perperere.{{r|435}} <!--Nonius, 134, 19-->{{gap|12em}}neque corpora firma{{r|436}} longiscunt quicquam. <!--::{{font-size|90%|idem—}}-->quom soles eadem facient longiscere longe.{{r|438}} </poem> == Liber XVIII == <poem> ::{{font-size|90%|[Pugna C. Aelii tribuni; cf. Liv. xli. 4.]}} Undique conveniunt vel ut imber tela tribuno:{{Versus|409}} Configunt parmam, tinnit astilibus umbo Aerato sonitu galeae: sed nec pote quisquam Undique nitendo corpus discerpere ferro.{{Versus|412}} Semper ''o''bundantes hastas frangitque quatitque: Totum sudor habet corpus multumque laborat, Nec respirandi fit copia: praepete ferro Histri tela manu iacientes sollicitabant.{{Versus|416}} ::{{font-size|90%|[De se ipso.]}} Nos sumus Romani qui fuimus ante Rudini.{{Versus|10}} Sicut fortis equus, spatio qui saepe supremo{{Versus|388}} Vicit Olimpia, nunc senio confectus quiescit.{{Versus|389}} </poem> ==Incertae Sedis Fragmenta.== <poem> Moribus antiquis res stat Romana virisque.{{Versus|467}} Septingenti sunt paulo plus aut minus anni Augusto augurio postquam inclita condita Roma est.{{Versus|469}} Et tum sic ut equus, qui de praesepibus fartus{{Versus|517}} Vincla suis magnis animis abrupit, et inde Fert sese campi per caerula laetaque prata{{Versus|519}} Celso pectore, saepe iubam quassat simul altam, Spiritus ex anima calida spumas agit albas.{{Versus|521}} Interea fugit albus iubar Hyperionis cursum<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber V#44|Institutiones grammaticae 5.44]]</ref>{{r|559}} Perque fabam repunt et mollia crura reponunt.{{Versus|563}} </poem> 4lx4p4bzzoij70bhybb51sute8gxcco 270697 270674 2026-06-11T21:21:34Z Saumache 27923 /* Liber XVI */ 270697 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor= Quintus Ennius |OperaeTitulus= Annales |OperaeWikiPagina= Annalium fragmenta |Annus= Saeculum II a.Ch.n. |SubTitulus= fragmenta |Genera= Carmina epica |Editio= 1874, Oxford; [[:en:Author:John Wordsworth|John Wordsworth]], apud ''Fragments and Specimens of Early Latin'', pp 299-307. |Fons= [https://www.google.com/books/edition/Fragments_and_Specimens_of_Early_Latin/pFwtAQAAMAAJ?gbpv=1&pg=PA299 Google Books]. Numeri ex E. H. Warmington (Loeb Classical Library) [https://archive.org/details/remainsofoldlati01warmuoft/page/3/mode/1up?view=theater editione anni 1935] sunt. }} == Liber I == <poem> ::{{font-size|90%|[Ilia Aeneae filia sororem adloquitur.]}} Excita cum tremulis anus attulit artubus lumen,{{Versus|32}} Talia commemorat lacrimans, exterrita somno: ‘Eurudica prognata pater quam noster amavit, Vires vitaque corpus meum nunc deserit omne.{{Versus|35}} Nam me visus homo pulcher per amoena salicta Et ripas raptare locosque novos: ita sola Postilla germana soror, errare videbar Tardaque vestigare et quaerere te, neque posse Corde capessere: semita nulla pedem stabilibat.{{Versus|40}} Exin compellare pater me voce videtur His verbis: “o gnata, tibi sunt ante ferendae Aerumnae, post ex fluvio fortuna resistet.” Haec ecfatus pater, germana, repente recessit Nec sese dedit in conspectum corde cupitus,{{Versus|45}} Quamquam multa manus ad caeli caerula templa Tendebam lacrumans et blanda voce vocabam. Vix aegro cum corde meo me somnus reliquit.’{{Versus|48}} ::{{font-size|90%|[Romulo auspicia data.]}} Curantes magna cum cura cumcupientes{{Versus|80}} Regni dant operam simul auspicio augurioque. .&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;. [Hinc] Remus auspicio se devovet atque secundam Solus avem servat. at Romulus pulcher in alto Quaerit Aventino, servat genus altivolantum.{{Versus|85}} Certabant urbem Romam Remoramne vocarent. Omnibus cura viris uter esset induperator. Expectant vel uti, consul cum mittere signum Volt, omnes avidi spectant ad carceris oras, Quam mox emittat pictis e faucibus currus:{{Versus|90}} Sic expectabat populus atque ora tenebat Rebus, utri magni victoria sit data regni. Interea sol albus recessit in infera noctis. Exin candida se radiis dedit icta foras lux. Et simul ex alto longe pulcherruma praepes{{Versus|95}} Laeva volavit avis: simul aureus exoritur sol. Cedunt de caelo ter quattor corpora sancta Avium, praepetibus sese pulchrisque locis dant. Conspicit inde sibi data Romulus esse priora, Auspicio regni stabilita scamna locumque.{{Versus|100}} ::{{font-size|90%|[Romuli nenia.]}} Romulus in caelo cum dis genitalibus aevum{{Versus|114}} Degit.{{Versus|115}} </poem> ==Liber II: Regna Numae Pompilii, Tulli Hostilii, Anci Marcii== <poem> ::{{font-size|90%|[Romulus a populo maeretur.]}} {{gap|15em}}simul inter{{r|117}} sese sic memorant: ‘O Romule Romule die qualem te patriae custodem di genuerunt! O pater o genitor o sanguen dis oriundum!<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#66|Institutiones grammaticae 6.66]]</ref><ref>[[Divinae institutiones/Liber I#15.30|Divinae institutiones 1.15.30]]</ref>{{r|120}} ‘Tu produxisti nos intra luminis oras.<ref>[[De re publica/Liber Primus#64|de re publica 1.64]]</ref>{{r|121}} <!--Cp. Lactant., Div. Inst., I, 15, 30 : {{wl|Q356433|Priscianus}}, [[Institutiones grammaticae/Liber VI#66|institutiones<br>grammaticae 6.66]]--> 'Et simul effugit speres ita funditus nostras . . .<ref>Festus, 492, 6 : ' Speres ' antiqui pluraliter dicebant, ut E' lib. II—</ref>{{r|122}} <!--11' it- trib. lib. II Prise, lib. I Colonna sec. vetws exemplar Prise. vocabvla pectora tenet desiderium fortasse Ennio tribuenda. diu cd. m. 1 dia m. 2 dura Steinacker fida Krarup--> ::{{font-size|90%|[Successoris quaestio ad Romulum.]}} Et qui se sperat Romae regnare Quadratae?<ref>Festus, 346, 5</ref>{{r|123}} ::{{font-size|90%|[Regnum Pompilii. Colloquium Numae cum Egeria.]}} Olli respondit suavis sonus Egeriai,<ref>Varro, L.L., VII, 42</ref>{{r|124}} <!--* olli ' valet dictum ' illi ' ab ' olla ' et ' olio.' Cp. Serv., ad Aen., XI, 236.--> ::{{font-size|90%|[Sacra quae Numa instituit.]}} Mensas constituit idemque ancilia;{{r|125}} libaque fictores Argeos et tutulatos.<ref>Varro, L.L., VII, 4</ref>{{r|126}} <!--Liba quod libandi causa fiunt : fictores dicti a fingendis libis, Argei ab Argis . . . tutulati dicti hi qui in sacris in capitibus habere solent ut metam.--> ::{{font-size|90%|[Sed corpus eius avibus devoratur.]}} Vulturus in silvis miserum mandebat homonem.{{r|141}} Heu! Quam crudeli condebat membra sepulchre!<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#15|institutiones grammaticae 6.15]]</ref>{{r|142}} <!--Cp. Charis., ap. O.L., I, 147, 15 K : Serv., ad Aen., VI, 595. Schol. Bamb., ad Stat., Theb., Ill, 508.--> ::{{font-size|90%|[Destructio Albae Longae Tullo duce.]}} At tuba terribili sonitu taratantara dixit.<ref>[[In Vergilii Aeneidem commentarii/Liber II#313|Servius, In Vergilii Aeneidem commentarii 2.313]]</ref><ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VIII#103|Institutiones grammaticae 8.103]]</ref>{{r|143}} <!--Cp. Serv., ad Aen., IX, 501 : 'At tuba terribilem sonitum.' Servius ad 486: 'At domus interior' : de Albano excidio<br>translatus est locus.--> </poem> ==Liber V== <poem> {{r|167}}Inicit inritatus, tenet occasus, iuvat res.<ref>Festus, 194, 12</ref> {{r|168}}ansatas mittunt de turribus<ref>Nonius, [[De compendiosa doctrina/Liber XIX#556.20|556, 19]]</ref> {{r|169}}Cogebant hostes lacrumantes ut misererent.<ref>Priscianus, ap. O.L., II, 428, 14 K</ref> {{r|170}}Bellum acquis manibus nox intempesta diremit.<ref>Acro, ad Hor., Ep., II, 2, 98</ref> {{r|171}}quod per amoenam urbem leni fluit agmine flumen.<ref>Macrobius, S., VI, 4, 4</ref> {{r|172}}nomine Burrus uti memorant a stirpe supremo.<ref>Nonius, 226, 29; cp. Fest., 454, 28 : 402,16.</ref> </poem> == Liber VI == <poem> (''fragmenta quae exstant omnia'') ::{{font-size|90%|[Bellum cum Pyrrho Epiri rege.]}} Quis potis ingentis oras evolvere belli?{{Versus|173}} Tum cum corde suo divum pater atque hominum rex{{Versus|207}} Effatur.{{Versus|208}} ::{{font-size|90%|[Postumius apud Tarentinos.]}} ::::.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;. Contra carinantes verba atque obscena profatus.{{Versus|12}} ::{{font-size|90%|[Tarentini Pyrrhum arcessunt.]}} Navus repertus homo Graio patre Graius homo rex,{{Versus|178}} Nomine Burrus uti memorant a stirpe supremo.{{Versus|172}} Intus in occulto mussabant …{{Versus|179}} ::{{font-size|90%|[Oraculum Apollinis Pyrrho datum.]}} Aio te Aeacida Romanos vincere posse.{{Versus|174}} ::::stolidum genus Aeacidarum Bellipotentes sunt magis quam sapientipotentes.{{Versus|176}} ::{{font-size|90%|[Proletarii armantur.]}} Proletarius publicitus scuteisque feroque{{Versus|526}} Ornatur ferro, muros urbemque forumque Excubiis curant.{{Versus|528}} Balantum pecudes quatit: omnes arma requirunt.{{Versus|180}} ::{{font-size|90%|[Arbores ad rogos faciendos caeduntur.]}} Incedunt arbusta per alta, securibus caedunt,{{Versus|181}} Percellunt magnas quercus, exciditur ilex, Fraxinus frangitur atque abies consternitur alta.{{Versus|183}} Pinus proceras pervortunt: omne sonabat Arbustum fremitu silvai frondosai.{{Versus|185}} ::{{font-size|90%|[Epigramma Pyrrhi in templo Tarentini Iovis.]}} Qui antehae invicti fuerunt, pater optime Olympi,{{Versus|21}} Hos et ego in pugna vici victusque sum ab isdem.{{Versus|22}} ::{{font-size|90%|[Pyrrhi de captivis reddendis praeclara sententia.]}} Nec mi aurum posco nec mi pretium dederitis:{{Versus|186}} Non cauponantes bellum sed belligerantes, Ferro non auro vitam cernamus utrique.{{Versus|188}} Vosne velit an me regnare, era quidve ferat Fors Virtute experiamur. Et hoc simul accipe dictum:{{Versus|190}} Quorum virtutei belli fortuna pepercit, Eorundem libertati me parcere certumust. Dono ducite, doque volentibus cum magnis Dis.{{Versus|193}} ::{{font-size|90%|[Sententia ab Appio dicta.]}} Quo vobis mentes rectae quae stare solebant{{Versus|194}} Antehac, dementes sese flexere viai? Sed quid ego hic animo lamentor?{{Versus|196}} ::{{font-size|90%|[Cineas redit re infecta.]}} Orator sine pace redit regique refert rem.{{Versus|197}} ::{{font-size|90%|[Cineas rem Pyrrho refert.]}} … ast animo superant atque asp''era p''rima{{Versus|198}} Volnera belli despernunt.{{Versus|199}} … decretum est fossari corpora telis.{{Versus|510}} Dum quidem unus homo Romanus toga superescit.{{Versus|486}} ::{{font-size|90%|[Decius nepos apud Asculum se devovet.]}} … divi hoc audite parumper,{{Versus|200}} Ut pro Romano populo prognariter armis Certando prudens animam de corpore mitto.{{Versus|202}} ::{{font-size|90%|[De rebus ad Beneventum gestis.]}} Lumen … scitus agaso{{Versus|203}} Vertitur interea caelum cum ingentibus signis.{{Versus|205}} Ut primum tenebris abiectis indalbabat.{{Versus|206}} ::{{font-size|90%|[Laus M’. Curii.]}} Quem nemo ferro potuit superare nec auro.{{Versus|209}} </poem> == Liber VII == <poem> ::{{font-size|90%|[Gemini Servilii amicus describitur.]}} Haece locutus vocat quocum bene saepe libenter{{Versus|210}} Mensam sermonesque suos rerumque suarum Comiter impartit, magnam cum lassus diei Partem fuisset de summis rebus regundis Consilio iudu foro lato sanctoque senatu: Cui res audacter magnas parvasque iocumque{{Versus|215}} Eloqueretur, et cuncta malaque et bona dictu Evomeret, si qui vellet, tutoque locaret. Quocum multa volup ''ac'' gaudia clamque palamque. Ingenium cui nulla malum sententia suadet Ut faceret facinus, levis, haut malus, doctus, fidelis,{{Versus|220}} Suavis homo, facundus, suo contentus, beatus, Scitus, secunda loquens in tempore, commodus verbum Paucum, multa tenens antiqua sepulta, vestutas Qu''em'' facit et mores veteresque novosque tenentem, Multorum veterum leges divumque hominumque;{{Versus|225}} Prudenter qui dicta loquive tacereve possit: Hunc inter pugnas compellat Servilius sic:—{{Versus|227}} <!--Festus, 340, 24 : ' Quianam ' pro quare ... — — --> quianam dictis nostris sententia flexa est?{{r|228}} <!--Cp. Paul., ex F., 341, 9.--> <!--Festus, 476, 17 : ' Sas.' . . . Eiusdem lib. VII fatendum est earn significari cum ait —--> nec quisquam sophiam sapientia quae perhibetur{{r|229}} in somnis vidit prius quam sam discere coepit.{{r|230}} <!--Cp. Paul., ex F., 477, 4.--> ::{{font-size|90%|[Ennii de Naevio sententia.]}} &emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;scripsere alii rem{{Versus|231}} Versibus quos olim Faunei vatesque canebant; Cum neque Musarum scopulos quisquam superarat{{Versus|233}} Nec dicti studiosus erat,{{Versus|234}} ::::::::::ante hunc Nos ausi reserare …{{Versus|235}} <!--Probus, ad Georg., II, 506 : ' Sarrano dormiat ostrc' Tyriam purpuram vult intelligi Sarranum ostrum. Tyron enim Sarram appellatam Homerus docet, quern etiam Ennius sequitur auctorem cum dicit —-->Poenos Sarra oriundos{{r|236}} <!--Festus, 324, 15 : ' Puelli ' per deminutionem a pueris dicti sunt. Itaque et Ennius ait—-->Poeni suos soliti dis sacrificare puellos{{r|237}}<!--Cp. Paul., ex F., 325, 5; Nonius, 158, 20.--> Appius indixit Karthaginiensibus bellum.<ref>[[De inventione/Liber I#27|De inventione 1.19.27]]</ref>{{r|238}} <!--Servius (auctus) ad Georg., II, 449 : ' Buxum ' lignum non arborem dixit, quamvis Ennii exemplo et arborem potuerit dicere neutro genere. Ille enim sic in septimo —-->{{gap|11em}}longique cupressi{{r|239}} stant sectis foliis et amaro corpora buxum.{{r|240}} <!--Charisius, ap. G.L., I, 130, 29 K : ' Frus.' ' Haec fhis' quia sic ab Ennio est declinatum Annalium libro VII —-->{{gap|8em}}russescunt frundes{{r|241}} <!--Nonius, 385, 5 : ' Rumor,' favor, auxiliatio ... —-->{{gap|6em}}Legio aggreditur Romana ruinas,{{r|242}} mox auferre domos, populi rumore secundo.{{r|243}} <!--244 Festus, 428, 1 : ' Sos ' pro eos . . . ^-->Dum censent terrere minis, hortantur ibi sos.{{r|244}} <!--Festus, 538, 34 : ' Tonsam ' Ennius significat remum, quod quasi tondeatur ferro, cum ait lib. VII —-->‘Poste recumbite vestraque pectora pellite tonsis.’{{r|245}} Pone petunt, exim referunt ad pectora tonsas.{{r|246}}<!--Cp. Paul., ex. F., 539, 13.--> Sulphureas posuit spiramina Naris ad undas.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#31|Institutiones grammaticae 6.31]]</ref>{{r|255}} </poem> ==Liber VIII: Bellum Punicum secundum usque ad Scipionis abitum Africam== <poem> ::{{font-size|90%|[Initium belli.]}} {{gap|8em}}postquam Discordia taetra{{Versus|258}} Belli ferratos postes portasque refregit.<ref>[[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IV#60|Sermones (Horatius) 1.4.60-61]]</ref>{{Versus|259}} <!--PorphjTio ad loc. Est sensus : Si dissolvas versus vel meos vel Lucilii, non invenies eadem membra quae sunt in Ennianis versibus, qui magno scilicet spiritu et verbis altioribus compositi sunt, velut hi sunt ' Postquam e.q.s. Cp. Verg., Aen., VII, 622 : Belli ferratos rupit Saturnia postes. Serv., ad 622 ; Aero, ad Hor., Lc.--> corpore tartarino prognata paluda virago,{{r|260}} cui par imber et ignis spiritus et gravis terra.{{r|261}}<ref>Probus, ad Verg., EcL, VI, 31</ref> <!--Cp. Varr., L.L., VII, 37; Test., 546, 2.--> {{gap|8em}}<proeliis{{gap|4em}}promulgatis> Pellitur e medio sapientia, vi geritur res,{{Versus|263}} Spernitur orator bonus, horridus miles amatur. Haut doctis dictis certantes sed maledictis{{Versus|265}} Miscent inter sese inimicitiam agitantes. Non ex iure manu consertum sed magis ferro Rem repetunt, regnumque petunt, vadunt solida vi.<ref>[[Noctes Atticae/Liber XX#X.IV|Noctes Atticae 20.10.4]]</ref>{{Versus|268}} {{gap|10em}}Poenos Didone oriundos<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#18|Institutiones grammaticae 6.18]]</ref>{{r|269}} </poem> == Liber IX == <poem> ::{{font-size|90%|[De consulatu Cethegi et Tuditani, v. c. 548.]}} Additur orator Cornelius saviloquenti{{Versus|300}} Ore Cethegus Marcus Tuditano conlega Marci filius{{Versus|302}} … is dictust ollis popularibus olim, Qui tum vivebant homines atque aevum agitabant, Flos delibatus populi suadaeque medulla.{{Versus|305}} ::{{font-size|90%|[Fabii Cunctatoris elogium.]}} Unus homo nobis cunctando restituit rem.{{Versus|360}} Non enim rumores ponebat ante salutem. Ergo postque magisque viri nunc gloria claret.{{Versus|362}} ::{{font-size|90%|[De Hannibale.]}} … mortalem summum fortuna repente{{Versus|313}} Reddidit, ''e'' summo regno ut famul infimus esset.{{Versus|314}} </poem> == Liber X == <poem> ::{{font-size|90%|[Bellum Macedonicum.]}} Insece Musa manu Romanorum induperator{{Versus|322}} Quod quisque in bello gessit cum rege Philippo.{{Versus|323}} Egregie cordatus homo catus Aelius Sextus.{{Versus|326}} ::{{font-size|90%|[Charopi Epirotae pastor T. Quinctium adloquitur.]}} Sollicitari te Tite sic noctesque diesque{{Versus|331}} &emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;* O Tite si quid ego adiuero curamve levasso,{{Versus|327}} Quae nunc te coquit et versat in pectore fixa, Ecquid erit praemi?{{Versus|329}} &emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;* Ille vir haud magna cum re, set plenus fidei.{{Versus|330}} ::{{font-size|90%|[T. Quinctius ante pugnam ad Cynoscephalas.]}} Aspectabat virtutem legionis ''suai'',{{Versus|333}} ''Ex''pectans si mussaret quae denique pausa Pugnandi fieret aut duri ''finis'' laboris.{{Versus|335}} </poem> == Liber XI == <poem> Quae neque Dardaniis campis potuere perire,{{Versus|349}} Nec cum capta capi, nec cum combusta cremari.{{Versus|350}} </poem> ==Liber XII== <poem> Unus homo nobis cunctando restituit rem.{{r|360}} Noenum rumores ponebat ante salutem; ergo postque magisque viri nunc gloria claret.<ref>[[De officiis/Liber I#84|De officiis 1.24.84]]</ref>{{r|362}}<!--Cp. Macrob., S., VI, 1, 23: 'Unus qui nobis cunctando restituit rem (Aen., VI, 846). Ennius in XII : ' Unus ... I rem. Serv., ad Aen., VI, 845; Cic, de Sencct., 4, 10; ad ^ Alt., II, 19, 2; Senec, de Bene/., IV, 27, 2; Seren. Sammon., I de Med., 1092; Sueton., Tib., 21; Liv., XXX, 26, 7; Ov., Fast., II, 240-42 : Polyb., Ill, 105, 8; SO., VI, 613 s.--> Omnes mortales victores, cordibus imis{{r|363}} laetantes, vino curatos, somnus repente in campo passim mollissimus perculit acris.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber V#17|Prisciani institutiones gramaticae 5.17]], [[Institutiones grammaticae/Liber VI#40|6.40]]</ref>{{r|365}} </poem><!--Gellius, XVII, 21, 43 : Ennium . . . M. Varro . . . scripsit, . . . cum septimum et sexagesimum annum haberet, duodecimum Annalem scripsisse idque ipsum Ennium in eodem libro dicere.--> ==Liber XIV== <poem> Verrunt extemplo placide mare marmore flavo;{{r|372}} caeruleum spumat sale conferta rate pulsum.<ref>[[Noctes Atticae/Liber II#XXVI.21|Noctes Atticae 2.26.21]]</ref>{{r|373}} Caeruleum spumat sale conferta rate pulsum{{r|372}} per mare<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber V#45|Institutiones grammaticae 5.45]]</ref>{{r|373}} Litora lata sonunt{{r|377}} ‘Nunc est ille dies quom gloria maxima sese{{r|378}} nobis ostendat, si vivimus sive morimur.’<ref>[[Institutiones grammaticae]]</ref>{{r|379}} Macrobius, S., VI, 4, 6 : ' Tum ferreus hastis | horret ager ' {Am., XI, 601). 'Horret' mire se habet, sed et Enniua in quarto decimo — Horrescit telis exercitus asper utrimque.{{r|380}} . . . sed et ante omnes Homerus (//., XIII, 3.39) : (<f>pi^ev Cp. Verg., Ae7i., VII, 526, XII, 663. Priscianus, ap. G.L., II, 518, 13 K : Vetustissimi tamen tam producebant quam corripiebant supradicti verbi, id est tutudi, paenultimam . . . — Infit, 'O cives, quae me fortuna fero sic{{r|381}} contudit indignum bello, confecit acerbo,{{r|382}} Festus, 236, 5 : ' Ob ' . . . pro ' ad ' . . . — Omnes occisi, obcensique in nocte serena.{{r|383}} </poem> ==Liber XV== <poem> ::{{font-size|90%|[Obsidium ad Ambraciam duce Fulvio Nobiliore.]}} Malos diffindunt, fiunt tabulata falaeque<ref>Nonius, 114, 5</ref>{{r|384}} Occumbunt multi letum ferroque lapique<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#66|Institutiones grammaticae 6.66]]</ref>{{r|385}} aut intra muros aut extra praecipe casu.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#95|Institutiones grammaticae 6.95]]</ref>{{r|386}} Arcus aspiciunt, mortalibus quae perhibentur<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#74|Institutiones grammaticae 6.74]]</ref>{{r|387}} <!--Macrobius, S., VI, 2, 30 : Sunt alii loci plurimorum versuum quos Maro in opus suum cum paucorum immutatione verborum a veteribus transtulit . . . de Pandaro et Bitia aperientibus portas locus {Aen., IX, 672 if.) acceptus est ex libro quiuto decimo Ennii qui induxit Histros duos in obsidione crupisse porta ot stragem de obsidente hoste fecisse. Cf. Virg., Aen., IX, 672-687 ; //., XII, 127 ff.--> Sicut fortis equus spatio qui saepe supremo{{r|388}} vicit Olympia, nunc senio confectus quiescit,<ref>[[Cato maior de senectute#14|Cato maior de senectute 5.14]]</ref>{{r|389}} <!--Equi fortis et victoris senectuti comparat suam. Cp. 'oAu/aTTia viKdv (Thuc., I, 126; al.).--> </poem> ==Liber XVI== <poem> {{r|390}}Quippe vetusta virum non est satis bella moveri?<ref>Festus, 340, 21</ref> {{r|391}}{{gap|5em}}post aetate pigret subferre laborem.<ref>Nonius, 219, 14</ref> {{r|392}}postremo longinque dies quod fregerit aetas . . .<ref>Gellius, IX, 14, 5; Plinius, VII, 101</ref> {{r|393}}Reges per regnum statuasque sepulchraque quaerunt; aedificant nomen, summa nituntur opum vi.<ref>Macrobius, S., VI, 1, 17</ref> {{r|395}}Aestatem autumnus sequitur, post acer hiems it.<ref>Priscianus, ap. G.L., II, 152, 17 K</ref> {{r|396}}Primus senex bradys in regimen belloque peritus<ref>Festus, 386, 4; cp. Serv., ad Aen., VI, 685 </ref> {{r|397}}Quos ubi rex Epulo spexit de cautibus celsis,<ref>Festus, 490, 29; cp. Varro, L.L., VI, 82.</ref> {{r|398}}montibus obstipis obstantibus unde oritur nox.<ref>Festus, 220, 25</ref> {{r|399}}‘Si luci si nox si mox si iam data sit frux.<ref>Priscianus, [[Institutiones grammaticae/Liber VI#93|6.93]]</ref> {{r|400}}‘Nox quando mediis signis praecincta volabit,<ref>Festus, 344, 32</ref> {{r|401}}{{gap|15em}}interea fax occidit oceanumque rubra tractim obruit aethra.<ref>Macrobius, 8., VI, 4, 19</ref> {{r|403}}Hic insidiantes vigilant, partim requiescunt contecti gladiis, sub scutis ore faventes.<ref>Servius (auctus) ad ''Georg''., IV, 230; cp. Serv. (auct.) ad ''Georg.'', I, 18.</ref> </poem> == Liber XVII == <poem> <!--Festus, 510, 28: 'Specus' feminino genere ... Ennius—-->Tum cava sub monte late specus intus patebat.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#75|institutiones gramaticae VI, 75]]</ref>{{r|427}} ... dux ipse vias<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#6|institutiones gramaticae VI, 6]]</ref>{{r|428}} <!--[Res gestae {{Minor|A.V.C.}} 572, 573.-->Concurrunt vel uti venti cum spiritus austri{{Versus|430}} Imbricitor aquiloque suo cum flamine contra Indu mari magno fluctus extollere certant.{{Versus|432}} <!--Macrobius, S., VI, 1, 21. [[Aeneis/Liber XI#745|Aeneis 11.745]]. Ennius in XVII—-->Tollitur in caelum clamor exortus utrimque.{{r|433}} <!--Servius (auctus), ad Georg., IV, 188-->‘Noenu decet mussare bonos qui facta labore{{r|434}} nixi militiae perperere.{{r|435}} <!--Nonius, 134, 19-->{{gap|12em}}neque corpora firma{{r|436}} longiscunt quicquam. <!--::{{font-size|90%|idem—}}-->quom soles eadem facient longiscere longe.{{r|438}} </poem> == Liber XVIII == <poem> ::{{font-size|90%|[Pugna C. Aelii tribuni; cf. Liv. xli. 4.]}} Undique conveniunt vel ut imber tela tribuno:{{Versus|409}} Configunt parmam, tinnit astilibus umbo Aerato sonitu galeae: sed nec pote quisquam Undique nitendo corpus discerpere ferro.{{Versus|412}} Semper ''o''bundantes hastas frangitque quatitque: Totum sudor habet corpus multumque laborat, Nec respirandi fit copia: praepete ferro Histri tela manu iacientes sollicitabant.{{Versus|416}} ::{{font-size|90%|[De se ipso.]}} Nos sumus Romani qui fuimus ante Rudini.{{Versus|10}} Sicut fortis equus, spatio qui saepe supremo{{Versus|388}} Vicit Olimpia, nunc senio confectus quiescit.{{Versus|389}} </poem> ==Incertae Sedis Fragmenta.== <poem> Moribus antiquis res stat Romana virisque.{{Versus|467}} Septingenti sunt paulo plus aut minus anni Augusto augurio postquam inclita condita Roma est.{{Versus|469}} Et tum sic ut equus, qui de praesepibus fartus{{Versus|517}} Vincla suis magnis animis abrupit, et inde Fert sese campi per caerula laetaque prata{{Versus|519}} Celso pectore, saepe iubam quassat simul altam, Spiritus ex anima calida spumas agit albas.{{Versus|521}} Interea fugit albus iubar Hyperionis cursum<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber V#44|Institutiones grammaticae 5.44]]</ref>{{r|559}} Perque fabam repunt et mollia crura reponunt.{{Versus|563}} </poem> j7xgg40uwblym1sgc51zmp0p78zhncm 270698 270697 2026-06-11T21:28:51Z Saumache 27923 /* Liber IX */ 270698 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor= Quintus Ennius |OperaeTitulus= Annales |OperaeWikiPagina= Annalium fragmenta |Annus= Saeculum II a.Ch.n. |SubTitulus= fragmenta |Genera= Carmina epica |Editio= 1874, Oxford; [[:en:Author:John Wordsworth|John Wordsworth]], apud ''Fragments and Specimens of Early Latin'', pp 299-307. |Fons= [https://www.google.com/books/edition/Fragments_and_Specimens_of_Early_Latin/pFwtAQAAMAAJ?gbpv=1&pg=PA299 Google Books]. Numeri ex E. H. Warmington (Loeb Classical Library) [https://archive.org/details/remainsofoldlati01warmuoft/page/3/mode/1up?view=theater editione anni 1935] sunt. }} == Liber I == <poem> ::{{font-size|90%|[Ilia Aeneae filia sororem adloquitur.]}} Excita cum tremulis anus attulit artubus lumen,{{Versus|32}} Talia commemorat lacrimans, exterrita somno: ‘Eurudica prognata pater quam noster amavit, Vires vitaque corpus meum nunc deserit omne.{{Versus|35}} Nam me visus homo pulcher per amoena salicta Et ripas raptare locosque novos: ita sola Postilla germana soror, errare videbar Tardaque vestigare et quaerere te, neque posse Corde capessere: semita nulla pedem stabilibat.{{Versus|40}} Exin compellare pater me voce videtur His verbis: “o gnata, tibi sunt ante ferendae Aerumnae, post ex fluvio fortuna resistet.” Haec ecfatus pater, germana, repente recessit Nec sese dedit in conspectum corde cupitus,{{Versus|45}} Quamquam multa manus ad caeli caerula templa Tendebam lacrumans et blanda voce vocabam. Vix aegro cum corde meo me somnus reliquit.’{{Versus|48}} ::{{font-size|90%|[Romulo auspicia data.]}} Curantes magna cum cura cumcupientes{{Versus|80}} Regni dant operam simul auspicio augurioque. .&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;. [Hinc] Remus auspicio se devovet atque secundam Solus avem servat. at Romulus pulcher in alto Quaerit Aventino, servat genus altivolantum.{{Versus|85}} Certabant urbem Romam Remoramne vocarent. Omnibus cura viris uter esset induperator. Expectant vel uti, consul cum mittere signum Volt, omnes avidi spectant ad carceris oras, Quam mox emittat pictis e faucibus currus:{{Versus|90}} Sic expectabat populus atque ora tenebat Rebus, utri magni victoria sit data regni. Interea sol albus recessit in infera noctis. Exin candida se radiis dedit icta foras lux. Et simul ex alto longe pulcherruma praepes{{Versus|95}} Laeva volavit avis: simul aureus exoritur sol. Cedunt de caelo ter quattor corpora sancta Avium, praepetibus sese pulchrisque locis dant. Conspicit inde sibi data Romulus esse priora, Auspicio regni stabilita scamna locumque.{{Versus|100}} ::{{font-size|90%|[Romuli nenia.]}} Romulus in caelo cum dis genitalibus aevum{{Versus|114}} Degit.{{Versus|115}} </poem> ==Liber II: Regna Numae Pompilii, Tulli Hostilii, Anci Marcii== <poem> ::{{font-size|90%|[Romulus a populo maeretur.]}} {{gap|15em}}simul inter{{r|117}} sese sic memorant: ‘O Romule Romule die qualem te patriae custodem di genuerunt! O pater o genitor o sanguen dis oriundum!<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#66|Institutiones grammaticae 6.66]]</ref><ref>[[Divinae institutiones/Liber I#15.30|Divinae institutiones 1.15.30]]</ref>{{r|120}} ‘Tu produxisti nos intra luminis oras.<ref>[[De re publica/Liber Primus#64|de re publica 1.64]]</ref>{{r|121}} <!--Cp. Lactant., Div. Inst., I, 15, 30 : {{wl|Q356433|Priscianus}}, [[Institutiones grammaticae/Liber VI#66|institutiones<br>grammaticae 6.66]]--> 'Et simul effugit speres ita funditus nostras . . .<ref>Festus, 492, 6 : ' Speres ' antiqui pluraliter dicebant, ut E' lib. II—</ref>{{r|122}} <!--11' it- trib. lib. II Prise, lib. I Colonna sec. vetws exemplar Prise. vocabvla pectora tenet desiderium fortasse Ennio tribuenda. diu cd. m. 1 dia m. 2 dura Steinacker fida Krarup--> ::{{font-size|90%|[Successoris quaestio ad Romulum.]}} Et qui se sperat Romae regnare Quadratae?<ref>Festus, 346, 5</ref>{{r|123}} ::{{font-size|90%|[Regnum Pompilii. Colloquium Numae cum Egeria.]}} Olli respondit suavis sonus Egeriai,<ref>Varro, L.L., VII, 42</ref>{{r|124}} <!--* olli ' valet dictum ' illi ' ab ' olla ' et ' olio.' Cp. Serv., ad Aen., XI, 236.--> ::{{font-size|90%|[Sacra quae Numa instituit.]}} Mensas constituit idemque ancilia;{{r|125}} libaque fictores Argeos et tutulatos.<ref>Varro, L.L., VII, 4</ref>{{r|126}} <!--Liba quod libandi causa fiunt : fictores dicti a fingendis libis, Argei ab Argis . . . tutulati dicti hi qui in sacris in capitibus habere solent ut metam.--> ::{{font-size|90%|[Sed corpus eius avibus devoratur.]}} Vulturus in silvis miserum mandebat homonem.{{r|141}} Heu! Quam crudeli condebat membra sepulchre!<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#15|institutiones grammaticae 6.15]]</ref>{{r|142}} <!--Cp. Charis., ap. O.L., I, 147, 15 K : Serv., ad Aen., VI, 595. Schol. Bamb., ad Stat., Theb., Ill, 508.--> ::{{font-size|90%|[Destructio Albae Longae Tullo duce.]}} At tuba terribili sonitu taratantara dixit.<ref>[[In Vergilii Aeneidem commentarii/Liber II#313|Servius, In Vergilii Aeneidem commentarii 2.313]]</ref><ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VIII#103|Institutiones grammaticae 8.103]]</ref>{{r|143}} <!--Cp. Serv., ad Aen., IX, 501 : 'At tuba terribilem sonitum.' Servius ad 486: 'At domus interior' : de Albano excidio<br>translatus est locus.--> </poem> ==Liber V== <poem> {{r|167}}Inicit inritatus, tenet occasus, iuvat res.<ref>Festus, 194, 12</ref> {{r|168}}ansatas mittunt de turribus<ref>Nonius, [[De compendiosa doctrina/Liber XIX#556.20|556, 19]]</ref> {{r|169}}Cogebant hostes lacrumantes ut misererent.<ref>Priscianus, ap. O.L., II, 428, 14 K</ref> {{r|170}}Bellum acquis manibus nox intempesta diremit.<ref>Acro, ad Hor., Ep., II, 2, 98</ref> {{r|171}}quod per amoenam urbem leni fluit agmine flumen.<ref>Macrobius, S., VI, 4, 4</ref> {{r|172}}nomine Burrus uti memorant a stirpe supremo.<ref>Nonius, 226, 29; cp. Fest., 454, 28 : 402,16.</ref> </poem> == Liber VI == <poem> (''fragmenta quae exstant omnia'') ::{{font-size|90%|[Bellum cum Pyrrho Epiri rege.]}} Quis potis ingentis oras evolvere belli?{{Versus|173}} Tum cum corde suo divum pater atque hominum rex{{Versus|207}} Effatur.{{Versus|208}} ::{{font-size|90%|[Postumius apud Tarentinos.]}} ::::.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;. Contra carinantes verba atque obscena profatus.{{Versus|12}} ::{{font-size|90%|[Tarentini Pyrrhum arcessunt.]}} Navus repertus homo Graio patre Graius homo rex,{{Versus|178}} Nomine Burrus uti memorant a stirpe supremo.{{Versus|172}} Intus in occulto mussabant …{{Versus|179}} ::{{font-size|90%|[Oraculum Apollinis Pyrrho datum.]}} Aio te Aeacida Romanos vincere posse.{{Versus|174}} ::::stolidum genus Aeacidarum Bellipotentes sunt magis quam sapientipotentes.{{Versus|176}} ::{{font-size|90%|[Proletarii armantur.]}} Proletarius publicitus scuteisque feroque{{Versus|526}} Ornatur ferro, muros urbemque forumque Excubiis curant.{{Versus|528}} Balantum pecudes quatit: omnes arma requirunt.{{Versus|180}} ::{{font-size|90%|[Arbores ad rogos faciendos caeduntur.]}} Incedunt arbusta per alta, securibus caedunt,{{Versus|181}} Percellunt magnas quercus, exciditur ilex, Fraxinus frangitur atque abies consternitur alta.{{Versus|183}} Pinus proceras pervortunt: omne sonabat Arbustum fremitu silvai frondosai.{{Versus|185}} ::{{font-size|90%|[Epigramma Pyrrhi in templo Tarentini Iovis.]}} Qui antehae invicti fuerunt, pater optime Olympi,{{Versus|21}} Hos et ego in pugna vici victusque sum ab isdem.{{Versus|22}} ::{{font-size|90%|[Pyrrhi de captivis reddendis praeclara sententia.]}} Nec mi aurum posco nec mi pretium dederitis:{{Versus|186}} Non cauponantes bellum sed belligerantes, Ferro non auro vitam cernamus utrique.{{Versus|188}} Vosne velit an me regnare, era quidve ferat Fors Virtute experiamur. Et hoc simul accipe dictum:{{Versus|190}} Quorum virtutei belli fortuna pepercit, Eorundem libertati me parcere certumust. Dono ducite, doque volentibus cum magnis Dis.{{Versus|193}} ::{{font-size|90%|[Sententia ab Appio dicta.]}} Quo vobis mentes rectae quae stare solebant{{Versus|194}} Antehac, dementes sese flexere viai? Sed quid ego hic animo lamentor?{{Versus|196}} ::{{font-size|90%|[Cineas redit re infecta.]}} Orator sine pace redit regique refert rem.{{Versus|197}} ::{{font-size|90%|[Cineas rem Pyrrho refert.]}} … ast animo superant atque asp''era p''rima{{Versus|198}} Volnera belli despernunt.{{Versus|199}} … decretum est fossari corpora telis.{{Versus|510}} Dum quidem unus homo Romanus toga superescit.{{Versus|486}} ::{{font-size|90%|[Decius nepos apud Asculum se devovet.]}} … divi hoc audite parumper,{{Versus|200}} Ut pro Romano populo prognariter armis Certando prudens animam de corpore mitto.{{Versus|202}} ::{{font-size|90%|[De rebus ad Beneventum gestis.]}} Lumen … scitus agaso{{Versus|203}} Vertitur interea caelum cum ingentibus signis.{{Versus|205}} Ut primum tenebris abiectis indalbabat.{{Versus|206}} ::{{font-size|90%|[Laus M’. Curii.]}} Quem nemo ferro potuit superare nec auro.{{Versus|209}} </poem> == Liber VII == <poem> ::{{font-size|90%|[Gemini Servilii amicus describitur.]}} Haece locutus vocat quocum bene saepe libenter{{Versus|210}} Mensam sermonesque suos rerumque suarum Comiter impartit, magnam cum lassus diei Partem fuisset de summis rebus regundis Consilio iudu foro lato sanctoque senatu: Cui res audacter magnas parvasque iocumque{{Versus|215}} Eloqueretur, et cuncta malaque et bona dictu Evomeret, si qui vellet, tutoque locaret. Quocum multa volup ''ac'' gaudia clamque palamque. Ingenium cui nulla malum sententia suadet Ut faceret facinus, levis, haut malus, doctus, fidelis,{{Versus|220}} Suavis homo, facundus, suo contentus, beatus, Scitus, secunda loquens in tempore, commodus verbum Paucum, multa tenens antiqua sepulta, vestutas Qu''em'' facit et mores veteresque novosque tenentem, Multorum veterum leges divumque hominumque;{{Versus|225}} Prudenter qui dicta loquive tacereve possit: Hunc inter pugnas compellat Servilius sic:—{{Versus|227}} <!--Festus, 340, 24 : ' Quianam ' pro quare ... — — --> quianam dictis nostris sententia flexa est?{{r|228}} <!--Cp. Paul., ex F., 341, 9.--> <!--Festus, 476, 17 : ' Sas.' . . . Eiusdem lib. VII fatendum est earn significari cum ait —--> nec quisquam sophiam sapientia quae perhibetur{{r|229}} in somnis vidit prius quam sam discere coepit.{{r|230}} <!--Cp. Paul., ex F., 477, 4.--> ::{{font-size|90%|[Ennii de Naevio sententia.]}} &emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;scripsere alii rem{{Versus|231}} Versibus quos olim Faunei vatesque canebant; Cum neque Musarum scopulos quisquam superarat{{Versus|233}} Nec dicti studiosus erat,{{Versus|234}} ::::::::::ante hunc Nos ausi reserare …{{Versus|235}} <!--Probus, ad Georg., II, 506 : ' Sarrano dormiat ostrc' Tyriam purpuram vult intelligi Sarranum ostrum. Tyron enim Sarram appellatam Homerus docet, quern etiam Ennius sequitur auctorem cum dicit —-->Poenos Sarra oriundos{{r|236}} <!--Festus, 324, 15 : ' Puelli ' per deminutionem a pueris dicti sunt. Itaque et Ennius ait—-->Poeni suos soliti dis sacrificare puellos{{r|237}}<!--Cp. Paul., ex F., 325, 5; Nonius, 158, 20.--> Appius indixit Karthaginiensibus bellum.<ref>[[De inventione/Liber I#27|De inventione 1.19.27]]</ref>{{r|238}} <!--Servius (auctus) ad Georg., II, 449 : ' Buxum ' lignum non arborem dixit, quamvis Ennii exemplo et arborem potuerit dicere neutro genere. Ille enim sic in septimo —-->{{gap|11em}}longique cupressi{{r|239}} stant sectis foliis et amaro corpora buxum.{{r|240}} <!--Charisius, ap. G.L., I, 130, 29 K : ' Frus.' ' Haec fhis' quia sic ab Ennio est declinatum Annalium libro VII —-->{{gap|8em}}russescunt frundes{{r|241}} <!--Nonius, 385, 5 : ' Rumor,' favor, auxiliatio ... —-->{{gap|6em}}Legio aggreditur Romana ruinas,{{r|242}} mox auferre domos, populi rumore secundo.{{r|243}} <!--244 Festus, 428, 1 : ' Sos ' pro eos . . . ^-->Dum censent terrere minis, hortantur ibi sos.{{r|244}} <!--Festus, 538, 34 : ' Tonsam ' Ennius significat remum, quod quasi tondeatur ferro, cum ait lib. VII —-->‘Poste recumbite vestraque pectora pellite tonsis.’{{r|245}} Pone petunt, exim referunt ad pectora tonsas.{{r|246}}<!--Cp. Paul., ex. F., 539, 13.--> Sulphureas posuit spiramina Naris ad undas.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#31|Institutiones grammaticae 6.31]]</ref>{{r|255}} </poem> ==Liber VIII: Bellum Punicum secundum usque ad Scipionis abitum Africam== <poem> ::{{font-size|90%|[Initium belli.]}} {{gap|8em}}postquam Discordia taetra{{Versus|258}} Belli ferratos postes portasque refregit.<ref>[[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IV#60|Sermones (Horatius) 1.4.60-61]]</ref>{{Versus|259}} <!--PorphjTio ad loc. Est sensus : Si dissolvas versus vel meos vel Lucilii, non invenies eadem membra quae sunt in Ennianis versibus, qui magno scilicet spiritu et verbis altioribus compositi sunt, velut hi sunt ' Postquam e.q.s. Cp. Verg., Aen., VII, 622 : Belli ferratos rupit Saturnia postes. Serv., ad 622 ; Aero, ad Hor., Lc.--> corpore tartarino prognata paluda virago,{{r|260}} cui par imber et ignis spiritus et gravis terra.{{r|261}}<ref>Probus, ad Verg., EcL, VI, 31</ref> <!--Cp. Varr., L.L., VII, 37; Test., 546, 2.--> {{gap|8em}}<proeliis{{gap|4em}}promulgatis> Pellitur e medio sapientia, vi geritur res,{{Versus|263}} Spernitur orator bonus, horridus miles amatur. Haut doctis dictis certantes sed maledictis{{Versus|265}} Miscent inter sese inimicitiam agitantes. Non ex iure manu consertum sed magis ferro Rem repetunt, regnumque petunt, vadunt solida vi.<ref>[[Noctes Atticae/Liber XX#X.IV|Noctes Atticae 20.10.4]]</ref>{{Versus|268}} {{gap|10em}}Poenos Didone oriundos<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#18|Institutiones grammaticae 6.18]]</ref>{{r|269}} </poem> == Liber IX == <poem> ::{{font-size|90%|[De consulatu Cethegi et Tuditani, v. c. 548.]}} Additur orator Cornelius saviloquenti{{Versus|300}} Ore Cethegus Marcus Tuditano conlega Marci filius{{Versus|302}} … is dictust ollis popularibus olim, Qui tum vivebant homines atque aevum agitabant, Flos delibatus populi suadaeque medulla.{{Versus|305}} ::{{font-size|90%|[De Hannibale.]}} {{gap|2em}}… mortalem summum fortuna repente{{Versus|313}} Reddidit, ''e'' summo regno ut famul infimus esset.<ref>Nonius, 110, 8</ref> {{r|315}}‘Sed quid ego haec memoro? Dictum factumque facit frux.<ref>Priscianus, [[Institutiones grammaticae/Liber VI#93|6, 93]].</ref> </poem> == Liber X == <poem> ::{{font-size|90%|[Bellum Macedonicum.]}} Insece Musa manu Romanorum induperator{{Versus|322}} Quod quisque in bello gessit cum rege Philippo.{{Versus|323}} Egregie cordatus homo catus Aelius Sextus.{{Versus|326}} ::{{font-size|90%|[Charopi Epirotae pastor T. Quinctium adloquitur.]}} Sollicitari te Tite sic noctesque diesque{{Versus|331}} &emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;* O Tite si quid ego adiuero curamve levasso,{{Versus|327}} Quae nunc te coquit et versat in pectore fixa, Ecquid erit praemi?{{Versus|329}} &emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;* Ille vir haud magna cum re, set plenus fidei.{{Versus|330}} ::{{font-size|90%|[T. Quinctius ante pugnam ad Cynoscephalas.]}} Aspectabat virtutem legionis ''suai'',{{Versus|333}} ''Ex''pectans si mussaret quae denique pausa Pugnandi fieret aut duri ''finis'' laboris.{{Versus|335}} </poem> == Liber XI == <poem> Quae neque Dardaniis campis potuere perire,{{Versus|349}} Nec cum capta capi, nec cum combusta cremari.{{Versus|350}} </poem> ==Liber XII== <poem> Unus homo nobis cunctando restituit rem.{{r|360}} Noenum rumores ponebat ante salutem; ergo postque magisque viri nunc gloria claret.<ref>[[De officiis/Liber I#84|De officiis 1.24.84]]</ref>{{r|362}}<!--Cp. Macrob., S., VI, 1, 23: 'Unus qui nobis cunctando restituit rem (Aen., VI, 846). Ennius in XII : ' Unus ... I rem. Serv., ad Aen., VI, 845; Cic, de Sencct., 4, 10; ad ^ Alt., II, 19, 2; Senec, de Bene/., IV, 27, 2; Seren. Sammon., I de Med., 1092; Sueton., Tib., 21; Liv., XXX, 26, 7; Ov., Fast., II, 240-42 : Polyb., Ill, 105, 8; SO., VI, 613 s.--> Omnes mortales victores, cordibus imis{{r|363}} laetantes, vino curatos, somnus repente in campo passim mollissimus perculit acris.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber V#17|Prisciani institutiones gramaticae 5.17]], [[Institutiones grammaticae/Liber VI#40|6.40]]</ref>{{r|365}} </poem><!--Gellius, XVII, 21, 43 : Ennium . . . M. Varro . . . scripsit, . . . cum septimum et sexagesimum annum haberet, duodecimum Annalem scripsisse idque ipsum Ennium in eodem libro dicere.--> ==Liber XIV== <poem> Verrunt extemplo placide mare marmore flavo;{{r|372}} caeruleum spumat sale conferta rate pulsum.<ref>[[Noctes Atticae/Liber II#XXVI.21|Noctes Atticae 2.26.21]]</ref>{{r|373}} Caeruleum spumat sale conferta rate pulsum{{r|372}} per mare<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber V#45|Institutiones grammaticae 5.45]]</ref>{{r|373}} Litora lata sonunt{{r|377}} ‘Nunc est ille dies quom gloria maxima sese{{r|378}} nobis ostendat, si vivimus sive morimur.’<ref>[[Institutiones grammaticae]]</ref>{{r|379}} Macrobius, S., VI, 4, 6 : ' Tum ferreus hastis | horret ager ' {Am., XI, 601). 'Horret' mire se habet, sed et Enniua in quarto decimo — Horrescit telis exercitus asper utrimque.{{r|380}} . . . sed et ante omnes Homerus (//., XIII, 3.39) : (<f>pi^ev Cp. Verg., Ae7i., VII, 526, XII, 663. Priscianus, ap. G.L., II, 518, 13 K : Vetustissimi tamen tam producebant quam corripiebant supradicti verbi, id est tutudi, paenultimam . . . — Infit, 'O cives, quae me fortuna fero sic{{r|381}} contudit indignum bello, confecit acerbo,{{r|382}} Festus, 236, 5 : ' Ob ' . . . pro ' ad ' . . . — Omnes occisi, obcensique in nocte serena.{{r|383}} </poem> ==Liber XV== <poem> ::{{font-size|90%|[Obsidium ad Ambraciam duce Fulvio Nobiliore.]}} Malos diffindunt, fiunt tabulata falaeque<ref>Nonius, 114, 5</ref>{{r|384}} Occumbunt multi letum ferroque lapique<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#66|Institutiones grammaticae 6.66]]</ref>{{r|385}} aut intra muros aut extra praecipe casu.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#95|Institutiones grammaticae 6.95]]</ref>{{r|386}} Arcus aspiciunt, mortalibus quae perhibentur<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#74|Institutiones grammaticae 6.74]]</ref>{{r|387}} <!--Macrobius, S., VI, 2, 30 : Sunt alii loci plurimorum versuum quos Maro in opus suum cum paucorum immutatione verborum a veteribus transtulit . . . de Pandaro et Bitia aperientibus portas locus {Aen., IX, 672 if.) acceptus est ex libro quiuto decimo Ennii qui induxit Histros duos in obsidione crupisse porta ot stragem de obsidente hoste fecisse. Cf. Virg., Aen., IX, 672-687 ; //., XII, 127 ff.--> Sicut fortis equus spatio qui saepe supremo{{r|388}} vicit Olympia, nunc senio confectus quiescit,<ref>[[Cato maior de senectute#14|Cato maior de senectute 5.14]]</ref>{{r|389}} <!--Equi fortis et victoris senectuti comparat suam. Cp. 'oAu/aTTia viKdv (Thuc., I, 126; al.).--> </poem> ==Liber XVI== <poem> {{r|390}}Quippe vetusta virum non est satis bella moveri?<ref>Festus, 340, 21</ref> {{r|391}}{{gap|5em}}post aetate pigret subferre laborem.<ref>Nonius, 219, 14</ref> {{r|392}}postremo longinque dies quod fregerit aetas . . .<ref>Gellius, IX, 14, 5; Plinius, VII, 101</ref> {{r|393}}Reges per regnum statuasque sepulchraque quaerunt; aedificant nomen, summa nituntur opum vi.<ref>Macrobius, S., VI, 1, 17</ref> {{r|395}}Aestatem autumnus sequitur, post acer hiems it.<ref>Priscianus, ap. G.L., II, 152, 17 K</ref> {{r|396}}Primus senex bradys in regimen belloque peritus<ref>Festus, 386, 4; cp. Serv., ad Aen., VI, 685 </ref> {{r|397}}Quos ubi rex Epulo spexit de cautibus celsis,<ref>Festus, 490, 29; cp. Varro, L.L., VI, 82.</ref> {{r|398}}montibus obstipis obstantibus unde oritur nox.<ref>Festus, 220, 25</ref> {{r|399}}‘Si luci si nox si mox si iam data sit frux.<ref>Priscianus, [[Institutiones grammaticae/Liber VI#93|6.93]]</ref> {{r|400}}‘Nox quando mediis signis praecincta volabit,<ref>Festus, 344, 32</ref> {{r|401}}{{gap|15em}}interea fax occidit oceanumque rubra tractim obruit aethra.<ref>Macrobius, 8., VI, 4, 19</ref> {{r|403}}Hic insidiantes vigilant, partim requiescunt contecti gladiis, sub scutis ore faventes.<ref>Servius (auctus) ad ''Georg''., IV, 230; cp. Serv. (auct.) ad ''Georg.'', I, 18.</ref> </poem> == Liber XVII == <poem> <!--Festus, 510, 28: 'Specus' feminino genere ... Ennius—-->Tum cava sub monte late specus intus patebat.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#75|institutiones gramaticae VI, 75]]</ref>{{r|427}} ... dux ipse vias<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#6|institutiones gramaticae VI, 6]]</ref>{{r|428}} <!--[Res gestae {{Minor|A.V.C.}} 572, 573.-->Concurrunt vel uti venti cum spiritus austri{{Versus|430}} Imbricitor aquiloque suo cum flamine contra Indu mari magno fluctus extollere certant.{{Versus|432}} <!--Macrobius, S., VI, 1, 21. [[Aeneis/Liber XI#745|Aeneis 11.745]]. Ennius in XVII—-->Tollitur in caelum clamor exortus utrimque.{{r|433}} <!--Servius (auctus), ad Georg., IV, 188-->‘Noenu decet mussare bonos qui facta labore{{r|434}} nixi militiae perperere.{{r|435}} <!--Nonius, 134, 19-->{{gap|12em}}neque corpora firma{{r|436}} longiscunt quicquam. <!--::{{font-size|90%|idem—}}-->quom soles eadem facient longiscere longe.{{r|438}} </poem> == Liber XVIII == <poem> ::{{font-size|90%|[Pugna C. Aelii tribuni; cf. Liv. xli. 4.]}} Undique conveniunt vel ut imber tela tribuno:{{Versus|409}} Configunt parmam, tinnit astilibus umbo Aerato sonitu galeae: sed nec pote quisquam Undique nitendo corpus discerpere ferro.{{Versus|412}} Semper ''o''bundantes hastas frangitque quatitque: Totum sudor habet corpus multumque laborat, Nec respirandi fit copia: praepete ferro Histri tela manu iacientes sollicitabant.{{Versus|416}} ::{{font-size|90%|[De se ipso.]}} Nos sumus Romani qui fuimus ante Rudini.{{Versus|10}} Sicut fortis equus, spatio qui saepe supremo{{Versus|388}} Vicit Olimpia, nunc senio confectus quiescit.{{Versus|389}} </poem> ==Incertae Sedis Fragmenta.== <poem> Moribus antiquis res stat Romana virisque.{{Versus|467}} Septingenti sunt paulo plus aut minus anni Augusto augurio postquam inclita condita Roma est.{{Versus|469}} Et tum sic ut equus, qui de praesepibus fartus{{Versus|517}} Vincla suis magnis animis abrupit, et inde Fert sese campi per caerula laetaque prata{{Versus|519}} Celso pectore, saepe iubam quassat simul altam, Spiritus ex anima calida spumas agit albas.{{Versus|521}} Interea fugit albus iubar Hyperionis cursum<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber V#44|Institutiones grammaticae 5.44]]</ref>{{r|559}} Perque fabam repunt et mollia crura reponunt.{{Versus|563}} </poem> 62fucz69dipqur48xdxaynxjwfa8yyq 270699 270698 2026-06-11T21:30:05Z Saumache 27923 /* Liber XII */ 270699 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor= Quintus Ennius |OperaeTitulus= Annales |OperaeWikiPagina= Annalium fragmenta |Annus= Saeculum II a.Ch.n. |SubTitulus= fragmenta |Genera= Carmina epica |Editio= 1874, Oxford; [[:en:Author:John Wordsworth|John Wordsworth]], apud ''Fragments and Specimens of Early Latin'', pp 299-307. |Fons= [https://www.google.com/books/edition/Fragments_and_Specimens_of_Early_Latin/pFwtAQAAMAAJ?gbpv=1&pg=PA299 Google Books]. Numeri ex E. H. Warmington (Loeb Classical Library) [https://archive.org/details/remainsofoldlati01warmuoft/page/3/mode/1up?view=theater editione anni 1935] sunt. }} == Liber I == <poem> ::{{font-size|90%|[Ilia Aeneae filia sororem adloquitur.]}} Excita cum tremulis anus attulit artubus lumen,{{Versus|32}} Talia commemorat lacrimans, exterrita somno: ‘Eurudica prognata pater quam noster amavit, Vires vitaque corpus meum nunc deserit omne.{{Versus|35}} Nam me visus homo pulcher per amoena salicta Et ripas raptare locosque novos: ita sola Postilla germana soror, errare videbar Tardaque vestigare et quaerere te, neque posse Corde capessere: semita nulla pedem stabilibat.{{Versus|40}} Exin compellare pater me voce videtur His verbis: “o gnata, tibi sunt ante ferendae Aerumnae, post ex fluvio fortuna resistet.” Haec ecfatus pater, germana, repente recessit Nec sese dedit in conspectum corde cupitus,{{Versus|45}} Quamquam multa manus ad caeli caerula templa Tendebam lacrumans et blanda voce vocabam. Vix aegro cum corde meo me somnus reliquit.’{{Versus|48}} ::{{font-size|90%|[Romulo auspicia data.]}} Curantes magna cum cura cumcupientes{{Versus|80}} Regni dant operam simul auspicio augurioque. .&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;. [Hinc] Remus auspicio se devovet atque secundam Solus avem servat. at Romulus pulcher in alto Quaerit Aventino, servat genus altivolantum.{{Versus|85}} Certabant urbem Romam Remoramne vocarent. Omnibus cura viris uter esset induperator. Expectant vel uti, consul cum mittere signum Volt, omnes avidi spectant ad carceris oras, Quam mox emittat pictis e faucibus currus:{{Versus|90}} Sic expectabat populus atque ora tenebat Rebus, utri magni victoria sit data regni. Interea sol albus recessit in infera noctis. Exin candida se radiis dedit icta foras lux. Et simul ex alto longe pulcherruma praepes{{Versus|95}} Laeva volavit avis: simul aureus exoritur sol. Cedunt de caelo ter quattor corpora sancta Avium, praepetibus sese pulchrisque locis dant. Conspicit inde sibi data Romulus esse priora, Auspicio regni stabilita scamna locumque.{{Versus|100}} ::{{font-size|90%|[Romuli nenia.]}} Romulus in caelo cum dis genitalibus aevum{{Versus|114}} Degit.{{Versus|115}} </poem> ==Liber II: Regna Numae Pompilii, Tulli Hostilii, Anci Marcii== <poem> ::{{font-size|90%|[Romulus a populo maeretur.]}} {{gap|15em}}simul inter{{r|117}} sese sic memorant: ‘O Romule Romule die qualem te patriae custodem di genuerunt! O pater o genitor o sanguen dis oriundum!<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#66|Institutiones grammaticae 6.66]]</ref><ref>[[Divinae institutiones/Liber I#15.30|Divinae institutiones 1.15.30]]</ref>{{r|120}} ‘Tu produxisti nos intra luminis oras.<ref>[[De re publica/Liber Primus#64|de re publica 1.64]]</ref>{{r|121}} <!--Cp. Lactant., Div. Inst., I, 15, 30 : {{wl|Q356433|Priscianus}}, [[Institutiones grammaticae/Liber VI#66|institutiones<br>grammaticae 6.66]]--> 'Et simul effugit speres ita funditus nostras . . .<ref>Festus, 492, 6 : ' Speres ' antiqui pluraliter dicebant, ut E' lib. II—</ref>{{r|122}} <!--11' it- trib. lib. II Prise, lib. I Colonna sec. vetws exemplar Prise. vocabvla pectora tenet desiderium fortasse Ennio tribuenda. diu cd. m. 1 dia m. 2 dura Steinacker fida Krarup--> ::{{font-size|90%|[Successoris quaestio ad Romulum.]}} Et qui se sperat Romae regnare Quadratae?<ref>Festus, 346, 5</ref>{{r|123}} ::{{font-size|90%|[Regnum Pompilii. Colloquium Numae cum Egeria.]}} Olli respondit suavis sonus Egeriai,<ref>Varro, L.L., VII, 42</ref>{{r|124}} <!--* olli ' valet dictum ' illi ' ab ' olla ' et ' olio.' Cp. Serv., ad Aen., XI, 236.--> ::{{font-size|90%|[Sacra quae Numa instituit.]}} Mensas constituit idemque ancilia;{{r|125}} libaque fictores Argeos et tutulatos.<ref>Varro, L.L., VII, 4</ref>{{r|126}} <!--Liba quod libandi causa fiunt : fictores dicti a fingendis libis, Argei ab Argis . . . tutulati dicti hi qui in sacris in capitibus habere solent ut metam.--> ::{{font-size|90%|[Sed corpus eius avibus devoratur.]}} Vulturus in silvis miserum mandebat homonem.{{r|141}} Heu! Quam crudeli condebat membra sepulchre!<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#15|institutiones grammaticae 6.15]]</ref>{{r|142}} <!--Cp. Charis., ap. O.L., I, 147, 15 K : Serv., ad Aen., VI, 595. Schol. Bamb., ad Stat., Theb., Ill, 508.--> ::{{font-size|90%|[Destructio Albae Longae Tullo duce.]}} At tuba terribili sonitu taratantara dixit.<ref>[[In Vergilii Aeneidem commentarii/Liber II#313|Servius, In Vergilii Aeneidem commentarii 2.313]]</ref><ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VIII#103|Institutiones grammaticae 8.103]]</ref>{{r|143}} <!--Cp. Serv., ad Aen., IX, 501 : 'At tuba terribilem sonitum.' Servius ad 486: 'At domus interior' : de Albano excidio<br>translatus est locus.--> </poem> ==Liber V== <poem> {{r|167}}Inicit inritatus, tenet occasus, iuvat res.<ref>Festus, 194, 12</ref> {{r|168}}ansatas mittunt de turribus<ref>Nonius, [[De compendiosa doctrina/Liber XIX#556.20|556, 19]]</ref> {{r|169}}Cogebant hostes lacrumantes ut misererent.<ref>Priscianus, ap. O.L., II, 428, 14 K</ref> {{r|170}}Bellum acquis manibus nox intempesta diremit.<ref>Acro, ad Hor., Ep., II, 2, 98</ref> {{r|171}}quod per amoenam urbem leni fluit agmine flumen.<ref>Macrobius, S., VI, 4, 4</ref> {{r|172}}nomine Burrus uti memorant a stirpe supremo.<ref>Nonius, 226, 29; cp. Fest., 454, 28 : 402,16.</ref> </poem> == Liber VI == <poem> (''fragmenta quae exstant omnia'') ::{{font-size|90%|[Bellum cum Pyrrho Epiri rege.]}} Quis potis ingentis oras evolvere belli?{{Versus|173}} Tum cum corde suo divum pater atque hominum rex{{Versus|207}} Effatur.{{Versus|208}} ::{{font-size|90%|[Postumius apud Tarentinos.]}} ::::.&emsp;.&emsp;.&emsp;.&emsp;. Contra carinantes verba atque obscena profatus.{{Versus|12}} ::{{font-size|90%|[Tarentini Pyrrhum arcessunt.]}} Navus repertus homo Graio patre Graius homo rex,{{Versus|178}} Nomine Burrus uti memorant a stirpe supremo.{{Versus|172}} Intus in occulto mussabant …{{Versus|179}} ::{{font-size|90%|[Oraculum Apollinis Pyrrho datum.]}} Aio te Aeacida Romanos vincere posse.{{Versus|174}} ::::stolidum genus Aeacidarum Bellipotentes sunt magis quam sapientipotentes.{{Versus|176}} ::{{font-size|90%|[Proletarii armantur.]}} Proletarius publicitus scuteisque feroque{{Versus|526}} Ornatur ferro, muros urbemque forumque Excubiis curant.{{Versus|528}} Balantum pecudes quatit: omnes arma requirunt.{{Versus|180}} ::{{font-size|90%|[Arbores ad rogos faciendos caeduntur.]}} Incedunt arbusta per alta, securibus caedunt,{{Versus|181}} Percellunt magnas quercus, exciditur ilex, Fraxinus frangitur atque abies consternitur alta.{{Versus|183}} Pinus proceras pervortunt: omne sonabat Arbustum fremitu silvai frondosai.{{Versus|185}} ::{{font-size|90%|[Epigramma Pyrrhi in templo Tarentini Iovis.]}} Qui antehae invicti fuerunt, pater optime Olympi,{{Versus|21}} Hos et ego in pugna vici victusque sum ab isdem.{{Versus|22}} ::{{font-size|90%|[Pyrrhi de captivis reddendis praeclara sententia.]}} Nec mi aurum posco nec mi pretium dederitis:{{Versus|186}} Non cauponantes bellum sed belligerantes, Ferro non auro vitam cernamus utrique.{{Versus|188}} Vosne velit an me regnare, era quidve ferat Fors Virtute experiamur. Et hoc simul accipe dictum:{{Versus|190}} Quorum virtutei belli fortuna pepercit, Eorundem libertati me parcere certumust. Dono ducite, doque volentibus cum magnis Dis.{{Versus|193}} ::{{font-size|90%|[Sententia ab Appio dicta.]}} Quo vobis mentes rectae quae stare solebant{{Versus|194}} Antehac, dementes sese flexere viai? Sed quid ego hic animo lamentor?{{Versus|196}} ::{{font-size|90%|[Cineas redit re infecta.]}} Orator sine pace redit regique refert rem.{{Versus|197}} ::{{font-size|90%|[Cineas rem Pyrrho refert.]}} … ast animo superant atque asp''era p''rima{{Versus|198}} Volnera belli despernunt.{{Versus|199}} … decretum est fossari corpora telis.{{Versus|510}} Dum quidem unus homo Romanus toga superescit.{{Versus|486}} ::{{font-size|90%|[Decius nepos apud Asculum se devovet.]}} … divi hoc audite parumper,{{Versus|200}} Ut pro Romano populo prognariter armis Certando prudens animam de corpore mitto.{{Versus|202}} ::{{font-size|90%|[De rebus ad Beneventum gestis.]}} Lumen … scitus agaso{{Versus|203}} Vertitur interea caelum cum ingentibus signis.{{Versus|205}} Ut primum tenebris abiectis indalbabat.{{Versus|206}} ::{{font-size|90%|[Laus M’. Curii.]}} Quem nemo ferro potuit superare nec auro.{{Versus|209}} </poem> == Liber VII == <poem> ::{{font-size|90%|[Gemini Servilii amicus describitur.]}} Haece locutus vocat quocum bene saepe libenter{{Versus|210}} Mensam sermonesque suos rerumque suarum Comiter impartit, magnam cum lassus diei Partem fuisset de summis rebus regundis Consilio iudu foro lato sanctoque senatu: Cui res audacter magnas parvasque iocumque{{Versus|215}} Eloqueretur, et cuncta malaque et bona dictu Evomeret, si qui vellet, tutoque locaret. Quocum multa volup ''ac'' gaudia clamque palamque. Ingenium cui nulla malum sententia suadet Ut faceret facinus, levis, haut malus, doctus, fidelis,{{Versus|220}} Suavis homo, facundus, suo contentus, beatus, Scitus, secunda loquens in tempore, commodus verbum Paucum, multa tenens antiqua sepulta, vestutas Qu''em'' facit et mores veteresque novosque tenentem, Multorum veterum leges divumque hominumque;{{Versus|225}} Prudenter qui dicta loquive tacereve possit: Hunc inter pugnas compellat Servilius sic:—{{Versus|227}} <!--Festus, 340, 24 : ' Quianam ' pro quare ... — — --> quianam dictis nostris sententia flexa est?{{r|228}} <!--Cp. Paul., ex F., 341, 9.--> <!--Festus, 476, 17 : ' Sas.' . . . Eiusdem lib. VII fatendum est earn significari cum ait —--> nec quisquam sophiam sapientia quae perhibetur{{r|229}} in somnis vidit prius quam sam discere coepit.{{r|230}} <!--Cp. Paul., ex F., 477, 4.--> ::{{font-size|90%|[Ennii de Naevio sententia.]}} &emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;&emsp;scripsere alii rem{{Versus|231}} Versibus quos olim Faunei vatesque canebant; Cum neque Musarum scopulos quisquam superarat{{Versus|233}} Nec dicti studiosus erat,{{Versus|234}} ::::::::::ante hunc Nos ausi reserare …{{Versus|235}} <!--Probus, ad Georg., II, 506 : ' Sarrano dormiat ostrc' Tyriam purpuram vult intelligi Sarranum ostrum. Tyron enim Sarram appellatam Homerus docet, quern etiam Ennius sequitur auctorem cum dicit —-->Poenos Sarra oriundos{{r|236}} <!--Festus, 324, 15 : ' Puelli ' per deminutionem a pueris dicti sunt. Itaque et Ennius ait—-->Poeni suos soliti dis sacrificare puellos{{r|237}}<!--Cp. Paul., ex F., 325, 5; Nonius, 158, 20.--> Appius indixit Karthaginiensibus bellum.<ref>[[De inventione/Liber I#27|De inventione 1.19.27]]</ref>{{r|238}} <!--Servius (auctus) ad Georg., II, 449 : ' Buxum ' lignum non arborem dixit, quamvis Ennii exemplo et arborem potuerit dicere neutro genere. Ille enim sic in septimo —-->{{gap|11em}}longique cupressi{{r|239}} stant sectis foliis et amaro corpora buxum.{{r|240}} <!--Charisius, ap. G.L., I, 130, 29 K : ' Frus.' ' Haec fhis' quia sic ab Ennio est declinatum Annalium libro VII —-->{{gap|8em}}russescunt frundes{{r|241}} <!--Nonius, 385, 5 : ' Rumor,' favor, auxiliatio ... —-->{{gap|6em}}Legio aggreditur Romana ruinas,{{r|242}} mox auferre domos, populi rumore secundo.{{r|243}} <!--244 Festus, 428, 1 : ' Sos ' pro eos . . . ^-->Dum censent terrere minis, hortantur ibi sos.{{r|244}} <!--Festus, 538, 34 : ' Tonsam ' Ennius significat remum, quod quasi tondeatur ferro, cum ait lib. VII —-->‘Poste recumbite vestraque pectora pellite tonsis.’{{r|245}} Pone petunt, exim referunt ad pectora tonsas.{{r|246}}<!--Cp. Paul., ex. F., 539, 13.--> Sulphureas posuit spiramina Naris ad undas.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#31|Institutiones grammaticae 6.31]]</ref>{{r|255}} </poem> ==Liber VIII: Bellum Punicum secundum usque ad Scipionis abitum Africam== <poem> ::{{font-size|90%|[Initium belli.]}} {{gap|8em}}postquam Discordia taetra{{Versus|258}} Belli ferratos postes portasque refregit.<ref>[[Sermones (Horatius)/Liber I/Sermo IV#60|Sermones (Horatius) 1.4.60-61]]</ref>{{Versus|259}} <!--PorphjTio ad loc. Est sensus : Si dissolvas versus vel meos vel Lucilii, non invenies eadem membra quae sunt in Ennianis versibus, qui magno scilicet spiritu et verbis altioribus compositi sunt, velut hi sunt ' Postquam e.q.s. Cp. Verg., Aen., VII, 622 : Belli ferratos rupit Saturnia postes. Serv., ad 622 ; Aero, ad Hor., Lc.--> corpore tartarino prognata paluda virago,{{r|260}} cui par imber et ignis spiritus et gravis terra.{{r|261}}<ref>Probus, ad Verg., EcL, VI, 31</ref> <!--Cp. Varr., L.L., VII, 37; Test., 546, 2.--> {{gap|8em}}<proeliis{{gap|4em}}promulgatis> Pellitur e medio sapientia, vi geritur res,{{Versus|263}} Spernitur orator bonus, horridus miles amatur. Haut doctis dictis certantes sed maledictis{{Versus|265}} Miscent inter sese inimicitiam agitantes. Non ex iure manu consertum sed magis ferro Rem repetunt, regnumque petunt, vadunt solida vi.<ref>[[Noctes Atticae/Liber XX#X.IV|Noctes Atticae 20.10.4]]</ref>{{Versus|268}} {{gap|10em}}Poenos Didone oriundos<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#18|Institutiones grammaticae 6.18]]</ref>{{r|269}} </poem> == Liber IX == <poem> ::{{font-size|90%|[De consulatu Cethegi et Tuditani, v. c. 548.]}} Additur orator Cornelius saviloquenti{{Versus|300}} Ore Cethegus Marcus Tuditano conlega Marci filius{{Versus|302}} … is dictust ollis popularibus olim, Qui tum vivebant homines atque aevum agitabant, Flos delibatus populi suadaeque medulla.{{Versus|305}} ::{{font-size|90%|[De Hannibale.]}} {{gap|2em}}… mortalem summum fortuna repente{{Versus|313}} Reddidit, ''e'' summo regno ut famul infimus esset.<ref>Nonius, 110, 8</ref> {{r|315}}‘Sed quid ego haec memoro? Dictum factumque facit frux.<ref>Priscianus, [[Institutiones grammaticae/Liber VI#93|6, 93]].</ref> </poem> == Liber X == <poem> ::{{font-size|90%|[Bellum Macedonicum.]}} Insece Musa manu Romanorum induperator{{Versus|322}} Quod quisque in bello gessit cum rege Philippo.{{Versus|323}} Egregie cordatus homo catus Aelius Sextus.{{Versus|326}} ::{{font-size|90%|[Charopi Epirotae pastor T. Quinctium adloquitur.]}} Sollicitari te Tite sic noctesque diesque{{Versus|331}} &emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;* O Tite si quid ego adiuero curamve levasso,{{Versus|327}} Quae nunc te coquit et versat in pectore fixa, Ecquid erit praemi?{{Versus|329}} &emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;*&emsp;&emsp;* Ille vir haud magna cum re, set plenus fidei.{{Versus|330}} ::{{font-size|90%|[T. Quinctius ante pugnam ad Cynoscephalas.]}} Aspectabat virtutem legionis ''suai'',{{Versus|333}} ''Ex''pectans si mussaret quae denique pausa Pugnandi fieret aut duri ''finis'' laboris.{{Versus|335}} </poem> == Liber XI == <poem> Quae neque Dardaniis campis potuere perire,{{Versus|349}} Nec cum capta capi, nec cum combusta cremari.{{Versus|350}} </poem> ==Liber XII== <poem> ::{{font-size|90%|[Fabii Cunctatoris elogium.]}} {{r|360}}Unus homo nobis cunctando restituit rem. Noenum rumores ponebat ante salutem; {{r|362}}ergo postque magisque viri nunc gloria claret.<ref>[[De officiis/Liber I#84|De officiis 1.24.84]]</ref>{{r|362}}<!--Cp. Macrob., S., VI, 1, 23: 'Unus qui nobis cunctando restituit rem (Aen., VI, 846). Ennius in XII : ' Unus ... I rem. Serv., ad Aen., VI, 845; Cic, de Sencct., 4, 10; ad ^ Alt., II, 19, 2; Senec, de Bene/., IV, 27, 2; Seren. Sammon., I de Med., 1092; Sueton., Tib., 21; Liv., XXX, 26, 7; Ov., Fast., II, 240-42 : Polyb., Ill, 105, 8; SO., VI, 613 s.--> {{r|363}}Omnes mortales victores, cordibus imis laetantes, vino curatos, somnus repente {{r|365}}in campo passim mollissimus perculit acris.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber V#17|Prisciani institutiones gramaticae 5.17]], [[Institutiones grammaticae/Liber VI#40|6.40]]</ref>{{r|365}} </poem><!--Gellius, XVII, 21, 43 : Ennium . . . M. Varro . . . scripsit, . . . cum septimum et sexagesimum annum haberet, duodecimum Annalem scripsisse idque ipsum Ennium in eodem libro dicere.--> ==Liber XIV== <poem> Verrunt extemplo placide mare marmore flavo;{{r|372}} caeruleum spumat sale conferta rate pulsum.<ref>[[Noctes Atticae/Liber II#XXVI.21|Noctes Atticae 2.26.21]]</ref>{{r|373}} Caeruleum spumat sale conferta rate pulsum{{r|372}} per mare<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber V#45|Institutiones grammaticae 5.45]]</ref>{{r|373}} Litora lata sonunt{{r|377}} ‘Nunc est ille dies quom gloria maxima sese{{r|378}} nobis ostendat, si vivimus sive morimur.’<ref>[[Institutiones grammaticae]]</ref>{{r|379}} Macrobius, S., VI, 4, 6 : ' Tum ferreus hastis | horret ager ' {Am., XI, 601). 'Horret' mire se habet, sed et Enniua in quarto decimo — Horrescit telis exercitus asper utrimque.{{r|380}} . . . sed et ante omnes Homerus (//., XIII, 3.39) : (<f>pi^ev Cp. Verg., Ae7i., VII, 526, XII, 663. Priscianus, ap. G.L., II, 518, 13 K : Vetustissimi tamen tam producebant quam corripiebant supradicti verbi, id est tutudi, paenultimam . . . — Infit, 'O cives, quae me fortuna fero sic{{r|381}} contudit indignum bello, confecit acerbo,{{r|382}} Festus, 236, 5 : ' Ob ' . . . pro ' ad ' . . . — Omnes occisi, obcensique in nocte serena.{{r|383}} </poem> ==Liber XV== <poem> ::{{font-size|90%|[Obsidium ad Ambraciam duce Fulvio Nobiliore.]}} Malos diffindunt, fiunt tabulata falaeque<ref>Nonius, 114, 5</ref>{{r|384}} Occumbunt multi letum ferroque lapique<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#66|Institutiones grammaticae 6.66]]</ref>{{r|385}} aut intra muros aut extra praecipe casu.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#95|Institutiones grammaticae 6.95]]</ref>{{r|386}} Arcus aspiciunt, mortalibus quae perhibentur<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#74|Institutiones grammaticae 6.74]]</ref>{{r|387}} <!--Macrobius, S., VI, 2, 30 : Sunt alii loci plurimorum versuum quos Maro in opus suum cum paucorum immutatione verborum a veteribus transtulit . . . de Pandaro et Bitia aperientibus portas locus {Aen., IX, 672 if.) acceptus est ex libro quiuto decimo Ennii qui induxit Histros duos in obsidione crupisse porta ot stragem de obsidente hoste fecisse. Cf. Virg., Aen., IX, 672-687 ; //., XII, 127 ff.--> Sicut fortis equus spatio qui saepe supremo{{r|388}} vicit Olympia, nunc senio confectus quiescit,<ref>[[Cato maior de senectute#14|Cato maior de senectute 5.14]]</ref>{{r|389}} <!--Equi fortis et victoris senectuti comparat suam. Cp. 'oAu/aTTia viKdv (Thuc., I, 126; al.).--> </poem> ==Liber XVI== <poem> {{r|390}}Quippe vetusta virum non est satis bella moveri?<ref>Festus, 340, 21</ref> {{r|391}}{{gap|5em}}post aetate pigret subferre laborem.<ref>Nonius, 219, 14</ref> {{r|392}}postremo longinque dies quod fregerit aetas . . .<ref>Gellius, IX, 14, 5; Plinius, VII, 101</ref> {{r|393}}Reges per regnum statuasque sepulchraque quaerunt; aedificant nomen, summa nituntur opum vi.<ref>Macrobius, S., VI, 1, 17</ref> {{r|395}}Aestatem autumnus sequitur, post acer hiems it.<ref>Priscianus, ap. G.L., II, 152, 17 K</ref> {{r|396}}Primus senex bradys in regimen belloque peritus<ref>Festus, 386, 4; cp. Serv., ad Aen., VI, 685 </ref> {{r|397}}Quos ubi rex Epulo spexit de cautibus celsis,<ref>Festus, 490, 29; cp. Varro, L.L., VI, 82.</ref> {{r|398}}montibus obstipis obstantibus unde oritur nox.<ref>Festus, 220, 25</ref> {{r|399}}‘Si luci si nox si mox si iam data sit frux.<ref>Priscianus, [[Institutiones grammaticae/Liber VI#93|6.93]]</ref> {{r|400}}‘Nox quando mediis signis praecincta volabit,<ref>Festus, 344, 32</ref> {{r|401}}{{gap|15em}}interea fax occidit oceanumque rubra tractim obruit aethra.<ref>Macrobius, 8., VI, 4, 19</ref> {{r|403}}Hic insidiantes vigilant, partim requiescunt contecti gladiis, sub scutis ore faventes.<ref>Servius (auctus) ad ''Georg''., IV, 230; cp. Serv. (auct.) ad ''Georg.'', I, 18.</ref> </poem> == Liber XVII == <poem> <!--Festus, 510, 28: 'Specus' feminino genere ... Ennius—-->Tum cava sub monte late specus intus patebat.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#75|institutiones gramaticae VI, 75]]</ref>{{r|427}} ... dux ipse vias<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber VI#6|institutiones gramaticae VI, 6]]</ref>{{r|428}} <!--[Res gestae {{Minor|A.V.C.}} 572, 573.-->Concurrunt vel uti venti cum spiritus austri{{Versus|430}} Imbricitor aquiloque suo cum flamine contra Indu mari magno fluctus extollere certant.{{Versus|432}} <!--Macrobius, S., VI, 1, 21. [[Aeneis/Liber XI#745|Aeneis 11.745]]. Ennius in XVII—-->Tollitur in caelum clamor exortus utrimque.{{r|433}} <!--Servius (auctus), ad Georg., IV, 188-->‘Noenu decet mussare bonos qui facta labore{{r|434}} nixi militiae perperere.{{r|435}} <!--Nonius, 134, 19-->{{gap|12em}}neque corpora firma{{r|436}} longiscunt quicquam. <!--::{{font-size|90%|idem—}}-->quom soles eadem facient longiscere longe.{{r|438}} </poem> == Liber XVIII == <poem> ::{{font-size|90%|[Pugna C. Aelii tribuni; cf. Liv. xli. 4.]}} Undique conveniunt vel ut imber tela tribuno:{{Versus|409}} Configunt parmam, tinnit astilibus umbo Aerato sonitu galeae: sed nec pote quisquam Undique nitendo corpus discerpere ferro.{{Versus|412}} Semper ''o''bundantes hastas frangitque quatitque: Totum sudor habet corpus multumque laborat, Nec respirandi fit copia: praepete ferro Histri tela manu iacientes sollicitabant.{{Versus|416}} ::{{font-size|90%|[De se ipso.]}} Nos sumus Romani qui fuimus ante Rudini.{{Versus|10}} Sicut fortis equus, spatio qui saepe supremo{{Versus|388}} Vicit Olimpia, nunc senio confectus quiescit.{{Versus|389}} </poem> ==Incertae Sedis Fragmenta.== <poem> Moribus antiquis res stat Romana virisque.{{Versus|467}} Septingenti sunt paulo plus aut minus anni Augusto augurio postquam inclita condita Roma est.{{Versus|469}} Et tum sic ut equus, qui de praesepibus fartus{{Versus|517}} Vincla suis magnis animis abrupit, et inde Fert sese campi per caerula laetaque prata{{Versus|519}} Celso pectore, saepe iubam quassat simul altam, Spiritus ex anima calida spumas agit albas.{{Versus|521}} Interea fugit albus iubar Hyperionis cursum<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber V#44|Institutiones grammaticae 5.44]]</ref>{{r|559}} Perque fabam repunt et mollia crura reponunt.{{Versus|563}} </poem> iavlk6fu969vzxzaofrk1uin8i7oyhn 0 2257 270711 265621 2026-06-11T22:54:35Z Saumache 27923 /* 29 */ 270711 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Titus Livius |OperaeTitulus= Ab urbe condita |OperaeWikiPagina= Ab urbe condita |Annus= |SubTitulus= Liber XXXVIII }} <div class=text> {{Liber |Ante= Liber XXXVII |AnteNomen= Ab urbe condita/Liber XXXVII |Post= Liber XXXIX |PostNomen= Ab urbe condita/Liber XXXIX }} ==1== Dum in Asia bellum geritur, ne in Aetolia quidem res quietae fuerant, principio a gente Athamanum orto. Athamania ea tempestate pulso Amynandro sub praefectis Philippi regio tenebatur praesidio, qui superbo atque immodico imperio desiderium Amynandri fecerant. Exulanti tum Amynandro in Aetolia litteris suorum, indicantium statum Athamaniae, spes recuperandi regni facta est. Remissique ab eo nuntiant principibus Argitheam--id enim caput Athamaniae erat--, si popularium animos satis perspectos haberet, impetrato ab Aetolis auxilio in Athamaniam se ⟨uenturum. Non diffidere sibi facile con⟩uenturum cum delectis, quod consilium est gentis, et Nicandro praetore. Quos ubi ad omnia paratos esse uidit, certiores suos inde facit, quo die cum exercitu Athamaniam ingressurus esset. Quattuor primo fuerunt coniurati aduersus Macedonum praesidium. Hi senos sibi adiutores ad rem gerendam adsumpserunt; dein paucitate parum freti, quae celandae rei quam agendae aptior erat, parem priori numerum adiecerunt. Ita duo et quinquaginta facti quadrifariam se diuiserunt; pars una Heracleam, altera Tetraphyliam petit, ubi custodia regiae pecuniae esse solita erat, tertia Theudoriam, quarta Argitheam. Ita inter omnis conuenit, ut primo quieti, uelut ad priuatam rem agendam uenissent, in foro obuersarentur; die certa multitudinem omnem conuocarent ad praesidia Macedonum arcibus expellenda. Vbi ea dies aduenit, et Amynander cum mille Aetolis in finibus erat, ex composito quattuor simul locis praesidia Macedonum expulsa, litteraeque in alias urbes passim dimissae, ut uindicarent sese ab impotenti dominatione Philippi et restituerent in patrium ac legitimum regnum. Vndique Macedones expelluntur. Theium oppidum litteris a Xenone praefecto praesidii interceptis et arce ab regiis occupata paucos dies obsidentibus restitit; deinde id quoque traditum Amynandro est, et omnis Athamania in potestate erat praeter Athenaeum castellum, finibus Macedoniae subiectum. ==2== Philippus audita defectione Athamaniae cum sex milibus armatorum profectus ingenti celeritate Gomphos peruenit. Ibi relicta maiore parte exercitus --neque enim ad tanta itinera sufficerent--cum duobus milibus Athenaeum, quod unum a praesidio suo retentum fuerat, peruenit. Inde proximis temptatis cum facile animaduertisset cetera hostilia esse, Gomphos regressus omnibus copiis simul in Athamaniam redit. Xenonem inde cum mille peditibus praemissum Aethopiam occupare iubet, opportune Argitheae imminentem; quem ubi teneri ab suis locum uidit, ipse circa templum Iouis Acraei posuit castra. Ibi unum diem foeda tempestate retentus, postero die ducere ad Argitheam intendit. Euntibus extemplo apparuere Athamanes in tumulos imminentis uiae discurrentes. Ad quorum conspectum constitere prima signa, totoque agmine pauor et trepidatio erat, et pro se quisque, quidnam futurum esset, cogitare, si in ualles subiectas rupibus agmen foret demissum. Haec tumultuatio regem cupientem, si se sequerentur, raptim euadere angustias, reuocare primos et eadem, qua uenerat, uia referre coegit signa. Athamanes primo ex interuallo quieti sequebantur; postquam Aetoli se coniunxerunt, hos, ut ab tergo agmini instarent, reliquerunt, ipsi ab lateribus se circumfuderunt, quidam per notas calles breuiore uia praegressi transitus insedere; tantumque tumultus Macedonibus est iniectum, ut fugae magis effusae quam itineris ordinati modo multis armis uirisque relictis flumen traiecerint. Hic finis sequendi fuit. Inde tuto Macedones Gomphos et a Gomphis in Macedoniam redierunt. Athamanes Aetolique Aethopiam ad Xenonem ac mille Macedonas opprimendos undique concurrerunt. Macedones parum loco freti ab Aethopia in altiorem deruptioremque undique tumulum concessere; quo pluribus ex locis aditu inuento expulere eos Athamanes, dispersosque et per inuia atque ignotas rupes iter fugae non expedientis partim ceperunt partim interfecerunt. Multi pauore in derupta praecipitati; perpauci cum Xenone ad regem euaserunt. Postea per indutias sepeliendi caesos potestas facta est. ==3== Amynander recuperato regno legatos et Romam ad senatum et ad Scipiones in Asiam, Ephesi post magnum cum Antiocho proelium morantes, misit. Pacem petebat excusabatque sese, quod per Aetolos recuperasset paternum regnum; Philippum incusabat. Aetoli ex Athamania in Amphilochos profecti sunt et maioris partis uoluntate in ius dicionemque totam redegerunt gentem. Amphilochia recepta-- nam fuerat quondam Aetolorum--eadem spe in Aperantiam transcenderunt; ea quoque magna ex parte sine certamine in deditionem uenit. Dolopes numquam Aetolorum fuerant, Philippi erant. Hi primo ad arma concurrerunt; ceterum postquam Amphilochos cum Aetolis esse fugamque ex Athamania Philippi et caedem praesidii eius accepere, et ipsi a Philippo ad Aetolos deficiunt. Quibus circumiectis gentibus iam undique se a Macedonibus tutos credentibus esse Aetolis fama adfertur Antiochum in Asia uictum ab Romanis; nec ita multo post legati ab Roma rediere sine spe pacis Fuluiumque consulem nuntiantes cum exercitu iam traiecisse. His territi, prius ab Rhodo et Athenis legationibus excitis, ut per auctoritatem earum ciuitatium suae preces nuper repudiatae faciliorem aditum ad senatum haberent, principes gentis ad temptandam spem ultimam Romam miserunt, nihil, ne bellum haberent, priusquam paene in conspectu hostis erat, praemeditati. Iam M. Fuluius Apolloniam exercitu traiecto cum Epirotarum principibus consultabat, unde bellum inciperet. Epirotis Ambraciam placebat adgredi, quae tum contribuerat se Aetolis: siue ad tuendam eam uenirent Aetoli, apertos circa campos ad dimicandum esse; siue detractarent certamen, oppugnationem fore haud difficilem; nam et copiam in propinquo materiae ad aggeres excitandos et cetera opera esse, et Arethontem, nauigabilem amnem, opportunum ad comportanda, quae usui sint, praeter ipsa moenia fluere, et aestatem aptam rei gerendae adesse. His persuaserunt, ut per Epirum duceret. ==4== Consuli ad Ambraciam aduenienti magni operis oppugnatio uisa est. Ambracia tumulo aspero subiecta est; Perranthem incolae uocant. Vrbs, qua murus uergit in campos et flumen, occidentem, arx, quae imposita tumulo est, orientem spectat. Amnis Aretho ex Athamania fluens cadit in sinum maris ab nomine propinquae urbis Ambracium appellatum. Praeterquam quod hinc amnis munit, hinc tumuli, muro quoque firmo saepta erat, patente in circuitu paulo amplius quattuor milia passuum. Fuluius bina a campo castra, modico inter se distantia interuallo, unum castellum loco edito contra arcem obiecit; ea omnia uallo atque fossa ita iungere parat, ne exitus inclusis ab urbe neue aditus foris ad auxilia intromittenda esset. Ad famam oppugnationis Ambraciae Stratum iam edicto Nicandri praetoris conuenerant Aetoli. Inde primo copiis omnibus ad prohibendam obsidionem uenire in animo fuerat; dein, postquam urbem iam magna ex parte operibus saeptam uiderunt, Epirotarum trans flumen loco plano castra posita esse, diuidere copias placuit. Cum mille expeditis Eupolemus Ambraciam profectus per nondum commissa inter se munimenta urbem intrauit. Nicandro cum cetera manu primo Epirotarum castra nocte adgredi consilium fuerat haud facili ab Romanis auxilio, quia flumen intererat; dein, periculosum inceptum ratus, ne qua sentirent Romani et regressus inde in tuto non esset, deterritus ab hoc consilio ad depopulandam Acarnaniam iter conuertit. ==5== Consul iam munimentis,quibus saepienda urbs erat, iam operibus, quae admouere muris parabat, perfectis quinque simul locis moenia est adgressus. Tria paribus interuallis, faciliore aditu a campo, aduersus Pyrrheum, quod uocant, admouit, unum e regione Aesculapii, unum aduersus arcem. Arietibus muros quatiebat; asseribus falcatis detergebat pinnas. Oppidanos primo et ad speciem et ad ictus moenium cum terribili sonitu editos pauor ac trepidatio cepit; deinde, ut praeter spem stare muros uiderunt, collectis rursus animis in arietes tollenonibus libramenta plumbi aut saxorum stipitesue robustos incutiebant; falces ancoris ferreis iniectis in interiorem partem muri trahentes asserem praefringebant; ad hoc eruptionibus et nocturnis in custodias operum et diurnis in stationes ultro terrorem inferebant. In hoc statu res ad Ambraciam cum essent, iam Aetoli a populatione Acarnaniae Stratum redierant. Inde Nicander praetor spem nactus soluendae incepto forti obsidionis, Nicodamum quendam cum Aetolis quingentis Ambraciam intromittit. Noctem certam tempusque etiam noctis constituit, quo et illi ab urbe opera hostium, quae aduersus Pyrrheum erant, adgrederentur, et ipse ad castra Romana terrorem faceret, posse ratus ancipiti tumultu et nocte augente pauorem memorabilem rem geri. Et Nicodamus intempesta nocte, cum alias custodias fefellisset, per alias impetu constanti perrupisset, superato brachio in urbem penetrat, animique aliquantum ad omnia audenda et spei obsessis adiecit et, simul constituta nox uenit, ex composito repente opera est adgressus. Id inceptum conatu quam effectu grauius fuit, quia nulla ab exteriore parte uis admota est, seu metu deterrito praetore Aetolorum, seu quia potius uisum est Amphilochis nuper receptis ferre opem, quos Perseus, Philippi filius, missus ad Dolopiam Amphilochosque recipiendos, summa ui oppugnabat. ==6== Tribus locis, sicut ante dictum est, ad Pyrrheum opera Romana erant, quae omnia simul, sed nec apparatu nec ui simili, Aetoli adgressi sunt: alii cum ardentibus facibus, alii stuppam picemque et malleolos ferentes, tota collucente flammis acie, aduenere. Multos primo impetu custodes oppresserunt; dein, postquam clamor tumultusque in castra est perlatus datumque a consule signum, arma capiunt et omnibus portis ad opem ferendam effunduntur. [uno in loco] ferro ignique gesta res; ab duobus irrito incepto, cum temptassent magis quam inissent certamen, Aetoli abscesserunt; atrox pugna in unum inclinauerat locum. Ibi diuersis partibus duo duces Eupolemus et Nicodamus pugnantis hortabantur et prope certa fouebant spe iam Nicandrum ex composito adfore et terga hostium inuasurum. Haec res aliquamdiu animos pugnantium sustinuit; ceterum, postquam nullum ex composito signum a suis accipiebant et crescere numerum hostium cernebant, destituti segnius instare; postremo re omissa iam uix tuto receptu fugientes in urbem compelluntur, parte operum incensa et pluribus aliquanto, quam ⟨ab⟩ ipsis ceciderant, interfectis. Quodsi ex composito acta res fuisset, haud dubium erat expugnari una utique parte opera cum magna caede hostium potuisse. Ambracienses quique intus erant Aetoli non ab eius solum noctis incepto recessere, sed in reliquum quoque tempus uelut proditi ab suis segniores ad pericula erant. Iam nemo eruptionibus, ut ante, in stationes hostium, sed dispositi per muros et turres ex tuto pugnabant. ==7== Perseus ubi adesse Aetolos audiuit, omissa obsidione urbis, quam oppugnabat, depopulatus tantum agros Amphilochia excessit atque in Macedoniam redit. Et Aetolos inde auocauit populatio maritumae orae. Pleuratus, Illyriorum rex, cum sexaginta lembis Corinthium sinum inuectus adiunctis Achaeorum quae Patris erant nauibus marituma Aetoliae uastabat. Aduersus quos mille Aetoli missi, quacumque se classis circumegerat per litorum amfractus, breuioribus semitis occurrebant. Et Romani ad Ambraciam pluribus locis quatiendo arietibus muros aliquantum urbis nudauerant, nec tamen penetrare in urbem poterant; nam et pari celeritate nouus pro diruto murus obiciebatur, et armati ruinis superstantes instar munimenti erant. Itaque cum aperta ui parum procederet consuli res, cuniculum occultum uineis ante contecto loco agere instituit; et aliquamdiu, cum dies noctesque in opere essent, non solum sub terra fodientes sed egerentes etiam humum fefellere hostem. Cumulus repente terrae eminens index operis oppidanis fuit, pauidique, ne iam subrutis muris facta in urbem uia esset, fossam intra murum e regione eius operis, quod uineis contectum erat, ducere instituunt. Cuius ubi ad tantam altitudinem, quantae esse solum infimum cuniculi poterat, peruenerunt, silentio facto pluribus locis aure admota sonitum fodientium captabant. Quem ubi acceperunt, aperiunt rectam in cuniculum uiam nec fuit magni operis; momento enim ad inane suspenso fulturis ab hostibus muro peruenerunt. Ibi commissis operibus, cum e fossa in cuniculum pateret iter, primo ipsis ferramentis, quibus in opere usi erant, deinde celeriter armati etiam subeuntes occultam sub terra ediderunt pugnam; segnior deinde ea facta est intersaepientibus cuniculum, ubi uellent, nunc ciliciis praetentis nunc foribus raptim obiectis. Noua etiam haud magni operis aduersus eos, qui in cuniculo erant, excogitata res. Dolium a fundo pertusum, qua fistula modica inseri posset, et ferream fistulam operculumque dolii ferreum, et ipsum pluribus locis perforatum, fecerunt. Hoc tenui pluma completum dolium ore in cuniculum uerso posuerunt. Per operculi foramina praelongae hastae, quas sarisas uocant, ad summouendos hostes eminebant. Scintillam leuem ignis inditam plumae folle fabrili ad caput fistulae imposito flando accenderunt. Inde non solum magna uis fumi sed acrior etiam foedo quodam odore ex adusta pluma cum totum cuniculum complesset, uix durare quisquam intus poterat. ==8== Cum in hoc statu ad Ambraciam res esset,legati ab Aetolis Phaeneas et Damoteles cum liberis mandatis decreto gentis ad consulem uenerunt. Nam praetor eorum, cum alia parte Ambraciam oppugnari cerneret, alia infestam oram nauibus hostium esse, alia Amphilochos Dolopiam⟨que⟩ a Macedonibus uastari, nec Aetolos ad tria simul diuersa bella occursantis sufficere, conuocato concilio Aetoliae principes, quid agendum esset, consuluit. Omnium eo sententiae decurrererunt, ut pax, si posset, aequis, si minus, tolerandis condicionibus peteretur; Antiochi fiducia bellum susceptum; Antiocho terra marique superato et prope extra orbem terrae ultra iuga Tauri exacto quam spem esse sustinendi belli? Phaeneas et Damoteles quod e re Aetolorum, ut in tali casu, fideque sua esse censerent, agerent; quod enim sibi consilium aut cuius rei electionem a fortuna relictam? Cum his mandatis legati missi orare consulem, ut parceret urbi, misereretur gentis quondam sociae, nolle dicere iniuriis, miseriis certe coactae insanire; non plus mali meritos Aetolos Antiochi bello, quam boni ante, cum aduersus Philippum bellatum sit, fecisse; nec tum large gratiam relatam sibi, nec nunc immodice poenam iniungi debere. Ad ea consul respondit magis saepe quam uere umquam Aetolos pacem petere. Imitarentur Antiochum in petenda pace, quem in bellum traxissent; non paucis urbibus eum, de quarum libertate certatum sit, sed omni Asia cis Taurum montem, opimo regno, excessisse. Aetolos nisi inermes de pace agentes non auditurum se; arma illis prius equosque omnis tradendos esse, deinde mille talentum argenti populo Romano dandum, cuius summae dimidium praesens numeretur, si pacem habere uellent. Ad ea adiecturum etiam in foedus esse, ut eosdem quos populus Romanus amicos atque hostis habeant. ==9== Aduersus quae legati, et quia grauia erant, et quia suorum animos indomitos ac mutabiles nouerant, nullo reddito responso domum regressi sunt, ut etiam atque etiam, quid agendum esset, re integra praetorem et principes consulerent. Clamore et iurgio excepti, quam diu rem traherent, qualemcumque pacem referre iussi, cum redirent Ambraciam, Acarnanum insidiis prope uiam positis, cum quibus bellum erat, circumuenti Thyrreum custodiendi deducuntur. Haec mora iniecta est paci, cum iam Atheniensium Rhodiorumque legati, qui ad deprecandum pro iis uenerant, apud consulem essent. Amynander quoque Athamanum rex fide accepta uenerat in castra Romana, magis pro Ambracia urbe, ubi maiorem partem temporis exulauerat, quam pro Aetolis sollicitus. Per hos certior factus consul de casu legatorum adduci eos a Thyrreo iussit; quorum post aduentum agi coeptum est de pace. Amynander, quod sui maxime operis erat, impigre agebat, ut Ambracienses compelleret ad deditionem. ⟨ad⟩ id cum per colloquia principum succedens murum parum proficeret, postremo consulis permissu ingressus urbem partim consilio partim precibus euicit, ut permitterent se Romanis. Et Aetolos C. Valerius, Laeuini filius, qui cum ea gente primum amicitiam pepigerat, consulis frater matre eadem genitus, egregie adiuuit. Ambracienses prius pacti, ut Aetolorum auxiliares sine fraude emitterent, aperuerunt portas. Dein ⟨Aetolis condiciones pacis dictae:⟩ quingenta Euboica ut darent talenta, ex quibus ducenta praesentia, trecenta per annos sex pensionibus aequis; captiuos perfugasque redderent Romanis; urbem ne quam formulae sui iuris facerent, quae post id tempus, quo T. Quinctius traiecisset in Graeciam, aut ui capta ab Romanis esset aut uoluntate in amicitiam uenisset; Cephallania insula ut extra ius foederis esset. Haec quamquam spe ipsorum aliquanto leuiora erant, petentibus Aetolis, ut ad concilium referrent, permissum est. Parua disceptatio de urbibus tenuit, quae cum sui iuris aliquando fuissent, auelli uelut a corpore suo aegre patiebantur; ad unum omnes tamen accipi pacem iusserunt. Ambracienses coronam auream consuli centum et quinquaginta pondo dederunt. Signa aenea marmoreaque et tabulae pictae, quibus ornatior Ambracia, quia regia ibi Pyrrhi fuerat, quam ceterae regionis eius urbes erant, sublata omnia auectaque; nihil praeterea tactum uiolatumue. ==10== Profectus ab Ambracia consul in mediterranea Aetoliae ad Argos Amphilochium--uiginti duo milia ab Ambracia abest--castra posuit. Eo tandem legati Aetoli mirante consule, quod morarentur, uenerunt. Inde, postquam approbasse pacem concilium Aetolorum accepit, iussis proficisci Romam ad senatum permissoque, ut et Rhodii et Athenienses deprecatores irent, dato, qui simul cum iis proficisceretur, C. Valerio fratre ipse in Cephallaniam traiecit. Praeoccupatas auris animosque principum Romae criminibus Philippi inuenerunt, qui per legatos, per litteras Dolopas Amphilochosque et Athamaniam erepta sibi querens, praesidiaque sua, postremo filium etiam Persea ex Amphilochis pulsum, auerterat senatum ab audiendis precibus eorum. Rhodii tamen et Athenienses cum silentio auditi sunt. Atheniensis legatus Leon Hicesiae filius eloquentia etiam dicitur mouisse; qui uulgata similitudine, mari tranquillo, quod uentis concitaretur, aequiperando multitudinem Aetolorum, usus, cum in fide Romanae societatis mansissent, insita gentis tranquillitate quiesse eos aiebat; postquam flare ab Asia Thoas et Dicaearchus, ab Europa Menestas et Damocritus coepissent, tum illam tempestatem coortam, quae ad Antiochum eos sicuti in scopulum intulisset. ==11== Diu iactati Aetoli tandem, ut condiciones pacis conuenirent, effecerunt. Fuerunt autem hae: 'imperium maiestatemque populi Romani gens Aetolorum conseruato sine dolo malo; ne quem exercitum, qui aduersus socios amicosque eorum ducetur, per fines suos transire sinito, neue ulla ope iuuato; hostis eosdem habeto quos populus Romanus, armaque in eos ferto, bellumque pariter gerito; perfugas fugitiuos captiuos reddito Romanis sociisque, praeterquam si qui capti, cum domos redissent, iterum capti sunt, aut si qui eo tempore ex iis capti sunt, qui tum hostes erant Romanis, cum intra praesidia Romana Aetoli essent; aliorum qui comparebunt intra dies centum Corcyraeorum magistratibus sine dolo malo tradantur; qui non comparebunt, quando quisque eorum primum inuentus erit, reddatur; obsides quadraginta arbitratu consulis Romanis dato ne minores duodecim annorum neu maiores quadraginta, obses ne esto praetor, praefectus equitum, scriba publicus, neu quis, qui ante obses fuit apud Romanos; Cephallania extra pacis leges esto.' De pecuniae summa, quam penderent, pensionibusque eius nihil ex eo, quod cum consule conuenerat, mutatum; pro argento si aurum dare mallent, darent, conuenit, dum pro argenteis decem aureus unus ualeret. 'Quae urbes, qui agri, qui homines Aetolorum iuris aliquando fuerunt, qui eorum T. Quinctio Cn. Domitio consulibus postue eos consules aut armis subacti aut uoluntate in dicionem populi Romani uenerunt, ne quem eorum Aetoli recepisse uelint; Oeniadae cum urbe agrisque Acarnanum sunto.' His legibus foedus ictum cum Aetolis est. ==12== Eadem non aestate solum, sed etiam iisdem prope diebus, quibus haec a M. Fuluio consule in Aetolia gesta sunt, consul alter Cn. Manlius in Gallograecia bellum gessit, quod nunc ordiri pergam. Vere primo Ephesum consul uenit, acceptisque copiis ab L. Scipione et exercitu lustrato contionem apud milites habuit, qua collaudata uirtute eorum, quod cum Antiocho uno proelio debellassent, adhortatus eos ⟨ad⟩ nouum cum Gallis suscipiendum bellum, qui et auxiliis iuuissent Antiochum, et adeo indomita haberent ingenia, ut nequiquam Antiochus emotus ultra iuga Tauri montis esset, nisi frangerentur opes Gallorum, de se quoque pauca, nec falsa nec immodica, adiecit. Laeti milites cum frequenti adsensu consulem audiuerunt, partem uirium Antiochi fuisse Gallos credentes; rege superato nullum momentum in solis per se Gallorum copiis fore. Eumenen haud in tempore abesse --Romae tum erat--credere consul, gnarum locorum hominumque, et cuius interesset frangi Gallorum opes. Attalum igitur fratrem eius accersit a Pergamo, hortatusque ad capessendum secum bellum pollicentem suam suorumque operam domum ad comparandum dimittit. Paucos post dies profecto ab Epheso consuli ad Magnesiam occurrit Attalus cum mille peditibus equitibusque quingentis, Athenaeo fratre iusso cum ceteris copiis subsequi, commendata iis custodia Pergami, quos fratri regnoque fidos credebat. Consul collaudato iuuene cum omnibus copiis ad Maeandrum progressus castra posuit, quia uado superari amnis non poterat et contrahendae naues erant ad exercitum traiciendum. Transgressi Maeandrum ad Hieran Comen peruenerunt. ==13== Fanum ibi augustum Apollinis et oraculum; sortes uersibus haud inconditis dare uates dicuntur. Hinc alteris castris ad Harpasum flumen uentum est, quo legati ab Alabandis uenerunt, ut castellum, quod ab ipsis nuper descisset, aut auctoritate aut armis cogeret iura antiqua pati. Eodem et Athenaeus, Eumenis et Attali frater, cum Cretense Leuso et Corrago Macedone uenit; mille pedites mixtarum gentium et trecentos equites secum adduxerunt. Consul tribuno militum misso cum modica manu castellum ui cepit, captum Alabandensibus reddit. Ipse nihil uia degressus ad Antiochiam super Maeandrum amnem posuit castra. Huius amnis fontes Celaenis oriuntur. Celaenae urbs caput quondam Phrygiae fuit; migratum inde haud procul ueteribus Celaenis, nouaeque urbi Apameae nomen inditum ab Apama sorore Seleuci regis. Et Marsyas amnis, haud procul a Maeandri fontibus oriens, in Maeandrum cadit, famaque ita tenet, Celaenis Marsyan cum Apolline tibiarum cantu certasse. Maeander ex arce summa Celaenarum ortus, media urbe decurrens, per Caras primum, deinde Ionas in sinum maris editur, qui inter Prienen et Miletum est. Ad Antiochiam in castra consulis Seleucus, Antiochi filius, ex foedere icto cum Scipione ad frumentum exercitui dandum uenit. Parua disceptatio de Attali auxiliaribus orta est, quod Romano tantum militi pactum Antiochum ut daretur frumentum Seleucus dicebat. Discussa ea quoque est constantia consulis, qui misso tribuno edixit, ne Romani milites acciperent, priusquam Attali auxilia accepissent. Inde ad Gordiutichos quod uocant processum est. Ex eo loco ad Tabas tertiis castris peruentum. In finibus Pisidarum posita urbs est, in ea parte, quae uergit ad Pamphylium mare. Integris uiribus regionis eius feroces ad bellandum habebat uiros. Tum quoque equites in agmen Romanum eruptione facta haud modice primo impetu turbauere; deinde ut apparuit nec numero se nec uirtute pares esse, in urbem compulsi ueniam erroris petebant, dedere urbem parati. Quinque et uiginti talenta argenti et decem milia medimnum tritici imperata; ita in deditionem accepti. ==14== Tertio inde die ad Casum amnem peruen tum; inde profecti Erizam urbem primo impetu ceperunt. Ad Thabusion castellum imminens flumini Indo uentum est, cui fecerat nomen Indus ab elephanto deiectus. Haud procul a Cibyra aberant, nec legatio ulla a Moagete, tyranno ciuitatis eius, homine ad omnia infido atque importuno, ueniebat. Ad temptandum eius animum C. Heluium cum quattuor milibus peditum et quingentis equitibus consul praemittit. Huic agmini iam finis ingredienti legati occurrerunt nuntiantes paratum esse tyrannum imperata facere; orabant, ut pacatus finis iniret cohiberetque a populatione agri militem, et in corona aurea quindecim talenta adferebant. Heluius integros a populatione agros seruaturum pollicitus ire ad consulem legatos iussit. Quibus eadem referentibus consul 'neque Romani' inquit 'bonae uoluntatis ullum signum erga nos tyranni habemus, et ipsum talem esse inter omnes constat, ut de poena eius magis quam de amicitia nobis cogitandum sit.' Perturbati hac uoce legati nihil aliud petere, quam ut coronam acciperet ueniendique ad eum tyranno potestatem et copiam loquendi ac purgandi se faceret. Permissu consulis postero die in castra tyrannus uenit, uestitus comitatusque uix ad priuati modice locupletis habitum, et oratio fuit summissa et infracta, extenuantis opes suas urbiumque suae dicionis egestatem querentis. Erant autem sub eo praeter Cibyram Sylleum et ad Limnen quae appellatur. Ex his, ut se suosque spoliaret, quinque et uiginti talenta se confecturum, prope ut diffidens, pollicebatur. 'Enimuero' inquit consul 'ferri iam ludificatio ista non potest. Parum est non erubuisse absentem, cum per legatos frustrareris nos; praesens quoque in eadem perstas impudentia. Quinque et uiginti talenta tyrannidem tuam exhaurient? Quingenta ergo talenta nisi triduo numeras, populationem in agris, obsidionem in urbe expecta.' Hac denuntiatione conterritus perstare tamen in pertinaci simulatione inopiae. Et paulatim illiberali adiectione nunc per cauillationem, nunc precibus et simulatis lacrimis ad centum talenta est perductus. Adiecta decem milia medimnum frumenti. Haec omnia intra sex dies exacta. ==15== A Cibyra per agros Sindensium exercitus ductus, transgressusque Caularem amnem posuit castra. Postero die [et] praeter Caralitin paludem agmen ductum; ad Madamprum manserunt. Inde progredientibus ab Lago, proxima urbe, metu incolae fugerunt; uacuum hominibus et refertum rerum omnium copia oppidum diripuerunt. Inde ad Lysis fluminis fontes, postero die ad Cobulatum amnem progressi. Termessenses eo tempore Isiondensium arcem urbe capta oppugnabant. Inclusi, cum alia spes auxilii nulla esset, legatos ad consulem orantes opem miserunt: cum coniugibus ac liberis in arce inclusos se mortem in dies, aut ferro aut fame patiendam, expectare. Volenti consuli causa in Pamphyliam deuertendi oblata est. Adueniens obsidione Isiondensis exemit; Termesso pacem dedit quinquaginta talentis argenti acceptis; item Aspendiis ceterisque Pamphyliae populis. Ex Pamphylia rediens ad fluuium Taurum primo die, postero ad Xylinen quam uocant Comen posuit castra. Profectus inde continentibus itineribus ad Cormasa urbem peruenit. Darsa proxima urbs erat; eam metu incolarum desertam, plenam omnium rerum copia inuenit. Progredienti praeter paludes legati ab Lysinoe dedentes ciuitatem uenerunt. Inde in agrum Sagalassenum, uberem fertilemque omni genere frugum, uentum est. Colunt Pisidae, longe optimi bello regionis eius. Cum ea res animos fecit, tum agri fecunditas et multitudo hominum et situs inter paucas munitae urbis. Consul, quia nulla legatio ad finem praesto fuerat, praedatum in agros misit. Tum demum fracta pertinacia est, ut ferri agique res suas uiderunt; legatis missis pacti quinquaginta talentis et uiginti milibus medimnum tritici, uiginti hordei, pacem impetrauerunt. Progressus inde ad Rhotrinos fontes ad uicum, quem Acoridos Comen uocant, posuit castra. Eo Seleucus ab Apamea postero die uenit. Aegros inde et inutilia impedimenta cum Apameam dimisisset, ducibus itinerum ab Seleuco acceptis profectus eo die in Metropolitanum campum, postero die Dynias Phrygiae processit. Inde Synnada uenit, metu omnibus circa oppidis desertis. Quorum praeda iam graue agmen trahens uix quinque milium die toto itinere perfecto ad Beudos, quod uetus appellant, peruenit. Ad Anabura inde, et altero die ad Alandri fontes, tertio ad Abbassium posuit castra. Ibi plures dies statiua habuit, quia peruentum erat ad Tolostobogiorum fines. ==16== Galli, magna hominum uis, seu inopia agri seu praedae spe, nullam gentem, per quas ituri essent, parem armis rati, Brenno duce in Dardanos peruenerunt. Ibi seditio orta est; ad uiginti milia hominum cum Lonorio ac Lutario regulis secessione facta a Brenno in Thraeciam iter auertunt. Vbi cum resistentibus pugnando, pacem petentibus stipendium imponendo Byzantium cum peruenissent, aliquamdiu oram Propontidis, uectigalis habendo regionis eius urbes, obtinuerunt. Cupido inde eos in Asiam transeundi, audientis ex propinquo, quanta ubertas eius terrae esset, cepit; et Lysimachia fraude capta Chersonesoque omni armis possessa ad Hellespontum descenderunt. Ibi uero exiguo diuisam freto cernentibus Asiam multo magis animi ad transeundum accensi; nuntiosque ad Antipatrum praefectum eius orae de transitu mittebant. Quae res cum lentius spe ipsorum traheretur, alia rursus noua inter regulos seditio orta est. Lonorius retro, unde uenerat, cum maiore parte hominum repetit Byzantium; Lutarius Macedonibus per speciem legationis ab Antipatro ad speculandum missis duas tectas naues et tris lembos adimit. Iis alios atque alios dies noctesque trauehendo intra paucos dies omnis copias traicit. Haud ita multo post Lonorius adiuuante Nicomede Bithyniae rege a Byzantio transmisit. Coeunt deinde in unum rursus Galli et auxilia Nicomedi dant aduersus Ziboetam, tenentem partem Bithyniae, gerenti bellum. Atque eorum maxime opera deuictus Ziboeta est, Bithyniaque omnis in dicionem Nicomedis concessit. Profecti ex Bithynia in Asiam processerunt. Non plus ex uiginti milibus hominum quam decem armata erant. Tamen tantum terroris omnibus quae cis Taurum incolunt gentibus iniecerunt, ut quas adissent quasque non adissent, pariter ultimae propinquis, imperio parerent. Postremo cum tres essent gentes, Tolostobogii Trocmi Tectosages, in tris partis, qua cuique populorum suorum uectigalis Asia esset, diuiserunt. Trocmis Hellesponti ora data; Tolostobogii Aeolida atque Ioniam, Tectosages mediterranea Asiae sortiti sunt. Et stipendium tota cis Taurum Asia exigebant, sedem autem ipsi sibi circa Halyn flumen cepere. Tantusque terror eorum nominis erat, multitudine etiam magna subole aucta, ut Syriae quoque ad postremum reges stipendium dare non abnuerent. Primus Asiam incolentium abnuit Attalus, pater regis Eumenis; audacique incepto praeter opinionem omnium adfuit fortuna, et signis collatis superior fuit. Non tamen ita infregit animos eorum, ut absisterent imperio; eaedem opes usque ad bellum Antiochi cum Romanis manserunt. Tum quoque, pulso Antiocho, magnam spem habuerunt, quia procul mari incolerent, Romanum exercitum ad se non peruenturum. ==17== Cum hoc hoste, tam terribili omnibus regionis eius, quia bellum gerendum erat, pro contione milites in hunc maxime modum adlocutus est consul: 'non me praeterit, milites, omnium quae Asiam colunt gentium Gallos fama belli praestare. Inter mitissimum genus hominum ferox natio peruagata bello prope orbem terrarum sedem cepit. Procera corpora, promissae et rutilatae comae, uasta scuta, praelongi gladii; ad hoc cantus ineuntium proelium et ululatus et tripudia, et quatientium scuta in patrium quendam modum horrendus armorum crepitus, omnia de industria composita ad terrorem. Sed haec, quibus insolita atque insueta sunt, Graeci et Phryges et Cares timeant; Romanis Gallici tumultus adsueti, etiam uanitates notae sunt. Semel primo congressu ad Aliam eos olim fugerunt maiores nostri; ex eo tempore per ducentos iam annos pecorum in modum consternatos caedunt fugantque, et plures prope de Gallis triumphi quam de toto orbe terrarum acti sunt. Iam usu hoc cognitum est: si primum impetum, quem feruido ingenio et caeca ira effundunt, sustinueris, fluunt sudore et lassitudine membra, labant arma; mollia corpora, molles, ubi ira consedit, animos sol puluis sitis, ut ferrum non admoueas, prosternunt. Non legionibus legiones eorum solum experti sumus, sed uir unus cum uiro congrediendo T. Manlius, M. Valerius, quantum Gallicam rabiem uinceret Romana uirtus, docuerunt. Iam M. Manlius unus agmine scandentis in Capitolium detrusit Gallos. Et illis maioribus nostris cum haud dubiis Gallis, in sua terra genitis, res erat; hi iam degeneres sunt, mixti, et Gallograeci uere, quod appellantur; sicut in frugibus pecudibusque non tantum semina ad seruandam indolem ualent, quantum terrae proprietas caelique, sub quo aluntur, mutat. Macedones, qui Alexandriam in Aegypto, qui Seleuciam ac Babyloniam, quique alias sparsas per orbem terrarum colonias habent, in Syros Parthos Aegyptios degenerarunt; Massilia, inter Gallos sita, traxit aliquantum ab accolis animorum; Tarentinis quid ex Spartana dura illa et horrida disciplina mansit? ⟨Est⟩ generosius, in sua quidquid sede gignitur; insitum alienae terrae in id, quo alitur, natura uertente se, degenerat. Phrygas igitur Gallicis oneratos armis, sicut in acie Antiochi cecidistis, uictos uictores, caedetis. Magis uereor, ne parum inde gloriae, quam ne nimium belli sit. Attalus eos rex saepe fudit fugauitque. Nolite existimare beluas tantum recens captas feritatem illam siluestrem primo seruare, dein, cum diu manibus humanis aluntur, mitescere, in hominum feritate mulcenda non eandem naturam esse. Eosdemne hos creditis esse, qui patres eorum auique fuerunt? Extorres inopia agrorum profecti domo per asperrimam Illyrici oram, Paeoniam inde et Thraeciam pugnando cum ferocissimis gentibus emensi, has terras ceperunt. Duratos eos tot malis exasperatosque accepit terra, quae copia omnium rerum saginaret. Vberrimo agro, mitissimo caelo, clementibus accolarum ingeniis omnis illa, cum qua uenerant, mansuefacta est feritas. Vobis mehercule, Martiis uiris, cauenda ac fugienda quam primum amoenitas est Asiae: tantum hae peregrinae uoluptates ad extinguendum uigorem animorum possunt; tantum contagio disciplinae morisque accolarum ualet. Hoc tamen feliciter euenit, quod sicut uim aduersus uos nequaquam, ita famam apud Graecos parem illi antiquae obtinent, cum qua uenerunt, bellique gloriam uictores eandem inter socios habebitis, quam si seruantis anticum specimen animorum Gallos uicissetis.' ==18== Contione dimissa missisque ad Eposognatum legatis, qui unus ex regulis et in Eumenis manserat amicitia et negauerat Antiocho aduersus Romanos auxilia, castra mouit. Primo die ad Alandrum flumen, postero ad uicum quem uocant Tyscon uentum. Eo legati Oroandensium cum uenissent amicitiam petentes, ducenta talenta his sunt imperata, precantibusque, ut domum renuntiarent, potestas facta. Ducere inde exercitum consul ad Pliten intendit; deinde ad Alyattos castra posita. Eo missi ad Eposognatum redierunt, et legati reguli orantes, ne Tectosagis bellum inferret; ipsum in eam gentem iturum Eposognatum persuasurumque, ut imperata faciant. Data uenia regulo, duci inde exercitus per Axylon quam uocant terram coeptus. Ab re nomen habet: non ligni modo quicquam, sed ne spinas quidem aut ullum aliud alimentum fert ignis; fimo bubulo pro lignis utuntur. Ad Cuballum, Gallograeciae castellum, castra habentibus Romanis apparuere cum magno tumultu hostium equites, nec turbarunt tantum Romanas stationes repente inuecti, sed quosdam etiam occiderunt. Qui tumultus cum in castra perlatus esset, effusus repente omnibus portis equitatus Romanus fudit fugauitque Gallos et aliquot fugientis occidit. Inde consul, ut qui iam ad hostis peruentum cerneret, explorato deinde et cum cura coacto agmine procedebat. Et continentibus itineribus cum ad Sangarium flumen uenisset, pontem, quia uado nusquam transitus erat, facere instituit. Sangarius ex Adoreo monte per Phrygiam fluens miscetur ad Bithyniam Tymbri fluuio; inde maior iam geminatis aquis per Bithyniam fertur et in Propontidem sese effundit, non tamen tam magnitudine memorabilis, quam quod piscium accolis ingentem uim praebet. Transgressis ponte perfecto flumen praeter ripam euntibus Galli Matris Magnae a Pessinunte occurrere cum insignibus suis, uaticinantes fanatico carmine deam Romanis uiam belli et uictoriam dare imperiumque eius regionis. Accipere se omen cum dixisset consul, castra eo ipso loco posuit. Postero die ad Gordium peruenit. Id haud magnum quidem oppidum est, sed plus quam mediterraneum celebre et frequens emporium. Tria maria pari ferme distantia interuallo habet, ad Hellespontum, ad Sinopen, et alterius orae litora, qua Cilices maritimi colunt; multarum magnarumque praeterea gentium finis contigit, quarum commercium in eum maxime locum mutui usus contraxere. Id tum desertum fuga incolarum oppidum, refertum idem copia rerum omnium inuenerunt. Ibi statiua habentibus legati ab Eposognato uenerunt nuntiantes profectum eum ad regulos Gallorum nihil aequi impetrasse; ex campestribus uicis agrisque frequentes demigrare et cum coniugibus ac liberis, quae ferre atque agere possint, prae se agentis portantisque Olympum montem petere, ut inde armis locorumque situ sese tueantur. ==19== Certiora postea Oroandensium legati attulerunt, Tolostobogiorum ciuitatem Olympum montem cepisse; diuersos Tectosagos alium montem, Magaba qui dicatur, petisse; Trocmos coniugibus ac liberis apud Tectosagos depositis armatorum agmine Tolostobogiis statuisse auxilium ferre. Erant autem tunc trium populorum reguli Ortiago et Combolomarus et Gaulotus. Iis haec maxime ratio belli sumendi fuerat, quod cum montes editissimos regionis eius tenerent, conuectis omnibus, quae ad usum quamuis longi temporis sufficerent, taedio se fatigaturos hostem censebant: nam neque ausuros per tam ardua atque iniqua loca subire eos, et, si conarentur, uel parua manu prohiberi aut deturbari posse, nec quietos in radicibus montium gelidorum sedentes frigus aut inopiam laturos. Et cum ipsa altitudo locorum eos tutaretur, fossam quoque et alia munimenta uerticibus iis, quos insederant, circumiecere. Minima apparatus missilium telorum cura fuit, quod saxa adfatim praebituram asperitatem ipsam locorum credebant. ==20== Consul quia non comminus pugnam sed procul locis oppugnandis futuram praeceperat animo, ingentem uim pilorum, uelitarium hastarum, sagittarum glandisque et modicorum, qui funda mitti possent, lapidum parauerat, instructusque missilium apparatu ad Olympum montem ducit et a quinque ferme milibus castra locat. Postero die cum quadringentis equitibus et Attalo progressum eum ad naturam montis situmque Gallicorum castrorum uisendum equites hostium, duplex numerus, effusi e castris, in fugam auerterunt; occisi quoque pauci fugientium, uulnerati plures. Tertio die cum omnibus ad loca exploranda profectus, quia nemo hostium extra munimenta processit, tuto circumuectus montem, animaduertit meridiana regione terrenos et placide accliues ad quendam finem colles esse, a septentrione arduas et rectas prope rupes, atque omnibus ferme aliis inuiis itinera tria esse, unum medio monte, qua terrena erant, duo difficilia ab hiberno solis ortu et ab aestiuo occasu. Haec contemplatus eo die sub ipsis radicibus posuit castra; postero, sacrificio facto, cum primis hostiis litasset, trifariam exercitum diuisum ducere ad hostem pergit. Ipse cum maxima parte copiarum, qua aequissimum aditum praebebat mons, ascendit; L. Manlium fratrem ab hiberno ortu, quoad loca patiantur et tuto possit, subire iubet; si qua periculosa et praerupta occurrant, non pugnare cum iniquitate locorum neque inexsuperabilibus uim adferre, sed obliquo monte ad se declinare et suo agmini coniungi; C. Heluium cum tertia parte circuire sensim per infima montis, deinde ab occasu aestiuo erigere agmen. Et Attali auxilia trifariam aequo numero diuisit, secum esse ipsum iuuenem iussit. Equitatum cum elephantis in proxima tumulis planitie reliquit; edictum praefectis, ut intenti, quid ubique geratur, animaduertant opemque ferre, quo postulet res, possint. ==21== Galli [et] ab duobus lateribus satis fidentes inuia esse, ab ea parte, quae in meridiem uergeret, ut armis clauderent uiam, quattuor milia fere armatorum ad tumulum imminentem uiae minus mille passuum a castris occupandum mittunt, eo se rati ueluti castello iter impedituros. Quod ubi Romani uiderunt, expediunt sese ad pugnam. Ante signa modico interuallo uelites eunt et ab Attalo Cretenses sagittarii et funditores et Tralli ⟨et⟩ Thraeces; signa peditum ut per arduum, leni gradu ducuntur, ita prae se habentium scuta, ut missilia tantum uitarent, pede collato non uiderentur pugnaturi. Missilibus ex interuallo loci proelium commissum est, primo par, Gallos loco adiuuante, Romanos uarietate et copia telorum; procedente certamine nihil iam aequi erat. Scuta longa ceterum ad amplitudinem corporum parum lata, et ea ipsa plana, male tegebant Gallos. Nec tela iam alia habebant praeter gladios, quorum, cum manum hostis non consereret, nullus usus erat. Saxis nec modicis, ut quae non praeparassent, sed quod cuique temere trepidanti ad manum uenisset, ⟨et⟩ ut insueti, nec arte nec uiribus adiuuantes ictum, utebantur. Sagittis glande iaculis incauti [et] ab omni parte configebantur nec, quid agerent, ira et pauore occaecatis animis cernebant, et erant deprensi genere pugnae, in quod minime apti sunt. Nam quemadmodum comminus, ubi in uicem pati et inferre uulnera licet, accendit ira animos eorum, ita, ubi ex occulto et procul leuibus telis uulnerantur, nec, quo ruant caeco impetu, habent, uelut ferae transfixae in suos temere incurrunt. Detegebat uulnera eorum, quod nudi pugnant, et sunt fusa et candida corpora, ut quae numquam nisi in pugna nudentur; ita et plus sanguinis ex multa carne fundebatur, et foediores patebant plagae, et candor corporum magis sanguine atro maculabatur. Sed non tam patentibus plagis mouentur; interdum insecta cute, ubi latior quam altior plaga est, etiam gloriosius se pugnare putant; iidem, cum aculeus sagittae aut glandis abditae introrsus tenui uulnere in speciem urit, et scrutantis, qua euellant, telum non sequitur, tum in rabiem et pudorem tam paruae perimentis uersi pestis prosternunt corpora humi, sicut tum passim procumbebant; alii ruentes in hostem undique configebantur et, cum comminus uenerant, gladiis a uelitibus trucidabantur. Hic miles tripedalem parmam habet et in dextera hastas, quibus eminus utitur; gladio Hispaniensi est cinctus; quodsi pede collato pugnandum est, translatis in laeuam hastis stringit gladium. Pauci iam supererant Gallorum, qui, postquam ab leui armatura superatos se uiderunt et instare legionum signa, effusa fuga castra repetunt pauoris et tumultus iam plena, ut ubi feminae puerique et alia imbellis turba permixta esset. Romanos uictores deserti fuga hostium acceperunt tumuli. ==22== Sub idem tempus L. Manlius et C. Heluius, cum, quoad uiam colles obliqui dederunt, escendissent, postquam ad inuia uentum est, flexere iter in partem montis, quae una habebat iter, et sequi consulis agmen modico uterque interuallo uelut ex composito coeperunt, quod primo optimum factu fuisset, in id necessitate ipsa compulsi; subsidia enim in talibus iniquitatibus locorum maximo saepe usui fuerunt, ut primis forte deturbatis secundi et tegant pulsos et integri pugnam excipiant. Consul, postquam ad tumulos ab leui armatura captos prima signa legionum peruenerunt, respirare et conquiescere paulisper militem iubet; simul strata per tumulos corpora Gallorum ostentat, et, cum leuis armatura proelium tale ediderit, quid ab legionibus, quid ab iustis armis, quid ab animis fortissimorum militum expectari? Castra illis capienda esse, in quae compulsus ab leui armatura hostis trepidet. Praecedere tamen iubet leuem armaturam, quae, cum staret agmen, colligendis per tumulos telis, ut missilia sufficerent, haud segne id ipsum tempus consumpserat. Iam castris appropinquabant; et Galli, ne parum se munimenta sua tegerent, armati pro uallo constiterant. Obruti deinde omni genere telorum, cum, quo plures atque densiores erant, eo minus uani quicquam intercideret teli, intra uallum momento temporis compelluntur stationibus tantum firmis ad ipsos aditus portarum relictis. In multitudinem compulsam in castra uis ingens missilium telorum coniciebatur, et uulnerari multos clamor permixtus mulierum atque puerorum ploratibus significabat. In eos, qui portas stationibus suis clauserant, legionum antesignani pila coniecerunt. Iis uero non uulnerabantur, sed transuerberatis scutis plerique inter se conserti haerebant; nec diutius impetum Romanorum sustinuerunt. ==23== Patentibus iam portis, priusquam irrumperent uictores, fuga e castris Gallorum in omnis partes facta est. Ruunt caeci per uias, per inuia; nulla praecipitia saxa, nullae rupes obstant; nihil praeter hostem metuunt; itaque plerique, praecipites per uastam altitudinem prolapsi, ⟨contusi⟩ aut debilitati exanimantur. Consul captis castris direptione praedaque abstinet militem; sequi pro se quemque et instare et perculsis pauorem addere iubet. Superuenit et alterum cum L. Manlio agmen; nec eos castra intrare sinit; protinus ad persequendos hostis mittit, et ipse paulo post tradita captiuorum custodia tribunis militum sequitur, debellatum ratus, si in illo pauore quam plurimi caesi forent aut capti. Egresso consule C. Heluius cum tertio agmine aduenit, nec continere suos ab direptione castrorum ualuit, praedaque eorum, iniquissima sorte, qui pugnae non interfuerant, facta est. Equites diu ignari et pugnae et uictoriae suorum steterunt; deinde et ipsi, quantum equis subire poterant, sparsos fuga Gallos circa radices montis consectati cecidere aut cepere. Numerus interfectorum haud facile iniri potuit, quia late per omnis amfractus montium fugaque et caedes fuit, et magna pars rupibus inuiis in profundae altitudinis conualles delapsa est, pars in siluis uepribusque occisa. Claudius, qui bis pugnatum in Olympo monte scribit, ad quadraginta milia hominum auctor est caesa, Ualerius Antias, qui magis immodicus in numero augendo esse solet, non plus decem milia. Numerus captiuorum haud dubie milia quadraginta expleuit, quia omnis generis aetatisque turbam secum traxerant demigrantium magis quam in bellum euntium modo. Consul armis hostium [in] uno concrematis cumulo ceteram praedam conferre omnis iussit, et aut uendidit, quod eius in publicum redigendum erat, aut cum cura, ut quam aequissima esset, per milites diuisit. Laudati quoque pro contione omnes sunt, donatique pro merito quisque, ante omnis Attalus summo ceterorum adsensu; nam singularis eius iuuenis cum uirtus et industria in omnibus laboribus periculisque tum modestia etiam fuerat. ==24== Supererat bellum integrum cum Tectosagis. Ad eos profectus consul tertiis castris Ancyram, nobilem in illis locis urbem, peruenit, unde hostes paulo plus decem milia aberant. Vbi cum statiua essent, facinus memorabile a captiua factum est. Orgiagontis reguli uxor forma eximia custodiebatur inter plures captiuos; cui custodiae centurio praeerat et libidinis et auaritiae militaris. Is primo animum temptauit; quem cum abhorrentem a uoluntario uideret stupro, corpori, quod seruum fortuna erat, uim fecit. Deinde ad leniendam indignitatem iniuriae spem reditus ad suos mulieri facit, et ne eam quidem, ut amans, gratuitam. Certo auri pondere pactus, ne quem suorum conscium haberet, ipsi permittit, ut, quem uellet, unum ex captiuis nuntium ad suos mitteret. Locum prope flumen constituit, quo duo ne plus necessarii captiuae cum auro uenirent nocte insequenti ad eam accipiendam. Forte ipsius mulieris seruus inter captiuos eiusdem custodiae erat. Hunc nuntium primis tenebris extra stationes centurio educit. Nocte insequenti et duo necessarii mulieris ad constitutum locum et centurio cum captiua uenit. Vbi cum aurum ostenderent, quod summam talenti Attici--tanti enim pepigerat--expleret, mulier lingua sua, stringerent ferrum et centurionem pensantem aurum occiderent, imperauit. Iugulati praecisum caput ipsa inuolutum ueste ferens ad uirum Orgiagontem, qui ab Olympo domum refugerat, peruenit; quem priusquam complecteretur, caput centurionis ante pedes eius abiecit, mirantique, cuiusnam id caput hominis aut quod id facinus haudquaquam muliebre esset, et iniuriam corporis et ultionem uiolatae per uim pudicitiae confessa uiro est, aliaque, ut traditur, sanctitate et grauitate uitae huius matronalis facinoris decus ad ultimum conseruauit. ==25== Ancyram in statiua oratores Tectosagum ad consulem uenerunt petentes, ne ante [ab Ancyra] castra moueret, quam collocutus cum suis regibus esset: nullas condiciones pacis iis non bello fore potiores. Tempus in posterum diem constituitur locusque, qui medius maxime inter castra Gallorum et Ancyram est uisus. Quo cum consul ad tempus cum praesidio quingentorum equitum uenisset nec ullo Gallorum ibi uiso regressus in castra esset, oratores idem redeunt, excusantes religione obiecta uenire reges non posse; principes gentis, per quos aeque res transigi posset, uenturos. Consul se quoque Attalum missurum dixit. Ad hoc colloquium utrimque uentum est. Trecentos equites Attalus praesidii causa cum adduxisset, iactatae sunt pacis condiciones; finis rei quia absentibus ducibus imponi non poterat, conuenit, uti consul regesque eo loco postero die congrederentur. Frustratio Gallorum eo spectabat, primum ut tererent tempus, donec res suas, quibus periclitari nolebant, cum coniugibus et liberis trans Halyn flumen traicerent, deinde quod ipsi consuli, parum cauto aduersus colloquii fraudem, insidiabantur. Mille ad eam rem ex omni numero audaciae expertae delegerunt equites; et successisset fraudi, ni pro iure gentium, cuius uiolandi consilium initum erat, stetisset fortuna. Pabulatores lignatoresque Romani in eam partem, in qua colloquium futurum erat, ducti sunt, tutius id futurum tribunis ratis, quia consulis praesidium et ipsum pro statione habituri erant hosti oppositum; suam tamen alteram stationem propius castra sescentorum equitum posuerunt. Consul, adfirmante Attalo uenturos reges et transigi rem posse, profectus e castris, cum eodem quo antea praesidio equitum quinque milia fere processisset nec multum a constituto loco abesset, repente concitatis equis cum impetu hostili uidet Gallos uenientis. Constituit agmen, et expedire tela animosque equitibus iussis primo constanter initium pugnae excepit nec cessit; dein, cum praegrauaret multitudo, cedere sensim nihil confusis turmarum ordinibus coepit; postremo, cum iam plus in mora periculi quam in ordinibus conseruandis praesidii esset, omnes passim in fugam effusi sunt. Tum uero instare dissipatis Galli et caedere; magnaque pars oppressa foret, ni statio pabulatorum, sescenti equites occurrissent. Ii procul clamore pauido suorum audito cum tela equosque expedissent, integri profligatam pugnam acceperunt. Itaque uersa extemplo fortuna est, uersus a uictis in uictores terror. Et primo impetu fusi Galli sunt, et ex agris concurrebant pabulatores, et undique obuius hostis Gallis erat, ut ne fugam quidem tutam aut facilem haberent, quia recentibus equis Romani fessos sequebantur. Pauci ergo effugerunt; captus est nemo maior multo pars per fidem uiolati colloquii poenas morte luerunt. Romani ardentibus ira animis postero die omnibus copiis ad hostem perueniunt. ==26== Biduum natura montis per se ipsum exploranda, ne quid ignoti esset, absumpsit consul; tertio die, cum auspicio operam dedisset, deinde immolasset, in quattuor partes diuisas copias educit, duas, ut medio monte duceret, duas ab lateribus, ut aduersus cornua Gallorum erigeret. Hostium quod roboris erat, Tectosagi et Trocmi, mediam tenebant aciem, milia hominum quinquaginta; equitatum, quia equorum nullus erat inter inaequales rupes usus, ad pedes deductum, decem milia hominum, ab dextro locauerunt cornu; Ariarathis Cappadoces et Morzi auxiliares in laeuo quattuor ferme milium numerum explebant. Consul, sicut in Olympo monte, prima in acie locata leui armatura, telorum omnis generis ut aeque magna uis ad manum esset, curauit. Vbi appropinquarunt, omnia eadem utrimque, quae fuerant in priore proelio, erant praeter animos et uictoribus ab re secunda auctos et hostibus ⟨fractos⟩, quia, etsi non ipsi uicti erant, suae gentis hominum cladem pro sua ducebant. Itaque a paribus initiis coepta res eundem exitum habuit. Velut nubes leuium telorum coniecta obruit aciem Gallorum. Nec aut procurrere quisquam ab ordinibus suis, ne nudarent undique corpus ad ictus, audebant, et stantes, quo densiores erant, hoc plura, uelut destinatum petentibus, uulnera accipiebant. Consul iam per se turbatis si legionum signa ostendisset, uersuros extemplo in fugam omnis ratus receptis inter ordines uelitibus et alia turba auxiliorum aciem promouit. ==27== Galli et memoria Tolostobogiorum cladis territi et inhaerentia corporibus gerentes tela fessique et stando et uulneribus ne primum quidem impetum et clamorem Romanorum tulerunt. Fuga ad castra inclinauit; sed pauci intra munimenta sese recepere; pars maior dextra laeuaque praelati, qua quemque impetus tulit, fugerunt. Victores usque ad castra secuti ceciderunt terga; deinde in castris cupiditate praedae haeserunt, nec sequebatur quisquam. In cornibus Galli diutius steterunt, quia serius ad eos peruentum est; ceterum ne primum quidem coniectum telorum tulerunt. Consul quia ingressos in castra ab direptione abstrahere non poterat, eos, qui in cornibus fuerant, protinus ad sequendos hostis misit. Per aliquantum spatium secuti non plus tamen octo milia hominum in fuga--nam pugna nulla fuit--ceciderunt; reliqui flumen Halyn traiecerunt. Romanorum pars magna ea nocte in castris hostium mansit; ceteros in sua castra consul reduxit. Postero die captiuos praedamque recensuit, quae tanta fuit, quantam auidissima rapiendi gens, cum cis montem Taurum omnia armis per multos annos tenuisset, coaceruare potuit. Galli ex dissipata passim fuga in unum locum congregati, magna pars saucii aut inermes, nudati omnibus rebus, oratores de pace ad consulem miserunt. Eos Manlius Ephesum uenire iussit; ipse--iam enim medium autumni erat --locis gelidis propinquitate Tauri montis excedere properans uictorem exercitum in hiberna maritimae orae reduxit. ==28== Dum haec in Asia geruntur, in ceteris prouinciis tranquillae res fuerunt. Censores Romae T. Quinctius Flamininus et M. Claudius Marcellus senatum legerunt; princeps in senatu tertium lectus P. Scipio Africanus; quattuor soli praeteriti sunt, nemo curuli usus honore. Et in equitatu recensendo mitis admodum censura fuit. Substructionem super Aequimelium in Capitolio et uiam silice sternendam a porta Capena ad Martis locauerunt. Campani, ubi censerentur, senatum consuluerunt; decretum, uti Romae censerentur. Aquae ingentes eo anno fuerunt; Tiberis duodeciens campum Martium planaque urbis inundauit. Ab Cn. Manlio consule bello in Asia cum Gallis perfecto, alter consul M. Fuluius perdomitis Aetolis cum traiecisset in Cephallaniam, circa ciuitates insulae misit percontatum, utrum se dedere Romanis an belli fortunam experiri mallent. Metus ad omnes ualuit, ne deditionem recusarent. Obsides inde imperatos pro uiribus inopes populi * * uicenos autem Cranii et Palenses et Samaei dederunt. Insperata pax Cephallaniae adfulserat, cum repente una ciuitas, incertum quam ob causam, Samaei desciuerunt. Quia opportuno loco urbs posita esset, timuisse se aiebant, ne demigrare cogerentur ab Romanis. Ceterum ipsine sibi eum finxerint metum et timore uano quietum excitauerint malum, an iactata sermonibus res apud Romanos perlata ad eos sit, nihil comperti est, nisi quod datis iam obsidibus repente portas clauserunt et ne suorum quidem precibus--miserat enim sub muros consul ad temptandam misericordiam parentium populariumque--desistere ab incepto uoluerunt. Oppugnari deinde, postquam nihil pacati respondebatur, coepta urbs est. Apparatum omnem tormentorum machinarumque trauectum ab Ambraciae oppugnatione habebat, et opera quae facienda erant, inpigre milites perfecerunt. Duobus igitur locis admoti arietes quatiebant muros. ==29== {{pn|29.1|1}}Nec ab Samaeis quicquam, quo aut opera aut hostis arceri posset, praetermissum est. {{pn|29.2|2}}Duabus tamen maxime resistebant rebus, una, interiorem semper iuxta ualidum pro diruto nouum obstruentes murum, altera, eruptionibus subitis nunc in opera hostium, nunc in stationes; et plerumque his proeliis superiores erant. {{pn|29.3|3}}Vna ad coercendos inuenta, haud magna memoratu, res est. {{pn|29.4|4}}Centum funditores ab Aegio et Patris et Dymis acciti. A pueris ii more quodam gentis saxis globosis, quibus ferme harenae immixtis strata litora sunt, funda mare apertum incessentes exercebantur. {{pn|29.5|5}}Itaque longius certiusque et ualidiore ictu quam Baliaris funditor eo telo usi sunt. {{pn|29.6|6}}Et est non simplicis habenae, ut Baliarica aliarumque gentium funda, sed triplex scutale, crebris suturis duratum, ne fluxa habena uolutetur in iactu glans, sed librata cum sederit, uelut neruo missa excutiatur. {{pn|29.7|7}}Coronas modici circuli magno ex interuallo loci adsueti traicere non capita solum hostium uulnerabant, sed quem locum destinassent oris. {{pn|29.8|8}}Hae fundae Samaeos cohibuerunt, ne tam crebro neue tam audacter erumperent, adeo ut precarentur ex muris Achaeos, ut parumper abscederent et se cum Romanis stationibus pugnantis quiete spectarent. {{pn|29.9|9}}Quattuor menses obsidionem Same sustinuit. Cum ex paucis cotidie aliqui eorum caderent aut uulnerarentur, et qui supererant fessi et corporibus et animis essent, {{pn|29.10|10}}Romani nocte per arcem, quam Cyneatidem uocant--nam urbs in mare deuexa in occidentem uergit--, muro superato in forum peruenerunt. {{pn|29.11|11}}Samaei postquam captam partem urbis ab hostibus senserunt, cum coniugibus ac liberis in maiorem refugerunt arcem. Inde postero die dediti direpta urbe sub corona omnes uenierunt. ==30== Consul compositis rebus Cephallaniae, praesidio Samae imposito, in Peloponnesum iam diu accersentibus Aegiensibus maxime ac Lacedaemoniis traiecit. Aegium a principio Achaici concilii semper conuentus gentis indicti sunt, seu dignitati urbis id seu loci opportunitati datum est. Hunc morem Philopoemen eo primum anno labefactare conatus legem parabat ferre, ut in omnibus ciuitatibus, quae Achaici concilii essent, in uicem conuentus agerentur. Et sub ad uentum consulis damiurgis ciuitatium, qui summus est magistratus, Aegium euocantibus Philopoemen-- praetor tum erat--Argos conuentum edixit. Quo cum appareret omnes ferme conuenturos, consul quoque, quamquam Aegiensium fauebat causae, Argos uenit; ubi cum disceptatio fuisset, et rem inclinatam cerneret, incepto destitit. Lacedaemonii deinde eum in sua certamina auerterunt. Sollicitam eam ciuitatem exules maxime habebant, quorum magna pars in maritimis Laconicae orae castellis, quae omnis adempta erat, habitabant. Id aegre patientes Lacedaemonii, ut aliqua liberum ad mare haberent aditum, si quando Romam alioue quo mitterent legatos, simul ut emporium et receptaculum peregrinis mercibus ad necessarios usus esset, nocte adorti uicum maritimum nomine Lan improuiso occupauerunt. Vicani quique ibi exules habitabant primo inopinata re territi sunt; deinde sub lucem congregati leui certamine expulerunt Lacedaemonios. Terror tamen omnem maritimam oram peruasit, legatosque communiter et castella omnia uicique et exules, quibus ibi domicilia erant, ad Achaeos miserunt. ==31== Philopoemen praetor, iam inde ab initio exulum causae [et] amicus, et auctor semper Achaeis minuendi opes et auctoritatem Lacedaemoniorum, concilium querentibus dedit, decretumque referente eo factum est, cum in fidem Achaeorum tutelamque T. Quinctius et Romani Laconicae orae castella et uicos tradidissent, et, cum abstinere iis ex foedere Lacedaemonii deberent, Las uicus oppugnatus esset, caedesque ibi facta, qui eius rei auctores adfinesque essent, nisi dederentur Achaeis, uiolatum uideri foedus. Ad exposcendos eos legati extemplo Lacedaemonem missi sunt. Id imperium adeo superbum et indignum Lacedaemoniis uisum est, ut, si antiqua ciuitatis fortuna esset, haud dubie arma extemplo capturi fuerint. Maxime autem consternauit eos metus, si semel primis imperiis oboediendo iugum accepissent, ne, id quod iam diu moliretur Philopoemen, exulibus Lacedaemonem traderet. Furentes igitur ira triginta hominibus ex factione, cum qua consiliorum aliqua societas Philopoemeni atque exulibus erat, interfectis decreuerunt renuntiandam societatem Achaeis legatosque extemplo Cephallaniam mittendos, qui consuli M. Fuluio quique Romanis Lacedaemonem dederent orarentque eum, ut ueniret in Peloponnesum ad urbem Lacedaemonem in fidem dicionemque populi Romani accipiendam. ==32== Id ubi legati ad Achaeos rettulerunt, omnium ciuitatium, quae eius concilii erant, consensu bellum Lacedaemoniis indictum est. Ne extemplo gereretur, hiems impediit; incursionibus tamen paruis, latrocinii magis quam belli modo, non terra tantum sed etiam nauibus a mari fines eorum uastati. Hic tumultus consulem Peloponnesum adduxit, iussuque eius Elin concilio indicto Lacedaemonii ad disceptandum acciti. Magna ibi non disceptatio modo sed altercatio fuit, cui consul, cum alia satis ambitiose partem utramque fouendo incerta respondisset, una denuntiatione, ut bello abstinerent, donec Romam ad senatum legatos misissent, finem imposuit. Vtrimque legatio missa Romam est. Exules quoque Lacedaemoniorum suam causam legationemque Achaeis iniunxerunt. Diophanes et Lycortas, Megalopolitani ambo, principes legationis Achaeorum fuerunt, qui, dissidentes in re publica, tum quoque minime inter se conuenientis orationes habuerunt. Diophanes senatui disceptationem omnium rerum permittebat: eos optime controuersias inter Achaeos ac Lacedaemonios finituros esse; Lycortas ex praeceptis Philopoemenis postulabat, ut Achaeis ex foedere ac legibus suis, quae decressent, agere liceret, libertatemque sibi illibatam, cuius ipsi auctores essent, praestarent. Magnae auctoritatis apud Romanos tum gens Achaeorum erat; nouari tamen nihil de Lacedaemoniis placebat. Ceterum responsum ita perplexum fuit, ut et Achaei sibi de Lacedaemone permissum acciperent, et Lacedaemonii non omnia concessa iis interpretarentur. Hac potestate immodice Achaei ac superbe usi sunt. Philopoemeni continuatur magistratus. ==33== Qui ueris initio exercitu indicto castra in finibus Lacedaemoniorum posuit, legatos deinde misit ad deposcendos auctores defectionis, et ciuitatem in pace futuram, si id fecisset, pollicentis, et illos nihil indicta causa passuros. Silentium prae metu ceterorum fuit; quos nominatim depoposcerat, ipsi se ituros professi sunt, fide accepta a legatis uim abfuturam, donec causam dixissent. Ierunt etiam alii illustres uiri, et aduocati priuatis, et quia pertinere causam eorum ad rem publicam censebant. Numquam alias exules Lacedaemoniorum Achaei secum adduxerant in finis, quia nihil aeque alienaturum animos ciuitatis uidebatur; tunc exercitus totius prope antesignani exules erant. Hi uenientibus Lacedaemoniis ad portam castrorum agmine facto occurrerunt; et primo lacessere iurgiis, deinde, altercatione orta, cum accenderentur irae, ferocissimi exulum impetum in Lacedaemonios fecerunt. Cum illi deos et fidem legatorum testarentur, et legati et praetor summouere turbam et protegere Lacedaemonios uinclaque iam quosdam inicientis arcere. Crescebat tumultu concitato turba; et Achaei ad spectaculum primo concurrebant; deinde uociferantibus exulibus, quae passi forent, et orantibus opem adfirmantibusque simul numquam talem occasionem habituros, si eam praetermisissent; foedus, quod in Capitolio, quod Olympiae, quod in arce Athenis sacratum fuisset, irritum per illos esse; priusquam alio de integro foedere obligarentur, noxios puniendos esse, accensa his uocibus multitudo ad uocem unius, qui, ut ferirent, inclamauit, saxa coniecit. Atque ita decem septem, quibus uincula per tumultum iniecta erant, interfecti sunt. Sexaginta tres postero die comprehensi, a quibus praetor uim arcuerat, non quia saluos uellet, sed quia perire causa indicta nolebat, obiecti multitudini iratae, cum auersis auribus pauca locuti essent, damnati omnes et traditi sunt ad supplicium. ==34== Hoc metu iniecto Lacedaemoniis imperatum primum, uti muros diruerent; deinde, ut omnes externi auxiliares, qui mercede apud tyrannos militassent, terra Laconica excederent; tum uti quae seruitia tyranni liberassent--ea magna multitudo erat--ante diem certam abirent; qui ibi mansissent, eos prendendi abducendi uendendi Achaeis ius esset; Lycurgi leges moresque abrogarent, Achaeorum adsuescerent legibus institutisque: ita unius eos corporis fore et de omnibus rebus facilius consensuros. Nihil oboedientius fecerunt, quam ut muros diruerent, nec aegrius passi sunt quam exules reduci. Decretum Tegeae in concilio communi Achaeorum de restituendis iis factum est; et mentione illata externos auxiliares dimissos ac Lacedaemoniis adscriptos--ita enim uocabant qui ab tyrannis liberati erant--urbe excessisse ⟨et⟩ in agros dilapsos, priusquam dimitteretur exercitus, ire praetorem cum expeditis et comprehendere id genus hominum et uendere iure praedae placuit. Multi comprehensi uenierunt. Porticus ex ea pecunia Megalopoli permissu Achaeorum refecta est, quam Lacedaemonii diruerant. Et ager Belbinates, quem iniuria tyranni Lacedaemoniorum possederant, restitutus eidem ciuitati ex decreto uetere Achaeorum, quod factum erat Philippo Amyntae filio regnante. Per haec uelut eneruata ciuitas Lacedaemoniorum diu Achaeis obnoxia fuit; nulla tamen res tanto erat damno quam disciplina Lycurgi, cui per octingentos annos adsuerant, sublata. ==35== A concilio, ubi ad consulem inter Achaeos Lacedaemoniosque disceptatum est, M. Fuluius, quia iam in exitu annus erat, comitiorum causa profectus Romam creauit consules M. Valerium Messalam et C. Liuium Salinatorem, cum M. Aemilium Lepidum inimicum eo quoque anno petentem deiecisset. Praetores inde creati Q. Marcius Philippus M. Claudius Marcellus C. Stertinius C. Atinius P. Claudius Pulcher L. Manlius Acidinus. Comitiis perfectis consulem M. Fuluium in prouinciam et ad exercitum redire placuit, eique et collegae Cn. Manlio imperium in annum prorogatum est. Eo anno in aede Herculis signum dei ipsius ex decemuirorum responso, et seiuges in Capitolio aurati a P. Cornelio positi; consulem dedisse inscriptum est. Et duodecim clipea aurata ab aedilibus curulibus P. Claudio Pulchro et Ser. Sulpicio Galba sunt posita ex pecunia, qua frumentarios ob annonam compressam damnarunt; et aedilis plebi Q. Fuluius Flaccus duo signa aurata uno reo damnato--nam separatim accusauerant--posuit; collega eius A. Caecilius neminem condemnauit. Ludi Romani ter, plebei quinquiens toti instaurati. M. Valerius Messala inde et C. Liuius Salinator consulatum idibus Martiis cum inissent, de re publica deque prouinciis et exercitibus senatum consuluerunt. De Aetolia et Asia nihil mutatum est; consulibus alteri Pisae cum Liguribus, alteri Gallia prouincia decreta est. Comparare inter se aut sortiri iussi et nouos exercitus, binas legiones, scribere, et ut sociis Latini nominis quina dena milia peditum imperarent et mille et ducentos equites. Messalae Ligures, Salinatori obtigit Gallia. Praetores inde sortiti sunt: M. Claudio urbana, P. Claudio peregrina iurisdictio euenit; Q. Marcius Siciliam, C. Stertinius Sardiniam, L. Manlius Hispaniam citeriorem, C. Atinius ulteriorem est sortitus. ==36== De exercitibus ita placuit: ex Gallia legiones, quae sub C. Laelio fuerant, ad M. Tuccium propraetorem in Bruttios traduci, et, qui in Sicilia esset, dimitti exercitum, et classem, quae ibi esset, Romam reduceret M. Sempronius propraetor. Hispaniis singulae legiones, quae tum in iis prouinciis erant, decretae, et ut terna milia peditum, ducenos equites ambo praetores in supplementum sociis imperarent secumque transportarent. Priusquam in prouincias noui magistratus proficiscerentur, supplicatio triduum pro collegio decemuirorum imperata fuit in omnibus compitis, quod luce inter horam tertiam ferme et quartam tenebrae obortae fuerant. Et nouemdiale sacrificium indictum est, quod in Auentino lapidibus pluuisset. Campani, cum eos ex senatus consulto, quod priore anno factum erat, censores Romae censeri coegissent--nam antea incertum fuerat, ubi censerentur--, petierunt, ut sibi ciues Romanas ducere uxores liceret, et, si qui prius duxissent, ut habere eas, et nati ante eam diem uti iusti sibi liberi heredesque essent. Vtraque res impetrata. De Formianis Fundanisque municipibus et Arpinatibus C. Valerius Tappo tribunus plebis promulgauit, ut iis suffragii latio-- nam antea sine suffragio habuerant ciuitatem--esset. Huic rogationi quattuor tribuni plebis, quia non ex auctoritate senatus ferretur, cum intercederent, edocti, populi esse, non senatus ius suffragium, quibus uelit, impertire, destiterunt incepto. Rogatio perlata est, ut in Aemilia tribu Formiani et Fundani, in Cornelia Arpinates ferrent; atque in his tribubus tum primum ex Ualerio plebiscito censi sunt. M. Claudius Marcellus censor sorte superato T. Quinctio lustrum condidit. Censa sunt ciuium capita CCLVIIICCCXVIII. Lustro perfecto consules in prouincias profecti sunt. ==37== Hieme ea, qua haec Romae gesta sunt, ad Cn. Manlium consulem primum, dein pro consule, hibernantem in Asia, legationes undique ex omnibus ciuitatibus gentibusque, quae cis Taurum montem incolunt, conueniebant. Et ut clarior nobiliorque uictoria Romanis de rege Antiocho fuit quam de Gallis, ita laetior sociis erat de Gallis quam de Antiocho. Tolerabilior regia seruitus fuerat quam feritas immanium barbarorum incertusque in dies terror, quo uelut tempestas eos populantis inferret. Itaque, ut quibus libertas Antiocho pulso, pax Gallis domitis data esset, non gratulatum modo uenerant, sed coronas etiam aureas pro suis quaeque facultatibus attulerant. Et ab Antiocho legati et ab ipsis Gallis, ut pacis leges dicerentur, et ab Ariarathe rege Cappadocum uenerunt ad ueniam petendam luendamque pecunia noxam, quod auxiliis Antiochum iuuisset. Huic sescenta talenta argenti sunt imperata; Gallis responsum, cum Eumenes rex uenisset, tum daturum iis leges. Ciuitatium legationes cum benignis responsis, laetiores etiam quam uenerant, dimissae. Antiochi legati pecuniam in Pamphyliam frumentumque ex pacto cum L. Scipione foedere iussi aduehere; eo se cum exercitu uenturum. Principio deinde ueris lustrato exercitu profectus die octauo Apameam uenit. Ibi triduum statiuis habitis, tertiis rursus ab Apamea castris in Pamphyliam, quo pecuniam frumentumque regios conuehere iusserat, peruenit. ⟨duo⟩ milia et quingenta talenta argenti accepta Apameam deportantur; frumentum exercitui diuiditur. Inde ad Pergam ducit, quae una in iis locis regio tenebatur praesidio. Appropinquanti praefectus praesidii obuius fuit, triginta dierum tempus petens, ut regem Antiochum de urbe tradenda consuleret. Dato tempore ad eam diem praesidio decessum est. A Perga L. Manlio fratre cum quattuor milibus militum Oroanda ad reliquum pecuniae ex eo, quod pepigerant, exigendum misso, ipse, quia Eumenem regem et decem legatos ab Roma Ephesum uenisse audierat, iussis sequi Antiochi legatis Apameam exercitum reduxit. ==38== Ibi ex decem legatorum sententia foedus in haec uerba fere cum Antiocho conscriptum est: 'amicitia regi Antiocho cum populo Romano his legibus et condicionibus esto: ne quem exercitum, qui cum populo Romano sociisue bellum gesturus erit, rex per fines regni sui eorumue, qui sub dicione eius erunt, transire sinito, neu commeatu neu qua alia ope iuuato; idem Romani sociique Antiocho et iis, qui sub imperio eius erunt, praestent. Belli gerendi ius Antiocho ne esto cum iis, qui insulas colunt, neue in Europam transeundi. Excedito urbibus agris uicis castellis cis Taurum montem usque ad Halyn amnem, et a ualle Tauri usque ad iuga, qua in Lycaoniam uergit. Ne qua ⟨praeter⟩ arma efferto ex iis oppidis agris castellisque, quibus excedat; si qua extulit, quo quaeque oportebit, recte restituito. Ne militem neu quem alium ex regno Eumenis recipito. Si qui earum urbium ciues, quae regno abscedunt, cum rege Antiocho intraque fines regni eius sunt, Apameam omnes ante diem certam redeunto; qui ex regno Antiochi apud Romanos sociosque sunt, iis ius abeundi manendique esto; seruos seu fugitiuos seu bello captos, seu quis liber captus aut transfuga erit, reddito Romanis sociisque. Elephantos tradito omnis neque alios parato. Tradito et naues longas armamentaque earum, neu plures quam decem naues ⟨tectas neue plures quam naues⟩ actuarias, quarum nulla plus quam triginta remis agatur, habeto, neue monerem [ex] belli causa, quod ipse illaturus erit. Ne nauigato citra Calycadnum neu Sarpedonium promunturia, extra quam si qua nauis pecuniam ⟨in⟩ stipendium aut legatos aut obsides portabit. Milites mercede conducendi ex iis gentibus, quae sub dicione populi Romani sunt, Antiocho regi ius ne esto, ne uoluntarios quidem recipiendi. Rhodiorum sociorumue quae aedes aedificiaque intra fines regni Antiochi sunt, quo iure ante bellum fuerunt, eo Rhodiorum sociorumue sunto; si quae pecuniae debentur, earum exactio esto; si quid ablatum est, id conquirendi cognoscendi repetendique item ius esto. Si quas urbes, quas tradi oportet, ii tenent, quibus Antiochus dedit, et ex iis praesidia deducito, utique recte tradantur, curato. Argenti probi talenta Attica duodecim milia dato intra duodecim annos pensionibus aequis--talentum ne minus pondo octoginta Romanis ponderibus pendat--et tritici quingenta quadraginta milia modium. Eumeni regi talenta trecenta quinquaginta intra quinquennium dato, et pro frumento, quod aestimatione fit, talenta centum uiginti septem. Obsides Romanis uiginti dato et triennio mutato, ne minores octonum denum annorum neu maiores quinum quadragenum. Si qui sociorum populi Romani ultro bellum inferent Antiocho, uim ui arcendi ius esto, dum ne quam urbem aut belli iure teneat aut in amicitiam accipiat. Controuersias inter1 se iure ac iudicio disceptando, aut, si utrisque placebit, bello.' De Hannibale Poeno et Aetolo Thoante et Mnasilocho Acarnane et Chalcidensibus Eubulida et Philone dedendis in hoc quoque foedere adscriptum est, et ut, si quid postea addi demi mutariue placuisset, ut id saluo foedere fieret. ==39== Consul in hoc foedus iurauit; ab rege qui exigerent iusiurandum, profecti Q. Minucius Thermus et L. Manlius, qui tum forte ab Oroandis rediit. Et Q. Fabio Labeoni, qui classi praeerat, scripsit, ut Patara extemplo proficisceretur, quaeque ibi naues regiae essent, concideret cremaretque. Profectus ab Epheso quinquaginta tectas naues aut concidit aut incendit. Telmessum eadem expeditione territis subito aduentu classis oppidanis recipit. Ex Lycia protinus, iussis ab Epheso sequi, qui ibi relicti erant, per insulas in Graeciam traiecit. Athenis paucos moratus dies, dum Piraeum ab Epheso naues uenirent, totam inde classem in Italiam reduxit. Cn. Manlius cum inter cetera, quae accipienda ab Antiocho erant, elephantos quoque accepisset donoque Eumeni omnis dedisset, causas deinde ciuitatium, multis inter nouas res turbatis, cognouit. Et Ariarathes rex parte dimidia pecuniae imperatae beneficio Eumenis, cui desponderat per eos dies filiam, remissa in amicitiam est acceptus. Ciuitatium autem cognitis causis decem legati aliam aliarum fecerunt condicionem. Quae stipendiariae regi Antiocho fuerant et cum populo Romano senserant, iis immunitatem dederunt; quae partium Antiochi fuerant aut stipendiariae Attali regis, eas omnes uectigal pendere Eumeni iusserunt. Nominatim praeterea Colophoniis, qui in Notio habitant, et Cymaeis et Mylasenis immunitatem concesserunt; Clazomeniis super immunitatem et Drymussam insulam dono dederunt, et Milesiis quem sacrum appellant agrum restituerunt, et Iliensibus Rhoeteum et Gergithum addiderunt, non tam ob recentia ulla merita quam originum memoria. Eadem et Dardanum liberandi causa fuit. Chios quoque et Zmyrnaeos et Erythraeos pro singulari fide, quam eo bello praestiterunt, et agro donarunt et in omni praecipuo honore habuerunt. Phocaeensibus et ager, quem ante bellum habuerant, redditus, et ut legibus antiquis uterentur permissum. Rhodiis adfirmata, quae data priore decreto erant; Lycia et Caria datae usque ad Maeandrum amnem praeter Telmessum. Regi Eumeni Chersonesum in Europa et Lysimachiam, castella, uicos, agrum, quibus finibus tenuerat Antiochus, adiecerunt; in Asia Phrygiam utramque--alteram ad Hellespontum, maiorem alteram uocant--et Mysiam, quam Prusia rex ademerat, ei restituerunt, et Lycaoniam et Milyada et Lydiam et nominatim urbes Tralles atque Ephesum et Telmessum. De Pamphylia disceptatum inter Eumenem et Antiochi legatos cum esset, quia pars eius citra pars ultra Taurum est, integra ⟨res⟩ ad senatum reicitur. ==40== His foederibus decretisque datis Manlius cum decem legatis omnique exercitu ad Hellespontum profectus, euocatis eo regulis Gallorum, leges, quibus pacem cum Eumene seruarent, dixit, denuntiauit, ut morem uagandi cum armis finirent agrorumque suorum terminis se continerent. Contractis deinde ex omni ora nauibus et Eumenis etiam classe per Athenaeum fratrem regis ab Elaea adducta copias omnes in Europam traiecit. Inde per Chersonesum modicis itineribus graue praeda omnis generis agmen trahens Lysimachiae statiua habuit, ut quam maxime recentibus et integris iumentis Thraeciam, per quam iter uulgo horrebant, ingrederetur. Quo profectus est ab Lysimachia die, ad amnem Melana quem uocant, inde postero die Cypsela peruenit. A Cypselis uia decem milium fere siluestris angusta confragosa excipiebat, propter cuius difficultatem itineris in duas partes diuisus exercitus, et praecedere una iussa, altera magno interuallo cogere agmen, media impedimenta interposuit; plaustra cum pecunia publica erant pretiosaque alia praeda. Ita cum per saltum iret, Thraecum decem haud amplius milia ex quattuor populis, Astii et Caeni et Maduateni et Coreli, ad ipsas angustias uiam circumsederunt. Opinio erat non sine Philippi Macedonum regis fraude id factum; eum scisse non alia quam per Thraeciam redituros Romanos, et quantam pecuniam secum portarent. In primo agmine imperator erat, sollicitus propter iniquitatem locorum. Thraeces nihil se mouerunt, donec armati transirent; postquam primos superasse angustias uiderunt, postremos nondum appropinquantis, impedimenta et sarcinas inuadunt, caesisque custodibus partim ea, quae in plaustris erant, diripere, partim sub oneribus iumenta abstrahere. Vnde postquam clamor primum ad eos, qui iam ingressi saltum sequebantur, deinde etiam ad primum agmen est perlatus, utrimque in medium concurritur, et inordinatum pluribus simul locis proelium conseritur. Thraecas praeda ipsa impeditos oneribus et plerosque, ut ad rapiendum uacuas manus haberent, inermes ad caedem praebet; Romanos iniquitas locorum barbaris per calles notas obcursantibus et latentibus interdum per cauas ualles prodebat. Ipsa etiam onera plaustraque, ut fors tulit, his aut illis incommode obiecta pugnantibus impedimento sunt. Alibi praedo, alibi praedae uindex cadit. Prout locus iniquus aequusue his aut illis, prout animus pugnantium est, prout numerus- alii enim pluribus, quam ipsi erant, alii paucioribus occurrerant--, uaria fortuna pugnae est; multi utrimque cadunt. Iam nox 1 appetebat, cum proelio excedunt Thraeces, non fuga uulnerum aut mortis, sed quia satis praedae habebant. ==41== Romanorum primum agmen extra saltum circa templum Bendidium castra loco aperto posuit; pars altera ad custodiam impedimentorum medio in saltu, duplici circumdato uallo, mansit. Postero die prius explorato saltu, quam mouerent, primis se coniungunt. In eo proelio cum et impedimentorum et calonum pars et milites aliquot, cum passim toto prope saltu pugnaretur, cecidissent, plurimum Q. Minucii Thermi morte damni est acceptum, fortis ac strenui uiri. Eo die ad Hebrum flumen peruentum est. Inde Aeniorum finis praeter Apollinis, Zerynthium quem uocant incolae, templum superant. Aliae angustiae circa Tempyra excipiunt--hoc loco nomen est--, nec minus confragosae quam priores; sed, quia nihil siluestre circa est, ne latebras quidem ad insidiandum praebent. Huc ad eandem spem praedae Thrausi, gens et ipsa Thraecum, conuenere; sed, quia nudae ualles, procul ut conspicerentur angustias obsidentes, efficiebant, minus terroris tumultusque fuit apud Romanos; quippe etsi iniquo loco, proelio tamen iusto, acie aperta, signis collatis dimicandum erat. Conferti subeunt et cum clamore impetu facto primum expulere loco hostis, deinde auertere; fuga inde caedesque suis ipsos impedientibus angustiis fieri coepta est. Romani uictores ad uicum Maronitarum--Salen appellant--posuerunt castra. Postero die patenti itinere Priaticus campus eos excepit, triduumque ibi frumentum accipientes manserunt, partem ex agris Maronitarum, conferentibus ipsis, partem ex nauibus suis, quae cum omnis generis commeatu sequebantur. Ab statiuis diei uia Apolloniam fuit. Hinc per Abderitarum agrum Neapolim peruentum est. Hoc omne per Graecorum colonias pacatum iter fuit; reliquum inde per medios Thraecas dies noctesque, etsi non infestum, tamen suspectum, donec in Macedoniam peruenerunt. Mitiores Thraecas idem exercitus, cum a Scipione eadem uia duceretur, habuerat, nullam ob aliam causam, quam quod praedae minus, quod peteretur, fuerat; quamquam tunc quoque Claudius auctor est ad quindecim milia Thraecum praecedenti ad exploranda loca agmen Muttini Numidae occurrisse. Quadringentos equites fuisse Numidas, paucos elephantos; Muttinis filium per medios hostes cum centum quinquaginta delectis equitibus perrupisse; eundem mox, cum iam Muttines in medio elephantis locatis, in cornua equitibus dispositis manum cum hoste conseruisset, terrorem ab tergo praebuisse, atque inde turbatos equestri uelut procella hostis ad peditum agmen non accessisse. Cn. Manlius per Macedoniam in Thessaliam exercitum traduxit. Inde per Epirum Apolloniam cum peruenisset, nondum adeo hiberno contempto mari, ut traicere auderet, Apolloniae hibernauit. ==42== Exitu prope anni M. Valerius consul ex Liguribus ad magistratus subrogandos Romam uenit nulla memorabili in prouincia gesta re, ut ea probabilis morae causa esset, quod solito serius ad comitia uenisset. Comitia consulibus rogandis fuerunt a. D. XII. Kal. Martias; creati M. Aemilius Lepidus C. Flaminius. Postero die praetores facti Ap. Claudius Pulcher Ser. Sulpicius Galba Q. Terentius Culleo L. Terentius Massaliota Q. Fuluius Flaccus M. Furius Crassipes. Comitiis perfectis, quas prouincias praetoribus esse placeret, retulit ad senatum consul. Decreuerunt duas Romae iuris dicendi causa, duas extra Italiam, Siciliam ac Sardiniam, duas in Italia, Tarentum et Galliam; et extemplo, priusquam inirent magistratum, sortiri iussi. Ser. Sulpicius urbanam, Q. Terentius peregrinam est sortitus, L. Terentius Siciliam, Q. Fuluius Sardiniam, Ap. Claudius Tarentum, M. Furius Galliam. Eo anno L. Minucius Myrtilus et L. Manlius, quod legatos Carthaginienses pulsasse dicebantur, iussu M. Claudii praetoris urbani per fetiales traditi sunt legatis et Carthaginem auecti. In Liguribus magni belli et gliscentis in dies magis fama erat. Itaque consulibus nouis, quo die de prouinciis et de re publica retulerunt, senatus utrisque Ligures prouinciam decreuit. Huic senatus consulto Lepidus consul intercedebat, indignum esse praedicans consules ambos in ualles Ligurum includi, M. Fuluium et Cn. Manlium biennium iam, alterum in Europa, alterum in Asia, uelut pro Philippo atque Antiocho substitutos regnare. Si exercitus in his terris esse placeat, consules iis potius quam priuatos praeesse oportere. Vagare eos cum belli terrore per nationes, quibus bellum indictum non sit, pacem pretio uenditantis. Si eas prouincias exercitibus obtinere opus esset, sicut M'. Acilio L. Scipio consul, L. Scipioni M. Fuluius et Cn. Manlius successissent consules, ita Fuluio Manlioque C. Liuium et M. Valerium consules debuisse succedere. Nunc certe, perfecto Aetolico bello, recepta ab Antiocho Asia, deuictis Gallis, aut consules ad exercitus consulares mitti aut reportari legiones inde reddique tandem rei publicae debere. Senatus his auditis in sententia perseuerauit, ut consulibus ambobus Ligures prouincia esset; Manlium Fuluiumque decedere de prouinciis et exercitus inde deducere ac redire Romam placuit. ==43== Inimicitiae inter M. Fuluium et M. Aemilium consulem erant, et super cetera Aemilius serius biennio se consulem factum M. Fuluii opera ducebat. Itaque ad inuidiam ei faciundam legatos Ambraciensis in senatum subornatos criminibus introduxit, qui sibi, cum in pace essent imperataque prioribus consulibus fecissent et eadem oboedienter praestare M. Fuluio parati essent, bellum illatum questi, agros primum depopulatos, terrorem direptionis et caedis urbi iniectum, ut eo metu claudere cogerentur portas; obsessos deinde et oppugnatos se, et omnia exempla belli edita in se caedibus incendiis ruinis direptione urbis, coniuges liberos in seruitium abstractos, bona adempta, et, quod se ante omnia moueat, templa tota urbe spoliata ornamentis; simulacra deum, deos immo ipsos, conuulsos ex sedibus suis ablatos esse; parietes postesque nudatos, quos adorent, ad quos precentur et supplicent, Ambraciensibus superesse--: haec querentis interrogando criminose ex composito consul ad plura uelut non sua sponte dicenda eliciebat. Motis patribus alter consul C. Flaminius M. Fuluii causam excepit, qui ueterem uiam et obsoletam ingressos Ambracienses dixit; sic M. Marcellum ab Syracusanis, sic Q. Fuluium a Campanis accusatos. Quin eadem opera T. Quinctium a Philippo rege, M'. Acilium et L. Scipionem ab Antiocho, Cn. Manlium a Gallis, ipsum M. Fuluium ab Aetolis et Cephallaniae populis accusari paterentur? 'Ambraciam oppugnatam et captam et signa inde ornamentaque ablata et cetera facta, quae captis urbibus soleant, negaturum aut me pro M. Fuluio aut ipsum M. Fuluium censetis, patres conscripti, qui ob has res gestas triumphum a uobis postulaturus sit, Ambraciam captam signaque, quae ablata criminantur, et cetera spolia eius urbis ante currum laturus et fixurus in postibus suis? Nihil est, quod se ab Aetolis separent; eadem Ambraciensium et Aetolorum causa est. Itaque collega meus uel in alia causa inimicitias exerceat, uel, si in hac utique mauult, retineat Ambraciensis suos in aduentum M. Fuluii; ego nec de Ambraciensibus nec de Aetolis decerni quicquam absente M. Fuluio patiar.' ==44== Cum Aemilius callidam malitiam inimici uelut notam omnibus insimularet et tempus eum morando extracturum diceret, ne consule inimico Romam ueniret, certamine consulum biduum absumptum est; nec praesente Flaminio decerni quicquam uidebatur posse. Captata occasio est, cum aeger forte Flaminius abesset, et referente Aemilio senatus consultum factum est, ut Ambraciensibus suae res omnes redderentur; in libertate essent ac legibus suis uterentur; portoria, quae uellent, terra marique caperent, dum eorum immunes Romani ac socii nominis Latini essent; signa aliaque ornamenta, quae quererentur ex aedibus sacris sublata esse, de iis, cum M. Fuluius Romam reuertisset, placere ad collegium pontificum referri, et quod ii censuissent, fieri. Neque his contentus consul fuit, sed postea per infrequentiam adiecit senatus consultum, Ambraciam ui captam esse non uideri. Supplicatio inde ex decemuirorum decreto pro ualetudine populi per triduum fuit, quia grauis pestilentia urbem atque agros uastabat. Latinae inde fuerunt. Quibus religionibus liberati consules et dilectu perfecto--nouis enim uterque maluit uti militibus--in prouinciam profecti sunt, ueteresque omnes dimiserunt. Post consulum profectionem Cn. Manlius proconsul Romam uenit; cui cum ab Ser. Sulpicio praetore senatus ad aedem Bellonae datus esset, et ipse commemoratis rebus ab se gestis postulasset, ut ob eas diis immortalibus honos haberetur sibique triumphanti urbem inuehi liceret, contradixerunt pars maior decem legatorum, qui cum eo fuerant, et ante alios L. Furius Purpurio et L. Aemilius Paulus. ==45== Legatos sese Cn. Manlio datos pacis cum Antiocho faciendae causa foederisque legum, quae cum L. Scipione inchoatae fuissent, perficiendarum. Cn. Manlium summa ope tetendisse, ut eam pacem turbaret, et Antiochum, si sui potestatem fecisset, insidiis exciperet; sed illum cognita fraude consulis, cum saepe colloquiis petitis captatus esset, non congressum modo sed conspectum etiam eius uitasse. Cupientem transire Taurum aegre omnium legatorum precibus, ne carminibus Sibyllae praedictam superantibus terminos fatalis cladem experiri uellet, retentum admosse tamen exercitum et prope ⟨in⟩ ipsis iugis ad diuortia aquarum castra posuisse. Cum ibi nullam belli causam inueniret quiescentibus regiis, circumegisse exercitum ad Gallograecos; cui nationi non ex senatus auctoritate, non populi iussu bellum illatum. Quod quem umquam de sua sententia facere ausum? Antiochi Philippi Hannibalis et Poenorum recentissima bella esse; de omnibus his consultum senatum, populum iussisse, per legatos ante res repetitas, postremo, qui bellum indicerent, missos. 'Quid eorum, Cn. Manli, factum est, ut istud publicum populi Romani bellum et non tuum priuatum latrocinium ducamus? At eo ipso contentus fuisti, recto itinere exercitum duxisti ad eos, quos tibi hostis desumpseras; an per omnes amfractus uiarum, cum ad biuia consisteres, ut, quo flexisset agmen Attalus, Eumenis frater, eo consul mercennarius cum exercitu Romano sequereris, Pisidiae Lycaoniaeque et Phrygiae recessus omnis atque angulos peragrasti, stipem ab tyrannis castellanisque deuiis colligens? Quid enim tibi cum Oroandis? Quid cum aliis aeque innoxiis populis?' 'Bellum autem ipsum, cuius nomine triumphum petis, quo modo gessisti? Loco aequo, tempore tuo pugnasti? Tu uero recte, ut diis immortalibus honos habeatur, postulas, primum quod pro temeritate imperatoris, nullo gentium iure bellum inferentis, poenas luere exercitum noluerunt; deinde quod beluas, non hostis nobis obiecerunt. ==46== Nolite nomen tantum existimare mixtum esse Gallograecorum; multo ante et corpora et animi mixti ac uitiati sunt. An, si illi Galli essent, cum quibus milliens uario euentu in Italia pugnatum est, quantum in imperatore uestro fuit, nuntius illinc redisset? Bis cum iis pugnatum est, bis loco iniquo subiit, in ualle inferiore pedibus paene hostium aciem subiecit. Vt non tela ex superiore loco mitterent, sed corpora sua nuda inicerent, obruere nos potuerunt. Quid igitur incidit? Magna fortuna populi Romani est, magnum et terribile nomen. Recenti ruina Hannibalis Philippi Antiochi prope attoniti erant. Tantae corporum moles fundis sagittisque in fugam consternatae sunt; gladius in acie cruentatus non est Gallico bello; uelut auium examina ad crepitum primum missilium auolauere. At hercule iidem nos--monente fortuna, quid, si hostem habuissemus, casurum fuisset--cum redeuntes in latrunculos Thracas incidissemus, caesi, fugati, exuti impedimentis sumus. Q. Minucius Thermus, in quo haud paulo plus damni factum est, quam si Cn. Manlius, cuius temeritate ea clades inciderat, perisset, cum multis uiris fortibus cecidit; exercitus spolia regis Antiochi referens trifariam dissipatus, alibi primum, alibi postremum agmen, alibi impedimenta, inter uepres in latebris ferarum noctem unam delituit. Pro his triumphus petitur? Si nihil in Thracia cladis ignominiaeque foret acceptum, de quibus hostibus triumphum peteres? De iis, ut opinor, quos tibi hostes senatus aut populus Romanus dedisset. Sic huic L. Scipioni, sic illi M'. Acilio de rege Antiocho, sic paulo ante T. Quinctio de rege Philippo, sic P. Africano de Hannibale et Poenis et Syphace triumphus datus. Et minima illa, cum iam senatus censuisset bellum, quaesita tamen sunt, quibus nuntiandum esset: ipsis utique regibus nuntiaretur, an satis esset ad praesidium aliquod nuntiari. Vultis ergo haec omnia pollui et confundi, tolli fetialia iura, nullos esse fetiales? Fiat, pace deum dixerim, iactura religionis; obliuio deorum capiat pectora uestra; num senatum quoque de bello consuli non placet? Non ad populum ferri, uelint iubeantne cum Gallis bellum geri? Modo certe consules Graeciam atque Asiam uolebant; tamen perseuerantibus uobis Ligures prouinciam decernere dicto audientes fuerunt. Merito ergo a uobis prospere bello gesto triumphum petent, quibus auctoribus gesserunt.' ==47== Talis oratio Furii et Aemilii fuit. Manlium in hunc maxime modum respondisse accepi: 'tribuni plebis antea solebant triumphum postulantibus aduersari, patres conscripti; quibus ego gratiam habeo, quod seu mihi seu magnitudini rerum gestarum hoc dederunt, ut non solum silentio comprobarent honorem meum, sed referre etiam, si opus esset, uiderentur parati esse; ex decem legatis, si diis placet, quod consilium dispensandae cohonestandaeque uictoriae imperatoribus maiores dederunt nostri, aduersarios habeo. L. Furius et L. Aemilius currum triumphalem me conscendere prohibent, coronam insignem capiti detrahunt, quos ego, si tribuni triumphare me prohiberent, testes citaturus fui rerum a me gestarum. Nullius equidem inuideo honori, patres conscripti; uos tribunos plebei nuper, uiros fortes ac strenuos, impedientes Q. Fabii Labeonis triumphum auctoritate uestra deterruistis; triumphauit, quem non bellum iniustum gessisse, sed hostem omnino non uidisse inimici iactabant; ego, qui cum centum milibus ferocissimorum hostium signis collatis totiens pugnaui, qui plus quadraginta milia hominum cepi aut occidi, qui bina castra eorum expugnaui, qui citra iuga Tauri omnia pacatiora, quam terra Italia est, reliqui, non triumpho modo fraudor, sed causam apud uos, patres conscripti, accusantibus meis ipse legatis dico. Duplex eorum, ut animaduertistis, patres conscripti, accusatio fuit: nam nec gerendum mihi fuisse bellum cum Gallis, et gestum temere atque imprudenter dixerunt. 'Non erant Galli hostes, sed tu eos pacatos imperata facientes uiolasti.' Non sum postulaturus a uobis, patres conscripti, ut, quae communiter de immanitate gentis Gallorum, de infestissimo odio in nomen Romanum scitis, ea de illis quoque, qui Asiam incolunt, existimetis Gallis; remota uniuersae gentis infamia atque inuidia per se ipsos aestimate. Vtinam rex Eumenes, utinam Asiae omnes ciuitates adessent, et illos potius querentes quam me accusantem audiretis. Mittite, agedum, legatos circa omnes Asiae urbes et quaerite, utra grauiori seruitute, Antiocho ultra Tauri iuga emoto an Gallis subactis, liberati sint. Quotiens agri eorum uastati sint, quotiens praedae abactae, referant, cum uix redimendi captiuos copia esset, et mactatas humanas hostias immolatosque liberos suos audirent. Stipendium scitote pependisse socios uestros Gallis et nunc, liberatos per uos regio imperio, fuisse pensuros, si a me foret cessatum. ==48== Quo longius Antiochus emotus esset, hoc impotentius in Asia Galli dominarentur, et, quidquid est terrarum citra Tauri iuga, Gallorum imperio, non uestro adiecissetis. At enim sunt quidem ista uera; ⟨sed⟩ etiam Delphos quondam, commune humani generis oraculum, umbilicum orbis terrarum, Galli spoliauerunt, nec ideo populus Romanus his bellum indixit aut intulit. Equidem aliquid interesse rebar inter id tempus, quo nondum in iure ac dicione uestra Graecia atque Asia erat, ad curandum animaduertendumque, quid in his terris fieret, et hoc, quo finem imperii Romani Taurum montem statuistis, quo libertatem, immunitatem ciuitatibus datis, quo aliis fines adicitis, alias agro multatis, aliis uectigal imponitis, regna augetis minuitis donatis adimitis, curae uestrae censetis esse, ut pacem terra marique habeant. An, nisi praesidia deduxisset Antiochus, quae quieta in suis arcibus erant, non putaretis liberatam Asiam; si Gallorum exercitus effusi uagarentur, rata dona uestra, quae dedistis, regi Eumeni, rata libertas ciuitatibus esset? Sed quid ego haec ita argumentor, tamquam non acceperim, sed fecerim hostes Gallos? Te, L. Scipio, appello, cuius ego mihi, succedens in uicem imperii tui, uirtutem felicitatemque pariter non frustra ab diis immortalibus precatus sum, te, P. Scipio, qui legati ius, collegae maiestatem et apud fratrem consulem et apud exercitum habuisti, sciatisne in exercitu Antiochi Gallorum legiones fuisse, uideritis in acie eos, in cornu utroque--id enim roboris esse uidebatur--locatos, pugnaueritis ut cum hostibus iustis, cecideritis, spolia eorum retuleritis. Atqui cum Antiocho, non cum Gallis bellum et senatus decreuerat et populus iusserat. Sed simul, ut opinor, cum his decreuerant iusserantque, qui intra praesidia eius fuissent; ex quibus praeter Antiochum, cum quo pacem pepigerat Scipio, et cum quo nominatim foedus ut fieret mandaueratis, omnes hostes erant, qui pro Antiocho arma aduersus nos tulerunt. In qua causa cum Galli ante omnes fuissent et reguli quidam et tyranni, ego tamen et cum aliis, pro dignitate imperii uestri coactis luere peccata sua, pacem pepigi, et Gallorum animos, si possent mitigari a feritate insita, temptaui et, postquam indomitos atque implacabiles cernebam, tum demum ui atque armis coercendos ratus sum.' 'Nunc, quoniam suscepti belli purgatum est crimen, gesti reddenda est ratio. In quo confiderem equidem causae meae, etiam si non apud Romanum sed apud Carthaginiensem senatum agerem, ubi in crucem tolli imperatores dicuntur, si prospero euentu, prauo consilio rem gesserunt; sed ego in ea ciuitate, quae ideo omnibus rebus incipiendis gerendisque deos adhibet, quia nullius calumniae subicit ea, quae dii comprobauerunt, et in sollemnibus uerbis habet, cum supplicationem aut triumphum decernit, 'quod bene ac feliciter rem publicam administrarit', si nollem, si graue ac superbum existimarem uirtute gloriari, ⟨si⟩ pro felicitate mea exercitusque mei, quod tantam nationem sine ulla militum iactura deuicimus, postularem, ut diis immortalibus honos haberetur et ipse triumphans in Capitolium ascenderem, unde uotis rite nuncupatis profectus sum, negaretis hoc mihi cum diis immortalibus? ==49== Iniquo enim loco dimicaui. Dic igitur, quo aequiore potuerim dimicare. Cum hostes montem cepissent, loco se munito tenerent, nempe eundum ad hostes erat, si uincere uellem. Quid? Si urbem eo loco haberent et moenibus se tenerent? Nempe oppugnandi erant. Quid? Ad Thermopylas aequone loco M'. Acilius cum rege Antiocho pugnauit? Quid? Philippum non eodem modo super Aoum amnem iuga tenentem montium T. Quinctius deiecit? Equidem adhuc, qualem aut sibi fingant aut uobis uideri uelint hostem fuisse, non inuenio. Si degenerem et emollitum amoenitate Asiae, quid periculi uel iniquo loco subeuntibus fuit? Si timendum et feritate animorum et robore corporum, huicine tantae uictoriae triumphum negatis? Caeca inuidia est, patres conscripti, nec quicquam aliud scit quam detractare uirtutes, corrumpere honores ac praemia earum. Mihi quaeso ita ignoscatis, patres conscripti, si longiorem orationem non cupiditas gloriandi de me, sed necessaria criminum defensio fecit. An etiam per Thraciam saltus patentes, qui angusti erant, et plana ex arduis et culta ex siluestribus facere potui et praestare, necubi notis sibi latebris delitescerent latrones Thraces, ne quid sarcinarum raperetur, ne quod iumentum ex tanto agmine abstraheretur, ne quis uulneraretur, ne ex uulnere uir fortis ac strenuus Q. Minucius moreretur? In hoc casu, quo infeliciter incidit, ut talem ciuem amitteremus, haerent; quod saltu iniquo, loco alieno cum adortus nos hostis esset, duae simul acies primi et nouissimi agminis haerentem ad impedimenta nostra exercitum barbarorum circumuenerunt, quod multa milia ⟨illo⟩ ipso die, plura multo post dies paucos ceciderunt et ceperunt, hoc, si ipsi tacuerint, uos scituros, cum testis orationis meae totus exercitus sit, non credunt? Si gladium in Asia non strinxissem, si hostem non uidissem, tamen [proconsul] triumphum in Thracia duobus proeliis merueram. Sed iam dictum satis est; quin pro eo, quod pluribus uerbis uos quam uellem fatigaui, ueniam a uobis petitam impetratamque uelim, patres conscripti. ==50== Plus crimina eo die quam defensio ualuisset, ni altercationem in serum perduxissent. Dimittitur senatus in ea opinione, ut negaturus triumphum fuisse uideretur. Postero die et cognati amicique Cn. Manlii summis opibus adnisi sunt, et auctoritas seniorum ualuit, negantium exemplum proditum memoriae esse, ut imperator, qui deuictis perduellibus, confecta prouincia exercitum reportasset, sine curru et laurea priuatus inhonoratusque urbem iniret. Hic pudor malignitatem uicit, triumphumque frequentes decreuerunt. Oppressit deinde mentionem memoriamque omnem contentionis huius maius et cum maiore et clariore uiro certamen ortum. P. Scipioni Africano, ut Ualerius Antias auctor est, duo Q. Petillii diem dixerunt. Id, prout cuiusque ingenium erat, interpretabantur. Alii non tribunos plebis, sed uniuersam ciuitatem, quae id pati posset, incusabant: duas maximas orbis terrarum urbes ingratas uno prope tempore in principes inuentas, Romam ingratiorem, si quidem uicta Carthago uictum Hannibalem in exilium expulisset, Roma uictrix uictorem Africanum expellat. Alii, neminem unum ciuem tantum eminere debere, ut legibus interrogari non possit; nihil tam aequandae libertatis esse quam potentissimum quemque posse dicere causam. Quid autem tuto cuiquam, nedum summam rem publicam, permitti, si ratio non sit reddenda? Qui ius aequum pati non possit, in eum uim haud iniustam esse. Haec agitata sermonibus, donec dies causae dicendae uenit. Nec alius antea quisquam nec ille ipse Scipio consul censorue maiore omnis generis hominum frequentia quam reus illo die in forum est deductus. Iussus dicere causam sine ulla criminum mentione orationem adeo magnificam de rebus ab se gestis est exorsus, ut satis constaret neminem umquam neque melius neque uerius laudatum esse. Dicebantur enim ab ⟨eo⟩ eodem animo ingenioque, quo gesta erant, et aurium fastidium aberat, quia pro periculo, non in gloriam referebantur. ==51== Tribuni uetera luxuriae crimina Syracusanorum hibernorum et Locris Pleminianum tumultum cum ad fidem praesentium criminum retulissent, suspicionibus magis quam argumentis pecuniae captae reum accusarunt: filium captum sine pretio redditum, omnibusque aliis rebus Scipionem, tamquam in eius unius manu pax Romana bellumque esset, ab Antiocho cultum; dictatorem eum consuli, non legatum in prouincia fuisse; nec ad aliam rem eo profectum, quam ut, id quod Hispaniae Galliae Siciliae Africae iam pridem persuasum esset, hoc Graeciae Asiaeque et omnibus ad orientem uersis regibus gentibusque appareret, unum hominem caput columenque imperii Romani esse, sub umbra Scipionis ciuitatem dominam orbis terrarum latere, nutum eius pro decretis patrum, pro populi iussis esse. Infamia intactum inuidia, qua possunt, urgent. Orationibus in noctem perductis prodicta dies est. Vbi ea uenit, tribuni in Rostris prima luce consederunt; citatus reus magno agmine amicorum clientiumque per mediam contionem ad Rostra subiit silentioque facto 'hoc' inquit 'die, tribuni plebis uosque, Quirites, cum Hannibale et Carthaginiensibus signis collatis in Africa bene ac feliciter pugnaui. Itaque, cum hodie litibus et iurgiis supersederi aequum sit, ego hinc extemplo in Capitolium ad Iouem optimum maximum Iunonemque et Mineruam ceterosque deos, qui Capitolio atque arci praesident, salutandos ibo, hisque gratias agam, quod mihi et hoc ipso die et saepe alias egregie gerendae rei publicae mentem facultatemque dederunt. Vestrum quoque quibus commodum est, Quirites, ite mecum, et orate deos, ut mei similes principes habeatis, ita, si ab annis septemdecim ad senectutem semper uos aetatem meam honoribus uestris anteistis, ego uestros honores rebus gerendis praecessi.' Ab Rostris in Capitolium ascendit. Simul se uniuersa contio auertit et secuta Scipionem est, adeo ut postremo scribae uiatoresque tribunos relinquerent, nec cum iis praeter seruilem comitatum et praeconem qui reum ex Rostris citabat, quisquam esset. Scipio non in Capitolio modo, sed per totam urbem omnia templa deum cum populo Romano circumiit. Celebratior is prope dies fauore hominum et aestimatione uera magnitudinis eius fuit, quam quo triumphans de Syphace rege et Carthaginiensibus urbem est inuectus. ==52== Hic speciosus ultimus dies P. Scipioni illuxit. Post quem cum inuidiam et certamina cum tribunis prospiceret, die longiore prodicta in Literninum concessit certo consilio, ne ad causam dicendam adesset. Maior animus et natura erat ac maiori fortunae adsuetus, quam ut reus esse sciret et summittere se in humilitatem causam dicentium. Vbi dies uenit citarique absens est coeptus, L. Scipio morbum causae esse, cur abesset, excusabat. Quam excusationem cum tribuni, qui diem dixerant, non acciperent, et ab eadem superbia non uenire ad causam dicendam arguerent, qua iudicium et tribunos plebis et contionem reliquisset, et, quibus ius sententiae de se dicendae et libertatem ademisset, his comitatus, uelut captos trahens, triumphum de populo Romano egisset secessionemque eo die in Capitolium a tribunis plebis fecisset:--'habetis ergo temeritatis illius mercedem; quo duce et auctore nos reliquistis, ab eo ipsi relicti estis, et tantum animorum in dies nobis decrescit, ut, ad quem ante annos septemdecim exercitum et classem habentem tribunos plebis aedilemque mittere in Siciliam ausi sumus, qui prenderent eum et Romam reducerent, ad eum priuatum ex uilla sua extrahendum ad causam dicendam mittere non audeamus'--; tribuni plebis appellati ab L. Scipione ita decreuerunt: si morbi causa excusaretur, sibi placere accipi eam causam diemque a collegis prodici. Tribunus plebis eo tempore Ti. Sempronius Gracchus erat, cui inimicitiae cum P. Scipione intercedebant. Is, cum uetuisset nomen suum decreto collegarum adscribi, tristioremque omnes sententiam expectarent, ita decreuit: cum L. Scipio excusasset morbum esse causae fratri, satis id sibi uideri; se P. Scipionem, priusquam Romam redisset, accusari non passurum; tum quoque, si se appellet, auxilio ei futurum, ne causam dicat: ad id fastigium rebus gestis, honoribus populi Romani P. Scipionem deorum hominumque consensu peruenisse, ut sub Rostris reum stare et praebere aures adolescentium conuiciis populo Romano magis deforme quam ipsi sit. ==53== Adiecit decreto indignationem: 'sub pedibus uestris stabit, tribuni, domitor ille Africae Scipio? Ideo quattuor nobilissimos duces Poenorum in Hispania, quattuor exercitus fudit fugauitque; ideo Syphacem cepit, Hannibalem deuicit, Carthaginem uectigalem nobis fecit, Antiochum--recipit enim fratrem consortem huius gloriae L. Scipio--ultra iuga Tauri emouit, ut duobus Petilliis succumberet? Vos de P. Africano palmam pet⟨i f⟩eretis? Nullisne meritis suis, nullis nostris honoribus umquam in arcem tutam et uelut sanctam clari uiri peruenient, ubi, si non uenerabilis, inuiolata saltem senectus eorum considat?' Mouit et decretum et adiecta oratio non ceteros modo, sed ipsos etiam accusatores, et deliberaturos se, quid iuris sui et officii esset, dixerunt. Senatus deinde concilio plebis dimisso haberi est coeptus. Ibi gratiae ingentes ab uniuerso ordine, praecipue a consularibus senioribusque, Ti. Graccho actae sunt, quod rem publicam priuatis simultatibus potiorem habuisset, et Petillii uexati sunt probris, quod splendere aliena inuidia uoluissent et spolia ex Africani triumpho peterent. Silentium deinde de Africano fuit. Vitam Literni egit sine desiderio urbis; morientem rure eo ipso loco sepeliri se iussisse ferunt monumentumque ibi aedificari, ne funus sibi in ingrata patria fieret. Vir memorabilis, bellicis tamen quam pacis artibus memorabilior. ⟨nobilior⟩ prima pars uitae quam postrema fuit, quia in iuuenta bella adsidue gesta, cum senecta res quoque defloruere, nec praebita est materia ingenio. Quid ad primum consulatum secundus, etiam si censuram adicias? Quid Asiatica legatio, et ualetudine aduersa inutilis et filii casu deformata et post reditum necessitate aut subeundi iudicii aut simul cum patria deserendi? Punici tamen belli perpetrati, quo nullum neque maius neque periculosius Romani gessere, unus praecipuam gloriam tulit. ==54== Morte Africani creuere inimicorum animi, quorum princeps fuit M. Porcius Cato, qui uiuo quoque eo adlatrare magnitudinem eius solitus erat. Hoc auctore existimantur Petillii et uiuo Africano rem ingressi et mortuo rogationem promulgasse. Fuit autem rogatio talis: 'uelitis iubeatis, Quirites, quae pecunia capta ablata coacta ab rege Antiocho est quique sub imperio eius fuerunt, quod eius in publicum relatum non est, uti de ea re Ser. Sulpicius praetor urbanus ad senatum referat, quem eam rem uelit senatus quaerere de iis, qui praetores nunc sunt.' Huic rogationi primo Q. Et L. Mummii intercedebant, senatum quaerere de pecunia non relata in publicum, ita ut antea semper factum esset, aequum censebant. Petillii nobilitatem et regnum in senatu Scipionum accusabant. L. Furius Purpureo consularis, qui in decem legatis in Asia fuerat, latius rogandum censebat, non quae ab Antiocho modo pecuniae captae forent, sed quae ab aliis regibus gentibusque, Cn. Manlium inimicum incessens. Et L. Scipio, quem magis pro se quam aduersus legem dicturum apparebat, dissuasor processit. Is morte P. Africani fratris, uiri omnium fortissimi clarissimique, eam exortam rogationem est conquestus; parum enim fuisse non laudari pro Rostris P. Africanum post mortem, nisi etiam accusaretur; et Carthaginienses exilio Hannibalis contentos esse, populum Romanum ne morte quidem P. Scipionis exsatiari, nisi et ipsius fama sepulti laceretur et frater insuper, accessio inuidiae, mactetur. M. Cato suasit rogationem--exstat oratio eius de pecunia regis Antiochi--et Mummios tribunos auctoritate deterruit, ne aduersarentur rogationi. Remittentibus ergo his intercessionem omnes tribus uti rogassent iusserunt. ==55== Ser. Sulpicio deinde referente, quem rogatione Petillia quaerere uellent, Q. Terentium Culleonem patres iusserunt. Ad hunc praetorem, adeo amicum Corneliae familiae, ut, qui Romae mortuum elatumque P. Scipionem--est enim ea quoque fama--tradunt, pilleatum, sicut in triumpho ierat, in funere quoque ante lectum isse memoriae prodiderint, et ad Portam Capenam mulsum prosecutis funus dedisse, quod ab eo inter alios captiuos in Africa ex hostibus receptus esset, aut adeo inimicum eundem, ut propter insignem simultatem ab ea factione, quae aduersa Scipionibus erat, delectus sit potissimum ad quaestionem exercendam--; ceterum ad hunc nimis aequum aut iniquum praetorem reus extemplo factus L. Scipio. Simul et delata et recepta nomina legatorum eius, A. Et L. Hostiliorum Catonum, et C. Furii Aculeonis quaestoris et, ut omnia contacta societate peculatus uiderentur, scribae quoque duo et accensus. L. Hostilius et scribae et accensus, priusquam de Scipione iudicium fieret, absoluti sunt, Scipio et A. Hostilius legatus et C. Furius damnati: quo commodior pax Antiocho daretur, Scipionem sex milia pondo auri, quadringenta octoginta argenti plus accepisse, quam in aerarium retulerit, A. Hostilium octoginta pondo auri, argenti quadringenta tria, Furium quaestorem auri pondo centum triginta, argenti ducenta. Has ego summas auri et argenti relatas apud Antiatem inueni. In L. Scipione malim equidem librarii mendum quam mendacium scriptoris esse in summa auri atque argenti; similius enim ueri est argenti quam auri maius pondus fuisse, et potius quadragiens quam ducentiens quadragiens litem aestimatam, eo magis, quod tantae summae rationem etiam ab ipso P. Scipione requisitam esse in senatu tradunt, librumque rationis eius cum Lucium fratrem adferre iussisset, inspectante senatu suis ipsum manibus concerpsisse indignantem, quod, cum bis milliens in aerarium intulisset, quadragiens ratio ab se posceretur. Ab eadem fiducia animi, cum quaestores pecuniam ex aerario contra legem promere non auderent, poposcisse clauis et se aperturum aerarium dixisse, qui, ut clauderetur, effecisset. ==56== Multa alia in Scipionis exitu maxime uitae dieque dicta, morte, funere, sepulcro, in diuersum trahunt, ut, cui famae, quibus scriptis adsentiar, non habeam. Non de accusatore conuenit: alii M. Naeuium, alii Petillios diem dixisse scribunt, non de tempore, quo dicta dies sit, non de anno, quo mortuus sit, non ubi mortuus aut elatus sit; alii Romae, alii Literni et mortuum et sepultum. Vtrobique monumenta ostenduntur et statuae; nam et Literni monumentum monumentoque statua superimposita fuit, quam tempestate deiectam nuper uidimus ipsi, et Romae extra portam Capenam in Scipionum monumento tres statuae sunt, quarum duae P. Et L. Scipionum dicuntur esse, tertia poetae Q. Ennii. Nec inter scriptores rerum discrepat solum, sed orationes quoque, si modo ipsorum sunt quae feruntur, P. Scipionis et Ti. Gracchi abhorrent inter se. Index orationis P. Scipionis nomen M. Naeuii tribuni plebis habet, ipsa oratio sine nomine est accusatoris; modo nebulonem, modo nugatorem appellat. Ne Gracchi quidem oratio aut Petilliorum accusatorum Africani aut diei dictae Africano ullam mentionem habet. Alia tota serenda fabula est Gracchi orationi conueniens, et illi auctores sequendi sunt, qui, cum L. Scipio et accusatus et damnatus sit pecuniae captae ab rege legatum in Etruria fuisse Africanum tradunt; qua post famam de casu fratris adlatam relicta legatione cucurrisse eum Romam et, cum a porta recta ad forum se contulisset, quod in uincula duci fratrem dictum erat, reppulisse a corpore eius uiatorem, et tribunis retinentibus magis pie quam ciuiliter uim fecisse. Haec enim ipsa Ti. Gracchus queritur dissolutam esse a priuato tribuniciam potestatem, et ad postremum, cum auxilium L. Scipioni pollicetur, adicit tolerabilioris exempli esse a tribuno plebis potius quam a priuato uictam uideri et tribuniciam potestatem et rem publicam esse. Sed ita hanc unam impotentem eius iniuriam inuidia onerat, ut increpando, quod degenerarit tantum a se ipse, cumulatas ei ueteres laudes moderationis et temperantiae pro reprehensione praesenti reddat; castigatum enim quondam ab eo populum ait, quod eum perpetuum consulem et dictatorem uellet facere; prohibuisse statuas sibi in comitio, in Rostris, in curia, in Capitolio, in cella Iouis poni; prohibuisse, ne decerneretur, ut imago sua triumphali ornatu e templo Iouis optimi maximi exiret. ==57== Haec uel in laudatione posita ingentem magnitudinem animi moderantis ad ciuilem habitum honoribus significarent, quae exprobrando inimicus fatetur. Huic Graccho minorem ex duabus filiis--nam maior P. Cornelio Nasicae haud dubie a patre collocata erat--nuptam fuisse conuenit. Illud parum constat, utrum post mortem patris et desponsa sit et nupserit, an uerae illae opiniones sint, Gracchum, cum L. Scipio in uincula duceretur, nec quisquam collegarum auxilio esset, iurasse sibi inimicitias cum Scipionibus, quae fuissent, manere, nec se gratiae quaerendae causa quicquam facere, sed, in quem carcerem reges et imperatores hostium ducentem uidisset P. Africanum, in eum se fratrem eius duci non passurum. Senatum eo die forte in Capitolio cenantem consurrexisse et petisse, ut inter epulas Graccho filiam Africanus desponderet. Quibus ita inter publicum sollemne sponsalibus rite factis cum se domum recepisset, Scipionem Aemiliae uxori dixisse filiam se minorem despondisse. Cum illa, muliebriter indignabunda nihil de communi filia secum consultatum, adiecisset non, si Ti. Graccho daret, expertem consilii debuisse matrem esse, laetum Scipionem tam concordi iudicio ei ipsi desponsam respondisse. Haec de tanto uiro quam et opinionibus et monumentis litterarum uariarent, proponenda erant. ==58== Iudiciis a Q. Terentio praetore perfectis, Hostilius et Furius damnati praedes eodem die quaestoribus urbanis dederunt; Scipio cum contenderet omnem quam accepisset pecuniam in aerario esse, nec se quicquam publici habere, in uincula duci est coeptus. P. Scipio Nasica tribunos appellauit orationemque habuit plenam ueris decoribus non communiter modo Corneliae gentis, sed proprie familiae suae. Parentes suos et P. Africani ac L. Scipionis, qui in carcerem duceretur, fuisse Cn. Et P. Scipiones, clarissimos uiros. Eos, cum per aliquot annos in terra Hispania aduersus multos Poenorum Hispanorumque et duces et exercitus nominis Romani famam auxissent non bello solum, sed quod Romanae temperantiae fideique specimen illis gentibus dedissent, ad extremum ambo pro republica mortem occubuisse. Cum illorum gloriam tueri posteris satis esset, P. Africanum tantum paternas superiecisse laudes, ut fidem fecerit non sanguine humano sed stirpe diuina satum se esse. L. Scipionem, de quo agatur, ut, quae in Hispania, quae in Africa, cum legatus fratris esset, gessisset, praetereantur, consulem et ab senatu dignum habitum, cui extra sortem Asia prouincia et bellum cum Antiocho rege decerneretur, et a fratre, cui post duos consulatus censuramque et triumphum legatus in Asiam iret. Ibi ne magnitudo et splendor legati laudibus consulis officeret, forte ita incidisse, ut, quo die ad Magnesiam signis collatis L. Scipio Antiochum deuicisset, aeger P. Scipio Elaeae dierum aliquot uia abesset. Non fuisse minorem eum exercitum quam Hannibalis, cum quo in Africa esset pugnatum; Hannibalem eundem fuisse inter multos alios regios duces, qui imperator Punici belli fuerit. Et bellum quidem ita gestum esse, ut ne fortunam quidem quisquam criminari possit; in pace crimen quaeri; eam dici uenisse. Hic decem legatos simul argui, quorum ex consilio data pax esset; quamquam exstitissent ex decem legatis, qui Cn. Manlium accusarent, tamen non modo ad criminis fidem, sed ne ad moram quidem triumphi eam accusationem ualuisse. ==59== At hercule in Scipione leges ipsas pacis, ut nimium accommodatas Antiocho, suspectas esse; integrum enim ei regnum relictum; omnia possidere eum uictum, quae ante bellum eius fuerint; auri et argenti cum uim magnam habuisset, nihil in publicum relatum, omne in priuatum uersum; an praeter omnium oculos tantum auri argentique in triumpho L. Scipionis, quantum non decem aliis triumphis, si omne in unum conferatur, latum? Nam quid de finibus regni dicam? Asiam omnem et proxima Europae tenuisse Antiochum. Ea quanta regio orbis terrarum sit, a Tauro monte in Aegaeum usque prominens mare, quot non urbes modo sed gentes amplectatur, omnes scire. Hanc regionem dierum plus triginta ⟨iter⟩ in longitudinem, decem inter duo maria in latitudinem patentem usque ad Tauri montis iuga Antiocho ademptam, expulso in ultimum angulum orbis terrarum. Quid, si gratuita pax esset, plus adimi ei potuisse? Philippo uicto Macedoniam, Nabidi Lacedaemonem relictam, nec Quinctio crimen quaesitum; non enim habuisse eum Africanum fratrem; cuius ⟨cum⟩ gloria prodesse L. Scipioni debuisset, inuidiam nocuisse. Tantum auri argentique iudicatum esse in domum L. Scipionis illatum, quantum uenditis omnibus bonis redigi non posset. Vbi ergo esse regium aurum, ubi tot hereditates acceptas? In domo, quam sumptus non exhauserint, exstare debuisse nouae fortunae cumulum. At enim, quod ex bonis redigi non possit, ex corpore et tergo per uexationem et contumelias L. Scipionis petituros inimicos, ut in carcere inter fures nocturnos et latrones uir clarissimus includatur et in robore et tenebris exspiret, deinde nudus ante carcerem proiciatur. Non id Corneliae magis familiae quam urbi Romanae fore erubescendum. ==60== Aduersus ea Terentius praetor rogationem Petilliam et senatus consultum et iudicium de L. Scipione factum recitauit; se, ni referatur pecunia in publicum, quae iudicata sit, nihil habere quod faciat, nisi ut prendi damnatum et in uincula duci iubeat. Tribuni cum in consilium secessissent, paulo post C. Fannius ex sua collegarumque aliorum, praeter Gracchum, sententia pronuntiauit praetori non intercedere tribunos, quo minus sua potestate utatur. Ti. Gracchus ita decreuit, quo minus ex bonis L. Scipionis quod iudicatum sit redigatur, se non intercedere praetori; L. Scipionem, qui regem opulentissimum orbis terrarum deuicerit, imperium populi Romani propagauerit in ultimos terrarum fines, regem Eumenem, Rhodios, alias tot Asiae urbes deuinxerit populi Romani beneficiis, plurimos duces hostium in triumpho ductos carcere incluserit, non passurum inter hostes populi Romani in carcere et uinculis esse, mittique eum se iubere. Tanto adsensu auditum est decretum, adeo dimissum Scipionem laeti homines uiderunt, ut uix in eadem ciuitate uideretur factum iudicium. In bona deinde L. Scipionis possessum publice quaestores praetor misit. Neque in iis non modo uestigium ullum comparuit pecuniae regiae, sed nequaquam tantum redactum est, quantae summae damnatus fuerat. Collata ea pecunia a cognatis amicisque et clientibus est L. Scipioni, ut, si acciperet eam, locupletior aliquanto esset, quam ante calamitatem fuerat. Nihil accepit; quae necessaria ad cultum erant, redempta ei a proximis cognatis sunt; uerteratque Scipionum inuidia in praetorem et consilium eius et accusatores. {{Liber |Ante= Liber XXXVII |AnteNomen= Ab urbe condita/Liber XXXVII |Post= Liber XXXIX |PostNomen= Ab urbe condita/Liber XXXIX }} </div>{{finis}} [[en:From the Founding of the City/Book 38]] [[fr:Histoire romaine (Tite-Live)/Livre XXXVIII]] qecu09bxpdq2w3iw165cbk2w4mxscc6 4 3566 270702 269722 2026-06-11T21:51:29Z JimKillock 19003 /* JimKillock */ Reply 270702 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ '''Magistratus''' possunt [[Vicifons:Deletio|paginas delere]], deletas (vel mutatas) restituere, omnino aut partim [[Vicifons:Paginae protectae|protegere]], usoribus obstruere nuntiaque interficialia recensere et [[Vicifons:Spatium nominale|spatium nominale]] MediaWiki recensere. Quisque magistratus apud Vicipaediam aequali communique suffragio eligitur: [[#Petitio magistratus]]. Haec pagina [[Specialis:Listusers/sysop|Index Magistratuum]] est. # {{Usor|Alex brollo}} (Grapheocrates, Magistratus) # {{Usor|Candalua}} (Grapheocrates, Magistratus) # {{Usor|OrbiliusMagister}} (Grapheocrates, Magistratus) # {{Usor|VIGNERON}} (Grapheocrates, Magistratus) # {{Usor|JimKillock}} (Magistratus) # {{Usor|Saumache}} (Magistratus) <span class="plainlinks">'''Census magistrātuum:''' [http://tools.wmflabs.org/xtools/adminstats/?project=la.wikisource.org&begin=2001-01-01&end= unquam]</span> [[Vicifons:Magistratus/Vetera|Vetera]] ==Petitio grapheocratae== ==Petitio magistratus== ===JimKillock=== {{Usor|JimKillock}} I have been editing Wikisource for many years and have added a good couple of dozen texts. There are a few modules I would like to install and I would like to help clear the pending changes backlog, and generally help to have a bit more administrator availability here. #'''Support'''. Of course, there are no active administrators, but the resource can be improved. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 20:44, 4 Septembris 2025 (UTC) #'''Support''' No native speakers around, and Jim has a consistent five years streak of regular and positive contributions. I don't see why he shouldn't become a Magistratus. [[Usor:Ignacio Rodríguez|Ignacio Rodríguez]] ([[Disputatio Usoris:Ignacio Rodríguez|disputatio]]) 16:30, 5 Septembris 2025 (UTC) #'''Support'''. ''Promoveatur''! - [[Usor:OrbiliusMagister|OrbiliusMagister]] ([[Disputatio Usoris:OrbiliusMagister|disputatio]]) 15:04, 21 Octobris 2025 (UTC) {{Factum}} Congrats {{Usor|JimKillock}}! Salve, [[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Disputatio Usoris:VIGNERON|disputatio]]) 20:18, 9 Iunii 2026 (UTC) :Gratias maximas! [[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 21:51, 11 Iunii 2026 (UTC) ===Saumache=== Primum wiktionarianus sum, ad textus corrigendos variisque normam inlatum hic veni. [[Disputatio Usoris:Candalua#Ad magistratum merendum]] vide. [[Usor:Saumache|Saumache]] ([[Disputatio Usoris:Saumache|disputatio]]) 15:31, 21 Maii 2026 (UTC) #'''Promoveatur.''' Magistratus activi paene absunt, pagina prima iam diu obsoleta est, multae paginae delendae sunt. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 21:25, 21 Maii 2026 (UTC) #:Faciamus ''ping'' et ceteris magistratibus nostris: [[Usor:VIGNERON]], [[Usor:OrbiliusMagister]], [[Usor:Alex brollo]]. Fortasse ipsi haec facienda facient, vel Saumache vel Iacobo Killock iura magistratus dabunt. [[Usor:Demetrius Talpa|Demetrius Talpa]] ([[Disputatio Usoris:Demetrius Talpa|disputatio]]) 17:16, 23 Maii 2026 (UTC) #::Equidem absunt, plerique enim longius mense non affuerunt; mirorque vos non JimKillock praemovisse, cum magistratui dicendo una foveritis. Opperiar. [[Usor:Saumache|Saumache]] ([[Disputatio Usoris:Saumache|disputatio]]) 20:45, 29 Maii 2026 (UTC) #'''Promoveatur.''' Consentio plures magistros constituendos esse. :[[Usor:JimKillock|JimKillock]] ([[Disputatio Usoris:JimKillock|disputatio]]) 05:24, 5 Iunii 2026 (UTC) {{Factum}} Congrats {{Usor|Saumache}}! Salve, [[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Disputatio Usoris:VIGNERON|disputatio]]) 20:18, 9 Iunii 2026 (UTC) :@[[Usor:VIGNERON|VIGNERON]] Utinam mihi paucis cum Gallicis verbis contacturum esse prius scissem! Gratias tibi maximas ago. [[Usor:Saumache|Saumache]] ([[Disputatio Usoris:Saumache|disputatio]]) 20:36, 9 Iunii 2026 (UTC) [[Categoria:Usores]] sz3qvwa52lumwtap6vw9hy2qqyzq8o5 0 40433 270704 263323 2026-06-11T22:11:12Z Saumache 27923 /* FRAGMENTA */ 270704 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Titus Maccius Plautus |OperaeTitulus=Cistellaria |OperaeWikiPagina=Cistellaria |Liber= |Annus= saeculo III a.Ch.n. |Genera=Comoediae |Editio= |Fons= [https://www.thelatinlibrary.com/plautus/cistellaria.shtml thelatinlibrary.com] }} {| align=center id=toc |- align=center | ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]] ⸱ [[#I.iii|iii]]<br>ACTVS II - [[#II.i|i]] ⸱ [[#II.ii|ii]] ⸱ [[#II.iii|iii]]<br>ACTVS III - [[#III.i|i]]<br>ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]]<br>ACTVS V - [[#V.i|i]] |} __NOTOC__ ==PERSONAE== <poem>SELENIVM MERETRIX GYMNASIVM MERETRIX LENA AVXILIVM DEVS ALCESIMARCHVS ADVLESCENS SERVVS SENEX LAMPADIO SERVVS MELAENIS LENA PHANOSTRATA MATRONA HALISCA ANCILLA DEMIPHO SENEX</poem> ==<span id='argumentum.1.0'></span>ARGVMENTVM== <poem>'''C'''omprimit adulescens Lemnius Sicyoniam, '''I'''s redit in patriam, et gnatam generat nuptiis. '''S'''icyonia aeque parit puellam. Hanc servolus '''T'''ollit atque exponit, et ex insidiis aucupat. '''E'''am sublatam meretrix alli detulit.{{r|argumentum.1.5|5}} '''L'''emno post rediens ducit quam compresserat '''L'''emnique natam spondet adulescentulo '''A'''more capto illius proiecticiae. '''R'''equirens servos reperit quam proiecerat. '''I'''taque lege et rite civem cognitam{{r|argumentum.1.10|10}} '''A'''lcesimarchus, ut erat nactus, possidet.</poem> ==ACTVS I== ===<span id='1.1.0'></span>I.i=== <poem>[SELENIVM ⸱ GYMNASIVM ⸱ LENA] '''SELENIVM''' Cum ego antehac te amavi et mi amicam esse crevi, mea Gymnasium, et matrem tuam, tum id mihi hodie aperuistis, tu atque haec: soror si mea esses, qui magis potueritis mihi honorem ire habitum, nescio, nisi, ut meus est animus, fieri non posse arbitror;{{r|1.1.5|5}}{{l|5}} ita omnibus relictis rebus mihi frequentem operam dedistis. Eo ego vos amo et eo a me magnam iniistis gratiam. '''GYMNASIVM''' Pol isto quidem nos pretio facile est frequentare tibi utilisque habere: ita in prandio nos lepide ac nitide{{r|1.1.10|10}}{{l|10}} accepisti apud te, ut semper meminerimus. '''SEL.''' Lubenti edepol animo factum et fiet a me, quae vos arbitrabor velle, ea ut expetessam. '''LENA''' Quod ille dixit, qui secundo vento vectus est tranquillo mari, ventum gaudeo—ecastor ad ted, ita hodie hic acceptae sumus{{r|1.1.15|15}}{{l|15}} suavibus modis, nec nisi disciplina apud te fuit quicquam ibi quin mihi placeret. '''SEL.''' Quid ita, amabo? '''LENA'''. Raro nimium dabat quod biberem, id merum infuscabat. '''GYMN.''' Amabo, hicine istud decet? '''LENA'''. Iusque fasque est:{{l|20|19-20}} nemo alienus hic est. '''SEL.''' Merito vostro amo vos,{{r|1.1.20|20}} quia me colitis et magni facitis. '''LENA'''. Decet pol, mea Selenium, hunc esse ordinem benevolentis inter se beneque amicitia utier, ubi istas videas summo genere natas, summatis matronas,{{l|25}} ut amicitiam colunt atque ut eam iunctam bene habent inter se.{{r|1.1.25|25}} Si idem istud nos faciamus, si idem imitemur, ita tamen vix vivimus cum invidia summa. Suarum opum nos volunt esse indigentes. Nostra copia nil volunt nos potesse{{l|30|29-30}} suique omnium rerum nos indigere, ut sibi simus supplices.{{r|1.1.30|30}} Eas si adeas, abitum quam aditum malis, ita nostro ordini palam blandiuntur, clam, si occasio usquam est, aquam frigidam subdole suffundunt.{{l|35}} Viris cum suis praedicant nos solere, suas paelices esse aiunt, eunt depressum.{{r|1.1.35|35}} Quia nos libertinae sumus, et ego et tua mater, ambae meretrices fuimus: illa te, ego hanc mihi educavi ex patribus conventiciis. Neque ego hanc superbiai{{l|40}} causa pepuli ad meretricium quaestum, nisi ut ne esurirem. '''SEL.''' At satius fuerat eam viro dare nuptum potius. '''LENA'''. Heia,{{r|1.1.40|40}} haec quidem ecastor cottidie viro nubit, nupsitque hodie, nubet mox noctu: numquam ego hanc viduam cubare sivi. Nam si haec non nubat, lugubri fame familia pereat.{{l|45}} '''GYMN.''' Necesse est, quo tu me modo voles esse, ita esse, mater. '''LENA'''. Ecastor haud me paenitet, si ut dicis ita futura es.{{r|1.1.45|45}} Nam si quidem ita eris ut volo, numquam senecta fies semperque istam quam nunc habes aetatulam optinebis, multisque damno et mihi lucro sine meo saepe eris sumptu.{{l|50}} '''GYMN.''' Di faxint. '''LENA'''. Sine opera tua di horunc nil facere possunt. '''GYMN.''' Equidem hercle addam operam sedulo; sed tu aufer istaec verba.{{r|1.1.50|50}} Meus oculus, mea Selenium, numquam ego te tristiorem vidi esse. Quid, cedo, te obsecro tam abhorret hilaritudo? Neque munda adaeque es, ut soles (hoc sis vide, ut petivit{{l|55}} suspiritum alte) et pallida es. Eloquere utrumque nobis, et quid tibi est et quid velis nostram operam, ut nos sciamus.{{r|1.1.55|55}} Noli, obsecro, lacrumis tuis mi exercitum imperare. '''SEL.''' Med excrucio, mea Gymnasium: male mihi est, male maceror; doleo ab animo, doleo ab oculis, doleo ab aegritudine.{{l|60}} Quid dicam, nisi stultitia mea me in maerorem rapi? '''GYMN.''' Indidem unde oritur facito ut facias stultitiam sepelibilem.{{r|1.1.60|60}} '''SEL.''' Quid faciam? '''GYMN.''' In latebras abscondas pectore penitissimo. Tuam stultitiam sola facito ut scias sine aliis arbitris. '''SEL.''' At mihi cordolium est. '''GYMN.''' Quid? Id unde est tibi cor? Commemora, obsecro;{{l|65}} quod neque ego habeo neque quisquam alia mulier, ut perhibent viri. '''SEL.''' Siquid est quod doleat, dolet; si autem non est—tamen hoc hic dolet.{{r|1.1.65|65}} '''GYMN.''' Amat haec mulier. '''SEL.''' Eho an amare occipere amarum est, obsecro? '''GYMN.''' Namque ecastor Amor et melle et felle est fecundissimus; gustui dat dulce, amarum ad satietatem usque oggerit.{{l|70}} '''SEL.''' Ad istam faciem est morbus, qui me, mea Gymnasium, macerat. '''GYMN.''' Perfidiosus est Amor. '''SEL.''' Ergo in me peculatum facit.{{r|1.1.70|70}} '''GYMN.''' Bono animo es, erit isti morbo melius. '''SEL.''' Confidam fore, si medicus veniat qui huic morbo facere medicinam potest. '''GYMN.''' Veniet. '''SEL.''' Spissum istuc amanti est verbum, veniet, nisi venit.{{l|75}} Sed ego mea culpa et stultitia peius misera maceror, quom ego illum unum mi exoptavi, quicum aetatem degerem.{{r|1.1.75|75}} '''LENA'''. Matronae magis conducibilest istuc, mea Selenium, unum amare et cum eo aetatem exigere quoi nuptast semel. Verum enim meretrix fortunati est oppidi simillima:{{l|80}} non potest suam rem obtinere sola sine multis viris. '''SEL.''' Hoc volo agatis. Qua accersitae causa ad me estis, eloquar.{{r|1.1.80|80}} Nam mea mater, quia ego nolo me meretricem dicier, obsecutast de ea re, gessit morem morigerae mihi, ut me, quem ego amarem graviter, sineret cum eo vivere.{{l|85}} '''LENA'''. Stulte ecastor fecit. Sed tu enumquam cum quiquam viro consuevisti? '''SEL.''' Nisi quidem cum Alcesimarcho, nemine,{{r|1.1.85|85}} neque pudicitiam meam mi alius quisquam imminuit. '''LENA'''. Obsecro, quo is homo insinuavit pacto se ad te? '''SEL.''' Per Dionysia mater pompam me spectatum duxit. Dum redeo domum,{{l|90}} conspicillo consecutust clanculum me usque ad fores. Inde in amicitiam insinuavit cum matre et mecum simul{{r|1.1.90|90}} blanditiis, muneribus, donis. '''LENA'''. Mihi istunc vellem hominem dari, ut ego illum vorsarem! '''SEL.''' Quid opust verbis? Consuetudine coepi amare contra ego illum, et ille me. '''LENA'''. O mea Selenium,{{l|95}} adsimulare amare oportet. Nam si ames, extempulo melius illi multo, quem ames, consulas quam rei tuae.{{r|1.1.95|95}} '''SEL.''' At ille conceptis iuravit verbis apud matrem meam, me uxorem ducturum esse: ei nunc alia ducendast domum, sua cognata Lemniensis, quae habitat hic in proxumo.{{l|100}} Nam eum pater eius subegit. Nunc mea mater iratast mihi, quia non redierim domum ad se, postquam hanc rem resciverim,{{r|1.1.100|100}} eum uxorem ducturum esse aliam. '''LENA'''. Nihil amori iniuriumst. '''SEL.''' Nunc te amabo ut hanc hic <unum> triduom hoc solum sinas esse et hic servare apud me. Nam ad matrem accersita sum.{{l|105}} '''LENA'''. Quamquam istud mihi erit molestum triduom, et damnum dabis, faciam. '''SEL.''' Facis benigne et amice. Sed tu, Gymnasium mea,{{r|1.1.105|105}} si me absente Alcesimarchus veniet, nolito acriter eum inclamare (utut erga me est meritus, mihi cordi est tamen), sed, amabo, tranquille: ne quid, quod illi doleat, dixeris.{{l|110}} Accipias clavis: si quid opus tibi erit prompto, promito. Ego volo ire. '''GYMN.''' Vt mi excivisti lacrimas. '''SEL.''' Gymnasium mea,{{r|1.1.110|110}} bene vale. '''GYMN.''' Cura te, amabo. Sicine immunda, obsecro, ibis? '''SEL.''' Immundas fortunas aequom est squalorem sequi. '''GYMN.''' Amiculum hoc sustolle saltem. '''SEL.''' Sine trahi, cum egomet trahor.{{l|115}} '''GYMN.''' Quando ita tibi lubet, vale atque salve. '''SEL.''' Si possim, velim. '''GYMN.''' Numquid me vis, mater, intro quin eam? Ecastor mihi{{r|1.1.115|115}} visa amare. '''LENA'''. Istoc ergo auris graviter obtundo tuas, ne quem ames. Abi intro. '''GYMN.''' Numquid me vis? '''LENA'''. Vt valeas. '''GYMN.''' Vale.</poem> ===<span id='1.2.0'></span>I.ii=== <poem>[LENA] '''LENA'''. Idem mihi magnae quod parti est vitium mulierum{{l|120}} quae hunc quaestum facimus: quae ubi saburratae sumus, largiloquae extemplo sumus, plus loquimur quam sat est. Nam ego illanc olim, quae hinc flens abiit, parvolam puellam proiectam ex angiportu sustuli.{{r|1.2.5|5}} [Adulescens quidam hic est adprime nobilis{{l|125}} quin ego nunc quia sum onusta mea ex sententia quiaque adeo me complevi flore Liberi, magis libera uti lingua conlibitum est mihi, tacere nequeo misera quod tacito usus est.{{r|1.2.10|10}} Sicyone, summo genere; ei vivit pater.{{l|130}} Is amore misere hanc deperit mulierculam, quae hinc modo flens abiit. Contra amore eum haec deperit.] Eam meae ego amicae dono huic meretrici dedi, quae saepe mecum mentionem fecerat,{{r|1.2.15|15}} puerum aut puellam alicunde ut reperirem sibi,{{l|135}} recens natum, eapse quod sibi supponeret. Ubi mihi potestas primum evenit, ilico feci eius ei quod me oravit copiam. Postquam eam puellam a me accepit, ilico{{r|1.2.20|20}} eandem puellam peperit quam a me acceperat,{{l|140}} sine obstetricis opera et sine doloribus, item ut aliae pariunt, quae malum quaerunt sibi. Nam amatorem aibat esse peregrinum sibi suppositionemque eius facere gratia.{{r|1.2.25|25}} Id duae nos solae scimus: ego quae illi dedi{{l|145}} et illa quae a me accepit, praeter vos quidem. Haec sic res gesta est. Si quid usus venerit, meminisse ego hanc rem vos volo. Ego abeo domum.</poem> ===<span id='1.3.0'></span>I.iii=== <poem>[AVXILIVM] '''AVXILIVM''' Vtrumque haec, et multiloqua et multibiba, est anus. Satin vix reliquit deo quod loqueretur loci,{{l|150}} ita properavit de puellae proloqui suppositione. Quod si tacuisset, tamen ego eram dicturus, deus, qui poteram planius.{{r|1.3.5|5}} Nam mihi Auxilio est nomen. Nunc operam date, ut ego argumentum hoc vobis plane perputem.{{l|155}} Fuere Sicyoni iam diu Dionysia. Mercator venit huc ad ludos Lemnius, isque hic compressit virginem, adulescentulus,{{r|1.3.10|10}} <vi>, vinulentus multa nocte in via. Is ubi malam rem scit se meruisse, ilico{{l|160}} pedibus perfugium peperit, in Lemnum aufugit, ubi habitabat tum. Illa quam compresserat decumo post mense exacto hic peperit filiam.{{r|1.3.15|15}} Quoniam reum eius facti nescit qui siet, paternum servom sui participat consili,{{l|165}} dat eam puellam ei servo exponendam ad necem. Is eam proiecit. Haec puellam sustulit. Ille clam observavit servos <qui eam proiecerat>{{r|1.3.20|20}} quo aut quas in aedis haec puellam deferat. Ut eampse vos audistis confiterier,{{l|170}} dat eam puellam meretrici Melaenidi, eaque educavit eam sibi pro filia bene ac pudice. Tum illic autem Lemnius{{r|1.3.25|25}} propinquam uxorem duxit, cognatam suam. Ea diem suom obiit, facta morigera est viro.{{l|175}} Post<quam> ille uxori iusta fecit, ilico huc commigravit; duxit uxorem hic sibi eandem quam olim virginem hic compresserat,{{r|1.3.30|30}} et eam cognoscit esse, quam compresserat; illa illi dicit, eius se ex iniuria{{l|180}} peperisse gnatam atque eam se servo ilico dedisse exponendam. Ille extemplo servolum iubet illum eundem persequi, si qua queat{{r|1.3.35|35}} reperire quae sustulerit. Ei rei nunc suam operam usque assiduo servos dat, si possiet{{l|185}} meretricem illam invenire, quam olim tollere, cum ipse exponebat, ex insidiis viderat. Nunc quod relicuom restat volo persolvere,{{r|1.3.40|40}} ut expungatur nomen, ne quid debeam. Adulescens hic est Sicyoni, ei vivit pater;{{l|190}} is amore proiecticiam illam deperit quae dudum flens hinc abiit ad matrem suam, et illa hunc contra, qui est amor suavissimus.{{r|1.3.45|45}} Ut sunt humana, nihil est perpetuom datum. Pater adulescenti dare volt uxorem; hoc ubi{{l|195}} mater rescivit, iussit accersi eam domum. Haec sic res gesta est. Bene valete et vincite virtute vera, quod fecistis antidhac;{{r|1.3.50|50}} servate vostros socios, veteres et novos, augete auxilia vostra iustis legibus,{{l|200}} perdite perduelles, parite laudem et lauream, ut vobis victi Poeni poenas sufferant.</poem> ==ACTVS II== ===<span id='2.1.0'></span>II.i=== <poem>[ALCESIMARCHVS] '''ALCESIMARCHVS''' Credo ego Amorem primum apud homines carnificinam commentum. Hanc ego de me coniecturam domi facio, ni foris quaeram, qui omnes homines supero [atque] antideo cruciabilitatibus animi.{{l|205}} Iactor [crucior] agitor stimulor, versor in amoris rota, miser exanimor,{{r|2.1.5|5}} feror differor distrahor diripior, ita nubilam mentem animi habeo.{{l|210|209-210}} Ubi sum, ibi non sum, ubi non sum, ibist animus, ita mi omnia sunt ingenia; quod lubet, non lubet iam id continuo,{{r|2.1.10|10}} ita me Amor lassum animi ludificat,{{l|215|214-215}} fugat, agit, appetit, raptat, retinet, lactat, largitur: quod dat non dat; deludit: modo quod suasit, <id> dissuadet, quod dissuasit, id ostentat.{{r|2.1.15|15}}{{l|220|219-220}} Maritumis moribus mecum experitur ita meum frangit amantem animum; neque, nisi quia miser non eo pessum, mihi ulla abest perdito permities. Ita pater apud villam detinuit{{r|2.1.20|20}}{{l|225}} me hos dies sex ruri continuos, neque licitum interea est meam amicam visere <nowiki>* * *</nowiki> estne hoc miserum memoratu? <nowiki>* * *</nowiki></poem> ====FRAGMENTA==== <poem>[ALCESIMARCHVS ⸱ SERVVS ⸱ SENEX ⸱ GYMNASVM ⸱ LENA ⸱ SELENIVM ⸱ MELAENIS] Gloss. Plaut. Nudiussextus{{r|2.1.25|25}}{{l|230}} Gelius [[Noctes Atticae/Liber VI#VII.|Noctes Atticae VI.VII.III]]: ('''ALC.''') Potine tu homo facinus facere strenuom? ('''SERVVS''') Aliorum affatim est qui faciant. Sane ego me nolo fortem perhiberi virum. <nowiki>* * *</nowiki>{{l|232a}} '''SERVVS'''. Sed quid istuc? '''ALC.''' Mala multa dici mihi volo. '''SERV.''' Qua gratia? '''ALC.''' Quia vivo. '''SERV.''' Facile id quidem edepol possum, si tu vis. '''ALC.''' Volo. '''SERV.''' At enim ne tu exponas pugno os metuo in imperio meo.{{r|2.1.30|30}}{{l|235}} '''ALC.''' Numquam edepol faciam. '''SERV.''' Fidem da. '''ALC.''' Do, non facturum esse me. Sed ego primum, tot qui ab amica abesse potuerim dies, sum nihili. '''SERV.''' Nihili hercle vero es. '''ALC.''' Quam ego amarem perdite, quae me amaret contra. '''SERV.''' Dignus hercle es infortunio. '''ALC.''' Ei me <tot tam> acerba facere in corde. '''SERV.''' Frugi nunquam eris.{{r|2.1.35|35}}{{l|240}} '''ALC.''' Praesertim quae coniurasset mecum et firmasset fidem, '''SERV.''' Neque deos neque homines aequom est facere tibi posthac bene. '''ALC.''' Quae esset aetatem exactura mecum in matrimonio, '''SERV.''' Compedes te capere oportet neque eas unquam ponere. '''ALC.''' Quae mihi esset commendata et meae fidei concredita,{{r|2.1.40|40}}{{l|245}} '''SERV.''' Hercle te verberibus multum caedi oportere arbitror. '''ALC.''' Quae mellillam me vocare et suavium solitast suom. '''SERV.''' Ob istuc unum verbum dignu's, deciens qui furcam feras. '''ALC.''' Egomet laetor. Sed quid auctor nunc mihi es? '''SERV.''' Dicam tibi: Supplicium illi des, suspendas te, ne tibi suscenseat.{{r|2.1.45|45}}{{l|250}} '''ALC.''' Quian <nowiki>* * *</nowiki> '''SERV.''' Quid tu ergo <nowiki>* * *</nowiki> te manuleo <nowiki>* * *</nowiki> ('''ALC.''') Quid si amo? <nowiki>* * *</nowiki> ('''T.''') <nowiki>* * *</nowiki> est amor{{l|273}} <nowiki>* * *</nowiki> atque illam quam <te> amare intellego{{r|2.1.50|50}} <nowiki>* * *</nowiki> si conclusos vos <me> habere in carcere <nowiki>* * *</nowiki> amoris noctesque et dies ni emortuos <nowiki>* * *</nowiki> mihi nunquam quisquam <nowiki>* * *</nowiki> ('''T.''') Immo maxumus.{{r|2.1.55|55}} Nam qui amant stulte atque inmodeste atque inprobe{{l|280}} <nowiki>* * *</nowiki> ne ament. <nowiki>* * *</nowiki> ('''ALC.''') <nowiki>* * *</nowiki> ubi tu es? '''SERV.''' Ecce me. '''ALC.''' I, adfer mihi arma et loricam adducito.{{r|2.1.60|60}} '''SERV.''' Loricam adducam?{{l|285}} '''ALC.''' I, curre, equom adfer. '''SERV.''' Hercle hic insanit miser. '''ALC.''' Abi atque hastatos multos, multos velites, multos cum multis—nil moror precario. Ubi sunt quae iussi? '''SERV.''' Sanus hic non est satis.{{r|2.1.65|65}} '''T.''' Ab anu esse credo nocitum, cum illaec sic facit.{{l|290}} '''SERV.''' Vtrum deliras, quaeso, an astans somnias, qui equom me adferre iubes, loricam adducere, multos hastatos, post id multos velites, multos cum multis? Haec tu pervorsario{{r|2.1.70|70}} mihi fabulatu's. '''ALC.''' Dixin ego istaec, obsecro?{{l|295}} '''SERV.''' Modo quidem hercle haec dixisti. '''ALC.''' Non praesens quidem. '''SERV.''' Praestigiator, siquidem hic non es atque ades. '''T.''' Video ego te Amoris valde tactum toxico, adulescens; eo te magis volo monitum. '''ALC.''' Mone.{{r|2.1.75|75}} '''T.''' Cave sis cum Amore tu unquam bellum sumpseris.{{l|300}} '''ALC.''' Quid faciam? '''T.''' Ad matrem eius devenias domum, expurges, iures, ores blande per precem eamque exores ne tibi suscenseat. '''ALC.''' Expurigabo hercle omnia ad raucam ravim.{{r|2.1.80|80}} <nowiki>* * *</nowiki>{{l|304a}} Non. P. 72M: ('''SENEX''') prohibet divitiis maximis, dote altili atque opima. <nowiki>* * *</nowiki>{{l|305a}} mulierculam exornatulam. <nowiki>* * *</nowiki> quidem hercle scita. Quamquam vetus cantherius sum, etiam nunc, ut ego opinor, adhinnire equolam possum ego hanc, si detur sola soli.{{r|2.1.85|85}} '''GYMNASIVM''' Nimis opportune mi evenit rediisse Alcesimarchum; nam sola nulla invitior solet esse. '''SEN.''' Me vocato,{{l|310}} ne sola sis: ego tecum <ero, volo> ego agere, ut tu agas aliquid. '''GYMN.''' Nimis lepide exconcinnavit hasce aedis Alcesimarchus. '''SEN.''' Vt quo<m Ven>us adgreditur, <place>t; lepidumst amare semper.{{r|2.1.90|90}} '''GYMN.''' Venerem meram haec aedes olent, quia amator expolivit. '''SEN.''' Non modo ipsa lepidast, commode quoque hercle fabulatur.{{l|315}} Sed cum dicta huius interpretor, haec herclest, ut ego opinor, meum quae corrumpit filium. Suspiciost eam esse, utpote quam nunquam viderim; de opinione credo.{{r|2.1.95|95}} Nam hasce aedis conductas habet meus gnatus, haec ubi astat: hoc hanc eam esse opiniost; nam haec illum nominavit.{{l|320}} Quid si adeam atque appellem. Mali damnique inlecebra, salve. '''GYMN.''' <nowiki>* * *</nowiki> vapulabis. '''SEN.''' <nowiki>* * *</nowiki> volo apud te.{{r|2.1.100|100}} <nowiki>* * *</nowiki> '''GYMN.''' Intro abeo,{{l|330}} nam meretricem astare in via solam prostibuli sanest. <nowiki>* * *</nowiki> '''GYMN.''' quid vis.{{r|2.1.105|105}}{{l|362}} '''SEN.''' Volo ex te scire quidquid est <nowiki>* * *</nowiki> quid ego usquam male feci tibi <aut meu>s quisquam, id edisserta, quam ob rem me meumque filium quom <matr>e remque nostram{{l|365}} habes perditui et praedatui? '''GYMN.''' Miser errat, ut ego dixi. Lepidast materies, ludam ego hunc, nam occasio videtur.{{r|2.1.110|110}} Potin operam inique equidem malam <ut ne> des innocenti? '''SEN.''' Sed <obsecro> te, nullusnest tibi amator alius quisquam, nisi meus modo unus filius? '''GYMN.''' Quem quidem ego amem, alius nemo est.{{l|370}} '''SEN.''' At ego <nowiki>* * *</nowiki> '''GYMN.''' Nil moror: damno sunt tui mihi similes. '''SEN.''' Quid <nowiki>* * *</nowiki> (GYMN.) isne est id arbitratus?{{r|2.1.115|115}} <nowiki>* * *</nowiki>{{l|372a}} ('''GYM.''') datores negotioli bellissimi senices soletis esse.<ref>[[Institutiones grammaticae/Liber III#38|Institutiones grammaticae 3.38]], [[Institutiones grammaticae/Liber VI#94|Institutiones grammaticae 6.94]]</ref> <nowiki>* * *</nowiki>{{l|373a}} Prisc. GL 2.388K '''LENA'''. Me respondere postulas? Iniurium est.{{r|2.1.120|120}} Stipulari semper me ultro oportet a viris,{{l|375}} eum quaestum facio, nil viris promittere. <nowiki>* * *</nowiki>{{l|376a}} Prisc. GL 2.107K siquidem imperes pro copia, pro recula <nowiki>* * *</nowiki>{{r|2.1.125|125}}{{l|377a}} Festus 372M '''LENA'''. Quin is, si itura es? Nimium is vegrandi gradu. Non. 198M '''GYMN.''' Pol ad cubituram, mater, magis sum exercita fere quam ad cursuram. Eo sum tardiuscula.{{l|380}} Non. 499M meminere officium suom. Non. 63M et 415M ita mustulentus ventus nares attigit.{{r|2.1.130|130}} Non. 108M capillo scisso atque excissatis auribus Non. 190M quae quasi carnificis angiporta purigans <nowiki>* * *</nowiki>{{l|404}} non quasi nunc haec sunt hic, limaces, lividae, febriculosae, miserae amicae, osseae,{{r|2.1.135|135}} diobolares, schoeniculae, miraculae, cum extritis talis, cum todillis crusculis <nowiki>* * *</nowiki> '''SEL.''' Molestus es.{{l|449}} '''ALC.''' Meae issula sua <aede>s egent. Ad me <sine ducam>. '''SEL.''' Aufer manum.{{l|450}} '''ALC.''' Germana mea sororcula. '''SEL.''' Repudio te fraterculum.{{r|2.1.140|140}} '''ALC.''' Tum tu igitur, mea matercula. '''MEL.''' Repudio te † fraterculum. '''ALC.''' Opsecro te '''SEL.''' Valeas. '''ALC.''' Vt sinas '''SEL.''' Nil moror. '''ALC.''' Expurigare me. '''SEL.''' <nowiki>* * *</nowiki> '''ALC.''' Sine dicam. '''MEL.''' Satis sapit mihi tuis periuriis. <nowiki>* * *</nowiki> at nunc non potest. '''ALC.''' Supplicium polliceri volo.{{l|455}} '''SEL.''' At mi aps te accipere non libet. '''ALC.''' Em omnia{{r|2.1.145|145}} patior iure infelix. '''SEL.''' Volup est neque tis misereri decet. Quamquam hominem <nowiki>* * *</nowiki> verba dare <nowiki>* * *</nowiki> non illa * qui frangant foedera{{l|460}} <nowiki>* * *</nowiki> eos <nowiki>* * *</nowiki>{{r|2.1.145|145}} ('''SEL.''') dabis. '''ALC.''' At ego nec do neque te amittam hodie, nisi quae volo tecum loqui das mihi operam. '''MEL.''' Potin ut mihi molestus ne sis? '''ALC.''' Quin id est nomen mihi,{{l|465}} omnes mortales vocant molestum. <nowiki>* * *</nowiki>{{r|2.1.150|150}} <nowiki>* * *</nowiki> obsecro. '''MEL.''' At frustra obsecras. <nowiki>* * *</nowiki> quia sine omni <nowiki>* * *</nowiki> '''ALC.''' Dabo ius iurandum. <nowiki>* * *</nowiki>{{l|470}} '''MEL.''' At ego nunc <ab> illo mihi <caveo> iure iurando tuo;{{r|2.1.160|160}} similest ius iurandum amantum quasi ius confusicium. '''ALC.''' Nescia <nowiki>* * *</nowiki> <nowiki>* * *</nowiki> ('''MEL.''') nugas agis. <nowiki>* * *</nowiki>{{l|475}} '''ALC.''' Supplicium dabo <nowiki>* * *</nowiki>{{r|2.1.165|165}}{{l|477}} quo modo ego <nowiki>* * *</nowiki> <nowiki>* * *</nowiki> ('''MEL.''') quia es nactus novam, quae <nowiki>* * *</nowiki> quaedam quasi tu nescias.{{l|480}} <nowiki>* * *</nowiki> '''ALC.''' Di deaeque illam perdant † pariter. <nowiki>* * *</nowiki> umquam, si hoc fallo. '''MEL.''' Nil moror{{r|2.1.170|170}} <nowiki>* * *</nowiki> falsum fallis, eo te <nowiki>* * *</nowiki> ignorat fides. Postremo, si mihi dedisses verba, deis numquam dares. '''ALC.''' Quin equidem illam ducam uxorem. '''MEL.''' Ducas, si <nowiki>* * *</nowiki>{{l|485}} nunc hoc si tibi commodumst, quae <nowiki>* * *</nowiki> '''ALC.''' Instruxi illi aurum atque vestem. ('''MEL.''') <nowiki>* * *</nowiki>{{r|2.1.175|175}} siquidem amabas, <nowiki>* * *</nowiki> illi instrui. Sed sino. Iam hoc mihi responde quod <ego> te rogavero: instruxisti <nowiki>* * *</nowiki>{{l|490}} tibi ita ut voluisti <nowiki>* * *</nowiki> ('''ALC.''') quod volo. '''MEL.''' Eo facetu's quia tibi aliast sponsa locuples Lemnia.{{r|2.1.180|180}} Habeas. Neque nos factione tanta quanta tu sumus neque opes nostrae tam sunt validae quam tuae; verum tamen hau metuo ne ius iurandum nostrum quisquam culpitet:{{l|495}} tu iam, si quid tibi dolebit, scies qua doleat gratia. '''ALC.''' Di me perdant— '''MEL.''' Quodcumque optes, tibi velim contingere.{{r|2.1.185|185}} '''ALC.''' Si illam uxorem duxero umquam, mihi quam despondit pater. '''MEL.''' Et me, si umquam tibi uxorem filiam dedero meam. '''ALC.''' Patierin me periurare? '''MEL.''' Pol te aliquanto facilius,{{l|500}} quam me meamque rem perire et ludificari filiam. Alibi quaere ubi iuri iurando tuo satis sit subsidi:{{r|2.1.190|190}} hic apud nos iam, Alcesimarche, confregisti tesseram. '''ALC.''' Face semel periclum. '''MEL.''' Feci saepe, quod factum queror. '''ALC.''' Redde mi illam. '''MEL.''' Inter novam rem verbum usurpabo vetus:{{l|505}} quod dedi datum non vellem, quod relicuomst non dabo. '''ALC.''' Non remissura es mihi illam? '''MEL.''' Pro me responsas tibi.{{r|2.1.195|195}} '''ALC.''' Non remittes? '''MEL.''' Scis iam dudum omnem meam sententiam. '''ALC.''' Satin istuc tibi in corde certumst? '''MEL.''' Quin ego commentor quidem. '''ALC.''' Non edepol <ego> istaec tua dicta nunc in auris recipio.{{l|510}} '''MEL.''' Non? Hem, quid agis igitur? Animum advorte iam, ut quid agas scias. '''ALC.''' At ita me di deaeque, superi atque inferi et medioxumi,{{r|2.1.200|200}} itaque me Iuno regina et Iovis supremi filia itaque me Saturnus eius patruos— '''MEL.''' Ecastor pater. '''ALC.''' Itaque me Ops opulenta illius avia— '''MEL.''' Immo mater quidem.{{l|515}} '''ALC.''' Iuno filia et Saturnus patruos et summus Iuppiter— tu me delenis, propter te haec pecco. '''MEL.''' Perge dicere.{{r|2.1.205|205}} '''ALC.''' Anne etiam, ut quid consultura sis sciam, pergis eloqui? '''MEL.''' Non remittam. Definitumst. '''ALC.''' Enim vero ita me Iuppiter itaque me Iuno itaque Ianus ita—quid dicam nescio.{{l|520}} Iam scio. Immo, mulier, audi, meam ut scias sententiam. Di me omnes, magni minuti, et etiam patellarii{{r|2.1.210|210}} faxint, ne ego <dem vivae> vivos savium Selenio, nisi ego teque tuamque † filiam meque hodie obtruncavero, poste autem cum primo luci cras nisi ambo occidero,{{l|525}} et equidem hercle nisi pedatu tertio † omnis efflixero, nisi tu illam remittis ad me. Dixi quae volui. Vale.{{r|2.1.215|215}} '''MEL.''' Abiit intro iratus. Quid ego nunc agam? Si redierit illa ad hunc, ibidem loci res erit: ubi odium occeperit, illam extrudet, tum hanc uxorem Lemniam ducet domum.{{l|530}} Sed tamen ibo et persequar: amens ne quid faciat, cauto opust. Postremo, quando aequa lege pauperi cum divite{{r|2.1.220|220}} non licet, perdam operam potius quam carebo filia. Sed quis hic est qui recta platea cursum huc contendit suom? Et illud paveo et hoc formido, ita tota sum misera in metu.{{l|535}}</poem> ===<span id='2.2.0'></span>II.ii=== <poem>[LAMPADIO] '''LAMPADIO''' Anum sectatus sum clamore per vias, miserrumam habui. Ut illaec hodie quot modis moderatrix <linguae> fuit atque immemorabilis. Quot illi blanditias, quid illi promisi boni, quot admoenivi fabricas, quot fallacias{{r|2.2.5|5}}{{l|540}} in quaestione. Vix exculpsi ut diceret, quia ei promisi dolium vini dare.</poem> ===<span id='2.3.0'></span>II.iii=== <poem>[PHANOSTRATA ⸱ LAMPADIO ⸱ MELAENIS] '''PHANOSTRATA''' Audire vocem visa sum ante aedis modo mei Lampadisci servi. '''LAMP.''' Non surda es, era: recte audivisti. '''PHAN.''' Quid agis hic? '''LAMP.''' Quod gaudeas.{{l|545}} '''PHAN.''' Quid id est? '''LAMP.''' Hinc ex hisce aedibus paulo prius vidi exeuntem mulierem. '''PHAN.''' Illam quae meam{{r|2.3.5|5}} gnatam sustulerat? '''LAMP.''' Rem tenes. '''PHAN.''' Quid postea? '''LAMP.''' Dico ei, quo pacto eam ab hippodromo viderim erilem nostram filiam sustollere.{{l|550}} Extimuit tum illa. '''MEL.''' Iam horret corpus, cor salit. Nam mihi ab hippodromo memini adferri parvolam{{r|2.3.10|10}} puellam eamque me mihi supponere. '''PHAN.''' Age perge, quaeso. Animus audire expetit ut gesta res sit. '''MEL.''' Vtinam audire non queas.{{l|555}} <nowiki>* * *</nowiki>{{l|555a}} '''LAMP.''' Pergo illa<m onerare> dictis: "illaec ted anus{{r|2.3.15|15}} fortu<nis ex secundis ad mi>seras vocat. Nam illaec tibi nutrix est, ne matrem censeas. Ego te reduco et revoco ad <summas> ditias, ubi tu locere in luculentam familiam,{{l|560}} unde tibi talenta magna viginti pater{{r|2.3.20|20}} det dotis; non enim hic, ubi ex Tusco modo tute tibi indigne dotem quaeras corpore." '''PHAN.''' An, amabo, meretrix illa est quae illam sustulit? '''LAMP.''' Immo [meretrix] fuit; sed ut sit de ea re, eloquar.{{l|565}} Iam perducebam illam ad me suadela mea:{{r|2.3.25|25}} anus ei amplexa est genua, plorans, obsecrans, ne deserat se: eam suam esse filiam, seque eam peperisse sancte adiurabat mihi. "istanc quam quaeris" inquit "ego amicae meae{{l|570}} dedi, quae educaret eam pro filiola sua;{{r|2.3.30|30}} et vivit" inquit. "ubi ea est?" inquam extempulo. '''PHAN.''' Servate di med, obsecro. '''MEL.''' At me perditis. '''PHAN.''' Quoi illam dedisset exquisisse oportuit. '''LAMP.''' Quaesivi, et dixit meretrici Melaenidi.{{l|575}} '''MEL.''' Meum elocutust nomen, interii <oppido>.{{r|2.3.35|35}} '''LAMP.''' Vbi elocuta est ego continuo anum interrogo; "ubi habitat?" inquam "duc ac demonstra mihi." "avecta est" inquit "peregre hinc habitatum."'''MEL.''' Obsipat aculam. '''LAMP.''' 'Quo avecta est, eo sequemur. Sicine{{l|580}} agis nugas? Periisti hercle, ni <nowiki>* * *</nowiki>"{{r|2.3.40|40}} <nowiki>* * *</nowiki> <non> hoc longe destiti instare, usque adeo donec se adiurat anus iam mihi monstrare. '''PHAN.''' At non missam oportuit. '''LAMP.''' Servatur. Sed illaec se quandam aibat mulierem{{l|585}} suam bene volentem convenire etiam prius,{{r|2.3.45|45}} commune quacum id esset sibi negotium. Et scio venturam. '''MEL.''' Me indicabit, et suas ad meas miserias † alias faciem consciam.{{l|590|589-590}} '''PHAN.''' Quid nunc vis facere me? '''LAMP.''' Intro abi atque animo bono es. Vir tuos si veniet, iube domi opperirier,{{r|2.3.50|50}} ne in quaestione mihi sit, si quid eum velim. Ego ad anum recurro rursum. '''PHAN.''' Lampadio, obsecro, cura. '''LAMP.''' Perfectum ego hoc dabo negotium.{{l|595}} '''PHAN.''' Deos teque spero.—'''LAMP.''' Eosdem ego, uti abeas domum. '''MEL.''' Adulescens, asta atque audi. '''LAMP.''' Men, mulier, vocas?{{r|2.3.55|55}} '''MEL.''' Te. '''LAMP.''' Quid negoti est? Nam occupatus sum ampliter. '''MEL.''' Quis istic habitat? '''LAMP.''' Demipho dominus meus. '''MEL.''' Nempe istic est, qui Alcesimarcho filiam{{l|600}} suam despondit in divitias maxumas? '''LAMP.''' Is ipsust. '''MEL.''' Eho tu, quam vos igitur filiam{{r|2.3.60|60}} nunc quaeritatis alteram? '''LAMP.''' Ego dicam tibi: non ex uxore natam uxoris filiam. '''MEL.''' Quid istuc est verbi? '''LAMP.''' Ex priore muliere{{l|605}} nata, inquam, meo ero est filia. '''MEL.''' Certe modo huius, quae locuta est, quaerere aibas filiam.{{r|2.3.65|65}} '''LAMP.''' Huius ergo quaero. '''MEL.''' Quo modo igitur, obsecro, haec est prior, quae nupta nunc est? '''LAMP.''' Conteris tu tua me oratione, mulier, quisquis es.{{l|610}} Medioxumam quam duxit uxorem, ex ea nata est haec virgo, Alcesimarcho quae datur.{{r|2.3.70|70}} Ea uxor diem obiit. Iam scis? '''MEL.''' Teneo istuc satis. Sed ego illud quaero confragosum, quo modo prior posterior sit et posterior sit prior?{{l|615}} '''LAMP.''' Prius hanc compressit quam uxorem duxit domum, prius gravida facta est priusque peperit filiam;{{r|2.3.75|75}} eam postquam peperit, iussit parvam proici: ego eam proieci, alia mulier sustulit, ego inspectavi. Erus hanc duxit postibi.{{l|620}} Eam nunc puellam filiam eius quaerimus. Quid nunc supina susum in caelum conspicis?{{r|2.3.80|80}} '''MEL.''' Ei nunciam istuc quo properabas, nil moror. Nunc intellexi. '''LAMP.''' Dis hercle habeo gratiam, nam ni intellexes, numquam, credo, amitteres.{{l|625}} '''MEL.''' Nunc mihi bonae necessumst esse ingratiis, quamquam esse nolo. Rem palam esse intellego:{{r|2.3.85|85}} nunc egomet potius hanc inibo gratiam ab illis, quam illaec me indicet. Ibo domum, atque ad parentes redducam Selenium.{{l|630}}</poem> ==ACTVS III== ===<span id='3.2.0'></span>III.i=== <poem>[MELAENIS ⸱ ALCESIMARCHVS ⸱ SELENIVM] '''MELAENIS''' Rem elocuta sum tibi omnem; sequere hac me, Selenium, ut eorum quoiam esse oportet te sis potius quam mea. Quamquam invita te carebo, animum ego inducam tamen ut illud quem <ad modum> tuam in rem bene conducat consulam. Nam hic crepundia insunt, quibuscum te illa olim ad me detulit,{{r|3.1.5|5}}{{l|635}} quae mihi dedit, parentes te ut cognoscant facilius. Accipe hanc cistellam, Halisca. Agedum pulta illas fores. Dic me orare ut aliquis intus prodeat propere ocius. '''ALCESIMARCHVS''' Recipe me ad te, Mors, amicum et benevolum. '''SELENIVM''' Mater mea,{{l|640|639-640}} periimus miserae. '''ALC.''' Vtrum hac me feriam an ab laeva latus?{{r|3.1.10|10}} '''MEL.''' Quid tibi est? '''SEL.''' Alcesimarchum non vides? Ferrum tenet. '''ALC.''' Ecquid agis? Remorare. Lumen linque. '''SEL.''' Amabo, accurrite, ne se interemat. '''ALC.''' O Salute mea salus salubrior, tu nunc, si ego volo seu nolo, sola me ut vivam facis.{{l|645}} '''MEL.''' Haud voluisti istuc severum facere. '''ALC.''' Nil mecum tibi,{{r|3.1.15|15}} mortuos tibi sum: hanc ut habeo certum est non amittere; nam hercle iam ad me adglutinandam totam decretum est dare. Ubi estis, servi? Occludite aedis pessulis, repagulis ilico: hanc ego tetulero intra limen. '''MEL.''' Abiit, abstulit{{l|650}} mulierem. Ibo, persequar iam illum intro, ut haec ex me sciat{{r|3.1.20|20}} eadem, si possum tranquillum facere ex irato mihi.</poem> ==ACTVS IV== ===<span id='4.1.0'></span>IV.i=== <poem>[LAMPADIO ⸱ PHANOSTRATA] '''LAMPADIO''' Nullam ego me vidisse credo magis anum excruciabilem quam illaec est, quae dudum fassa est mihi quaene infitias eat. Sed eccam eram video. Sed quid hoc est, haec quod cistella hic iacet{{l|655}} cum crepundiis? Nec quemquam conspicor alium in via. Faciundum est puerile officium: conquiniscam ad cistulam.{{r|4.1.5|5}} '''PHANOSTRATA''' Quid agis, Lampadio? '''LAMP.''' Haec cistella numnam hinc ab nobis domo est? Nam hinc ab ostio iacentem sustuli. '''PHAN.''' Quid nuntias super anu? '''LAMP.''' Scelestiorem in terra nullam esse alteram.{{l|660}} Omnia infitiatur ea quae dudum confessa est mihi. Nam hercle ego <quam> illam anum inridere me ut sinam, satiust mihi{{r|4.1.10|10}} quovis exitio interire. '''PHAN.''' Di, obsecro vostram fidem. '''LA.''' Quid deos obsecras? '''PH.''' Servate nos. '''LA.''' Quid est? '''PH.''' Crepundia haec sunt, quibuscum tu extulisti nostram filiolam ad necem.{{l|665}} '''L.''' Sanane es? P. Haec sunt profecto. '''L.''' Pergin? P. Haec sunt. '''L.''' Si mihi alia mulier istoc pacto dicat, dicam esse ebriam.{{r|4.1.15|15}} '''PHAN.''' Non ecastor falsa memoro. '''LAMP.''' Nam, obsecro, unde haec gentium? Aut quis deus obiecit hanc ante ostium nostrum, quasi dedita opera, in tempore ipso? '''PHAN.''' Spes mihi sancta subveni.{{l|670}}</poem> ===<span id='4.2.0'></span>IV.ii=== <poem>[HALISCA ⸱ LAMPADIO ⸱ PHANOSTRATA] '''HALISCA''' Nisi quid mi opis di dant, disperii, neque unde auxilium expetam habeo. Itaque † petulantia mea me animi miseram habet. Quae in tergum meum ne veniant, male formido, si era mea <me> sciat tam socordem esse quam sum. Quamne in manibus tenui atque accepi hic ante aedis{{r|4.2.5|5}}{{l|675}} cistellam, ubi ea sit nescio, nisi ut opinor loca haec circiter excidit mihi. Mei homines, mei spectatores, facite indicium, si quis vidit, quis eam abstulerit quisve sustulerit et utrum hac an illac iter institerit. Non sum scitior, quae hos rogem aut quae fatigem,{{r|4.2.10|10}}{{l|680}} qui semper malo muliebri sunt lubentes. Nunc vestigia hic si qua sunt noscitabo. Nam si nemo hac praeter iit, postquam intro abii, cistella hic iaceret. Quid hic? Perii, opinor. Actum est, ilicet me infelicem et scelestam.{{r|4.2.15|15}}{{l|685}} Nulla est, neque ego sum usquam. Perdita perdidit me. Sed pergam ut coepi tamen, quaeritabo. Nam et intus paveo et foris formido, ita nunc utrubique metus me agitat.{{l|688a}} Ita sunt homines misere miseri:{{r|4.2.20|20}} ille nunc laetus est, quisquis est, qui illam habet,{{l|690}} quae neque illa illi quicquam usui et mi exitio est. Sed memet moror, quom hoc ago setius. Halisca, hoc age, ad terram aspice et despice, oculis investiges, astute augura.{{r|4.2.25|25}} '''LAM.''' Era. '''PH.''' Hem quid est? '''LAM.''' Haec est. '''PH.''' Quis est? '''LAM.''' Quoi haec excidit cistella.{{l|695}} '''PHAN.''' Certe est, eum locum signat, ubi ea excidit: apparet. '''HAL.''' Sed is hac iit, hac socci video vestigium in pulvere, persequar hac. In hoc iam loco cum altero constitit. Hic{{r|4.2.30|30}} meis turba oculis modo se obiecit:{{l|699a}} neque prorsum iit hac: hic stetit, hinc illo{{l|700}} exiit. Hic concilium fuit.{{l|700a}} Ad duos attinet, liquidumst. Attat, singulum video vestigium.{{r|4.2.35|35}}{{l|701a}} Sed is hac abiit. Contemplabor. Hinc huc iit, hinc nusquam abiit. Actam rem ago. Quod periit, periit: meum corium <cum> cistella. Redeo intro. '''PHAN.''' Mulier, mane. Sunt qui volunt te conventam. '''HAL.''' Quis me revocat? '''LAMP.''' Bona femina et malus masculus volunt te.{{l|705}} '''HAL.''' <nowiki>* * *</nowiki> postremo ille{{r|4.2.40|40}} plus qui vocat scit quod velit, quam ego quae vocor. Revortor. [Ecquem vidisti † quaerere hic, amabo, in hac regione cistellam cum crepundiis, quam ego hic amisi misera? Nam dudum ut accucurrimus ad Alcesimarchum, ne se{{l|710}} vita interemeret, tum <eam mihi op>inor excidisse.{{r|4.2.45|45}} '''LAMP.''' Cistellam haec mulier <perdidit. Tace>amus, era, parumper. '''HAL.''' Disperii misera. Quid ego erae dicam? Quae me opere tanto servare iussit, qui suos Selenium parentes facilius posset noscere, quae erae [meae] supposita est parva,{{l|715}} quam quaedam meretrix ei dedit. '''LAMP.''' Nostram haec rem fabulatur,{{r|4.2.50|50}} hanc scire oportet, filia tua ubi sit, signa ut dicit. '''HAL.''' Nunc eam volt suae matri et patri, quibus nata est, reddere ultro. Mi homo, obsecro, alias res geris, ego tibi meas res mando. '''LAMP.''' Istuc ago, atque istic mihi cibus est, quod fabulare,{{l|720}} sed inter rem agendam istam erae huic respondi quod rogabat.{{r|4.2.55|55}} Nunc ad te redeo: si quid est opus, dic, impetratumst.] Quid quaeritabas? '''HAL.''' Mi homo et mea mulier, vos saluto. '''PHAN.''' Et nos te. Sed quid quaeritas? '''HAL.''' Vestigium hic requiro, qua aufugit quaedam <nowiki>* * *</nowiki> aestio <nowiki>* * *</nowiki> '''LAMP.''' Quid id? Quid nam est?{{l|725}} '''HAL.''' Alienum <nowiki>* * *</nowiki> et maerorem familiarem.{{r|4.2.60|60}} '''LAMP.''' Mala mers, era, haec et callida est. '''PHAN.''' Ecastor ita videtur. '''LAMP.''' Imitatur nequam bestiam et damnificam. '''PHAN.''' Quamnam, amabo? '''LAMP.''' Involvolum, quae in pampini folio intorta implicat se: itidem haec exorditur sibi intortam orationem.{{l|730}} Quid quaeritas? '''HAL.''' Cistellula hinc mi, adulescens, evolavit.{{r|4.2.65|65}} '''LAMP.''' In caveam latam oportuit. '''HAL.''' Non edepol praeda magna. '''LAMP.''' Mirum quin grex venalium in cistella infuerit una. '''PHAN.''' Sine dicat. '''LAMP.''' Si dicat quidem. '''PHAN.''' Age loquere [tu] quid ibi infuerit. '''HAL.''' Crepundia una. '''LAMP.''' Est quidam homo, qui illam ait se scire ubi sit.{{l|735}} At pol ille a quadam muliere, si eam monstret, gratiam ineat.{{r|4.2.70|70}} '''LAMP.''' At sibi ille quidam volt dari mercedem. '''HAL.''' At pol illa quaedam, quae illam cistellam perdidit, quoidam negat esse quod det. '''LAMP.''' At enim ille quidam o<peram bonum magis> expetit quam argentum. '''HAL.''' At pol illi quoidam mulieri nulla opera gratuita est.{{l|740}} '''PHAN.''' Commodule quaedam. Tu tibi nunc prodes. Confitemur{{r|4.2.75|75}} cistellam habere. '''HAL.''' At vos Salus servassit. Ubi ea nunc est? '''PHAN.''' Salvam eccam. Sed ego rem meam magnam confabulari tecum volo: sociam te mihi adopto ad meam salutem. '''HAL.''' Quid istuc negoti est? Aut quis es? '''PHAN.''' Ego sum illius mater,{{l|745}} quae haec gestitavit. '''HAL.''' Hicine tu ergo habitas? '''PHAN.''' Hariolare.{{r|4.2.80|80}} Sed quaeso, ambages, mulier, mitte atque hoc age. Eloquere, unde haec sunt tibi, cito, crepundia. '''HAL.''' Mea haec erilis gestitavit filia. '''LAMP.''' Mentiris, nam mea gestitavit, non tua.{{l|750}} '''PHAN.''' Ne obloquere. '''LAMP.''' Taceo. '''PHAN.''' Mulier, perge dicere.{{r|4.2.85|85}} Ubi ea est, quae gestitavit? '''HAL.''' Hic in proximo. '''PHAN.''' Istic quidem edepol mei viri habitat gener. <nowiki>* * *</nowiki>{{l|753a}} '''PHAN.''' Ne obloquere rusus. Perge porro dicere. Quot annos nata dicitur? '''HAL.''' Septemdecim.{{r|4.2.90|90}}{{l|755}} '''PHAN.''' Mea est. '''LAMP.''' East: u<t numer>us annorum attulit. '''HAL.''' Quid qua <tibi causa haec dixi?> iam quaero meam. '''LAMP.''' At po<l ego> sunt, quaero tertiam. '''PHAN.''' Quod quaeritabam, filiam inveni meam. '''HAL.''' Aequom est <reponi> per fidem quod creditum est,{{r|4.2.95|95}}{{l|760}} ne bene merenti sit malo benignitas. Nostra haec alumna est, tua profecto filia: <nowiki>* * *</nowiki>{{l|762a}} et redditura est tuam tibi, et ea gratia domo profecta est. Ceterum ex ipsa, obsecro,{{r|4.2.100|100}} exquaeritote: ego serva sum. '''PHAN.''' Aequom postulas.{{l|765}} '''HAL.''' Illius ego istanc esse malo gratiam. Sed istanc cistellam te opsecro ut reddas mihi. '''PHAN.''' Quid fit, Lampadio? '''LAMP.''' Quod tuom est teneas tuom. '''PHAN.''' At me huius miseret. '''LAMP.''' Sic faciundum censeo:{{r|4.2.105|105}} da isti cistellam et intro abi cum istac semul.{{l|770}} '''PHAN.''' Tibi auscultabo. Tene tu cistellam tibi, abeamus intro. Sed quid <est> nomen tuae dominae? '''HAL.''' Melaenis. '''PHAN.''' I prae, iam ego te sequar.</poem> ==ACTVS V== ===<span id='5.1.0'></span>V.i=== <poem>[DEMIPHO ⸱ LAMPADIO] '''DEMIPHO''' Quid hoc negoti est, quod omnes homines fabulantur per vias mihi esse filiam inventam? Et Lampadionem me in foro{{l|775}} quaesivisse aiunt. '''LAMP.''' Ere, unde is? '''DEM.''' Ex senatu. '''LAMP.''' Gaudeo tibi mea opera liberorum esse amplius. '''DEM.''' Enim non placet. Nil moror aliena mi opera fieri pluris liberos.{{r|5.1.5|5}} Sed quid istuc est? '''LAMP.''' Propera ire intro huc ad adfinem tuom, filiam tuam iam cognosces intus. Ibidem uxor tua est.{{l|780}} Abi cito. '''DEM.''' Praevorti hoc certumst rebus aliis omnibus. '''CATERVA''' Ne exspectetis, spectatores, dum illi huc ad vos exeant: nemo exibit, omnes intus conficient negotium.{{r|5.1.10|10}} Ubi id erit factum, ornamenta ponent; postidea loci qui deliquit vapulabit, qui non deliquit bibet.{{l|785}} Nunc quod ad vos, spectatores, relicuom relinquitur, more maiorum date plausum postrema in comoedia. </poem> <center>{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium operae]]}}</center> <references/> {{finis}} {{textquality|75%}} q9z6c6za63orurvuw91hzznhjl9l1fr 0 40441 270687 250454 2026-06-11T19:49:54Z Saumache 27923 /* I.iii */ 270687 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Titus Maccius Plautus |OperaeTitulus= Poenulus |OperaeWikiPagina= |Liber= |Editio= |Annus= saeculo III a.Ch.n. |Genera=Comoediae |Fons=[http://www.thelatinlibrary.com/plautus/poenulus.shtml thelatinlibrary.com] }} {| align=center id=toc |- align=center | ACTVS I - [[#I.i|i]] ⸱ [[#I.ii|ii]] ⸱ [[#I.iii|iii]]<br>ACTVS II - [[#II.i|i]]<br>ACTVS III - [[#III.i|i]] ⸱ [[#III.ii|ii]] ⸱ [[#III.iii|iii]] ⸱ [[#III.iv|iv]] ⸱ [[#III.v|v]] ⸱ [[#III.vi|vi]]<br>ACTVS IV - [[#IV.i|i]] ⸱ [[#IV.ii|ii]]<br>ACTVS V - [[#V.i|i]] ⸱ [[#V.ii|ii]] ⸱ [[#V.iii|iii]] ⸱ [[#V.iv|iv]] ⸱ [[#V.v|v]] ⸱ [[#V.vi|vi]] ⸱ [[#V.vii|vii]] |} __NOTOC__ == PERSONAE == <poem>AGORASTOCLES ADULESCENS MILPHIO SERVVS ADELPHASIVM PUELLA ANTERASTILIS PUELLA LYCVS LENO ANTAMONIDES MILES ADVOCATI COLLYBISCVS VILICVS SYNCERASTVS SERVVS HANNO POENVS GIDDENIS NUTRIX PVER</poem> == ARGVMENTVM == <poem>'''P'''uer septuennis surripitur Carthagine. '''O'''sor mulierum emptum adoptat hunc senex '''Et''' facit heredem. Deinde eius cognatae duae '''N'''utrixque earum raptae. Mercatur Lycus, '''V'''exatque amantem. At ille cum auro vilicum '''L'''enoni obtrudit, itaque eum furto alligat. '''V'''enit Hanno Poenus, gnatum hunc fratris repperit '''S'''uasque adgnoscit quas perdiderat filias.</poem> ==<span id='prologus.0.0'></span>PROLOGVS== <poem>Achillem Aristarchi mihi commentari lubet: inde mihi principium capiam, ex ea tragoedia. 'Sileteque et tacete atque animum advortite, audire iubet vos imperator' — histricus, bonoque ut animo sedeate in subselliis,{{r|prologus.0.5|5}}{{l|5}} et qui esurientes et qui saturi venerint: qui edistis, multo fecistis sapientius, qui non edistis, saturi fite fabulis; nam cui paratumst quod edit, nostra gratia nimia est stultitia sessum impransum incedere.{{r|prologus.0.10|10}}{{l|10}} Exsurge, praeco, fac populo audientiam; iam dudum exspecto, si tuom officium scias: exerce vocem, quam per vivisque et † colis. Nam nisi clamabis, tacitum te obrepet fames. Age nunc reside, duplicem ut mercedem feras.{{r|prologus.0.15|15}}{{l|15}} <nowiki>* * *</nowiki>{{l|15a}} Bonum factum esse, edicta ut servetis mea. Scortum exoletum ne quis in proscaenio sedeat, neu lictor verbum aut virgae muttiant, neu dissignator praeter os obambulet{{r|prologus.0.20|20}} neu sessum ducat, dum histrio in scaena siet.{{l|20}} Diu qui domi otiosi dormierunt, decet animo aequo nunc stent, vel dormire temperent. Servi ne obsideant, liberis ut sit locus, vel aes pro capite dent; si id facere non queunt,{{r|prologus.0.25|25}} domum abeant, vitent ancipiti infortunio,{{l|25}} ne et hic varientur virgis et loris domi, si minus curassint, quom eri reveniant domum. Nutrices pueros infantis minutulos domi ut procurent neu quae spectatum adferat,{{r|prologus.0.30|30}} ne et ipsae sitiant et pueri pereant fame{{l|30}} neve esurientes hic quasi haedi obvagiant. Matronae tacitae spectent, tacitae rideant, canora hic voce sua tinnire temperent, domum sermones fabulandi conferant,{{r|prologus.0.35|35}} ne et hic viris sint et domi molestiae.{{l|35}} Quodque ad ludorum curatores attinet, ne palma detur quoiquam artifici iniuria neve ambitionis causa extrudantur foras, quo deteriores anteponantur bonis.{{r|prologus.0.40|40}} Et hoc quoque etiam, quod paene oblitus fui:{{l|40}} dum ludi fiunt, in popinam, pedisequi, inruptionem facite; nunc dum occasio est, nunc dum scriblitae aestuant, occurrite. Haec quae imperata sunt pro imperio histrico,{{r|prologus.0.45|45}} bonum hercle factum pro se quisque ut meminerit.{{l|45}} Ad argumentum nunc vicissatim volo remigrare, ut aeque mecum sitis gnarures. Eius nunc regiones, limites, confinia determinabo: ei rei ego finitor factus sum.{{r|prologus.0.50|50}} Sed nisi molestumst, nomen dare vobis volo{{l|50}} comoediai; sin odiost, dicam tamen, siquidem licebit per illos quibus est in manu. Carchedonius vocatur haec comoedia, <nowiki>* * *</nowiki>{{r|prologus.0.55|55}}{{l|53a}} latine Plautus Patruus Pultiphagonides. Nomen iam habetis. Nunc rationes ceteras{{l|55}} accipite; nam argumentum hoc hic censebitur: locus argumentost suom sibi proscaenium, vos iuratores estis. Quaeso, operam date.{{r|prologus.0.60|60}} Carthaginienses fratres patrueles duo fuere, summo genere et summis ditiis;{{l|60}} eorum alter vivit, alter est emortuos. Propterea apud vos dico confidentius, quia mihi pollictor dixit qui eum pollinxerat.{{r|prologus.0.65|65}} Sed illi seni qui mortuost, <ei> filius, unicus qui fuerat, ab divitiis a patre{{l|65}} puer septuennis surripitur Carthagine, sexennio prius quidem quam moritur pater. Quoniam periisse sibi videt gnatum unicum,{{r|prologus.0.70|70}} conicitur ipse in morbum ex aegritudine: facit illum heredem fratrem patruelem suom,{{l|70}} ipse abit ad Acheruntem sine viatico. Ille qui surripuit puerum Calydonem avehit, vendit eum domino hic diviti quoidam seni,{{r|prologus.0.75|75}} cupienti liberorum, osori mulierum. Emit hospitalem is filium imprudens senex{{l|75}} puerum illum eumque adoptat sibi pro filio eumque heredem fecit, quom ipse obiit diem. Is illic adulescens habitat in illisce aedibus{{r|prologus.0.80|80}} Revertor rursus denuo Carthaginem: si quid mandare voltis aut curarier,{{l|80}} argentum nisi qui dederit, nugas egerit; [verum] qui dederit, magis maiores nugas egerit. Sed illi patruo huius, qui vivit senex,{{r|prologus.0.85|85}} Carthaginiensi duae fuere filiae, altera quinquennis, altera quadrimula:{{l|85}} cum nutrice una periere a Magaribus. Eas qui surripuit, in Anactorium devehit, vendit eas omnis, et nutricem et virgines,{{r|prologus.0.90|90}} praesenti argento homini, si leno est homo, quantum hominum terra sustinet sacerrumo.{{l|90}} Vosmet nunc facite coniecturam ceterum, quid id sit hominis, cui Lyco nomen siet. Is ex Anactorio, ubi prius habitaverat,{{r|prologus.0.95|95}} huc commigravit in Calydonem hau diu, sui quaesti causa. Is in illis habitat aedibus.{{l|95}} Earum hic adulescens alteram efflictim perit, suam sibi cognatam, imprudens, neque scit quae siet neque eam umquam tetigit, ita eum leno macerat:{{r|prologus.0.100|100}} [neque quicquam cum ea fecit etiamnum stupri neque duxit umquam, neque ille voluit mittere]{{l|100}} quia amare cernit, tangere hominem volt bolo. Illam minorem in concubinatum sibi volt emere miles quidam, qui illam deperit.{{r|prologus.0.105|105}} Sed pater illarum Poenus, postquam eas perdidit, mari te<rraque> usquequaque quaeritat.{{l|105}} Ubi quamque in urbem est ingressus, ilico omnes meretrices, ubi quisque habitant, invenit; dat aurum, ducit noctem, rogitat postibi{{r|prologus.0.110|110}} unde sit, quoiatis, captane an surrupta sit, quo genere gnata, qui parentes fuerint.{{l|110}} Ita docte atque astu filias quaerit suas. Et is omnis linguas scit, sed dissimulat sciens se scire: Poenus plane est. Quid verbis opust?{{r|prologus.0.115|115}} Is heri huc in portum navi venit vesperi, pater harunc; idem huic patruos adulescentulo est:{{l|115}} iamne hoc tenetis? Si tenetis, ducite; cave dirumpatis, quaeso, sinite transigi. Ehem, paene oblitus sum relicuom dicere.{{r|prologus.0.120|120}} Ille qui adoptavit hunc sibi pro filio, is illi Poeno huius patruo hospes fuit.{{l|120}} Is hodie huc veniet reperietque hic filias et hunc sui fratris filium, ut quidem didici ego. Ego ibo, ornabor; vos aequo animo noscite.{{r|prologus.0.125|125}} Hic qui hodie veniet, reperiet suas filias et hunc sui fratris filium. Dehinc ceterum{{l|125}} valete, adeste. Ibo, alius nunc fieri volo: quod restat, restant alii qui faciant palam. Valete atque adiuvate, ut vos servet Salus.{{r|prologus.0.130|130}}</poem> ==ACTVS I== ===<span id='1.1.0'></span>I.i=== <poem>[AGORASTOCLES ⸱ MILPHIO] '''AGORASTOCLES''' Saepe ego res multas tibi mandavi, Milphio, dubias, egenas, inopiosas consili,{{l|130}} quas tu sapienter, docte et cordate et cate mihi reddidisti opiparas opera tua. Quibus pro bene factis fateor deberi tibi{{r|1.1.5|5}} et libertatem et multas grates gratias. '''MILPHIO''' Scitumst, per tempus si obviamst, verbum vetus.{{l|135}} Nam tuae blanditiae mihi sunt, quod dici solet, gerrae germanae, sai de lollurai lurai. Nunc mihi blandidicus es: heri in tergo meo {{r|1.1.10|10}} tris facile corios contrivisti bubulos. '''AGOR.''' Amans per amorem si quid feci, Milphio,{{l|140}} ignoscere id te mi aequom est. '''MIL.''' Haud vidi magis. Em, nunc ego amore pereo. Sine te verberem, item ut tu mihi fecisti, ob nullam noxiam:{{r|1.1.15|15}} post id locorum tu mihi amanti ignoscito. '''AGOR.''' Si tibi lubido est aut voluptati, sino:{{l|145}} suspende, vinci, verbera; auctor sum, sino. '''MIL.''' Si auctoritatem postea defugeris, ubi dissolutus tu sies, ego pendeam.{{r|1.1.20|20}} '''AGOR.''' Egone istuc ausim facere, praesertim tibi? Quin si feriri video te, extemplo dolet.{{l|150}} '''MIL.''' Mihi quidem hercle. '''AG.''' Immo mihi. '''MIL.''' Istuc mavelim. Sed quid nunc tibi vis? '''AGOR.''' Cur ego apud te mentiar? Amo immodeste. '''MIL.''' Meae istuc scapulae sentiunt.{{r|1.1.25|25}} '''AGOR.''' At ego hanc vicinam dico Adelphasium meam, lenonis huius meretricem maiusculam.{{l|155}} '''MIL.''' Iam pridem equidem istuc ex te audivi. '''AGOR.''' Differor cupidine eius. Sed lenone istoc Lyco, illius domino, non lutumst lutulentius.{{r|1.1.30|30}} '''MIL.''' Vin tu illi nequam dare nunc? '''AGOR.''' Cupio. '''MIL.''' Em me dato. '''AGOR.''' Abi dierectus. '''MIL.''' Dic mihi vero serio:{{l|160}} vin dare malum illi? '''AGOR.''' Cupio. '''MIL.''' Em, eundem me dato: utrumque faxo habebit, et nequam et malum. '''AGOR.''' Iocare. '''MIL.''' Vin tu illam hodie sine [damno et] dispendio{{r|1.1.35|35}} tuo tuam libertam facere? '''AGOR.''' Cupio, Milphio. '''MIL.''' Ego faciam ut facias. Sunt tibi intus aurei{{l|165}} trecenti nummi Philippi? '''AGOR.''' Sescenti quoque. '''MIL.''' Satis sunt trecenti. '''AGOR.''' Quid iis facturu's? '''MIL.''' Tace. Totum lenonem tibi cum tota familia{{r|1.1.40|40}} dabo hodie dono. '''AGOR.''' Qui id facturu's? '''MIL.''' Iam scies. Tuos Collybiscus nunc in urbest vilicus;{{l|170}} eum hic non novit leno. Satin intellegis? '''AGOR.''' Intellego hercle, sed quo evadas nescio. '''MIL.''' Non scis? '''AGOR.''' Non hercle. '''MIL.''' At ego iam faxo scies.{{r|1.1.45|45}} Ei dabitur aurum, ut ad lenonem deferat dicatque se peregrinum esse, ex alio oppido:{{l|175}} se amare velle atque obsequi animo suo; locum sibi velle liberum praeberier, ubi nequam faciat clam, ne quis sit arbiter.{{r|1.1.50|50}} Leno ad se accipiet auri cupidus ilico: celabit hominem et aurum. '''AGOR.''' Consilium placet.{{l|180}} '''MIL.''' Rogato, servos veneritne ad eum tuos. Ille me censebit quaeri: continuo tibi negabit. Quid tu dubitas, quin extempulo{{r|1.1.55|55}} dupli tibi auri et hominis fur leno siet? Neque id unde efficiat habet: ubi in ius venerit,{{l|185}} addicet praetor familiam totam tibi. Ita decipiemus fovea lenonem Lycum. '''AGOR.''' Placet consilium. '''MIL.''' Immo etiam, ubi expolivero,{{r|1.1.60|60}} magis hoc tum demum dices: nunc etiam rudest. '''AGOR.''' Ego in aedem Veneris eo, nisi quid vis, Milphio.{{l|190}} Aphrodisia hodie sunt. '''MIL.''' Scio. '''AGOR.''' Oculos volo meos delectare munditiis meretriciis. '''MIL.''' Hoc primum agamus quod consilium cepimus.{{r|1.1.65|65}} Abeamus intro, ut Collybiscum vilicum hanc perdoceamus ut ferat fallaciam.{{l|195}} '''AGOR.''' Quamquam Cupido in corde vorsatur, tamen tibi auscultabo.— '''MIL.''' Faciam ut facto gaudeas. Inest amoris macula huic homini in pectore,{{r|1.1.70|70}} sine damno magno quae elui ne utiquam potest. Itaque hic scelestus est homo leno Lycus,{{l|200}} quoi iam infortuni intenta ballistast probe, quam ego haud multo post mittam e ballistario. Sed Adelphasium eccam exit atque Anterastilis.{{r|1.1.75|75}} Haec est prior, quae meum erum dementem facit. Sed evocabo. Heus, i foras, Agorastocles,{{l|205}} si vis videre ludos iucundissimos. '''AGORASTOCLES''' Quid istuc tumultist, Milphio? '''MIL.''' Em amores tuos, si vis spectare. '''AGOR.''' O multa tibi di dent bona,{{r|1.1.80|80}} quom hoc mi optulisti tam lepidum spectaculum.</poem> ===<span id='1.2.0'></span>I.ii=== <poem>[ADLEPHASIVM ⸱ ANTERASTILIS ⸱ MILPHIO ⸱ AGORATOCLES] '''ADELPHASIVM''' Negoti sibi qui volet vim parare,{{l|210}} navem et mulierem, haec duo comparato. Nam nullae magis res duae plus negoti habent, forte si occeperis exornare, [neque umquam satis hae duae res ornantur]{{r|1.2.5|5}} neque eis ulla ornandi satis satietas est.{{l|215}} Atque haec, ut loquor, nunc domo docta dico. Nam nos usque ab aurora ad hoc quod diei est, [postquam aurora inluxit, numquam concessamus] ex industria ambae numquam concessamus{{r|1.2.10|10}} lavari aut fricari aut tergeri aut ornari,{{l|220}} poliri expoliri, pingi fingi; et una binae singulis quae datae nobis ancillae, eae nos lavando eluendo operam dederunt, aggerundaque aqua sunt viri duo defessi.{{r|1.2.15|15}} Apage sis, negoti quantum in muliere una est.{{l|225}} Sed vero duae, sat scio, maxumo uni poplo cuilubet plus satis dare potis sunt, quae noctes diesque omni in aetate semper ornantur, lavantur, tergentur, poliuntur.{{r|1.2.20|20}} Postremo modus muliebris nullust: numquam{{l|230}} lavando et fricando scimus facere finem. [Nam quae lauta est nisi perculta est, meo quidem animo quasi inluta est.] '''ANTERASTILIS''' Miror equidem, soror, te istaec sic fabulari, quae tam callida et docta sis et faceta.{{r|1.2.25|25}} Nam quom sedulo munditer nos habemus,{{l|235}} vix aegreque amatorculos invenimus. '''AD.''' Ita est. Verum hoc unum tamen cogitato: modus omnibus rebus, soror, optimus est habitu. Nimia omnia nimium exhibent negoti hominibus ex se.{{r|1.2.30|30}} '''ANT.''' Soror, cogita, amabo, item nos perhiberi{{l|240}} quam si salsa muriatica esse autumantur: [sine omni lepore et sine suavitate] nisi multa aqua usque et diu macerantur, olent, salsa sunt, tangere ut non velis.{{r|1.2.35|35}} Item nos sumus{{l|245}} [eius seminis mulieres sunt]{{l|245a}} insulsae admodum atque invenustae sine munditia et sumptu. '''MIL.''' Coqua est haec quidem, Agorastocles, ut ego opinor:{{r|1.2.40|40}} scit, muriatica ut maceret. '''AGOR.''' Quid molestu's? '''AD.''' Soror, parce, amabo: sat est istuc alios{{l|250}} dicere nobis, ne nosmet in nostra etiam vitia loquamur. '''ANT.''' Quiesco. '''AD.''' Ergo amo te. Sed hoc nunc responde mihi: sunt hic omnia,{{r|1.2.45|45}} quae ad deum pacem oportet adesse? '''ANT.''' Omnia accuravi. '''AGOR.''' Diem pulchrum et celebrem et venustatis plenum,{{l|255}} dignum Venere pol, quoi sunt Aphrodisia hodie. '''MIL'''. Ecquid gratiae, quom huc foras te evocavi? Iam num me decet donari{{r|1.2.50|50}} cado vini veteris? Dic dare. Nil respondes? Lingua huic excidit, ut ego opinor.{{l|260}} Quid hic, malum, astans opstipuisti? '''AGOR.''' Sine amem, ne opturba ac tace. '''MIL.''' Taceo. '''AGOR.''' Si tacuisses, iam istuc taceo non gnatum foret. '''ANT.''' Eamus, mea soror. '''AD.''' Eho amabo, quid illo nunc properas? '''ANT.''' Rogas?{{r|1.2.55|55}} Quia erus nos apud aedem Veneris mantat. '''AD.''' Maneat pol. Mane. Turba est nunc apud aram. An te ibi vis inter istas versarier{{l|265}} prosedas, pistorum amicas, reliquias alicarias, miseras schoeno delibutas servolicolas sordidas, quae tibi olant stabulum statumque, sellam et sessibulum merum,{{r|1.2.60|60}} quas adeo hau quisquam umquam liber tetigit neque duxit domum, servolorum sordidulorum scorta diobolaria?{{l|270}} '''MIL.''' I in malam crucem. Tun audes etiam servos spernere, propudium? Quasi bella sit, quasi eampse reges ductitent, monstrum mulieris, tantilla tanta verba funditat,{{r|1.2.65|65}} quoius ego nebulai cyatho septem noctes non emam. '''AGOR.''' Di immortales omnipotentes, quid est apud vos pulchrius?{{l|275}} Quid habetis qui mage immortales vos credam esse quam ego siem, qui haec tanta oculis bona concipio? Nam Venus non est Venus: hanc equidem Venerem venerabor, me ut amet posthac propitia.{{r|1.2.70|70}} Milphio, heus, ubi es? '''MIL.''' Assum apud te, eccum. '''AGOR.''' At ego elixus sis volo. '''MIL.''' Enim vero, ere, facis delicias. '''AGOR.''' De tequidem haec didici omnia.{{l|280}} '''MIL.''' Etiamne ut ames eam quam numquam tetigeris? '''AGOR.''' Nihil id quidemst: deos quoque edepol et amo et metuo, quibus tamen abstineo manus. '''ANT.''' Eu ecastor, quom ornatum aspicio nostrum ambarum, paenitet{{r|1.2.75|75}} exornatae ut simus. '''AD.''' Immo vero sane commode; nam pro erili et nostro quaestu satis bene ornatae sumus.{{l|285}} Non enim potis est quaestus fieri, ni sumptus sequitur, scio, et tamen quaestus non consistet, si eum sumptus superat, soror. Eo illud satiust, satis quod habitu, <haud satis est quod> plus quam sat est.{{r|1.2.80|80}} '''AGOR.''' Ita me di ament, ut illa me amet malim quam di, Milphio. Nam illa mulier lapidem silicem subigere, ut se amet, potest.{{l|290}} '''MIL.''' Pol id quidem hau mentire, nam tu es lapide silice stultior, qui hanc ames. '''AGOR.''' At vide sis, cum illac numquam limavi caput. '''MIL.''' Curram igitur aliquo ad piscinam aut ad lacum, limum petam.{{r|1.2.85|85}} '''AGOR.''' Quid eo opust? '''MIL.''' Ego dicam: ut illi et tibi limem caput. '''AGOR.''' I in malam rem. '''MIL.''' Ibi sum equidem. '''AGOR.''' Perdis. '''MIL.''' Taceo. '''AGOR.''' At perpetuo volo.{{l|295}} '''MIL.''' Enim vero, ere, meo me lacessis ludo et delicias facis. '''ANT.''' Satis nunc lepide ornatam credo, soror, te tibi viderier; sed ubi exempla conferentur meretricum aliarum, ibi tibi{{r|1.2.90|90}} erit cordolium, si quam ornatam melius forte aspexeris. '''AD.''' Invidia in me numquam innatast neque malitia, mea soror.{{l|300}} Bono med esse ingenio ornatam quam auro multo mavolo: aurum, id fortuna invenitur, natura ingenium bonum. [Bonam ego quam beatam me esse nimio dici mavolo.]{{r|1.2.95|95}} Meretricem pudorem gerere magis decet quam purpuram: [magisque meretricem pudorem quam aurum gerere condecet.]{{l|305}} Pulchrum ornatum turpes mores peius caeno conlinunt, lepidi mores turpem ornatum facile factis comprobant. '''AGOR.''' Eho tu, vin tu facinus facere lepidum et festivom? '''MIL.''' Volo.{{r|1.2.100|100}} '''AGOR.''' Potesne mi auscultare? '''MIL.''' Possum. '''AGOR.''' Abi domum ac suspende te. '''MIL.''' Quam ob rem? '''AGOR.''' Quia iam numquam audibis verba tot tam suavia.{{l|310}} Quid tibi opust vixisse? Ausculta mihi modo ac suspende te. '''MIL.''' Siquidem tu es mecum futurus pro uva passa pensilis. '''AGOR.''' At ego amo hanc. '''MIL.''' At ego esse et bibere. '''AD.''' Eho tu, quid ais? '''ANT.''' Quid rogas?{{r|1.2.105|105}} '''AD.''' Viden tu? Pleni oculi sorderum qui erant, iam splendent mihi. '''ANT.''' Immo etiam in medio oculo paullum sordest. '''AD.''' Cedo sis dexteram.{{l|315}} '''AGOR.''' Vt quidem tu huius oculos inlutis manibus tractes aut teras? '''ANT.''' Nimia nos socordia hodie tenuit. '''AD.''' Qua de re, obsecro? '''ANT.''' Quia non iam dudum ante lucem ad aedem Veneris venimus, {{r|1.2.110|110}} primae ut inferremus ignem in aram. '''AD.''' Aha, non factost opus: quae habent nocturna ora, noctu sacruficatum ire occupant.{{l|320}} Prius quam Venus expergiscatur, prius deproperant sedulo sacruficare; nam vigilante Venere si veniant eae, ita sunt turpes, credo ecastor Venerem ipsam e fano fugent. {{r|1.2.115|115}} '''AGOR.''' Milphio. '''MIL.''' Edepol Milphionem miserum. Quid nunc vis tibi? '''AGOR.''' Opsecro hercle, ut mulsa loquitur. '''MIL.''' Nil nisi laterculos,{{l|325}} sesumam papaveremque, triticum et frictas nuces. '''AG.''' Ecquid amare videor? '''M.''' Damnum, quod Mercurius minime amat. '''AGOR.''' Namque edepol lucrum amare nullum amatorem addecet. {{r|1.2.120|120}} '''ANT.''' Eamus, mea germana. '''AD.''' Age sis, ut lubet. '''ANT.''' Sequere hac. '''AD.''' Sequor. '''MIL.''' Eunt hae. '''AGOR.''' Quid si adeamus? '''MIL.''' Adeas. '''AGOR.''' Primum prima salva sis,{{l|330}} et secunda tu secundo salve in pretio; tertia salve extra pretium. '''ANC.''' Tum pol ego et oleum et operam perdidi. '''AGOR.''' Quo te agis? '''AD.''' Egone? In aedem Veneris. '''AGOR.''' Quid eo? '''AD.''' Vt Venerem propitiem. {{r|1.2.125|125}} '''AGOR.''' Eho, an irata est? Propitia hercle est. Vel ego pro illa spondeo. Quid tu ais? '''AD.''' Quid mihi molestu's, opsecro? '''AGOR.''' Aha, tam saeviter.{{l|335}} '''AD.''' Mitte, amabo. '''AGOR.''' Quid festinas? Turba nunc illi est. '''AD.''' Scio. Sunt illi aliae quas spectare ego, et me spectari volo. '''AGOR.''' Qui lubet spectare turpes, pulchram spectandam dare? {{r|1.2.130|130}} '''AD.''' Quia apud aedem Veneris hodie est mercatus meretricius: eo conveniunt mercatores, ibi ego me ostendi volo.{{l|340}} '''AGOR.''' Invendibili merci oportet ultro emptorem adducere: proba mers facile emptorem reperit, tam etsi in abstruso sitast. Quid ais tu? Quando illi apud me mecum caput et corpus copulas?{{r|1.2.135|135}} '''AD.''' Quo die Orcus Acherunte mortuos amiserit. '''AGOR.''' Sunt mihi intus nescio quot nummi aurei lymphatici.{{l|345}} '''AD.''' Deferto ad me, faxo actutum constiterit lymphaticum. '''MIL.''' Bellula hercle. '''AGOR.''' I dierecte in maxumam malam crucem. '''MIL.''' Quam magis aspecto, tam magis est nimbata et nugae merae.{{r|1.2.140|140}} '''AD.''' Segrega sermonem. Taedet. '''AGOR.''' Age, sustolle hoc amiculum. '''AD.''' Pura sum, comperce amabo me attrectare, Agorastocles.{{l|350}} '''AGOR.''' Quid agam nunc? '''AD.''' Si sapias, curam hanc facere compendi potes. '''AG.''' Quid? Ego non te curem? Quid ais, Milphio? '''M.''' Ecce odium meum. Quid me vis? '''AG.''' Cur mi haec irata est? '''M.''' Cur haec irata est tibi?{{r|1.2.145|145}} Cur ego id curem? Namque istaec magis meast curatio. † '''AGOR.''' Iam hercle tu periisti, nisi illam mihi tam tranquillam facis{{l|355}} quam mare olimst, quom ibi alcedo pullos educit suos. '''MIL.''' Quid faciam? '''AGOR.''' Exora, blandire, expalpa. '''MIL.''' Faciam sedulo. Sed vide sis, ne tu oratorem hunc pugnis pectas postea. {{r|1.2.150|150}} '''AGOR.''' Non faciam. '''AD.''' Non aequos in me es, sed morare et male facis. Bene promittis multa ex multis: omnia in cassum cadunt.{{l|360}} Liberare iuravisti me haud semel, sed centiens: dum te exspecto, neque ego usquam aliam mihi paravi copiam neque istuc usquam apparet; ita nunc servio nihilo minus.{{r|1.2.155|155}} I, soror. Apscede tu a me. '''AGOR.''' Perii. Ecquid agis, Milphio? '''MIL.''' Mea voluptas, mea delicia, mea vita, mea amoenitas,{{l|365}} meus ocellus, meum labellum, mea salus, meum savium, meum mel, meum cor, mea colustra, meus molliculus caseus— '''AGOR.''' Mene ego illaec patiar praesente dici? Discrucior miser,{{r|1.2.160|160}} nisi ego illum iubeo quadrigis cursim ad carnificem rapi. '''MIL.''' Noli, amabo, suscensere ero meo, causa mea.{{l|370}} Ego faxo, si non irata es, ninnium pro te dabit atque te faciet ut sis civis Attica atque libera. Quin adire sinis? Quin tibi qui bene volunt, bene vis item?{{r|1.2.165|165}} Si ante quid mentitust, nunciam dehinc erit verax tibi. Sine te exorem, sine prehendam auriculis, sine dem savium{{l|375}} '''AD.''' Apscede hinc sis, sycophanta par ero. '''MIL.''' At scin quo modo? Iam hercle ego faciam ploratillum, nisi te facio propitiam, atque hic ne me verberetillum faciat, nisi te propitio, {{r|1.2.170|170}} male formido: novi ego huius mores morosi malos. Quam ob rem amabo, mea voluptas, sine te hoc exorarier.{{l|380}} '''AGOR.''' Non ego homo trioboli sum, nisi ego illi mastigiae exturbo oculos atque dentes. Em voluptatem tibi, em mel, em cor, em labellum, em salutem, em savium.{{r|1.2.175|175}} '''MIL.''' Impias, ere, te: oratorem verberas. '''AGOR.''' Iam istoc magis: [etiam ocellum addam et labellum et linguam. '''MIL.''' Ecquid facies modi?{{l|385}} '''AG.'''] sicine ego te orare iussi? '''MIL.''' Quo modo ergo orem? '''AG.''' Rogas? Sic enim diceres, sceleste: huius voluptas, te opsecro, huius mel, huius cor, huius labellum, huius lingua, huius savium,{{r|1.2.180|180}} huius delicia, huius salus amoena, huius festivitas: [huius colustra, huius dulciculus caseus, mastigia,{{l|390}} huius cor, huius studium, huius savium, mastigia]{{l|390a}} omnia illa, quae dicebas tua, esse ea memorares mea. '''MIL.''' Opsecro hercle te, voluptas huius atque odium meum,{{r|1.2.185|185}} huius amica mammeata, mea inimica et malevola, oculus huius, lippitudo mea, mel huius, fel meum, ut tu huic irata ne sis aut, si id fieri non potest,{{l|395}} capias restim ac te suspendas cum ero et vostra familia. Nam mihi iam video propter te victitandum sorbilo,{{r|1.2.190|190}} itaque iam quasi ostreatum tergum ulceribus gestito propter amorem vestrum. '''AD.''' Amabo, men prohibere postulas ne te verberet magis quam ne mendax me advorsum siet?{{l|400}} '''ANT.''' Aliquid huic responde, amabo, commode, ne incommodus nobis sit. Nam detinet nos de nostro negotio.{{r|1.2.195|195}} '''AD.''' Verum. Etiam tibi hanc amittam noxiam unam, Agorastocles. Non sum irata. '''AGOR.''' Non es? '''AD.''' Non sum. '''AGOR.''' Da ergo, ut credam, savium. '''AD.''' Mox dabo, quom ab re divina rediero. '''AGOR.''' I ergo strenue.{{l|405}} '''AD.''' Sequere me, soror. '''AGOR.''' Atque audin etiam? Veneri dicito multam meis verbis salutem. '''AD'''. Dicam. '''AG.''' Atque hoc audi. '''AD.''' Quid est{{r|1.2.200|200}} '''AGOR.''' Paucis verbis rem divinam facito. Atque audin? Respice. Respexit. Idem edepol Venerem credo facturam tibi.</poem> ===<span id='1.3.0'></span>I.iii=== <poem>[MILPHIO ⸱ AGORASTOCLES] Quid nunc mi es auctor, Milphio? '''MIL.''' Vt me verberes{{l|410}} atque auctionem facias: nam impunissume tibi quidem hercle vendere hasce aedis licet. '''AGOR.''' Quid iam? '''MIL.''' Maiorem partem in ore habitas meo. '''AGOR.''' Supersede istis verbis. '''MIL.''' Quid nunc vis tibi?{{r|1.3.5|5}} '''AGOR.''' Trecentos Philippos Collybisco vilico{{l|415}} dedi dudum, prius quam me evocavisti foras. Nunc opsecro te, Milphio, hanc per dexteram perque hanc sororem laevam perque oculos tuos [perque meos amores perque Adelphasium meam]{{r|1.3.10|10}} perque tuam libertatem— '''MIL.''' Em nunc nihil opsecras.{{l|420}} '''AGOR.''' Mi Milphidisce, mea commoditas, mea salus, fac quod facturum te esse promisti mihi, ut ego hunc lenonem perdam. '''MIL.''' Perfacile id quidemst. I, adduce testis tecum; ego intus interim{{r|1.3.15|15}} iam et ornamentis meis et sycophantiis{{l|425}} tuom exornabo vilicum. Propera atque abi. '''AGOR.''' Fugio. '''MIL.''' Meum est istuc magis officium quam tuom. '''AGOR.''' Egone egone, si istuc lepide ecfexis— '''MIL.''' I modo. '''AGOR.''' Vt non ego te hodie— '''MIL.''' Abi modo. '''AGOR.''' Emittam manu—{{r|1.3.20|20}} '''MIL.''' I modo. '''AG.''' Non hercle meream. '''MIL.''' Oh— '''AG.''' Vah— '''MIL.''' Abi modo.{{l|430}} '''AGOR.''' Quantum Acheruntest mortuorum. '''MIL.''' Etiamne abis? '''AGOR.''' Neque quantum aquaist in mari. '''MIL.''' Abiturun es? '''AGOR.''' Neque nubes omnes quantumst. '''MIL.''' Pergin pergere? '''AGOR.''' Neque stellae in caelo. '''MIL.''' Pergin auris tundere?{{r|1.3.25|25}} '''AGOR.''' Neque hoc neque illud neque— enim vero serio—{{l|435}} neque— hercle vero— quid opust verbis? Quippini? Quod uno verbo— dicere hic quidvis licet, neque— hercle vero serio, scin quomodo? Ita me di amabunt, vin bona dicam fide,{{r|1.3.30|30}} quod hic inter nos liceat? Ita me Iuppiter,{{l|440}} scin quam videtur? Credin quod ego fabuler? '''MIL.''' Si nequeo facere ut abeas, egomet abiero; nam isti quidem hercle orationi Oedipo opust coniectore, qui Sphingi interpres fuit.—{{r|1.3.35|35}} '''AGOR.''' Illic hinc iratus abiit. Nunc mihi cautio est,{{l|445}} ne meamet culpa meo amori obiexim moram. Ibo atque arcessam testis, quando Amor iubet me oboedientem esse servo liberum.—</poem> ==ACTVS II== ===<span id='2.1.0'></span>II.i=== <poem>[LYCIVS ⸱ ANTAMONIDES] '''LYCVS''' Di illum infelicent omnes, qui post hunc diem leno ullam Veneri umquam immolarit hostiam{{l|450}} quive ullum turis granum sacruficaverit. Nam ego hodie infelix dis meis iratissumis sex immolavi agnos, nec potui tamen{{r|2.1.5|5}} propitiam Venerem facere uti esset mihi. Quoniam litare nequeo, abii illim ilico{{l|455}} iratus, votui exta prosicarier; [neque ea poricere volui, quoniam non bona{{l|456a}} haruspex dixit: deam esse indignam credidi.]{{r|2.1.10|10}}{{l|456b}} Eo pacto avarae Veneri pulchre adii manum. Quando id quod sat erat satis habere noluit, ego pausam feci. Sic ago, sic me decet. Ego faxo posthac di deaeque ceteri{{l|460}} contentiores mage erunt atque avidi minus,{{r|2.1.15|15}} quom scibunt, Veneri ut adierit leno manum. Condigne haruspex, non homo trioboli, omnibus in extis aibat portendi mihi malum damnumque et deos esse iratos mihi.{{l|465}} Quid ei divini aut humani aequomst credere?{{r|2.1.20|20}} Mina mihi argenti dono postilla datast. Sed quaeso, ubi nam illic restitit miles modo, qui hanc mihi donavit, quem ego vocavi ad prandium? Sed eccum incedit. '''ANTAMONIDES''' Ita ut occepi dicere,{{l|470}} lenulle, de illa pugna Pentetronica,{{r|2.1.25|25}} quom sexaginta milia hominum uno die volaticorum manibus occidi meis. '''LYC.''' Volaticorum hominum? '''ANTAM.''' Ita dico quidem. '''LYC.''' An, opsecro, usquam sunt homines volatici?{{l|475}} '''ANTAM.''' Fuere. Verum ego interfeci. '''LYC.''' Quo modo{{r|2.1.30|30}} potuisti? '''ANTAM.''' Dicam. Viscum legioni dedi fundasque; eo praesternebant folia farferi. '''LYC.''' Quoi rei? '''ANTAM.''' Ad fundas viscus ne adhaeresceret. '''LYC.''' Perge. Optume hercle perieras. Quid postea?{{l|480}} '''ANTAM.''' In fundas visci indebant grandiculos globos,{{r|2.1.35|35}} eo illos volantis iussi funditarier. Quid multa verba? Quemquem visco offenderant, tam crebri ad terram accidebant quam pira.{{l|485|484-485}} Ut quisque acciderat, eum necabam ilico{{l|486}} per cerebrum pinna sua sibi, quasi turturem.{{r|2.1.40|40}} '''LYC.''' Si hercle istuc umquam factum est, tum me Iuppiter faciat ut semper sacruficem nec umquam litem. '''A.''' An mi haec non credis? '''L.''' Credo, ut mi aequomst credier.{{l|490}} Age eamus intro. '''LYC.''' Dum exta referuntur, volo narrare tibi etiam unam pugnam. '''LYC.''' Nil moror.{{r|2.1.45|45}} '''A.''' Ausculta. '''L.''' Non hercle auscultabo. '''A.''' Quo modo? Colaphis quidem hercle tuom iam dilidam caput, nisi aut auscultas aut is in malam crucem.{{l|495}} '''LYC.''' Malam crucem ibo potius. '''ANTAM.''' Certumnest tibi? '''LYC.''' Certum. '''ANTAM.''' Tum tu igitur die bono Aphrodisiis{{r|2.1.50|50}} addice tuam mihi meretricem minusculam. '''LYC.''' Ita res divina mihi fuit: res serias omnis extollo ex hoc die in alium diem.{{l|500}} '''ANTAM.''' Profestos festos habeam decretum est mihi. '''LYC.''' Nunc hinc eamus intro. Sequere hac me.— '''ANTAM.''' Seqor.{{r|2.1.55|55}} In hunc diem iam tuos sum mercennarius.—</poem> == ACTVS III == ===<span id='3.1.0'></span>III.i=== <poem>[AGORASTOCLES ⸱ ADVOCATI] '''AGORASTOCLES''' Ita me di ament, tardo amico nihil est quicquam inaequius, praesertim homini amanti, qui quidquid agit properat omnia.{{l|505}} Sicut ego hos duco advocatos, homines spissigradissimos, tardiores quam corbitae sunt in tranquillo mari. Atque equidem hercle dedita opera amicos fugitavi senes:{{r|3.1.5|5}} scibam aetate tardiores, metui meo amori moram. Nequiquam hos procos mi elegi loripedis, tardissimos.{{l|510}} Quin si ituri hodie estis, ite, aut ite hinc in malam crucem. Sicine oportet ire amicos homini amanti operam datum? Nam iste quidem gradus succretust cribro pollinario,{{r|3.1.10|10}} nisi cum pedicis condidicistis istoc grassari gradu. '''ADVOCATI''' Heus tu, quamquam nos videmur tibi plebeii et pauperes,{{l|515}} si nec recte dicis nobis, dives de summo loco, divitem audacter solemus mactare infortunio. Nec tibi nos obnoxii [sumus] istuc, quid tu ames aut oderis:{{r|3.1.15|15}} quom argentum pro capite dedimus, nostrum dedimus, non tuom; liberos nos esse oportet. Nos te nihili pendimus,{{l|520}} ne tuo nos amori servos [tuos] esse addictos censeas. Liberos homines per urbem modico magis par est gradu ire, servile esse duco festinantem currere.{{r|3.1.20|20}} Praesertim in re populi placida atque interfectis hostibus non decet tumultuari. Sed si properabas magis,{{l|525}} pridie nos te advocatos huc duxisse oportuit. Ne tu opinere, haud quisquam hodie nostrum curret per vias, neque nos populus pro cerritis insectabit lapidibus.{{r|3.1.25|25}} '''AGOR.''' At si ad prandium me in aedem vos dixissem ducere, vinceretis cervom cursu vel gralatorem gradu;{{l|530}} nunc vos quia mihi advocatos dixi et testis ducere, podagrosi estis ac vicistis cochleam tarditudine. '''ADV.''' An vero non iusta causa est, quor curratur celeriter{{r|3.1.30|30}} ubi bibas, edas de alieno quantum velis usque ad fatim, quod tu invitus numquam reddas domino, de quoio ederis?{{l|535}} Sed tamen cum eo cum quiqui, quamquam sumus pauperculi, est domi quod edimus, ne nos tam contemptim conteras. Quidquid est pauxillulum illuc, nostrum id omne, non tuomst,{{r|3.1.35|35}} neque nos quemquam flagitamus neque nos quisquam flagitat. Tua causa nemo nostrorumst suos rupturus ramites.{{l|540}} '''AGOR.''' Nimis iracundi estis: equidem haec vobis dixi per iocum. '''ADV.''' Per iocum itidem dictum habeto quae nos tibi respondimus. ['''AGOR.''' Obsecro hercle, operam celocem hanc mihi, ne corbitam date;{{r|3.1.40|40}} attrepidate saltem, nam vos adproperare haud postulo. '''ADV.''' Si quid tu placide otioseque agere vis, operam damus;{{l|545}} si properas, cursores meliust te advocatos ducere.] '''AGOR.''' Scitis rem, narravi vobis quod vestra opera mi opus siet, de lenone hoc, qui me amantem ludificatur tam diu,{{r|3.1.45|45}} ei paratae ut sint insidiae de auro et de servo meo. '''ADV.''' Omnia istaec scimus iam nos, si hi spectatores sciant;{{l|550}} horunc hic nunc causa haec agitur spectatorum fabula: hos te satius est docere, ut, quando agas, quid agas sciant. Nos tu ne curassis: scimus rem omnem, quippe omnes simul{{r|3.1.50|50}} didicimus tecum una, ut respondere possemus tibi. '''AGOR.''' Ita profecto est. Sed agite igitur, ut sciam vos scire rem,{{l|555}} expedite [et] mihi quae vobis dudum dixi dicite. '''ADV.''' Itane? Temptas an sciamus? Non meminisse nos ratu's, quo modo trecentos Philippos Collybisco vilico{{r|3.1.55|55}} dederis, quos deferret huc ad lenonem inimicum tuom, [isque] se ut assimularet peregrinum esse aliunde ex alio oppido?{{l|560}} Ubi is detulerit, tu eo quaesitum servom advenies tuom cum pecunia. '''AGOR.''' Meministis memoriter, servastis me. '''ADV.''' Ille negabit: Milphionem quaeri censebit tuom;{{r|3.1.60|60}} id duplicabit omne furtum. Leno addicetur tibi. Ad eam rem nos esse testis vis tibi. '''AGOR.''' Tenetis rem.{{l|565}} '''ADV.''' Vix quidem hercle, ita pauxilla est, digitulis primoribus. '''AGOR.''' [Hoc cito et cursim est agendum. Propera iam quantum potest. '''ADV.''' Bene vale igitur. Te advocatos meliust celeris ducere;{{r|3.1.65|65}} tardi sumus nos. '''AGOR.''' Optime itis, pessime hercle dicitis. Quin etiam deciderint vobis femina in talos velim.{{l|570}} '''ADV.''' At edepol nos tibi in lumbos linguam atque oculos in solum. '''AGOR.''' Heia, hau vostrumst iracundos esse, quod dixi ioco. '''ADV.''' Nec tuom quidem est amicis per iocum iniuste loqui.{{r|3.1.70|70}} '''AGOR.''' Mittite istaec. Quid velim vos, scitis. '''ADV.''' Callemus probe: lenonem ut periurum perdas, id studes. '''AGOR.''' Tenetis rem.]{{l|575}} Euge, opportune egrediuntur Milphio una et vilicus. Basilice exornatus incedit et fabre ad fallaciam.</poem> ===<span id='3.2.0'></span>III.ii=== <poem>[MILPHIO ⸱ COLLYBISCVS ⸱ AGORASTOCLES ⸱ ADVOCATI] '''MILPHIO''' Iam tenes praecepta in corde? '''COLLYBISCVS''' Pulchre. '''MIL.''' Vide sis calleas. '''COLL.''' Quid opust verbis? Callum aprugnum callere aeque non sinam. '''MIL.''' Fac modo ut condocta tibi sint dicta ad hanc fallaciam.{{l|580}} '''COLL.''' Quin edepol condoctior sum, quam tragoedi aut comici. '''MIL.''' Probus homost. '''AGOR.''' Adeamus propius. '''MIL.''' Adsunt testes? '''AGOR.''' Tot quidem.{{r|3.2.5|5}} '''MIL.''' Non potuisti adducere homines magis ad hanc rem idoneos. Nam istorum nullus nefastust: comitiales sunt meri; ibi habitant, ibi eos conspicias quam praetorem saepius.{{l|585}} Hodie iuris coctiores non sunt qui lites creant, quam hi sunt, qui si nihil est quicum litigent, lites emunt.{{r|3.2.10|10}} '''ADV.''' Di te perdant. '''M.''' Vos quidem hercle— cum eo cum quiqui tamen et bene et benigne facitis, quom ero amanti operam datis. Sed isti iam sciunt, negoti quid sit? '''AGOR.''' Omne in ordine.{{l|590}} '''MIL.''' Tum vos animum advortite igitur. Hunc vos lenonem Lycum novistis? '''ADV.''' Facile. '''COLL.''' At pol ego eum, qua sit facie, nescio.{{r|3.2.15|15}} Eum mihi volo demonstretis hominem. '''ADV.''' Nos curabimus. Satis praeceptumst. '''AGOR.''' Hic trecentos nummos numeratos habet. '''ADV.''' Ergo nos inspicere oportet istuc aurum, Agorastocles,{{l|595}} ut sciamus quid dicamus mox pro testimonio. '''COLL.''' Agite, inspicite. '''ADV.''' Aurum est profecto hoc, spectatores, comicum:{{r|3.2.20|20}} macerato hoc pingues fiunt auro in barbaria boves; verum ad hanc rem agundam Philippum est: ita nos adsimulabimus. '''COLL.''' Sed ita adsimulatote quasi ego sim peregrinus. '''ADV.''' Scilicet,{{l|600}} et quidem quasi tu nobiscum adveniens hodie oraveris, liberum ut commostraremus tibi locum et voluptarium,{{r|3.2.25|25}} ubi ames, potes, pergraecere. '''COLL.''' Eu, edepol mortales malos. '''AGOR.''' Ego enim docui. '''MIL.''' Quis te porro? '''COLL.''' Agite intro abite, Agorastocles, ne hic vos mecum conspicetur leno neu fallaciae{{l|605}} praepedimentum obiciatur. '''ADV.''' Hic homo sapienter sapit. Facite quod iubet. '''AGOR.''' Abeamus. Sed vos— '''ADV.''' Satis dictumst. Abi.{{r|3.2.30|30}} '''AGOR.''' Abeo. '''ADV.''' Quaeso, di immortales, quin abis? '''AGOR.''' Abeo.— '''ADV.''' Sapis. '''COLL.''' St,{{l|608a}} tace. '''ADV.''' Quid est? '''COLL.''' Fores hae fecerunt magnum flagitium modo. '''ADV.''' Quid <id> est flagiti? '''COLL.''' Crepuerunt clare. '''ADV.''' Di te perduint.{{l|610}} Pone nos recede. '''COLL.''' Fiat. '''ADV.''' Nos priores ibimus.{{r|3.2.35|35}} '''COLL.''' Faciunt scurrae quod consuerunt: pone sese homines locant. '''ADV.''' Illic homo est, qui egreditur, leno. '''C.''' Bonus est, nam similis malist. Iam nunc ego illi egredienti sanguinem exsugam procul.</poem> ===<span id='3.3.0'></span>III.iii=== <poem>[LYCIVS ⸱ ADVOCATI ⸱ COLLYBISCVS] '''LYCVS''' Iam ego istuc revortar, miles: convivas volo{{l|615}} reperire nobis commodos, qui una sient; interibi attulerint exta, atque eadem mulieres iam ab re divina credo apparebunt domi. Sed quid huc tantum hominum incedunt? Ecquidnam adferunt?{{r|3.3.5|5}} Et ille chlamydatus quisnam est, qui sequitur procul?{{l|620}} '''ADV.''' Aetoli cives te salutamus, Lyce, quamquam hanc salutem ferimus inviti tibi. '''LYC.''' Fortunati omnes sitis, quod certo scio nec fore nec fortunam id situram fieri.{{r|3.3.10|10}} '''ADV.''' Istic est thensaurus stultis in lingua situs,{{l|625}} ut quaestui habeant male loqui melioribus. '''LYC.''' Viam qui nescit, qua deveniat ad mare, eum oportet amnem quaerere comitem sibi. Ego male loquendi vobis nescivi viam:{{r|3.3.15|15}} nunc vos mihi amnes estis; vos certum est sequi:{{l|630}} si bene dicetis, vostra ripa vos sequar, si male dicetis, vostro gradiar limite. '''ADV.''' Malo bene facere tantundemst periculum quantum bono male facere. '''LYC.''' Qui vero? '''ADV.''' Scies.{{r|3.3.20|20}} Malo si quid bene facias, [id] beneficium interit;{{l|635}} bono si quid male facias, aetatem expetit. '''LYC.''' Facete dictum. Sed quid istuc ad me attinet? '''ADV.''' Quia nos honoris tui causa ad te venimus, quamquam bene volumus leniter lenonibus.{{r|3.3.25|25}} '''LYC.''' Si quid boni adportatis, habeo gratiam.{{l|640}} '''ADV.''' Boni de nostro tibi nec ferimus nec damus neque pollicemur, neque adeo volumus datum. '''LYC.''' Credo hercle vobis: ita vestra est benignitas. Sed quid nunc voltis? '''ADV.''' Hunc chlamydatum quem vides,{{r|3.3.30|30}} ei Mars iratust. '''COLL.''' Capiti vestro istuc quidem.{{l|645}} '''ADV.''' Nunc hunc, Lyce, ad te diripiundum adducimus. '''COLL.''' Cum praeda hic hodie incedet venator domum: canes compellunt in plagas lepide lupum. '''LYC.''' Quis hic est? '''ADV.''' Nescimus nos quidem istum qui siet;{{r|3.3.35|35}} nisi dudum mane ut ad portum processimus,{{l|650}} atque istum e navi exeuntem oneraria videmus. Adiit ad nos extemplo exiens; salutat, respondemus. '''COLL.''' Mortalis malos, ut ingrediuntur docte in sycophantiam.{{r|3.3.40|40}} '''LYC.''' Quid deinde? '''ADV.''' Sermonem ibi nobiscum copulat.{{l|655}} Ait se peregrinum esse huius ignarum oppidi; locum sibi velle liberum praeberier, ubi nequam faciat. Nos hominem ad te adduximus. Tu si te di amant, agere tuam rem occasiost.{{r|3.3.45|45}} '''LYC.''' Itane? '''ADV.''' Ille est cupiens, aurum habet. '''LYC.''' Praeda haec meast.{{l|660}} '''ADV.''' Potare, amare volt. '''LYC.''' Locum lepidum dabo. '''ADV.''' At enim hic clam furtim esse volt, ne quis sciat neve arbiter sit. Nam hic latro in Sparta fuit, ut quidem ipse nobis dixit, apud regem Attalum;{{r|3.3.50|50}} inde huc aufugit, quoniam capitur oppidum.{{l|665}} '''COLL.''' Nimis lepide de latrone, de Sparta optume. '''LYC.''' Di deaeque vobis multa bona dent, quom mihi et bene praecipitis et bonam praedam datis. '''ADV.''' Immo ut ipse nobis dixit, quo accures magis,{{r|3.3.55|55}} trecentos nummos Philippos portat praesidi.{{l|670}} '''LYC.''' Rex sum, si ego illum hodie ad me hominem adlexero. '''ADV.''' Quin hic quidem tuos est. '''LYC.''' Opsecro hercle hortamini, ut devortatur ad me in hospitium optumum. '''ADV.''' Neque nos hortari neque dehortari decet{{r|3.3.60|60}} hominem peregrinum: tuam rem tu ages, si sapis.{{l|675}} Nos tibi palumbem ad aream usque adduximus: nunc te illum meliust capere, si captum esse vis. '''COLL.''' Iamne itis? Quid quod vobis mandavi, hospites? '''ADV.''' Cum illoc te meliust tuam rem, adulescens, loqui:{{r|3.3.65|65}} illic est ad istas res probus, quas quaeritas.{{l|680}} '''COLL.''' Videre equidem vos vellem, quom huic aurum darem. '''ADV.''' Illinc procul nos istuc inspectabimus. '''COLL.''' Bonam dedistis mihi operam. '''LYC.''' It ad me lucrum. '''COLL.''' Illud quidem quorsum asinus caedit calcibus.{{r|3.3.70|70}} '''LYC.''' Blande hominem compellabo. Hospes hospitem{{l|685}} salutat. Salvom te advenire gaudeo. '''COLL.''' Multa tibi di dent bona, quom me salvom esse vis. '''LYC.''' Hospitium te aiunt quaeritare. '''COLL.''' Quaerito. '''LYC.''' Ita illi dixerunt, qui hinc a me abierunt modo,{{r|3.3.75|75}} te quaeritare a muscis. '''COLL.''' Minime gentium.{{l|690}} '''LYC.''' Quid ita? '''COLL.''' Quia <a> muscis si mi hospitium quaererem, adveniens irem in carcerem recta via. Ego id quaero hospitium, ubi ego curer mollius, quam regi Antiocho oculi curari solent.{{r|3.3.80|80}} '''LYC.''' Edepol ne tibi illud possum festivom dare,{{l|695}} siquidem potes esse te pati in lepido loco, in lecto lepide strato lepidam mulierem complexum contrectare. '''COLL.''' Is, leno, viam. '''LYC.''' Vbi tu Leucadio, Lesbio, Thasio, Chio,{{r|3.3.85|85}} vetustate vino edentulo aetatem inriges;{{l|700}} ibi ego te replebo usque unguentum geumatis, quid multa verba? Faciam, ubi tu laveris, ibi ut balneator faciat unguentariam. Sed haec latrocinantur, quae ego dixi, omnia.{{r|3.3.90|90}} '''COLL.''' Quid ita? '''LYC.''' Quia aurum poscunt praesentarium.{{l|705}} '''COLL.''' Quin hercle accipere tu non mavis quam ego dare. '''ADV.''' Quid si evocemus huc foras Agorastoclem, ut ipsus testis sit sibi certissumus? Heus tu, qui furem captas, egredere ocius,{{r|3.3.95|95}} ut tute inspectes aurum lenoni dari.{{l|710}}</poem> ===<span id='3.4.0'></span>III.iv=== <poem>[AGORASTOCLES ⸱ ADVOCATI ⸱ COLLYBISCVS ⸱ LYCIVS] '''AGORASTOCLES''' Quid est? Quid voltis, testes? '''ADV.''' Specta ad dexteram. Tuos servos aurum ipsi lenoni dabit. '''COLL.''' Age, accipe hoc sis: hic sunt numerati aurei trecenti nummi, qui vocantur Philippei. Hinc me procura; propere hosce apsumi volo.{{r|3.4.5|5}}{{l|715}} '''LYC.''' Edepol fecisti prodigum promum tibi. Age, eamus intro. '''COLL.''' Te sequor. '''LYC.''' Age, age, ambula, ibi, quae reliqua, alia fabulabimur. '''COLL.''' Eadem narrabo tibi res Spartiaticas. '''L.''' Quin sequere me ergo.— '''C.''' Abduc intro. Addictum tenes.—{{r|3.4.10|10}}{{l|720}} '''AGOR.''' Quid nunc mi auctores estis? '''ADV.''' Vt frugi sies. '''AGOR.''' Quid si animus esse non sinit? '''ADV.''' Esto ut sinit. '''AGOR.''' Vidistis, leno quom aurum accepit? '''ADV.''' Vidimus. '''AGOR.''' Eum vos meum esse servom scitis? '''ADV.''' Scivimus. '''AGOR.''' Rem adversus populi saepe leges? '''ADV.''' Scivimus.{{r|3.4.15|15}}{{l|725}} '''AGOR.''' Em istaec volo ergo vos commeminisse omnia, mox quom ad praetorem usus veniet. '''ADV.''' Meminimus. '''AGOR.''' Quid si recenti re aedis pultem? '''ADV.''' Censeo. '''AGOR.''' Si pultem, non recludet? '''ADV.''' Panem frangito. '''AGOR.''' Si exierit leno, quid tum? Hominem interrogem,{{r|3.4.20|20}}{{l|730}} meus servos ad eum veneritne? '''ADV.''' Quippini? ['''AGOR.''' Cum auri ducentis nummis Philippis? '''ADV.''' Quippini? '''AG.''' Ibi extemplo leno errabit. '''AD.''' Qua de re? '''AG.''' Rogas? Quia centum nummis minus dicetur. '''ADV.''' Bene putas. '''AGOR.''' Alium censebit quaeritari. '''ADV.''' Scilicet.]{{r|3.4.25|25}}{{l|735}} '''AGOR.''' Extemplo denegabit. '''ADV.''' Iuratus quidem. '''AG.''' Homo furti sese adstringet. '''AD.''' Hau dubium id quidemst. '''AGOR.''' Quantum quantum ad eum erit delatum. '''ADV.''' Quippini? '''AGOR.''' Diespiter vos perduit. '''ADV.''' Te quippini? '''AGOR.''' Ibo et pultabo ianuam iam. '''ADV.''' Quippini?{{r|3.4.30|30}}{{l|740}} '''AGOR.''' Tacendi tempus est, nam crepuerunt fores. Foras egrediri video lenonem Lycum. Adeste quaeso. '''ADV.''' Quippini? † Si voles operire capita, ne nos leno noverit, qui illi malae rei tantae fuimus inlices.{{r|3.4.35|35}}{{l|745}}</poem> ===<span id='3.5.0'></span>III.v=== <poem>[LYCIVS ⸱ AGORASTOCLES ⸱ ADVOCATI] '''LYCVS''' Suspendant omnes nunciam se haruspices, quam ego illis posthac quod loquantur creduam, qui in re divina dudum dicebant mihi malum damnumque maximum portendier: is explicavi meam rem postilla lucro.{{r|3.5.5|5}}{{l|750}} '''AGOR.''' Salvos sis, leno. '''LYC.''' Di te ament, Agorastocles. '''AGOR.''' Magis me benigne nunc salutas quam antidhac. '''LYC.''' Tranquillitas evenit, quasi navi in mari: utquomque est ventus, exim velum vortitur. '''AGOR.''' Valeant apud te quos volo; atque haud te volo.{{r|3.5.10|10}}{{l|755}} '''LYC.''' Valent ut postulatumst, verum non tibi. '''AGOR.''' Mitte ad me, si audes, hodie Adelphasium tuam, die festo celebri nobilique Aphrodisiis. '''LYC.''' Calidum prandisti prandium hodie? Dic mihi. '''AGOR.''' Quid iam? '''LYC.''' Quia os nunc frigefactas, quom rogas.{{r|3.5.15|15}}{{l|760}} '''AGOR.''' Hoc age sis, leno. Servom esse audivi meum apud te. '''LYC.''' Apud me? Numquam factum reperies. '''AGOR.''' Mentire. Nam ad te venit aurumque attulit. Ita mihi renuntiatumst, quibus credo satis. '''LYC.''' Malus es, captatum me advenis cum testibus.{{r|3.5.20|20}}{{l|765}} Tuorum apud me nemost nec quicquam tui. '''AGOR.''' Mementote illud, advocati. '''ADV.''' Meminimus. '''LYC.''' Hahahae, iam teneo quid sit, perspexi modo. Hi qui illum dudum conciliaverunt mihi peregrinum Spartanum, id nunc his cerebrum uritur,{{r|3.5.25|25}}{{l|770}} me esse hos trecentos Philippos facturum lucri. Nunc hunc inimicum quia esse sciverunt mihi, eum adlegarunt, suom qui servom diceret cum auro esse apud me; compositast fallacia, ut eo me privent atque inter se dividant.{{r|3.5.30|30}}{{l|775}} Lupo agnum eripere postulant. Nugas agunt. '''AGOR.''' Negasne apud te esse aurum, nec servom meum? '''LYC.''' Nego: et negando, si quid refert, ravio. '''ADV.''' Periisti, leno. Nam istest huius vilicus quem tibi nos esse Spartiatam diximus,{{r|3.5.35|35}}{{l|780}} qui ad te trecentos Philippeos modo detulit. Idque in istoc adeo aurum inest marsuppio. '''LYC.''' Vae vostrae aetati. '''ADV.''' Id quidem <in> mundo est tuae. '''AGOR.''' Age omitte actutum, furcifer, marsuppium: manifesto fur es mihi. Quaeso hercle, operam date,{{r|3.5.40|40}}{{l|785}} dum me videatis servom ab hoc abducere.— '''LYC.''' Nunc pol ego perii certo, haud arbitrario. Consulto hoc factum est, mihi ut insidiae fierent. Sed quid ego dubito fugere hinc in malam crucem, prius quam hinc optorto collo ad praetorem trahor?{{r|3.5.45|45}}{{l|790}} Eheu, quom ego habui hariolos haruspices; qui si quid bene promittunt, perspisso evenit, id quod mali promittunt, praesentarium est. Nunc ibo, amicos consulam, quo me modo suspendere aequom censeant potissimum.—{{r|3.5.50|50}}{{l|795}}</poem> ===<span id='3.6.0'></span>III.vi=== <poem>[AGORASTOCLES ⸱ COLLYBISCVS ⸱ ADVOCATI] '''AGORASTOCLES''' Age tu progredere, ut [testes] videant te ire istinc foras. Estne hic meus servos? '''COLLYBISCVS''' Sum hercle vero, Agorastocles. '''AGOR.''' Quid nunc, sceleste leno? '''ADV.''' Quicum litigas apscessit. '''AGOR.''' Vtinam hinc abierit malam crucem. '''ADV.''' Ita nos velle aequom est. '''AGOR.''' Cras subscribam homini dicam.{{r|3.6.5|5}}{{l|800}} '''COLL.''' Numquid me? '''AGOR.''' Apscedas, sumas ornatum tuom. '''COLL.''' Non sum nequiquam miles factus; paululum praedae intus feci: dum lenonis familia dormitat, extis sum satur factus probe. Abscedam hinc intro.— '''AGOR.''' Factum a vobis comiter.{{r|3.6.10|10}}{{l|805}} Bonam dedistis, advocati, operam mihi. Cras mane, quaeso, in comitio estote obviam. Tu sequere me intro. Vos valete.— '''ADV.''' Et tu vale. Iniuriam illic insignite postulat: nostro servire nos sibi censet cibo.{{r|3.6.15|15}}{{l|810}} Verum ita sunt <nowiki>* * *</nowiki> isti nostri divites: si quid bene facias, levior pluma est gratia, si quid peccatumst, plumbeas iras gerunt. Domos abeamus nostras, sultis, nunciam, quando id, quoi rei operam dedimus, impetravimus,{{r|3.6.20|20}}{{l|815}} ut perderemus corruptorem civium.—</poem> ==ACTVS IV== ===<span id='4.1.0'></span>IV.i=== <poem>[MILPHIO] '''MILPHIO''' Exspecto quo pacto meae techinae processurae sient. Studeo hunc lenonem perdere, qui meum erum miserum macerat, is me autem porro verberat, incursat pugnis, calcibus: servire amanti miseria est, praesertim qui quod amat caret.{{l|820}} Sttat, e fano recipere video se Syncerastum,{{r|4.1.|5}} lenonis servom; quid habeat sermonis auscultabo.</poem> ===<span id='4.2.0'></span>IV.ii=== <poem>[SYNCERASTVS ⸱ MILPHIO] '''SYNCERASTVS''' Satis spectatum est, deos atque homines eius neglegere gratiam, quoi homini erus est consimilis velut ego habeo hunc huius modi. Neque periurior neque peior alter usquam est gentium,{{l|825}} quam erus meus est, neque tam luteus neque tam caeno conlitus. Ita me di ament, vel in lautumiis vel in pistrino mavelim{{r|4.2.5|5}} agere aetatem praepeditus latere forti ferreo, quam apud lenonem hunc servitutem colere. Quid illuc est genus, quae illic hominum corruptelae fiunt. Di vostram fidem,{{l|830}} quodvis genus ibi hominum videas, quasi Acheruntem veneris, equitem peditem, libertinum, furem an fugitivom velis,{{r|4.2.10|10}} verberatum, vinctum, addictum: qui habet quod det, <ut>ut homo est, omnia genera recipiuntur; itaque in totis aedibus tenebrae latebrae, bibitur estur quasi in popina, hau secus.{{l|835}} Ibi tu videas litteratas fictiles epistulas, pice signatas, nomina insunt cubitum longis litteris:{{r|4.2.15|15}} ita vinariorum habemus nostrae dilectum domi. '''MIL.''' Omnia edepol mira sunt, nisi erus hunc heredem facit, nam id quidem, illi, uti meditatur, verba faciet mortuo.{{l|840}} Et adire lubet hominem et autem nimis eum ausculto lubens. '''SYNC.''' Haec quom hic video fieri, crucior: pretiis emptos maxumis,{{r|4.2.20|20}} apud nos expeculiatos servos fieri suis eris. Sed ad postremum nihil apparet: male partum male disperit. '''MIL.''' Proinde habet orationem, quasi ipse sit frugi bonae,{{l|845}} qui ipsus hercle ignaviorem potis est facere Ignaviam. '''SYNC.''' Nunc domum haec ab aede Veneris refero vasa, ubi hostiis{{r|4.2.25|25}} erus nequivit propitiare Venerem suo festo die. '''MIL.''' Lepidam Venerem. '''SYNC.''' Nam meretrices nostrae primis hostiis Venerem placavere extemplo. '''MIL.''' O lepidam Venerem denuo.{{l|850}} '''SYNC.''' Nunc domum ibo. '''MIL.''' Heus, Synceraste. '''SYNC.''' Syncerastum qui vocat? '''M.''' Tuos amicus. '''S.''' Haud amice facis, qui cum onere offers moram.{{r|4.2.30|30}} '''MIL.''' At ob hanc moram tibi reddam operam ubi voles, ubi iusseris. Habe rem pactam. '''S.''' Si futurumst, do tibi operam hanc. '''M.''' Quo modo? '''SYNC.''' Vt enim ubi mihi vapulandum sit, tu corium sufferas.{{l|855}} Apage, nescio quid viri sis. '''MIL.''' Malus sum. '''SYNC.''' Tibi sis. '''MIL.''' Te volo. '''SYNC.''' At onus urget. '''MIL.''' At tu appone et respice ad me. '''SYNC.''' Fecero,{{r|4.2.35|35}} quamquam haud otiumst. '''MIL.''' Salvos sis, Synceraste. '''SYNC.''' O Milphio, di omnes deaeque ament. '''MIL.''' Quemnam hominem? '''SYNC.''' Nec te nec me, Milphio: neque erum meum adeo. '''MIL.''' Quem ament igitur? '''SYNC.''' Aliquem, dignus qui siet.{{l|860}} Nam nostrorum nemo dignust. '''MIL.''' Lepide loquere. '''SYNC.''' Me decet. '''MIL.''' Quid agis? '''SYNC.''' Facio quod manufesti moechi hau ferme solent.{{r|4.2.40|40}} '''MIL.''' Quid id est? '''SYNC.''' Refero vasa salva. '''MIL.''' Di te et tuom erum perduint. '''SYNC.''' Me non perdent; illum ut perdant facere possum, si velim, meum erum ut perdant, ni mihi metuam, Milphio. '''MIL.''' Quid id est? Cedo.{{l|865}} '''SYNC.''' Malus es? '''MIL.''' Malus sum. '''SYNC.''' Male mihi est. '''MIL.''' Memora, num esse aliter decet? Quid est, quod male sit tibi, quoi domi sit quod edis quod ames adfatim,{{r|4.2.45|45}} neque triobolum ullum amicae das et ductas gratiis? '''SYNC.''' Diespiter me sic amabit, '''MIL.''' Vt quidem edepol dignus es. '''SYNC.''' Vt ego hanc familiam interire cupio. '''MIL.''' Adde operam, si cupis.{{l|870}} '''SYNC.''' Sine pennis volare hau facilest: meae alae pennas non habent. '''MIL.''' Nolito edepol devellisse: iam his duobus mensibus{{r|4.2.50|50}} volucres tibi erunt tuae hirquinae. '''S.''' I in malam rem. '''M.''' I tu atque erus. '''SYNC.''' Verum. Enim qui homo eum norit, norit. Cito homo pervorti potest. '''MIL.''' Quid iam? '''SYNC.''' Quasi tu tacitum habere quicquam potis sis. '''MIL.''' Rectius{{l|875}} tacitas tibi res sistam quam quod dictum est mutae mulieri. '''SYNC.''' Animum inducam facile ut tibi istuc credam, ni te noverim.{{r|4.2.55|55}} '''MIL.''' Crede audacter meo periclo. '''SYNC.''' Male credam, et credam tamen. '''MIL.''' Scin tu erum tuom meo ero esse inimicum capitalem? '''SYNC.''' Scio. '''MIL.''' Propter amorem— '''SYNC.''' Omnem operam perdis. '''MIL.''' Quid iam? '''SYNC.''' Quia doctum doces.{{l|880}} '''MIL.''' Quid ergo dubitas quin lubenter tuo ero meus quid possiet facere faciat male, eius merito? Tum autem si quid tu adiuvas,{{r|4.2.60|60}} eo facilius facere poterit. '''SYNC.''' At ego hoc metuo, Milphio. '''M.''' Quid est quod metuas? '''S.''' Dum ero insidias paritem, ne me perduim. Si erus meus me esse elocutum quoiquam mortali sciat,{{l|885}} continuo is me ex Syncerasto Crurifragium fecerit. '''MIL.''' Numquam edepol mortalis quisquam fiet e me certior,{{r|4.2.65|65}} nisi ero meo uni indicasso, atque ei quoque ut ne enuntiet id esse facinus ex ted ortum. '''SYNC.''' Male credam, et credam tamen. Sed hoc tu tecum tacitum habeto. '''MIL.''' Fide non melius creditur.{{l|890}} Loquere (locus occasioque est) libere: hic soli sumus. SY. Erus si tuos volt facere frugem, meum erum perdet. MI. Qui id potest?{{r|4.2.70|70}} '''SYNC.''' Facile. '''MIL.''' Fac ergo id facile noscam ego, ut ille possit noscere. '''S.''' Quia Adelphasium, quam erus deamat tuos, ingenuast. '''M.''' Quo modo? '''SYNC.''' Eodem quo soror illius altera Anterastilis.{{l|895}} '''MIL.''' Cedo qui id credam. '''SYNC.''' Quia illas emit in Anactorio parvolas de praedone Siculo. '''MIL.''' Quanti? '''SYNC.''' Duodeviginti minis,{{r|4.2.75|75}} duas illas et Giddenenem nutricem earum tertiam. Et ille qui eas vendebat dixit se furtivas vendere: ingenuas Carthagine aibat esse. '''MIL.''' Di vostram fidem,{{l|900}} nimium lepidum memoras facinus. Nam erus meus Agorastocles ibidem gnatust, inde surptus fere sexennis, postibi{{r|4.2.80|80}} qui eum surrupuit huc devexit meoque ero eum hic vendidit. Is in divitias homo adoptavit hunc, quom diem obiit suom. '''SYNC.''' Omnia memoras quo id facilius fiat: manu eas adserat{{l|905}} suas popularis liberali causa. '''MIL.''' Tacitus tace modo. '''SYNC.''' Profecto ad incitas lenonem rediget, si eas abduxerit.{{r|4.2.85|85}} '''MIL.''' Quin prius disperibit faxo, quam unam calcem civerit. Ita paratumst. '''SYNC.''' Ita di faxint, ne apud lenonem hunc serviam. '''MIL.''' Hercle qui meus conlibertus faxo eris, si di volent.{{l|910}} '''SYNC.''' Ita di faxint. Numquid aliud me morare, Milphio? '''MIL.''' Valeas beneque ut tibi sit. '''SYNC.''' Pol istuc tibi et tuost ero in manu.{{r|4.2.90|90}} Vale et haec cura clanculum ut sint dicta. '''MIL.''' Non dictumst. Vale. '''S.''' At enim nihil est, nisi dum calet hoc agitur. '''M.''' Lepidu's, quom mones. Et ita hoc fiet. '''SYNC.''' Proba materies data est, si probum adhibes fabrum.{{l|915}} '''MIL.''' Potin ut taceas? '''SYNC.''' Taceo atque abeo.— '''MIL.''' Mihi commoditatem creas. Illic hinc abiit. Di immortales meum erum servatum volunt{{r|4.2.95|95}} et hunc disperditum lenonem: tantum eum instat exiti. Satine prius quam unumst iniectum telum, iam instat alterum? Ibo intro, haec ut meo ero memorem. Nam huc si ante aedes evocem,{{l|920}} quae audivistis modo, nunc si eadem hic iterum iterem, inscitiast. [Ero] uni potius intus ero odio, quam hic sim vobis omnibus.{{r|4.2.100|100}} [Di immortales, quanta turba, quanta adventat calamitas hodie ad hunc lenonem. Sed ego nunc est cum me commoror. Ita negotium institutumst, non datur cessatio{{l|925}} nam et hoc docte consulendum, quod modo concreditumst, et illud autem inserviendumst consilium vernaculum.{{r|4.2.105|105}} Remora si sit, qui malam rem mihi det merito fecerit. Nunc intro ibo: dum erus adveniat a foro, opperiar domi.—]</poem> == ACTVS V == ===<span id='5.1.0'></span>V.i=== <poem>[HANNO] '''HANNO''' Yth alonim ualonuth sicorathi symacom syth{{l|930}} chy mlachthi in ythmum ysthyalm ych-ibarcu mysehi li pho caneth yth bynuthi uad edin byn ui bymarob syllohom alonim ubymysyrthohom byth limmoth ynnocho thuulech-antidamas chon{{r|5.1.5|5}} ys sidobrim chi fel yth chyl is chon chen liful{{l|935}} yth binim ys dybur ch-innocho-tnu agorastocles yth emanethi hy chirs aelichot sithi nasot bynu yid ch-illuch ily gubulim lasibithim bodi aly thera ynnynu yslym min cho-th iusim{{r|5.1.10|10}} Ythalonimualoniuthsicorathiisthymhimihymacomsyth{{l|940}} combaepumamitalmetlotiambeat iulecantheconaalonimbalumbar dechor bats ... hunesobinesubicsillimbalim esseantidamossonalemuedubertefet{{r|5.1.15|15}} donobun.huneccilthumucommucroluful{{l|945}} altanimauosduberithemhuarcharistolem sittesedanecnasotersahelicot alemusdubertimurmucopsuistiti aoccaaneclictorbodesiussilimlimmimcolus{{r|5.1.20|20}} deos deasque veneror, qui hanc urbem colunt,{{l|950}} ut quod de mea re huc veni rite venerim, measque hic ut gnatas et mei fratris filium reperire me siritis, di vostram fidem. [Quae mihi surruptae sunt et fratris filium.]{{r|5.1.25|25}} sed hic mihi antehac hospes Antidamas fuit;{{l|955}} eum fecisse aiunt, sibi quod faciundum fuit. Eius filium esse hic praedicant Agorastoclem: ad eum hospitalem hanc tesseram mecum fero; is in hisce habitare monstratust regionibus.{{r|5.1.30|30}} Hos percontabor qui hinc egrediuntur foras.{{l|960}}</poem> ===<span id='5.2.0'></span>V.ii=== <poem>[AGORASTOCLES ⸱ MILPHIO ⸱ HANNO] '''AGORASTOCLES''' Ain tu tibi dixe Syncerastum, Milphio, eas esse ingenuas ambas surrupticias Carthaginiensis? '''MILPHIO''' Aio, et, si frugi esse vis, eas liberali iam adseres causa manu. Nam tuom flagitiumst tuas te popularis pati{{r|5.2.5|5}}{{l|965}} servire ante oculos, domi quae fuerint liberae. '''HAN.''' Pro di immortales, opsecro vostram fidem, quam orationem hanc aures dulcem devorant. Creta est profecto horum hominum oratio, ut mi apsterserunt omnem sorditudinem.{{r|5.2.10|10}}{{l|970}} '''AGOR.''' Si ad eam rem testis habeam, faciam quod iubes. '''MIL.''' Quid tu mihi testis? Quin tu insistis fortiter? Aliqua Fortuna fuerit adiutrix tibi. '''AGOR.''' Incipere multost quam impetrare facilius. '''MIL.''' Sed quae illaec avis est, quae huc cum tunicis advenit?{{r|5.2.15|15}}{{l|975}} Numnam in balineis circumductust pallio? '''AGOR.''' Facies quidem edepol Punicast. '''MIL.''' Guggast homo. Servos quidem edepol veteres antiquosque habet. '''AGOR.''' Qui scis? '''MIL.''' Viden homines sarcinatos consequi? † Atque ut opinor digitos in manibus non habent.{{r|5.2.20|20}}{{l|980}} '''AGOR.''' Quid iam? '''MIL.''' Quia incedunt cum anulatis auribus. '''HAN.''' Adibo hosce atque appellabo Punice. Si respondebunt, Punice pergam loqui; si non, tum ad horum mores linguam vertero. '''MIL.''' Quid ais tu? Ecquid commeministi Punice?{{r|5.2.25|25}}{{l|985}} '''AGOR.''' Nihil edepol. Nam qui scire potui, dic mihi, qui illim sexennis perierim Carthagine? '''HAN.''' Pro di immortales, plurumi ad illum modum periere pueri liberi Carthagine. '''MIL.''' Quid ais tu? '''AGOR.''' Quid vis? '''MIL.''' Vin appellem hunc Punice?{{r|5.2.30|30}}{{l|990}} '''AGOR.''' An scis? '''MIL.''' Nullus me est hodie Poenus Poenior. '''AGOR.''' Adi atque appella, quid velit, quid venerit, qui sit, quoiatis, unde sit: ne parseris. '''MIL.''' Avo. Quoiates estis aut quo ex oppido? '''HAN.''' Anno byn mytthymballe udradait annech.{{r|5.2.35|35}}{{l|995}} '''AGOR.''' Quid ait? '''MIL.''' Hannonem se esse ait Carthagine, Carthaginiensis Mytthumbalis filium. '''HAN.''' Avo. '''MIL.''' Salutat. '''HAN.''' Donni. '''MIL.''' Doni volt tibi dare hic nescio quid. Audin pollicitarier? '''AGOR.''' Saluta hunc rursus Punice verbis meis.{{r|5.2.40|40}}{{l|1000}} '''MIL.''' Avo donni inquit hic tibi verbis suis. '''HAN.''' Me har bocca. '''MIL.''' Istuc tibi sit potius quam mihi. '''AGOR.''' Quid ait? '''MIL.''' Miseram esse praedicat buccam sibi. Fortasse medicos nos esse arbitrarier. '''AGOR.''' Si <ita> est, nega esse; nolo ego errare hospitem.{{r|5.2.45|45}}{{l|1005}} '''MIL.''' Audin tu? '''HAN.''' Rufeyn nyccho issam. '''AGOR.''' Sic volo profecto vera cuncta huic expedirier. Roga numquid opus sit. '''MIL.''' Tu qui zonam non habes, quid in hanc venistis urbem aut quid quaeritis? '''H.''' Muphursa. '''A.''' Quid ait? '''H.''' Miuulec hianna. '''A.''' Quid venit?{{r|5.2.50|50}}{{l|1010}} '''MIL.''' Non audis? Mures Africanos praedicat in pompam ludis dare se velle aedilibus. '''HAN.''' Lech lachanna nilimniichto. '''AGOR.''' Quid nunc ait? '''MIL.''' Ligulas, canalis ait se advexisse et nuces: nunc orat, operam ut des sibi, ut ea veneant.{{r|5.2.55|55}}{{l|1015}} '''AGOR.''' Mercator credo est. '''HAN.''' Assam. '''MIL.''' Arvinam quidem. '''HAN.''' Palu mirga detha. '''AGOR.''' Milphio, quid nunc ait? '''MIL.''' Palas vendundas sibi ait et mergas datas, ad messim credo, nisi quid tu aliud sapis. [Ut hortum fodiat atque ut frumentum metat.]{{r|5.2.60|60}}{{l|1020}} '''AGOR.''' Quid istuc ad me? '''MIL.''' Certiorem te esse volt, ne quid clam furtim se accepisse censeas. '''HAN.''' Mufonnim siccoratim. '''MIL.''' Hem, cave sis feceris quod hic te orat. '''AGOR.''' Quid ait aut quid orat? Expedi. '''MIL.''' Sub cratim ut iubeas se supponi atque eo{{r|5.2.65|65}}{{l|1025}} lapides imponi multos, ut sese neces. '''HAN.''' Gunebbal samem lyryla. '''AGOR.''' Narra, quid est? Quid ait? '''MIL.''' Non hercle nunc quidem quicquam scio. '''HANN.''' At ut scias, nunc dehinc latine iam loquar. Servom hercle te esse oportet et nequam et malum,{{r|5.2.70|70}}{{l|1030}} hominem peregrinum atque advenam qui inrideas. '''MIL.''' At hercle te hominem et sycophantam et subdolum, qui huc advenisti nos captatum, migdilix, bisulci lingua quasi proserpens bestia. '''AGOR.''' Maledicta hinc aufer, linguam compescas face.{{r|5.2.75|75}}{{l|1035}} Maledicere huic tu temperabis, si sapis. Meis consanguineis nolo te iniuste loqui. Carthagini ego sum gnatus, ut tu sis sciens. '''HAN.''' O mi popularis, salve. '''AGOR.''' Et tu edepol, quisquis es. Et si quid opus est, quaeso, dic atque impera{{r|5.2.80|80}}{{l|1040}} popularitatis causa. '''HAN.''' Habeo gratiam. [Verum ego hic hospitium habeo: Antidamae filium quaero (commostra si novisti) Agorastoclem.] Sed ecquem adulescentem tu hic novisti Agorastoclem? '''AGOR.''' Siquidem Antidamai quaeris adoptaticium,{{r|5.2.85|85}}{{l|1045}} ego sum ipsus quem tu quaeris. '''HAN.''' Hem, quid ego audio? '''AGOR.''' Antidamae gnatum me esse. '''HAN.''' Si itast, tesseram conferre si vis hospitalem, eccam attuli. '''AGOR.''' Agedum huc ostende. Est par probe, quam habeo domi. '''HAN.''' O mi hospes, salve multum. Nam mihi tuos pater{{r|5.2.90|90}}{{l|1050}} patritus † ergo hospes Antidamas fuit. Haec mi hospitalis tessera cum illo fuit. '''AGOR.''' Ergo hic apud me hospitium tibi praebebitur. Nam haud repudio hospitium neque Carthaginem, unde sum oriundus. '''HAN.''' Di dent tibi omnes quae velis.{{r|5.2.95|95}}{{l|1055}} Quid ais? Qui potuit fieri, ut Carthagini gnatus sis? Hic autem habuisti Aetolum patrem. '''AGOR.''' Surruptus sum illinc. Hic me Antidama hospes tuos emit, et is me sibi adoptavit filium. '''HAN.''' Demarcho item ipse fuit adoptaticius.{{r|5.2.100|100}}{{l|1060}} Sed mitto de illoc, ad te redeo. Dic mihi, ecquid meministi tuom parentum nomina, patris atque matris? '''AGOR.''' Memini. '''HAN.''' Memoradum mihi, si novi forte aut si sunt cognati mihi. '''AGOR.''' Ampsigura mater mihi fuit, Iahon pater.{{r|5.2.105|105}}{{l|1065}} '''HAN.''' Patrem atque matrem viverent vellem tibi. '''AGOR.''' An mortui sunt? '''HAN.''' Factum, quod aegre tuli. † Nam mihi sobrina Ampsigura tua mater fuit; pater tuos, is erat frater patruelis meus, et is me heredem fecit, quom suom obiit diem,{{r|5.2.110|110}}{{l|1070}} quo me privatum aegre patior mortuo. Sed si ita est, ut tu sis Iahonis filius, signum esse oportet in manu laeva tibi, ludenti puero quod memordit simia. Ostende, inspiciam. <'''AGOR.''' Em ostendo.> '''HAN.''' Aperi. Audi atque ades:{{r|5.2.115|115}}{{l|1075}} <nowiki>* * *</nowiki>{{l|1075a}} '''AGOR.''' Mi patrue, salve. '''HAN.''' Et tu salve, Agorastocles. Iterum mihi gnatus videor, quom te repperi. '''MIL.''' Pol istam rem vobis bene evenisse gaudeo. Sed te moneri num nevis? '''HAN.''' Sane volo.{{r|5.2.120|120}} '''MIL.''' Paterna oportet filio reddi bona.{{l|1080}} Aequomst habere hunc bona quae possedit pater. '''HAN.''' Haud postulo aliter: restituentur omnia; suam sibi rem salvam sistam, si illo advenerit. '''MIL.''' Facito sis reddas, etsi hic habitabit, tamen.{{r|5.2.125|125}} '''HAN.''' Quin mea quoque iste habebit, si quid me fuat.{{l|1085}} '''MIL.''' Festivom facinus venit mi in mentem modo. '''HAN.''' Quid id est? '''MIL.''' Tua opus est opera. '''HAN.''' Dic mihi quid lubet: profecto uteris, ut voles, operam meam. Quid est negoti? '''MIL.''' Potin tu fieri subdolus?{{r|5.2.130|130}} '''HAN.''' Inimico possum, amico insipientia est.{{l|1090}} '''MIL.''' Inimicus hercle est huius. '''HAN.''' Male faxim lubens. '''MIL.''' Amat ab lenone hic. '''HAN.''' Facere sapienter puto. '''MIL.''' Leno hic habitat vicinus. '''HAN.''' Male faxim lubens. '''MIL.''' Ei duae puellae sunt meretrices servolae{{r|5.2.135|135}} sorores: earum hic alteram efflictim perit,{{l|1095}} neque eam incestavit umquam. '''HAN.''' Acerba amatiost. '''MIL.''' Hunc leno ludificatur. '''HAN.''' Suom quaestum colit. '''MIL.''' Hic illi malam rem dare volt. '''HAN.''' Frugist, si id facit. '''MIL.''' Nunc hoc consilium capio et hanc fabricam apparo,{{r|5.2.140|140}} ut te allegemus, filias dicas tuas{{l|1100}} surruptasque esse parvolas Carthagine <nowiki>* * *</nowiki> manu liberali causa ambas adseras, quasi filiae tuae sint. Iamne intellegis? '''HAN.''' Intellego hercle. Nam mihi item gnatae duae{{r|5.2.145|145}} cum nutrice una sunt surruptae parvolae.{{l|1105}} '''MIL.''' Lepide hercle adsimulas. Iam in principio id mihi placet. '''HAN.''' Pol magis quam vellem. '''MIL.''' Eu hercle mortalem catum, <nowiki>* * *</nowiki> malum crudumque, estolidum et subdolum. Ut adflet, quo illud gestu faciat facilius.{{r|5.2.150|150}} Me quoque dolis iam superat architectonem.{{l|1110}} '''HAN.''' Sed earum nutrix qua sit facie, mi expedi. '''MIL.''' Statura hau magna, corpore aquilost. '''HAN.''' Ipsa east. '''MIL.''' Specie venusta, ore atque oculis pernigris. '''HAN.''' Formam quidem hercle verbis depinxti probe.{{r|5.2.155|155}} '''MIL.''' Vin eam videre? '''HAN.''' Filias malo meas.{{l|1115}} Sed i atque evoca illam; si eae meae sunt filiae, si illarum est nutrix, me continuo noverit. '''MIL.''' Heus, ecquis hic est? Nuntiate ut prodeat foras Giddeneni. Est qui illam conventam esse volt.{{r|5.2.160|160}}</poem> ===<span id='5.3.0'></span>V.iii=== <poem>[GIDDENIS ⸱ MILPHIO ⸱ HANNO ⸱ AGORASTOCLES ⸱ PVER] '''GIDDENES''' Quis pultat? '''MIL.''' Qui te proximust. '''GIDD.''' Quid vis? '''MIL.''' Eho,{{l|1120}} novistin tu illunc tunicatum hominem qui siet? '''GIDD.''' Nam quem ego aspicio? Pro supreme Iuppiter, erus meus hic quidem est, mearum alumnarum pater, Hanno Carthaginiensis. '''MIL.''' Ecce autem mala.{{r|5.3.5|5}} [Praestrigiator hic quidem Poenus probust,{{l|1125}} perduxit omnis ad suam sententiam.] '''GIDD.''' O mi ere, salve, Hanno, insperatissume mihi tuisque filiis, salve atque— eho, mirari noli neque me contemplarier.{{r|5.3.10|10}} Cognoscin Giddenenem ancillam tuam?{{l|1130}} '''HAN.''' Novi. Sed ubi sunt meae gnatae? Id scire expeto. '''GIDD.''' Apud aedem Veneris. '''HAN.''' Quid ibi faciunt? Dic mihi. '''GIDD.''' Aphrodisia hodie Veneris est festus dies: oratum ierunt deam, ut sibi esset propitia.{{r|5.3.15|15}} '''MIL.''' Pol satis scio, impetrarunt, quando hic hic adest.{{l|1135}} '''AGOR.''' Eho an huius sunt illae filiae? '''GIDD.''' Ita ut praedicas. Tua pietas nobis plane auxilio fuit, quom huc advenisti hodie in ipso tempore; namque hodie earum mutarentur nomina{{r|5.3.20|20}} facerentque indignum genere quaestum corpore.{{l|1140}} '''PVER.''' Auamma illi. '''GIDD.''' Hauon bane silli in mustine. Mepstaetemes tas dum et alanna cestimim. '''AGOR.''' Quid illi locuti sunt inter se? Dic mihi. '''HAN.''' Matrem hic salutat suam, haec autem hunc filium.{{r|5.3.25|25}} Tace atque parce muliebri supellectili.{{l|1145}} '''AGOR.''' Quae east supellex? '''HAN.''' Clarus clamor. '''AGOR.''' Sine modo. '''HAN.''' Tu abduc hosce intro; et una nutricem simul iube hanc abire hinc ad te. '''AGOR.''' Fac quod imperat. '''MIL.''' Sed quis illas tibi monstrabit? '''AGOR.''' Ego doctissume.{{r|5.3.30|30}} '''MIL.''' Abeo igitur. '''AGOR.''' Facias modo quam memores mavelim.{{l|1150}} Patruo advenienti cena curetur volo. '''MIL.''' Lachanna vos, quos ego iam detrudam ad molas, inde porro ad puteum atque ad robustum codicem. Ego faxo hospitium hoc leniter laudabitis.—{{r|5.3.35|35}} '''AGOR.''' Audin tu, patrue? Dico, ne dictum neges:{{l|1155}} tuam mihi maiorem filiam despondeas. '''HAN.''' Pactam rem habeto. '''AGOR.''' Spondesne igitur? '''HAN.''' Spondeo. '''AGOR.''' Mi patrue, salve. Nam nunc es plane meus. Nunc demum ego cum illa fabulabor libere.{{r|5.3.40|40}} Nunc, patrue, si vis tuas videre filias,{{l|1160}} me sequere. '''HAN.''' Iamdudum equidem cupio, et te sequor. ['''AGOR.''' Quid si eamus illis obviam? '''HAN.''' At ne intervias praeterbitamus metuo. Magne Iuppiter, restitue certas mi ex incertis nunc opes.{{r|5.3.45|45}} '''AGOR.''' † Ego quidem meos amores mecum confido fore.]{{l|1165}} Sed eccas video ipsas. '''HAN.''' Haecine meae sunt filiae? Quantae e quantillis iam sunt factae. '''AGOR.''' Scin quid est? Tragicae sunt: in calones sustolli solent. ['''MIL.''' Opino hercle hodie, quod ego dixi per iocum,{{r|5.3.50|50}} id eventurum esse et severum et serium,{{l|1170}} ut haec inveniantur hodie esse huius filiae. '''AGOR.''' Pol istuc quidem iam certum est. Tu istos, Milphio, abduce intro. Nos hasce hic praestolabimur.]</poem> ===<span id='5.4.0'></span>V.iv=== <poem>[ADELPHASIVM ⸱ ANTERASTILIS ⸱ ADVOCATI ⸱ HANNO ⸱ AGORASTOCLES] '''ADELPHASIVM''' Fuit hodie operae pretium cuivis qui amabilitati animum adiceret, oculis epulas dare, delubrum qui hodie ornatum eo visere venit.{{l|1175}} Deamavi ecastor illi hodie lepidissima munera meretricum, digna dea venustissima Venere, neque contempsi eius opes hodie. Tanta ibi copia venustatum aderat, in suo quique loco sita munde.{{r|5.4.5|5}} Aras tus, murrinus, omnis odor complebat. Haud sordere visust{{l|1179a}} festus dies, Venus, nec tuom fanum:{{l|1180}} tantus ibi clientarum erat numerus, quae ad Calydoniam venerant Venerem.{{r|5.4.10|10}} '''ANTERASTILIS''' Certo enim, quod quidem ad nos duas attinuit, praepotentes pulchre pacisque potentes, soror, fuimus, neque ab iuventute inibi inridiculo habitae, quod pol,{{r|5.4.15|15}} soror, ceteris omnibus factumst. '''AD.''' Malim istuc aliis videatur, quam uti tu te, soror, conlaudes. '''ANT.''' Spero equidem. '''AD.''' Et pol ego, quom, ingeniis quibus sumus atque aliae, gnosco;{{l|1185}} eo sumus gnatae genere, ut deceat nos esse a culpa castas. '''HAN.''' Iuppiter, qui genus colis alisque hominum, per quem vivimus vitalem aevom,{{r|5.4.20|20}} quem penes spes vitae sunt hominum omnium, da diem hunc sospitem quaeso, † rebus meis agundis, ut quibus annos multos carui quasque <e> patria perdidi parvas † redde is libertatem, invictae praemium ut esse sciam pietati.{{l|1090}} '''AGOR.''' Omnia faciet Iuppiter faxo, nam mi est obnoxius et me{{r|5.4.25|25}} metuit. '''HAN.''' Tace quaeso. '''AGOR.''' Ne lacruma, patrue.{{l|1191a}} '''ANT.''' Vt volup est homini, mea soror, si quod agit cluet victoria; sicut nos hodie inter alias praestitimus pulchritudine. '''AD.''' Stulta, soror, magis es quam volo. An tu eo pulchra videre, obsecro,{{r|5.4.30|30}} si tibi illi non os oblitumst fuligine?{{l|1195}} '''AGOR.''' O patrue, o patrue mi. '''HAN.''' Quid est, fratris mei gnate, gnate, quid vis? Expedi. '''AGOR.''' At enim hoc volo agas. '''HAN.''' At enim ago istuc. '''AGOR.''' <O> patrue mi patruissime.{{r|5.4.35|35}} '''HAN.''' Quid est? '''AGOR.''' Est lepida et lauta. Ut sapit. '''HAN.''' Ingenium patris habet quod sapit. '''AG.''' Quae res? Iam diu edepol sapientiam tuam haec quidem abusast. Nunc hinc sapit, hinc sentit, quidquid sapit, ex meo amore.{{l|1200}} '''AD.''' Non eo genere sumus prognatae, tam etsi sumus servae, soror,{{r|5.4.40|40}} ut deceat nos facere quicquam quod homo quisquam inrideat. Multa mulierum sunt vitia, sed hoc e multis maxumumst, quom sibi nimis placent minusque addunt operam, uti placeant viris. '''ANT.''' Nimiae voluptatist quod in extis nostris portentumst, soror,{{l|1205}} quodque haruspex de ambabus dixit. '''AGOR.''' Velim de me aliquid dixerit.{{r|5.4.45|45}} '''ANT.''' Nos fore invito domino nostro diebus paucis liberas. Id ego nisi quid di aut parentes faxint, qui sperem hau scio. '''AGOR.''' Mea fiducia hercle haruspex, patrue, his promisit, scio, libertatem, quia me amare hanc scit. '''AD.''' Soror, sequere hac. '''AN.''' Sequor.{{l|1210}} '''HAN.''' Prius quam abitis, vos volo ambas. Nisi piget, consistite.{{r|5.4.50|50}} '''AD.''' Quis revocat? '''AG.''' Qui bene volt vobis facere. '''AD.''' Facere occasiost. Sed quis homost? '''AG.''' Amicus vobis. '''AD.''' Qui quidem inimicus non siet. '''AG.''' Bonus est hic homo, mea voluptas. '''AD.''' Pol istum malim quam malum. '''AGOR.''' Siquidem amicitiast habenda, cum hoc habendast. '''AD.''' Hau precor.{{l|1215}} '''AGOR.''' Multa bona volt vobis facere. '''AD.''' Bonus bonis bene feceris.{{r|5.4.55|55}} ['''HAN.''' Gaudio ero vobis. '''AD.''' At edepol nos voluptati tibi. '''HAN.''' Libertatique. '''AD.''' Istoc pretio tuas nos facile feceris.] '''AGOR.''' Patrue mi, ita me di amabunt, ut ego, si sim Iuppiter, iam hercle ego illam uxorem ducam et Iunonem extrudam foras.{{l|1220}} Ut pudice verba fecit, cogitate et commode,{{r|5.4.60|60}} ut modeste orationem praebuit. '''HAN.''' Certo haec meast. Sed ut astu sum adgressus ad eas. '''AGOR.''' Lepide hercle atque commode. '''HAN.''' Pergo etiam temptare? '''AGOR.''' In pauca confer: sitiunt qui sedent. '''HAN.''' Quid istic? Quod faciundumst cur non agimus? In ius vos voco.{{l|1225}} '''AGOR.''' Nunc, patrue, tu frugi bonae es. Tene. Vin ego hanc adprendam?{{r|5.4.65|65}} '''AD.''' An patruos est, Agorastocles, tuos hic? '''AGOR.''' Iam faxo scibis. Nunc pol ego te ulciscar probe, nam faxo— mea eris sponsa. '''HAN.''' Ite in ius, ne moramini. Antestare me atque duce. '''AGOR.''' Ego te antestabor, postea hanc amabo atque amplexabor.{{l|1230}} Sed illud quidem volui dicere— immo hercle dixi quod volebam.{{r|5.4.70|70}} '''HAN.''' Moramini. In ius vos voco, nisi honestiust prehendi. '''AD.''' Quid in ius vocas nos? Quid tibi debemus? '''AGOR.''' Dicet illi. '''AD.''' Etiam me meae latrant canes? '''AGOR.''' At tu hercle adludiato: dato mihi pro offa savium, pro osse linguam obicito.{{l|1235}} Ita hanc canem faciam tibi oleo tranquilliorem.{{r|5.4.75|75}} '''HAN.''' Ite si itis. '''AD.''' Quid nos fecimus tibi? '''HAN.''' Fures estis ambae. '''AD.''' Nosne tibi? '''HAN.''' Vos inquam. '''AGOR.''' Atque ego scio. '''AD.''' Quid id furtist? '''AGOR.''' Hunc rogato. '''HAN.''' Quia annos multos filias meas celavistis clam me, atque equidem ingenuas liberas summoque genere gnatas.{{l|1240}} '''AD.''' Numquam mecastor reperies tu istuc probrum penes nos.{{r|5.4.80|80}} '''AGOR.''' Da pignus, ni nunc perieres, in savium, uter utri det. '''AD.''' Nil tecum ago, apscede opsecro. '''AG.''' Atque hercle mecum agendum est. Nam hic patruos meus est, pro hoc mihi patronus sim necesse est; et praedicabo quo modo [vos] furta faciatis multa{{l|1245}} quoque modo huius filias apud vos habeatis servas,{{r|5.4.85|85}} quas vos ex patria liberas surruptas esse scitis. '''AD.''' Vbi sunt eae? Qut quas, opsecro? '''AG.''' Satis iam sunt maceratae. '''H.''' Quid si eloquamur? '''AG.''' Censeo hercle, patrue. '''AD.''' Misera timeo, quid hoc sit negoti, mea soror; ita stupida sine animo asto.{{l|1250}} '''HAN.''' Advortite animum, mulieres. Primum, si id fieri possit,{{r|5.4.90|90}} ne indigna indignis di darent, id ego evenire vellem; nunc quod boni mihi di danunt, vobis vostraeque matri, eas dis est aequom gratias nos agere sempiternas, quom nostram pietatem adprobant decorantque di immortales.{{l|1255}} Vos meae estis ambae filiae et hic est cognatus vester,{{r|5.4.95|95}} huiusce fratris filius, Agorastocles. '''AD.''' Amabo, num hi falso oblectant gaudio nos? '''AGOR.''' At ita me di servent, ut hic pater est vester. Date manus. '''AD.''' Salve, insperate nobis pater, te complecti nos sine. '''ANT.''' Cupite atque exspectate{{l|1260}} pater, salve. '''AD.''' Ambae filiae sumus. '''ANT.''' Amplectamur ambae.{{r|5.4.100|100}} '''AGOR.''' Quis me amplectetur postea? '''HAN.''' Nunc ego sum fortunatus, multorum annorum miserias nunc hac voluptate sedo. '''AD.''' Vix hoc videmur credere. '''HAN.''' Magis qui credatis dicam. Nam vostra nutrix † primum me cognovit. '''AD.''' Vbi ea, amabo, est?{{l|1265}} '''HAN.''' Apud hunc est. '''AGOR.''' Quaeso, qui lubet tam diu tenere collum?{{r|5.4.105|105}} Omitte saltem tu altera. Nolo ego istuc. '''AD.''' Enicas me. <nowiki>* * *</nowiki>{{l|1267a}} Prius quam tibi desponderit. '''AGOR.''' Mitto. '''AD.''' Sperate, salve. '''HAN.''' Condamus alter alterum ergo in nervom bracchialem. Quibus nunc in terra melius est? '''AGOR.''' Eveniunt digna dignis.{{r|5.4.110|110}}{{l|1270}} '''HAN.''' Tandem huic cupitum contigit. '''AG.''' O Apella, o Zeuxis pictor, cur numero estis mortui, hoc exemplo ut pingeretis? Nam alios pictores nil moror huius modi tractare exempla. '''HAN.''' Di deaeque omnes, vobis habeo merito magnas gratias, quom hac me laetitia adfecistis tanta et tantis gaudiis,{{r|5.4.115|115}}{{l|1275}} ut meae gnatae ad me redirent in potestatem meam. ['''AD.''' Mi pater, tua pietas plane nobis auxilio fuit. '''AGOR.''' Patrue, facito in memoria habeas, tuam maiorem filiam mihi te despondisse. '''HAN.''' Memini. '''AGOR.''' Et dotis quid promiseris.]</poem> ===<span id='5.5.0'></span>V.v=== <poem>[ANTAMONIDES ⸱ ANTERASTILIS ⸱ ADVOCATI ⸱ HANNO ⸱ AGORASTOCLES] '''ANTAMONIDES''' Si ego minam non ultus fuero probe, quam lenoni dedi,{{l|1280}} tum profecto me sibi habento scurrae ludificatui. Is etiam me ad prandium ad se abduxit ignavissimus, ipse abiit foras, me reliquit pro atriensi in aedibus, ubi nec leno neque illae redeunt, nec quod edim quicquam datur.{{r|5.5.5|5}} Pro maiore parte prandi pignus cepi, abii foras;{{l|1285}} sic dedero: aere militari tetigero lenunculum. Nanctus est hominem, mina quem argenti circumduceret. Sed mea amica nunc mihi irato obviam veniat velim: iam pol ego illam pugnis totam faciam uti sit merulea,{{r|5.5.10|10}} ita replebo atritate, atrior multo ut siet,{{l|1290}} quam Aegyptini, qui cortinam ludis per circum ferunt. '''ANTER.''' Tene sis me arte, mea voluptas; male ego metuo miluos, mala illa bestia est, ne forte me auferat pullum tuom. '''AD.''' Vt nequeo te satis complecti, mi pater. '''ANTAM.''' Ego me moror.{{r|5.5.15|15}} Propemodum hoc opsonare prandium potero mihi.{{l|1295}} Sed quid hoc est? Quid est? Quid hoc est? Quid ego video? Quo modo? Quid hoc est conduplicationis? Quae haec est congeminatio? Quis hic homo est cum tunicis longis quasi puer cauponius? Qatin ego oculis cerno? Estne illaec mea amica Anterastilis?{{r|5.5.20|20}} Et ea est certo. Iam pridem ego me sensi nihili pendier.{{l|1300}} Non pudet puellam amplexari baiolum in media via? Iam hercle ego illum excruciandum totum carnufici dabo. Sane genus hoc mulierosumst tunicis demissiciis. Sed adire certum est hanc amatricem Africam.{{r|5.5.25|25}} Heus tu, tibi dico, mulier, ecquid te pudet?{{l|1305}} Quid tibi negoti est autem cum istac? Dic mihi. '''HAN.''' Adulescens, salve. '''ANTAM.''' Nolo, nihil ad te attinet. Quid tibi hanc digito tactio est? '''HAN.''' Quia mihi lubet. '''ANT.''' Lubet? '''HAN.''' Ita dico. '''ANT.''' Ligula, i in malam crucem.{{r|5.5.30|30}} Tune hic amator audes esse, hallex viri,{{l|1310}} aut contrectare quod mares homines amant? Deglupta mena, sarrapis, sementium, manstruca, halagora, sampsa, tum autem plenior ali ulpicique quam Romani remiges.{{r|5.5.35|35}} '''AGOR.''' Num tibi, adulescens, malae aut dentes pruriunt,{{l|1315}} qui huic es molestus, an malam rem quaeritas? '''ANTAM.''' Quin adhibuisti, dum istaec loquere, tympanum? Nam te cinaedum esse arbitror magis quam virum. '''AGOR.''' Scin quam cinaedus sum? Ite istinc, servi, foras,{{r|5.5.40|40}} ecferte fustis. '''ANTAM.''' Heus tu, si quid per iocum{{l|1320}} dixi, nolito in serium convertere. '''ANTER.''' Qui tibi lubido est, opsecro, Antamonides, loqui inclementer nostro cognato et patri? Nam hic noster pater est; hic nos cognovit modo{{r|5.5.45|45}} et hunc sui fratris filium. '''ANTAM.''' Ita me Iuppiter{{l|1325}} bene amet, bene factum. Gaudeo et volup est mihi, si quid lenoni optigit magni mali. [Quomque e virtute vobis fortuna optigit. '''ANTER.''' Credibile ecastor dicit. Crede huic, mi pater.{{r|5.5.50|50}} '''HAN.''' Credo. '''AGOR.''' Et ego credo. Sed eccum lenonem Lycum.]{{l|1330|1330-1331}} '''AGOR.''' Bonum virum eccum video, se recipit domum;{{l|1332}} ['''HAN.''' Quis hic est? '''AGOR.''' Vtrumvis est, vel leno vel Lycus. In servitute hic filias habuit tuas et mi auri fur est. '''HAN.''' Bellum hominem, quem noveris.]{{r|5.5.55|55}}{{l|1335}} Rapiamus in ius. '''HAN.''' Minime. '''AG.''' Quapropter? '''HAN.''' Quia †iniuriarum multo induci satius est.</poem> ===<span id='5.6.0'></span>V.vi=== <poem>[LYCIVS ⸱ AGORASTOCLES ⸱ HANNO ⸱ ANTAMONIDES] '''LYCVS''' Decipitur nemo, mea quidem sententia, qui suis amicis narrat recte res suas; nam omnibus amicis meis idem unum convenit,{{l|1340}} ut me suspendam, ne addicar Agorastocli. '''AG.''' Leno, eamus in ius. '''LYC.''' Opsecro te, Agorastocles,{{r|5.6.5|5}} suspendere ut me liceat. '''HAN.''' In ius te voco. '''LYC.''' Quid tibi mecum autem? '''HAN.''' Quia hasce aio liberas ingenuasque esse filias ambas meas;{{l|1345}} eae sunt surruptae cum nutrice parvolae. '''LYC.''' Iam pridem equidem istuc scivi, et miratus fui,{{r|5.6.10|10}} neminem venire qui istas adsereret manu. [Meae quidem profecto non sunt. '''ANTAM.''' Leno, in ius eas. '''LYC.''' De prandio tu dicis. Debetur, dabo.]{{l|1350}} '''AG.''' Duplum pro furto mi opus est. '''LYC.''' Sume hinc quid lubet. '''HAN.''' Et mihi suppliciis multis. '''LYC.''' Sume hinc quid lubet:{{r|5.6.15|15}} ['''ANTAM.''' Et mihi quidem mina argenti. '''LY.''' Sume hinc quid lubet.] Collo rem solvam iam omnibus, quasi baiolus. ['''AG.''' Numquid recusas contra me? '''LYC.''' Haud verbum quidem.{{l|1355}} '''AG.''' Ite igitur intro, mulieres. Sed patrue mi, tuam, ut dixisti, mihi desponde filiam.{{r|5.6.20|20}} '''HAN.''' Haud aliter ausim. '''ANTAM.''' Bene vale. '''AG.''' Et tu bene vale. '''ANTAM.''' Leno, arrabonem hoc pro mina mecum fero.— '''LYC.''' Perii hercle. '''AG.''' Immo haud multo post, si in ius veneris.{{l|1360}} '''LYC.''' Quin egomet tibi me addico. Quid praetore opust? Verum obsecro te, ut liceat simplum solvere,{{r|5.6.25|25}} trecentos Philippos; credo conradi potest: cras auctionem faciam. '''AG.''' Tantisper quidem ut sis apud me lignea in custodia.{{l|1365}} '''LYC.''' Fiat. '''AG.''' Sequere intro, patrue mi, ut hunc festum diem habeamus hilare, huius malo et nostro bono.{{r|5.6.30|30}} Multum valete. Multa verba fecimus; malum postremo omne ad lenonem reccidit. Nunc, quod postremum est condimentum fabulae,{{l|1370}} si placuit, plausum postulat comoedia.—]</poem> ===<span id='5.7.0'></span>V.vii=== <poem>[AGORASTOCLES ⸱ LYCIVS ⸱ ANTAMONIDES ⸱ HANNO] '''AGOR.''' Quam rem agis, miles? Qui lubet patruo meo loqui inclementer? Ne mirere, mulieres quod eum secuntur: modo cognovit filias suas esse hasce ambas. '''LYCVS''' Hem, quod verbum aures meas{{l|1375}} tetigit? Nunc perii. '''ANTAM.''' Vnde haec perierunt domo?{{r|5.7.5|5}} '''AG.''' Carthaginienses sunt. '''LYC.''' At ego sum perditus. Illuc ego metui semper, ne cognosceret eas aliquis, quod nunc factumst. Vae misero mihi, periere, opinor, duodeviginti minae,{{l|1380}} qui hasce emi. '''AGOR.''' Et tute ipse periisti, Lyce.{{r|5.7.10|10}} '''HAN.''' Quis hic est? '''AGOR.''' Vtrumvis est, vel leno vel Lycus. In servitute hic filias habuit tuas, et mi auri fur est. '''HAN.''' Bellum hominem, quem noveris. '''ANTAM.''' Leno, rapacem te esse semper credidi,{{l|1385}} verum etiam furacem qui norunt magis.{{r|5.7.15|15}} '''LYC.''' Accedam. Per ego tua te genua obsecro et hunc, cognatum quem tuom esse intellego: quando boni estis, ut bonos facere addecet faciatis, vestro subveniatis supplici.{{l|1390}} Iam pridem equidem istas scivi esse liberas{{r|5.7.20|20}} et exspectabam, si qui eas assereret manu. Nam non meae sunt prosum. Tum autem aurum tuom reddam, quod apud me est, et iusiurandum dabo, me malitiose nil fecisse, Agorastocles.{{l|1395}} '''AGOR.''' Quid mihi par facere sit, ego mecum consulam.{{r|5.7.25|25}} Omitte genua. '''LYC.''' Mitto, si ita sententia est. '''ANTAM.''' Heus tu leno. '''LYC.''' Quid lenonem vis inter negotium? '''ANTAM.''' Vt minam mi argenti reddas, prius quam in nervom abducere. '''LYC.''' Di meliora faxint. '''ANTAM.''' Sic est: hodie cenabis toris.{{l|1400}} Aurum argentum collum, leno, tris res nunc debes simul.{{r|5.7.30|30}} '''HAN.''' Quid me <in> hac re facere deceat, egomet mecum cogito. Si volo hunc ulcisci, litis sequar in alieno oppido, quantum audivi ingenium et mores eius quo pacto sient. '''ADELPH.''' Mi pater, ne quid tibi cum istoc rei sit pessumo, obsecro.{{l|1405}} '''ANTER.''' Ausculta sorori. Abi, diiunge inimicitias cum improbo.{{r|5.7.35|35}} '''HAN.''' Hoc age sis, leno. Quamquam ego te meruisse ut pereas scio, non experiar tecum. '''AGOR.''' Neque ego; si aurum mihi reddes meum, leno, quando ex nervo emissu's— compingare in carcerem. '''LYC.''' Iamne autem ut soles? '''ANTAM.''' Ego, Poene, tibi me purgatum volo.{{l|1410}} Si quid dixi iratus advorsum animi tui sententiam,{{r|5.7.40|40}} id uti ignoscas quaeso; et quom istas invenisti filias, ita me di ament <ut> mihi volup est. '''HAN.''' Ignosco et credo tibi. '''ANTAM.''' Leno, tu autem amicam mihi des facito aut [auri] mihi reddas minam. '''LYC.''' Vin tibicinam meam habere? '''ANTAM.''' Nil moror tibicinam;{{l|1415}} nescias, utrum ei maiores buccaene an mammae sient.{{r|5.7.45|45}} '''LYC.''' Dabo quae placeat. '''ANTAM.''' Cura. '''LYC.''' Aurum cras ad te referam tuom. '''AGOR.''' Facito in memoria habeas. '''LYC.''' Miles, sequere me.— '''ANTAM.''' Ego vero sequor.— '''AGOR.''' Quid ais, patrue? Quando hinc ire cogitas Carthaginem? Nam tecum mi una ire certum est. '''HAN.''' Vbi primum potero, ilico.{{l|1420}} '''AGOR.''' Dum auctionem facio, hic opus est aliquot ut maneas dies.{{r|5.7.50|50}} '''HAN.''' Faciam ita ut vis. '''AGOR.''' Age sis, eamus, nos curemus. Plaudite.</poem> <references/> <center>{{Bouton cliquable|[[#PERSONAE|ad initium paginae]]}}</center> {{finis}} {{textquality|75%}} 9eg6ksh560ul2j1a7ghj8we92oglvew 104 72154 270712 238078 2026-06-11T22:58:31Z Trooper57 22870 /* Proofread */ 270712 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" /></noinclude><noinclude>na</noinclude> {{et}} copio{{s}}a. Figuntur plerumque in altis arboribus confidentes; nam po{{s}}t lotionem in aqua frigida altas {{s}}ubeunt arbores, captandi aeris {{et}} Solis cau{{s}}a. {{sc|Urubitinga}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus; ({{s}}ed dubito adhuc de hoc nomine, nam nobilior e{{s}}t h{{ae}}c avis quam Urubitinga) avis {{FI |file=Historia naturalis Brasiliae (Page 214) BHL289307 (cropped).jpg |tsize=300px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} aquil{{ae}} {{s}}imilis, an{{s}}eris {{s}}eme{{s}}tris magnitudine. Ro{{s}}trum habet cra{{s}}{{s}}um, aduncum, nigrum; {{et}} circa nares cutem flave{{s}}centem: oculos magnos, {{s}}plendide aquilinos: Caput gro{{s}}{{s}}um; crura {{et}} pedes luteos; in pedibus quatuor digitos vulgari modo di{{s}}po{{s}}itos; unguibus lunatis, longis, nigris: Alas amplas: caudam latam. Tota ve{{s}}titur plumis fu{{s}}cis {{et}} nigricantibus; per alas autem undatim qua{{s}}i cinereus mi{{s}}cetur. Cauda novem digitos longa, ad {{s}}ex alba, in extremitate ad tres nigricans, in extremitate tamen rur{{s}}us minimum e{{s}}t albi. Egregi{{ae}} {{s}}tatur{{ae}} e{{s}}t avis. {{sc|Mareca}} itidem anatis {{s}}ive{{s}}tris {{s}}pecies, {{s}}ed parva. Ro{{s}}trum habet anatinum fu{{s}}cum, ad cujus exortum in utroque latere macula rubra. Caput {{s}}uperius e{{s}}t leporini gryfei coloris, latêra capitis {{s}}ub oculis tota alba; totum pectus {{et}} infimus venter ligni querni {{s}}e{{s}}ti colorem ob{{s}}curè {{ae}}mulatur, variegati pr{{ae}}terea punctulis nigris. Crura {{et}} pedes nigri. Cauda gryfea. Al{{ae}} elegantes, in exortu ex gryfeo {{s}}ubfu{{s}}ce{{s}}centis coloris, remiges autem {{s}}unt in uno latere prioris coloris, tota autem medietas extrema dilute brunefcentis, qualis in pedibus e{{s}}{{s}}e {{s}}olet, in medio autem coloris viridis tran{{s}}plendentis, cum fimbria nigra, qualis in anatum collis. Caro valde bona. {{sc|Mareca}} alia {{s}}pecies, eju{{s}}dem cum antecedente magnitudinis {{et}} figur{{ae}}. Ro{{s}}trum habet nigrum {{s}}plendens: {{s}}imitas capitis, collum {{s}}uperius, totum dor{{s}}um umbr{{ae}} coloris cum fu{{s}}co mixti. Sub gutture albicat. Oculi nigri {{et}} ante quemlibet macula parva rotunda, plumis ex albo flave{{s}}centibus. Totum pectus {{et}} infimus venter ob{{s}}curè gryfei coloris cum aureo mixti. Cauda nigra. Alarum penn{{ae}} fu{{s}}c{{ae}} quibus viride tran{{s}}plendet: {{et}} medi{{ae}} penn{{ae}} alarum eximia viriditate {{et}} c{{ae}}ruleo in fu{{s}}co tran{{s}}plendent, hic {{et}} undam nigram habent, extremitas autem remigum tota e{{s}}t alba. Crura {{et}} pedes in{{s}}igniter rubri {{s}}eu miniati coloris. A{{s}}{{s}}ata avis pedibus apprehen{{s}}a manus {{et}} linteamina tingit colore miniatro {{s}}anguineo. Boni {{s}}aporis habent carnem, {{s}}ed paulum amaricantem. {{sc|Tiieguacuparoara}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus; {{FI |file=Tie - Historia naturalis Brasiliae (Page 214) BHL289307 (cropped).jpg |tsize=200px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} Avis Alaud{{ae}} magnitudine. Ro{{s}}trum habet breve, cra{{s}}{{s}}um, {{s}}uperius fu{{s}}cum, inferius albicans. Caput {{s}}uperius, latera ejus {{et}} guttur ac collum inferius habent pennas flavas, {{s}}anguinei coloris pennis punctulatas ({{et}} h{{ae}}c fœmina quidem, mas enim h{{ae}}c tota habet {{s}}anguinea.) Collum {{s}}uperius {{et}} totum dor{{s}}um cinereas, umbra aliquatenus mixtas: Al{{ae}} fu{{s}}cas oris albe{{s}}centibus pr{{ae}}ditas, ut {{et}} cauda; {{s}}ed al{{ae}} teguntur cinereis, dor{{s}}um maximam partem exceptis extremitatibus. Latera colli, pecius {{et}} totus venter {{et}} crura {{s}}uperius albis teguntur pennis. Crura inferiora {{et}} pedes fu{{s}}ci {{s}}unt coloris; quatuor digiti more vulgari po{{s}}iti. Ocellos habet nigros. {{sc|Tangara}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus; (reperiuntur ejus aliquot {{s}}pecies colore variantes.) ''Prima elegans'', magnitudine Fringill{{ae}}. Ro{{s}}trum habet rectum, cra{{s}}{{s}}u{{s}}culum, nigrum: oculos nigros: crura {{et}} pedes ex cinereo fu{{s}}cos: {{s}}upra ro{{s}}tri exortum {{s}}uperne maculam à pennis nigris. Totum caput {{et}} collum {{s}}plendentibus viridibus {{s}}eu thala{{s}}{{s}}inis pennis ve{{s}}tiuntur. Initium dor{{s}}i in{{s}}tar collaris ambiunt nigern{{ae}} penn{{ae}}: dor{{s}}um autem {{s}}ub alis u{{s}}que ad<noinclude>{{d|exortum}}</noinclude> a7213aaio6zvddftra0phhiz1ovlheo 270713 270712 2026-06-11T22:59:33Z Trooper57 22870 270713 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Trooper57" />{{rh|214|{{sc|GeorgI MarcgravI}}}}</noinclude><noinclude>na</noinclude> {{et}} copio{{s}}a. Figuntur plerumque in altis arboribus confidentes; nam po{{s}}t lotionem in aqua frigida altas {{s}}ubeunt arbores, captandi aeris {{et}} Solis cau{{s}}a. {{sc|Urubitinga}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus; ({{s}}ed dubito adhuc de hoc nomine, nam nobilior e{{s}}t h{{ae}}c avis quam Urubitinga) avis {{FI |file=Historia naturalis Brasiliae (Page 214) BHL289307 (cropped).jpg |tsize=300px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} aquil{{ae}} {{s}}imilis, an{{s}}eris {{s}}eme{{s}}tris magnitudine. Ro{{s}}trum habet cra{{s}}{{s}}um, aduncum, nigrum; {{et}} circa nares cutem flave{{s}}centem: oculos magnos, {{s}}plendide aquilinos: Caput gro{{s}}{{s}}um; crura {{et}} pedes luteos; in pedibus quatuor digitos vulgari modo di{{s}}po{{s}}itos; unguibus lunatis, longis, nigris: Alas amplas: caudam latam. Tota ve{{s}}titur plumis fu{{s}}cis {{et}} nigricantibus; per alas autem undatim qua{{s}}i cinereus mi{{s}}cetur. Cauda novem digitos longa, ad {{s}}ex alba, in extremitate ad tres nigricans, in extremitate tamen rur{{s}}us minimum e{{s}}t albi. Egregi{{ae}} {{s}}tatur{{ae}} e{{s}}t avis. {{sc|Mareca}} itidem anatis {{s}}ive{{s}}tris {{s}}pecies, {{s}}ed parva. Ro{{s}}trum habet anatinum fu{{s}}cum, ad cujus exortum in utroque latere macula rubra. Caput {{s}}uperius e{{s}}t leporini gryfei coloris, latêra capitis {{s}}ub oculis tota alba; totum pectus {{et}} infimus venter ligni querni {{s}}e{{s}}ti colorem ob{{s}}curè {{ae}}mulatur, variegati pr{{ae}}terea punctulis nigris. Crura {{et}} pedes nigri. Cauda gryfea. Al{{ae}} elegantes, in exortu ex gryfeo {{s}}ubfu{{s}}ce{{s}}centis coloris, remiges autem {{s}}unt in uno latere prioris coloris, tota autem medietas extrema dilute brunefcentis, qualis in pedibus e{{s}}{{s}}e {{s}}olet, in medio autem coloris viridis tran{{s}}plendentis, cum fimbria nigra, qualis in anatum collis. Caro valde bona. {{sc|Mareca}} alia {{s}}pecies, eju{{s}}dem cum antecedente magnitudinis {{et}} figur{{ae}}. Ro{{s}}trum habet nigrum {{s}}plendens: {{s}}imitas capitis, collum {{s}}uperius, totum dor{{s}}um umbr{{ae}} coloris cum fu{{s}}co mixti. Sub gutture albicat. Oculi nigri {{et}} ante quemlibet macula parva rotunda, plumis ex albo flave{{s}}centibus. Totum pectus {{et}} infimus venter ob{{s}}curè gryfei coloris cum aureo mixti. Cauda nigra. Alarum penn{{ae}} fu{{s}}c{{ae}} quibus viride tran{{s}}plendet: {{et}} medi{{ae}} penn{{ae}} alarum eximia viriditate {{et}} c{{ae}}ruleo in fu{{s}}co tran{{s}}plendent, hic {{et}} undam nigram habent, extremitas autem remigum tota e{{s}}t alba. Crura {{et}} pedes in{{s}}igniter rubri {{s}}eu miniati coloris. A{{s}}{{s}}ata avis pedibus apprehen{{s}}a manus {{et}} linteamina tingit colore miniatro {{s}}anguineo. Boni {{s}}aporis habent carnem, {{s}}ed paulum amaricantem. {{sc|Tiieguacuparoara}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus; {{FI |file=Tie - Historia naturalis Brasiliae (Page 214) BHL289307 (cropped).jpg |tsize=200px |float=right |margin-left=0.3em |margin-top=0.3em |margin-bottom=0.3em}} Avis Alaud{{ae}} magnitudine. Ro{{s}}trum habet breve, cra{{s}}{{s}}um, {{s}}uperius fu{{s}}cum, inferius albicans. Caput {{s}}uperius, latera ejus {{et}} guttur ac collum inferius habent pennas flavas, {{s}}anguinei coloris pennis punctulatas ({{et}} h{{ae}}c fœmina quidem, mas enim h{{ae}}c tota habet {{s}}anguinea.) Collum {{s}}uperius {{et}} totum dor{{s}}um cinereas, umbra aliquatenus mixtas: Al{{ae}} fu{{s}}cas oris albe{{s}}centibus pr{{ae}}ditas, ut {{et}} cauda; {{s}}ed al{{ae}} teguntur cinereis, dor{{s}}um maximam partem exceptis extremitatibus. Latera colli, pecius {{et}} totus venter {{et}} crura {{s}}uperius albis teguntur pennis. Crura inferiora {{et}} pedes fu{{s}}ci {{s}}unt coloris; quatuor digiti more vulgari po{{s}}iti. Ocellos habet nigros. {{sc|Tangara}} Bra{{s}}ilien{{s}}ibus; (reperiuntur ejus aliquot {{s}}pecies colore variantes.) ''Prima elegans'', magnitudine Fringill{{ae}}. Ro{{s}}trum habet rectum, cra{{s}}{{s}}u{{s}}culum, nigrum: oculos nigros: crura {{et}} pedes ex cinereo fu{{s}}cos: {{s}}upra ro{{s}}tri exortum {{s}}uperne maculam à pennis nigris. Totum caput {{et}} collum {{s}}plendentibus viridibus {{s}}eu thala{{s}}{{s}}inis pennis ve{{s}}tiuntur. Initium dor{{s}}i in{{s}}tar collaris ambiunt nigern{{ae}} penn{{ae}}: dor{{s}}um autem {{s}}ub alis u{{s}}que ad<noinclude>{{d|exortum}}</noinclude> 4l88r7a0d6iq4i7ryrdcad8wdisre4e 0 74728 270556 248037 2026-06-11T12:29:05Z Saumache 27923 270556 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft/mode/1up] / [https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up] / }} {| style="margin:0 auto; margin-top:0.5em" align=center id=toc | ;[[De compendiosa doctrina/I. De proprietate sermonum|I. De proprietate sermonum]] ;[[De compendiosa doctrina/II. De honeste set nove dictis per litteras|II. De honeste set nove dictis per litteras]] ;[[De compendiosa doctrina/III. De indiscretis generibus per litteras|III. De indiscretis generibus per litteras]] ;[[De compendiosa doctrina/IV. De varia significatione sermonum per litteras|IV. De varia significatione sermonum per litteras]] ;[[De compendiosa doctrina/V. De differentia similium significationum|V. De differentia similium significationum]] ;[[De compendiosa doctrina/VI. De inpropriis|VI. De inpropriis]] ;[[De compendiosa doctrina/VII. De contrariis generibus verborum|VII. De contrariis generibus verborum]] ;[[De compendiosa doctrina/VIII. De mutatis declinationibus|VIII. De mutatis declinationibus]] ;[[De compendiosa doctrina/IX. De numeris et casibus|IX. De numeris et casibus]] ;[[De compendiosa doctrina/X. De mutatis coniugationibus|X. De mutatis coniugationibus]] ;[[De compendiosa doctrina/XI. De indiscretis adverbiis|XI. De indiscretis adverbiis]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XII|XII. De doctorum indagine]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIII|Liber XIII. De generibus navigiorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIV|XIV. De generibus vestimentorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XV|XV. De generibus vasorum vel poculorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVI|XVI. De generibus calciamentorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVII|XVII. De coloribus]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVIII|XVIII. De generibus ciborum vel potionum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIX|XIX. De generibus armorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XX|XX. De propinquitatum vocabulis]] |} s7pn0s9veh4on4fvphtklfx1uu27pwd 270557 270556 2026-06-11T12:29:21Z Saumache 27923 270557 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft/mode/1up] / [https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up] / }} {| style="margin:0 auto; margin-top:0.5em" align=center id=toc | ;[[De compendiosa doctrina/I. De proprietate sermonum|I. De proprietate sermonum]] ;[[De compendiosa doctrina/II. De honeste set nove dictis per litteras|II. De honeste set nove dictis per litteras]] ;[[De compendiosa doctrina/III. De indiscretis generibus per litteras|III. De indiscretis generibus per litteras]] ;[[De compendiosa doctrina/IV. De varia significatione sermonum per litteras|IV. De varia significatione sermonum per litteras]] ;[[De compendiosa doctrina/V. De differentia similium significationum|V. De differentia similium significationum]] ;[[De compendiosa doctrina/VI. De inpropriis|VI. De inpropriis]] ;[[De compendiosa doctrina/VII. De contrariis generibus verborum|VII. De contrariis generibus verborum]] ;[[De compendiosa doctrina/VIII. De mutatis declinationibus|VIII. De mutatis declinationibus]] ;[[De compendiosa doctrina/IX. De numeris et casibus|IX. De numeris et casibus]] ;[[De compendiosa doctrina/X. De mutatis coniugationibus|X. De mutatis coniugationibus]] ;[[De compendiosa doctrina/XI. De indiscretis adverbiis|XI. De indiscretis adverbiis]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XII|XII. De doctorum indagine]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIII|XIII. De generibus navigiorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIV|XIV. De generibus vestimentorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XV|XV. De generibus vasorum vel poculorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVI|XVI. De generibus calciamentorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVII|XVII. De coloribus]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVIII|XVIII. De generibus ciborum vel potionum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIX|XIX. De generibus armorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XX|XX. De propinquitatum vocabulis]] |} gp4jwavk0y494485x2lcx00y6fuxkjx 270601 270557 2026-06-11T15:53:18Z Saumache 27923 270601 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft/mode/1up] / [https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up] / }} {| style="margin:0 auto; margin-top:0.5em" align=center id=toc | ;[[De compendiosa doctrina/Liber I|I. De proprietate sermonum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber II|II. De honeste set nove dictis per litteras]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber III|III. De indiscretis generibus per litteras]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber IV|IV. De varia significatione sermonum per litteras]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber V|V. De differentia similium significationum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber VI|VI. De inpropriis]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber VII|VII. De contrariis generibus verborum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber VIII|VIII. De mutatis declinationibus]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber IX|IX. De numeris et casibus]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber X|X. De mutatis coniugationibus]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XI|XI. De indiscretis adverbiis]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XII|XII. De doctorum indagine]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIII|XIII. De generibus navigiorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIV|XIV. De generibus vestimentorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XV|XV. De generibus vasorum vel poculorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVI|XVI. De generibus calciamentorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVII|XVII. De coloribus]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVIII|XVIII. De generibus ciborum vel potionum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIX|XIX. De generibus armorum]] ;[[De compendiosa doctrina/Liber XX|XX. De propinquitatum vocabulis]] |} ro4kxx7qekpprxb3pfw32vyp1uvowyi 270630 270601 2026-06-11T17:15:57Z Saumache 27923 270630 wikitext text/x-wiki {{infectus}} {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio=Lipsiae, in aedibus Teubnerii, 1888 |Recensor=Lucianus Mueller |Fons=[[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|librum vide]] }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" include=4 /> ====INDEX==== {| style="margin:0 auto; margin-top:0.5em" align=center id=toc | ;[[De compendiosa doctrina/Liber I|I. De proprietate sermonum.]] (1-68 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber II|II. De honeste set nove dictis per litteras.]] (68-190 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber III|III. De indiscretis generibus per litteras.]] (190-232 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber IV|IV. De varia significatione sermonum per litteras.]] (232-421 M.) <br> <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" include=4/> ====INDEX==== ;[[De compendiosa doctrina/Liber V|V. De differentia similium significationum.]] (421-448 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber VI|VI. De inpropriis.]] (448-466 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber VII|VII. De contrariis generibus verborum.]] (466-482 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber VIII|VIII. De mutatis declinationibus.]] (482-494 M) ;[[De compendiosa doctrina/Liber IX|IX. De numeris et casibus.]] (494-502 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber X|X. De mutatis coniugationibus.]] (502-509 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XI|XI. De indiscretis adverbiis.]] (509-517 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XII|XII. De doctorum indagine.]] (517-532 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIII|XIII. De generibus navigiorum.]] (532-536 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIV|XIV. De generibus vestimentorum.]] (536-542 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XV|XV. De generibus vasorum vel poculorum.]] (542-548 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVI|XVI. De generibus calciamentorum.]] (548 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVII|XVII. De coloribus.]] (548-550 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVIII|XVIII. De generibus ciborum vel potionum.]] (550-551 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIX|XIX. De generibus armorum.]] (551-556 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XX|XX. De propinquitatum vocabulis.]] (556-557 M.) |} lbz6nqgorg26x0nsoh89tics1kl3scn 270662 270630 2026-06-11T17:57:44Z Saumache 27923 270662 wikitext text/x-wiki {{infectus}} {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio=Lipsiae, in aedibus Teubnerii, 1888 |Recensor=Lucianus Mueller |Fons=[[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|librum vide]] }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" include=4 /> ====INDEX==== {| style="margin:0 auto; margin-top:0.5em" align=center id=toc | ;[[De compendiosa doctrina/Liber I|I. De proprietate sermonum.]] (1-68 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber II|II. De honeste set nove dictis per litteras.]] (68-190 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber III|III. De indiscretis generibus per litteras.]] (190-232 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber IV|IV. De varia significatione sermonum per litteras.]] (232-421 M.) <br> <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" include=4/> ====INDEX==== ;[[De compendiosa doctrina/Liber V|V. De differentia similium significationum.]] (421-448 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber VI|VI. De inpropriis.]] (448-466 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber VII|VII. De contrariis generibus verborum.]] (466-482 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber VIII|VIII. De mutatis declinationibus.]] (482-494 M) ;[[De compendiosa doctrina/Liber IX|IX. De numeris et casibus.]] (494-502 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber X|X. De mutatis coniugationibus.]] (502-509 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XI|XI. De indiscretis adverbiis.]] (509-517 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XII|XII. De doctorum indagine.]] (517-532 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIII|XIII. De generibus navigiorum.]] (532-536 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIV|XIV. De generibus vestimentorum.]] (536-542 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XV|XV. De generibus vasorum vel poculorum.]] (542-548 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVI|XVI. De generibus calciamentorum.]] (548 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVII|XVII. De coloribus vestimentorum.]] (548-550 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XVIII|XVIII. De generibus ciborum vel potionum.]] (550-551 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XIX|XIX. De generibus armorum.]] (551-556 M.) ;[[De compendiosa doctrina/Liber XX|XX. De propinquitatum vocabulis.]] (556-557 M.) |} d7afuwndd1ricq0az7idfs20etnt2yl 0 75020 270570 248013 2026-06-11T13:11:12Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/V. De differentia similium significationum]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber V]] 248013 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=V. De differentia similium significationum }} {{Liber |Ante= Liber IV |AnteNomen= De compendiosa doctrina/IV. De varia significatione sermonum per litteras |Post= Liber VI |PostNomen= De compendiosa doctrina/VI. De inpropriis }} <center>{{Xxx-maior|V.}}</center> {{l|10}}<center>INCIPIT<ref>10. 11 post illud Significationum add. L, H, Bamb. litteris capitalibus ea quae surU: per litteras id est per C litteram. — omittit Vatic. 3418, in quo est de differentiis. — in G inscr. haec: Incipit de ditferentiis \erborum. eadem alii libri, ut Ottobon. 1699; 1725; Vatic. 1554. quae ab interpolatore posita (nam plures p^ medium aevum ferebantur hoc titulo vel simili syllogae) non potest dubitari. — bonis fontibus in hoc capite, quod apte iungitur qtiarto, usum Nonium peritide atque in sequente neque tamen sui dissimilem recte notat 3Iercerus. conferendi maxime Ciceronis libri de phUosophia, Festus, Gellius, Servius. nam qui extant de differentiis verborum tractatus cum interdum clara iactent nomina, ut puta Suetonii ac Frontonis, plerumque tenuissimi ac levissimi. — porro attendendum ad ea, quae ad Suetonii quas ferunt differentias verborum adscripta sunt a Beiffer- scJieidio. — potuere multa disputari et de quinta sextaque parte operis Noniani et de XII, quae inscribitur de doctorum indagine. quae tamen aliis persequenda relinquimus , pauca proposuisse contenti.</ref></center>{{marginalia dextra|421 M.}} <center>DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM.</center> . CVPIDO et AMOR idem significare videntur.<ref>12 Cupido et amor; cf. Serv. Daniel. ad Aen. IV, 194; quem eodem quo Non. fonte videri usum recte notat Goetzius.^ — set M; et v.</ref> set est diversitas. cupido enim inconsideratae est necessitatis, amor iudicii. Plau- tus Bacchidibus: {{l|15}}<center>Cupidon técumst saevus ánne Amor?<ref>13 Plautns Bacchidibus 1| 16 I, 1, 3. </ref><ref>15 cupidon et Serv. — tecumst saevus {vel tecum saevust) M ; tecum saevis C; te cum sicut Servii cd. F; cf. Ovid. Am. I, 6, 34; 37: solus eram, si non saevus adesset amor; ergo Amor et modicum circa mea tempora vinum mecumst. — Pius: Cupido te conficit; hinc mtsclielius: Cupidon te confecit. quod tamen Nonii verbis videtur ex- cludi; nec vielius Bothius: te configit.</ref></center> idem in Curculione discrevit et vim eiusdem diversitatis ex- pressit dicens;<ref>16 f. discrevit haec et vim eius diversitatis expressit.</ref> quod Venn' Cupidoque imperat suad^tque Amor.<ref>18 quo recte cdd. Pl.; quem Serv. — cupido cdd. Pl. — imperat etiam Plauti et Servii libri; sed recte Pylades imperant; cf. V. 6. — suadet Serv. cd.; ap. Pl. B m. 1.</ref> V. Ahsoluto iam capite laboriosissimo res ad eos redit libros, quibus in prima et secunda parte operis usi sumus, h. e. ad Lugdunensem, Harleianum, Guelferbitanum , Bambergensem. — — — — — NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvbllkb. 1 2 NONIVS MARCELLVS 421. 422 M. Afranius in Omine: amabit sapiens, cupient c^teri. 20 cupidinem cum feminino genere dicimus, cupiditatem signi- ficamus. Vergilius: quae lucis xniseris tatn dira cupido? cum masculino, deum ipsum. Plautus Mercatore: Cupido, quantus es! 25 Naevius Gymnastico: edepol Cupido, tam pauxillus cum sis, nimi' multiim vales. Inter amare et diligere hoc interest, quod amare vim habet maiorem, diligere autem est levius amare. Cicero ad Brutum: sic igitur facies et me aut amabis aut, quod contentus sum, 30 diliges. — et lib. VIIII: Lucius Clodius, tribunus plebis designatus, valde me diligit vel, ut i^g^atixiotaQov dicam, valde me amat. — idem ad Dolabellam: quis erat qui putaret || ad eum amorem, l 19 Afranius Omine i| 22 Aen. VI, 721 || 24 V, 2, 13 1| 26 Naevius Gym- nastico II || 29 Cicero ad Brntum || 31 Cic. ad Brut. lib. IX (I, 1, 1); cf. comm. || 1 Cicero ad Dolabellam (Epist. IX, 14, 5). 19 omne pr. L. — in Omine. apud Serv. haec: Afranius neraria alius est amor alius cupido amant sapientes cupient ceteri. in quibus Cinerario pro neraria Vossius; post cupido haustum: idem in Omine suspicatur llib- becMus. — 20 amabit H^ ; Ald.; qui primus hoc exempl. addidit; Appulei Apolog. cap. XII; ambit L, H^, G; amant sapientes cd. Serv. — 24 mer- catorem L. — 26 occupido B ap. Pl. (cupido rell.); recte Camerar.: o Cupido. — quamtus pr. L. — 26 Nevius C. — 27 etepol L. — tam pauxillus cum sis M; et ita, exc. quod pausillus scribit, Havetus; cum tam pausillus (pauxillus H^; paulillus, tum paucillus, pr. L; pusillas Ald.) sis C. — cum tam sis pauxillus Bothius. — 28. 29 cf. Isid. Differ. 17; apud quem praeter Gic. exemplum primum ac tertium fertur alterum ex eiusdem ad Brutum epistulis: vale et nos ama vel si id nimis est dilige; quae verba expulit Baiterus, retinuit F. C. G. Muellerus. sane dolendum, quod nondum extat Differen- tiarum editio arte facta et cui possis credere. — recte adnotarunt plerique aliquando et diligere vim habere maiorem quam amare, cum illud sit rationis, hoc appeiitus, idque ipsius Ciceronis quibusdam comprobari exemplis. — cet. operae pretium est conferre Augustini de civ. dei lib. XIV cap. 7. — habem i^. — Cic; cf. 364, 6 sq. ibique comment. — 30 mea ut H. — quod cdd. h. l. (om. L); quid id. 264; ubi nos: qui; ed. a. 1476: quo; sed potest tolerari illud quod; cf. Kueneri gramm. lat. II, 212. — contus G. — 31 lib. VIIII. ap. Cic. est libri ad Brutum epistula prima. numerus suspectus eoque magis cum nulla libri nota praecedat. nam ne in v. 29 vitium inesse credas, ea res obstat, quod etiam pg. 264 legitur M. TuUius ad Brutum. — f. olim supra illud lucilius emendandi causa adscriptum fuit lucius et hoc sensim mutatum in lib. VIIII. — Luc. ed. a. 1471; L. v. ap. Cic; lucilius C. — clodus L. — 82 iii(patiii(6t£Q0v Cic; enfaticoteron C. — dicam om. Medic Cic. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 3 422 M. quem erga te habebam, posse aliquid accedere? tantum accessit, ut mihi nunc deuique amare videar, ante dilexisse. PERIRE et INTERIRE plurimum differentiae habent, quod perire 5 levior res est et habet innovationis spem et non omnium rerum finem. Plautus Captivis: qui p^r virtutem perit, att non fnterit. ALERE et EDVCARE hoc distant: alere est victu temporali sustentare, educare autem ad satietatem perpetuam educere. 10 Plautus in Menaechmis: nam illic homo homines non alit, verum ^ducat. Accius Andromeda: 'alui, ^ducavi.' — 'id facito gratum ut sit seni.' Inter tollere et avferre est diversitas. tollere est levare, 15 [et] erigere; auferre, levatum transferre. Vergilius lib. VIII: toUite cuncta, inquit, coeptosque auferte labores. Turpilius Philopatro: • simul circumspectat: libi praeterse n^minem videt dsse, tollit, aiifert; ego clam consequor. 20 Varro Sexagesi: nunc quis patrem decem annorum natus non modo aufert, sed tollit, nisi veneno? horrendvm et HORRIDVM habcnt plurimam diversitatem. est enim horrendum taetrum et vitabile. Vergilius Aen. lib. III: concilium horrendum. 6 III, 5, 32 iriO I, 1, 22 II 12 Accius Andromeda || 15 Aen. VIII, 439 || 17 Turpilius Philopatro || 20 Varro Sexagesi || 23 III, 679. 2 habebam H^; Cic; habeam rell. — 3 nun pr. L. — antea cdd. Cic. — 4 habent Ald.; habet C, Bamh. — 5 innov. M; inventionis v. — 7 peritat cdd. Pl.; perit at L^; H; perit aut L.^, G, Bamb.; in H supra scr. v, sed id del. — 7nale Osbernus pg. 189 de peritandi verbo somniavit. — in vetere mendo retinendam duxi codicum scripturam. sed verum vidisse existimo Schoellium, qui scribit: qui per virtutem perit, abit, non interit. — S n. N. — temperale, m. 2 temperali, L. — 9 perpetuam; in mrg. adscr. longam H^. — 11 illic quia habet ap. Plaut. brevem posteriorem, Brixius scribit nam illic homo homones. — hominis cdd. — alit B ap. Pl. (alii C, D)\ aut cdd. — verum educat Pl.; verte ducat cdd. — 13 alui, educavi verba nutricis Andromedae. — facito M, qui et diverbium disposuit. — monet Perseus ad- stantem Andromedae expositae nutricem, ut regi nuntiaret, se redditurum patri filiam, de qua iam desperasset, si pacto inito sibi desponderetur Andromeda. — 15 et om. Quicheratus, per neglegentiam quidem, sed, ut vid., recte. — autferre pr. L. — levatum Passcrat.; legatum C, Bamb. — 16 ceptosque H^. — laboros pr. H. — 17 filopatro cdd. — 19 tulit L, pr. H; tolit H ex eorr. — 20 Varro; cf. 407 l. toUere, occidere ibique comm. — 21 tollet cdd. h. l. — 22 est om. L^. — 23 tetrum H; Bamb. — Aen. om. Bamb. 1* 4 NONIVS MARCELLVS 422. 423 M. horridum plerumque exstans et prominens et erectum. Vergilius 25 Aen. lib. IIII: et glacie riget horrida barba. Plautus in Pseudolo: papillarum horridularum oppressiunculae. Accius Medea: 30 ut tristis tiirbinum toler&ret hiemes, mare cum horreret fluctibus. Lucilius Satyrarum lib. XVI: hic, II quos divitiae producunt, ut caput ungunt 1 horridulum! M. Tullius de re publica lib. I: sed ut ille qui navigat, cum subito mare coepit horrescere. — idem de re publica lib. IIII: horum enim severitate dicitur inhorruisse primum civitas. — Varro 5 epistula ad Caesarem: interea prope ad occidentem s61em inhorrescit mare. Sisenna Hist. lib. Illt: subito mare subhorrescere, caecosque fluctus in se+ provolvere. Inter menetricem et prostibvlvm hoc interest. menetrix lo honestioris loci est et quaestus; nam menetrices a manendo dictae 26 IV, 251 II 28 I, 1, 66 || 30 Accius Medea |i 33 Lucilius 1. XVI || 3 I, 40, 63 II 4 M. TuUius de re publ. IV || 5 Varro epistula ad Caesarem || 8 Sisenna Hist. IV. 26 ext. H. — et erectum Me; et terenstum L; G ex corr.; et teres tum pr. JS; in quo n supra scr. manu altera, sed rursus del.; et terentum pr. G; om. Bamb. cum eis quae secuntur. — 28 Pseudolo Hqos; Pseudulo L, G. — 29 oppressi ungulae L, H^. — 30. 31 maede aut, m. 2 maedea ut L. — 32 hiemens L. — horreret Bothius; horret C. — v. 31 sq. f. per inter- rogationem efferendi. — 1 hic (plural.) M-; etit L; et id H^; et hii H^; eti G. — producunt; i. e. augent, provehunt. — ut M; ei v. — 3 sed ut ille sed ut ille H-i^; del. alterum sed ut ille m. 2. — 5 enim Maius; in cdd. — severitate lun.; severitatem cdd. (se veritatem H). — f. legendum hovum severitate. nam in potuit oriri ex seq. inarnisse. — inhorruisse Ald.; inaruisse G. — 6 aepistula L^; id. m. 2 aepistola (epistola Hs). — 7 hic in epistula ad Caesarem Pacuvii versu usus Varro, ut alibi {263 s. l. curriculus) Ennii, ut in epistula ad Fufium {117; 425 s. l. gargaridiare ; fors et fortuna) Terentii. — occidendum, supra scr. e, G. — prope iam occidente sole Cic. de divin. I, 14, 24. — inhorrescit idem; horrescit C. — 8 Sisenna; cf. 449 l. caecum. — IIII Me; III cdd. h. l. — subhorrescere Bent.; subhorrere cdd. h. l.; persubhorrescere pg. 449. — in se prqvolvere leniter occoepit pg. 449. — illud in se quomodo defendam non habeo. sed cf. comm. in 449 1. m. — 10 meretricem H^; Bamb.; in L erasa supra n littera, ut vid., r. — prostibulam L; H^; Bamb. — meretrix H^; Bamb.; in L erasa supra n r, ut vid. — 11 meretrices H^; Bamb.; in L eluta supra n r. — illud menetrix recte habere deductum a manendo vocabulum demonstrat. nam ineptum quod DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 5 423. 424 M. sunt, quod copiam sui tantummodo noctu facerent; prostibula, quod ante stabulum starent quaestus diurni et nocturni causa. Plautus in Cistellaria manifestissime discrevit: 15 intro ibo. nempe m^retricem adstare in via solam prostibnlei sanest. GENETEix a MATRE hanc habet distantiam, quod genetrix semper quae genuerit nuncupatur; mater aliquando pro nutrice ponitur. Vergilius lib. VIII: 20 geminos huic ubera circam ludere pendentis pneros et lambere matrem inpavidoB. Plautus Menaechmis: ita forma simili pueris, ut mat^r sua 25 non intemosse posaet, quae mammam dabat, neque §>deo mater ipsa, quae illos p^pererat. PVDET et PiGET hoc distant. pudere enim verecundiae est, pigere paenitentiae. Plautus in Pseudolo: nimio id quod pud^t facilius f^rtur, quam illnd qu6d piget: 30 non dedisse istum pudet; mc; quia non accepi, piget. idem Trinummo: p61 pudere quam pigere praestat totidem litteris. 1 Accius II Neoptolemo: doyt pudetque Graium me et Ter6 piget. 14 Plautus Cistellaria J 19 Aen. Vm, 631 || 23 prol. 19 U 28 I, 3, 47 31 II, 2, 64 n 1 Aceius Neoptolemo. docti scripsere meretricem; meretrix; meretrices a merendo. — cet. vid. scrib.: dictae sunt a manendo. — est igitur Afrorum soloecismus. — nota autem etiam meletrix pro meretrix inveniri in cdd. Nonii. cf. comm. in 202, 13. — 12 copia (sic) L. — prostibulo Bamh. — 13 stabulo L; stabula H^; Bamb. — stent cdd. — 16. 16 intro ibo Me; nempe M; intro bonam L; H^; intro ad bonam H; tum del. d; intro abonam G. — asstare L^; H^. — 16 prostibulei; prostibuli Me; prostibula C. — sana est H^; sane est relJ. — 17 Genitrix L.^; Hs {P m. 1 Genetrix); non Bamb. — hanc debet L^. — genitrix L.^; H; non Bamb. — 18 nunccupatur Bamb. — mater; cf. 343 l. mater. — 1» Verg.; cf 316; 343 l gemini; mater. — 23 Plaut.; cf. 343 l. m. ibique comm. — 24 pueri cdd. — 27. 28 distant ed. princ; distat C, Bamb. — pudere Quiclieratus ; pudet {seq. e) cdd. — pudet — piget ed. princ. — est om. Bamb. — poen. ed. Bas.; Bamb., ut vid. — Pseudolo Hqos; Pseudulo L, ed. TJas. — 29 nimis Studemundio teste, negante Loewio A. — it ij. — pudet Pl.; piget C. — 30 ap. Pl. dedisseistunc A, ut vid.; dedissetis tum B, C, D. — 32 pop, tum pol L. — prestat L; H. — 2 dolet pudetque Graium Fruter.; doet pudet quaegravium L; doet pudetque (pudet- que et P) gravium Hqos; doet pudetquae gravium Gs. — cf. Pacuv. Atalantae v. pg. 490 s. l. itiner. 6 NONIVS MARCELLVS ' 424 M. idem Andromeda: nec quei te admtem, inv^nio. hortari piidet; hau prodesse, id piget. Turpilius Demetrio: 5 pud^t pigetque mei me. Pacuvius Doloreste: quid quod iam (ei mihi!) piget paternum nomen, maternum pudet profari? 10 Sallustius in lugurtae bello: nam postea quae fecerit in- certum habeo pudeat an pigeat magis disserere. — Varro Parme- uone: pudet me tui et Musarum. huc nos re? piget currere et una sequi. OSCVLVM et SAVIVM his intellectibus discernuntur, quod ab 15 3 Accius Andromeda || 5 Turpilius Detnetrio |1 7 Pacuvius Doloreste || 1 1 95, 4 II 12 Varro Parmenone. 3. 4 Andromeda: nec Lips.; al.; anpromedane L; H; anpromeda ne ed. Bas. — quei te; qui te lun.; quiete C; quietem cd. lun. — ad cutem id. — inveni {seq. ho) H. — hau M; non v. — non enim ausim Accio tribuere neglectam positionis legem post caesuram, quamquam haec pars versus habet plus licentiae quam relicuae praeter initium. adeoque ne in hoc quidem ad- mittendam censeo nisi raro et certa excusatione. — singularis est condicio tetram. troch. illius, qui pg. 166 s. l. ruspari ita est restitutus: iiiben nunc adtemtare, iuben nunc, anime, ruspari Phrygas? — ibi enim per anaphoram et sequente n asperitas mitigatur. — piget Ald.; pudet cdd. — minus bene Vossius aliique priore loco reposuere illud piget, servata librorum scriptura in posteriore. — parum placet propter r. m. trimetros institui tales: nec quei te adiuter (ita Berghius) inveno. hortari pudet; | non prodesse id piget. — contra minime est inprobdbile ab Accio trochaeos datos tales: nec qui te adiuter inveno. | hortari pudet. non prodesse, id piget. — 5 Turpulius H. — 7 Duloreste H^; G. — 8 quid quod iam (ei mihi!). ita M (quod coni. Bergkius; ei Vmpfenbachius); quid quoniam et mihi cdd. — 11 lugurthae G pr. L^. — quae fecerat H^; quae te fecerit H^; quae te fecerat L; quam te fecerit G. — incretum L. — 12 deserere L. — 13 pudet me tui et Musarum. haec ita dicta videntur, ut Horatii illa: cicatricum et sceleris pudet fratrumque; h. e. pudet me perversitatis tuae et Musarum, si ad eam adverterint animum. — huc nos re {i. e. rei; supplendum reccidisse vel redactos); ita M; agnoscere G. — minus probabile ante illud agnoscere excidisse ut puta: non possum mores tuos. — 16 multum a posterioris temporis doctis disputatum, quid interesset inter osculum, savium, basium. qui maiorem partem ita haec distinxerunt , ut dicerent oscula esse parentium , liberorum, amicorum , basia eoniugum, savia meretricum amatorumque; cf. interpolator Serv. ad Aen. I, 256. de qua re et extant versiculi auctoris incerti, de quibus diximus mus. Mhenan. XXII , 97 aliisque locis. — male differentiae Monte- pessulanae (pg. 41 ed. BecJciiJ: basium pietatis, osculum amicitiae, savium luxuriae. at Servius l. m.: sciendum osculum religionis esse, savium voluptatis. quae Varronis inniii sententia docet hic locus. — dicendum potius et savium et basium posterioris aetatis hominibus visum antiquatum seu plebeium. unde multi abstinent vocabulo utroque, ut Vergilius, Ovidius, Horatius in lyricis DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 7 424. 425 M. ore osculum, savium a suavitate dicitur. Varro de vita populi Romaui I: ideoque hoc ab ore dicitur osculum, non a suavitate, unde savium, quod similest [saviunt]. Inter sacrificare et litare hoc interest: sacrificare est 20 veniam petere; litare est propitiare et votum inpetrare. Vergilius Aen. lib. IIII: ' tu modo posce deos veniam sacrisque litatis; id est: impetratis votis. Plautus in Poenulo: si hercle istuc umquam factumst, tum me luppiter 25 faciat ut semper sacrificem, ne umquam litem! EXPLERi et SATIARI hanc habent differentiam. expleri est tantummodo plenum esse; satiari, supra modum ad abundantiam expleri. Lucretius lib. III: deinde animi ingratam naturam pascere semper 30 adque explere bonis rebua satiareque numquam. M, Tullius de re publica lib. VI: graves enim dominae cogita- tionum lubidines infinita quaedam cogunt adque imperant: quae quia nec expleri nec satiari ullo modo possunt, ad omne facinus inpellunt eos quos inlecebris suis incenderunt. 1 ARCVS et ARQVVS hoc distant. arcus enim || omnis suspensus fomix appellatur; arquus non nisi qui in caelo apparet, quam Irim poetae dixerunt. unde et arquati dicuntur quibus color et oculi virent quasi in arqui similitudinem. Lucretius lib. VI: 16 Varro de vita p. R. I B 21 IV, 50 fl 23 II, 41 | 28 III, 1003 { 31 M. Tullius de re publ. VI j 4 VI, 626. praeter epodos, alii plurimi. de qua re olim monuit M. Hauptius in pro- grammate quodam univeisitatis Berolinensis. — 16. 17 populi Komani I M (lib. I Bothius); PRL L; P. R. 1' ed. Bas.; PR. P; populi Romani (ut puto ' per compendium) Hqos. — 18 quod similest [saviunt] M; quod simile sit saviunt C. — ingeniose Me: unde, quod suave sit, suavium {melius erat: unde suavinm, quod suave sit). — 19 hoc interest in ras. L^. — 20 inpetrare i, ,• ed. Bas.; non Bamb. — 28 votis add. M. — penulo C. — 24. 25 faciat cdd. PL; faciam (fac iam H ex corr.) Non. — numquam Guietus; neque umquam C; nec «mquam libri Pl. — f.: tu me luppiter fac iam ut sacri- ficem semper neve umquam litem. — 26 saciari Ho^. — habet Bamb. — 27 ad {vel et ad) M; et v. — habundantiam Bamb.; P. — 28 expleri add. M. — Lucr.; cf. 298 l. explere. — VI C; III cdd. 298. — 30 atque C pr. L^. — expleri C; explere cdd. 298. — satiareque JETj; satiarique H^; G; satiari quae L. — 32 libidines i/, ; fl,. — atque C pr. i,. — 33 quia expleri L; H^. — saciari H^. — nec expleri nec satiari. nisi prorsus pectore caruit Non., reponendum: nec satiari nec expleri. — omnes G. — 1 n. N. — arqnus; arcus G, sed in mrg. corr.; arcuus i. — 2 arcuus L. — ac sane ita seripsit Non., sicut infra arcuati. — 3. 4 irum L^. — unde e. q. s. om. Bamb. — arquuati (uati in ras.) H^. — color; sc. oris. — existit L ex corr.; H; extit G. — arqui et Lucr. cdd. 8 NONIVS MARCELLVS 425 M. tum color in nigris exsistit nubibus arqui. 5 FORS et FORTVNA hoc distant. fors est casus temporalis, Fortuna dea ipsa [est]. Accius Astyanacte: itera in quibu' p&rtibu' (namque audire volo, sist quem ^xopto) et quo captu' modo, 10 fortunan an fortd repertus. idem Andromeda: multi iniquo, mulier, anirao sibi mala auxere in malis, quibu' natura prava magi' quam fors aut fortuna obfuit. Lucilius Satyrarum lib. XIII: 15 cui parilem fortuna locum fatumque tulit fors. idem in eodem: aut forte oninino ac fortuna vincere bello: si forte ac temere omnino, quid rursum ad honorem? Varro epistula ad Fufiura: dices: 20 6 Fortuna, o Fors Fortuna, quantis conmoditatibus hunc diem! FERVS et FEROX lianc habent distantiam. ferus est saevus; ferox, fortis. Accius Tereo: novos advena animo audaci in medium pr6ripit sese ferox. 25 Sallustius in lugurtae bello: ille animo feroci negat se totiens fusum Numidam pertimescere. — Vergilius Aen. lib. II: 7 Accius Astyanacte || 12 Accius Andromeda || 15 Lucilius 1. XIll || 17 Lucilius 1. XIII II 20 Varro Epistula ad Fufium (Ter. Phorm. V, 6, 1) || 24 Accius Tereo || 26 106, 3 || 27 II, 326. 7 ipsa est L; Hi; Bamh.; P; est ipsa H^, ut vid.; G. — est ovi. Aldus. — Accius; add. H^ acciias (si recte legi) ; del. m. 2. — Atyanacte ed. Bas. — 8 sqg. anapaestos agnovit Grotius; rectius disposuit Hermannus Elem. doctr. metr. 387. — 10 quam exopto H^, G. — 11 repertus Me; repertur L, G; item H ex corr.; ur in ras.; prius fuisse videbatur Siversio reperitur (ita edd. vet.). — 13 iniquo lun.; inquo G. — auxere Gulielm.; Me; al.; ausere L, G; hausere H. — 14 obfuit C. — 19 rursum M; cursum v. — onorem L. — 20 Varro; cf. 117 l. gargaridiare ihique comm. — epistola L^; Hqos. — 20. 21 dices o cdd. 117 ; di quaeso h. l. — 21 Fortuna o om. cdd. h. l.; non 117. — conmoditatibus L^; ed. Bas. — 22 vid. a Varrone v. Ter. qui est talis: quam subito meo ero Antiphoni ope vestra hunc onerastis diem in proprios usus contractus. — 23 habet cdd. ; corr. Ald. — sevus ed. princ. ; saevius Bamb.; saevum C. — 24 fortis. post hoc v. collocanda Verg. exempla, quae leg. V. 27 — 31. — 25 novos advena M; novus novo (nova H.^) dabunt advena cdd. — illa novo dabunt repetita ex praecedentihus et sequentibus. hoc qui negabunt, gaudeho si attulerint quod magis possit prohari. — nam pro nobis et r. m. stare manifestum. — 26 lugurthae C pr. ij. — 27 fusum Numidam Hy^; fusam Numidiam H^, G; fusum Numidiam L. — pertimiscere L^. — Verg. ; cf. comm. in v. 24. — idem exempl. 307 s. l. ferus. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 9 425. 426 M. feras omnia luppiter Argos transtulit. 30 idem lib. lUI: et frena feroz spnmantia mandit. ANTICVS et ANTIQVIOR ut gradu, ita et intellectu distant. nam anticus significat vetus. Vergilius in Georgicon lib. II; antiquasqne domos avium. 35 antiquior melior. Varro Rerum humanarum lib. XX: neque 1 bonei cives aliquid habent || antiquius salute conmuni. — Accius Phoenissis : ab dracontis stirpe armata ex6rtus, genere antiquior. Lucilius lib. XIIII: 6 quin potius vitam degas sedatu' quietam, quam tu autiquiu' qaam facere hoc fecisse Tideris. M. Tullius de amicitia: hoc quidem proprium est amicitiae; sed antiquior et pulcrior et magis a natura ipsa profecta. — idem de re publica lib. I: sic, quoniam plura beneficia ♦ ♦ ♦ continet 10 patria et est antiquior parens quam is qui creavit, maior ei pro- fecto quam parenti debetur gratia. — M. TuUius ad Caesarem iuniorem lib. III: ego autem antiquissimis oriundum Scythis, quibus antiquior iustitia est quam lucrum. 30 Aen. IV, 135 || 33 II, 209 H 35 Varro Rer. hum. XX || 1 Accius Phoenissis |1 4 Lucilius 1. XIV || 7 8, 2G || 9 M. Tullius de re publ. I B H M. TuUius ad Caes. iun. III. 28 lupiter L ex corr.; H. — 30 idem; cf. 304; ubi ferox explicatur saevus et indomabilis, — 81 et; ac Verg. — mandet C pr. B^. — 82 Anti- quus L; H^; Bamb. — antiquor Bamb. — 38 antiquus ed. princ; anticum L; G; antiquum H; Bamb. - — V.; cf. 461, 18. — 1 bonei M; idonei v. — conmuni L, ed. Bas. — 2 fenissarum C; corr. Ald., qui primus hoc exempl. addidit. — 3 dracontis; cf. Charis. 101: dracontem Accius in Pbilocteta. — surpe L; Ald. — armata Guliehn.; amata C. — exortus Me; exoratus C. — 4 licilius H. — 5 vitam ed. a. 1471; vita cdd. — degas lun.; degat cdd. — 6 quam tu H,; v.; quantu X, H^, G. — videris Dousa, Me; videaris C. — 7 ap. Cic. haec: utrum — an esset hoc quidem proprium amicitiae, sed e. q. 8. — 8 pulchrior H, G. — profecta alia causa Cic. — 9 sed quoniam plurima edd. ante Me; plura mrg. lun.; Me. — 10 — 18 patria — lucrum om. L; H^ ; sed iam ante illud continet turbatum videtur in archetypo. nam id quod est beneficia continet ineptum esse apparet. fuere olim velut haec: sic {vel sed) quoniam plura beneficia tribuit et omnes omnium caritates con- tinet patria; cf. de offic. I, 17, 57. — 10 is qui cd. lun. Animadv. pg. 261; siqui H; G; Me. — quam si quis curaverit cd. Bas.; ed. princ; quam si quis (ut aiunt) curaverit v. ante Me; quam qui creaverit docti ap. Cic — 12 ego autem; scil. existimo vel contendo. — antiquissimis M {f. ab antiquissimis); antiquissimum v. — oriendum H. — Scythis Me, qui primus hoc exemplum addidit; scitis cdd. — 13 iustitia est M; laetitiae est cdd.; laetitia est cd. lun.; Me. — cf Hom. II. XIII, 6. 10 NONIVS MARCELLVS 426. 427 M. FAVSTVM et FESTVM his intellectibus discernuntur. etenim faustum quasi a favendo dictum ac per hoc prosperum et pro- 15 pitium [unde contra infaustum minax et inprosperum]; festum vero sollemniter laetum et feriatum. Vergilius Aen. lib. VI: festosque dies de nomine Phoebi. [et] Terentius: 0 faustum et felicdm diem! 20 Inter cvivs et cviatis haec est differentia. cuius ad per- sonam refertur hominis; cuiatis uude significat. Accius Telepho: qui ii^que cuiatis ^sset umquam potuimus, multa erogitantes, sciscere ANIMVS et ANIMA hoc distant. animus est quo sapimus, 25 anima qua vivimus. Accius Epigonis: sapimus animo, friiimur auima. sine animo animast debilis. Varro Andabatis: in reliquo corpore ab hoc fonte diffusast anima; hinc animus ad intellegentiam tributus. vvltvs et FACIES hoc distant. vultus || est voluntas quae l pro motu animi in facie ostenditur; facies ipsa oris species. Sallustius in Catilina: prorsus in facie vultuque vaecordia inerat. — Lucilius Satyrarum lib. I: vultus item ut facies mors, icteru' morbu', venenum. 5 17 VI, 70 II 19 Andriae V, 4, 53 || 22 Accius Telepho || 26 Accius Epi- gonis II 28 Varro Andabatis || 3 15, 5 || 4 Lucilius 1, L 14 Faustum; Fastum Lugd.; ita et v. seg. — 16 propter hoc probabiliter Quicheratm. — prosperum; proprium G^. — 16 propitium; proprium L; Bamb. — illa unde contra infaustum minax et inprosperum db interpolatore puto addita. et videntur olim fuisse haec: unde contra infaustum inprosperum et infestum minax. — festum; faustum G^. — 17 sollempniter Bamb. — Verg. ; hoc et seq. exempl. om. Bamb., ut plerumque in hoc capite caret locis scriptorum. Terentii versus etiam abcst a L, H^. — 18 foebi L^; phebi JS^. — 19. 20 hoc exemplum aut praemittendum priori aut secludendum. — et del. M. — et felicem hunc diem plerique Ter. libri interpolati. — 21 Inter add. M. — 22 Telefo C. — 23 quin Bothius. — 24 multae pr. H. — erogitantes scisc. om. H^. — erogitantes Me; ergitantes cdd. (multa rogitantes lun.; rogitantes ed. princ). — sciscere Me; isciscere L, H^ ex corr., G; disciscere pr. H^; resciscere lun.; scire ed. princ. — nec tamen credo scri- bendum discere. — 25 cf. Isidori Differ. 37; Origin. XI, 1. — 26 quo pr. L. — Epigonis Bothius; epigone {seq. s) C; Erigona Me (Epigonos ubique lun. in Indice). — 27 sapimus animo; h. e. si sap. an. — debiles L^. — 28 in teliquo L; H^ (in relicuo Varro; cf. Lachm. ad Lucr. pg. 305). — diffusa est Pius; diffusus cdd.; diffusast Vahlenus; qui scribendo in rellicuo corpore duos sotadeos {quorum quidem prior finiretur in diffusast), alterum tolerabilem, alterum formidabilem effecit. — 2 acies ipsa G. — 3 Catillina L. — vecordia H, G. — 6 icteru'; icterus Scal.; citera H^; citer rell. — morbos pr. G. — teter morbus non bene Passerat. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 11 427 M. M. Tullius de officiis lib. I: praeclaraque est aequabilitas in omni vita et idem semper vultus eademque frons. SEBVM et VNGVENTVM hanc habent diversitatem. sebum fit ex adipe ruminantium * * * Lucilius Satyrarum lib. IIII: 10 Tisiphone Tityi e pulmonibus adque adipe unguen excoctum attulit, Eumenidum sanctissima Erinys. MVSSARE et MVRMVRARE ita discemuntur, quod mussare hominum sit, occulte quid et pressa voce loquentium, quod cela- tum velint. Vergilius lib. XI: 16 quid fortuna ferat populi, set dicere mussant. et alibi: flent mesti mussantque patres, murmur autem maioris soni est, proximi ad tumultum. Vergilius in Georg. lib. I: 20 et resonantia longe litora misceri et nemorum increbrescere murmur. PRIORES et PRiMORES hanc habent diversitatem. priorea enim conparativi sunt gradus; primores summae quaeque res. Lucilius Satyrarum lib. VIII: 25 gallinaceu' cum victor se gallus honeste sustulit in digitos primoresque erigit unguis. Turpilius Demetrio: sand^Iio innixa digitulis prim6ribus. 6 I, 26, 90 II 9 Lucilius 1. IV || 14 XI, 345 || 16 XI, 464 H 19 I, 368 || 24 Lucilius 1. VIII II 27 Turpilius Demetrio. 6 aequalitas fl, . — 7 semper Cic.; saepe C. — 8. 9 Sebum. orn, h. l. Bamb. — 'locus corruptus et mutilus' Me; qui et exemplum eius quod est sebum et ungnenti definitionem intercidisse vidit. — Luc; cf. comm. in Luc. IV, 20. — 10 Tisiphone v.; Tityii e M (Tityi iam Gerlachius); tisifone titene C (tisifon etitene L, H^; pro titene tinete supra n et t additis transponendi signis G; tinnete Vict.; tecine cd. Casauboni). — atque H, G. — adipe ed. princ. (Thesiphone teneo in pulmonibus ex adipe); adirem C. — unguen cd. lun.; unguem C. — 11 excoctum; cf. Plaut. Captiv. 281. — attulit Eume- nidnm lun.; atuli (attuli G) eumenidibus C. — erynis C. — 12 Mussare; cf. Varro VII, 101; Faul. pg. 144; Philargyr. in Gcorg. IV, 188. — Musare — musare Bamb. — 13 quid et pressa G; v.; qui depressa L; H; quid depressa Bamb. — 14 X C, Bamb. — 15 populis pr. L. — sed H, Bamb. — d. m.; dicerem sant H^. — 17 mesti C, Bamb. — 18 f. proxime. — 20 aut Verg. — 21 increbrescere C; om. hoc exemplum Bamb. — 22 et primiores pr. G. — hunc H^ ; hanc om. Lugd. — priores enim; cf. 423 l. pudet. — 21 Lucilius satyri, om. lib. VIII, L^. — 25. 26 honeste (ita ed. princ.) sustulit in digitos primoresque erigit (ita ed. princ); sic Ald.; onestem telitus digitos pri- mores quae erigunt G. — 28 digitulis Passerat.; Bothius; dicigitis L, G; digitis H. 12 NONIVS MARCELLVS 427. 428 M. Varro Armorum iudicio: ut in litore cancri digitulis primoribus stare. — Lucilius Satyrarum lib. XX: 30 Calpumi saevam legem Pisoni' reprendi eduxique animam [in] primoribu' naribus. Afranius Vopisco: apage sis diram tuam animam in naribus prim6ribus! || vix p^rtuli edepol. 1 M. Tullius in Ortensio: qui illud nescio quid, quod in primo- ribus habent, ut aiunt, labris. — idem de oratore: quae sti retores ne primoribus quidem labris attigissent. POESIS et POEMA hanc habent distantiam. poesis est textus 6 scribtorum; poema inventio parva quae paucis versibus expeditur. Lucilius Satyrarum lib. VIIII: nunc haec quid valeant quidve huic intersiet illud cognosces. primum [hoc] quod dicimus esse poema, pars est parva poeraa: idyllion ecce poema aut ^^ disticha, epistula item quaevis non magna, poemast 29 Varro Armorum iudicio || 30 Lucilius 1. XX || 33 Afranius Vopisco 2 M. Tullius Hortensio || 3 I, 19, 87 || 7 Lucilius 1. IX. 29 digitulis Oehlerus; digitibus (digitis iJj; dicitibus XJ C. — haec cum sint truncata, sive Nonii culpa sive .librariorum , an olim metro clausa fuerint non iam potest certo definiri. — 31 cf. comm. in Luc. XX, 7. — Carpurni H^. — saevam legem P. reprendi lun. (rependi TP. Dousa); saeva lege in P. reprehendi (rephendi H) C. — olim nos Calpurni saeva lege in P. reprendi, illud reprendi pro repressi positum rati. — 32 in del. M. — naribus Ald.; naris C. — primoribu' partibu' naris olim nos; sed communi usu videntur vulgo trita fuisse illa primoribus digitis, primoribus naribus, primoribus labris. — 34. 1 puto at apage. — diram tuam animam MihhecTcius; clivum tum animum L; H; Gs ex corr.; clivam tutn animum pr. Gs; cd. Vict. — recte si habet BibbecMi commentum, illud in n, pr. ad priora per- tinet diciturque is de quo agitur malum e naribus emittere odorem. — f. apage sis olivum tuum. nam naribus primoribus vix pertuli edepol. — vix p. edepol (ita H^ ; etepol rell.). — displicet numerus iambicus cum septenario trochaico copulatus; cf. quae supra ad illud apage sunt notata. — 2 hortensio C pr- ij. — illud Orellius; illum C. — 3 de or. ; lib. I de oratore Me; in oratore C. — que sti L; quae sti ed. Bas.; questi jff, ; quae isti H^; cdd. Cic. — rhetores L^; H^; (r. — 5 cf comm. in Luc. IX, 22. — 6 scriptorum C pr. L^ ; scripturarum Bamb. — inguentio L^. — versibus M; verbis cdd. — 7 Luc; cf. comm. in Luc. 1. m. — 8 nunc I. Dousa; non C. — valeant Lachmannus; valeat C. — huic I. Bousa; hoc C {prius nos: quidve hoc intersit et illud). — 9 cognosces I. Bousa; cognoscis cdd. — hoc del. M. — 10 poesis, sed m. 2 del. et supra scr. poema H. — idyllion ecce poema aut M; idem cdd.; quod sane ex seq. v. illo item potuit oriri. — parum elegans nec tamen inconveniens Lucilio videtur verbum quod est poema ter positum. — 11 disticha add. M. — disticha; i. e. elegia. — epistola L^, H. — quaevis pr. H; quevis L, G, H ex corr. (uevis hic in ras.). DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 13 428. 439 M. • illa; poesis opus totum, ut tota Ilias unast avvQ^sGig Annalesque Enni; adque e stoc liber unus est maius multo [est] quam quod dixi ante poema. 15 quapropter dico: nemo, qui culpat Homerum, perpetuom culpat neque quod dixi ante poesin: verum unum culpat verbum, enthymema locumve. Varro Parmenone: poema est lexis enrythmos, id est, verba plura metrice in quandam coniecta formam. itaque etiam distichon, 20 epigrammation vocant poema. poesis est perpetuum argumentum ec rythmis, ut Ilias Homeri et Annalis Enni. poetice est ars earum rerum. [foea et FORi ut genere, ita et sensibus distant. nam neutro iudiciorum et litium sedes est, masculino spatia in navibus aper- 25 tiora vel in gladiatoriis ludis.] DOCTVM et PERITVM cum simile videatur, a M. Tullio discre- tum est, ut sit peritum plus quam [quod] doctum, de officiis lib. III: itaque cum sint docti a peritis, desistunt facile sententia. || 1 Inter vrbem et civitatem hoc interest. urbs est aedificatio, civitas incolae. Vergilius Aen. lib. I: urbs antiqua fuit. 18 Varro Pannenone || 27 III, 3, 15 || 2 I, 12. 12. 13 ut tota nias 7. Dousa; unast cvv9£Gig Franckenus (una est &£Gig I. Dousa); Annalesque Enni I. Dousa; totaque illa summa est una &£ai.c ut annales Enni C. — atque L^, H, G. — e stoc (t. e. ex opere toto) M ; stoc {praec. e) cdd. — liber unus M\ unum v. — 14 est hoc maius pr. H. — est del. lun. — 15 neme H^. — 16 perpetuom M (perpetuum I. Dousa)] perpetuo cdd. — poesin lun.; poesin in cdd.; f. poesim (poesim In Ald.). — 17 verum M; versum cdd. — enthymema lun.; entymema tema L; entymema tima G; entymemate ma (malo cumque) H^ ; entymematima H^. — locumve Lachmannus; locumque if, ; cf. supra; locum L, H, G. — 18 Varro; a Varrone Lucilii locum respici apparet. — U^ig lvQv9iiog Ald. — 19. 20 metrice M; modice v. — distichon Ald.; dystigon L; dysticon H, G. — V.: distichou epigrammation. — 21 ec M; et C; ex Me; e Popma. — 21. 22 ut — rerum. haec in cdd. posita v. 25 post ludis. — traiecit Ald. — ut Ald.; minut (min ex illo rythmis vid. ortum) C. — Annalis plural. — Enni; en L; H^. — rerum om. H^. — 23 — 25 haec excerpta ex pg. 447 l. fora et casu nescio quo in hanc paginam locumque delata alienum vel turbatus lemmatis quod est poesis declarat ordo. — 24 sedes est; sedes H^; sed est Bamb.; f. sedes sunt. — 25 vel e. q. s. cum Varronis verbis om. Bamb. -r- ludiis L. — 26 simile; supra e 7«. 2 pos. i in H, sed ea erasa. — videatura H, sed a eras. — cet. puto scribendum cum simile significare videantur. — servari potest discretum. — 27 quam om. Paris. 7665; 6 , ut refert Quicheratus. — quod om. Bamb. — doctus L^; Bamb. — 27. 28 de off. e. g. s. om. Bamb. — sint et libri Baiteri (sit Bern. 104); sunt Cic. — docti a peritis; n. N. — 1 aedificia L, H^, G, Bamb., v. 14 NONIVS MARCELLVS 429 M. Ennius Telepho: set civitatem video Argivum inc^ndier. 5 Pacuvius Atalanta: nil soUicita stiidio, obstupida siispenso animo civitas? M. Tullius de re publica lib. I: quam cum locis munitam manu quoque sepsissent, eiusmodi coniunctionem tectorum oppidum vel urbem appellaverunt, delubris distinctam spatiisque communibus. lo omnis ergo populus, quist talis coetus multitudinis qualem ex-. posui; omnis civitas, quaest constitutio populi. — et secundo: quo auctore et principe concitata civitas. — Sisenna Hist. lib. IIII: denique cum variis voluntatibus incerta civitas trepidaret, Pom- ponius cum velite superiorem locum insedit. 15 Inter cogitare et deliberare hoc interest. cogitare est considerare; deliberare, confirmare. Turpilius Boethuntibus : quaeso, cogita ac delibera. idem Philopatro: certum ac deliberMumst me illis 6bsequi. 20 SCIVS et CONSCIVS hoc differunt, quod scius secum, conscius cum alio scius est; licet conscium indifferenter positum legerimus. AVSPICIVM et AVGVRIVM his intellectibus discernuntur, quod sit auspicium avium inspectio et quae ex volatu earum signifi- centur et vocibus; augurium autem^ rerum omnium coniecturas 25 prudentes ac diligentes amplectitur. 4 Ennius Telepho || 6 Pacuvius Atalanta || 8 I, 26, 41 H 12 II, 25, 46 || 13 Sisenna Hist. IV H 17 Turpilius Boethuntibus || 19 Turpilius Philopatro. 4. 5 Telepho: set M; T.: et v.; telefus et L, H^; telefo et H^, G. — incendier Ald.; incendere v. — 6 Athalanta C — 7 nil mrg. lun.; hil C. — male quidam interpungunt post soUicita et obstupida. — f. stupida {praec. o); conf. Vsenerus ap. BibbecJcium CoroUar. pg. XL. — 8. 9 quam cum locis manuque sepsissent (saeps. Vatic.) cum Vatic. Cic. C; ut supra scr. vel quam cum locis manuque munitam saepsissent JRitschel. Opusc. III , 814. — 9 oppide Jv^. — 11 qui est cdd.; v. infra. — 12 qua est L, Ho^, G; quae est HOy (sec. Siversium e del., sed rursus restitutum); Vatic. Cic. — 14 volumtatibus pr. L; voluptatibus H^. — trepidaret Me; trepi- dare. — Pomponius; pessime quidam sequentia Pomponio poetae tribuere. — 15 velite Quicheratus; vertice C; f. cum meilite. — insedit {vel insedere) M; inscendit Me; inscende (post e ras. H) C; inscendere Quicheratus. — 17 considerare M; confirmare C, Bamb. — boetuntibus C. — 18 — 20 delibera — ac om. Bamb. — idem; cf. 282 l. deliberatum, conplacitum. — filopatro C. — 23 diversa Serv. ad Aen. 1 , 393; interpolator Serv. ad Aen. III, 20. — 25 aut post augurium autem intercepta nonnulla aut artioribus longe quam oportebat finibus vocabuli huius significationem circumscripsit Nonius. — conlecturas Bamb. — 26 prudentes ac diligentes M; prudenter ac diligenter v. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SI6NIFICATI0NVM. V. 15 429. 430 M. MONSTRA et OSTENTA similiter intelleguntur, quod inminentia 1 monstrent et ostendant. || omen vero votum est mentis et vocis; unde sacrificantibus dicitur: bona omina habete, id est, ut circum- stantes et mente recta velint et bona oribus proferant. porten- TVM non solum quod portendat, sed quod etiam portenta eliciat 5 ex his significationibus quae in auspiciis, auguriis, extispiciis ostenduntur. prodigivm autera semper pessimum est, dictum quasi porro adigendum. Vergilius lib. III: sola novum dictuqoe nefas Harpyia Celaeno prodigium canit et tristes denuntiat iras. 10 INIVRIA a CONTVMELIA hoc distat. iniuria enim levior res est. Pacuvius Periboea: p^tior facile iniuriam, sist vacua a contum^Iia. Caecilius Fallacia: facile erumnam f^rre possum, si inde abest iniuria; 15 ^tiam iniuriam, nisi contra constat contum^Ua. pvlmen et FVLGVR et FVLGVRITVM his intellectibus secer- nuntur. est enim fulmen telum ipsum quod iacitur; ut Vergilius Georg. lib. I: ipse pater media nimborum in nocte corusca 20 fulmina molitur dextra. 7 Aen. III, 365 || 11 Pacuvius Periboea || 13 Caecilius Fallacia 18 I, 328. 27 cf. 350; 357 ; 375; 44; 435 l. monstrum; omen; portenta; prodigia; monstra et prodigia et portenta; Fest. pg. 138; 156; 229; 245 monstrum; monstra; prodigia; portenta; Cic. de divin. I, 42, 93; auct. de differ. pg. 2192; Beifferscheidii Suet. pg. 284 sq. — multa de his verbis et ex parte diversissima differentiarum scriptores. — 1 monstrant H. — ostentant H^. — 2, 3 unde — proferant oin. Bamb. — 2 ante bona duae vel tres littera^ rasae in L. — 3 recte H. — 4 portenta eliciat M; adportet (app. L.^; H) et faciat G, Bamb. — 6. 6 ex his — ostenduntur om. Bamb. — aaguriis extispiciis om. L, H^. — cf. Fest. 138: et portentum; quod portendat et significet. — 6. 7 dictum quasi poiTO adigendum. cf. 44 1. m. — Verg.; cf. 435 1. monstra. — 8 Harpyia ed. Bas.; harphya L; H^; harphyia H^. — caeleno L; G; celeno H. — 10 a; ac Bamb. — Iniuria et Contumelia hoc distant ed. a. 1471. — 10, 11 est res Bamb. — 12 vacua contumelia ed. princ. — 14 aerumnam H. — possunt L, H (hic per compendium). — 15 nisi jHj; ed. princ; misi L, H^, G. — constat H^^; ed. princ; constant C. — con- tumelia (ablativ.) Bothius; qui constant male explicat perseverant; contu- meliam C. — nisi contra cum stat contumelia Passerat.; nisi eam circumstat contumelia ms. Palatin. — contra constat contumelia dictum, ut auro contra constare. — 16 Fulmen et fulgur et fulguritum H^ ; Fulmen et fulguritum L, jHj, G; Fulmen et fulguratum Bamb.; Fulmen et fulgur G in mrg.; item Ho^. — 19 nymborum C; nimborum Bamb. 16 NONIVS MARCELLVS 430. 431 M. fulgur ignis qui coruscat fulmine: unde et fulgetrae dicuntur et fulgor; ut Vergilius lib. V: maculosus et auro squamam incendebat fulgor. fulguritum fulgure tactum vel exustum. 25 IVRGIVM et Lis hanc habent distantiam. iurgium levior res est; siquidem inter benevolos aut propinquos disceptatio vel con- certatio iurgium dicitur; inter inimicos dissensio lis appellatur, M. TuUius de re publica lib. IIII: admiror, nec rerum solum || distindionem, sed verborum etiam elegantiam. ^si iurgant/ inquid: l benevolorum concertatio, non lis inimicorum, iurgium dicitur. — et in sequenti: iurgare igitur lex putat inter se vicinos, non litigare. [avdacia et AVDENTIA hoc diversa sunt, quod audacia teme- ritatis est, audentia fortitudinis. Sallustius Catilinae bello: audacia ^* pro muro habetur. — Vergilius Aen.: audentia fortuna iuvat. et saepe sic.] MERX et MERCATVRA et MERCATVS hoc distant. merx est species ipsa; mercatura actus ipse vel lucrum de merce; mer- lo catus, locus in quo agitur mercatura. M. Tullius de re publica lib. III: Poeni primi mercaturis et mercibus suis avaritiam et magnificentiam et inexplebiles cupiditates omnium rerum inporta- verunt in Graeciam. — Varro Sexagesi: 22 Aen. V, 87 || 29 M. Tull. de re publ. IV || 2 M. TuU. de re publ. IV | 5 58, 17 II 6 X, 284 || 11 M. Tull. de re publ. III || 14 Varro Sexagesi. 21 ignisque cor. Bamb.; qui seq. om. — fulminine L. — fulgetrae V lu/n.; fulgetra (dicitur fulgor) ed. princ; fulgere C (fulgore, e m. 2 mut. in ae, eadem supra scr. ere et del. illud rae, Hs; fulgor, m. 2 fulgur, 3 fulgurae, 4 fulgere Ho). — dicitur iZj. — 22 fulgur 1/. — 24 squauia 1,, H^. — 25 exsustum pr. L. — 27 benivolos L,^, H, G, Bamb. — disceptatio M; dissentio L^; dissessio Bamb.; dissensio rell. — 29 admiror; scil. in duodecim tabulis. — 1 dist. add. M. — eligantiam L^; H; G. — inquid; sc. lex. — inquit L^; H^; G. — benevolurum L; benivolorum H^. — 2 /". et in sequen- tibus. — B putet H. — ^ cf. 242 /. audacia; ubi etiam Sall. exemplum; porro 442 l. audacia. — vv. 4—S recte omissi ab Aldo et lunio, eaque tantum data a Nonio, quae leguntur pg. 442 ; ubi cf. comm. — 6 Catillinae L. — 9 et mercatus add. Quicheratus. — 10 lucum G, ut vid.; non Bamb. — de mercede Bamb. — 11 locum L; Bamb. — 12 III om. H^. — Poeni {vel lones; quod minus placet) Me; pione C (Phoenices AJd.) — mercaturis et Ald.; mercaturis sed C. — 13. 14 importaverunt Me; io portaverunt L; iopotaverunt G; deporta- verunt H^; id. in mrg. m. 2 auetore Siversio inpota et supra scr. iopotavef; exportaverunt ed. a. 1471 (exportavere ed. princ); qvx>d non placet, neque magis conportaverunt. — 14 greciam L, G. — Varro; cf. 212 l. mercatus ibique comm. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 17 431. 432 M. 15 ubi tum coniitia habebant, ibi nunc fit mercatus. Serenus Opusculis: ad mercatum eo, vilice: quid vis inde vehi aut agi? Cicero Tusculanarum lib. V: item nos quasiin mercatus quandam 20 celebritatem ex urbe aliqua. — [et de officiis: quom tamquam ad mercaturam bonarum artium sis profectus, inanem redire turpis- simum est.] SVPERSTITIONIS et RELiGiONis distaiitiam manifestissime discre- vit M. Tullius de deorum natura lib. II: ^non enim philosophi 25 solum, verum etiam maiores nostri superstitionem a religione sepa- raverunt. nam qui tota die precabantur et inmolabant, ut sibi sui liberi superstites essent, superstitiosi sunt appellati; quod nomen patuit postea latius; qui autem omnia, quae ad cultum 1 deorum pertinerent, diligenter retractarent et || tamquam religerent, hi sunt dicti religiosi ex religendo.' — sed vere superstitiosi proprietatem ex hoc habent quod prae cultura deorum supersedeant cetera, id est neglegant; itidem et religiosi, quasi relinquosi 5 omnium ceterorum sacrificiis deserviant. PEivs et DETERivs his scnsibus discernuntur, quod sit peius peius a malo; quod in usu est et creberrime frequentatur; deterius vero a bono, ut minoris sit meriti quam id quod placet. Vergi- lius Georg. lib. IIII: 16 Serenus Opusculis H 19 V, 3, 9 |1 20 III, 2, 6 |1 24 II, 28, 71 U 9 IV, 89. 16 Serenus Rnralibus pg. 212. — vid. olitn illo loco positum fuisse: Opusculis ruralibus. — 19 libro quinto Bentin.; lib. IIII (om. L^) C. — iter C; item cdd. Cic; Bothius; ita Bent. — 20 aliqua, sic — profectos Cic. — 20—22 et de off. ; aut scribendum ad mercatum aut existimandum haec ab interpolatore et quidem ex ipso Cic. (nam 212 l. m. pauciora ad- feruntur) addita. — quom M; quo C; ad quos cum Cic; et ita cdd. 212 l. m. — 28 Superstitutionis G. — Superstitiones et religiones L^. — 24 M. TuU. ; cf Isid. Orig. X, 244; 234. — phylosophi H; filosofi L^; philosofi L^. — 25 a om. cdd. — superstitutionem — superaverunt G. — 26 nam qui — 5 om. Batnb. — totos dies Cic; Isid. — pr. et imm. cdd. Cic. cum Is.; precatus et inmolabat (immolabat H) C. — 26. 27 sui eibi Erlangensis ap. Cic, puto recfe; non Isid. — 1 tamquam religerent Cic; aliquam {praec. t) rem eligerent C. — 2 dicti om. C. — eligendo C; legendo, relegendo, relegando cdd. Cic; in quibus seq.: elegantes ex eligendo, quae veiba recte seclusit Klotzius. — cet. cf. comment. Baiteri. — 3 prae culturam L; per culturam Jff,. — 4 religiosi; cf. Nigid. ap. Gell. IV, 9, 2. — relinquosi (relinquo si L, H); cf. Masurius Sabinus ap. Gell. IV, 9, 8. — nec tamen hic Noctibus Atticis usus Non. — 5 /". cet. solis sacrificiis. — 7 peius add. M. — peius a malo; t. e. peius quam malum. — 7. 8 deterius vero a malo; t. e. deteriua vero peius quam malum. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvkllkb. 2 18 NONIVS MARCELLVS 432. 433 M. deterior qui visus, eum, ne prodigus obsit, 10 dede neci. idem lib. VIII: deterior donec paulatim ac decolor aetas. haec enim melioribus conparata sunt. Inter CIRCVM et GLOBVM hoc interest. circus est planities 15 rutunda, ut circuitus; globus soliditas undiqueversum rutunda, ut est sphaera et staminum glomera. M. Tullius de deorum natura lib. II: cumque duae formae praestantissimae sint, ex solidis globus (sic enim sphaeram interpretari placet), ex planis autem circus aut orbis. — Vergilius lib. V: 20 mediaque in valle theatri circus erat. et: lucentemque globum hmae Titaniaque astra. MANVBIAS a PRAEDA hoc distare veteres aestimaverunt, ut sit 25 praeda corpora ipsa rerum quae capiuntur, manubiae pecuniae ex praeda vendita redactae. et sic aput plurimos. nam et M. Tullium ita sensisse voluerunt de lege agraria: praedam, manu- bias, sectionem, castra denique Gnaei Pompei sedente imperatore censores. 30 PERVICACIA et PERTINACIA hoc distant. pervicacia est inter- dum bonarum rerum || perseverantia, pertinacia semper malarum. i Accius MjTmidonibus: nam p^rvicacem dici me esse et vincier perfacile patior, p^rtinacem nil moror. tu pertinaciam dsse, Antiloche, hanc pra^dicas, 5 12 Aen. VIII, 326 || 17 II, 18, 47 || 20 Aen. V, 288 |i 23 Aen. VI, 725 27 M. Tull. de lege agraria || 2 Accius Myrmidonibus. 10 obst G; obst^t ed. princ. — 15 Circulum L, Batnb. — circulus L; Paris. 7665; 6. — planicies Hqo. — 16 rotunda /7,, Bamb. — solidatas G. — rotnnda ifi/ Bamb. — 17 sphera H; G; fera L^; spera L^; Bamh. — 18 prestantissimae L; praestantissime H; prae&tantes cdd. Cic. — 19 spheram C. — 20 circulus L; Cic. — 21 tyatri L; tyeatri G. — 24 luna et iniaque L^; lunae titiniaque G. — 25 cf. Gell. XIII, 25. — Manubias; uu ubique L^; cf. Albin. de orthogr. pg. 2339. — 26. 27 pecuniae — redactae; cf. Gell. l. m. 29. — et sic e. q. s. om. Bamb. — et sic ap. pl.; cf Gell. l. m. 32. — apud L^, H, G. — 28 f volunt. — 29 sectionem Gell.; sectiles G. — gnei C; gn. , gn. , . CN. cdd. Gell. — 30 censores ; decemviri vendent Gell. — 1 perseverantia om. Bamb. — pertinatia H^. — 2 Myrme- donibus ij. — 3. 4 in cdd. post 6 positi; huc revocavit M. — male Bothius eosdem posuit post 8. — 3 dici Seal.; dicis C. — vincier (i. e. convincier) M; vincere v. — 4 nil G; nihil L, H. — 5 anthilochae C; antiloce ed. princ. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 19 433 M. ego p^rvicaciam aio et ea me uti volo. haec fortis sequitur, illam indocti possident; tu addis quod vitiost, d^mis quod laudi datur. SENSVS et SENSA hoc separantur. seusus enim sunt qui 10 sentiunt, sensa quae sentiuntur. Cicero de oratore: et quod ex- primere dicendo sensa possumus * ♦ * nam primum manifestum est et sapere nos, cura incitatio sit vel sensus. IVVENTVS et IVVENTA et IVVENTAS differunt hoc. iuventus, iuvenes, iuventa aetas ipsa, iuveutas quod hormen vel pathos 15 vocant Graeci. Vergilius Georg. lib. II: et patiens operis parvoque adsueta iuventus. Sallustius in Catilinae bello: [ibique iuventutera suara exercuit. — idem in Catilina:] scio fuisse nonnullos qui ita existumarent, iuventutem, quae domum Catilinae frequentabat * * ♦ Vergilius 20 Georg. lib. III: interea, superat gregibua cum laeta iuventas, solve mares. 10 I, 8, 32 II 11 cf. comm. 0 16 II, 472 | 17 5, 2 i 18 14, 7 || 20 III, 63. 6 aio Ald.; ai C. — ea (monosyUab.) Fruter.; a C; hac Scal. — 7 fortea H^. — 10 sensaque sent. /f,. — senciuntur i,. — 11 nam e. q. 8. incerti verba scriptoris; Ciceronis esse haud male suspicatur Eothius. —. 13. 14 iuventas M; iuvenilitas G, Bamb. — vix enim credo Nonii errorem. eadem corruptela 123, 6 ; 7. — cf. et comm. in 494 l. pueritas. — iuventur L, sed 8 supra scr. — invente pr. L. — iuventas M; iuvenilitaa cdd. — luventus et iuventa et iuventas. multa de his grammatici. sed recte Sercius ad Aen. I, 590, ubi luventatem dicit deam, addit haec a poetis confundi plerumque. cf. et Isid. Diff. 310; Beifferscheidii Suet. pg. 274 sq. — iuven- tatem tamen pro iuvenibus poni non memini. porro iuventa plerumque est poetarum; iuventas nisi ubi deam significat semper. — ormen (ormenu L; H^; seq. u) C, Bamb. — phathos C, non Bamb. — oqhtjv vel ndd^os lun. {oQfisvov vel itd9og Ald.). — 15 Greci L, G; om. Bamb. cum sqq. — III C. — 16 operum V. — patruoque L; exiguoque plures V. cdd.; cf. Bibbeck. ad h. l. — 17 — 19 Quicheratus prius Sallustii exemplum postponit insequenti, et in hoc scribit iuventam, satis illud commode, cum Sallustius alibi semper iuventutem ponat pro iuvenibus. — possis et coniectare Nonii stuporem ea quae sunt ibique iuventutem suam exercuit accepisse de iuvenibus Catilinae sociis. sed dum reputo illud idem in Catilina, pro quo dicendum erat idem eodem, persuadetur potius animo verba ibique iuv. s. exercuit. idem in Cati- lina adiecta ab interpolatore, ita quidem ut praemitteretur idem in Catilina, cum memoria ei succurrei'et iuventutem apud Sallustium etiam pro iuventa positam legi. — post illud frequentabat hau^tum exempl. inventae; cf. 457, 9. — Catillinae, Catillina, Catillinae L; id. m. 1 existimarent. — frequentabat cdd. plerique SalL; frequentabant C. — f. quei — frequentabant. — 19 Verg.; cf. comm. in 3S9, 1; 390, 31. — 21 iuventus G; iuventa JT, ; cf comm. in 389, 2. — 22 a; hoc puncto nofat. et solve m. 2 supra scr. G. — morales L. 2* 20 NONIVS MARCELLVS 433. 434 M. Varro Tithono, tceqI yi^QCog: quam ddreliquit multicupida iiivenitas. MOEATA et MOROSA hanc habent distantiam, quod morata est 25 morigera, morosa [est] contrariis et perversis moribus. Afranius Vopisco: tum me morigeram, tiim morosam pra^beo, deiude aliquid dedita 6pera controversiae concinno, laedo int^rdum contumeliis. 30 M. TuUius de senectute: at sunt morosi et anxii et iracundi et difficiles senes. — Plautus Aulularia: dum modo || morata recte v^niat, dotat4st satis. 1 Inter vegetvm et vigens hoc interest, quod vegetumst in- colume; vigens forte. nam vegetum tantum corporis, vigens etiam animi possumus dicere; ut in multis. PROFESTi et FASTI dies discernuntur sic. profesti sunt a 6 festivitate vacui. Afranius Privigno: quae facere nos soMmus festivd die, cotidiano tu 6pere promisce 6mnia; aequ^ profesto ac festo concelebras focum. * * * 10 QVAERERE et REQVIRERE hoc diiferunt, quoniara requirere est diu quaerere. Afranius Fratriis: 23 Varro Tithono || 26 Afranius Vopisco |1 31 18, 65 || 32 II, 2, 62 || G Afranius Privigno || 12 Afraoius Fratriis. 23 Varro; cf. 123 l. iuvenitas. — titone G. — Tjjpcoc L; H. — 24 cf. cotnm. in 123, 7. — iuvenilitas C. — 26. 26 Morata — morosa [est]. ita M; cdd.: Morata quod est morigera (morigena Bamb.) et morosa hanc habent distantiam, quod morosa est. Quiclieratus: Morata, morigera et morosa {ita iam ed. a. 1471, item princ. exc. quod in ea legitur morigerata) hanc habent distantiam, quod morata est bene instituta; morigera morem gerens, obse- quens; morosa contrariis et perversis moribns. — sed potuit Nonio illud moratum, quod rectius explicant schol. in Hor. Ep. II, 8, 319, pro morigero dictum videri in v. Plauti. — Afr.; cf. 528 l. opera. — 28 tum — tum Both.; dum — dum v. — me add. Passerat. — morigeram Bent.; morigeran (mori geran L) C. — dum non morigeram, dum ikfe. — 29 controvenBiae J/j. — 80 ledo L, G. — 31 ac L; ad H^. — 2 vegetumst 31; vegetum sit v. — in- columem pr. L. — 3 nam ; i. c. porro. — tantum add. M. — 5 fasti M; festi V. — 7 quae n. s. fac. fest. d. Scal. ad Festi l. profesti dies; quae (que G) festi (festia H^ ; festivo lun.) facere nos solemus die C. — f. quae festi facere nos solemus de die; sicut Horatius dixit festum pagum. — 8 cot- tidiano L. — tu add. Hermannus ; quod fortasse latet in illo promiscit. — promisce BibiecJcius (promiscue ed. princ, quae om. omnia); promiscit (pri- moscit H^ C. — omnino H^. — f. cotidiano (adcerb.) pol tu promisce omnia. — supplendum facis. — 9 ac festo add. Hermannus. — concelebras f. particip. — post V. 9 excidit significatio eius quod est Fasti cum exemplo. — cf. Paul. pg. 93; Ovid. Fast. I, 47 sq. — 11 differunt ed. princ; differt C, Bamb. — quoniam; puto quod. — 12 diu om. L^. — fratris C. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 21 431. 435 M. proin tu, cum quaeram, ne requiram t^ vide. SPECVLA et SPECVLVM sicut genere, ita significantia differunt. 15 nam specula dispicientis aream significat. Vergilius lib. X: utque leo, specula cum vidit ab alta stare procul campis meditantem in proelia taurum. speculum, quo imago redditur. M. Tullius in Clodium et Curio- nem: sed, credo, postquam tibi speculum adlatum est, longe te a 20 pulcris abesse sensisti. — Varro Eumenidibus: sed n68 simul adque in summani speculam v^nimui', vid^mus popnlum Furiis instinctum tribus. CONFiTERi et PROFITERI hoc distant, quod profiteri volun- tatis est, confiteri necessitatis et coactus. quod ita positura 25 saepius legimus. Cicero pro Manilio: hic ego non solum confiteor, verum etiam profiteor. — honestius profiteri quam confiteri. 1 VLCVS et VVLNVS hoc distant, quod ulcus || tecta et clausa est malignitas. Vergilius Georg. lib. III: quam siquis farro potuit rescindere summum ulceris os. alitur vitium vivitque tegeudo; 5 vulnus hians et patens. Vergilius lib, VIIII: produxi pressive oculos aut valnera lavi, veste tegens. 15 Aen. X, 454 || 18 M. TuU. in Clodium et Curionem || 20 Varro Eumenidibus || 25 Cicero pro Manilio; cf. comm. || 2 III, 453 H 5 Aen. IX, 487. 13 cum cd. N. Fabri; tum C. — 14 sicuti ed. Bas.; Hqos; non Bamb.; P. — 15 dispicientis aream M ; dispicientiam L; despicientiam H, G, Bamb. — non scripserim despicientis aream. — Verg. ; cf. comm. in 20 — 22. — 16 ntquae L, G, pr. H. — vidit balta L. — 17 in jmnctis add. del. H^; om. G cum quibusdam Verg. libris. — 18 M, TuUius; cf. 339, 23 sqq. ibique comm. — et et, sed prius m. 2 del, H. — 19 speculum tibi Ambrosian. Cic. — 20 pulchris H, G. — 20—22 Varro e. q. s. — haec olim fuere post Vergilii exemplum vel ante. — Varro; cf. 295 l. exterritum, — 21 simul Bent.; simus H,^; simis L, H^, G. — atque L.^, H; at Gs. — displicct ap. Varr. anapaestus, cuius thesis disyllabo constet, in pede altero. f. olim fuit: sed simul ac nos. — venimus Guietus; MeineJcius ; pervenimus v. — 22 futuriis L. — incinctum cdd. h. l. — 23 distant ed. princ; distat C, Bamb. — 23. 24 vid. olim fuisse: quod confiteri necessitatis et coactns est, profiteri voluntatis. — profiteri; confiteri L. — voluntates i,, — confiteri; jjrofiteri L.^. — necessitates L^. — coactus; aliter tanlum ablativus vid. inveniri. — 25 pro malio ed. princ; pro M. Tullio Guiacius; cf. Halmii et Baiteri ed. IV, 931; Q. Ciceronis Rel. ed. Buecheler. pg. 59. — vitium latere haud im- probabile. — hoc ego Clericus. — 26 honestius e. q. sq.; cf. 439, 20 sq. — /, unde honestius. — hon. vel prof. G; post honestius est add. H^; sed idem erasum. — 2 malignitas; i. e. vitium; cf. 46, 19: a feritate morbi vel mali. — Verg.; cf 459 l. os. — 5 Vergilius; cf. 372, 34; 364, 29. 22 NONIVS MARCELLVS 435. 436 M. QVARTVM et QVARTO prudentes differre dixerunt. Varro Disci- plinarum quinto: aliud est quarto praetorem fieri et aliud quartum: quarto locum significat et tres ante factos; quartum tempus 10 significat et ter ante factum. Ennius recte: Quintu' pater quartum fit consul. TVRPE et FOEDVM quam habeant distantiam manifestum est. nam turpe levior res est, foedum vim habet maiorem. M. Tullius de officiis: luxoria^ vero cum omni aetati iurpis, tum senectuti 15 foedissima est. FORMAE et FIGVRAE quae sit differitas, M. Tullius manifestator est. nam formam integritatem speciei voluit esse, figuram for- mam nostram^ de officiis lib. I: principio corporis nostri magnam natura ipsa videtur habuisse rationem: quae formam nostram 20 reliquamque figuram, in qua esset species honesta, eam posuit in promtu. DIGNITATEM ct VENVSTATEM discerni voluit M. Tullius, ut dignitas viris, venustas feminis sit adtribuenda, de officiis lib. I: venustatem muh'ebrem ducere debemus, dignitatem virilem. 25 MONSTRA et PRODIGIA et PORTENTA hoc distant, quod sunt monstra ostenta et monita deorum. Vergilius lib. III: delectos populi ad proceres primumque parentem || monstra deum refero. 1 prodigia deorum minae vel irae. Vergilius Aen. lib. III: 8 Varro Disciplinarum V || 11 Ennius || 15 T, 34, 123 || 19 T, 35, 126 [] 24 I, 36, 130 II 27 Aen. III, 58 || 2 III, 365. 8 om. hoc et seq. l. Bamb. — Quartum et quarto. cf. Gell. X, 1, 6; quo loco usum esse Non. recte notat Me. — prudentis L^. — dixerunt differre pr. H. — Varro; variae L^. — 9 quinto; Y H. — aliud est quarto et aliud quartum praetorem fieri H^; id. m. 2 cum G; L: aliud est quarto prae- torem fieri aliud quartum (aliud quartum om. L). — 10 quarto; quartum H^; et quartum H^, G; et quarto L; quod quarto cdd. Gell. — et tres H^; G; tres L, H^. — locum ads. (ita et 11) ac tres cdd. Gell. — quartum Gell.; quarto C. — 11 et ovi. L; H^. — igitur Ennius recte quod scripsit Varro. — 12 Quintum L; H^; Quintus H^; G; cdd. Gell. — 13. 14 fedum H^. — babeat L; H^. — distantiam — babet om. L. — fedum H^. — supra maiorem circiter decem litterae rasae in L. — M. Tullius om. L. — 15 luxuria H, G. — tum Gic; tunc G. — 16 fedissima H^. — 18. 19 puto fig. minus a forma [nostra]. — 20 nostra L; H^. — 21 reliquam quae figura L. — post esset versus vacat in L. — 22 promptu H; G. — 23 ut del. G; om. ed. princ. — 24 feminis it ii. — de officiis e. g. s. om. Bamb. , ut supra v. 19. — 25 dicere H^ ; ed. princ. — 26 Monstra et prodigia et (prodigiae L^) portenta. cf. 429 l. monstra ibique comm. — om. h. l. Bamh. — sint H. — 27 Verg.; cf. 350 l. monstrum. — 28 del. pop. ad proc. e Verg. add. Quicheratus. — 1 monstrat L. — 2 Verg.; cf. 429 l. m. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 23 436 M. sola novum dictuqoe nefas harpyia Celaeno prodigium canit. 5 et lib. VI: prodigiis acti caelestibus ossa piabunt. portenta ostenta quae aliquid imminere significant, Lucilius lib. XXVI: nisi portenta angufsque volucres ac pinnatos scribitis. 10 CELAEE et CAELARE hanc habent diversitatem, quod est celare tegere, abscondere. Terentius in Andria: bene dissimulatum amorem et celatum indicans. Vergilius lib. VI: secreti celant calles. 15 caelare insculpere. Vergilius Aen. lib. I: caelataque in auro fortia facta patrum. Varro Agathone: numnam celatiis in manu dextra scyphus, 20 caelo dolitus, artem ostentat Mentoris? IGNOSCERE et CONCEDERE quemadmodum inter se dist^nt, aperit M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: quom mihi et Phi- lippo vacationem das, bis gaudeo; nam et praeteritis ignoscis et concedis futura. 25 CONTEMNERE et DESPICERE 60 distant, quod est despicere gravius quam contemnere. M. Tullius in Verrem, actione II: queniadmodnm tmuissimum quemque contemserit, despexerit, liberum esse numquam duxerit. — idem ad Caesarem lib. III: amici non- 5 Aen, VI, 379 H 7 Lucilius I. XXVI H 11 I. 1. 105 1 13 Aen. VI, 443 || 15 I, 640 II 18 Varro Agathone jj 22 M. TuU. ad Caes. iun. I || 26 II, 1, 47, 123 || 28 M. TuU. ad Caes. IIL 3 harpia, tum harpya H^; hyrpy L. — caeleno L; celeno G. — 5 cf. comm. in 343, 35. — 7 Lucil.; cf. 191 h angues. — 9 volucris melius cdd. 191. — 10 Caelare et caelatum Bamb. — et celare H^. — hanc hanc, sed prius m. 2 del., H. — celare Ald.; Hos^; P; celere ifoSj ; celeri L^; celari L.^; G; JBamb. — 12 caelatum pr. L. — indicat melius Ter. cdd. — 14 secretae c. valles Schrader. — 16 celare Bamb. — f. sculpere- — 18 cf. 99 l. dolitum. — Agatone C. — 19 caelatus hic C; pg. 99 L, H; et ita haud dubie Non. — scyfus C. — 21 distant Hy; G. — 22 II Bamb. — quom Hahnius; quo (seq. m) C, Bamb.; quod ed. a. 1476; v. — filippo i, ; Bamb. — 23 vocationem Bamb. — das, bis; dabis H, G. — gaudio H^; G; sed in H restitut. gaudeo. — 25 Contempnere P. — et desp.; in L et h. l. et ubique pr. 27 ex i factum e, sed id rursus mutatum. — 26 M. Tullius; cf 288, 12. — secunda (II) cdd. 288; III h. l. — 27 q. {add. ste Vatic. Cic; is alii; iste Prisc. 1154) ten. leg. 2S8. — contempserit H, G. — disp. L ex corr. — 28 puto ad C. iuniorem; cf. Index. — nunquam ed. Bas. 24 NONIVS MARCELLVS 436. 437 M. nulli a te contemni ac despici et pro nihilo haberi senatum volunt. — et de senectute: contemni se putant, despici, inhidi. 3C CVPIDITAS et CVPIDO diversa sunt. nam cupiditas levior est. Lucilius Hb. XXVIIII: cupiditas ex homine cupido et stiilto numquam toUitur; quod cupiditas pars quaedam sit temperatior, |j defluens ex cu- 1 pidine. AEMVLATio ab IMITATIONE hoc distat, quod imitatio simplex est et Kvorem adque invidiam non admittit; aemulatio autem habet quidem imitandi studium, sed cum maUtiae operatione. Ver- 5 gilius lib. VI: aemulus exceptum Triton, si credere dignumst, inter saxa virum spumosa inmerserat unda. M. TuUius in Caesarianis: quasi quodam aemulo adque imi- tatore studiorum et laborum meorum et comite abstracto. 10 PROBATVM et SPECTATVM lioc differunt, quod spcdatum vis maioris est. Lucilius lib. XXVI: tuam probatam mi et spectatam maxume adulisc^ntiam. 30 18, 65 II 32 Lucilius L XXIX || 6 Aen. VI, 173 || 9 M. Tullius in Caesarianis (pro Marcello 1, 2) Ij 12 Lucilius 1. XXVI. 29 a Lips. add. — te — a senatu velint Patricius. — contempni H^. — ita et V. sq. — 32 es L,; f. res est. — XVIIII L; Hqo; G; P^; XXVIIII Hs; pr. P; nos in ed. Luc; XXVIII ed. princ. — 33 et Duebnerus; ex v. — Nonii auctorem apparet deceptum lectione falsa a Lucilio putasse dictum: cupiditas ex quovis homine, at cupido ex stxilto numquam tollitur. nam qua metrorum scenicorum peritia sit Numida notum. olim nos (de re m. 72): quovis cupiditas | ex homine aliquando, cupido ex stulto numquam tollitur. — sed ea violentior fuit cura. — cet. cf. comm. in Luc. XXIX, 52. — 1 temperatior H^; v.; temperatio L; //^; G. — 4 livorem; leviorem L (pr. e del., sed statim restitut.); Ho^; levior Hs^; P; Bamb. — atque J/2» H, G, Bamb. — 5 Verg.; cf. 238 l. aemulus est invidus. — 7 cedere iZj. — 9 M. om. L^. — M. TuUius; cf. 239 l. aemulus — sectator; ubi est: M. TuUius pro Marco Marcello. — in Caesarianis. non puto hoc mutandum. nam ita Servius ad Aen. V, 187: ut 'illo aemulo atque imitatore studiorum meorum' Cicero in Caesarianis. — Caesariana I Lips.; melius erat Caesarian. {i. e. Caesarianarum) I. — in Caesarianis. Jioc nomine orationes pro Marcello, Ligario, Beiotaro intelleguntur. — 9. 10 atque ig,- H; G. — imitatoriae L; H^; imitatori G. — distracto cdd. Gic. — Giceronis haec fere: illo aemulo atque imitatore studiorum ac (et) laborum meorum (hactenus pg. 239; ubi est: studiorum meorum ac laborum; cf. et Serv.) quasi quodam socio a me et comite distracto. — neque ausim discernere Noniine h. I. an Kbrariorum culpa sit turbatum. — 11 lacunam indicavit Me; hoc differunt quod spectatum add. Quicheratus; eo distant quod spectatura alii. — nota genetivum vis. — 13 mihi cdd. — maxume; ume in ras. H m. 1 vel 2; maximae Bamb. — adulescentiam L.^, H, G; adulescentiae Bamb. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 25 437. 438 M. BELLVM et PROELIVM hoc diiferuiit, quod proelia partes sunt 15 belli, hoc est in bello congressiones. Lucilius lib. XXVI; at Romanus populus victus vei, superatus pro^liis sa^pest multis, b^llo vero numquam, [in] quo sunt omnia. Vergilius lib. XI: infantem fugiens media inter proelia belli. 20 Inter cavere et vitare Lucilius esse distantiam voluit lib. XXVI et esse plus vitare: quid cavendum tibi censerem, qufd vitandum raaxume. Inter vetvstiscere et veterascere quid intersit, Nigidius Conraentariorum grauimaticorum lib. X deplanavit: Micemus quae 25 vetustate deteriorafiunt, vetustiscere; veterascere, quae meliora.' — M. Tullius ad Hirtium lib. VII: cum enim nobilitas nihil aliud sit quam cognita virtus, quis in eo, quem veterascente videat [ad] gloria, generis antiquitatem desideret? || 1 NOCENS a NEFARiO et INPIO distare, uti nocens levius videri possit, M. TuUius voluit de officiis lib. II: nec tamen, ut hoc fugieudum est, item est habendum religioni nocentem aliquando, modo ne nefarium inpiumque, defendere. 6 INNVERE et ADNVERE hoc distant, quod est innuere facie significare. Terentius Adelphis: 15 Lucilius 1. XXVI || 18 XI, 541 || 20.Lucilius I. XXVI || 23 Nigidius Comment. gramm. X || 26 M. TuU. ad Hirtium VII || 2 II, 14, 51 || 6 II, 1, 17. 14 praelia H, non Bamb. — 16 Luc; cf. 420 l. vis. — 16 at M; ut edd. 7i. l.; om. id. 420. — vei M; vi et libri hic; vel 420. — 17 bello vero numqnam; cf. comni. in Luc. XXVI, 45. — in secl. M {seq. mox infantem). — 19 mediamter L; media ter /f,. — b.; sastulit add. Verg. — 22 censerem Quicheraius ; censere C, Bamb. (cense, supra scr. re, G)\ censeres Me. — vitand. tibi m. Lugd. — maxime Bamb. — 23 om. h. l. Bamb. — Inter add. M. — veterascere H^; ed. princ. {quae om. et); vetustascere L, H.^, G. — 24 Commentariornm grammaticorum Quicheratus ; conmentator grammaticus C. — dicemus; dicimus Quicheratu^; deplanavit dicens Bothius. sed potuit futurum poni a Nigidio, quod differentiam, quam posuit, non ab usu communi, verum a propria doctrina repcteret. — 25 veterascere ed. princ; inveterascere H, G; inveterescere L. — quam L. — 26 M. Tu. ed. princ; M. C. — Hircium if,. — lib. VII om. L; Ald.; li. VIII ed. princ — 27. 28 qui sine eo i,. — quem veterascente videat gloria M; quem veterascentem videat ad {praec at) gloriam C; quem inveteraacentem — ad gloriam Georgius in lexico s. v. veterasco; C. F. G. Muellerus. — 1 uti; ut his L, Bamb. — 2 potest Bamb., qui rell. om. — M. Tullius; cf. 379 l. religio, metus ibique comm. — 3 item esse L, H; item est cdd. tt 379. — religione cdd. h. I. — 4 ne om. cdd. h. l; item pars librorum 379. — defenderes cdd. hic. — 6 Terentius — 9 om. Bamb. — 6 adelfis C. 26 NONIVS MARCELLVS 438 M. ne mvra sit, si icmuerim, quin pugnus continuo in mala haereat et: non innueram : verum in istam partem potius peccato tamen. aduuere concedere. Vergilius lib. XII: 10 ■* adnuit his luno et mentem laetata retorsit. M, Tullius in Ortensio: quod cum uterque nostrum adnuisset omnesque ad id tempus, quod erat dictum, postridie venisseraus, [positum est adnuere pro innuere. Plautus Asinaria: neque illa ulli homini mitet, nictet, annuat.] 15 FLAGRARE et FRAGRARE [ignescere] ita discernuntur, quod flagrare est ignescere, incendi et ardere, fragrare vero olere. et in plurimis invenitur ista discretio. NOXA et NOXIA hanc habent diversitatem, quod est noxa peccatum leve. Vergilius Aen. lib. I: 20 unins ob noxam et furias Aiacis Oilei. noxia, noceutia. [Vergilius lib. VII: iraeque et crimina noxia cordi.J 8 Adelph. U, 1 , 20 || 10 Aen. XII, 841 || 12 M. Tullius Flortensio |1 14 IV, 1, 39 II 20 I, 41 II 22 Aen. VII, 326. 7. 8 ne mora sit ex Ter. add. Quicheratus. — si add. Me. — innuerim Ter.; adnuere (ann. ig, H) C; innuero Me. — quin Ter.; qui in G. — et; et in sequentibus add. Quicheratus. — 9 non innuerem G, sed in mrg. eorr. — non inn. ; ita v., durissimis numeris. lattt vitium Nonii aetate prius. — verrem Hi ; om. G. — tamen. seq. in cdd. vv. 16 — 18; sed in H m. 1 rectus ordo indicatus; quem deinceps suppleto lemmate utroque restituit Ald. — 10 nullum 1. J/,. — concedere; est cedere H^. — illud cedere non prae- ferendum. — Verg. — nictet, annuat om. Bamb. — X C; corr. Me. ^ f. oUm in mrg. fuit notatum alio significatu in decimo Aeneidos (115) adnuendi verbum positum. — 11 mente L. — laetata; leta L; laeta H, G. — 12 hortensio L^, H, G. — adnuisset M; adnuissent v. — 13 ad it X,. — postridie M; posteri die Xj ; postero die rell. — 14. 15 positum est e. q. s. — haee ab interpolatore addita. cf. 439 l. nutare ibique comm. — nictet H^; cdd. 439; nictes rell. — annuat C. — 16—18 cf. comm. in v. 9. — om. h. l. Me; sed additum idem in Animadvertendis. — 16 Flagrare et fragrarc Ald.; Flagrare (Flaglare L; Fraglare H^; de G siletur; sed v. 18 post discretio repetiia illa fraglares et ignescere) et ignescere C, Bamb. — ita om. Bamb. — discernuntur M; discernitur C, Bamb. — 17 flagiare est add. Ald., qui om. ignescere. — fragrare Ald.; flagrare If , ,• ed. Bas.; fraglare H^; flaglare L. — fragrare e. q. s. om. Bamb. — viro Ly. — cet. cf. Probi Appen- dicem (gr. lat. IV, 201). — notuni pro flagrare vel fragrare ultimis imperii Bomani temporibus ac deinceps saepissime usurpatwn fraglandi verbum. quod tamcn h. l. a Nonio positum dcmonstrari nequit. — 21 aiaces olii L^ ; non Bamb. — puto Oili. — 23 nocentia substantivum generis feminini. — om. sqq. Bamb. — 22. 23 Verg. e. q. s. secl. M. — VIII C. — iraeque insidiae- que et crimina noxia cordi Verg. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 27 438. 439 M. M. Tullius in Ortensio: et eeteras quidem res, in quibus pec- 25 cata uon maxumas adferunt noxias, tamen inscii non attingunt. PLVS a MVLTO vetustas voluit discrepare: et potest videri hanc habere [posse] distantiam, ut sit multum a plurimo minus ac nou supra modum; ut [est] Vergilius Georg. lib. I: multum adeo rastris glebas qui frangit inertis ; 30 plus, sicut iu plerisque, [quae] maioris modi [est] quam necessarium est; adque ideo M. Tullius [maius] discrevit epistola ad Catonem: 1 nec idcirco mihi deserendam || esse dignitatem meam, quod eam multura inpugnarint; sed eo magis recolendam, quod plures desi- derarint. Inter speratam et dictam et pactam et sponsam hoc interest, 5 quod virgo, priusquam petatur, sperata dicitur. Plautus Am- phitryone: Amphitryo uxor^m salutat la^tus 8perat4m saam. dehinc promissa dicta vel pacta vel sponsa dici potest. Vergi- lius Aen. lib. 11: 10 cui pater et coniunx qoondam tua dicta relinquor? [et] idem in alio loco: et gre*miis abducere pactas. 24 M. TuU. Hortendo || 28 I, 94 || 31 M. TuU. epi.«tola ad Catonem Ji 5 11, 2, 44 II 9 ir, 678 || 11 Aen. X, 79. 24 hortensio C pr. L^. — 26 maxumas; maximas Me; maxume C. — ferunt Me. — inscii nou attingunt Me; inscii innat attingunt If, ; insci innat attingunt H^; insciinnat attingunt L; inscii nn atattingunt ed. Bas. — Platonis respici dictum, qucrentis crebro, cwn ad leviora agenda non acce- dant nisi periti, ad rcn-publicam iractandam , opu^ difficillimum , etiam stul- tissimum quemque accingi putat Mercerus. — mihi videiur non de re publica, sed de philosophia agi. — saepe enim Cicero in scriptis de philosophia in- vehitur in eos, qui ad sapientiae studium accedant prorsus imparati. — 26 a multa mrg. G. — ut potest H^. — 27 h. distantiam posse Bamb., Paris. 7666. — illud posse vid. delend. — a plurimo; i. e. quam plurimum. — 28 supra modum. scq. om. Bamb. — est secl. M (ut est om. ed. princ); Vergilius M; Vergt L; Virg. ed. Bas.; H, ut vid.; Virgilii Quicheratus. — 29 rastri L, H. — inhertis L, H. — illud ninltum ad frangit traxisse vid. Non.; apud Verg. seq.: vimineasque <rahit crates, iuvat arva. — 30 quae C; quod lun.; del. Bothius. — est secl. M. — 31 atque L^, H, G. — maius, quod ex praec. Marcus (ita L) vel M. Tullius ortum, secl. M. — aepistola L; epistola H, G. — 1 deserendam Madvigius Advers. II, 245; desiderandam v. — 2 plus L, H^. — h post Plautus in hab. H^; add. L.^; del. H^; om. G, Bamb. — 7 Amphitryo add. Ald. ex Pl.; ubi cdd. Amphitrio; Amphytrio. — laetus Ald.; letus cdd. Pl.; Paris. 7666; lectus C, Bamb.; Par. 7665. — speratam; n. N. — 8 promissam G. — 10 dicta; n. N. — 11 et secl. M. — 12 gremis L. 28 NONIVS MARCELLVS 439. 440 M. Titinius Quinto: qui ex&,cta aetate sponsa sit [desponsa]? MVTVVM a FENOEE hoc distat, quod niutuum sine usuris, 15 fenus cum usuris sumitur. et est quasi accepti fetus, unde et fenus dictum est, ut graece toxog [quasi partus mutui sumti]. Plautus Asinaria: nam si mutuas non potero, c^rtumst sumam fdnore. unde honestius mutuum, quod sub amico affectu fiat meum 20 tuum usu temporis necessarii. SIMVLARE et DissiMVLARE hanc habent distantiam. simulare est fingere scire quae nescias, dissimulare fingere nescire quae scias. Sallustius in Catilinae bello: cuius rei libet simulator ac dissimulator. 25 Inter nvtare, adnvere, nictare veteres hoc interesse vo- luerunt, ut nutare capitis, adnuere [vel innuere] narium vel labrorum, nictare oculorum significantiam esse decreverint. Plau- tus Asinaria: neque illa ulli homini niitet, nictet, adnuat. ' 30 CASTITAS et PVDICITIA paria deputantur, || cum sit pudicitia 1 ab inluvie turpium libidinum libera; castitas et ab his continens 13 Titinius Quinto || 18 II, 1, 95 || 24 5, 4 || 29 IV, 1, 39. 13 Quinto; divortio male Ald. — 14 qui utrum adverhium sit, sicut visum Bothio, an dativus definiri nequit. — desponsa (desponsata ed. princ.) ut glosema secl. BibbccJcius , coll. Varr. VI, 70. — qui exacta aetate sponso desponsata sit Bothius, f. recte. — 15 Nutuum pr. H. — foenore Bamh. — fenore; cf. 53 l. faenus; Gell. XVI, 12, 5 sqq. — 16 faenus L; H; G; foenus Bamb. — fetus; faetus H^; fenus L^; foenus Bamh. — 17 faenus L; H; G; foenus Bamb. — grece L, G, Bamh. — toxoj Ald.; tocos C, Bamh. — quasi partus mntui sumti (sumpti H, G; sumpta Bamb. sec. Beckerum) secl. M. — nam illud et supervacaneum et contrarium eis, quae de co quod est mutuum profert Nonius. — mutui sumti genetiv. — 18 haec verba e. q. s. usque ad 28 illud Plautus omittit L; sed in mrg. m. 1 vel 2 suppleta ea quae sunt a 22 Simulare ad 28 decreverint. signum autem defectus appositum post V. 30. — 19 mutao Gulielm. — sumam H; summam G. — 20 afFectu Hos; ed. a. 1476; afFectus G. — 21 tuum 11.^; lun.; tum H^; G; cd. lun.; tamen, om. meum, edd. usque ad lun. — 22 hanc om. G. ~ 24 Catilline L, Bamh. — cuius libet rei quid. meliorum cdd. Sall. — 26 nictare; nitare, tmn nutare L; nicre, supra scr. ta H. — cet. cf. Fest. 177 l. nictare. — interesse; inter veteres Bamh. — 27 vel innuere (vel nuere G)^ quod illatum ex pg. 438 l. innuere, secl. M. — 28 labrorum et Bamb.; laborum, tum labiorum L. — nutare L; non Bamb. — decreverunt pr. L. — Plautus; cf. 438 l. innuere ibique comm. — 30 illa Pl.; if, ; ulla L, H^, G. — 2 inluvie M; iniuria v. — continenso (sicj, o posteriore addito m. 2, L. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 29 440 M. ac remota et praeterea religiosa munditia et puritas. Vergilius Georg. lib. II: 5 casta pudicitiam servat domus. et in Aen. lib. VI; quique sacerdotea casti, dnm vita maneret. et lib. VII: praeterea castis adolet cum altaria tedis. 10 adque ideo plus est castitas a pudicitia, quod pars sit pudi- citia cum aliis ceteris castitatis. PASCERE et ALERE hoc distaut auctoritate Varronis Gerontodi- dascalo, ut sit alere sufficiendi generis curam habere, pascere natos cibo saginare: 15 libi graves pavonum alantur &tque pascantur greges. ORA vel ORAE licet paria esse videantur tamen ut genere ita intellectibus distant. nam quoties in his neutrura genus tangitur, vultus vel facies vel rostrura significatur. Vergilius: 4 II, 624 II 6 VI, 661 U 8 Aen. VII, 71 D 12 Varro Gerontodidascalo B 18 Aen. I, 589. 3 ad remota L. — et praeterea M, pr. et v. — puritas; nota verhum aetatis ultimac. — Verg. ; cf. 267 l. castum , sine libidinis — nota. — 6 cf. 267 l. castum, religiosum. — 7 quisque L; H^. — manebat cdd. Verg. — 8 cf. comm. in 58, 26. — 9 tedis C (tedis is pr. L). — 10 adque L^; atque rell. — a pudicitia; t. e. quam pud. — a compunctum in G; om. Me. — pars Hos; Me; par L, G. — pudicitia om. L. — 11 citeriis L; ceteriis pr. H. — castitatis M; castitas v. (quod pars sit pudicitia, cum aliia ceteria castitas male Me). — 12 distat Bamb.; pr. L. — Varronis Ald.; Vario (Varronis Hs) G, Bamb. — illa Varro Gerontodidascalo in H deleta dicunt Biesius et Onionsius, at Siversius inducta quidem m. 2 per lineam infra positam, sed eandem erasam. in G verba eadem ab h. l. abesse refert Bothius, sublata signis additis Biesius. — om. illa auct. V. G. edd. ante Ald. — 13. 14 alere sufficiendi generis curam habere, pascere natos cibo saginare. n. N. — post saginare add. H^ in mrg.; G: Varro Gerontodidascalo; ed. princ: Varro in geruntodidascalo. — neque cst improbabile expungenda ea quae sunt Varronis Gerontodidascalo et praeponendum versui qui sequitur Varro Geronto- didascalo. — 16 cf. 314, 28 sq. — om. h. versum Bamb. — ubi graves pavonum alantur atque pascantur greges. ita M; cdd. h. l.: ubi graves pascantur pavonum (paonum pr. L) greges; 314, ut minora mittantur: ubi graves pascuntur atque alantur pavonum greges. id quod nos posuimus unice verum et Nonii verba evincunt el rationes metricae. nam omnes huius saturae versus, ad eandem qui peHinent aomus divitis descriptionem, 47, 16; 19; 86, 8 constant trochaeis graecanica arte factis. — 16 vel; et Ald.; qui primus huc l. addidit. — 17 quotiens L.^, H, G, Bamb. — in his neutrum genus tangitur. mire haec dicta. — f. intellegitur. — cet. cf. 459 l. os. — 18 faciis L^. — vel rostrum M; rostra L, G, Bamb ; rostra alter {sc. codex) in mrg. H^; nostram H^ (nostra HOj); nostra inepte AJd. — significat L, Bamb. — f. significatur ut. — Verg.; cf 459 l. os. 30 NONIVS MARCELLVS 4-10. 441 M. [os umerosque deo similis; et] lib. XII: 2a ora citatorum dextra detorsit equorum. quoties femininum, cuius rei libet fines * * * et lib. I [idem]: exire locosque explorare novos, quas vento accesserit oras. Inter extingvere et [inter] obprimere interesse Cicero voluit 25 de amicitia, ut sit maius obprimere quam extinguere: 'quam- obrem primum danda opera est, nequa amicorum discidia fiant; sin tale aliquid evenerit, ut extinctae potius amicitiae quam obpressae videantur'; quasi quod extinguitur, possit reflammari; quod obpri- mitur, non queat. 30 MORBVM a viTio prudentia veterum sic voluit separari, ut sit morbus cum accessu et decessu vique || aut temporis aut contagii; i vitium perpetua et insanabilis adque inrevocabilis causa niali. MEMINISSE et IN MEMORIAM REDIRE [hoc] diffcrrc Aristotcles putat: diacpEQSL t6 fivrjfiovavEiv tov dva[iE^vrj6&aL. et vult me- minisse omnium esse animantium, ut cibi, potionis, somni, vo- 5 luptatis; in memoriam revocare quod exciderit non nisi homines posse. 20 XII, 373 II 22 Aeo. I, 306 || 26 21, 78 || 3 Aristoteles; cf. comm. 19. 20 os — et secl M. — 20 cf. 459 l. m. — 22 quotiens L^, H, G, Bavfib. — cuius rei libet fines. supra pg. 439 s. l. simulare adlata a Non. Jiaec: cuius rei libet simulator ac dissimulator. — fines; puto finis. — otn. rell. Bamh. — post fines f. haustus Georg. II, 47 vel 171. — male Me: idem libro primo. numquam enim a Nonio in principio noti lemmatis ponitur illud idem pro auctoris nomine praecedentis. — 23. 24 cf. 294 l. explorare, verum inquirere. — oros L^. — 25 efc [inter]; inter 07n. Bamb. — obprimere L^, ed. Bas.; non Bamb.; ita et v. 26. — 27 est opera pars cdd. Cic. — 28 obpressae L^^; ed. Bas.; om. hoc exempl. Bamb. — 29 esse videantur cdd. Cic. — posset L, H^. — obprimitur L^; ed. Bas. — 31 sex continuo lemmata servato, ut solet, ordine Ubrorum iam ex Gellio hausit Nonius; cf. Hertzii Opusc. Gell. pg. 116. — Morbum; cf. Gell. IV, 2, 13. — 1 cum accessu et decessu vique M; cum accessu uti- que v. — cf. Gell.: in libris veterum iurisperitorum scriptum esse morbum et vitium distare, quod vitium perpetuum, morbus cum accessu decessuque sit. — vique non suspensum ab illo cum. — contagiis Bamb. sec. Fleckeisenum et Beckerum; contagis Paris. 7665; 6. — 2 adque i, ; atque rell. — mali add. M {seq. m). — 3 cf Gell. VIII, 7 ibique comm. Herizii. — [hocj. aut hoc secludendum aut post dvccfisfiviia&ai lacunae signum ponendum. illud multo probabilius, cum Nonius, ut Nuniida semidoctus, non soleat longiores citare locos graecos. — Aristoteles; in libro tcsqI iivi^firig. — 4 putant pr. L. — aiacpSQii. L, H. — tb add. M. — rovi, Bamb. — avaiiByi.vT,6&aL Me; avafinivTj (v JZj) c&s C; ava(ii.vr,c&s Bamb. — 6 amantium Bamb. — cibo pr. H. — voluptates i,. — 6 hominis Bamb. DE DIFFERENTIA SIMlLIVM SIGNIFICATIONVM. V. 31 441 M. DiE QVARTO et DIE QVARTE hoc differre prudentis volunt, quorum tamen auctoritas in obscuro est, ut sit die quarto tem- 10 poris praeteriti, die quarte futuri. MENTiRi et MENDACIVM DiCERE quemadmodum distent, Publius Nigidius, studiis bonarum artium praecellentissimus, manifestissime separavit: qui mentitur, ipse non falsus, alterum fallere conatur; qui mendacium dicit, ipse fallitur * * * quantum in se est. vir 15 bonus praestare debet ne mentiatur; prudens, ne mendacium dicat. alterum incidit in hominem, alterum non. FESTINARE et PROPERARE veteres voluerunt habere distantiam. Cato oratione quam de suis virtutibus scribsit: *aliud est pro- perare, aliud festinare. qui unum quidquid mature transigit, is 20 properat; qui multa simul incipit neque perficit, is festinat.' — verum utrorumque verborum ratio sub hac significantia proxuma 11 Publius Nigidius | 18 Cato Oratione de suis virtutibus. 8 cf. 153 l. proxumi die; Gell. X, 24, 10; qui cutn initio capitis didt in illo diequinte vcl diequinti vel siqua similia secundam correptam , egregie fallitur. — Gellio et usus Macrobius I, 4, 20 sqq. — 8 quarto — quarte M (quarte — quarto Me); quarta — quarto C, Bamh. — cf. Gell. X, 24, 1; item finem huius lemmatis. — diequarte copulate efferendum putat Gell. l. m. — prudentes pr. H; Bamb ; v. — 10 quarte Me; quarta C, Bamb. — futuri. hanc minime ubique servatam differentiam docet illud die pristini. — 11 cf. Gell. XI, 11. — ad Cnmmentarios grammaticos Nigidii referenda quae secuntur bene statuit Butgeisius. — 13 sipravit i,. — qui. praec. ap. Gell. Nigidii haec: inter mendacium dicere et mentiri distat. quae consulto omissa a Nonio. — ipse non falsus; ipse non faliitur melius cdd. Gell. — 14 men- datium Bamb. hic et v. 15. et talia saepius. — fallitur; seq. ap. Gelh: item hoc addidit: 'qui mentitur', inquit, 'fallit, quantum in se est; at qni mendacium dicit, ipse non fallit, quantum in se est.' item hoc quoque super eadem re dicit. — iam cum plane sint inepta illa: falUtur, quantum in se est, apparet propter similem exitum, qui est ipse non fallit, intercidisse in archetypo Noniano ea- quae sunt: qui mentitur fallit, quantum in se est: at qui mendacium dicit ipse non fallit. — 15 prestare L. — debet ne Bamb.; Gell.; Me; debet et (praec. et) ne C; in H et per compendium scriptum, cuius supra priorem partem posita v, sed ea erasa; debet, ut non edd. ante Me; ut ne Quicheratus. — ne om. Bamb. — 16 om. Bamb. — incidit H^; Gell.; iudicet L, H^, G. — homine C. — 17 cf. Gell. XVI, 14. — plures usi loco Catonis; cf. lordani ed. Cat. frgm. pg. 44; Hertzii comm. in Gell. XVI, 14, 2; Beifferscheid. in Sueton. pg. 285. — finem lemmatis aliunde petitum adnotat Me. — 18 de suis virtutibus; contra Thermum. — scripsit L^, H, Bamb. — nam aliut properare schol. Bobiens. in Cic. pg. 2S9 ed. Orell. — 19 quic- quid H^, Bamb.; quid G; etiam in H^ quic delet.; et ita male cdd. Gell.; Paul. 235. — quodque, m. 2 quique, cd. Fesli pg. 234; quodque v. — unum quidquid; cf. Lachm. comm. in Lucr. V, 264. — matnre H; Paris. 7666; mutare rell. cum Paris. 7665; Bamb. — transit H, G. — is hab. Gell.; om. cdd. Non.; schol. Bobiens. — 21 proxima Bamb. 32 NONIVS MARCELLVS 441. 442 M. est veritati, ut sit saepe properare animo studiose ad res aliquas contendentis; festinare corpore necessitatibus obsequentis. Ver- gilius lib. IIII: et mediis pioperas aquilonibus ire per altum. 26 idem [Aen.] lib. II: festinate, viri: nam quae tam sera moratur seguities? || MATRONAE et MATRis FAMILIAS dissimilitudinem hoc modo ve- l teres docti separant quidam, ut sit matrona quae peperit semel, mater familias quae saepius. sed haec definitio videtur absurda, ad baec fidelis locupletiorque est: matronam, quae in matrimonio sit mariti, etiam ante susceptos liberos dictam mulierem. ita enim 5 a matris nomine futuri spe nuucupatam. matrem vero familias, quae in familia mancipioque sit aut mariti aut eius patris, etsi in mariti matrimonio esset. AVAKVM et AVIDYM ita disceruuntur. avarum enim semper 24 Aen, IV, 310 || 26 II, 373 || 2 docti quidam; cf. comm. 22 veretati L^. — saepe (sepe Bamb.) delet Me. — properare animi (animo M) Me; animi prop. cdd. — properare. aliter Non. Gellio usus duce properandi verbum definivit pg. 51 s. l. maturare. — 23 corporis ed. princ; Me. — obsequentis Me; obsequendi C, Bamb., qui seq. om. — 26 Aen. secl. M. — 27 festinare L. — namque tam id. — segnitiis L^. — 1 cf. Gell. XVIII, 6; Beifferscheidium in Suet. pg. 280; Isid. differ. 373; Orig. IX, 7, 13. — matresfamilias L, Bamb.; divisis partibus L, ut vid., solus hic et v. 3. — 2 docti; Aelius Melissus de loquendi proprietate. — 3 diffinitio Bamb. — obsurda Farisini 7665; 6; Lugd. — 4 ad pro at, ut JBTg. — locupletiorque est M; locupletiores C, Bamb. — non videtur scribendum: fidelior. — matromonio pr. L. — 6. 6 sunt Bamh. — mu- lierem. ita enim a matris nomine M; cf. infra; meliore tamen matris C, Bamb. — 6 futuri 31; futura L, H^, Bamb.; futurae K^, G. — spe; sqq. om. Bamb. — post spe leg. in L: m t' nomine; in H: .m. t, nomine; in G: mtull' nomine. — apparet errorem inde ortum, quod illud nomine cum a loco suo esset in marginem delatum, mox ut sciretur, quo esset referendum, matris vocabulum, f. compendio adhibito, ut solet fieri in notis talibus, prae- missum est eidem. — Gellii sunt haec: dictamque ita esse a matris nomine, non adepto iam, sed cum spe et omine mox adipiscendi (apiscendi); cf.et Serv. Banielis in Aen. XI, 476; qui etiam usus Gellio. — non bene Me secutus Brissonium: meliore tamen matris futurae spe matronae nomine nuncupatam ; Cuiacius: meliore tamen matris futura spe a matris nomine nuncupatam; Quicheratus: meliore tamen matris futurae spe et omine nun- cupatam; alii alia. — 7 aut mariti aut eius add. M. — patris Me; patris- familiae non bene lun.; patria C. — haec sunt Gellii: matrem autem familias appeliatam esse eam solam, quae in mariti manu mancipioque aut iu eius, in cuius maritus, manu mancipioque esset, quoniam non in matrimonium tantum, sed in familiam quoque mariti et in sui heredis locum venisset. — etsi in mariti matrim. tsset; h. e. etsi viveret maritus, ita tamen, ut nondum esset sui iuris, verum filius familias. — 9 Avarnm; ita et L, sed Avar in ras. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 33 442 M. 10 in reprehensione est * ♦ * aviduni autem ab avendo, quod est cupiendo, et a dilectione etiam honeste intellegi potest, ac per hoc aliquando malis, aliquando bonis adiungitur causis. ut Vergilius in Georg. lib. II: pascuntur oves avidaeque iuvencae. 15 Sallustius in Bello Catilinae: laudis avidi, pecuniae liberales erant. AVDACIA et AVDENTIA hoc differunt, quod audacia temeritatis est, audentia fortitudinis; ut Sallustius: audacia pro muro habetur [audentia]. Vergilius: 20 audentis fortuna iuvat; et: audentior ibo in casus omnis. et apud veteres saepe sic; quamquam et audaciam pro fortitudine 25 positum legerimus, ut Vergilius lib. VIIII: Irim de caelo misit Satumia luno audacem ad Turnum. [et: aude, hospes, contenmere opes; 30 qmd humanitatis sit potius quam temeritatis.] 13 II, 375 II 15 7, 6 II 18 Catil. 58, 17 || 19 Aen. X, 284 || 21 Aen. IX, 291 II 25 Aen. IX, 2 || 28 Aen. VIU, 364. 10 in repr. est. post Jiaec videtur haustum: quasi avidum aeris; ita enitn explicat Nigiditis ap. Gell. X, 5, 1. — post quod est habent cdd. etiam honeste (honestae L, jff); qiiae verha in v. 11 traiecit M. — 11 a dil. M; a delectione Hs; G; Banib.; a delectatione L; Ho; P; Paris. 7666; Ald. — 12 malis aliquando supra add. L.^. — 15 Salustius Bamb. — Catillinae L. — puto in Catilinae bello. — avide Bamb. — 17—30 om. edd. ante Ald. — 17. 18 audentiae vocahulum cum sit rarissimum, apud auctorem Nonii haee fere videntur fuisse: aliud est audacem esse, aliud andentem; audacia enim temeritatis est, audentia fortitudinis. cf. 443, 9; ib. 24. — Audacia et audentia; cf. 242; 262 l. audacia — temeritas; confidentia — temeritas, audacia. — porro respiciendum pg. 431 l. audacia cum comm. — audacia temeritatis est, aud. fort. ; ita cdd. 431; h. l.: audentia fortitudinis (fortitu- donis Jjj) sit; audacia temeritatis. — cet. cf. Cic. de off. I, 19, 63: audaciae potius nomen habeat quam fortitudinis. — temer.; om. relicuam l. partem Bamb. — Sallustius Catilinae bello pg. 431 et ita h. l. dedisse vid. Non. — cf. et 242 l. audacia. — habetur. secuntur in cdd. haec: et apud veteres saepe sic. quae post v. 23 in casus omnis collocanda docet lemma pg. 431. — 19 audentia secl. M. — Vergilius; Vergilius Aen. melius cdd. pg. 431; ubi nescio an sit libri nota hausta. — 24 quanquam Hqos; L ex corr. — 25 legeremus L^; legimus Ald., puto, recte. — ut om. Me. -- VIII G. — 28 — 30 haec, quae plane a sententia Nonii aliena, secl. M. — contempnere H. — quod (om. cdd.) — temeritatis primus add. lun. NoNi Mabc. C. n. ed. L. MvsLiiBB. 3 34 NONIVS MARCELLVS 442. 443 M. PKOSPICERE et RESPICERE distant, ut prospicere recte di- catur advorsum videre; respicere quasi retro spicere. Varro Manio: sedens altus alieno sumptu neque post respiciens neque || ante prospiciens. i FVROREM ab INSANIA hoc distare Cicero Tusculanarum lib. III ostendit: itaque non est scribtum: si insanus, set: si furiosus essit. insaniam enim censuerunt constantia, id est sanitate, vacantem tamen posse tueri mediocritatem officiorum et vitae conmunem 5 cultum adque usitatum; furorem esse rati sunt mentis ad omnia caecitatem. quod cum maius esse videatur quam insania, tamen eiusmodi est, ut furor in sapientem cadere possit, insania non possit. CONFIDENTIAE et FiDENTiAE discrctionem M, Tullius pandit Tusculanarum lib. III: qui fortis est, idem fidens, quoniam confi- lo dens mala consuetudine loquendi in vitio ponitur, ductum verbum a confidendo, quod laudis est. qui autem est fidens, is profecto non extimescit. discrepat enim a timendo fidere. INVIDIA et INVIDENTIA. Ciccro Tusculauarum lib. III: posset etiam in misericordiam, posset in invidentiam. non dixi [in] in- 15 32 Varro Manio || 2 III, 5, 11 || 10 III, 7, 14 || 14 III, 9, 20. 31 Jioc et seq. l. om. Bamb. — 31. 32 et respicere om. H^. — pro- spicere — videre. ita M; cdd.: advorsum videre prospicere recte dicatur. — spicere M; aspicere v. — cf. 52 l. faciem. — 32 Varro; cf. 133; 237 l. iimum; altum, ab alendo dictum. — sumtu H sec. Riesium. — 2 hoc f. delend.; et omittit Ald. — Furorem ab ins. boc distare (ita Ald.) Quicheratus; Furor ab insania hoc distat (discat L^) C. — 3 non esse L, H^. — scribtum (scriptum cuyi H L^); in XII tabulis. — cf. ed: Schoellii pg. 130. — sed si Gic; et {praec. s) cdd. — essit; escit Buherius; essit alii; esset C; esse incipit cdd. Cic. h. l.; id. de inv. II, 50, 148: erit; libri rhetoricorum ad Herennium I, 13, 23: existet (existat). — sane illud escit videtur verius. — cf. Wesenberg. comm. ad Tuscul. l. l.; Neuii gramm. lat. II, 595 sq. — 4 insaniam enim censuerunt constantia, id est sanitate, vacantem M; ins. en. cens. constantiam id est sanitatem C. — ap. Cic. editur: stultitiam (stultitia pars cdd. mel.) en. cens. constantia {ita Vatic; inconstantiam cdd. mel.), id est sanitate, vacantem; ubi conferenda Wesen- bergii nola. — sane videtur ab auctore Nonii illud insaniam interpolatum ; quem quidem scripsisse existimo in sequentibus: sanitate id est constantia vacantem. — 6 conmunem L; ed. Bas. — 6 atque L^, H, G. — usetatum ij. — furorem autem esse cdd. Cic. — 7 cecitatem H. — malus L, pr. H, G. — esset G. — S ins. non possit ed. a. 1476; ins. non C; et ut puto ipse Non.; non possit insania cdd. Cic. — 9 Confidentiae; cf. 262, 5. — 10 idem est fidens cdd. Cic — quoniam confidens om. L^. — 11 consuitudine L. — loquendi Cic; loquendum L^; loquentium L.^, H, G, Bamb. — ductur L^. — 12 a confidendo cdd. Cie. et Non.; puto a fidendo. vix enim Cicero potuit dicere illud confidere semper esse laudis. — fidens Cic; confidens C, Bamb. — his pr. H. — 13 confidere cdd. Cic; fidere Quiche- ratus; fidens C, Bamb. — 14. 15 et invidentii Bamb. — Tusculanorum L. — DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 35 443. 444 M. vidiam, quae tum est cum+ invidetur; ab invidendo auteni invi- dentia recte dici potest, ut ecfugiamus ambiguum nomen invidiae. — et lib. IIII: ut aegritudini invidentia. utendum est enim docendi causa verbo minus usitato, quoniam invidia non in eo, 20 qui ihvidet, solum dicitur, sed etiam in eo cui invidetur. AEGROTATio et AEGRITVDO. Cicero Tusculauarum lib. III: sed proprie, ut aegrotatio in corpore, sic aegritudo in animo nomen habet. IRACVNDVS et IRATVS, EBRIVS et EBRIOSVS, AMATOR et AMANS 1 et alia || quid inter se distent, Cicero discrevit Tusculanarum lib. IIII: aliud iracundum esse, aliud iratum; ut diflFert anxietas ab angore: neque enim omnes anxii qui anguntur aliquando * * ♦ inter ebrietatem et ebriositatem interest; aliud est amatorem esse, 6 aliud amantera. LAETARi et GAVDERE distant. [ut] Cicero Tusculanarum lib. IIII: atque ut confidere+ decet, timere non decet ♦ * * PERNiciTATEM et VELOCITATEM Cicero discrevit Tusculanarum 18 IV, 7, 16 fi 21 III, 10, 23 H 1 IV, 12, 27 !| 6 IV, 31, 66 || 8 V, 15, 45. ap. Cic. haec: etenim si sapiens in aegritudinem incidere posset, posset e. in mis., p. in invidentiam Cic. — posse (posset H^) in (om. Bamh.) invidiaiu (in m. 2 in ras. scriptum liabet H; eadem addittim ui) C, Bamb. — non dixi invidiam cdd. Cic; non dixi in (om. Bainh.) invidentia (invidentiam H^) C, Bamb.; cf. supra comm. — f. scrihend. in invidiam; ut I, 34, S3 discessns ab omnibns is, quae sunt bona in vita; vide ne a malis dici verius possit. — 16. 17 quae tum (cum L^) est c. inv.; etiam pro tum Buherius; item Bentleius. ac displicet neutrum, sed ita, ut scribatur: quae — est in eo, cui invidetur; cf. sequens exemplum. — invidentia; invidia C, Bamh. — 17 ut ecfugiamus Rothius; ut et fugiamus pr. L; et ut fugiamus (fugiam Hs) L ex corr., Ho, P, G, Bamb. — 18 egritudini Bamb. — 19 visitato Bamh. — 21 Tusculanorum L; H. — 22 egrotatio L, non Bamb. — 23 nomen habet Cic; nominavet L^; nominavit L.,; H^; Bamh. (hic in ras.); idem et G; nominatur H^. — nomen habet non seiunctum a dolore Cic. — 1 quid; que Bamb.; puto quaedam quid. — Tusculanorum L. — 2 estque aliud Cic. — 3 aliquando. seq. ap. Cic: nec qni anxii semper anguntur; ut; quae verha a lihrariis omissa non est improhabile. — 4 et ebriositatem om. L^; item meliores Cic libri. — aliud ap. Cic prima manu Gudianus; aliudque recte rell. — 6 distat L, G; non Bamb. — ut del. M; cf. v. 7. — Tusculanorum L, ut et V. 8; 16. — 7 confidere etiam Cic. cdd.; apud quem alii providere, alii cavere. — mihi videtur scribendum: non confidere. cf. 443 l. confidentiae. — non decet; hau^ta haec: sic gaudere decet, laetari non decet. quae cur exciderint manifestum est. — ea bene add. ed. a. 1480. — contra minime suhiungenda quae secuntur: quoniam docendi causa a gaudio laetitiam distinguimus. — haec Aldus addidit, qui pergit: ut autem innuit idem Cicero (cf. Tusc LV, 6, 13), gandium in sapiente et in rebus bonis semper est, laetitia etiam in malis et turpibus rebus esse potest. — 8 et habet Hos; P; ed. princ; om. L; G; Bamb. — velocitatem om. L; Bamb.; compungit G; 3* 36 NONIVSIMARCELLVS . 444. 445 M. lib. V: praestans valetudine, viribus, forma, acerrimis integerrimis- que sensibus; adde etiam, si lubet, pernicitatem et velocitatem. — lO et Vergilius Georg. lib. III hoc sensit: et inter dura iacet pernix instrato saxa cubili; ut illud sit celeritatis, hoc patientissimae fortitudinis. METVM, TIMOREM, FORMIDINEM, PAVOEEM CicerO discrevit 15 Tusculanarum lib. V: in quem autem metus, in eum formido, timiditas, pavor, ignavia. INNOCENS et INNOCVVM hoc distant, *quod sit innocens, non nocens; innocuum, inlaesum. Vergilius lib. X: et BBdere carinae 20 omnes innocuae. LEGERE et ELIGERE non sub cadem significatione intellegi vult Varro de re rustica lib. I : ^et quae pars arhusti ac vineae magis aprica, prius debet descendere de vite. in vindemia diligentis uva non solum legitur, sed etiam eligitur. legitur ad bibendum, eligitur 25 ad edendum'; ut sit legitur colligitur, || ut plerumque; eligitur l legitur melior quaeque de plurimis. MISERARI et MISERERI veteres his sensibus esse voluerunt, ut sit miserari flere et lamentari; misereri miserationem aiienis 11 III, 229 II 16 V, 18, 52 || 19 Aen. X, 301 || 23 I, 54, 1. p7o hoc prestantiam H; praestantiam P. — in mrg. 'H, G: pernicitatem velocitatem; virg. (Aen. XI, 718) pernicibus insignem {legend. ignea) plantis; tum H: pernix, patiens, perdurans. pernicitatem cicero discrevit et virg. — 9 prestans L, H, Bamb. — valitudine Bamb. — viris pr. L. — acerrimas pr. H. — integerrumisque Gic; integrisque (integris quae L) C, Bamb. — 10 libet L^; Paris. 7666. — et velocitatem om. C, Bamb. — relicua cum seq. lemmate om. Bamb. — 11 ut V. jff. — Verg.; cf. 368 l. pernix, perseverans. — 12. 13 et inter cdd. 368; hic add. Quicheratus. — duro H^, G. — pernix; ap. Verg. var. lectio: pernox. — cet. cf. Serv. eiusque interpolatorem. — 14 ill.; velocitas. — hoc; pernicitas. — haud improbabile vv. 11 — M recordatione l. quod legitur 368 ab interpolatore additos. — 16 metus ; scil. cadit. — in eum ; in eundem cdd. Cic, ut in praecedentibus. — 18 innocum pr. L. — distant ed. princ; distat C, Bavib. — 19 innocum pr. L. — 21 innocue Verg. libri quidam. — cet. cf. Serv. — 22 om. h. 1. Bamb. — Legere et eligere; cf. comm. in 332, 33. — eadem Quicheratus; ea C, Bamb. — 23 de re rustica Ald.; de rusticatione C. — et quae — magis om. edd. — 24 aprica Varro; africa cdd. — de vite. in vindemia Varro; vitae (vite H^) vindemia cdd. — diligenti docti ap. V. — ua, supra s praec scr. u, Gs. — 25 legitur Keilius addidit. — ap. Varr. illa sed etiam eligitur. legitur om. cdd. — ad vivendum G pr. H^. — 26. 1 eligitur ad edendum om. H^; m. 2 add. Hos^ {Hs post ut sit legitur); pro eligitur legitur {pr. elegitur Hs) Hs, sed corr. in mrg. — eleg. H^. — 2 legitur add. M. — 8 veteres H^; ceteri L; H^; G; Bamb. — in his Bamb.; Montepess. — 4 miserari mis. L^ DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 37 445 M. 6 casibus exhibere; et activo ad primum affectum, passivo ad seeun- dum. Accius Eurysace: ei rnihi, at etiam hadc erumna mihi luctum addit liictibus! alia persona: quid miserans tuam solitatem m^moras, formidans tibi? 10 idem Erysace: te c6nmiserabam magi' quam miserebar mei. et in multis similia, set aliquando variata generibus. ACEROSVM et ACERATVM. utrumque nove positum, sed distanti proprietate signatum. acerosum namque panem farre minus pur- 15 gato nec sordibus a candido separatis dicendum veteres putaverunt. Lucilius lib. XV: quae gallam bibere ac rngas conducere ventri farre aceroso, oleo decumano poena [cumano] coegit? hunc Graeci avtdnvQOv vocant. aceratum vero est lutum 20 paleis mixtum, ut laterariis usus est. Lucilius lib. VIIIL nam laterem qui ducit, habet nil amplius umquam quam conmune lutum et paleas caenumque aceratum. 6 Accius Eurysace || 8 Accius Eurysace || 10 Accius Eurysace; sed cf. comm. II 16 Lucilius 1. XV || 20 Lucilius I. IX. 5 activo. itaque audor Nonii putavit dicendum miserare. — 6 Eurisacae L^; H^; Euresacae L^; Eurysacae ed. Bas.; Eurisace H^. — videtur olim fuisse Erysace. cf. comm. in v. 9. — 7 hec erumna ed. princ.; haec erumna haec C. — dedit pro addit Hoi. — 8 illud alia persona ab interpolatorc additum haud immerito suspicati sunt nonnulli. — nec enim alias tali in diverbiis distinctione utitur Nonius. — 9 cf. 173 l. golitatem. — miserans M ; miserari {seq. i) C; f. miseras scribendum. ita infra formidas. — ufrumque tamen participium. — seq. in cdd.: id me Erysacem; quod refictum v. 10 collocavit M. — f. delend. Erysace et ex alia fabula petitus v. 11. — formidas C. — pg. 173: tuam solitatem memorans, formidans tibi. — 11 con- miserabam L^; ed. Bas. — miserebar lun.; miserabar C. — 12 liaec, a pleris- que Accio adscripta et in numeivs redacta foedissimos, correcta et explicata Nonio reddidimus Annal. philol. a. 1868 pg. 429. — et in multis similia, set M Q. m. et multi talia, set); et multis mei et L, H^; et multis talia et H^, O. — variata M; vexata C. — dicit Nonius inveniri etiam miserari et miserere. — ; 14 farre H; supra a scr. e sed id eras. (ferre -Ho.^); farre et P; ferre L, G, Bamb. — 14. 15 purgato H (post t supra scr. m. 3 i, sed id eras.); P; purgatio L, G, Bamb. — separatis nos in ed. Lucil.; Quiche- ratus; separato C, Bamb. — 16 Luc; cf comm. in Luc. XV, 13. — 17 bibere Paul. pg. 96 s. l. gallam bibere; vivere C. — rugis Ald., lun., libri Me. — ventri Paul.; ventris cdd. {seq. f); ac f. ipse Non. — 18 farce pr. G. — oleo lun.; olei C. — poena M; pane C; cf. comm. in Luc. — cumano del. Turneb. — 19 hunc {scil. panem) mrg. lun.; tunc (praec. t) C. — Greci L; G. — 20 laterariis mrg. lun.; lateraris C. — Luc; cf. Luc. IX, 23. — 21 nam huc revocavit lun.; cf. comm. in v. 22. — laterem lun.; latere C. — nihil C. — 21. 22 unquam quam lu/n.; nam quam C. — conmune L^ solus. — 38 NONIVS MARCELLVS 445. 446 M. MVLTVM et SATIS eo distant, quod multum infinitum est, satis finitum: avaris illud, hoc parcis seu continentibus applican- dum est. Lucilius lib. V: 25 nam si, quod satis est homini, id satis esse potesset, hoc sat erat. nunc cum hoc non est, qui credimu' porro divitias ullas animum illi explere potesse? et lib. XVIIII: denique uti stulto nil sit satis, omnia cum sint. 30 OMNE atque totvm volunt quidam esse || seiunctum, ut ab i omni plus esse totum putent, cum indiscretis inter se sensibus frequenter positum legerimus utrumque et cum significantia uni- versitatis. Lucretius lib. I * * * idem lih. III: totum video per inane geri res. 6 Vergilius in Bucolicis: omnia vincit amor. [et] idem Georg. lib. III: omne adeo genus in terris hominumque ferarumque et genus aequoreum, pecudes pictaeque volucres 10 in furias ignemque ruunt: amor omnibus idem. idem Aen. lib. VI: totamque infusa per artus mens agitat molem et magno se corpore miscet. quid quod totum, quod plus putatur, non pro cuncto ali- 15 cubi accipi potest? Vergilius Georg. lib. III: 26 Lucilius L V H 29 Lucilius 1. XVIIII || 4 I; cf. comm.; III, 17 || 6 X, 69 II 8 III, 242 II 12 VI, 726 i| 16 III, 377. et M; a C; ac FrancJcenus. — paleas FrancJcenus ; paleis C. — cenumque cd^, — aceratum F. Bousa; aceroso C. — non hene lun. e paleis; Passerat. coenoque acerato. — 24 parcis seu cont. H; parcis, se cont. L, G, Bamb. — aplicandum pr. L. — 26. 27. 28 potesset quid. a.p. Dousam; id. infra potesse (potisset — potisse lun.); h. l. L; G: potis esse (sesse pr. L) po- tisset; jHi.- potis esse potuisset; id. m. 2, del illo potis esse: potisset; mox ■H2/ ^' potisse; L, Hj^: posse. — non est; f. non sit. — illi M; mihi {praee. m) cdd.; mi v. — 30 uti lun.; ut C. — nihil C. — 1. 2 cf. Suet. pg. 283 l. omne et totum ibique comni. Beifferscheidii. — seseiunctum pr. L; puto seiuncta. — ab omni; i. e. quam omne. — esset G. — se add. Quiche- ratus. — sensibus add. M; cf. 445 l. miserari. — indiscretim, om. inter, Me. — 3 legimus Bamb. — utrumque et M; et utrumque C, Bamb. — 4 1 (III Me); potuit poni a Nonio I, 3S8 sq. vel 1089. — idem lib. III add. M. — 6 Verg.; cf. pg. 526 sub finem. — 8 et secl. M; f. olim additum fuit ad v. 9: et nos cedamus amori. — 9 omenumque, m. 2 ominumque, L. — 10 equorum L; H^; equoreum H^. — 11 ignem quaerunt L. — idem om. L. — 14 sae pr. L. — 15 alucubi pr. H. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 39 446. 447 M. totasque advolvere focis ulmos ignique dedere; ut sit totas integras, non omnes quae in mundo sunt, ulmos. 20 ENITI et INNITI et OBNiTi cum ex uno sint intellectu, acceptis tamen praepositionibus fit diversum. eniti enim potest videri ad aliquam gratiam aut honorem aut utilitatem erumnose tendere sive laboriose; quamquam in aliquibus gravius audiat, ut sint enixae pariendi labore defunctae. inniti autem incumbere mani- 25 festo est. Vergilius lib. VI: ille, vides, pura iuvenis qui innititur hasta. obniti vero est contra adversa obluctari. Vergilius saepe, ut: usque adeo obnixi non cedere; et alibi: 30 obnixi torquent spumas et caerula verrunt. Terentius Andria: pedibuB manibusque obnixe 6mnia facturum. INLIX et INLEX hoc discernuntur. ab inliciendo inlix; inlex 35 a quo lex non servetur. Plautus Poenulo: 1 quia illi tantae r^i fuimus || inlices. 25 Aen. VI, 760 || 27 Georg. IV, 84 || 29 Aen. 3, 208; cf. comm. || 31 I, 1, 134 II 35 in, 4, 35. 19 sit om. H^. — post integras L; JT, add. sint. — 20 Eniti et inmti et obniti. ita M; Niti, eniti, inniti et obniti QuicJieratus ; Niti inniti et obniti H^; P; Niti et obniti L; H^; G; Bamb. — sint M; sit G, Bamb. — ex uno — intellectu, h. e. ex eodem nitendi verbo ducta. — 21 proposi- tionibus L^. — eniti H^; Bamb.; niti rell. — ad M Ann. philol. 1867 pg. 403; aut C, Bamb. — 22 onorem L. — 22. 23 er. tendere sive lab. M; erumnoso (aer. ed. Bas.) tendere sine labore C; erumnos ostendere sine labore Bamb. — 23 quanquam L^, Hqps. — in aliquibus; sc. auctoribus; cf. cap. XX finem. — audiat M; audiatur {seq. ut) v. — f. quamquam aliquibus gravius videatur. — 24 enixe H. — defunctae ed. a. 1476; defuncti {seq. i) C, Bamb. — initia pr. L. — manifesto M; manifestum C; manifestatum Bamb. — 25 est. om. seq. Batnb. — Verg. ; cf. 353 l. niti — incumbere. — 26 iuves H^ ; iuvenes L. — imiititur H^; et ita apparet scriptum a Non.; nititur L, H^, G; cdd. Verg.; item Non. 353. — 27 saepe; sane haud rarum obnitendi verbum apud Verg. — ut add. M. — f. haustum: ut Georg. lib. IIII. — 29. 30 delet Quicheratu^; f. recte. — neque hoc improbabile scribendum supra ut Vergilius saepe nequ^ quidquam addendum toll endumque etiam v. 2S. — et alibi; cf. 420 l. verrere, ferire. — adnixi cdd. Verg. Aen. III, 208; IV, 583; Non. 420. — cerula C. — 32 manibus pedibusque melius cdd. Ter. — 34 Inlix et inlex. 11 ubique G, H; item L^ pr. 447, 1; 3; non Bamb. — ab iniciendo L^; Bamb. — 36 om. Plauti exempla Bamb. — Penulo C. — 1 quia illi tantae rei fuimus inlices. ita Nonii au^tor videtur legisse; cdd.: quid illi tantae rei fumus inlix (illix). — scd recte apud Pl. docti: qui illi malae rei tantae (malae ire it ante, marae ire it, similia cdd.) fuimns inlices. 40 NONIVS MARCELLVS 447 M. idem Persa: iniiire, inlex, lab^s, popli. [hoc est vivens sine lege, sine iure.] EEGASTYLVM et ERGASTTLVS, ut gcnere, ita intellectibus dif- 5 ferunt. nam neutro carceris locus est; masculino custos poenalis loci * * * Lucilius lib. XV: non ergastylus unus. et alius: indicem adposuit, quasi ergastylum, ut nemo senten- tiam libere possit dicere. 10 FREMERE et FRENDERE hoc disparantur, quod est fremere magnum sonare, Vergilius Georg. lib. II: fluctibus et fremitu adsurgens, Benace, marino. frendere alicubi cum gemitu vel iracundia miserum aut minax sonare, alicuhi frangere. Vergilius Aen. lib. III: 15 luminis ecfossi fluvidum lavit inde cruorem, dentibus infrendens gemitu. Pacuvius Antiopa: frenddre Nyctes. misera quae perp^ssa sum! Plautus: 20 ndc machaera dentes audes frdndere? 2 ni, 3, 4 II 7 Lucilius L XV || 9 orator aut historicus incertus || 12 II, 160 II 15 III, 663 II 18 Pacuvius Antiopa || 20 Plautus. 2 idem; cf. pg. 10 l. inlex et exlex. — 3 periure ap. Pl. Amhr. — caesura v. post in. — inlex. add. in cdd. illa: hoc est — iure; quae post v. 3 coUocata a Quicherato nos ut glosema seclusimus; cf. pg. 10. — populi cdd. h. l.; ut et pars eorum pg. 10. — 6 Ergastulum H^; Ergastilum G, Bamb. — et om. G. — ergastilus G, Bamh., ut vid. (ergastylus Lugd.). — ita om. L^ ; Lugd. — 6 poenalise^Z. Bas.;Bamh.; penalis L; H. — 7 haud dubie exemplum ergastili neutro genere positi haustum. — 8 ergastelus ij ; ergastilus G. — 9. 10 et alius. his alterius auctoris verba induci intellexit Lipsius. — quae secuntur ex oratione petita ut puta Catonis vel historici veluti Sisennae. — indicem I. Dousa; iudicem G; fuit qui coniceret vindicem. — post illud adposuit add. quasi ergastylum M; pro quo C post id quod est libere (liberae ij) hahet quasl ergastylus (ergastelus Lj^; ergastilus G). — sentiam Hi. — ergastelus ij/ ergastilus G. — posset Quicheratus. — 11 hoc; huius H^; hoc et Bamb. — disputantur Bamb.; distare putantur Paris. 7665; Montepess. — 12 conare Zyj. — V Bamb- — 13 bienace L. — 15 alicubi frangere add. M (alias etiam frangere Quicheratus). — cf. Paul. 91 l. frendere. — ante Aen. in add. H; sed id deletum, — 16 ecforsi L; etforsi H^^. — fluidum G; cf. de re m. 246. — 19 Nyctes (olim fuit Noectes vel Nuctes) M; noctes v. — Nyctes pro Nycteus, ut Perses pro Perseus, Orphes pro Orpheus. — misera nominativ.; non enim credo imperativum. — quae Bothius; quas C. — perpessa sum H^; Ald.; perpessarum L, H^, G. — f. illa misera e. q. s. suspensa fuere ab eis quae sequerentur. — 21 machaera Bothius; macheram (maceram H^) G. ita, per e, fere cdd. — d. aud. M; audes dentes G. — DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 41 447. 448 H. Pacuvius Antiopa: fruges frendeto solido saxi robore. Accius Troadibus: 25 saxo frages frendas. FOEA et FOEi ut genere, ita [et] intellectibus discermmtur. ueutro enim ioca sunt quibus ius dicitur; masculino spatia in na- vibus; ut Vergilius lib. VI: inde alias animas, quae per iuga longa sedebant, 30 deturbat laxatque foros; simul accipit alveo ingentem Aenean; vel locus apertus ac patens. unde et gladiatores foros facere dicuntur cum longo circuitu sectantur. EDVCEEE et EDVCAEE hanc habent distantiam. educere est 35 extrahere; educare nutrire et provehere. Varro Cato vel de liberis educandis: educit enim obstetrix, educat nutrix, instituit || 1 paedagogus, docet magister. ABOESVS et ABOETVS significationes varias habent aborsus enim ille dicendus est, qui eiedus est in primis mensibus, cum con- ceptui exordium factum est; abortus, qui prope tempus pariendi: 5 tunc enim moritur quod nascitur. in plurimis haec reconditis in- venimus. 22 Pacuvius Antiopa || 24 Accius 'troadibus || 28 Aen. VI, 411 || 36 Varro Cato. nec, machaera, mi audes dentes fr.? Bothius; similiter Quicheratus, uterque male; f. nec machaera ei audes d. fr.? — 22 Anthiopa C. — 23 fruges H^; Ald.; fruge L, H^, G. — frendeto M; cf. v. 25; frendo C. — solido M; saxi robore Voss. (robore iam Scal. Coniet. pg. 157); solas acsic (sola sacsic ed. Bas.) probore (proborem If, ; probare, sed o supra scr., G) C. — probore pro robore; simillimus error 131, 4; 251, 32. — 24 actius H^. — 26 v. plenior, sed corruptus et interpolatus , legitur ap. Serv. Dan. in Aen. I, 179: nocturnam (/". ne tu iam) saxo fruges franges torridas. — 26 et om. L^; secl. M; cf. 434; 440; 447 l. specula; ora; ergastylum. — ita et tamen leg. 42S s. l fora. — 27 in avibus Bamb. — 28 Verg.; cf 101 l. deturbare. — 29 aliis Bamb. — 80 feros ij ; H^ ; foro Bamb. — 31 Aeneam ed. Bas., non Bamb. — 32 vel locus; bello cus L^; vel locuples Bamb. — ac; ae i, ; vel Bamb. — gladiator est pr. L. — huius lemmatis compendium legitur pg. 42S s. V. forum, ubi vide comni. — 35 extruhere Bamb.; extruere Faris. 7665; 6; Montepess. — nutrire Bamb.; enutrire {praec. e) C. — 36 obsetrix pr. L. — 1 pedagogus C. — docet lun.; hoc et (hoc est J3j) C; docet magister om. Ald^; qui primus hoc exempl. addidit. — 2i n. N. — signification L^. — 3 eiectus add. M. — 4 factum H^; Bamh.; factus L; H^; G. — qui add. M. — 5 puto tunc enim quod nascitur moritar. — quod Ifj; quid L, H^ , G, Bamb. — in e. q. s. om. Bamb. — reconditis; f. recondita; hoc reconditum ed. princ. 42 NONIVS MARCELLVS 448 M. pqxpo1vt5r7vsfw0jbtcpftwuw1ekop 270572 270570 2026-06-11T13:11:42Z Saumache 27923 270572 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=V. De differentia similium significationum }} {{Liber |Ante= Liber IV |AnteNomen= ../Liber IV |Post= Liber VI |PostNomen= ../Liber VI }} <center>{{Xxx-maior|V.}}</center> {{l|10}}<center>INCIPIT<ref>10. 11 post illud Significationum add. L, H, Bamb. litteris capitalibus ea quae surU: per litteras id est per C litteram. — omittit Vatic. 3418, in quo est de differentiis. — in G inscr. haec: Incipit de ditferentiis \erborum. eadem alii libri, ut Ottobon. 1699; 1725; Vatic. 1554. quae ab interpolatore posita (nam plures p^ medium aevum ferebantur hoc titulo vel simili syllogae) non potest dubitari. — bonis fontibus in hoc capite, quod apte iungitur qtiarto, usum Nonium peritide atque in sequente neque tamen sui dissimilem recte notat 3Iercerus. conferendi maxime Ciceronis libri de phUosophia, Festus, Gellius, Servius. nam qui extant de differentiis verborum tractatus cum interdum clara iactent nomina, ut puta Suetonii ac Frontonis, plerumque tenuissimi ac levissimi. — porro attendendum ad ea, quae ad Suetonii quas ferunt differentias verborum adscripta sunt a Beiffer- scJieidio. — potuere multa disputari et de quinta sextaque parte operis Noniani et de XII, quae inscribitur de doctorum indagine. quae tamen aliis persequenda relinquimus , pauca proposuisse contenti.</ref></center>{{marginalia dextra|421 M.}} <center>DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM.</center> . CVPIDO et AMOR idem significare videntur.<ref>12 Cupido et amor; cf. Serv. Daniel. ad Aen. IV, 194; quem eodem quo Non. fonte videri usum recte notat Goetzius.^ — set M; et v.</ref> set est diversitas. cupido enim inconsideratae est necessitatis, amor iudicii. Plau- tus Bacchidibus: {{l|15}}<center>Cupidon técumst saevus ánne Amor?<ref>13 Plautns Bacchidibus 1| 16 I, 1, 3. </ref><ref>15 cupidon et Serv. — tecumst saevus {vel tecum saevust) M ; tecum saevis C; te cum sicut Servii cd. F; cf. Ovid. Am. I, 6, 34; 37: solus eram, si non saevus adesset amor; ergo Amor et modicum circa mea tempora vinum mecumst. — Pius: Cupido te conficit; hinc mtsclielius: Cupidon te confecit. quod tamen Nonii verbis videtur ex- cludi; nec vielius Bothius: te configit.</ref></center> idem in Curculione discrevit et vim eiusdem diversitatis ex- pressit dicens;<ref>16 f. discrevit haec et vim eius diversitatis expressit.</ref> quod Venn' Cupidoque imperat suad^tque Amor.<ref>18 quo recte cdd. Pl.; quem Serv. — cupido cdd. Pl. — imperat etiam Plauti et Servii libri; sed recte Pylades imperant; cf. V. 6. — suadet Serv. cd.; ap. Pl. B m. 1.</ref> V. Ahsoluto iam capite laboriosissimo res ad eos redit libros, quibus in prima et secunda parte operis usi sumus, h. e. ad Lugdunensem, Harleianum, Guelferbitanum , Bambergensem. — — — — — NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvbllkb. 1 2 NONIVS MARCELLVS 421. 422 M. Afranius in Omine: amabit sapiens, cupient c^teri. 20 cupidinem cum feminino genere dicimus, cupiditatem signi- ficamus. Vergilius: quae lucis xniseris tatn dira cupido? cum masculino, deum ipsum. Plautus Mercatore: Cupido, quantus es! 25 Naevius Gymnastico: edepol Cupido, tam pauxillus cum sis, nimi' multiim vales. Inter amare et diligere hoc interest, quod amare vim habet maiorem, diligere autem est levius amare. Cicero ad Brutum: sic igitur facies et me aut amabis aut, quod contentus sum, 30 diliges. — et lib. VIIII: Lucius Clodius, tribunus plebis designatus, valde me diligit vel, ut i^g^atixiotaQov dicam, valde me amat. — idem ad Dolabellam: quis erat qui putaret || ad eum amorem, l 19 Afranius Omine i| 22 Aen. VI, 721 || 24 V, 2, 13 1| 26 Naevius Gym- nastico II || 29 Cicero ad Brntum || 31 Cic. ad Brut. lib. IX (I, 1, 1); cf. comm. || 1 Cicero ad Dolabellam (Epist. IX, 14, 5). 19 omne pr. L. — in Omine. apud Serv. haec: Afranius neraria alius est amor alius cupido amant sapientes cupient ceteri. in quibus Cinerario pro neraria Vossius; post cupido haustum: idem in Omine suspicatur llib- becMus. — 20 amabit H^ ; Ald.; qui primus hoc exempl. addidit; Appulei Apolog. cap. XII; ambit L, H^, G; amant sapientes cd. Serv. — 24 mer- catorem L. — 26 occupido B ap. Pl. (cupido rell.); recte Camerar.: o Cupido. — quamtus pr. L. — 26 Nevius C. — 27 etepol L. — tam pauxillus cum sis M; et ita, exc. quod pausillus scribit, Havetus; cum tam pausillus (pauxillus H^; paulillus, tum paucillus, pr. L; pusillas Ald.) sis C. — cum tam sis pauxillus Bothius. — 28. 29 cf. Isid. Differ. 17; apud quem praeter Gic. exemplum primum ac tertium fertur alterum ex eiusdem ad Brutum epistulis: vale et nos ama vel si id nimis est dilige; quae verba expulit Baiterus, retinuit F. C. G. Muellerus. sane dolendum, quod nondum extat Differen- tiarum editio arte facta et cui possis credere. — recte adnotarunt plerique aliquando et diligere vim habere maiorem quam amare, cum illud sit rationis, hoc appeiitus, idque ipsius Ciceronis quibusdam comprobari exemplis. — cet. operae pretium est conferre Augustini de civ. dei lib. XIV cap. 7. — habem i^. — Cic; cf. 364, 6 sq. ibique comment. — 30 mea ut H. — quod cdd. h. l. (om. L); quid id. 264; ubi nos: qui; ed. a. 1476: quo; sed potest tolerari illud quod; cf. Kueneri gramm. lat. II, 212. — contus G. — 31 lib. VIIII. ap. Cic. est libri ad Brutum epistula prima. numerus suspectus eoque magis cum nulla libri nota praecedat. nam ne in v. 29 vitium inesse credas, ea res obstat, quod etiam pg. 264 legitur M. TuUius ad Brutum. — f. olim supra illud lucilius emendandi causa adscriptum fuit lucius et hoc sensim mutatum in lib. VIIII. — Luc. ed. a. 1471; L. v. ap. Cic; lucilius C. — clodus L. — 82 iii(patiii(6t£Q0v Cic; enfaticoteron C. — dicam om. Medic Cic. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 3 422 M. quem erga te habebam, posse aliquid accedere? tantum accessit, ut mihi nunc deuique amare videar, ante dilexisse. PERIRE et INTERIRE plurimum differentiae habent, quod perire 5 levior res est et habet innovationis spem et non omnium rerum finem. Plautus Captivis: qui p^r virtutem perit, att non fnterit. ALERE et EDVCARE hoc distant: alere est victu temporali sustentare, educare autem ad satietatem perpetuam educere. 10 Plautus in Menaechmis: nam illic homo homines non alit, verum ^ducat. Accius Andromeda: 'alui, ^ducavi.' — 'id facito gratum ut sit seni.' Inter tollere et avferre est diversitas. tollere est levare, 15 [et] erigere; auferre, levatum transferre. Vergilius lib. VIII: toUite cuncta, inquit, coeptosque auferte labores. Turpilius Philopatro: • simul circumspectat: libi praeterse n^minem videt dsse, tollit, aiifert; ego clam consequor. 20 Varro Sexagesi: nunc quis patrem decem annorum natus non modo aufert, sed tollit, nisi veneno? horrendvm et HORRIDVM habcnt plurimam diversitatem. est enim horrendum taetrum et vitabile. Vergilius Aen. lib. III: concilium horrendum. 6 III, 5, 32 iriO I, 1, 22 II 12 Accius Andromeda || 15 Aen. VIII, 439 || 17 Turpilius Philopatro || 20 Varro Sexagesi || 23 III, 679. 2 habebam H^; Cic; habeam rell. — 3 nun pr. L. — antea cdd. Cic. — 4 habent Ald.; habet C, Bamh. — 5 innov. M; inventionis v. — 7 peritat cdd. Pl.; perit at L^; H; perit aut L.^, G, Bamb.; in H supra scr. v, sed id del. — 7nale Osbernus pg. 189 de peritandi verbo somniavit. — in vetere mendo retinendam duxi codicum scripturam. sed verum vidisse existimo Schoellium, qui scribit: qui per virtutem perit, abit, non interit. — S n. N. — temperale, m. 2 temperali, L. — 9 perpetuam; in mrg. adscr. longam H^. — 11 illic quia habet ap. Plaut. brevem posteriorem, Brixius scribit nam illic homo homones. — hominis cdd. — alit B ap. Pl. (alii C, D)\ aut cdd. — verum educat Pl.; verte ducat cdd. — 13 alui, educavi verba nutricis Andromedae. — facito M, qui et diverbium disposuit. — monet Perseus ad- stantem Andromedae expositae nutricem, ut regi nuntiaret, se redditurum patri filiam, de qua iam desperasset, si pacto inito sibi desponderetur Andromeda. — 15 et om. Quicheratus, per neglegentiam quidem, sed, ut vid., recte. — autferre pr. L. — levatum Passcrat.; legatum C, Bamb. — 16 ceptosque H^. — laboros pr. H. — 17 filopatro cdd. — 19 tulit L, pr. H; tolit H ex eorr. — 20 Varro; cf. 407 l. toUere, occidere ibique comm. — 21 tollet cdd. h. l. — 22 est om. L^. — 23 tetrum H; Bamb. — Aen. om. Bamb. 1* 4 NONIVS MARCELLVS 422. 423 M. horridum plerumque exstans et prominens et erectum. Vergilius 25 Aen. lib. IIII: et glacie riget horrida barba. Plautus in Pseudolo: papillarum horridularum oppressiunculae. Accius Medea: 30 ut tristis tiirbinum toler&ret hiemes, mare cum horreret fluctibus. Lucilius Satyrarum lib. XVI: hic, II quos divitiae producunt, ut caput ungunt 1 horridulum! M. Tullius de re publica lib. I: sed ut ille qui navigat, cum subito mare coepit horrescere. — idem de re publica lib. IIII: horum enim severitate dicitur inhorruisse primum civitas. — Varro 5 epistula ad Caesarem: interea prope ad occidentem s61em inhorrescit mare. Sisenna Hist. lib. Illt: subito mare subhorrescere, caecosque fluctus in se+ provolvere. Inter menetricem et prostibvlvm hoc interest. menetrix lo honestioris loci est et quaestus; nam menetrices a manendo dictae 26 IV, 251 II 28 I, 1, 66 || 30 Accius Medea |i 33 Lucilius 1. XVI || 3 I, 40, 63 II 4 M. TuUius de re publ. IV || 5 Varro epistula ad Caesarem || 8 Sisenna Hist. IV. 26 ext. H. — et erectum Me; et terenstum L; G ex corr.; et teres tum pr. JS; in quo n supra scr. manu altera, sed rursus del.; et terentum pr. G; om. Bamb. cum eis quae secuntur. — 28 Pseudolo Hqos; Pseudulo L, G. — 29 oppressi ungulae L, H^. — 30. 31 maede aut, m. 2 maedea ut L. — 32 hiemens L. — horreret Bothius; horret C. — v. 31 sq. f. per inter- rogationem efferendi. — 1 hic (plural.) M-; etit L; et id H^; et hii H^; eti G. — producunt; i. e. augent, provehunt. — ut M; ei v. — 3 sed ut ille sed ut ille H-i^; del. alterum sed ut ille m. 2. — 5 enim Maius; in cdd. — severitate lun.; severitatem cdd. (se veritatem H). — f. legendum hovum severitate. nam in potuit oriri ex seq. inarnisse. — inhorruisse Ald.; inaruisse G. — 6 aepistula L^; id. m. 2 aepistola (epistola Hs). — 7 hic in epistula ad Caesarem Pacuvii versu usus Varro, ut alibi {263 s. l. curriculus) Ennii, ut in epistula ad Fufium {117; 425 s. l. gargaridiare ; fors et fortuna) Terentii. — occidendum, supra scr. e, G. — prope iam occidente sole Cic. de divin. I, 14, 24. — inhorrescit idem; horrescit C. — 8 Sisenna; cf. 449 l. caecum. — IIII Me; III cdd. h. l. — subhorrescere Bent.; subhorrere cdd. h. l.; persubhorrescere pg. 449. — in se prqvolvere leniter occoepit pg. 449. — illud in se quomodo defendam non habeo. sed cf. comm. in 449 1. m. — 10 meretricem H^; Bamb.; in L erasa supra n littera, ut vid., r. — prostibulam L; H^; Bamb. — meretrix H^; Bamb.; in L erasa supra n r, ut vid. — 11 meretrices H^; Bamb.; in L eluta supra n r. — illud menetrix recte habere deductum a manendo vocabulum demonstrat. nam ineptum quod DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 5 423. 424 M. sunt, quod copiam sui tantummodo noctu facerent; prostibula, quod ante stabulum starent quaestus diurni et nocturni causa. Plautus in Cistellaria manifestissime discrevit: 15 intro ibo. nempe m^retricem adstare in via solam prostibnlei sanest. GENETEix a MATRE hanc habet distantiam, quod genetrix semper quae genuerit nuncupatur; mater aliquando pro nutrice ponitur. Vergilius lib. VIII: 20 geminos huic ubera circam ludere pendentis pneros et lambere matrem inpavidoB. Plautus Menaechmis: ita forma simili pueris, ut mat^r sua 25 non intemosse posaet, quae mammam dabat, neque §>deo mater ipsa, quae illos p^pererat. PVDET et PiGET hoc distant. pudere enim verecundiae est, pigere paenitentiae. Plautus in Pseudolo: nimio id quod pud^t facilius f^rtur, quam illnd qu6d piget: 30 non dedisse istum pudet; mc; quia non accepi, piget. idem Trinummo: p61 pudere quam pigere praestat totidem litteris. 1 Accius II Neoptolemo: doyt pudetque Graium me et Ter6 piget. 14 Plautus Cistellaria J 19 Aen. Vm, 631 || 23 prol. 19 U 28 I, 3, 47 31 II, 2, 64 n 1 Aceius Neoptolemo. docti scripsere meretricem; meretrix; meretrices a merendo. — cet. vid. scrib.: dictae sunt a manendo. — est igitur Afrorum soloecismus. — nota autem etiam meletrix pro meretrix inveniri in cdd. Nonii. cf. comm. in 202, 13. — 12 copia (sic) L. — prostibulo Bamh. — 13 stabulo L; stabula H^; Bamb. — stent cdd. — 16. 16 intro ibo Me; nempe M; intro bonam L; H^; intro ad bonam H; tum del. d; intro abonam G. — asstare L^; H^. — 16 prostibulei; prostibuli Me; prostibula C. — sana est H^; sane est relJ. — 17 Genitrix L.^; Hs {P m. 1 Genetrix); non Bamb. — hanc debet L^. — genitrix L.^; H; non Bamb. — 18 nunccupatur Bamb. — mater; cf. 343 l. mater. — 1» Verg.; cf 316; 343 l gemini; mater. — 23 Plaut.; cf. 343 l. m. ibique comm. — 24 pueri cdd. — 27. 28 distant ed. princ; distat C, Bamb. — pudere Quiclieratus ; pudet {seq. e) cdd. — pudet — piget ed. princ. — est om. Bamb. — poen. ed. Bas.; Bamb., ut vid. — Pseudolo Hqos; Pseudulo L, ed. TJas. — 29 nimis Studemundio teste, negante Loewio A. — it ij. — pudet Pl.; piget C. — 30 ap. Pl. dedisseistunc A, ut vid.; dedissetis tum B, C, D. — 32 pop, tum pol L. — prestat L; H. — 2 dolet pudetque Graium Fruter.; doet pudet quaegravium L; doet pudetque (pudet- que et P) gravium Hqos; doet pudetquae gravium Gs. — cf. Pacuv. Atalantae v. pg. 490 s. l. itiner. 6 NONIVS MARCELLVS ' 424 M. idem Andromeda: nec quei te admtem, inv^nio. hortari piidet; hau prodesse, id piget. Turpilius Demetrio: 5 pud^t pigetque mei me. Pacuvius Doloreste: quid quod iam (ei mihi!) piget paternum nomen, maternum pudet profari? 10 Sallustius in lugurtae bello: nam postea quae fecerit in- certum habeo pudeat an pigeat magis disserere. — Varro Parme- uone: pudet me tui et Musarum. huc nos re? piget currere et una sequi. OSCVLVM et SAVIVM his intellectibus discernuntur, quod ab 15 3 Accius Andromeda || 5 Turpilius Detnetrio |1 7 Pacuvius Doloreste || 1 1 95, 4 II 12 Varro Parmenone. 3. 4 Andromeda: nec Lips.; al.; anpromedane L; H; anpromeda ne ed. Bas. — quei te; qui te lun.; quiete C; quietem cd. lun. — ad cutem id. — inveni {seq. ho) H. — hau M; non v. — non enim ausim Accio tribuere neglectam positionis legem post caesuram, quamquam haec pars versus habet plus licentiae quam relicuae praeter initium. adeoque ne in hoc quidem ad- mittendam censeo nisi raro et certa excusatione. — singularis est condicio tetram. troch. illius, qui pg. 166 s. l. ruspari ita est restitutus: iiiben nunc adtemtare, iuben nunc, anime, ruspari Phrygas? — ibi enim per anaphoram et sequente n asperitas mitigatur. — piget Ald.; pudet cdd. — minus bene Vossius aliique priore loco reposuere illud piget, servata librorum scriptura in posteriore. — parum placet propter r. m. trimetros institui tales: nec quei te adiuter (ita Berghius) inveno. hortari pudet; | non prodesse id piget. — contra minime est inprobdbile ab Accio trochaeos datos tales: nec qui te adiuter inveno. | hortari pudet. non prodesse, id piget. — 5 Turpulius H. — 7 Duloreste H^; G. — 8 quid quod iam (ei mihi!). ita M (quod coni. Bergkius; ei Vmpfenbachius); quid quoniam et mihi cdd. — 11 lugurthae G pr. L^. — quae fecerat H^; quae te fecerit H^; quae te fecerat L; quam te fecerit G. — incretum L. — 12 deserere L. — 13 pudet me tui et Musarum. haec ita dicta videntur, ut Horatii illa: cicatricum et sceleris pudet fratrumque; h. e. pudet me perversitatis tuae et Musarum, si ad eam adverterint animum. — huc nos re {i. e. rei; supplendum reccidisse vel redactos); ita M; agnoscere G. — minus probabile ante illud agnoscere excidisse ut puta: non possum mores tuos. — 16 multum a posterioris temporis doctis disputatum, quid interesset inter osculum, savium, basium. qui maiorem partem ita haec distinxerunt , ut dicerent oscula esse parentium , liberorum, amicorum , basia eoniugum, savia meretricum amatorumque; cf. interpolator Serv. ad Aen. I, 256. de qua re et extant versiculi auctoris incerti, de quibus diximus mus. Mhenan. XXII , 97 aliisque locis. — male differentiae Monte- pessulanae (pg. 41 ed. BecJciiJ: basium pietatis, osculum amicitiae, savium luxuriae. at Servius l. m.: sciendum osculum religionis esse, savium voluptatis. quae Varronis inniii sententia docet hic locus. — dicendum potius et savium et basium posterioris aetatis hominibus visum antiquatum seu plebeium. unde multi abstinent vocabulo utroque, ut Vergilius, Ovidius, Horatius in lyricis DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 7 424. 425 M. ore osculum, savium a suavitate dicitur. Varro de vita populi Romaui I: ideoque hoc ab ore dicitur osculum, non a suavitate, unde savium, quod similest [saviunt]. Inter sacrificare et litare hoc interest: sacrificare est 20 veniam petere; litare est propitiare et votum inpetrare. Vergilius Aen. lib. IIII: ' tu modo posce deos veniam sacrisque litatis; id est: impetratis votis. Plautus in Poenulo: si hercle istuc umquam factumst, tum me luppiter 25 faciat ut semper sacrificem, ne umquam litem! EXPLERi et SATIARI hanc habent differentiam. expleri est tantummodo plenum esse; satiari, supra modum ad abundantiam expleri. Lucretius lib. III: deinde animi ingratam naturam pascere semper 30 adque explere bonis rebua satiareque numquam. M, Tullius de re publica lib. VI: graves enim dominae cogita- tionum lubidines infinita quaedam cogunt adque imperant: quae quia nec expleri nec satiari ullo modo possunt, ad omne facinus inpellunt eos quos inlecebris suis incenderunt. 1 ARCVS et ARQVVS hoc distant. arcus enim || omnis suspensus fomix appellatur; arquus non nisi qui in caelo apparet, quam Irim poetae dixerunt. unde et arquati dicuntur quibus color et oculi virent quasi in arqui similitudinem. Lucretius lib. VI: 16 Varro de vita p. R. I B 21 IV, 50 fl 23 II, 41 | 28 III, 1003 { 31 M. Tullius de re publ. VI j 4 VI, 626. praeter epodos, alii plurimi. de qua re olim monuit M. Hauptius in pro- grammate quodam univeisitatis Berolinensis. — 16. 17 populi Komani I M (lib. I Bothius); PRL L; P. R. 1' ed. Bas.; PR. P; populi Romani (ut puto ' per compendium) Hqos. — 18 quod similest [saviunt] M; quod simile sit saviunt C. — ingeniose Me: unde, quod suave sit, suavium {melius erat: unde suavinm, quod suave sit). — 19 hoc interest in ras. L^. — 20 inpetrare i, ,• ed. Bas.; non Bamb. — 28 votis add. M. — penulo C. — 24. 25 faciat cdd. PL; faciam (fac iam H ex corr.) Non. — numquam Guietus; neque umquam C; nec «mquam libri Pl. — f.: tu me luppiter fac iam ut sacri- ficem semper neve umquam litem. — 26 saciari Ho^. — habet Bamb. — 27 ad {vel et ad) M; et v. — habundantiam Bamb.; P. — 28 expleri add. M. — Lucr.; cf. 298 l. explere. — VI C; III cdd. 298. — 30 atque C pr. L^. — expleri C; explere cdd. 298. — satiareque JETj; satiarique H^; G; satiari quae L. — 32 libidines i/, ; fl,. — atque C pr. i,. — 33 quia expleri L; H^. — saciari H^. — nec expleri nec satiari. nisi prorsus pectore caruit Non., reponendum: nec satiari nec expleri. — omnes G. — 1 n. N. — arqnus; arcus G, sed in mrg. corr.; arcuus i. — 2 arcuus L. — ac sane ita seripsit Non., sicut infra arcuati. — 3. 4 irum L^. — unde e. q. s. om. Bamb. — arquuati (uati in ras.) H^. — color; sc. oris. — existit L ex corr.; H; extit G. — arqui et Lucr. cdd. 8 NONIVS MARCELLVS 425 M. tum color in nigris exsistit nubibus arqui. 5 FORS et FORTVNA hoc distant. fors est casus temporalis, Fortuna dea ipsa [est]. Accius Astyanacte: itera in quibu' p&rtibu' (namque audire volo, sist quem ^xopto) et quo captu' modo, 10 fortunan an fortd repertus. idem Andromeda: multi iniquo, mulier, anirao sibi mala auxere in malis, quibu' natura prava magi' quam fors aut fortuna obfuit. Lucilius Satyrarum lib. XIII: 15 cui parilem fortuna locum fatumque tulit fors. idem in eodem: aut forte oninino ac fortuna vincere bello: si forte ac temere omnino, quid rursum ad honorem? Varro epistula ad Fufiura: dices: 20 6 Fortuna, o Fors Fortuna, quantis conmoditatibus hunc diem! FERVS et FEROX lianc habent distantiam. ferus est saevus; ferox, fortis. Accius Tereo: novos advena animo audaci in medium pr6ripit sese ferox. 25 Sallustius in lugurtae bello: ille animo feroci negat se totiens fusum Numidam pertimescere. — Vergilius Aen. lib. II: 7 Accius Astyanacte || 12 Accius Andromeda || 15 Lucilius 1. XIll || 17 Lucilius 1. XIII II 20 Varro Epistula ad Fufium (Ter. Phorm. V, 6, 1) || 24 Accius Tereo || 26 106, 3 || 27 II, 326. 7 ipsa est L; Hi; Bamh.; P; est ipsa H^, ut vid.; G. — est ovi. Aldus. — Accius; add. H^ acciias (si recte legi) ; del. m. 2. — Atyanacte ed. Bas. — 8 sqg. anapaestos agnovit Grotius; rectius disposuit Hermannus Elem. doctr. metr. 387. — 10 quam exopto H^, G. — 11 repertus Me; repertur L, G; item H ex corr.; ur in ras.; prius fuisse videbatur Siversio reperitur (ita edd. vet.). — 13 iniquo lun.; inquo G. — auxere Gulielm.; Me; al.; ausere L, G; hausere H. — 14 obfuit C. — 19 rursum M; cursum v. — onorem L. — 20 Varro; cf. 117 l. gargaridiare ihique comm. — epistola L^; Hqos. — 20. 21 dices o cdd. 117 ; di quaeso h. l. — 21 Fortuna o om. cdd. h. l.; non 117. — conmoditatibus L^; ed. Bas. — 22 vid. a Varrone v. Ter. qui est talis: quam subito meo ero Antiphoni ope vestra hunc onerastis diem in proprios usus contractus. — 23 habet cdd. ; corr. Ald. — sevus ed. princ. ; saevius Bamb.; saevum C. — 24 fortis. post hoc v. collocanda Verg. exempla, quae leg. V. 27 — 31. — 25 novos advena M; novus novo (nova H.^) dabunt advena cdd. — illa novo dabunt repetita ex praecedentihus et sequentibus. hoc qui negabunt, gaudeho si attulerint quod magis possit prohari. — nam pro nobis et r. m. stare manifestum. — 26 lugurthae C pr. ij. — 27 fusum Numidam Hy^; fusam Numidiam H^, G; fusum Numidiam L. — pertimiscere L^. — Verg. ; cf. comm. in v. 24. — idem exempl. 307 s. l. ferus. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 9 425. 426 M. feras omnia luppiter Argos transtulit. 30 idem lib. lUI: et frena feroz spnmantia mandit. ANTICVS et ANTIQVIOR ut gradu, ita et intellectu distant. nam anticus significat vetus. Vergilius in Georgicon lib. II; antiquasqne domos avium. 35 antiquior melior. Varro Rerum humanarum lib. XX: neque 1 bonei cives aliquid habent || antiquius salute conmuni. — Accius Phoenissis : ab dracontis stirpe armata ex6rtus, genere antiquior. Lucilius lib. XIIII: 6 quin potius vitam degas sedatu' quietam, quam tu autiquiu' qaam facere hoc fecisse Tideris. M. Tullius de amicitia: hoc quidem proprium est amicitiae; sed antiquior et pulcrior et magis a natura ipsa profecta. — idem de re publica lib. I: sic, quoniam plura beneficia ♦ ♦ ♦ continet 10 patria et est antiquior parens quam is qui creavit, maior ei pro- fecto quam parenti debetur gratia. — M. TuUius ad Caesarem iuniorem lib. III: ego autem antiquissimis oriundum Scythis, quibus antiquior iustitia est quam lucrum. 30 Aen. IV, 135 || 33 II, 209 H 35 Varro Rer. hum. XX || 1 Accius Phoenissis |1 4 Lucilius 1. XIV || 7 8, 2G || 9 M. Tullius de re publ. I B H M. TuUius ad Caes. iun. III. 28 lupiter L ex corr.; H. — 30 idem; cf. 304; ubi ferox explicatur saevus et indomabilis, — 81 et; ac Verg. — mandet C pr. B^. — 82 Anti- quus L; H^; Bamb. — antiquor Bamb. — 38 antiquus ed. princ; anticum L; G; antiquum H; Bamb. - — V.; cf. 461, 18. — 1 bonei M; idonei v. — conmuni L, ed. Bas. — 2 fenissarum C; corr. Ald., qui primus hoc exempl. addidit. — 3 dracontis; cf. Charis. 101: dracontem Accius in Pbilocteta. — surpe L; Ald. — armata Guliehn.; amata C. — exortus Me; exoratus C. — 4 licilius H. — 5 vitam ed. a. 1471; vita cdd. — degas lun.; degat cdd. — 6 quam tu H,; v.; quantu X, H^, G. — videris Dousa, Me; videaris C. — 7 ap. Cic. haec: utrum — an esset hoc quidem proprium amicitiae, sed e. q. 8. — 8 pulchrior H, G. — profecta alia causa Cic. — 9 sed quoniam plurima edd. ante Me; plura mrg. lun.; Me. — 10 — 18 patria — lucrum om. L; H^ ; sed iam ante illud continet turbatum videtur in archetypo. nam id quod est beneficia continet ineptum esse apparet. fuere olim velut haec: sic {vel sed) quoniam plura beneficia tribuit et omnes omnium caritates con- tinet patria; cf. de offic. I, 17, 57. — 10 is qui cd. lun. Animadv. pg. 261; siqui H; G; Me. — quam si quis curaverit cd. Bas.; ed. princ; quam si quis (ut aiunt) curaverit v. ante Me; quam qui creaverit docti ap. Cic — 12 ego autem; scil. existimo vel contendo. — antiquissimis M {f. ab antiquissimis); antiquissimum v. — oriendum H. — Scythis Me, qui primus hoc exemplum addidit; scitis cdd. — 13 iustitia est M; laetitiae est cdd.; laetitia est cd. lun.; Me. — cf Hom. II. XIII, 6. 10 NONIVS MARCELLVS 426. 427 M. FAVSTVM et FESTVM his intellectibus discernuntur. etenim faustum quasi a favendo dictum ac per hoc prosperum et pro- 15 pitium [unde contra infaustum minax et inprosperum]; festum vero sollemniter laetum et feriatum. Vergilius Aen. lib. VI: festosque dies de nomine Phoebi. [et] Terentius: 0 faustum et felicdm diem! 20 Inter cvivs et cviatis haec est differentia. cuius ad per- sonam refertur hominis; cuiatis uude significat. Accius Telepho: qui ii^que cuiatis ^sset umquam potuimus, multa erogitantes, sciscere ANIMVS et ANIMA hoc distant. animus est quo sapimus, 25 anima qua vivimus. Accius Epigonis: sapimus animo, friiimur auima. sine animo animast debilis. Varro Andabatis: in reliquo corpore ab hoc fonte diffusast anima; hinc animus ad intellegentiam tributus. vvltvs et FACIES hoc distant. vultus || est voluntas quae l pro motu animi in facie ostenditur; facies ipsa oris species. Sallustius in Catilina: prorsus in facie vultuque vaecordia inerat. — Lucilius Satyrarum lib. I: vultus item ut facies mors, icteru' morbu', venenum. 5 17 VI, 70 II 19 Andriae V, 4, 53 || 22 Accius Telepho || 26 Accius Epi- gonis II 28 Varro Andabatis || 3 15, 5 || 4 Lucilius 1, L 14 Faustum; Fastum Lugd.; ita et v. seg. — 16 propter hoc probabiliter Quicheratm. — prosperum; proprium G^. — 16 propitium; proprium L; Bamb. — illa unde contra infaustum minax et inprosperum db interpolatore puto addita. et videntur olim fuisse haec: unde contra infaustum inprosperum et infestum minax. — festum; faustum G^. — 17 sollempniter Bamb. — Verg. ; hoc et seq. exempl. om. Bamb., ut plerumque in hoc capite caret locis scriptorum. Terentii versus etiam abcst a L, H^. — 18 foebi L^; phebi JS^. — 19. 20 hoc exemplum aut praemittendum priori aut secludendum. — et del. M. — et felicem hunc diem plerique Ter. libri interpolati. — 21 Inter add. M. — 22 Telefo C. — 23 quin Bothius. — 24 multae pr. H. — erogitantes scisc. om. H^. — erogitantes Me; ergitantes cdd. (multa rogitantes lun.; rogitantes ed. princ). — sciscere Me; isciscere L, H^ ex corr., G; disciscere pr. H^; resciscere lun.; scire ed. princ. — nec tamen credo scri- bendum discere. — 25 cf. Isidori Differ. 37; Origin. XI, 1. — 26 quo pr. L. — Epigonis Bothius; epigone {seq. s) C; Erigona Me (Epigonos ubique lun. in Indice). — 27 sapimus animo; h. e. si sap. an. — debiles L^. — 28 in teliquo L; H^ (in relicuo Varro; cf. Lachm. ad Lucr. pg. 305). — diffusa est Pius; diffusus cdd.; diffusast Vahlenus; qui scribendo in rellicuo corpore duos sotadeos {quorum quidem prior finiretur in diffusast), alterum tolerabilem, alterum formidabilem effecit. — 2 acies ipsa G. — 3 Catillina L. — vecordia H, G. — 6 icteru'; icterus Scal.; citera H^; citer rell. — morbos pr. G. — teter morbus non bene Passerat. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 11 427 M. M. Tullius de officiis lib. I: praeclaraque est aequabilitas in omni vita et idem semper vultus eademque frons. SEBVM et VNGVENTVM hanc habent diversitatem. sebum fit ex adipe ruminantium * * * Lucilius Satyrarum lib. IIII: 10 Tisiphone Tityi e pulmonibus adque adipe unguen excoctum attulit, Eumenidum sanctissima Erinys. MVSSARE et MVRMVRARE ita discemuntur, quod mussare hominum sit, occulte quid et pressa voce loquentium, quod cela- tum velint. Vergilius lib. XI: 16 quid fortuna ferat populi, set dicere mussant. et alibi: flent mesti mussantque patres, murmur autem maioris soni est, proximi ad tumultum. Vergilius in Georg. lib. I: 20 et resonantia longe litora misceri et nemorum increbrescere murmur. PRIORES et PRiMORES hanc habent diversitatem. priorea enim conparativi sunt gradus; primores summae quaeque res. Lucilius Satyrarum lib. VIII: 25 gallinaceu' cum victor se gallus honeste sustulit in digitos primoresque erigit unguis. Turpilius Demetrio: sand^Iio innixa digitulis prim6ribus. 6 I, 26, 90 II 9 Lucilius 1. IV || 14 XI, 345 || 16 XI, 464 H 19 I, 368 || 24 Lucilius 1. VIII II 27 Turpilius Demetrio. 6 aequalitas fl, . — 7 semper Cic.; saepe C. — 8. 9 Sebum. orn, h. l. Bamb. — 'locus corruptus et mutilus' Me; qui et exemplum eius quod est sebum et ungnenti definitionem intercidisse vidit. — Luc; cf. comm. in Luc. IV, 20. — 10 Tisiphone v.; Tityii e M (Tityi iam Gerlachius); tisifone titene C (tisifon etitene L, H^; pro titene tinete supra n et t additis transponendi signis G; tinnete Vict.; tecine cd. Casauboni). — atque H, G. — adipe ed. princ. (Thesiphone teneo in pulmonibus ex adipe); adirem C. — unguen cd. lun.; unguem C. — 11 excoctum; cf. Plaut. Captiv. 281. — attulit Eume- nidnm lun.; atuli (attuli G) eumenidibus C. — erynis C. — 12 Mussare; cf. Varro VII, 101; Faul. pg. 144; Philargyr. in Gcorg. IV, 188. — Musare — musare Bamb. — 13 quid et pressa G; v.; qui depressa L; H; quid depressa Bamb. — 14 X C, Bamb. — 15 populis pr. L. — sed H, Bamb. — d. m.; dicerem sant H^. — 17 mesti C, Bamb. — 18 f. proxime. — 20 aut Verg. — 21 increbrescere C; om. hoc exemplum Bamb. — 22 et primiores pr. G. — hunc H^ ; hanc om. Lugd. — priores enim; cf. 423 l. pudet. — 21 Lucilius satyri, om. lib. VIII, L^. — 25. 26 honeste (ita ed. princ.) sustulit in digitos primoresque erigit (ita ed. princ); sic Ald.; onestem telitus digitos pri- mores quae erigunt G. — 28 digitulis Passerat.; Bothius; dicigitis L, G; digitis H. 12 NONIVS MARCELLVS 427. 428 M. Varro Armorum iudicio: ut in litore cancri digitulis primoribus stare. — Lucilius Satyrarum lib. XX: 30 Calpumi saevam legem Pisoni' reprendi eduxique animam [in] primoribu' naribus. Afranius Vopisco: apage sis diram tuam animam in naribus prim6ribus! || vix p^rtuli edepol. 1 M. Tullius in Ortensio: qui illud nescio quid, quod in primo- ribus habent, ut aiunt, labris. — idem de oratore: quae sti retores ne primoribus quidem labris attigissent. POESIS et POEMA hanc habent distantiam. poesis est textus 6 scribtorum; poema inventio parva quae paucis versibus expeditur. Lucilius Satyrarum lib. VIIII: nunc haec quid valeant quidve huic intersiet illud cognosces. primum [hoc] quod dicimus esse poema, pars est parva poeraa: idyllion ecce poema aut ^^ disticha, epistula item quaevis non magna, poemast 29 Varro Armorum iudicio || 30 Lucilius 1. XX || 33 Afranius Vopisco 2 M. Tullius Hortensio || 3 I, 19, 87 || 7 Lucilius 1. IX. 29 digitulis Oehlerus; digitibus (digitis iJj; dicitibus XJ C. — haec cum sint truncata, sive Nonii culpa sive .librariorum , an olim metro clausa fuerint non iam potest certo definiri. — 31 cf. comm. in Luc. XX, 7. — Carpurni H^. — saevam legem P. reprendi lun. (rependi TP. Dousa); saeva lege in P. reprehendi (rephendi H) C. — olim nos Calpurni saeva lege in P. reprendi, illud reprendi pro repressi positum rati. — 32 in del. M. — naribus Ald.; naris C. — primoribu' partibu' naris olim nos; sed communi usu videntur vulgo trita fuisse illa primoribus digitis, primoribus naribus, primoribus labris. — 34. 1 puto at apage. — diram tuam animam MihhecTcius; clivum tum animum L; H; Gs ex corr.; clivam tutn animum pr. Gs; cd. Vict. — recte si habet BibbecMi commentum, illud in n, pr. ad priora per- tinet diciturque is de quo agitur malum e naribus emittere odorem. — f. apage sis olivum tuum. nam naribus primoribus vix pertuli edepol. — vix p. edepol (ita H^ ; etepol rell.). — displicet numerus iambicus cum septenario trochaico copulatus; cf. quae supra ad illud apage sunt notata. — 2 hortensio C pr- ij. — illud Orellius; illum C. — 3 de or. ; lib. I de oratore Me; in oratore C. — que sti L; quae sti ed. Bas.; questi jff, ; quae isti H^; cdd. Cic. — rhetores L^; H^; (r. — 5 cf comm. in Luc. IX, 22. — 6 scriptorum C pr. L^ ; scripturarum Bamb. — inguentio L^. — versibus M; verbis cdd. — 7 Luc; cf. comm. in Luc. 1. m. — 8 nunc I. Dousa; non C. — valeant Lachmannus; valeat C. — huic I. Bousa; hoc C {prius nos: quidve hoc intersit et illud). — 9 cognosces I. Bousa; cognoscis cdd. — hoc del. M. — 10 poesis, sed m. 2 del. et supra scr. poema H. — idyllion ecce poema aut M; idem cdd.; quod sane ex seq. v. illo item potuit oriri. — parum elegans nec tamen inconveniens Lucilio videtur verbum quod est poema ter positum. — 11 disticha add. M. — disticha; i. e. elegia. — epistola L^, H. — quaevis pr. H; quevis L, G, H ex corr. (uevis hic in ras.). DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 13 428. 439 M. • illa; poesis opus totum, ut tota Ilias unast avvQ^sGig Annalesque Enni; adque e stoc liber unus est maius multo [est] quam quod dixi ante poema. 15 quapropter dico: nemo, qui culpat Homerum, perpetuom culpat neque quod dixi ante poesin: verum unum culpat verbum, enthymema locumve. Varro Parmenone: poema est lexis enrythmos, id est, verba plura metrice in quandam coniecta formam. itaque etiam distichon, 20 epigrammation vocant poema. poesis est perpetuum argumentum ec rythmis, ut Ilias Homeri et Annalis Enni. poetice est ars earum rerum. [foea et FORi ut genere, ita et sensibus distant. nam neutro iudiciorum et litium sedes est, masculino spatia in navibus aper- 25 tiora vel in gladiatoriis ludis.] DOCTVM et PERITVM cum simile videatur, a M. Tullio discre- tum est, ut sit peritum plus quam [quod] doctum, de officiis lib. III: itaque cum sint docti a peritis, desistunt facile sententia. || 1 Inter vrbem et civitatem hoc interest. urbs est aedificatio, civitas incolae. Vergilius Aen. lib. I: urbs antiqua fuit. 18 Varro Pannenone || 27 III, 3, 15 || 2 I, 12. 12. 13 ut tota nias 7. Dousa; unast cvv9£Gig Franckenus (una est &£Gig I. Dousa); Annalesque Enni I. Dousa; totaque illa summa est una &£ai.c ut annales Enni C. — atque L^, H, G. — e stoc (t. e. ex opere toto) M ; stoc {praec. e) cdd. — liber unus M\ unum v. — 14 est hoc maius pr. H. — est del. lun. — 15 neme H^. — 16 perpetuom M (perpetuum I. Dousa)] perpetuo cdd. — poesin lun.; poesin in cdd.; f. poesim (poesim In Ald.). — 17 verum M; versum cdd. — enthymema lun.; entymema tema L; entymema tima G; entymemate ma (malo cumque) H^ ; entymematima H^. — locumve Lachmannus; locumque if, ; cf. supra; locum L, H, G. — 18 Varro; a Varrone Lucilii locum respici apparet. — U^ig lvQv9iiog Ald. — 19. 20 metrice M; modice v. — distichon Ald.; dystigon L; dysticon H, G. — V.: distichou epigrammation. — 21 ec M; et C; ex Me; e Popma. — 21. 22 ut — rerum. haec in cdd. posita v. 25 post ludis. — traiecit Ald. — ut Ald.; minut (min ex illo rythmis vid. ortum) C. — Annalis plural. — Enni; en L; H^. — rerum om. H^. — 23 — 25 haec excerpta ex pg. 447 l. fora et casu nescio quo in hanc paginam locumque delata alienum vel turbatus lemmatis quod est poesis declarat ordo. — 24 sedes est; sedes H^; sed est Bamb.; f. sedes sunt. — 25 vel e. q. s. cum Varronis verbis om. Bamb. -r- ludiis L. — 26 simile; supra e 7«. 2 pos. i in H, sed ea erasa. — videatura H, sed a eras. — cet. puto scribendum cum simile significare videantur. — servari potest discretum. — 27 quam om. Paris. 7665; 6 , ut refert Quicheratus. — quod om. Bamb. — doctus L^; Bamb. — 27. 28 de off. e. g. s. om. Bamb. — sint et libri Baiteri (sit Bern. 104); sunt Cic. — docti a peritis; n. N. — 1 aedificia L, H^, G, Bamb., v. 14 NONIVS MARCELLVS 429 M. Ennius Telepho: set civitatem video Argivum inc^ndier. 5 Pacuvius Atalanta: nil soUicita stiidio, obstupida siispenso animo civitas? M. Tullius de re publica lib. I: quam cum locis munitam manu quoque sepsissent, eiusmodi coniunctionem tectorum oppidum vel urbem appellaverunt, delubris distinctam spatiisque communibus. lo omnis ergo populus, quist talis coetus multitudinis qualem ex-. posui; omnis civitas, quaest constitutio populi. — et secundo: quo auctore et principe concitata civitas. — Sisenna Hist. lib. IIII: denique cum variis voluntatibus incerta civitas trepidaret, Pom- ponius cum velite superiorem locum insedit. 15 Inter cogitare et deliberare hoc interest. cogitare est considerare; deliberare, confirmare. Turpilius Boethuntibus : quaeso, cogita ac delibera. idem Philopatro: certum ac deliberMumst me illis 6bsequi. 20 SCIVS et CONSCIVS hoc differunt, quod scius secum, conscius cum alio scius est; licet conscium indifferenter positum legerimus. AVSPICIVM et AVGVRIVM his intellectibus discernuntur, quod sit auspicium avium inspectio et quae ex volatu earum signifi- centur et vocibus; augurium autem^ rerum omnium coniecturas 25 prudentes ac diligentes amplectitur. 4 Ennius Telepho || 6 Pacuvius Atalanta || 8 I, 26, 41 H 12 II, 25, 46 || 13 Sisenna Hist. IV H 17 Turpilius Boethuntibus || 19 Turpilius Philopatro. 4. 5 Telepho: set M; T.: et v.; telefus et L, H^; telefo et H^, G. — incendier Ald.; incendere v. — 6 Athalanta C — 7 nil mrg. lun.; hil C. — male quidam interpungunt post soUicita et obstupida. — f. stupida {praec. o); conf. Vsenerus ap. BibbecJcium CoroUar. pg. XL. — 8. 9 quam cum locis manuque sepsissent (saeps. Vatic.) cum Vatic. Cic. C; ut supra scr. vel quam cum locis manuque munitam saepsissent JRitschel. Opusc. III , 814. — 9 oppide Jv^. — 11 qui est cdd.; v. infra. — 12 qua est L, Ho^, G; quae est HOy (sec. Siversium e del., sed rursus restitutum); Vatic. Cic. — 14 volumtatibus pr. L; voluptatibus H^. — trepidaret Me; trepi- dare. — Pomponius; pessime quidam sequentia Pomponio poetae tribuere. — 15 velite Quicheratus; vertice C; f. cum meilite. — insedit {vel insedere) M; inscendit Me; inscende (post e ras. H) C; inscendere Quicheratus. — 17 considerare M; confirmare C, Bamb. — boetuntibus C. — 18 — 20 delibera — ac om. Bamb. — idem; cf. 282 l. deliberatum, conplacitum. — filopatro C. — 23 diversa Serv. ad Aen. 1 , 393; interpolator Serv. ad Aen. III, 20. — 25 aut post augurium autem intercepta nonnulla aut artioribus longe quam oportebat finibus vocabuli huius significationem circumscripsit Nonius. — conlecturas Bamb. — 26 prudentes ac diligentes M; prudenter ac diligenter v. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SI6NIFICATI0NVM. V. 15 429. 430 M. MONSTRA et OSTENTA similiter intelleguntur, quod inminentia 1 monstrent et ostendant. || omen vero votum est mentis et vocis; unde sacrificantibus dicitur: bona omina habete, id est, ut circum- stantes et mente recta velint et bona oribus proferant. porten- TVM non solum quod portendat, sed quod etiam portenta eliciat 5 ex his significationibus quae in auspiciis, auguriis, extispiciis ostenduntur. prodigivm autera semper pessimum est, dictum quasi porro adigendum. Vergilius lib. III: sola novum dictuqoe nefas Harpyia Celaeno prodigium canit et tristes denuntiat iras. 10 INIVRIA a CONTVMELIA hoc distat. iniuria enim levior res est. Pacuvius Periboea: p^tior facile iniuriam, sist vacua a contum^Iia. Caecilius Fallacia: facile erumnam f^rre possum, si inde abest iniuria; 15 ^tiam iniuriam, nisi contra constat contum^Ua. pvlmen et FVLGVR et FVLGVRITVM his intellectibus secer- nuntur. est enim fulmen telum ipsum quod iacitur; ut Vergilius Georg. lib. I: ipse pater media nimborum in nocte corusca 20 fulmina molitur dextra. 7 Aen. III, 365 || 11 Pacuvius Periboea || 13 Caecilius Fallacia 18 I, 328. 27 cf. 350; 357 ; 375; 44; 435 l. monstrum; omen; portenta; prodigia; monstra et prodigia et portenta; Fest. pg. 138; 156; 229; 245 monstrum; monstra; prodigia; portenta; Cic. de divin. I, 42, 93; auct. de differ. pg. 2192; Beifferscheidii Suet. pg. 284 sq. — multa de his verbis et ex parte diversissima differentiarum scriptores. — 1 monstrant H. — ostentant H^. — 2, 3 unde — proferant oin. Bamb. — 2 ante bona duae vel tres littera^ rasae in L. — 3 recte H. — 4 portenta eliciat M; adportet (app. L.^; H) et faciat G, Bamb. — 6. 6 ex his — ostenduntur om. Bamb. — aaguriis extispiciis om. L, H^. — cf. Fest. 138: et portentum; quod portendat et significet. — 6. 7 dictum quasi poiTO adigendum. cf. 44 1. m. — Verg.; cf. 435 1. monstra. — 8 Harpyia ed. Bas.; harphya L; H^; harphyia H^. — caeleno L; G; celeno H. — 10 a; ac Bamb. — Iniuria et Contumelia hoc distant ed. a. 1471. — 10, 11 est res Bamb. — 12 vacua contumelia ed. princ. — 14 aerumnam H. — possunt L, H (hic per compendium). — 15 nisi jHj; ed. princ; misi L, H^, G. — constat H^^; ed. princ; constant C. — con- tumelia (ablativ.) Bothius; qui constant male explicat perseverant; contu- meliam C. — nisi contra cum stat contumelia Passerat.; nisi eam circumstat contumelia ms. Palatin. — contra constat contumelia dictum, ut auro contra constare. — 16 Fulmen et fulgur et fulguritum H^ ; Fulmen et fulguritum L, jHj, G; Fulmen et fulguratum Bamb.; Fulmen et fulgur G in mrg.; item Ho^. — 19 nymborum C; nimborum Bamb. 16 NONIVS MARCELLVS 430. 431 M. fulgur ignis qui coruscat fulmine: unde et fulgetrae dicuntur et fulgor; ut Vergilius lib. V: maculosus et auro squamam incendebat fulgor. fulguritum fulgure tactum vel exustum. 25 IVRGIVM et Lis hanc habent distantiam. iurgium levior res est; siquidem inter benevolos aut propinquos disceptatio vel con- certatio iurgium dicitur; inter inimicos dissensio lis appellatur, M. TuUius de re publica lib. IIII: admiror, nec rerum solum || distindionem, sed verborum etiam elegantiam. ^si iurgant/ inquid: l benevolorum concertatio, non lis inimicorum, iurgium dicitur. — et in sequenti: iurgare igitur lex putat inter se vicinos, non litigare. [avdacia et AVDENTIA hoc diversa sunt, quod audacia teme- ritatis est, audentia fortitudinis. Sallustius Catilinae bello: audacia ^* pro muro habetur. — Vergilius Aen.: audentia fortuna iuvat. et saepe sic.] MERX et MERCATVRA et MERCATVS hoc distant. merx est species ipsa; mercatura actus ipse vel lucrum de merce; mer- lo catus, locus in quo agitur mercatura. M. Tullius de re publica lib. III: Poeni primi mercaturis et mercibus suis avaritiam et magnificentiam et inexplebiles cupiditates omnium rerum inporta- verunt in Graeciam. — Varro Sexagesi: 22 Aen. V, 87 || 29 M. Tull. de re publ. IV || 2 M. TuU. de re publ. IV | 5 58, 17 II 6 X, 284 || 11 M. Tull. de re publ. III || 14 Varro Sexagesi. 21 ignisque cor. Bamb.; qui seq. om. — fulminine L. — fulgetrae V lu/n.; fulgetra (dicitur fulgor) ed. princ; fulgere C (fulgore, e m. 2 mut. in ae, eadem supra scr. ere et del. illud rae, Hs; fulgor, m. 2 fulgur, 3 fulgurae, 4 fulgere Ho). — dicitur iZj. — 22 fulgur 1/. — 24 squauia 1,, H^. — 25 exsustum pr. L. — 27 benivolos L,^, H, G, Bamb. — disceptatio M; dissentio L^; dissessio Bamb.; dissensio rell. — 29 admiror; scil. in duodecim tabulis. — 1 dist. add. M. — eligantiam L^; H; G. — inquid; sc. lex. — inquit L^; H^; G. — benevolurum L; benivolorum H^. — 2 /". et in sequen- tibus. — B putet H. — ^ cf. 242 /. audacia; ubi etiam Sall. exemplum; porro 442 l. audacia. — vv. 4—S recte omissi ab Aldo et lunio, eaque tantum data a Nonio, quae leguntur pg. 442 ; ubi cf. comm. — 6 Catillinae L. — 9 et mercatus add. Quicheratus. — 10 lucum G, ut vid.; non Bamb. — de mercede Bamb. — 11 locum L; Bamb. — 12 III om. H^. — Poeni {vel lones; quod minus placet) Me; pione C (Phoenices AJd.) — mercaturis et Ald.; mercaturis sed C. — 13. 14 importaverunt Me; io portaverunt L; iopotaverunt G; deporta- verunt H^; id. in mrg. m. 2 auetore Siversio inpota et supra scr. iopotavef; exportaverunt ed. a. 1471 (exportavere ed. princ); qvx>d non placet, neque magis conportaverunt. — 14 greciam L, G. — Varro; cf. 212 l. mercatus ibique comm. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 17 431. 432 M. 15 ubi tum coniitia habebant, ibi nunc fit mercatus. Serenus Opusculis: ad mercatum eo, vilice: quid vis inde vehi aut agi? Cicero Tusculanarum lib. V: item nos quasiin mercatus quandam 20 celebritatem ex urbe aliqua. — [et de officiis: quom tamquam ad mercaturam bonarum artium sis profectus, inanem redire turpis- simum est.] SVPERSTITIONIS et RELiGiONis distaiitiam manifestissime discre- vit M. Tullius de deorum natura lib. II: ^non enim philosophi 25 solum, verum etiam maiores nostri superstitionem a religione sepa- raverunt. nam qui tota die precabantur et inmolabant, ut sibi sui liberi superstites essent, superstitiosi sunt appellati; quod nomen patuit postea latius; qui autem omnia, quae ad cultum 1 deorum pertinerent, diligenter retractarent et || tamquam religerent, hi sunt dicti religiosi ex religendo.' — sed vere superstitiosi proprietatem ex hoc habent quod prae cultura deorum supersedeant cetera, id est neglegant; itidem et religiosi, quasi relinquosi 5 omnium ceterorum sacrificiis deserviant. PEivs et DETERivs his scnsibus discernuntur, quod sit peius peius a malo; quod in usu est et creberrime frequentatur; deterius vero a bono, ut minoris sit meriti quam id quod placet. Vergi- lius Georg. lib. IIII: 16 Serenus Opusculis H 19 V, 3, 9 |1 20 III, 2, 6 |1 24 II, 28, 71 U 9 IV, 89. 16 Serenus Rnralibus pg. 212. — vid. olitn illo loco positum fuisse: Opusculis ruralibus. — 19 libro quinto Bentin.; lib. IIII (om. L^) C. — iter C; item cdd. Cic; Bothius; ita Bent. — 20 aliqua, sic — profectos Cic. — 20—22 et de off. ; aut scribendum ad mercatum aut existimandum haec ab interpolatore et quidem ex ipso Cic. (nam 212 l. m. pauciora ad- feruntur) addita. — quom M; quo C; ad quos cum Cic; et ita cdd. 212 l. m. — 28 Superstitutionis G. — Superstitiones et religiones L^. — 24 M. TuU. ; cf Isid. Orig. X, 244; 234. — phylosophi H; filosofi L^; philosofi L^. — 25 a om. cdd. — superstitutionem — superaverunt G. — 26 nam qui — 5 om. Batnb. — totos dies Cic; Isid. — pr. et imm. cdd. Cic. cum Is.; precatus et inmolabat (immolabat H) C. — 26. 27 sui eibi Erlangensis ap. Cic, puto recfe; non Isid. — 1 tamquam religerent Cic; aliquam {praec. t) rem eligerent C. — 2 dicti om. C. — eligendo C; legendo, relegendo, relegando cdd. Cic; in quibus seq.: elegantes ex eligendo, quae veiba recte seclusit Klotzius. — cet. cf. comment. Baiteri. — 3 prae culturam L; per culturam Jff,. — 4 religiosi; cf. Nigid. ap. Gell. IV, 9, 2. — relinquosi (relinquo si L, H); cf. Masurius Sabinus ap. Gell. IV, 9, 8. — nec tamen hic Noctibus Atticis usus Non. — 5 /". cet. solis sacrificiis. — 7 peius add. M. — peius a malo; t. e. peius quam malum. — 7. 8 deterius vero a malo; t. e. deteriua vero peius quam malum. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvkllkb. 2 18 NONIVS MARCELLVS 432. 433 M. deterior qui visus, eum, ne prodigus obsit, 10 dede neci. idem lib. VIII: deterior donec paulatim ac decolor aetas. haec enim melioribus conparata sunt. Inter CIRCVM et GLOBVM hoc interest. circus est planities 15 rutunda, ut circuitus; globus soliditas undiqueversum rutunda, ut est sphaera et staminum glomera. M. Tullius de deorum natura lib. II: cumque duae formae praestantissimae sint, ex solidis globus (sic enim sphaeram interpretari placet), ex planis autem circus aut orbis. — Vergilius lib. V: 20 mediaque in valle theatri circus erat. et: lucentemque globum hmae Titaniaque astra. MANVBIAS a PRAEDA hoc distare veteres aestimaverunt, ut sit 25 praeda corpora ipsa rerum quae capiuntur, manubiae pecuniae ex praeda vendita redactae. et sic aput plurimos. nam et M. Tullium ita sensisse voluerunt de lege agraria: praedam, manu- bias, sectionem, castra denique Gnaei Pompei sedente imperatore censores. 30 PERVICACIA et PERTINACIA hoc distant. pervicacia est inter- dum bonarum rerum || perseverantia, pertinacia semper malarum. i Accius MjTmidonibus: nam p^rvicacem dici me esse et vincier perfacile patior, p^rtinacem nil moror. tu pertinaciam dsse, Antiloche, hanc pra^dicas, 5 12 Aen. VIII, 326 || 17 II, 18, 47 || 20 Aen. V, 288 |i 23 Aen. VI, 725 27 M. Tull. de lege agraria || 2 Accius Myrmidonibus. 10 obst G; obst^t ed. princ. — 15 Circulum L, Batnb. — circulus L; Paris. 7665; 6. — planicies Hqo. — 16 rotunda /7,, Bamb. — solidatas G. — rotnnda ifi/ Bamb. — 17 sphera H; G; fera L^; spera L^; Bamh. — 18 prestantissimae L; praestantissime H; prae&tantes cdd. Cic. — 19 spheram C. — 20 circulus L; Cic. — 21 tyatri L; tyeatri G. — 24 luna et iniaque L^; lunae titiniaque G. — 25 cf. Gell. XIII, 25. — Manubias; uu ubique L^; cf. Albin. de orthogr. pg. 2339. — 26. 27 pecuniae — redactae; cf. Gell. l. m. 29. — et sic e. q. s. om. Bamb. — et sic ap. pl.; cf Gell. l. m. 32. — apud L^, H, G. — 28 f volunt. — 29 sectionem Gell.; sectiles G. — gnei C; gn. , gn. , . CN. cdd. Gell. — 30 censores ; decemviri vendent Gell. — 1 perseverantia om. Bamb. — pertinatia H^. — 2 Myrme- donibus ij. — 3. 4 in cdd. post 6 positi; huc revocavit M. — male Bothius eosdem posuit post 8. — 3 dici Seal.; dicis C. — vincier (i. e. convincier) M; vincere v. — 4 nil G; nihil L, H. — 5 anthilochae C; antiloce ed. princ. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 19 433 M. ego p^rvicaciam aio et ea me uti volo. haec fortis sequitur, illam indocti possident; tu addis quod vitiost, d^mis quod laudi datur. SENSVS et SENSA hoc separantur. seusus enim sunt qui 10 sentiunt, sensa quae sentiuntur. Cicero de oratore: et quod ex- primere dicendo sensa possumus * ♦ * nam primum manifestum est et sapere nos, cura incitatio sit vel sensus. IVVENTVS et IVVENTA et IVVENTAS differunt hoc. iuventus, iuvenes, iuventa aetas ipsa, iuveutas quod hormen vel pathos 15 vocant Graeci. Vergilius Georg. lib. II: et patiens operis parvoque adsueta iuventus. Sallustius in Catilinae bello: [ibique iuventutera suara exercuit. — idem in Catilina:] scio fuisse nonnullos qui ita existumarent, iuventutem, quae domum Catilinae frequentabat * * ♦ Vergilius 20 Georg. lib. III: interea, superat gregibua cum laeta iuventas, solve mares. 10 I, 8, 32 II 11 cf. comm. 0 16 II, 472 | 17 5, 2 i 18 14, 7 || 20 III, 63. 6 aio Ald.; ai C. — ea (monosyUab.) Fruter.; a C; hac Scal. — 7 fortea H^. — 10 sensaque sent. /f,. — senciuntur i,. — 11 nam e. q. 8. incerti verba scriptoris; Ciceronis esse haud male suspicatur Eothius. —. 13. 14 iuventas M; iuvenilitas G, Bamb. — vix enim credo Nonii errorem. eadem corruptela 123, 6 ; 7. — cf. et comm. in 494 l. pueritas. — iuventur L, sed 8 supra scr. — invente pr. L. — iuventas M; iuvenilitaa cdd. — luventus et iuventa et iuventas. multa de his grammatici. sed recte Sercius ad Aen. I, 590, ubi luventatem dicit deam, addit haec a poetis confundi plerumque. cf. et Isid. Diff. 310; Beifferscheidii Suet. pg. 274 sq. — iuven- tatem tamen pro iuvenibus poni non memini. porro iuventa plerumque est poetarum; iuventas nisi ubi deam significat semper. — ormen (ormenu L; H^; seq. u) C, Bamb. — phathos C, non Bamb. — oqhtjv vel ndd^os lun. {oQfisvov vel itd9og Ald.). — 15 Greci L, G; om. Bamb. cum sqq. — III C. — 16 operum V. — patruoque L; exiguoque plures V. cdd.; cf. Bibbeck. ad h. l. — 17 — 19 Quicheratus prius Sallustii exemplum postponit insequenti, et in hoc scribit iuventam, satis illud commode, cum Sallustius alibi semper iuventutem ponat pro iuvenibus. — possis et coniectare Nonii stuporem ea quae sunt ibique iuventutem suam exercuit accepisse de iuvenibus Catilinae sociis. sed dum reputo illud idem in Catilina, pro quo dicendum erat idem eodem, persuadetur potius animo verba ibique iuv. s. exercuit. idem in Cati- lina adiecta ab interpolatore, ita quidem ut praemitteretur idem in Catilina, cum memoria ei succurrei'et iuventutem apud Sallustium etiam pro iuventa positam legi. — post illud frequentabat hau^tum exempl. inventae; cf. 457, 9. — Catillinae, Catillina, Catillinae L; id. m. 1 existimarent. — frequentabat cdd. plerique SalL; frequentabant C. — f. quei — frequentabant. — 19 Verg.; cf. comm. in 3S9, 1; 390, 31. — 21 iuventus G; iuventa JT, ; cf comm. in 389, 2. — 22 a; hoc puncto nofat. et solve m. 2 supra scr. G. — morales L. 2* 20 NONIVS MARCELLVS 433. 434 M. Varro Tithono, tceqI yi^QCog: quam ddreliquit multicupida iiivenitas. MOEATA et MOROSA hanc habent distantiam, quod morata est 25 morigera, morosa [est] contrariis et perversis moribus. Afranius Vopisco: tum me morigeram, tiim morosam pra^beo, deiude aliquid dedita 6pera controversiae concinno, laedo int^rdum contumeliis. 30 M. TuUius de senectute: at sunt morosi et anxii et iracundi et difficiles senes. — Plautus Aulularia: dum modo || morata recte v^niat, dotat4st satis. 1 Inter vegetvm et vigens hoc interest, quod vegetumst in- colume; vigens forte. nam vegetum tantum corporis, vigens etiam animi possumus dicere; ut in multis. PROFESTi et FASTI dies discernuntur sic. profesti sunt a 6 festivitate vacui. Afranius Privigno: quae facere nos soMmus festivd die, cotidiano tu 6pere promisce 6mnia; aequ^ profesto ac festo concelebras focum. * * * 10 QVAERERE et REQVIRERE hoc diiferunt, quoniara requirere est diu quaerere. Afranius Fratriis: 23 Varro Tithono || 26 Afranius Vopisco |1 31 18, 65 || 32 II, 2, 62 || G Afranius Privigno || 12 Afraoius Fratriis. 23 Varro; cf. 123 l. iuvenitas. — titone G. — Tjjpcoc L; H. — 24 cf. cotnm. in 123, 7. — iuvenilitas C. — 26. 26 Morata — morosa [est]. ita M; cdd.: Morata quod est morigera (morigena Bamb.) et morosa hanc habent distantiam, quod morosa est. Quiclieratus: Morata, morigera et morosa {ita iam ed. a. 1471, item princ. exc. quod in ea legitur morigerata) hanc habent distantiam, quod morata est bene instituta; morigera morem gerens, obse- quens; morosa contrariis et perversis moribns. — sed potuit Nonio illud moratum, quod rectius explicant schol. in Hor. Ep. II, 8, 319, pro morigero dictum videri in v. Plauti. — Afr.; cf. 528 l. opera. — 28 tum — tum Both.; dum — dum v. — me add. Passerat. — morigeram Bent.; morigeran (mori geran L) C. — dum non morigeram, dum ikfe. — 29 controvenBiae J/j. — 80 ledo L, G. — 31 ac L; ad H^. — 2 vegetumst 31; vegetum sit v. — in- columem pr. L. — 3 nam ; i. c. porro. — tantum add. M. — 5 fasti M; festi V. — 7 quae n. s. fac. fest. d. Scal. ad Festi l. profesti dies; quae (que G) festi (festia H^ ; festivo lun.) facere nos solemus die C. — f. quae festi facere nos solemus de die; sicut Horatius dixit festum pagum. — 8 cot- tidiano L. — tu add. Hermannus ; quod fortasse latet in illo promiscit. — promisce BibiecJcius (promiscue ed. princ, quae om. omnia); promiscit (pri- moscit H^ C. — omnino H^. — f. cotidiano (adcerb.) pol tu promisce omnia. — supplendum facis. — 9 ac festo add. Hermannus. — concelebras f. particip. — post V. 9 excidit significatio eius quod est Fasti cum exemplo. — cf. Paul. pg. 93; Ovid. Fast. I, 47 sq. — 11 differunt ed. princ; differt C, Bamb. — quoniam; puto quod. — 12 diu om. L^. — fratris C. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 21 431. 435 M. proin tu, cum quaeram, ne requiram t^ vide. SPECVLA et SPECVLVM sicut genere, ita significantia differunt. 15 nam specula dispicientis aream significat. Vergilius lib. X: utque leo, specula cum vidit ab alta stare procul campis meditantem in proelia taurum. speculum, quo imago redditur. M. Tullius in Clodium et Curio- nem: sed, credo, postquam tibi speculum adlatum est, longe te a 20 pulcris abesse sensisti. — Varro Eumenidibus: sed n68 simul adque in summani speculam v^nimui', vid^mus popnlum Furiis instinctum tribus. CONFiTERi et PROFITERI hoc distant, quod profiteri volun- tatis est, confiteri necessitatis et coactus. quod ita positura 25 saepius legimus. Cicero pro Manilio: hic ego non solum confiteor, verum etiam profiteor. — honestius profiteri quam confiteri. 1 VLCVS et VVLNVS hoc distant, quod ulcus || tecta et clausa est malignitas. Vergilius Georg. lib. III: quam siquis farro potuit rescindere summum ulceris os. alitur vitium vivitque tegeudo; 5 vulnus hians et patens. Vergilius lib, VIIII: produxi pressive oculos aut valnera lavi, veste tegens. 15 Aen. X, 454 || 18 M. TuU. in Clodium et Curionem || 20 Varro Eumenidibus || 25 Cicero pro Manilio; cf. comm. || 2 III, 453 H 5 Aen. IX, 487. 13 cum cd. N. Fabri; tum C. — 14 sicuti ed. Bas.; Hqos; non Bamb.; P. — 15 dispicientis aream M ; dispicientiam L; despicientiam H, G, Bamb. — non scripserim despicientis aream. — Verg. ; cf. comm. in 20 — 22. — 16 ntquae L, G, pr. H. — vidit balta L. — 17 in jmnctis add. del. H^; om. G cum quibusdam Verg. libris. — 18 M, TuUius; cf. 339, 23 sqq. ibique comm. — et et, sed prius m. 2 del, H. — 19 speculum tibi Ambrosian. Cic. — 20 pulchris H, G. — 20—22 Varro e. q. s. — haec olim fuere post Vergilii exemplum vel ante. — Varro; cf. 295 l. exterritum, — 21 simul Bent.; simus H,^; simis L, H^, G. — atque L.^, H; at Gs. — displicct ap. Varr. anapaestus, cuius thesis disyllabo constet, in pede altero. f. olim fuit: sed simul ac nos. — venimus Guietus; MeineJcius ; pervenimus v. — 22 futuriis L. — incinctum cdd. h. l. — 23 distant ed. princ; distat C, Bamb. — 23. 24 vid. olim fuisse: quod confiteri necessitatis et coactns est, profiteri voluntatis. — profiteri; confiteri L. — voluntates i,, — confiteri; jjrofiteri L.^. — necessitates L^. — coactus; aliter tanlum ablativus vid. inveniri. — 25 pro malio ed. princ; pro M. Tullio Guiacius; cf. Halmii et Baiteri ed. IV, 931; Q. Ciceronis Rel. ed. Buecheler. pg. 59. — vitium latere haud im- probabile. — hoc ego Clericus. — 26 honestius e. q. sq.; cf. 439, 20 sq. — /, unde honestius. — hon. vel prof. G; post honestius est add. H^; sed idem erasum. — 2 malignitas; i. e. vitium; cf. 46, 19: a feritate morbi vel mali. — Verg.; cf 459 l. os. — 5 Vergilius; cf. 372, 34; 364, 29. 22 NONIVS MARCELLVS 435. 436 M. QVARTVM et QVARTO prudentes differre dixerunt. Varro Disci- plinarum quinto: aliud est quarto praetorem fieri et aliud quartum: quarto locum significat et tres ante factos; quartum tempus 10 significat et ter ante factum. Ennius recte: Quintu' pater quartum fit consul. TVRPE et FOEDVM quam habeant distantiam manifestum est. nam turpe levior res est, foedum vim habet maiorem. M. Tullius de officiis: luxoria^ vero cum omni aetati iurpis, tum senectuti 15 foedissima est. FORMAE et FIGVRAE quae sit differitas, M. Tullius manifestator est. nam formam integritatem speciei voluit esse, figuram for- mam nostram^ de officiis lib. I: principio corporis nostri magnam natura ipsa videtur habuisse rationem: quae formam nostram 20 reliquamque figuram, in qua esset species honesta, eam posuit in promtu. DIGNITATEM ct VENVSTATEM discerni voluit M. Tullius, ut dignitas viris, venustas feminis sit adtribuenda, de officiis lib. I: venustatem muh'ebrem ducere debemus, dignitatem virilem. 25 MONSTRA et PRODIGIA et PORTENTA hoc distant, quod sunt monstra ostenta et monita deorum. Vergilius lib. III: delectos populi ad proceres primumque parentem || monstra deum refero. 1 prodigia deorum minae vel irae. Vergilius Aen. lib. III: 8 Varro Disciplinarum V || 11 Ennius || 15 T, 34, 123 || 19 T, 35, 126 [] 24 I, 36, 130 II 27 Aen. III, 58 || 2 III, 365. 8 om. hoc et seq. l. Bamb. — Quartum et quarto. cf. Gell. X, 1, 6; quo loco usum esse Non. recte notat Me. — prudentis L^. — dixerunt differre pr. H. — Varro; variae L^. — 9 quinto; Y H. — aliud est quarto et aliud quartum praetorem fieri H^; id. m. 2 cum G; L: aliud est quarto prae- torem fieri aliud quartum (aliud quartum om. L). — 10 quarto; quartum H^; et quartum H^, G; et quarto L; quod quarto cdd. Gell. — et tres H^; G; tres L, H^. — locum ads. (ita et 11) ac tres cdd. Gell. — quartum Gell.; quarto C. — 11 et ovi. L; H^. — igitur Ennius recte quod scripsit Varro. — 12 Quintum L; H^; Quintus H^; G; cdd. Gell. — 13. 14 fedum H^. — babeat L; H^. — distantiam — babet om. L. — fedum H^. — supra maiorem circiter decem litterae rasae in L. — M. Tullius om. L. — 15 luxuria H, G. — tum Gic; tunc G. — 16 fedissima H^. — 18. 19 puto fig. minus a forma [nostra]. — 20 nostra L; H^. — 21 reliquam quae figura L. — post esset versus vacat in L. — 22 promptu H; G. — 23 ut del. G; om. ed. princ. — 24 feminis it ii. — de officiis e. g. s. om. Bamb. , ut supra v. 19. — 25 dicere H^ ; ed. princ. — 26 Monstra et prodigia et (prodigiae L^) portenta. cf. 429 l. monstra ibique comm. — om. h. l. Bamh. — sint H. — 27 Verg.; cf. 350 l. monstrum. — 28 del. pop. ad proc. e Verg. add. Quicheratus. — 1 monstrat L. — 2 Verg.; cf. 429 l. m. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 23 436 M. sola novum dictuqoe nefas harpyia Celaeno prodigium canit. 5 et lib. VI: prodigiis acti caelestibus ossa piabunt. portenta ostenta quae aliquid imminere significant, Lucilius lib. XXVI: nisi portenta angufsque volucres ac pinnatos scribitis. 10 CELAEE et CAELARE hanc habent diversitatem, quod est celare tegere, abscondere. Terentius in Andria: bene dissimulatum amorem et celatum indicans. Vergilius lib. VI: secreti celant calles. 15 caelare insculpere. Vergilius Aen. lib. I: caelataque in auro fortia facta patrum. Varro Agathone: numnam celatiis in manu dextra scyphus, 20 caelo dolitus, artem ostentat Mentoris? IGNOSCERE et CONCEDERE quemadmodum inter se dist^nt, aperit M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: quom mihi et Phi- lippo vacationem das, bis gaudeo; nam et praeteritis ignoscis et concedis futura. 25 CONTEMNERE et DESPICERE 60 distant, quod est despicere gravius quam contemnere. M. Tullius in Verrem, actione II: queniadmodnm tmuissimum quemque contemserit, despexerit, liberum esse numquam duxerit. — idem ad Caesarem lib. III: amici non- 5 Aen, VI, 379 H 7 Lucilius I. XXVI H 11 I. 1. 105 1 13 Aen. VI, 443 || 15 I, 640 II 18 Varro Agathone jj 22 M. TuU. ad Caes. iun. I || 26 II, 1, 47, 123 || 28 M. TuU. ad Caes. IIL 3 harpia, tum harpya H^; hyrpy L. — caeleno L; celeno G. — 5 cf. comm. in 343, 35. — 7 Lucil.; cf. 191 h angues. — 9 volucris melius cdd. 191. — 10 Caelare et caelatum Bamb. — et celare H^. — hanc hanc, sed prius m. 2 del., H. — celare Ald.; Hos^; P; celere ifoSj ; celeri L^; celari L.^; G; JBamb. — 12 caelatum pr. L. — indicat melius Ter. cdd. — 14 secretae c. valles Schrader. — 16 celare Bamb. — f. sculpere- — 18 cf. 99 l. dolitum. — Agatone C. — 19 caelatus hic C; pg. 99 L, H; et ita haud dubie Non. — scyfus C. — 21 distant Hy; G. — 22 II Bamb. — quom Hahnius; quo (seq. m) C, Bamb.; quod ed. a. 1476; v. — filippo i, ; Bamb. — 23 vocationem Bamb. — das, bis; dabis H, G. — gaudio H^; G; sed in H restitut. gaudeo. — 25 Contempnere P. — et desp.; in L et h. l. et ubique pr. 27 ex i factum e, sed id rursus mutatum. — 26 M. Tullius; cf 288, 12. — secunda (II) cdd. 288; III h. l. — 27 q. {add. ste Vatic. Cic; is alii; iste Prisc. 1154) ten. leg. 2S8. — contempserit H, G. — disp. L ex corr. — 28 puto ad C. iuniorem; cf. Index. — nunquam ed. Bas. 24 NONIVS MARCELLVS 436. 437 M. nulli a te contemni ac despici et pro nihilo haberi senatum volunt. — et de senectute: contemni se putant, despici, inhidi. 3C CVPIDITAS et CVPIDO diversa sunt. nam cupiditas levior est. Lucilius Hb. XXVIIII: cupiditas ex homine cupido et stiilto numquam toUitur; quod cupiditas pars quaedam sit temperatior, |j defluens ex cu- 1 pidine. AEMVLATio ab IMITATIONE hoc distat, quod imitatio simplex est et Kvorem adque invidiam non admittit; aemulatio autem habet quidem imitandi studium, sed cum maUtiae operatione. Ver- 5 gilius lib. VI: aemulus exceptum Triton, si credere dignumst, inter saxa virum spumosa inmerserat unda. M. TuUius in Caesarianis: quasi quodam aemulo adque imi- tatore studiorum et laborum meorum et comite abstracto. 10 PROBATVM et SPECTATVM lioc differunt, quod spcdatum vis maioris est. Lucilius lib. XXVI: tuam probatam mi et spectatam maxume adulisc^ntiam. 30 18, 65 II 32 Lucilius L XXIX || 6 Aen. VI, 173 || 9 M. Tullius in Caesarianis (pro Marcello 1, 2) Ij 12 Lucilius 1. XXVI. 29 a Lips. add. — te — a senatu velint Patricius. — contempni H^. — ita et V. sq. — 32 es L,; f. res est. — XVIIII L; Hqo; G; P^; XXVIIII Hs; pr. P; nos in ed. Luc; XXVIII ed. princ. — 33 et Duebnerus; ex v. — Nonii auctorem apparet deceptum lectione falsa a Lucilio putasse dictum: cupiditas ex quovis homine, at cupido ex stxilto numquam tollitur. nam qua metrorum scenicorum peritia sit Numida notum. olim nos (de re m. 72): quovis cupiditas | ex homine aliquando, cupido ex stulto numquam tollitur. — sed ea violentior fuit cura. — cet. cf. comm. in Luc. XXIX, 52. — 1 temperatior H^; v.; temperatio L; //^; G. — 4 livorem; leviorem L (pr. e del., sed statim restitut.); Ho^; levior Hs^; P; Bamb. — atque J/2» H, G, Bamb. — 5 Verg.; cf. 238 l. aemulus est invidus. — 7 cedere iZj. — 9 M. om. L^. — M. TuUius; cf. 239 l. aemulus — sectator; ubi est: M. TuUius pro Marco Marcello. — in Caesarianis. non puto hoc mutandum. nam ita Servius ad Aen. V, 187: ut 'illo aemulo atque imitatore studiorum meorum' Cicero in Caesarianis. — Caesariana I Lips.; melius erat Caesarian. {i. e. Caesarianarum) I. — in Caesarianis. Jioc nomine orationes pro Marcello, Ligario, Beiotaro intelleguntur. — 9. 10 atque ig,- H; G. — imitatoriae L; H^; imitatori G. — distracto cdd. Gic. — Giceronis haec fere: illo aemulo atque imitatore studiorum ac (et) laborum meorum (hactenus pg. 239; ubi est: studiorum meorum ac laborum; cf. et Serv.) quasi quodam socio a me et comite distracto. — neque ausim discernere Noniine h. I. an Kbrariorum culpa sit turbatum. — 11 lacunam indicavit Me; hoc differunt quod spectatum add. Quicheratus; eo distant quod spectatura alii. — nota genetivum vis. — 13 mihi cdd. — maxume; ume in ras. H m. 1 vel 2; maximae Bamb. — adulescentiam L.^, H, G; adulescentiae Bamb. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 25 437. 438 M. BELLVM et PROELIVM hoc diiferuiit, quod proelia partes sunt 15 belli, hoc est in bello congressiones. Lucilius lib. XXVI; at Romanus populus victus vei, superatus pro^liis sa^pest multis, b^llo vero numquam, [in] quo sunt omnia. Vergilius lib. XI: infantem fugiens media inter proelia belli. 20 Inter cavere et vitare Lucilius esse distantiam voluit lib. XXVI et esse plus vitare: quid cavendum tibi censerem, qufd vitandum raaxume. Inter vetvstiscere et veterascere quid intersit, Nigidius Conraentariorum grauimaticorum lib. X deplanavit: Micemus quae 25 vetustate deteriorafiunt, vetustiscere; veterascere, quae meliora.' — M. Tullius ad Hirtium lib. VII: cum enim nobilitas nihil aliud sit quam cognita virtus, quis in eo, quem veterascente videat [ad] gloria, generis antiquitatem desideret? || 1 NOCENS a NEFARiO et INPIO distare, uti nocens levius videri possit, M. TuUius voluit de officiis lib. II: nec tamen, ut hoc fugieudum est, item est habendum religioni nocentem aliquando, modo ne nefarium inpiumque, defendere. 6 INNVERE et ADNVERE hoc distant, quod est innuere facie significare. Terentius Adelphis: 15 Lucilius 1. XXVI || 18 XI, 541 || 20.Lucilius I. XXVI || 23 Nigidius Comment. gramm. X || 26 M. TuU. ad Hirtium VII || 2 II, 14, 51 || 6 II, 1, 17. 14 praelia H, non Bamb. — 16 Luc; cf. 420 l. vis. — 16 at M; ut edd. 7i. l.; om. id. 420. — vei M; vi et libri hic; vel 420. — 17 bello vero numqnam; cf. comni. in Luc. XXVI, 45. — in secl. M {seq. mox infantem). — 19 mediamter L; media ter /f,. — b.; sastulit add. Verg. — 22 censerem Quicheraius ; censere C, Bamb. (cense, supra scr. re, G)\ censeres Me. — vitand. tibi m. Lugd. — maxime Bamb. — 23 om. h. l. Bamb. — Inter add. M. — veterascere H^; ed. princ. {quae om. et); vetustascere L, H.^, G. — 24 Commentariornm grammaticorum Quicheratus ; conmentator grammaticus C. — dicemus; dicimus Quicheratu^; deplanavit dicens Bothius. sed potuit futurum poni a Nigidio, quod differentiam, quam posuit, non ab usu communi, verum a propria doctrina repcteret. — 25 veterascere ed. princ; inveterascere H, G; inveterescere L. — quam L. — 26 M. Tu. ed. princ; M. C. — Hircium if,. — lib. VII om. L; Ald.; li. VIII ed. princ — 27. 28 qui sine eo i,. — quem veterascente videat gloria M; quem veterascentem videat ad {praec at) gloriam C; quem inveteraacentem — ad gloriam Georgius in lexico s. v. veterasco; C. F. G. Muellerus. — 1 uti; ut his L, Bamb. — 2 potest Bamb., qui rell. om. — M. Tullius; cf. 379 l. religio, metus ibique comm. — 3 item esse L, H; item est cdd. tt 379. — religione cdd. h. I. — 4 ne om. cdd. h. l; item pars librorum 379. — defenderes cdd. hic. — 6 Terentius — 9 om. Bamb. — 6 adelfis C. 26 NONIVS MARCELLVS 438 M. ne mvra sit, si icmuerim, quin pugnus continuo in mala haereat et: non innueram : verum in istam partem potius peccato tamen. aduuere concedere. Vergilius lib. XII: 10 ■* adnuit his luno et mentem laetata retorsit. M, Tullius in Ortensio: quod cum uterque nostrum adnuisset omnesque ad id tempus, quod erat dictum, postridie venisseraus, [positum est adnuere pro innuere. Plautus Asinaria: neque illa ulli homini mitet, nictet, annuat.] 15 FLAGRARE et FRAGRARE [ignescere] ita discernuntur, quod flagrare est ignescere, incendi et ardere, fragrare vero olere. et in plurimis invenitur ista discretio. NOXA et NOXIA hanc habent diversitatem, quod est noxa peccatum leve. Vergilius Aen. lib. I: 20 unins ob noxam et furias Aiacis Oilei. noxia, noceutia. [Vergilius lib. VII: iraeque et crimina noxia cordi.J 8 Adelph. U, 1 , 20 || 10 Aen. XII, 841 || 12 M. Tullius Flortensio |1 14 IV, 1, 39 II 20 I, 41 II 22 Aen. VII, 326. 7. 8 ne mora sit ex Ter. add. Quicheratus. — si add. Me. — innuerim Ter.; adnuere (ann. ig, H) C; innuero Me. — quin Ter.; qui in G. — et; et in sequentibus add. Quicheratus. — 9 non innuerem G, sed in mrg. eorr. — non inn. ; ita v., durissimis numeris. lattt vitium Nonii aetate prius. — verrem Hi ; om. G. — tamen. seq. in cdd. vv. 16 — 18; sed in H m. 1 rectus ordo indicatus; quem deinceps suppleto lemmate utroque restituit Ald. — 10 nullum 1. J/,. — concedere; est cedere H^. — illud cedere non prae- ferendum. — Verg. — nictet, annuat om. Bamb. — X C; corr. Me. ^ f. oUm in mrg. fuit notatum alio significatu in decimo Aeneidos (115) adnuendi verbum positum. — 11 mente L. — laetata; leta L; laeta H, G. — 12 hortensio L^, H, G. — adnuisset M; adnuissent v. — 13 ad it X,. — postridie M; posteri die Xj ; postero die rell. — 14. 15 positum est e. q. s. — haee ab interpolatore addita. cf. 439 l. nutare ibique comm. — nictet H^; cdd. 439; nictes rell. — annuat C. — 16—18 cf. comm. in v. 9. — om. h. l. Me; sed additum idem in Animadvertendis. — 16 Flagrare et fragrarc Ald.; Flagrare (Flaglare L; Fraglare H^; de G siletur; sed v. 18 post discretio repetiia illa fraglares et ignescere) et ignescere C, Bamb. — ita om. Bamb. — discernuntur M; discernitur C, Bamb. — 17 flagiare est add. Ald., qui om. ignescere. — fragrare Ald.; flagrare If , ,• ed. Bas.; fraglare H^; flaglare L. — fragrare e. q. s. om. Bamb. — viro Ly. — cet. cf. Probi Appen- dicem (gr. lat. IV, 201). — notuni pro flagrare vel fragrare ultimis imperii Bomani temporibus ac deinceps saepissime usurpatwn fraglandi verbum. quod tamcn h. l. a Nonio positum dcmonstrari nequit. — 21 aiaces olii L^ ; non Bamb. — puto Oili. — 23 nocentia substantivum generis feminini. — om. sqq. Bamb. — 22. 23 Verg. e. q. s. secl. M. — VIII C. — iraeque insidiae- que et crimina noxia cordi Verg. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 27 438. 439 M. M. Tullius in Ortensio: et eeteras quidem res, in quibus pec- 25 cata uon maxumas adferunt noxias, tamen inscii non attingunt. PLVS a MVLTO vetustas voluit discrepare: et potest videri hanc habere [posse] distantiam, ut sit multum a plurimo minus ac nou supra modum; ut [est] Vergilius Georg. lib. I: multum adeo rastris glebas qui frangit inertis ; 30 plus, sicut iu plerisque, [quae] maioris modi [est] quam necessarium est; adque ideo M. Tullius [maius] discrevit epistola ad Catonem: 1 nec idcirco mihi deserendam || esse dignitatem meam, quod eam multura inpugnarint; sed eo magis recolendam, quod plures desi- derarint. Inter speratam et dictam et pactam et sponsam hoc interest, 5 quod virgo, priusquam petatur, sperata dicitur. Plautus Am- phitryone: Amphitryo uxor^m salutat la^tus 8perat4m saam. dehinc promissa dicta vel pacta vel sponsa dici potest. Vergi- lius Aen. lib. 11: 10 cui pater et coniunx qoondam tua dicta relinquor? [et] idem in alio loco: et gre*miis abducere pactas. 24 M. TuU. Hortendo || 28 I, 94 || 31 M. TuU. epi.«tola ad Catonem Ji 5 11, 2, 44 II 9 ir, 678 || 11 Aen. X, 79. 24 hortensio C pr. L^. — 26 maxumas; maximas Me; maxume C. — ferunt Me. — inscii nou attingunt Me; inscii innat attingunt If, ; insci innat attingunt H^; insciinnat attingunt L; inscii nn atattingunt ed. Bas. — Platonis respici dictum, qucrentis crebro, cwn ad leviora agenda non acce- dant nisi periti, ad rcn-publicam iractandam , opu^ difficillimum , etiam stul- tissimum quemque accingi putat Mercerus. — mihi videiur non de re publica, sed de philosophia agi. — saepe enim Cicero in scriptis de philosophia in- vehitur in eos, qui ad sapientiae studium accedant prorsus imparati. — 26 a multa mrg. G. — ut potest H^. — 27 h. distantiam posse Bamb., Paris. 7666. — illud posse vid. delend. — a plurimo; i. e. quam plurimum. — 28 supra modum. scq. om. Bamb. — est secl. M (ut est om. ed. princ); Vergilius M; Vergt L; Virg. ed. Bas.; H, ut vid.; Virgilii Quicheratus. — 29 rastri L, H. — inhertis L, H. — illud ninltum ad frangit traxisse vid. Non.; apud Verg. seq.: vimineasque <rahit crates, iuvat arva. — 30 quae C; quod lun.; del. Bothius. — est secl. M. — 31 atque L^, H, G. — maius, quod ex praec. Marcus (ita L) vel M. Tullius ortum, secl. M. — aepistola L; epistola H, G. — 1 deserendam Madvigius Advers. II, 245; desiderandam v. — 2 plus L, H^. — h post Plautus in hab. H^; add. L.^; del. H^; om. G, Bamb. — 7 Amphitryo add. Ald. ex Pl.; ubi cdd. Amphitrio; Amphytrio. — laetus Ald.; letus cdd. Pl.; Paris. 7666; lectus C, Bamb.; Par. 7665. — speratam; n. N. — 8 promissam G. — 10 dicta; n. N. — 11 et secl. M. — 12 gremis L. 28 NONIVS MARCELLVS 439. 440 M. Titinius Quinto: qui ex&,cta aetate sponsa sit [desponsa]? MVTVVM a FENOEE hoc distat, quod niutuum sine usuris, 15 fenus cum usuris sumitur. et est quasi accepti fetus, unde et fenus dictum est, ut graece toxog [quasi partus mutui sumti]. Plautus Asinaria: nam si mutuas non potero, c^rtumst sumam fdnore. unde honestius mutuum, quod sub amico affectu fiat meum 20 tuum usu temporis necessarii. SIMVLARE et DissiMVLARE hanc habent distantiam. simulare est fingere scire quae nescias, dissimulare fingere nescire quae scias. Sallustius in Catilinae bello: cuius rei libet simulator ac dissimulator. 25 Inter nvtare, adnvere, nictare veteres hoc interesse vo- luerunt, ut nutare capitis, adnuere [vel innuere] narium vel labrorum, nictare oculorum significantiam esse decreverint. Plau- tus Asinaria: neque illa ulli homini niitet, nictet, adnuat. ' 30 CASTITAS et PVDICITIA paria deputantur, || cum sit pudicitia 1 ab inluvie turpium libidinum libera; castitas et ab his continens 13 Titinius Quinto || 18 II, 1, 95 || 24 5, 4 || 29 IV, 1, 39. 13 Quinto; divortio male Ald. — 14 qui utrum adverhium sit, sicut visum Bothio, an dativus definiri nequit. — desponsa (desponsata ed. princ.) ut glosema secl. BibbccJcius , coll. Varr. VI, 70. — qui exacta aetate sponso desponsata sit Bothius, f. recte. — 15 Nutuum pr. H. — foenore Bamh. — fenore; cf. 53 l. faenus; Gell. XVI, 12, 5 sqq. — 16 faenus L; H; G; foenus Bamb. — fetus; faetus H^; fenus L^; foenus Bamh. — 17 faenus L; H; G; foenus Bamb. — grece L, G, Bamh. — toxoj Ald.; tocos C, Bamh. — quasi partus mntui sumti (sumpti H, G; sumpta Bamb. sec. Beckerum) secl. M. — nam illud et supervacaneum et contrarium eis, quae de co quod est mutuum profert Nonius. — mutui sumti genetiv. — 18 haec verba e. q. s. usque ad 28 illud Plautus omittit L; sed in mrg. m. 1 vel 2 suppleta ea quae sunt a 22 Simulare ad 28 decreverint. signum autem defectus appositum post V. 30. — 19 mutao Gulielm. — sumam H; summam G. — 20 afFectu Hos; ed. a. 1476; afFectus G. — 21 tuum 11.^; lun.; tum H^; G; cd. lun.; tamen, om. meum, edd. usque ad lun. — 22 hanc om. G. ~ 24 Catilline L, Bamh. — cuius libet rei quid. meliorum cdd. Sall. — 26 nictare; nitare, tmn nutare L; nicre, supra scr. ta H. — cet. cf. Fest. 177 l. nictare. — interesse; inter veteres Bamh. — 27 vel innuere (vel nuere G)^ quod illatum ex pg. 438 l. innuere, secl. M. — 28 labrorum et Bamb.; laborum, tum labiorum L. — nutare L; non Bamb. — decreverunt pr. L. — Plautus; cf. 438 l. innuere ibique comm. — 30 illa Pl.; if, ; ulla L, H^, G. — 2 inluvie M; iniuria v. — continenso (sicj, o posteriore addito m. 2, L. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 29 440 M. ac remota et praeterea religiosa munditia et puritas. Vergilius Georg. lib. II: 5 casta pudicitiam servat domus. et in Aen. lib. VI; quique sacerdotea casti, dnm vita maneret. et lib. VII: praeterea castis adolet cum altaria tedis. 10 adque ideo plus est castitas a pudicitia, quod pars sit pudi- citia cum aliis ceteris castitatis. PASCERE et ALERE hoc distaut auctoritate Varronis Gerontodi- dascalo, ut sit alere sufficiendi generis curam habere, pascere natos cibo saginare: 15 libi graves pavonum alantur &tque pascantur greges. ORA vel ORAE licet paria esse videantur tamen ut genere ita intellectibus distant. nam quoties in his neutrura genus tangitur, vultus vel facies vel rostrura significatur. Vergilius: 4 II, 624 II 6 VI, 661 U 8 Aen. VII, 71 D 12 Varro Gerontodidascalo B 18 Aen. I, 589. 3 ad remota L. — et praeterea M, pr. et v. — puritas; nota verhum aetatis ultimac. — Verg. ; cf. 267 l. castum , sine libidinis — nota. — 6 cf. 267 l. castum, religiosum. — 7 quisque L; H^. — manebat cdd. Verg. — 8 cf. comm. in 58, 26. — 9 tedis C (tedis is pr. L). — 10 adque L^; atque rell. — a pudicitia; t. e. quam pud. — a compunctum in G; om. Me. — pars Hos; Me; par L, G. — pudicitia om. L. — 11 citeriis L; ceteriis pr. H. — castitatis M; castitas v. (quod pars sit pudicitia, cum aliia ceteria castitas male Me). — 12 distat Bamb.; pr. L. — Varronis Ald.; Vario (Varronis Hs) G, Bamb. — illa Varro Gerontodidascalo in H deleta dicunt Biesius et Onionsius, at Siversius inducta quidem m. 2 per lineam infra positam, sed eandem erasam. in G verba eadem ab h. l. abesse refert Bothius, sublata signis additis Biesius. — om. illa auct. V. G. edd. ante Ald. — 13. 14 alere sufficiendi generis curam habere, pascere natos cibo saginare. n. N. — post saginare add. H^ in mrg.; G: Varro Gerontodidascalo; ed. princ: Varro in geruntodidascalo. — neque cst improbabile expungenda ea quae sunt Varronis Gerontodidascalo et praeponendum versui qui sequitur Varro Geronto- didascalo. — 16 cf. 314, 28 sq. — om. h. versum Bamb. — ubi graves pavonum alantur atque pascantur greges. ita M; cdd. h. l.: ubi graves pascantur pavonum (paonum pr. L) greges; 314, ut minora mittantur: ubi graves pascuntur atque alantur pavonum greges. id quod nos posuimus unice verum et Nonii verba evincunt el rationes metricae. nam omnes huius saturae versus, ad eandem qui peHinent aomus divitis descriptionem, 47, 16; 19; 86, 8 constant trochaeis graecanica arte factis. — 16 vel; et Ald.; qui primus huc l. addidit. — 17 quotiens L.^, H, G, Bamb. — in his neutrum genus tangitur. mire haec dicta. — f. intellegitur. — cet. cf. 459 l. os. — 18 faciis L^. — vel rostrum M; rostra L, G, Bamb ; rostra alter {sc. codex) in mrg. H^; nostram H^ (nostra HOj); nostra inepte AJd. — significat L, Bamb. — f. significatur ut. — Verg.; cf 459 l. os. 30 NONIVS MARCELLVS 4-10. 441 M. [os umerosque deo similis; et] lib. XII: 2a ora citatorum dextra detorsit equorum. quoties femininum, cuius rei libet fines * * * et lib. I [idem]: exire locosque explorare novos, quas vento accesserit oras. Inter extingvere et [inter] obprimere interesse Cicero voluit 25 de amicitia, ut sit maius obprimere quam extinguere: 'quam- obrem primum danda opera est, nequa amicorum discidia fiant; sin tale aliquid evenerit, ut extinctae potius amicitiae quam obpressae videantur'; quasi quod extinguitur, possit reflammari; quod obpri- mitur, non queat. 30 MORBVM a viTio prudentia veterum sic voluit separari, ut sit morbus cum accessu et decessu vique || aut temporis aut contagii; i vitium perpetua et insanabilis adque inrevocabilis causa niali. MEMINISSE et IN MEMORIAM REDIRE [hoc] diffcrrc Aristotcles putat: diacpEQSL t6 fivrjfiovavEiv tov dva[iE^vrj6&aL. et vult me- minisse omnium esse animantium, ut cibi, potionis, somni, vo- 5 luptatis; in memoriam revocare quod exciderit non nisi homines posse. 20 XII, 373 II 22 Aeo. I, 306 || 26 21, 78 || 3 Aristoteles; cf. comm. 19. 20 os — et secl M. — 20 cf. 459 l. m. — 22 quotiens L^, H, G, Bavfib. — cuius rei libet fines. supra pg. 439 s. l. simulare adlata a Non. Jiaec: cuius rei libet simulator ac dissimulator. — fines; puto finis. — otn. rell. Bamh. — post fines f. haustus Georg. II, 47 vel 171. — male Me: idem libro primo. numquam enim a Nonio in principio noti lemmatis ponitur illud idem pro auctoris nomine praecedentis. — 23. 24 cf. 294 l. explorare, verum inquirere. — oros L^. — 25 efc [inter]; inter 07n. Bamb. — obprimere L^, ed. Bas.; non Bamb.; ita et v. 26. — 27 est opera pars cdd. Cic. — 28 obpressae L^^; ed. Bas.; om. hoc exempl. Bamb. — 29 esse videantur cdd. Cic. — posset L, H^. — obprimitur L^; ed. Bas. — 31 sex continuo lemmata servato, ut solet, ordine Ubrorum iam ex Gellio hausit Nonius; cf. Hertzii Opusc. Gell. pg. 116. — Morbum; cf. Gell. IV, 2, 13. — 1 cum accessu et decessu vique M; cum accessu uti- que v. — cf. Gell.: in libris veterum iurisperitorum scriptum esse morbum et vitium distare, quod vitium perpetuum, morbus cum accessu decessuque sit. — vique non suspensum ab illo cum. — contagiis Bamb. sec. Fleckeisenum et Beckerum; contagis Paris. 7665; 6. — 2 adque i, ; atque rell. — mali add. M {seq. m). — 3 cf Gell. VIII, 7 ibique comm. Herizii. — [hocj. aut hoc secludendum aut post dvccfisfiviia&ai lacunae signum ponendum. illud multo probabilius, cum Nonius, ut Nuniida semidoctus, non soleat longiores citare locos graecos. — Aristoteles; in libro tcsqI iivi^firig. — 4 putant pr. L. — aiacpSQii. L, H. — tb add. M. — rovi, Bamb. — avaiiByi.vT,6&aL Me; avafinivTj (v JZj) c&s C; ava(ii.vr,c&s Bamb. — 6 amantium Bamb. — cibo pr. H. — voluptates i,. — 6 hominis Bamb. DE DIFFERENTIA SIMlLIVM SIGNIFICATIONVM. V. 31 441 M. DiE QVARTO et DIE QVARTE hoc differre prudentis volunt, quorum tamen auctoritas in obscuro est, ut sit die quarto tem- 10 poris praeteriti, die quarte futuri. MENTiRi et MENDACIVM DiCERE quemadmodum distent, Publius Nigidius, studiis bonarum artium praecellentissimus, manifestissime separavit: qui mentitur, ipse non falsus, alterum fallere conatur; qui mendacium dicit, ipse fallitur * * * quantum in se est. vir 15 bonus praestare debet ne mentiatur; prudens, ne mendacium dicat. alterum incidit in hominem, alterum non. FESTINARE et PROPERARE veteres voluerunt habere distantiam. Cato oratione quam de suis virtutibus scribsit: *aliud est pro- perare, aliud festinare. qui unum quidquid mature transigit, is 20 properat; qui multa simul incipit neque perficit, is festinat.' — verum utrorumque verborum ratio sub hac significantia proxuma 11 Publius Nigidius | 18 Cato Oratione de suis virtutibus. 8 cf. 153 l. proxumi die; Gell. X, 24, 10; qui cutn initio capitis didt in illo diequinte vcl diequinti vel siqua similia secundam correptam , egregie fallitur. — Gellio et usus Macrobius I, 4, 20 sqq. — 8 quarto — quarte M (quarte — quarto Me); quarta — quarto C, Bamh. — cf. Gell. X, 24, 1; item finem huius lemmatis. — diequarte copulate efferendum putat Gell. l. m. — prudentes pr. H; Bamb ; v. — 10 quarte Me; quarta C, Bamb. — futuri. hanc minime ubique servatam differentiam docet illud die pristini. — 11 cf. Gell. XI, 11. — ad Cnmmentarios grammaticos Nigidii referenda quae secuntur bene statuit Butgeisius. — 13 sipravit i,. — qui. praec. ap. Gell. Nigidii haec: inter mendacium dicere et mentiri distat. quae consulto omissa a Nonio. — ipse non falsus; ipse non faliitur melius cdd. Gell. — 14 men- datium Bamb. hic et v. 15. et talia saepius. — fallitur; seq. ap. Gelh: item hoc addidit: 'qui mentitur', inquit, 'fallit, quantum in se est; at qni mendacium dicit, ipse non fallit, quantum in se est.' item hoc quoque super eadem re dicit. — iam cum plane sint inepta illa: falUtur, quantum in se est, apparet propter similem exitum, qui est ipse non fallit, intercidisse in archetypo Noniano ea- quae sunt: qui mentitur fallit, quantum in se est: at qui mendacium dicit ipse non fallit. — 15 prestare L. — debet ne Bamb.; Gell.; Me; debet et (praec. et) ne C; in H et per compendium scriptum, cuius supra priorem partem posita v, sed ea erasa; debet, ut non edd. ante Me; ut ne Quicheratus. — ne om. Bamb. — 16 om. Bamb. — incidit H^; Gell.; iudicet L, H^, G. — homine C. — 17 cf. Gell. XVI, 14. — plures usi loco Catonis; cf. lordani ed. Cat. frgm. pg. 44; Hertzii comm. in Gell. XVI, 14, 2; Beifferscheid. in Sueton. pg. 285. — finem lemmatis aliunde petitum adnotat Me. — 18 de suis virtutibus; contra Thermum. — scripsit L^, H, Bamb. — nam aliut properare schol. Bobiens. in Cic. pg. 2S9 ed. Orell. — 19 quic- quid H^, Bamb.; quid G; etiam in H^ quic delet.; et ita male cdd. Gell.; Paul. 235. — quodque, m. 2 quique, cd. Fesli pg. 234; quodque v. — unum quidquid; cf. Lachm. comm. in Lucr. V, 264. — matnre H; Paris. 7666; mutare rell. cum Paris. 7665; Bamb. — transit H, G. — is hab. Gell.; om. cdd. Non.; schol. Bobiens. — 21 proxima Bamb. 32 NONIVS MARCELLVS 441. 442 M. est veritati, ut sit saepe properare animo studiose ad res aliquas contendentis; festinare corpore necessitatibus obsequentis. Ver- gilius lib. IIII: et mediis pioperas aquilonibus ire per altum. 26 idem [Aen.] lib. II: festinate, viri: nam quae tam sera moratur seguities? || MATRONAE et MATRis FAMILIAS dissimilitudinem hoc modo ve- l teres docti separant quidam, ut sit matrona quae peperit semel, mater familias quae saepius. sed haec definitio videtur absurda, ad baec fidelis locupletiorque est: matronam, quae in matrimonio sit mariti, etiam ante susceptos liberos dictam mulierem. ita enim 5 a matris nomine futuri spe nuucupatam. matrem vero familias, quae in familia mancipioque sit aut mariti aut eius patris, etsi in mariti matrimonio esset. AVAKVM et AVIDYM ita disceruuntur. avarum enim semper 24 Aen, IV, 310 || 26 II, 373 || 2 docti quidam; cf. comm. 22 veretati L^. — saepe (sepe Bamb.) delet Me. — properare animi (animo M) Me; animi prop. cdd. — properare. aliter Non. Gellio usus duce properandi verbum definivit pg. 51 s. l. maturare. — 23 corporis ed. princ; Me. — obsequentis Me; obsequendi C, Bamb., qui seq. om. — 26 Aen. secl. M. — 27 festinare L. — namque tam id. — segnitiis L^. — 1 cf. Gell. XVIII, 6; Beifferscheidium in Suet. pg. 280; Isid. differ. 373; Orig. IX, 7, 13. — matresfamilias L, Bamb.; divisis partibus L, ut vid., solus hic et v. 3. — 2 docti; Aelius Melissus de loquendi proprietate. — 3 diffinitio Bamb. — obsurda Farisini 7665; 6; Lugd. — 4 ad pro at, ut JBTg. — locupletiorque est M; locupletiores C, Bamb. — non videtur scribendum: fidelior. — matromonio pr. L. — 6. 6 sunt Bamh. — mu- lierem. ita enim a matris nomine M; cf. infra; meliore tamen matris C, Bamb. — 6 futuri 31; futura L, H^, Bamb.; futurae K^, G. — spe; sqq. om. Bamb. — post spe leg. in L: m t' nomine; in H: .m. t, nomine; in G: mtull' nomine. — apparet errorem inde ortum, quod illud nomine cum a loco suo esset in marginem delatum, mox ut sciretur, quo esset referendum, matris vocabulum, f. compendio adhibito, ut solet fieri in notis talibus, prae- missum est eidem. — Gellii sunt haec: dictamque ita esse a matris nomine, non adepto iam, sed cum spe et omine mox adipiscendi (apiscendi); cf.et Serv. Banielis in Aen. XI, 476; qui etiam usus Gellio. — non bene Me secutus Brissonium: meliore tamen matris futurae spe matronae nomine nuncupatam ; Cuiacius: meliore tamen matris futura spe a matris nomine nuncupatam; Quicheratus: meliore tamen matris futurae spe et omine nun- cupatam; alii alia. — 7 aut mariti aut eius add. M. — patris Me; patris- familiae non bene lun.; patria C. — haec sunt Gellii: matrem autem familias appeliatam esse eam solam, quae in mariti manu mancipioque aut iu eius, in cuius maritus, manu mancipioque esset, quoniam non in matrimonium tantum, sed in familiam quoque mariti et in sui heredis locum venisset. — etsi in mariti matrim. tsset; h. e. etsi viveret maritus, ita tamen, ut nondum esset sui iuris, verum filius familias. — 9 Avarnm; ita et L, sed Avar in ras. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 33 442 M. 10 in reprehensione est * ♦ * aviduni autem ab avendo, quod est cupiendo, et a dilectione etiam honeste intellegi potest, ac per hoc aliquando malis, aliquando bonis adiungitur causis. ut Vergilius in Georg. lib. II: pascuntur oves avidaeque iuvencae. 15 Sallustius in Bello Catilinae: laudis avidi, pecuniae liberales erant. AVDACIA et AVDENTIA hoc differunt, quod audacia temeritatis est, audentia fortitudinis; ut Sallustius: audacia pro muro habetur [audentia]. Vergilius: 20 audentis fortuna iuvat; et: audentior ibo in casus omnis. et apud veteres saepe sic; quamquam et audaciam pro fortitudine 25 positum legerimus, ut Vergilius lib. VIIII: Irim de caelo misit Satumia luno audacem ad Turnum. [et: aude, hospes, contenmere opes; 30 qmd humanitatis sit potius quam temeritatis.] 13 II, 375 II 15 7, 6 II 18 Catil. 58, 17 || 19 Aen. X, 284 || 21 Aen. IX, 291 II 25 Aen. IX, 2 || 28 Aen. VIU, 364. 10 in repr. est. post Jiaec videtur haustum: quasi avidum aeris; ita enitn explicat Nigiditis ap. Gell. X, 5, 1. — post quod est habent cdd. etiam honeste (honestae L, jff); qiiae verha in v. 11 traiecit M. — 11 a dil. M; a delectione Hs; G; Banib.; a delectatione L; Ho; P; Paris. 7666; Ald. — 12 malis aliquando supra add. L.^. — 15 Salustius Bamb. — Catillinae L. — puto in Catilinae bello. — avide Bamb. — 17—30 om. edd. ante Ald. — 17. 18 audentiae vocahulum cum sit rarissimum, apud auctorem Nonii haee fere videntur fuisse: aliud est audacem esse, aliud andentem; audacia enim temeritatis est, audentia fortitudinis. cf. 443, 9; ib. 24. — Audacia et audentia; cf. 242; 262 l. audacia — temeritas; confidentia — temeritas, audacia. — porro respiciendum pg. 431 l. audacia cum comm. — audacia temeritatis est, aud. fort. ; ita cdd. 431; h. l.: audentia fortitudinis (fortitu- donis Jjj) sit; audacia temeritatis. — cet. cf. Cic. de off. I, 19, 63: audaciae potius nomen habeat quam fortitudinis. — temer.; om. relicuam l. partem Bamb. — Sallustius Catilinae bello pg. 431 et ita h. l. dedisse vid. Non. — cf. et 242 l. audacia. — habetur. secuntur in cdd. haec: et apud veteres saepe sic. quae post v. 23 in casus omnis collocanda docet lemma pg. 431. — 19 audentia secl. M. — Vergilius; Vergilius Aen. melius cdd. pg. 431; ubi nescio an sit libri nota hausta. — 24 quanquam Hqos; L ex corr. — 25 legeremus L^; legimus Ald., puto, recte. — ut om. Me. -- VIII G. — 28 — 30 haec, quae plane a sententia Nonii aliena, secl. M. — contempnere H. — quod (om. cdd.) — temeritatis primus add. lun. NoNi Mabc. C. n. ed. L. MvsLiiBB. 3 34 NONIVS MARCELLVS 442. 443 M. PKOSPICERE et RESPICERE distant, ut prospicere recte di- catur advorsum videre; respicere quasi retro spicere. Varro Manio: sedens altus alieno sumptu neque post respiciens neque || ante prospiciens. i FVROREM ab INSANIA hoc distare Cicero Tusculanarum lib. III ostendit: itaque non est scribtum: si insanus, set: si furiosus essit. insaniam enim censuerunt constantia, id est sanitate, vacantem tamen posse tueri mediocritatem officiorum et vitae conmunem 5 cultum adque usitatum; furorem esse rati sunt mentis ad omnia caecitatem. quod cum maius esse videatur quam insania, tamen eiusmodi est, ut furor in sapientem cadere possit, insania non possit. CONFIDENTIAE et FiDENTiAE discrctionem M, Tullius pandit Tusculanarum lib. III: qui fortis est, idem fidens, quoniam confi- lo dens mala consuetudine loquendi in vitio ponitur, ductum verbum a confidendo, quod laudis est. qui autem est fidens, is profecto non extimescit. discrepat enim a timendo fidere. INVIDIA et INVIDENTIA. Ciccro Tusculauarum lib. III: posset etiam in misericordiam, posset in invidentiam. non dixi [in] in- 15 32 Varro Manio || 2 III, 5, 11 || 10 III, 7, 14 || 14 III, 9, 20. 31 Jioc et seq. l. om. Bamb. — 31. 32 et respicere om. H^. — pro- spicere — videre. ita M; cdd.: advorsum videre prospicere recte dicatur. — spicere M; aspicere v. — cf. 52 l. faciem. — 32 Varro; cf. 133; 237 l. iimum; altum, ab alendo dictum. — sumtu H sec. Riesium. — 2 hoc f. delend.; et omittit Ald. — Furorem ab ins. boc distare (ita Ald.) Quicheratus; Furor ab insania hoc distat (discat L^) C. — 3 non esse L, H^. — scribtum (scriptum cuyi H L^); in XII tabulis. — cf. ed: Schoellii pg. 130. — sed si Gic; et {praec. s) cdd. — essit; escit Buherius; essit alii; esset C; esse incipit cdd. Cic. h. l.; id. de inv. II, 50, 148: erit; libri rhetoricorum ad Herennium I, 13, 23: existet (existat). — sane illud escit videtur verius. — cf. Wesenberg. comm. ad Tuscul. l. l.; Neuii gramm. lat. II, 595 sq. — 4 insaniam enim censuerunt constantia, id est sanitate, vacantem M; ins. en. cens. constantiam id est sanitatem C. — ap. Cic. editur: stultitiam (stultitia pars cdd. mel.) en. cens. constantia {ita Vatic; inconstantiam cdd. mel.), id est sanitate, vacantem; ubi conferenda Wesen- bergii nola. — sane videtur ab auctore Nonii illud insaniam interpolatum ; quem quidem scripsisse existimo in sequentibus: sanitate id est constantia vacantem. — 6 conmunem L; ed. Bas. — 6 atque L^, H, G. — usetatum ij. — furorem autem esse cdd. Cic. — 7 cecitatem H. — malus L, pr. H, G. — esset G. — S ins. non possit ed. a. 1476; ins. non C; et ut puto ipse Non.; non possit insania cdd. Cic. — 9 Confidentiae; cf. 262, 5. — 10 idem est fidens cdd. Cic — quoniam confidens om. L^. — 11 consuitudine L. — loquendi Cic; loquendum L^; loquentium L.^, H, G, Bamb. — ductur L^. — 12 a confidendo cdd. Cie. et Non.; puto a fidendo. vix enim Cicero potuit dicere illud confidere semper esse laudis. — fidens Cic; confidens C, Bamb. — his pr. H. — 13 confidere cdd. Cic; fidere Quiche- ratus; fidens C, Bamb. — 14. 15 et invidentii Bamb. — Tusculanorum L. — DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 35 443. 444 M. vidiam, quae tum est cum+ invidetur; ab invidendo auteni invi- dentia recte dici potest, ut ecfugiamus ambiguum nomen invidiae. — et lib. IIII: ut aegritudini invidentia. utendum est enim docendi causa verbo minus usitato, quoniam invidia non in eo, 20 qui ihvidet, solum dicitur, sed etiam in eo cui invidetur. AEGROTATio et AEGRITVDO. Cicero Tusculauarum lib. III: sed proprie, ut aegrotatio in corpore, sic aegritudo in animo nomen habet. IRACVNDVS et IRATVS, EBRIVS et EBRIOSVS, AMATOR et AMANS 1 et alia || quid inter se distent, Cicero discrevit Tusculanarum lib. IIII: aliud iracundum esse, aliud iratum; ut diflFert anxietas ab angore: neque enim omnes anxii qui anguntur aliquando * * ♦ inter ebrietatem et ebriositatem interest; aliud est amatorem esse, 6 aliud amantera. LAETARi et GAVDERE distant. [ut] Cicero Tusculanarum lib. IIII: atque ut confidere+ decet, timere non decet ♦ * * PERNiciTATEM et VELOCITATEM Cicero discrevit Tusculanarum 18 IV, 7, 16 fi 21 III, 10, 23 H 1 IV, 12, 27 !| 6 IV, 31, 66 || 8 V, 15, 45. ap. Cic. haec: etenim si sapiens in aegritudinem incidere posset, posset e. in mis., p. in invidentiam Cic. — posse (posset H^) in (om. Bamh.) invidiaiu (in m. 2 in ras. scriptum liabet H; eadem addittim ui) C, Bamb. — non dixi invidiam cdd. Cic; non dixi in (om. Bainh.) invidentia (invidentiam H^) C, Bamb.; cf. supra comm. — f. scrihend. in invidiam; ut I, 34, S3 discessns ab omnibns is, quae sunt bona in vita; vide ne a malis dici verius possit. — 16. 17 quae tum (cum L^) est c. inv.; etiam pro tum Buherius; item Bentleius. ac displicet neutrum, sed ita, ut scribatur: quae — est in eo, cui invidetur; cf. sequens exemplum. — invidentia; invidia C, Bamh. — 17 ut ecfugiamus Rothius; ut et fugiamus pr. L; et ut fugiamus (fugiam Hs) L ex corr., Ho, P, G, Bamb. — 18 egritudini Bamb. — 19 visitato Bamh. — 21 Tusculanorum L; H. — 22 egrotatio L, non Bamb. — 23 nomen habet Cic; nominavet L^; nominavit L.,; H^; Bamh. (hic in ras.); idem et G; nominatur H^. — nomen habet non seiunctum a dolore Cic. — 1 quid; que Bamb.; puto quaedam quid. — Tusculanorum L. — 2 estque aliud Cic. — 3 aliquando. seq. ap. Cic: nec qni anxii semper anguntur; ut; quae verha a lihrariis omissa non est improhabile. — 4 et ebriositatem om. L^; item meliores Cic libri. — aliud ap. Cic prima manu Gudianus; aliudque recte rell. — 6 distat L, G; non Bamb. — ut del. M; cf. v. 7. — Tusculanorum L, ut et V. 8; 16. — 7 confidere etiam Cic. cdd.; apud quem alii providere, alii cavere. — mihi videtur scribendum: non confidere. cf. 443 l. confidentiae. — non decet; hau^ta haec: sic gaudere decet, laetari non decet. quae cur exciderint manifestum est. — ea bene add. ed. a. 1480. — contra minime suhiungenda quae secuntur: quoniam docendi causa a gaudio laetitiam distinguimus. — haec Aldus addidit, qui pergit: ut autem innuit idem Cicero (cf. Tusc LV, 6, 13), gandium in sapiente et in rebus bonis semper est, laetitia etiam in malis et turpibus rebus esse potest. — 8 et habet Hos; P; ed. princ; om. L; G; Bamb. — velocitatem om. L; Bamb.; compungit G; 3* 36 NONIVSIMARCELLVS . 444. 445 M. lib. V: praestans valetudine, viribus, forma, acerrimis integerrimis- que sensibus; adde etiam, si lubet, pernicitatem et velocitatem. — lO et Vergilius Georg. lib. III hoc sensit: et inter dura iacet pernix instrato saxa cubili; ut illud sit celeritatis, hoc patientissimae fortitudinis. METVM, TIMOREM, FORMIDINEM, PAVOEEM CicerO discrevit 15 Tusculanarum lib. V: in quem autem metus, in eum formido, timiditas, pavor, ignavia. INNOCENS et INNOCVVM hoc distant, *quod sit innocens, non nocens; innocuum, inlaesum. Vergilius lib. X: et BBdere carinae 20 omnes innocuae. LEGERE et ELIGERE non sub cadem significatione intellegi vult Varro de re rustica lib. I : ^et quae pars arhusti ac vineae magis aprica, prius debet descendere de vite. in vindemia diligentis uva non solum legitur, sed etiam eligitur. legitur ad bibendum, eligitur 25 ad edendum'; ut sit legitur colligitur, || ut plerumque; eligitur l legitur melior quaeque de plurimis. MISERARI et MISERERI veteres his sensibus esse voluerunt, ut sit miserari flere et lamentari; misereri miserationem aiienis 11 III, 229 II 16 V, 18, 52 || 19 Aen. X, 301 || 23 I, 54, 1. p7o hoc prestantiam H; praestantiam P. — in mrg. 'H, G: pernicitatem velocitatem; virg. (Aen. XI, 718) pernicibus insignem {legend. ignea) plantis; tum H: pernix, patiens, perdurans. pernicitatem cicero discrevit et virg. — 9 prestans L, H, Bamb. — valitudine Bamb. — viris pr. L. — acerrimas pr. H. — integerrumisque Gic; integrisque (integris quae L) C, Bamb. — 10 libet L^; Paris. 7666. — et velocitatem om. C, Bamb. — relicua cum seq. lemmate om. Bamb. — 11 ut V. jff. — Verg.; cf. 368 l. pernix, perseverans. — 12. 13 et inter cdd. 368; hic add. Quicheratus. — duro H^, G. — pernix; ap. Verg. var. lectio: pernox. — cet. cf. Serv. eiusque interpolatorem. — 14 ill.; velocitas. — hoc; pernicitas. — haud improbabile vv. 11 — M recordatione l. quod legitur 368 ab interpolatore additos. — 16 metus ; scil. cadit. — in eum ; in eundem cdd. Cic, ut in praecedentibus. — 18 innocum pr. L. — distant ed. princ; distat C, Bavib. — 19 innocum pr. L. — 21 innocue Verg. libri quidam. — cet. cf. Serv. — 22 om. h. 1. Bamb. — Legere et eligere; cf. comm. in 332, 33. — eadem Quicheratus; ea C, Bamb. — 23 de re rustica Ald.; de rusticatione C. — et quae — magis om. edd. — 24 aprica Varro; africa cdd. — de vite. in vindemia Varro; vitae (vite H^) vindemia cdd. — diligenti docti ap. V. — ua, supra s praec scr. u, Gs. — 25 legitur Keilius addidit. — ap. Varr. illa sed etiam eligitur. legitur om. cdd. — ad vivendum G pr. H^. — 26. 1 eligitur ad edendum om. H^; m. 2 add. Hos^ {Hs post ut sit legitur); pro eligitur legitur {pr. elegitur Hs) Hs, sed corr. in mrg. — eleg. H^. — 2 legitur add. M. — 8 veteres H^; ceteri L; H^; G; Bamb. — in his Bamb.; Montepess. — 4 miserari mis. L^ DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 37 445 M. 6 casibus exhibere; et activo ad primum affectum, passivo ad seeun- dum. Accius Eurysace: ei rnihi, at etiam hadc erumna mihi luctum addit liictibus! alia persona: quid miserans tuam solitatem m^moras, formidans tibi? 10 idem Erysace: te c6nmiserabam magi' quam miserebar mei. et in multis similia, set aliquando variata generibus. ACEROSVM et ACERATVM. utrumque nove positum, sed distanti proprietate signatum. acerosum namque panem farre minus pur- 15 gato nec sordibus a candido separatis dicendum veteres putaverunt. Lucilius lib. XV: quae gallam bibere ac rngas conducere ventri farre aceroso, oleo decumano poena [cumano] coegit? hunc Graeci avtdnvQOv vocant. aceratum vero est lutum 20 paleis mixtum, ut laterariis usus est. Lucilius lib. VIIIL nam laterem qui ducit, habet nil amplius umquam quam conmune lutum et paleas caenumque aceratum. 6 Accius Eurysace || 8 Accius Eurysace || 10 Accius Eurysace; sed cf. comm. II 16 Lucilius 1. XV || 20 Lucilius I. IX. 5 activo. itaque audor Nonii putavit dicendum miserare. — 6 Eurisacae L^; H^; Euresacae L^; Eurysacae ed. Bas.; Eurisace H^. — videtur olim fuisse Erysace. cf. comm. in v. 9. — 7 hec erumna ed. princ.; haec erumna haec C. — dedit pro addit Hoi. — 8 illud alia persona ab interpolatorc additum haud immerito suspicati sunt nonnulli. — nec enim alias tali in diverbiis distinctione utitur Nonius. — 9 cf. 173 l. golitatem. — miserans M ; miserari {seq. i) C; f. miseras scribendum. ita infra formidas. — ufrumque tamen participium. — seq. in cdd.: id me Erysacem; quod refictum v. 10 collocavit M. — f. delend. Erysace et ex alia fabula petitus v. 11. — formidas C. — pg. 173: tuam solitatem memorans, formidans tibi. — 11 con- miserabam L^; ed. Bas. — miserebar lun.; miserabar C. — 12 liaec, a pleris- que Accio adscripta et in numeivs redacta foedissimos, correcta et explicata Nonio reddidimus Annal. philol. a. 1868 pg. 429. — et in multis similia, set M Q. m. et multi talia, set); et multis mei et L, H^; et multis talia et H^, O. — variata M; vexata C. — dicit Nonius inveniri etiam miserari et miserere. — ; 14 farre H; supra a scr. e sed id eras. (ferre -Ho.^); farre et P; ferre L, G, Bamb. — 14. 15 purgato H (post t supra scr. m. 3 i, sed id eras.); P; purgatio L, G, Bamb. — separatis nos in ed. Lucil.; Quiche- ratus; separato C, Bamb. — 16 Luc; cf comm. in Luc. XV, 13. — 17 bibere Paul. pg. 96 s. l. gallam bibere; vivere C. — rugis Ald., lun., libri Me. — ventri Paul.; ventris cdd. {seq. f); ac f. ipse Non. — 18 farce pr. G. — oleo lun.; olei C. — poena M; pane C; cf. comm. in Luc. — cumano del. Turneb. — 19 hunc {scil. panem) mrg. lun.; tunc (praec. t) C. — Greci L; G. — 20 laterariis mrg. lun.; lateraris C. — Luc; cf. Luc. IX, 23. — 21 nam huc revocavit lun.; cf. comm. in v. 22. — laterem lun.; latere C. — nihil C. — 21. 22 unquam quam lu/n.; nam quam C. — conmune L^ solus. — 38 NONIVS MARCELLVS 445. 446 M. MVLTVM et SATIS eo distant, quod multum infinitum est, satis finitum: avaris illud, hoc parcis seu continentibus applican- dum est. Lucilius lib. V: 25 nam si, quod satis est homini, id satis esse potesset, hoc sat erat. nunc cum hoc non est, qui credimu' porro divitias ullas animum illi explere potesse? et lib. XVIIII: denique uti stulto nil sit satis, omnia cum sint. 30 OMNE atque totvm volunt quidam esse || seiunctum, ut ab i omni plus esse totum putent, cum indiscretis inter se sensibus frequenter positum legerimus utrumque et cum significantia uni- versitatis. Lucretius lib. I * * * idem lih. III: totum video per inane geri res. 6 Vergilius in Bucolicis: omnia vincit amor. [et] idem Georg. lib. III: omne adeo genus in terris hominumque ferarumque et genus aequoreum, pecudes pictaeque volucres 10 in furias ignemque ruunt: amor omnibus idem. idem Aen. lib. VI: totamque infusa per artus mens agitat molem et magno se corpore miscet. quid quod totum, quod plus putatur, non pro cuncto ali- 15 cubi accipi potest? Vergilius Georg. lib. III: 26 Lucilius L V H 29 Lucilius 1. XVIIII || 4 I; cf. comm.; III, 17 || 6 X, 69 II 8 III, 242 II 12 VI, 726 i| 16 III, 377. et M; a C; ac FrancJcenus. — paleas FrancJcenus ; paleis C. — cenumque cd^, — aceratum F. Bousa; aceroso C. — non hene lun. e paleis; Passerat. coenoque acerato. — 24 parcis seu cont. H; parcis, se cont. L, G, Bamb. — aplicandum pr. L. — 26. 27. 28 potesset quid. a.p. Dousam; id. infra potesse (potisset — potisse lun.); h. l. L; G: potis esse (sesse pr. L) po- tisset; jHi.- potis esse potuisset; id. m. 2, del illo potis esse: potisset; mox ■H2/ ^' potisse; L, Hj^: posse. — non est; f. non sit. — illi M; mihi {praee. m) cdd.; mi v. — 30 uti lun.; ut C. — nihil C. — 1. 2 cf. Suet. pg. 283 l. omne et totum ibique comni. Beifferscheidii. — seseiunctum pr. L; puto seiuncta. — ab omni; i. e. quam omne. — esset G. — se add. Quiche- ratus. — sensibus add. M; cf. 445 l. miserari. — indiscretim, om. inter, Me. — 3 legimus Bamb. — utrumque et M; et utrumque C, Bamb. — 4 1 (III Me); potuit poni a Nonio I, 3S8 sq. vel 1089. — idem lib. III add. M. — 6 Verg.; cf. pg. 526 sub finem. — 8 et secl. M; f. olim additum fuit ad v. 9: et nos cedamus amori. — 9 omenumque, m. 2 ominumque, L. — 10 equorum L; H^; equoreum H^. — 11 ignem quaerunt L. — idem om. L. — 14 sae pr. L. — 15 alucubi pr. H. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 39 446. 447 M. totasque advolvere focis ulmos ignique dedere; ut sit totas integras, non omnes quae in mundo sunt, ulmos. 20 ENITI et INNITI et OBNiTi cum ex uno sint intellectu, acceptis tamen praepositionibus fit diversum. eniti enim potest videri ad aliquam gratiam aut honorem aut utilitatem erumnose tendere sive laboriose; quamquam in aliquibus gravius audiat, ut sint enixae pariendi labore defunctae. inniti autem incumbere mani- 25 festo est. Vergilius lib. VI: ille, vides, pura iuvenis qui innititur hasta. obniti vero est contra adversa obluctari. Vergilius saepe, ut: usque adeo obnixi non cedere; et alibi: 30 obnixi torquent spumas et caerula verrunt. Terentius Andria: pedibuB manibusque obnixe 6mnia facturum. INLIX et INLEX hoc discernuntur. ab inliciendo inlix; inlex 35 a quo lex non servetur. Plautus Poenulo: 1 quia illi tantae r^i fuimus || inlices. 25 Aen. VI, 760 || 27 Georg. IV, 84 || 29 Aen. 3, 208; cf. comm. || 31 I, 1, 134 II 35 in, 4, 35. 19 sit om. H^. — post integras L; JT, add. sint. — 20 Eniti et inmti et obniti. ita M; Niti, eniti, inniti et obniti QuicJieratus ; Niti inniti et obniti H^; P; Niti et obniti L; H^; G; Bamb. — sint M; sit G, Bamb. — ex uno — intellectu, h. e. ex eodem nitendi verbo ducta. — 21 proposi- tionibus L^. — eniti H^; Bamb.; niti rell. — ad M Ann. philol. 1867 pg. 403; aut C, Bamb. — 22 onorem L. — 22. 23 er. tendere sive lab. M; erumnoso (aer. ed. Bas.) tendere sine labore C; erumnos ostendere sine labore Bamb. — 23 quanquam L^, Hqps. — in aliquibus; sc. auctoribus; cf. cap. XX finem. — audiat M; audiatur {seq. ut) v. — f. quamquam aliquibus gravius videatur. — 24 enixe H. — defunctae ed. a. 1476; defuncti {seq. i) C, Bamb. — initia pr. L. — manifesto M; manifestum C; manifestatum Bamb. — 25 est. om. seq. Batnb. — Verg. ; cf. 353 l. niti — incumbere. — 26 iuves H^ ; iuvenes L. — imiititur H^; et ita apparet scriptum a Non.; nititur L, H^, G; cdd. Verg.; item Non. 353. — 27 saepe; sane haud rarum obnitendi verbum apud Verg. — ut add. M. — f. haustum: ut Georg. lib. IIII. — 29. 30 delet Quicheratu^; f. recte. — neque hoc improbabile scribendum supra ut Vergilius saepe nequ^ quidquam addendum toll endumque etiam v. 2S. — et alibi; cf. 420 l. verrere, ferire. — adnixi cdd. Verg. Aen. III, 208; IV, 583; Non. 420. — cerula C. — 32 manibus pedibusque melius cdd. Ter. — 34 Inlix et inlex. 11 ubique G, H; item L^ pr. 447, 1; 3; non Bamb. — ab iniciendo L^; Bamb. — 36 om. Plauti exempla Bamb. — Penulo C. — 1 quia illi tantae rei fuimus inlices. ita Nonii au^tor videtur legisse; cdd.: quid illi tantae rei fumus inlix (illix). — scd recte apud Pl. docti: qui illi malae rei tantae (malae ire it ante, marae ire it, similia cdd.) fuimns inlices. 40 NONIVS MARCELLVS 447 M. idem Persa: iniiire, inlex, lab^s, popli. [hoc est vivens sine lege, sine iure.] EEGASTYLVM et ERGASTTLVS, ut gcnere, ita intellectibus dif- 5 ferunt. nam neutro carceris locus est; masculino custos poenalis loci * * * Lucilius lib. XV: non ergastylus unus. et alius: indicem adposuit, quasi ergastylum, ut nemo senten- tiam libere possit dicere. 10 FREMERE et FRENDERE hoc disparantur, quod est fremere magnum sonare, Vergilius Georg. lib. II: fluctibus et fremitu adsurgens, Benace, marino. frendere alicubi cum gemitu vel iracundia miserum aut minax sonare, alicuhi frangere. Vergilius Aen. lib. III: 15 luminis ecfossi fluvidum lavit inde cruorem, dentibus infrendens gemitu. Pacuvius Antiopa: frenddre Nyctes. misera quae perp^ssa sum! Plautus: 20 ndc machaera dentes audes frdndere? 2 ni, 3, 4 II 7 Lucilius L XV || 9 orator aut historicus incertus || 12 II, 160 II 15 III, 663 II 18 Pacuvius Antiopa || 20 Plautus. 2 idem; cf. pg. 10 l. inlex et exlex. — 3 periure ap. Pl. Amhr. — caesura v. post in. — inlex. add. in cdd. illa: hoc est — iure; quae post v. 3 coUocata a Quicherato nos ut glosema seclusimus; cf. pg. 10. — populi cdd. h. l.; ut et pars eorum pg. 10. — 6 Ergastulum H^; Ergastilum G, Bamb. — et om. G. — ergastilus G, Bamh., ut vid. (ergastylus Lugd.). — ita om. L^ ; Lugd. — 6 poenalise^Z. Bas.;Bamh.; penalis L; H. — 7 haud dubie exemplum ergastili neutro genere positi haustum. — 8 ergastelus ij ; ergastilus G. — 9. 10 et alius. his alterius auctoris verba induci intellexit Lipsius. — quae secuntur ex oratione petita ut puta Catonis vel historici veluti Sisennae. — indicem I. Dousa; iudicem G; fuit qui coniceret vindicem. — post illud adposuit add. quasi ergastylum M; pro quo C post id quod est libere (liberae ij) hahet quasl ergastylus (ergastelus Lj^; ergastilus G). — sentiam Hi. — ergastelus ij/ ergastilus G. — posset Quicheratus. — 11 hoc; huius H^; hoc et Bamb. — disputantur Bamb.; distare putantur Paris. 7665; Montepess. — 12 conare Zyj. — V Bamb- — 13 bienace L. — 15 alicubi frangere add. M (alias etiam frangere Quicheratus). — cf. Paul. 91 l. frendere. — ante Aen. in add. H; sed id deletum, — 16 ecforsi L; etforsi H^^. — fluidum G; cf. de re m. 246. — 19 Nyctes (olim fuit Noectes vel Nuctes) M; noctes v. — Nyctes pro Nycteus, ut Perses pro Perseus, Orphes pro Orpheus. — misera nominativ.; non enim credo imperativum. — quae Bothius; quas C. — perpessa sum H^; Ald.; perpessarum L, H^, G. — f. illa misera e. q. s. suspensa fuere ab eis quae sequerentur. — 21 machaera Bothius; macheram (maceram H^) G. ita, per e, fere cdd. — d. aud. M; audes dentes G. — DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. V. 41 447. 448 H. Pacuvius Antiopa: fruges frendeto solido saxi robore. Accius Troadibus: 25 saxo frages frendas. FOEA et FOEi ut genere, ita [et] intellectibus discermmtur. ueutro enim ioca sunt quibus ius dicitur; masculino spatia in na- vibus; ut Vergilius lib. VI: inde alias animas, quae per iuga longa sedebant, 30 deturbat laxatque foros; simul accipit alveo ingentem Aenean; vel locus apertus ac patens. unde et gladiatores foros facere dicuntur cum longo circuitu sectantur. EDVCEEE et EDVCAEE hanc habent distantiam. educere est 35 extrahere; educare nutrire et provehere. Varro Cato vel de liberis educandis: educit enim obstetrix, educat nutrix, instituit || 1 paedagogus, docet magister. ABOESVS et ABOETVS significationes varias habent aborsus enim ille dicendus est, qui eiedus est in primis mensibus, cum con- ceptui exordium factum est; abortus, qui prope tempus pariendi: 5 tunc enim moritur quod nascitur. in plurimis haec reconditis in- venimus. 22 Pacuvius Antiopa || 24 Accius 'troadibus || 28 Aen. VI, 411 || 36 Varro Cato. nec, machaera, mi audes dentes fr.? Bothius; similiter Quicheratus, uterque male; f. nec machaera ei audes d. fr.? — 22 Anthiopa C. — 23 fruges H^; Ald.; fruge L, H^, G. — frendeto M; cf. v. 25; frendo C. — solido M; saxi robore Voss. (robore iam Scal. Coniet. pg. 157); solas acsic (sola sacsic ed. Bas.) probore (proborem If, ; probare, sed o supra scr., G) C. — probore pro robore; simillimus error 131, 4; 251, 32. — 24 actius H^. — 26 v. plenior, sed corruptus et interpolatus , legitur ap. Serv. Dan. in Aen. I, 179: nocturnam (/". ne tu iam) saxo fruges franges torridas. — 26 et om. L^; secl. M; cf. 434; 440; 447 l. specula; ora; ergastylum. — ita et tamen leg. 42S s. l fora. — 27 in avibus Bamb. — 28 Verg.; cf 101 l. deturbare. — 29 aliis Bamb. — 80 feros ij ; H^ ; foro Bamb. — 31 Aeneam ed. Bas., non Bamb. — 32 vel locus; bello cus L^; vel locuples Bamb. — ac; ae i, ; vel Bamb. — gladiator est pr. L. — huius lemmatis compendium legitur pg. 42S s. V. forum, ubi vide comni. — 35 extruhere Bamb.; extruere Faris. 7665; 6; Montepess. — nutrire Bamb.; enutrire {praec. e) C. — 36 obsetrix pr. L. — 1 pedagogus C. — docet lun.; hoc et (hoc est J3j) C; docet magister om. Ald^; qui primus hoc exempl. addidit. — 2i n. N. — signification L^. — 3 eiectus add. M. — 4 factum H^; Bamh.; factus L; H^; G. — qui add. M. — 5 puto tunc enim quod nascitur moritar. — quod Ifj; quid L, H^ , G, Bamb. — in e. q. s. om. Bamb. — reconditis; f. recondita; hoc reconditum ed. princ. 42 NONIVS MARCELLVS 448 M. szwkv8q0g55in8qqxnawa30e34t8653 270641 270572 2026-06-11T17:37:03Z Saumache 27923 multa contenta ex pagina removit, contenta nova: '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber V<br>de differentia similium significationum }} {{Liber |Ante= Liber IV |AnteNomen= ../Liber IV |Post= Liber VI |PostNomen= ../Liber VI }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=6 to=47 />' 270641 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber V<br>de differentia similium significationum }} {{Liber |Ante= Liber IV |AnteNomen= ../Liber IV |Post= Liber VI |PostNomen= ../Liber VI }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=6 to=47 /> 7onqjks2j6z0a7de2qcc4c6yih5stmi 270642 270641 2026-06-11T17:37:42Z Saumache 27923 270642 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber V<br>de differentia similium significationum }} {{Liber |Ante= Liber IV |AnteNomen= ../Liber IV |Post= Liber VI |PostNomen= ../Liber VI }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=6 to=46 /> f2rfgwlx84ig5r8hx3cfg70n4uqvdyk 270643 270642 2026-06-11T17:38:16Z Saumache 27923 270643 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber V<br>de differentia similium significationum }} {{Liber |Ante= Liber IV |AnteNomen= ../Liber IV |Post= Liber VI |PostNomen= ../Liber VI }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=6 to=46 /> 3sz91t6d91d26236lhchz2uu4qf4tr3 0 75021 270559 248340 2026-06-11T13:07:22Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/I. De proprietate sermonum]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber I]] 248340 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft archive] |SubTitulus=I.<ref>2 Codicum nostrorum tituli capitibus singulis praefaci ubi ab indicis differebant memoria, cum cura notatum. — praeterea inscript. in libris recentissimis aliquando immutatae vel omissae. de quo mihil fere relatum.</ref><br>Incipit<ref>Inc. om. C; Bamb.</ref><br>De proprietate sermonum<ref>idem, quod ἐτυμολογία.</ref> }} {{Liber |Ante= Index |AnteNomen= De compendiosa doctrina |Post= Liber II |PostNomen= De compendiosa doctrina/II. De honeste set nove dictis per litteras }} I M. <poem> SENIVM est taedium<ref>non indignum memoria praef. Gell. paragr. 11 legi: quibus in legendis ante animus senio ac taedio languebit. — tedium — tedio C, Monter., Bamb.</ref> et odium, dictum a senectute, quod senes omnibus odio sint et taedio. Cacciilus in Hephaestione:<ref>sunt II, — in Hephaestione. puto a N. in citandis scriptoribus semper fere omissam praepositionem. quae tamen ubi optimorum firmatur librorum consensu a nobis servata. — Hephaestione Bothius; Ephestione ed. a. 1476; efestone (f ex p fact. H.) C, Bamb.; effestone Paris. 7666.</ref> {{r|5}}<center>tum autem<ref>autem add. M; nam idem post tum om. in Livi versu 335, s. l. lustrare; f. tum ego.</ref> in senectute hoc deputo misérrinum, sentire ea aetate eumpse esse odiosum álteri.<ref>eumpse Fleckeisenus ann. philol. 1865 p. 506; Bergk. op. I, 395. eumpse pro ipsum, ut apud Pacuvium, Non. 124 s. v. icit, (ubi item libri enm ipsum). ita Fest. 278 reapse pro re ipsa; porro Ennius et Pacuvius sapsa pro ipsa. elegantiora quidem haec, quae tamen Ciceronis et Nonii consensu videntur refutari: schrire te actate ipsa esse odiosum alteri. — gravissime autem in ipso limine huius libri turboe oriae doctorum incuria. quos cum fugisset Ciceronem, qui affert Cacciili versus de sen. cap. VIII, hand sane peritum fuisse metricae comicorum — de qua re iipse testatur plenissime orat. 55, 184 —, Nonium ex Cicerone quam ex Nonio Ciceronem emendare maluerunt. nam is haec habet: tum equidem in senecta hoc deputo miserrinum sentire ea actate esse se odiosum alteri. in quibus illud in senecta interpolando apparet ab eo notatum, quod nescirci in senectute vulgari usu corripi posse secundam. neque magis recte habet, quod vulgo scriptum tum equidem in senectute, cum duplicatus initio trimerit anapaestus parum commendeur r. m. — itaque etiam equidem errore Ciceronis, negligentius ut saepe ab eo factum citato auctore, infectum in verba Cacciili. — Cicero autem hoc ut altis locis comicorum metricam artem ad aequidium ipsi tragicorum accommodavit normam, qui quanta sint usi legis severitate, apparet ex conversis ab illo Tusc. II, 8; 9; 10 Sophoclis et Aeschgli versibus; in quibus constitucualis docti non ubique versati feliciter. — etiam in secundo versu interpolatum a Cicerone, quod offenderetur eo quod est eumpse.</ref></center> ______ 4 Cacciilus Hephaestione. ______ NONI MARC. C. D. ed. L. MYELLER. nam aetatem malam senectutem veteres dixerunt. Plautus Menaechmis: . . . . . . . . . cönsitis súm, senectute, onüstún geró córpu', virés{{r|10}} religuére. ut adtás malást mérs, male érgóst. Accius Amphitryone: malán aetate mávis male mulcári exemplis ómnibus? Turplilus Philopatro: miserún puto, si etiam ístuc ad malam aétatem accesstí mali.{{r|15}} Pacuvius Periboea: parúmst quod te actas mále habet, ni etiam, heus, ád malam || aetátem adiungas crúciatum reticéntia?{{r|1}} Afranius Vopisco: si póssent homines délenimentis capi, onmés haberent núnc amatorés anus. actás et corpus ténerumst morigerátio;{{r|5}} hace súnt venena förmosarum milierum. mala adtas nulla délenimenta inventi. bonam aetatem quoque dicimus adulescentiam vel inventutem. M. Tullius de senectute: 'quodsi istis ipsis voluptatibus bona actas fruitur luhentius, primum parvulis fruitur rebus'. — nam pruden-{{r|10}} ______ 8 V, 2, 4 || 12 Accius Amphitryone || 14 Turplilus Philopatro || 16 Pacuvius Periboea || 2 Afranius Vopisco || 9 14, 48. ______ 8 Menechmis L, H, Bamb.; ita vel Meneemis whig. fere L, H, et ut puto G, quamq. Bas. pgg. 1; 3 (bis), 9 edid. Menaechmis. — 11 relinquere Bamb. — ut e. q. s.; cf. pg. 192 l. actas. — ut causale est. — mers; cf. Ritschel. Op. II, 652 sqq. — male ergost Spengel. de canticis Pl. pg. 277; mala est ergo Non. h. l. et 192. — mala ergost Pl. — 12 Amfitryone L, G, Amfytrione (y ex i facto) H, Amfytryone Bamb. — 13 malan M, an mala v.; f. malan aetate male mule. ex. mavis omn.? ut sit caesura cum imesi post ex. — 14 Filopatro codd. ubique; Φιλοπάτωρ fuit Antiphanis et Positivpri; sed Philopatóris non majis potuit tolerari a Turp. quam ab Ennio Hectóris; itaque id aptatum ori latino; ut et apud Graccos Avrinexegoc, Σώπετερο αl. — 15 alii trim. constituerunt, quorum prior finireitur post puto. — aetitem L_1. — 16 Pacubius L_1, Bamb. — 17 nisi Bamb. — heus M; hic H, G, Bamb.; om. L. — 1 reticenti H, G, Bamb., L_2; reticentia L_1, Galielmus. — 2 Afranis L_1. — 3 delinimen-tis Bamb. — 5 tenerumst M (nam est ubique inclinari, nisi quando inter-punctum ante, notum); tenerum et v.; cet. cf. Luer. IV, 1278 sqq. — mori generatio H, Bamb. — 7 delinimenta Bamb. — 9 M. Tull.; ita longe pluribus locis dictitur a N.; aliquanto rarius Cicero. — pro M. saepe in L, H integrum nomen scriptum, quod notare supersedimus, aliquando pr. m. men positum propter male intellectum compendium π. — istis ipsis Cic.; om. istis codd. — 10 libertius L_1, Bamb. — parvis G. — prudentissimae L_1. ===== Page 23 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 3 2 M. dissime noster Maro diei partem primam, quasi eius aetatem pu- berem, meliorem dixit nono libro: mme adeo, melior quoniam pars acta dieist. senium ipsum positum sic. Titinius Veliterna: 15 quod péstes, senia et iurgia semét diebus hisce foras emigrarunt! Novius Gallinaria: ó operae, coáctor, cantor, cúrsor, senium sónticum! Accius Epinausimache: 20 mórs amici sōbigit, quod mist sénium multo acérrimum. Pomponius Praecone posteriore: cálve, adportas núntium nóbis disparém, divisum: huíc seni senium ét metum. Lucilius Satyrarum lib. XV: 25 in numero quorum nunc primu' Trebellin' multost Luciu'; nam arcessit febris, senium, vomitum, pus. Turpilius Demiurgo: quia enim ódio ac senio mi haé sunt . . núptiae. || 12 IX, 156 || 14 Titinius Veliterna || 17 Novius Gallinaria || 19 Accius Epinausimache || 21 Pomponius Praecone posteriore || 24 Luc. lib. XV || 27 Tur- pilius Demiurgo. 11 die G. — partem primam v.; partes primas C, Bamb. — purerem L1, H2; partem, in mrg. puerum, Bamb. — 12 VIII l. id. — 13 pras actat H1. — 14 Titinius Bamb., Titinuss L1, Titinnius id. 2, II; (Titinnius in G ubique esse testatur Rothius in indice; et ita persaepe H1, et ex corr. semper fere L). — 15. 16 quod (supra scr. L2) pro quot. — iurgia producta finali propter caesaram. — semet diebus hisce foras emigrarunt M; sesemet diebus emigrarunt (emicrarunt L1, emigrarent H1). — 18 o operae, coactor; o Munkius addidit; operae, coactor Lips. antig. lect. V, 14; opere quae L, H2, G; opereque H1, Bamb. — cantor nisi labem traxit, illa satis inter se diversa coactor (i. e. pecuniam ac reditus domini qui colligit), cantor, cursor allittera- tionis opportunitate valentur esse tuncta. — 20 subicit L1; etiam in H g ex ala littera factum. — mini est odd. — 22 calvae L1. — adportas L1, ed. Bas.; app. rell. — 23 diversum Quicheratus; porro hiatus post quartam thesin in hoc poeta suspectus. — buie sempsenium Hqo. — 24 Lucilius; subinde Lucii, Luci, transfizo ut plurimum virgula l, aliquando et Lucilius legitar. — saturarum L1. — 25. 26 primus C, primum Bamb. — Trebelleis L1. — mul- tost Luciu' Lehm. comm. Lucr. pg. 66; multos titos lucios odd. — nam (ita iam Lehm.) arcessit M; narcessibai L, H1, Bamb.; narcesibai H2, G (literat in asi archetipo narcebat). — pus v.; plus edd. — 27. 28 in H illa Demiurgo quia enim (ut quaedam ex sequentibus) aqua infusa deleta. — mini edd. (in H ex ultimis quattuor verbis tantum hace potuere legi m — ae. — haec prius Bamb. — f. q. e. o. ac s. mi haece sunt nunc nuptiae). ===== Page 24 ===== 4 NONIVS MARCELLYS 3 M. Pacuvius Periboea: 1 métus, egestas, méror, senium, exilium; queis enéctu' sum. VELITATIO dicitur levis contentio, [dicta] ex congressione velitum. Plautus Asinaria: vérbis velitátionem fieri compendí volo. 5 idem Menaechmis: néscioquid vos vélitatí éstis intervós duo. Turpilius Lindia: compére verbis vélitarí; ad rém redi. Afranius Privigno: 10 intérea verbis vérba lactare ét labris intérse velitári, velicárier. Caecilius Pausimacho * * * Phrygiones sunt artifices vestium acu pictarum, a Phrygibus dicti, quod in Phrygia hoc genus artis polleat. hoc Vergilius probat 15 in lib. nono: 1 Pacuvius Periboea || 4 II, 2, 41 || 6 V, 2, 28 || 8 Turpilius Lindia || 10 Afranius Privigno || 13 Caecilius Pausimacho || 16 IX, 614. 1 Pacubius \( L_1 \), \( G \), Bamb., etiam II, sed m. 1 corr. — iboea metus e ex II examuerunt. — 2 macror \( G \), Bamb. — exilium, queis e. s. \( M \); cf. erectus siti Tantalus Cic. Tusc. I, 5, 10. — exiliumque et senectus cád. (que in II non comparuit). — 3 dicta sed. M. — puto a. c. — 5 verbivelitationem Meursius. — 6 Menechmis \( L_1 \), II, Bamb. — 7 f. velitatis, quoniam non probable est admissum a Plauto hiatum, ubi tam facile posset vitari. — 9 compere \( L_1 \), Bamb., compare \( H_1 \), comparece id. 2; comparece \( G \); \( L_2 \). — dedi Bamb. — 10 Privigno v.; Privigna \( G \), Bamb. — 11 verbis verba lactare \( M \); verba lactare \( G \), verbis lactare Bamb. — 12 velicarier; vellicarier Gerlachius; velificarier cád. — 13. 14 Cecilius \( G \). — Pausimachomum interent tamen — aut unde nigerrimus auster leat (lateat Bamb.), interposita pagina, quae inter 400 l. tamen verba: mulcato focde corpore postre, et 409 l. triste illa: et pluvio exciderat; cád. — rectus ordo restituitus \( M_e \); et tam in Paris. 7576, qui est sacc. XV, ad finem lemmatis velitatio notatum: haec vocabula sequentia ab hoc signo crucis ad aliam crucem debent interponi, et pg. 409: desunt quaedam vocabula incipientia a T, quae iuxta principium, ubi est hoc signum crucis, auctor est Quicheratus. — it Montepess., quo magis haec ad usos adaptaren-tur legentium, omissa illa Afranius Privigna — Caec. Pausimachomum interent tamen; tum posita ca quae sunt toga dicta est e. q. s. usque ad simul ac tetigit provinciam (409, 4); deinde continuatur l. hostimentum. — 15 leat nota insignitum in \( G \); in my. repetita cadem additum lic desunt quatuor lineae quae in autentico non erant scriptae. cadem adscripta legi in Victo- rino testatur M. — exedit autem et Caecilii exemplum et lemmatis Phryg. initium; quod quidem bene est restitutum a Rothio in Addend. pg. 460. — Vergilius; ita semper scriptum in I. testatur Rothius in Indice; item Zange-meisterus pg. 191; 2 ad l. artus; arva. G ubique Virgilius, ut puto; neque ex II aliud fere notatum. de quo semel monuisse satis. — h. l. Virgilius II, G, Bamb. ===== Page 25 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 5 4 M. vobis picta croco et fulgenti murice vestis; item in codem [nono]: o vere Phrygiae, neque enim Phryges! 20 Titinius Barbato: ... Phrygió fui primo benque id opu' scivi; religui acus aciúsque ero atque eraé nostrae ... Plautus Menaechmis: pallam ád phrygionem fétt confecto prándio. 25 Varro Cosmotoryne, \textit{περί φθοράς κόσμου}: Phrygió qui pulvinár poterat pingére, soliar defúgiebat. IIOSTIMENTVM est aequamentum: unde et hostes dicti sunt, qui ex aequa causa pugnam incunt. Plautus in Asinaria: 30 pár pari datum höstimentumst: ópera pro pecúnia. unde et hostire dicitur. idem in eadem: quin prómitto, inquam, hostire contra, ut mémineris; id est, aequa reddere. || 1 TOLVTIM dicitur quasi volutim vel volubiliter. Plautus Asinaria: demam hércle \textit{iam} iam de hórdeo, tolútim ni badízas. - Novius Gallinaria: 6 pestifera portentifera trúx tolutiloquéntia! 18 ib. IX, 617 || 20 Titinius Barbato || 23 III, 2, 4 || 25 Varro Cosmotoryno || 29 I, 3, 20 || 31 II, 2, 110 || 1 III, 3, 116 || 3 Novius Gallinaria. 18 nono \textit{seclusit M. — 19} Phrygiae — Phryges v.; Frigiae — Frigis L., II, Frigiae — Friges L., II; Frygiae — Fryges (Frygs Bamb.) G, Bamb. — 20 Titinius L., II, G. — 21 Frygio edd.; Frygio fui primo m. 2 add. in L. — benque id opu' scivi \textit{M propter r. m.}; benoque id opus scivi v. (op' civil Bamb.). — 22 atúsque Bamb. — atque re L, H, Bamb. — versus constituit Ribbeckius; cet. post nostrae videtur olim fusse verbum quod a vocali incipcret. — 23 Plausius Bamb.; cet. cf. 537 palla. — Menaechmis ed. Bas.; Menechmis L, II, Bamb. — 24 Frygionem L, G, Frigionem H, Bamb. — 25 Cosmotorne, r post to eraso; i ce e, ut vid., per rasuvam facto H. — 26 Frigio L, H, Bamb.; Frygio G. — 27 defugiebat (pingere) M; devigebat edd. — anapaestos instituit M (plura in hac satura codem fuere metro). — 28 hostis L. — 29 f. quia. — in om. G. — 30 dat. host. Plaut.; hostimentum datum est edd. et hic et 528 s. l. opera, ecc. quod tbi omissum est. — 31 ostire h. l. et 32 ut vid. G. — 32 punito Bamb. — ut menineris: Novius; minus eleganter edd. Pl. ut merneris; cf. Ter. Heautont. V, 1, 77 sq. — 1 quasi lutim G. — volubiter H. — 2 iaun iam M; iam edd. Non. et Plauti. — ordeo L. — 3 Callinaria L. — 4 portentifera vel portentifica Ribbeckius (apud Ovid. Metam. XIV, 55 variant edd.; ubi Heinsius praefert portentiferis; apud Laetantium aliquoties portentifens habetur); pontica fera C; ponticam fera Bamb. — sontica Gulleimus; inde nos aliquando sontica, atra; quod tamen minus placet propter allitterationem imminutam. ===== Page 26 ===== 6 NONIVS MARCELIUS 4 M. id est, volubilis locutio. Idem Macco Exule: 5 ...... em, dizi iturum hominem in Tuscos tolutim. [idem] Lucilius Satyrarum lib. VIII: si omne iter evadit stadiumque acolive tolutim. idem: velle tolutim hic semper et incepturu' videtur. 10 Varro Tribodite Tripylio, \textit{πεφι ἀφετῆς κτήσεως}: nam tít eens, qui ad vehendumst natus, túmen hic traditúr magistro, tít equiso doceât tolutim. Pomponius Decuma fullonis: ét ubi inslui in cóculeatum eetileum, ibi tolutim tortor. 15 Varro Agathone: hace postquam dixit, cedit citu' celsu' tolutim. CAPVIVM dicitur quicquid aliam rem intra se capit. nam sarcophagum, id est sepulchrum, capulum dici veteres volunt, quod corpora capital. Plautus Asinaria, dicens de sene: 20 périi, miseral ut ósculatur cárnifex, capuli decus! idem Milite: quid ais tu? tam tibi ego videor óppido Acherúntius? tám capularis? 5 Nov. Macco Exule || 7 Lucil. I. VIII || 9 idem || 11 Varro Tribodite Tripylio || 14 Pomponius Decuma fullonis || 16 Varro Agathone || 20 V, 2, 42 || 22 III 1, 33. 6 ἔ G, H, est L, Bamb.; septenarii partem agnoviti Munkius; molliores tamen erunt numeri tia: en, d. i. h. tol. in Tuscos. — 7 idem uncis seciusit M. — Saturnarum \(L_1\). — S onmem \(L_1\), \(H\), \(G\). — inter \(H_2\), \(G\). — 10 et add. Bouterwekius quaest. Lucil. pg. 12. — 11 Triodite \(L\), \(H\). — Tripylio Me; Trifolio odd. (sed in H prius fuit Trifilio). — πεφι ἀφετῆς κτήσεως Me; cdd. περιαρετησεως; cf. Serv. ad Georg. I, 34. — 12 nam pg. 105 s. l. equiso; sed cdd. h. l. — accus \(L\); equus \(H\), \(G\), Bamb. — magistra \(L\), \(H_1\), Bamb. — 13 equis edoecat \(L_2\), \(H_1\), Bamb. — 14 Pomponius; cf. 105 l. eculoes; 182 l. tortor. — 15 coculeatum Bucchelerus; cf. comment. in 105 eculoes; coletatum \(L_i\); coletatum \(L_2\), \(H\), Bamb.; clocletatum \(G\). — ibi; sic \(H\), (ib in ras.); Bamb., ut vidi.; ubi \(L\), \(G\). — 17 citu \(G\) m. 1, citus rell. — celsum eguitem signifi care coll. Pauli pg. 55 recte monet Forcellinus. Celsus \(Iun\). — 18 sarcofagum cdd. — 19 sepulcrum \(L_2\), \(H\). — 21 perii v.; peri cdd. — 23 quid ais tu? tam Me; quid ais totam cdd. Non.; at Plauti q. a. tu? itane. — acheruntius Bamb.; hacheruntius \(L\), \(G\); hac eruntius \(H\); Acheruntius libri Plautini. — primam in Acheruns et quae inde descendant a Plauto productam contendit Ritschelius; cf. proleg. Trin. pg. CLXXXI ed. prior.; LXVI poster.; cumque nunc guidem secutus sum, sed ut de ca re amplius quacrendum censcam. illi qui non accesserit ac à paragogicum admiserit in Plautum, hoc quidem loco poterit putare legendum oppidod Acheruntius. ===== Page 27 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 7 25 id est, capulo proximus. Pomponius Pappo praeterito: dum istos invitabis suffragatorés, pater, prius in capulo quam in curuli sélia suspendés natis. Lucilius Satyrarum lib. secundo: quom illic vidisseni Hortensiri Postumiusque, || ceteri item in capulo humo non esse aliunque cubare. Varro Cosmotoryne, \textit{περί φθροας χώσμου}: proptér cunam capulum positum nutrix tradit pollictori. 5 TEMVLENTA dicta est ebriosa, [dicta] a temeto, quod est vinum, quod attemtet. Plautus Aulularia: . quia temeti níl adlatum infellego. idem Truculento: sive adeo carét temeto, támen ab ingenio improbust. 10 M. Tullius de re publica lib. quarto: ita magnam habet curaan disciplina verecundiae: carent temeto omnes mulieres. — Varro Est modus matulae, \textit{περί μέθνης}: quis in órmí vita héluo \textit{πίνων δέπας} olfacti temétúm? 25 Novius Pappo praeterito || 28 Luc.1. II || 2 Varro Cosmotoryne || 6 II, 6, 6 || 8 Truculento IV, 3, 59 || 10 de re publ. IV || 11 Varro Est modus matulae. 25 idem L, H, Bamb. — Pomponius recte Ritschelius parerg. PI. 134; Novius v. — \textit{nam neque probable est Pomponii et Novii acqualtum Atellanae auctorum fuisse fabulas prorsas cognomines et mirifice confirmatur Ritschelii opinto altero fragmento quod legitur pg. 468 s. l. suffragant. apparet quippe irrideri Pappo Praeterito ineptum quendam eundeunque honorum cupidum senem. — eiusdem autem Pomponii fertur Pappus Agricola. — 26 istos v.; isto C, Bamb. — invitabis \textit{Lun.}, invitavis edd. — 27 suspendis id., suspendes \textit{Me.} — 28 Saturarum L_1, H_2. — lib. II G, Bamb. — 29 quom illic M, quem (in mrg. add. m. 1 in G) illi cum edd. — 2 cosïs materene L_1, G, cosïs. materene Bamb., cos (add. H, i) materene II, L_2. — xocuou L. — 4 pollictori Me; pellictori L_2, H_2, G, pellectori L_1, H, Bamb. — 5 temulentast mulier in- ventur ap. Ter. Andr. I, 4, 2; aquad Plautum adiectivum illud non videtur extare. igitur in fontibus Novii fuit potius lemmatis loco temetum; quod deinde cius socordia est inversum. itu bene procedit Plautinorum ordo exem- plorum. cf. et pg. 391. vituperare dictum est vitio dare. — dicta est; id est Montepess.; Parisim. 7665. — dicta uweis incl. M. — a temulento L_1. — 6 attemplet H, G, Bamb. — Plaut. Aulul.; cf. Fest. 364; Serr. in Georg. I, 344; Macrob. Sat. III, 11, 2. — 7 praec. ap. Plaut. alterius personae illud qui; quod f. a librariis Novii omissum; ut ap. Macr. l. m. — timenti L_1. — nilil edd. — allatum L_2, H, G. — 9 improbust docti; improbus L_1, H, improbus G, Bamb., L_2; timidus est impr. (impr.) edd. Pl. — 10 lib. III G, Bamb. — habet curaan M; b. viam edd. (h. vim \textit{Lun.}) — verecundie carente L_1. — 11. 12 Est modus matulae v.; et m. matula edd. — περιμεσήρ L_1, περιμοσήρ H_1. — 14 helio edd. (heio G m. I), helluo Jun. — πίνων δέπας M, qui et soldados restituit (πιών δέπας Lun.); olfacti temetum v.; πιοδέπας ===== Page 28 ===== 8 NONIVS MARCELLVS 5.6 M. idem Modio: trimodiam amphoram quaerendam temeti ac 15 farris modium. CINAEDI dicti sunt apud veteres saltatores vel pantomimi, ἀπό τοῦ κεινείν τὸ σῶμα. Plautus in Aulularia: ita fustibus sum molibr magis quam ullus cinae dus. idem in Milite: tum id saltandum nón cinae dus málacus aequest . . . idem in Sticho: lépidam et suavem cántionem aliquam óecupito cinadicaan; id est, quae ad saltandum movere possit. Lucilius Satyrarum lib. primo: stulte saltatum te inter venisse cinae dos. Varro, Ὅνος λύρας: mérentis ut quiétus ac demissu’ pes probandus Ἀμιλέως ἤρουκός, ίωνικός κιναίδου. EXERCITVM dicitur fatigatum, [dictum] ab exercitio. Sallustius i in Iugurtino bello: Nabdalsa exercito corpore. — Plautus Bacchidibus: quae sodálem ádque me éxéretios habét. Lucretius secundo: conciliis et discidis exercita crebris. 15 id. Modio || 18 III 2, 8 || 20 III, 1, 74 || 22 V, 5, 19 || 25 Luc. 1. I || 27 Varro Ὅοσc λύρας || 1 71, 1 || 2 Bacchid. || 5 II 119. olf. t. G, πιοδεποια facit temetum Bamb.; L, πιοσεπcol facite metum (m. 2 olface te m.); H, fere πιοσεπc. olfac te metum, m. 2 πιοσεπc. olfacit te metum. — 15. 16 Modio del. H₂; om. G. — tremodiam C, treodiam Bamb.; Paris. 7666. — quaerendam Quicheratus, que eandem edd. — temeti ac farris (ac farris Iun.); timetia (ita L₁, Bamb., prius f. H; temetia L₂, G, H) carris (caris Bamb., H₁) edd. — modum prius Bamb.. — 17 Cinedi H, Bamb. — 18 τὸ Iun. add. — in add. M; quod si displieuerit, infra bis erit delendum. — 19 submolibr edd. — quam mulus L, Bamb. — cinedus L, H, Bamb. (ita et in seq.) — locus petitus e sacena, cuius versus ex dimetris tam-bicis et monometris anapaestics hypercatalectis compositos esse statuit Spenge- lius pg. 294 sqq. — 20 Militem L, H, Bamb. — 21 aequae est L, H; aeque est G, Bamb. — atque ego add. ap. Plaut. — 23 cantionum (um in ras.) Bamb. — occipito G, occupito citam Bamb. — 24 possit v., posset edd. — 25 Saltrarum L₁. — lib. I G, Bamb. — 26 cinedis Bamb., (Montepessul. ci-naedis hic teste Quicherato). — 27 honos lyras (liras Bamb.) edd.; nec umquam gracee scriptus hic tit. trad. — 28 d. p. M, demissor C, Bamb.; demissior v. — 23 probandus G ezucesc H₁, ezuc escoc Bamb., L₁, atque ita idem plane m. 2, add. rursus supra litt. primis quinque, cum priores punctis essent notatae. — ηονικο (αφοκος H₁) edd. — κυναινον H₁. — 1 dictum del. M. — excritito H₁. — 2 Iugurtino L₁, Bamb., Iugurtinho tell. — abdalsa L₁. — Baccidibus L₁. — 4 q: L₁; q. Bamb. — atque L₁, atque tell. — 5 secundum C, Bamb. — 6 concilis edd. — et m. 2 add. L; ex Bamb. — crebis id., H₂. ===== Page 29 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 9 6 M. Afranius Suspecta: ita ut hufe ero adulescénti, cui suspicium† trádiáit, qui pér mest animi exécritus. 10 Vergilius lib. III: nate, lliacis exercite fatis. TENVS est laqueus: dictus a tendicula. Plautus Bacchidibus: nunc áb transenna túrdus lumbricum petit. pendébit hodie púlere: ita intendí tenus! 15 INLICERE est proprie inlaqueare. Naevius Lycurgo: alis in alios sáltus inlicite ilico, ubi bipedes volueres líno linguont lámina. PELICIS a graceo vocabulo significantiam sapientes inflexam putant, quasi pallex, hoc est ut παλλακάς. quodsi hoc non est *** 20 vana compositio nominis videri potest. CALVITVR dictum est frustratur: tractum a calvis mimicis, quod sint omnibus frustratui. Plautus in Casina: nam ubi domi sola sum, sopor manus calvitur. 7 Afranius Suspecta \| 10 III, 182 \| 12 IV, 6, 22 \| 15 Naevius Lycurgo VIII \| 22 II, 2, 3. ______ 7 Afrannius \( H_1 \) — S post ut lit. erasa in \( H \); aut \( L_1 \) — suspicionem Neukirchius; f. suspicionm in me (suspicium pro suspicio, ut exercitium pro exercitio, al.) vel suspectam memet reddiáit. — caesura post su, ut saepius ap. scaen. — 9 per add. M. — exercitur \( L_1 \). — 11 hacia — factis \( L_1 \). — 12 Bacciáibus \( H m. 2 \). — 13 nunc om. \( L_1 \). — hic tardus lumbricum apud Plaut.; tardus lubricum cad. — 14 pulcrae \( L_1 \), pulchrae \( H \), pulchre réll. — hitendi Bamb. — 15 Inlicere \( L_1 \), Montepess., Bamb.; Illicere \( L_2 \), \( H \), G. — propriae \( L_1 \), Bamb. — inlaqueare \( L_1 \), Bamb.; illaqueare \( L_2 \), \( H \), G. — hic propter lemmatum Plautinorum seriem excitissis Bacchid. 1151 sette coniceti Bucchele- rus apud Schmidlium pg. 10; site ea Nomi futi culpa, site librariorum. — Nevius \( L_2 \), \( H \). — Lygureo \( H_1 \), Lycurco id. 2. — 16. 17 alis in a. s. inl. ilico \( M \), alis sublimen (sublimen \( L_1 \)) alios saltus inlicite (ita Bamb.; inlicitae \( L_1 \); id. 2 illic.; illicite \( H \), G). — linguont \( M \), linguant (liquant \( L \); sic et \( H \), sed corr. m. 1) v. — illud sublimen ea sequente ubi videtur ortum; quod delatum in locum alienum facile labem potuit trahere praecedente s et sequente in; turbatum autem olim prioris versus maneus exitus declarat. — 18 pelicis I. propter id quod praecedit a Non. hic collocatum; qui aperte verbis ultimis tangit corum opintorem, qui a pelliciendo id vocabulum ductum relient; priora petita e Gell. IV, 3, 3. neque improbabile est a loco Plautino, velut Oistell. I, 1, 39 profectam N. disputationem. — Pelicis; Pellicis docti; Peliceos cád. — greco \( L \); \( H \). — infexam \( H_s \); infixam \( H_0 \). — 19 pallex Bamb., \( H_2 \) in marg., pellex \( L \), \( H_1 \), G. — hoce \( L \). — pallacis (pellacis \( H_1 \)) cád. — quodstí \( L_1 \). — 20 lacuna tia fere explicada: a pelliciendo ducta, nec vana e. q. s. — compositio \( L_2 \), G, Bamb. — nominis Inn., hominis cád. — 21 calvos etiam in Atellanis saepius fuisse ludibrio docet Pomponius. — inimicis Bamb. — 22 frastratui prius H. — 23 cf. Spengel. de cant. Plaut. 118. — sopor Plaut., soror cád. ===== Page 30 ===== 10 NONIVS MARCELLVS 6.7 M. Pacuvius Medo: séntio, patér, te vocis câlvi similitudine; 25 et: set quid conspicio? núm me lactans câlvitur aetás? Accius Eurysace: sed mémet calvor. vós istum, ut iussi, ócius || 30 abstrâbite. Lucilius Satyrarum lib. XVII: 1 si non it, capito, inquid, eum, et si calvitur, endo ferte manum. Pacuvius Doloreste: ni me câlvitur suspicio, 5 hóc est illad, quód fore occulte Oéax praedixit... Sallusius Histor. lib. III: contra ille calvi ratus. FRIGERE est et FRIGYTTIRE et FRITINNIRE sussilire cum sono vel erigi et excitari, quod quaecumque friguntur vel frigent nimio calore vel frigore, cum sono susum sussillunt. Plautus Casina: 10 ... nam quid friguttis? quid istuc tam cupidé cupis? Varro Virgula divina: et pullos peperit fritinientis. idem 'Ovos λύφας: 24 Pacuvius Medo || 26 Pacuvius (Medo, ut vid.) || 29 Accius Eurysace || 1 Luc. 1. XVII || 4 Pacuvius Doloreste || 7 Sallust. Hist. III || 10 II, 3, 49 || 12 Varro Virgula divina || 14 Varro 'Ovoc λύφας. 25. 26. 27. 28 calvi \( H_1 \), \( v \); catvi \( G \), \( L \), \( Laqd \), \( H_2 \); caty (\( y \) m. rec.) Bamb. — similitudine; et: set \( M \); similitudine sedet \( H_1 \), similitudine sed id. 2; \( G \); Bamb.; similitudines et \( L_1 \); id. 2 similitudine set. similitudine. sed quid \( v \); lacunae signum ante illud sed ponit Mc. — fuit qui coniceret séd quid conspicio? num memet lúctans aetas câlvitur? — lactens calvitur aevitas male Scal. — Aestes (potius erat Aceta) Bergkius. — 29 Actius Bamb. — Eurysace \( L \), \( H \), Bamb. — 30 ut add. Ald. — iussit otius Montepess. (otius etiam Bamb.). — 31 abstraite \( L \), \( H \); item Bamb., sed h supra adatio; extraite (vel extrahite) Montepess. — 1 Satirarum \( H \), \( L_1 \). — XVI Bamb. — 2 id Bamb. — inquid id.; \( H_1 \); inqui \( H_2 \). — endo Carrio; ergo edd. — 3 ferte manum \( M \) (ferto m. Carrio); fer dominum edd. — 4 Picubius \( L_1 \). — dolorest \( H_1 \). — cet. cf. comm. in pg. 90 I. conciere. — 5 ni me c.; ni c. Hermannus; me c. edd. — cavitur \( L_1 \). — 6 f. ante Sallusius excidit malum. — 7 Historiae \( L \), \( H_1 \), Histori id. 2; Histor. ed. Bas. — contra ille \( v \), contrullae \( L \), \( G \), Bamb., contrulle \( H \). — calutratus Bamb. — 8 frigutire \( G \). — feritinanire Bamb., \( L \), \( H_1 \), fitininire id. 2; \( G \); et fitininire om. in Montepess. testatur ed. Bas. — 9 exitari supra ser. c Bamb., exitari \( L \), ex- itare \( H_1 \); id. 2 et \( G \) exilire. — quecumque \( L \), Bamb., quencumque \( H_1 \). — 10 susum om. Montepess., \( L_1 \), \( H_1 \); susus sil. Bamb. — Platus Bamb.; lautus \( L_1 \); cf. 308 I. frigit. — 11 cupede \( L_1 \). — 13 e \( L_1 \). — fritininientis \( Iun. \), friti- nienisis \( G \), Bamb. — 14 onos \( H \), \( G \), \( L_2 \), onus \( L_1 \), Bamb. — lyras edd. ===== Page 31 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 11 7. S.M. 15 saépe totiús theatri tibias crebró fleetendo cómnutari méntes, origiánimos coram . . . DEFLOCCARE est adterere: tractum a vestibus sine flocco. Plautus Casina: péril flocco habébit tibi tam iam illic homo lumbós meos. 20 DEPEXVM dictum est laceratum. Terentius Heautontiumoruneno: égone? si sivo, ádeo exornatúm dabo, ádeo depexum, út, dum vivat, méminerit sempér mei. SARTORES dicti non solum a sarciendo, verum etiam a sariendo. Plautus Captivis: 25 sartór satorque sedierum et messor máxume. et in subsequentibus aperuit: non óccatorem príus audebas dicere? nam sémper oceant prín' quam sarinnt rústici. || 1 Varro Vinalibus, περί ἀφροδισίων: etenim sic vide. utrum a me mercedem accipit is, qui meas venit segetes ut sariat, an ego ab illo? sic [ego] cum tu sis sartor, si tu plus laboras quam ego do. 5 NAVTEA est aqua de coriis vel quod est verius aqua de sentina: dicta a navigiis. Plautus Curculione: 18 Casina post V, 4, 3 || 20 V, 1, 77 || 24 III, 5, 3 || 26 III, 5, 4 || 1 Varro Vinalibus || 6 I, 2, 4. 15 saepo Bamb. — teatri II. — tibias M, tibiiis v. — 16 commutari Scal.; commutare L1, commutare rell. — origi Bucchelerus mus. Rhen. XIV, 445; cf. comm. ad 308 frigit; frigi Non. — coram M, eorum v. — versus agnovit Vallemus cont. in Varr. satur. reliquias pg. 17. — accusat. c. inf. nescio an fuerit positus absolute. — cet. cf. Cic. de leg. II, 39 illa quidem quae solebant quondam compleri severitate incunda Livianis et Naevianis modis, nunc ut eadem exsultant et cervices oculosque pariter cum modorum flexionibus torquent! — 17 defloccare — flocco v.; deflaccare — flacco cdd. — atterere G, H, L2. — 19 perii Bamb., v., perit C. — h. tibi iam iam (vel tibi iam h.) M; h. tibiam H1, h. iam G, L2, H2, Bamb.; h. tam L1. — flocco habere ut apud Naevium nauco ducere. — perii, fusti defloccabit iam illic homo lumbos meos Studemundius lect. Gryphisraddicas. hiò. a. 1871 pg. 15 ex Ambroso., in quo tamen illorum quae sunt perii fusti pars legi non poterat. daque ita scripsisse Plautum probabile est. locum adsignavit versui idem Studemund. Hermae I, 289. — 20 Depexum, p in ras. L1. — Terrentius Bamb. — Heautontiumoruneno H2; Heautontiumoruneno Bamb. — 21 ego si Montepess., Paris. 7665. — cet. cf. ed. Vmpfenbachii. — 23 a sariendo; a sarriendo v., a serendo cdd. — 25 s. sartorque L1. — 27 hoc catorem H1. — audebas dibas L2; dibas del. m. 2. — 28 sarinnt Bamb., H2.; sarrinnt L, H1, G. — 1 περί ἀφροδισίων: etenim Ium., peri afrodisto nec enim cdd. — priora vinalia etiam Veneri sacra. — 2 a me Vallemus add. — segetis C, segetes Bamb. — sariat H2, sarriat rel. — 3 cum tu sis M; cum tussim (seq. s) C, cunctus sim Bamb. — sensus in fine mancus, ut puto, Nonii culpa. — 5 coris L1. — 6 navigiis M; nauciis L, H; nautis G, v.; cf. Fest. 165. ===== Page 32 ===== 12 NONIVS MARCELLVS 8 M. nam ómnium únguéntum odór praé tuó nautéást. idem Asinaria: naúteam bíbere malim, sí necesse stt, quam illam osculárier. 10 TRIGAE sunt impedimenta et implications; et intricare inpedire, morari: dictae quasi \textit{τρζχες}, quod pullos gallinaceos involvant et impediant capilli pedibus implicati. Plautus Curculione: quód tu argentum? quás mini tricas nárras? idem Epidico: 15 áliqua ope exsolvam, éxtricabor áliqua; id est, ex impedimentis liberabor. Lucilius Satyrarum lib. XI: nec mini amatore hoc opu' nec tricone vadato. Turpilius Demiurgo: judicia, lits, túrbas, tricas, cóntiones máxumas. 20 Afranius Epistula: ita intricavit húius hanc rem témeritas. Varro Gerontodidascalo: putas eos non ôtitus tricas Tellenas quam id extricaturos? — Plautus * * * 8 V, 2, 44 || 13 V, 2, 15 || 15 I, 2, 49 || 17 Luc. 1. XI || 19 Turpilius Demiurgo || 21 Afranius Epistula || 23 Varro Gerontodidascalo || 24 Plautus. 7 unguentorum \textit{Bamb.} — odor edd. \textit{Non. et Pt.} — pretuo \textit{H.} — 10 osculari \textit{Bamb.} — cet. melius propter r. m. Camerarius: bibere malim si necessum est (ita libri Plaut.) quam illane oscularier. — 11 impedimenta \textit{H.} — implications \textit{L., impl. rell.} — intricate \textit{H, Bamb.; hic care in rasura habet scriptum; in illo post c ori erasum adserit Sieversius; sed potius Onionsio credendum, qui intricenare agnoscere sibi visus est; intricenare \textit{L., G} (inticenare \textit{L.).} — impedire \textit{L., impedire rell.} — 12 \textit{τρζχε Me, tricae} (trice \textit{H.) edd.} — gallinaceos \textit{L., G, gallinacios L., H, Bamb.} — 13 impediant \textit{Bamb.} — implicati \textit{L., implicati rell.} — 14 quod tu argentum, quas mini tricas \textit{Bothius; q. a., quas (quasi) tu m. tr. edd. Non. et Pt.} — quas \textit{H cum rasura post s, Bamb., quasi rell.} — 16 extricabo \textit{H.} — aliquam edd. — 17 inde idem, id est \textit{Iun.} — imp. \textit{L., G, Bamb.} — in Sat. (Satir. \textit{L.), L, H, Bamb.} — 18 amatore \textit{Bamb., amore rell.} — tricone vadato passive; conf. Beutl. ad Hor. sat. I, 9, 36. — 20 trichas \textit{L., H, sed in hoc corr.} — maximas \textit{L., Bamb.} — 21 aepistula \textit{L., aepistola L., H, epistola Bamb.} — 22 supra intr. ser. in \textit{Bamb.: vel impedivit.} — hanc om. cum G ed. Basil.} — 23 eos e.; co edd. — concilius (pro non citius) \textit{Bamb.} — Tellenas \textit{Tursch. XVII, 21; conf. Arnob. adv. nat. Y, 28}: tricas quemadmodum dicitur conduplicare Tellenas; tellanas edd.; Atellanas \textit{Ald.} — 24 Plautus add. m. 2 in H; in L m. 2 punctis notatum addito ante compendio hoc: q et post simillimo. — in hoc relicua pars v., in G quattuor cum dimidia linearum spatium vacat. nullum defectus indicium in H, Bamb. — illud Plautus nescio an si defendant. ===== Page 33 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 13 25 CAPERRARE est rugis frontem contrahere et asperare: tractum a caprorum frontibus crispis. Plautus Epidico: || . quid illud est quod illí caperrat fróns severitúdine? 1 Varro Eumenidibus: . quin míhi caperratám tuam frontém, Strobile, omíttis? EXAMVSSIM dicitur examinate ad regulam vel coagmentum: est enim amussis regula fabrorum, quam architecti, cum opus pro-5 bant, rubrica inlinunt. Plautus Âmphitryone: . si véra haec loquitur, éxamussimst óptima. idem Milite: . inest in hoc emússitata súa sibi ingenua índoles; id est, examinata. idem Menaechmis: 10 ut hánc rem robis éxamussim disputem. Varro Toῦ πατρὸς τὸ πανδίον, περί πανδοποιίας: quare si dium gens est ad amussim, per me licet adsumas γενεθλιακόν. — idem Quaestionum Plautinarum lib. secundo: amussis est acquamen, levamentum, id est aput fabros tabula quædam, qua utuntur ad 15 saxa coagmentanda. Plautus * * * MVTVS onomapoeia est incertae vocis, quasi mugitus. nam mu sonus est proprie, qui intellectum non habet. Naevius Lycurgo: 26 V, 1, 3 || 1 Varro Eumenidibus || 5 II, 2, 213 || 7 III, 1, 38 || 9 prol. 50 || 11 Varro Toῦ πατρὸς τὸ πανδίον || 13 Varro Quaest. Plaut, II || 15 Plautus, sed cf. comm. || 17 Naevius Lycurgo VII. 26 Pl.; cf. 173 severitudine. — 27 quid id illud est Bamb. — 1 Eumindibus L, II. — 2 quid mini Moutepess.; id. ostendis pro omittis. — 3 examinata Bamb. — vel coagm. om. Montep. — quoagm. Bamb., coacm. L. — 4 amusis II.; regula supra ascr. L. — 5 illinunt L., II. — Amfitryone G, Amfitrione Bamb., Anfitrione II, L., Antitreone id. I. — 6 haec om. ed. Bas. — examassim est Plaut.; haec amussim (amusi, m. 2 amusim, II) est edd., exc. quod in Bamb. prius fuit exam. — S emusiatta Bamb.; cet. cf. Loew. Prodrom. 284. — ingenia L., — 9 in Men. L., G, om. in II, Bamb. — Menechmis II, Bamb., L., Menechmis id. I. — 11 row om. edd.; παραστοπισιον περι πανσοποισε L, G, Bamb., simillime et II. — ac quare ed. Bas. — 12 din edd., dinu Palmerius; idem genus. — f. es. — cet. cf. Verg. Aen. X, 228 sq. — adsumes G, adsumus id. 2; assumes L., II. — γενεθλιακόν Benth. ad Ter. Hec. I, 2, 88; tenco eucxov L, II., t. δικκον II., G, Bamb. — 13 id est Bamb. — lib. II Bamb., G. — acquamentum probabiliter Iun. — vel add. Ritschel. Parery. 179. — 14 levigamentum id. — aput L., aqud rell. — utantur L, II., — 15 coagmentanda Iun.; coagmentata II, Bamb., coacmentata L, G. — Plautus f. pertin. ad sequens l. et Mil. gl. 664; cf. Schmidt. de auet. N. 10. — 16 Mutus; nullum l. in II. — onomatopoeia L, Bamb., prius H. — voces L, II., — mu Gothofred. (f. mut); mutus edd. (mutos L.) — 17 propriae L., Bamb. — Nevius Lieurgo L, II, Bamb. ===== Page 34 ===== 14 NONIVS MARCELLVS 9. 10 M. dicite eó cum argutis linguis mutas quádrupedes. Accius Epinausimache: 20 item âd mestitiam mítam infantum quádrupedum. DISPENNERE est expandere, tractum a pennis et volatu avium. Plautus Milite: úbi lubet: dispémite hominem diversum et distémite. FOCVLA dicta sunt nutrimenta: unde et || foculare dicitur, ut 25 fovere. Plautus Persa: 1 ad edés! nam iam intus véntris fumant focula. BARDVM est vi propria [et] ingenio tardum. nam Graeci bardos tardos dicebant. Homerus Iliados XXIII: βάρβισται μὲν γάρ of Eœev καλίτευγες ζηποι, ημιστος δ’ ην αὐτὸς ἐλευνέμεν ἔθμα ἐν ἀγῶν. Plautus Persa: nimi’ tandem me quidem pro barda et pro rustica reor habitam esse abs te. INLEX et EXLEX est qui sine lege vivit. Plautus Persa: 10 impire, inhoneste, iniire, inlex, labés popli. ______ 20 Accius Epinausimache || 23 V, 1, 14 || 1 I, 3, 24 || 4 XXIII, 530 || 7 II, 1, 2 || 10 III, 3, 4. ______ 18 ductio Bamb. — 19 cum v., tum cdd. — quadrupedis id. — 20 Actius L₁. — 21 item.ac cont. Adolfus Schoellius. — mutam Iun., mutnam cdd. — infantum prius Luqā.; infantium C. — cet. conf. II. XYII, 426 sq. — 22 epandere H₁. — pinnis L₁, H₁. — 24 distendite C, Bamb. — distennite Mew- sius, coll. Don. ad Phorm. II, 3, 16. — cet. n. N.; nam dispennite, ut disten- nite, ad emolltendum sonum adhibitum a Pl. — 25 ut add. in L m. 2, ut vid. — 1 Platus L. — persit, sed corr., H. — 2 aedes cdd. — fumat, n supra ser. Bamb. — 3 propria et cdd.; del. et Quicheratus. — gregi L₁; greci L₂, greci H. — βασδεί Bentin. (vel. Ald.), sed étiam Paul. 34 bardus — trahitur a graeco, quod illi βασδεί tardos dicunt; ubi cdd. bardis dicunt. — 4 XXII ed. Basil. — 5. 6 βαρακcaustraσσιεστικανταγτη- cνητοημετροχειριστόσεκατειρενοφιαεκταση; ila I₃; exc. quod initio m. 1 habet ba, 2 afa; simillime H; in quo tamen prima sic scripta βαρακcaustr, add. supra a tertium m. 2 v; de G et Bamb. non constat. servandum duxi illad βάρβισται; ap. Hom. legitur βάρβισται. — S ita Pl.; tandem equidem cdd. — rustica L₁. — anapaesticum tetrametrum dimettur Spengel. de cant. Plaut. 386. — 10 inlex L₁, item hic et infra Bamb.; illex L₂, H, ilex G. — quis L₁. — vivit Montepessal., cd. Daniel., vivit Bamb., vivat C. — 11 impure L₂, G. — inhonesta L₁. — inlex Bamb.; lex L₁, illex G, illex H, L₂. — post inlex in cdd. collocata pg. 11 s. l. tororum illa torialim — appellabant. ea in suum loc. translata in el. a. 1470; unctis inclusa in G testatur ed. Bas.; etiam in L ante versus, qui constant his et torialium — qui in, item ante la- bant et post vitit indices notae m. s. XV vel XVI. post torialim dimidii versus spatium vacuum in L. — popul H₂, G. — cet. cf. 447 inlix. ===== Page 35 ===== DE PROPRIETATE SERNONVM. I. 15 10. 11 M. Lucilius Satyrarum lib. II: non dico. vivat licet et vagus exulet, erret exlex. Varro Sciomachia, \textit{περί τύφου}: postremo quaero: parebis legibus an non? anne exlex solus vivis? Lucilius lib. XXX: accipiunt reges, populus quibu' legibus exlex. 20 Cacellius Harpazomenen: quid närras, barbare indomitis cum móribus, inlitterato, inléz? Sisenna Hist. lib. quarto: armis, equis, commentibus nos magis iuverunt exleges: et minus honore dignos putabitis? — M. Tullius pro Cluentio: non quo illi aut exlegem Sullam aut causam pe- cuniae publicae contemplam atque abiectam putarent. \textbf{LVRCONES} dicti sunt a lureando; lureare enim est cum avi- ditate cibum sumere. Lucilius Satyrarum lib. II: || 1 nam quid Moetino subrectoque huic opu' signo, ut lurearetur lardum et carnaria fartim conficeret? 12 Luc. 1. II || 15 Varro Sciomachia || 18 Luc. 1. XXX || 20 Cacellius Harpazomenen || 23 Sisenna Hist. lib. IV || 24 34, 94 || 28 Luc. 1. II. 12 Lucius \( L_1 \) — lib. XII \textit{Bamb.} — 13 \textit{fuit qui conic}. numè dico: vivat. — vivat \( M \), vincat \textit{edd.} — vacus \( L \), \( H \), \textit{Bamb.} — exule terret \( L \); exulle terret \( H_1 \) — 15 sciomacia \textit{edd.} — \textit{περί τύφου Ald., περι τυφο (sic) L, H, περι τυφος Bamb.} — 16 quero \( L_1 \), \textit{Bamb.} — 17 vives \textit{Lun.} — 19 reges \( M \), leges v.; cet. cf. comm. in Luc. XXX, 76. — 20 Harpazomenen \textit{Ald.;} sarpazomenen \( C \), arpazomenen \textit{Luqd.} — Harpazomenen \textit{ubique N; apud Char. III:} in \textit{Agraçço- μένο, eademque varietas in Philemonis comodita reperitar.} — 21 indomitis cum moribus \textit{Ribbeckius}; cum ind. (indomibus \( L_1 \)) mor. \textit{edd.} — \textit{illud cum minus commentetur r. m., f. scribendum:} quid narras barbare, heus, cum ind. mor.? — 22. 23 illitterate \( L_2 \), \( H_3 \), \( G \), illiterate \textit{Hgo.} — inlex. Sisenna hist. \( M \); inlex (illex \( L_2 \), \( H \), ilex \( G \)) es (itu \( L_2 \), \( H \), \( G \), hes \( L_1 \); hist (t cum virgula) \textit{Luqd.;} hi sunt, misi male compendium intellectum, in res. \textit{Bamb.)} Sisenna \textit{edd.} — molitores cruut numeri in Caec. v., si legatur inlex, inlitterate; quamquam potest tolerari spondiacum vocabulum in tertio pede trimetri, cum sit composi- tum. — lib. IIII \textit{G, Bamb.} — commentibus \textit{G, Bamb.} — 24 M. om. \textit{Bamb.;} m. m. 2 add. in L; men. \( H_1 \), ih. id. 2. — 25 Sullam Cic., villam \textit{edd.} (unam prius L). — peentiae \( L_1 \). — 26 abiectam L. — putarent Cic., putarunt \textit{edd.} — 27 Lubraconis \( L_1 \); Luchrones, corr. Lurchones \textit{Bamb.;} Lurcones \( L_2 \), \( H \), \( G \). — lurchando \textit{edd.} — lurchare \textit{C pr. H_2, Bamb.} — enim in Montepessul. add. test. ed. Basil.; abest a rell. — 1 subr. F. Dousa; subjecto \textit{edd.} — 2 lurchare- tur \textit{Bamb., C pr. H_2.} — carnalia \( H_1 \). — fartim m. 2 add. L; furtim \textit{Turneb., Lun.} — post f. add. parum L, G, \( H_2 \); om. \( H_1 \), Montepess., \textit{Bamb.} — post illud confueret exempla tantum non omnia in cap. I om. Bamb. ===== Page 36 ===== 16 NONIVS MARCELLVS 11 M. Pomponius Syris: lapatium nullum útebatur; lârdum lureabát lubens. 5 Plautus Persa: perémiserve, lúreo, edax, furáx, fugax! Lucilius Satyrarum lib. V: vivite, lurcones, comedones; vivite, ventres. Varro Eumenidibus: 10 contrá cum psalte Písia et cum Flóra lureare ác strepis. TORORVM et TORALIVM designator est Varro de vita populi Romani lib. primo: quod fronde lecticae struebantur, ex eo herba torta torum appellatum. hoc quod iniciur etiamnunc toral dicitur; lecticam qui involvebant, segestria appellabant. 15 CONCENTVRIARE est colligere, dictum a centurils quae ad suffragia conveniebant. Plautus Pseudolo: cum cóncenturio in córde sycophántias. Terentius Phormione: égo in insidis híc ero 20 subcénturiatus, síquid deficiés. FINITORES dicebantur, quos nunc agrimensores dicimus, [dicti] quod finis dividerent. Plautus Poenulo: eius núnc regiones, limites, confinia detérminabo: eius re égo finitor fáctu' sum. 25 4 Pomponius Syris \| 6 III, 3, 16 \| 8 Luc. 1. V \| 10 Varro Eumenidibus \| 12 Varro de vita populi Romani lib. I \| 17 I, 5, 159 \| 19 I, 4, 51 \| 23 prol. 48. 5 lapatium edd. — lurehabat L, G; lurehabar H, lureabat id. 2. — 7 perenniserve Plaut.; perennis herbae edd. — lureo edd. — fucax (pro fug.) prius L. — 9 ventris edd. — 11 ac str. Gerlach.; at str. edd. — 12 ef. quae sunt nodata ad. pg. 10 I. inlex. — tororum M, torialim edd. — torialim et om. Montepess.; Paris. 7665. — torailum Luqd.; torialium C. — divita L. — populi Romani; in G plerumque, aliquando citam in II, L positum p. r. — 13 libro I G. — quod fronde lecticae struebantur M; cf. Varr. d. l. I. V, 166 (q. fronde lecticae struebant Madvigius Adversar. II, 654); quod frontem lecticae struebant (lectica est ruerant L, lectica est ruebant H) edd. — ex eo M, ex ea v. — erba supra ser. h Bamb. — 14 torium L. — torus Varro I. m.; sed ef. Fest. 355. — 15 laceticam Bamb. — qui; cf. Varr. I. m.: qui lecticam involvebant, quod fere stramenta erant e segete, segestria appellarunt. — adpellabant ed. Bas. — 16 ad m. I L. — suffragilis Bamb. — 17. 18 Pseudolo: cum v. (dum recte edd. Plauti); pseudolo cus (pseudo locus m. I) L; pseudolo cui (pseudulo G; cui ex cus rad. fact. H), G, H. — centurio G. — sycophanitas v.; sycoñanta est (sicof. est H) C. — 19 Formione C. — 20 hiç add. v. ex Ter. — ero om. edd. praeter H. — 21 deficias Bembinus. — 22 arimensoris L. — dicti seclusii M. — 23 Poenulo L., G, Penulo H, (Poenullo L., Pelulo H.). — 25 ei melius edd. Plaut. — re Quicheratus, rei C (regi prius H). — finitor factu' sum Muretus var. lect. XVII, 14; sum factus finitor (sum om. vetus Cainerari) edd. Non. et Pl. ===== Page 37 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 17 11. 13 M. PASSVM est proprie rugosum vel siccum. Plautus Sticho: in portum ventó secundo, vélo passo pérventi; id est laxo et rugoso. unde et uva passa dicta est quod sit rugis implicata. Plautus Poenulo: || i siguidem es tu mecúm futurus pro úva passa pénsili. Lucilius Satyrarum lib. XVIII: rugosi passique senes eadem omnia quaerunt. EXSPES dicitur sine spe. Accius Eurysace: 5 ille órbus, exspes líberum. idem Medea: éxul inter höstis, expes, éxpers, desertús, vagus. EXVLES dicuntur extra solum. Vergilius Georgicon lib. III: longegue ignotis exolat oris. 10 et in consequentibus: et stabila aspectans regnis excessit avitis. VESTISPICI appellabantur vestium custodes servi, quod frequenti diligentia vestis spiciant. Plautus Trinummo: nox datur: ducitur familia tota; 15 vestispici, unctor, aurì custos. Afranius Vopisco: nóvi non inscítulam ancillulam vnam vésperei here vestispicam. Varro Pappo aut Indígena: nastureium [indige] non [in] vides 20 ideo dici quod nasum torqueat; vestispicam quod vestem spiciat? 26 II, 2, 45 || 29 I, 2, 99 || 2 Luc. I. XVIII || 4 Accius Eurysace || 6 Accius Medea || 8 III, 225 || 19 ib. 228 || 13 II, 1, 21 || 16 Afranius Vopisco || 19 Varro Pappo. 26 propriae \( L_1 \), Bamb. — 28 se pro sit \( L_1 \) — 29 implicata edd. pr. \( L_1 \). — Paenulo II. — 1 siguidem es tu mecum v.; siguide aes tu mecum \( L \), G, siguid ea estum ecum II, id. 2 siguide aestum ecum. — pro una II. — 2 Lucius \( L_1 \). — Stiyrarum L. — libro VIII Id. — 4 Expes \( L_2 \), G. — Enrisace \( L \), II. — 5 orbis \( L \), II. — expes edd. pr. \( L_1 \). — 7 exuli edd. — expes C. — 8 Exsules Bamb. — Georgicon \( L_2 \), II, G; Georgius \( L_1 \). — 9 exulat C pr. \( L_1 \). — 13 vestes \( H_2 \), Bamb. 2. — spiciant M, coll. pg. 16 I. extispices; inspiciant edd.; cf. Varr. d. 1. I. VII, 12. — 14. 15 vestispicium II.; vesti- spica Ambros. PL, vestiplice ètusdem B, C, D. anapaceticis dimetris discribit Spengelius pg. 418 ita: nox dátur, ducitur familia totá, vestiplica (ita Ritschelius), unctor, aurì custós. — 16 Vobisco \( L_1 \). — 17 inscítulam Guliehn.; inscituram (insti- turam II.) C. — 18 ancillulam uman Onionsius pg. 96; ancillunam II., an- cillulam rell. — vesperei M, vespere et edd. — here add. M (vestrae erae vestispicam Ribbeekius). — 19. 20 Varro — vestispicam om. L. — Indígena: nastureium Oehler; indige \( H_2 \), G; indie \( H_1 \); nastureium (u priore ex r facto II) H, G. — indige post n. add. II, G, om. ed. a. 1476. — non M (ita alibi id. NORT MARC. C. D. ed. L. MVELLER. 2 ===== Page 38 ===== 18 NONIVS MARCELLVS 12. 13 M. SYPPILARE est involare vel rapere, a pilorum raptu; unde et furtum passi compilati dicuntur. Plautus Truculento: hace cúm video fieri, sufuror, súbplio, de praéda pradam cúpio. Cacciilus Nauclero: 25 súbpliatumst [eum] ... átque ornamenta ómnia. || Pomponius Sarcularia: 1 altór amat potat pródigit, patrém subpilat sémper. AVSTRA proprie dicuntur rotarum radii, ab auriendo; sicuti graece antlia. Lucretius lib. V: ut fluvios versare rotas atque austra videmus. 5 VETERINA animalia dicuntur omnia quae vehere quid possunt. Lucretius lib. V: et genus omne quod est veterino semine partum. idem: ne forte ex homine et veterino semine equorum. 10 CREPERA res proprie dicitur dubia: unde et crepusculum dicitur lux dubia et senes decrepiti dicti in dubio vitae constituit [creperum bellum, anceps et dubium]. Lucretius lib. V: exacquataque smt creperi certamina belli. Accius Phoenissis: 15 ... quae ego euncta ésse fluxa in meá re crepera cónperi. idem Telepho: 22 II, 7, 15 || 25 Cacciilus Nauclero || 1 Pomponius Sarcularia || 4 V, 516 || 7 V, 865 || 9 V, 890 || 13 V, 1296 || 15 Accius Phoenissis || 17 Accius Telepho. 21 Subpilare Bamb., prius II. — inde II. — 22 compilati Iun., compilari edd. (complari L.). — 23, 24 cf. Spengel. 424. — fieri (punct. sub f add.) L. suppilo C pr. L., — 26 suppilatum est G. — eum ca praecedente est videuw ortum. futi qui coniceret súbpliatumst adrum et argentum tique o. ó. — ormenta L, H.; osnamenta coll. Varr. de l. lat. VI, 76 probabilier Spengelius. — 2 a. amat, potat Gulleimus; alteram adportat (apportat L., II) C. — suppilat C pr. L., — 3 Austra C; item edd. Lucr.; et sic Laclim. — Haustra Bamb. — propriae Bamb. — radii Madv. Advers. II, 654; cadi v. — auriendo C; Bamb.; in hoc supra ser. h. — sicuti — antlia om. Bamb. — 4 graece ãrrtua v.; graece antlia G, grece antlia L., H., gre taccant lia L., II.; f. serib. sicuti [graeca] ãrrtua. — 5 vidimus L. — 8 partum Lucr., parturendi edd. (seq. inde). — 10 ne forte ex h. et Lucr., torte homine edd. — quorum edd. pr. II. — 11 propriae Bambergens., item prius L. — 12 lux add. L., — dicuntur in dubio Montepess., Bamb. — 13 creperum bellum, anceps et dubium uneis incl. M. — 14 exacquataque II.; exacquataquae L., — 15 Foenissis (Foenissi II.) edd. — 16 conperi L., comperi rell. — 17 Telefo (Taclefo H) C. ===== Page 39 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 19 nunc tu în re crepera tnă quid capias cónsili vidé. 20 Lucilius Satyrarum lib. V: set nunc solu' mili in magno merore metaque, tristitia in summa, crepera re, inventu' saluti's. Pacuvius Doloreste: nón decet animum aégritudine fn re crepera cónfici. 25 Plautus [in] Asinaria: quí quidem cum filio, pótet una atque úna amicam dúctet, decrepitús || senex. 1 Varro Mysterils: prisca hórrideis slént oraela . . crepera in némoribus. AVERNVS lacus idcirco appellatus est, quia est odor eius avibus 5 infestissimus. huius rei manifestator est Lucretius lib. VI: principio, quod Averna vocantur nomine, id a re iupositumst, quia sunt avibus contraria cunctis. unde et Vergilius lib. VI: inde ubi venere ad fauces grave olentis Averni, tollunt se celeris. 10 et postea in codem libro: quam super haut ullae poterant impune volantes tendere iter pinnis. talis sese altius atris faucibus effundens supera ad convexa ferebat. 15 YITVLANTES veteres gaudentes dixerunt; dictum a bonae vitae 20 Luc. 1. V \| 23 Pacuvius Doloreste \| 25 V, 2, 12 \| 1 Varro Mysterils \| 5 VI, 740 \| 8 VI, 201 \| 11 ib. 239. 18. 19 consilii edd. — f. núne tute in re crepera tua quid cónsili capias (cons. cap. tam Bolhius) vide; Luchs. stud. Argent. I, 72: nunc tu in re crepera vide quid capias consili. — 20 Saturnrum \(L_i\). — 21 set nunc M; solu' Lachm. comm. Luer. 67 (solus tam Me); sammut solis edd. — macroro G. — metuque add. Scal.; cf. Luer. VI, 1183. — 22 summa v.; summo edd. — re add. Lehm. (in re Scal.) — saluti's Lehm., salutis v. — 24 non m. 2 add. H. — decet Lehm.; vetet edd. — aegr. ed. a. 1476; aegritudinem edd. — 25 in del. M. — 27 potet una atque una Plaut.; potest unam atque unam edd. — ductet Plaut., ducti et Ho\(_1\); ductitet Ho\(_2\) (ductit Its\(_1\), ductit Its\(_2\)); ductiet testante Gerlachio I.; duti et id. auet. Zangem.; ductitet G. — decrepetus \(L_i\). — 2 horridels (seg. s) M; horrida (orrida \(H_i\)) v. — 3 oraela v.; ora elam edd. — post oraela lacunae signum posuit M. — 5 hums \(L_i\). — manifestator \(L\). — VI v.; V edd. — 6 quod edd. Non. et Luer.; quo Lehm. — nomen \(H_2\). — ab re edd. Luer. — 7 inpositum \(L_1\), inpositum rell. — 11 in codem M; in co v. — 12 haut \(L_1\), haud rell. — impunae \(L_1\), impune \(L_2\), H, G. — 13 pennis \(L_2\), \(H_2\), G. — sesse \(L_1\). — altius C; hal. v. — 15 vitulantes \(L', H, Bamb.\); vitulantis ed. Bas. ===== Page 40 ===== 20 NONIVS MARCELI.VS 14. 15 M. commodo; sicuti qui nunc est in summa laetitia, vivere eum dicimus. Naevius Lycurgo: ut fu venatu vítulantis & suis' lucis nos mitiant poénis laceratós feris. EXTORRIS dicitur extra terram vol extra terminos. Accius 20 Eurysace: mine per ternas vágus, extorris, régno exturbatus, marf. Turpilius Lemmis: néque durare póssumus; ita húius insciéntia ac deméntia extorrém facit. 25 Sallustius in Ingurtino bello: sicuti videtis, extorrem patria, domo, inopen et coopertum miserris || ecfecti. — Vergilius Aen. lib. IIII: 1 finibus extorris, conspectu avulsus Inli. ENODA significat explana; et quae sit proprietas, manifestum est, hoc est, nodis exsolve. Accius Eurysace: tu abs té quod quaero enóda et quei sis explica. 5 idem Alplesiboea: quíd ita? tanne obscûre dictumst támve inenodalile? Ennius Telepho: vérum quorum líberi letó dati súnt in bello, nón Inbenter haée onodari addiunt. 10 17 Naevius Lycurgo XI || 20 Accius Eurysace || 23 Turpilius Lemmis || 26 14, 11 || 27 IV, 616 || 4 Accius Eurysace || 6 Accius Alplesiboea || 8 Ennius Telepho. 17 Nevius \( L, H. \) — 19 lucis \( Me \); locis \( edd. \) — laceratos \( M \); cf. Pacuv. pg. 179 s. v. tortu; decoratus \( L, H_2, G \), decoratis \( H_1. \) — 22 extorris, regno exturbatus potius quam extorris regno, exturbatus legendum Novisi lemmate fú probabile. — ceterum male, ut puto, Scal. obsequente Hermanno haec anapaestis dispescuit, quorum prior funtetur v. extorris. — certe illa hand dubie anapaestica, quae leguntur 193 s. v. anfractum, non potuere non intervallo distare longiore ab eis, quae habentur h. l. — mari; sequebatur ut puto iactor. fuit qui conic. mori, cui subicctum esset opto vel simile. — 23 Lemmus \( L, H. \) — 24 possumus \( M \), possunt \( edd. \) — 25 insolentia Maclius. — ac Boliius, atque \( edd. \) — 26 Ingurtinno \( edd. \); sed in \( L \) ln m. 1 vel 2 supra add. — sicut fertur ap. Sall. — 27 ecfecti \( M \); et fecit \( L, H_1 \), effecti \( H_2, G \). — Aene \( L_1 \), Aeneidis \( L_2, H \), Aeneidos ed. Bas. — 2 complexu av. Verg. — 3 explena \( L_1 \). — 4 exsolv o \( L_1 \); illa hoc — exsolve f. glosema. — Eurisace L. — 5 tu abs te quod quaero onoda \( M \); tu autem quod quaero onoda (quero inoda m. I) \( L \); tu autem q. q. abs te enoda \( H, G \). apparet abs te nihil esse nisi dittographiam, quam vocant, illius autem, quod olim fuit anste, ideoque in \( L \) omissum, in \( G, H \) traiectum in locum alienum. — qua sis \( L_1 \), quae sit id. 2; quod ex init. l. irrepsit; qui sis \( H, G. \) — 6 Alfesiboea C. — 7 'quid ita?' tanne Both. ed. II; quid tam \( H_1 \), quid itam \( H_2, G \), qui ita L. — obscure dictum est Boliius, obscuri dicunt est C ('libri habent: quiditam obscuri dicunt est' Me.) — 8 Telefo \( edd. \) — 9 lacto \( L, H \). ===== Page 41 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 21 15. 16 M. Turpilius Demetrio: ab initio, ut res sit gesta, enoda mihi. Pacuvius Periboea: gnate ordinem omnem, ut tit erit, enoda patri. 15 M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: haec igitur nobis explicanda sunt; sed si enodatius, vos ignoscetis huius aetati. — Varro de vita populi Romani lib. primo: neque ita ut in singulis rebus diutius morennur, ut dixi, atque enodare subtilius velimus. 20 GRVMMVS dicitur agger, a congerie [dictus]. Accius Oenomao: quemedinque insitteram grümmum aut praecisum ingum. TORRVS dicitur fax: unde et torridare dicimus conburere. Accius Melanippo: régina, escit témpus, cum hice tórrus, quem amburi vides. 25 idem Meleagro: cúm suae vitae finem, aetatis interaccioném fore Méleagro, ubi ubi tórrus esset interfertus flúnmeus. 1 EXPECTORARE est extra pectus cicere. Accius Phoenissis: incúsant ultro; a fórtuna opibusquo ómnibus desértum, abjectum, afflictum ex animo expéctorant. 5 idem Erigona: lóguere própere ác pavórem húne meum éxpectorá. 11 Turpilius Demetrio || 13 Pacuvius Periboea || 15 V, 9, 27 || 17 Varro de vita populi Romani lib. I || 20 Accius Oenomao || 23 Accius Melanippo || 25 Accius Meleagro || 1 Accius Phoenissis || 4 Accius Erigona. 14 gnato Me, gnato (gnito L_1) edd. — ut ut erit Palmer.; ut dederit C. — enoda Palmer., Me, enodat (inodat L_1) edd. — pater II_1. — 16 sint L, II_1. — huius aetati v.; cuius aetati (aetatis L, H) C. apud Cic. haec sunt: huius enim aetati et buic mme haec primum fortasse audienti servire debemus. — 17 lib. I G. — neque ita ut in II, Me; neque ita L, neque in ita G. — 20, 21 Crummus — crummum prius L. — dictus sed. M. — conieric L_1. — precisum II. — lugum L. — 22 Torris II_2, G. — in mry. G: torris liguum ardens. hic torre amat? obusto; cf. Acn. VII, 506. — idem infra bis torrus. — conburere L_1, comb. rell. — 24 escit vd essit M, erit v. — hice Ribbeckius; hic edd. — torris e corr. II. — 25 idem om. L. — male agro libri. — 26 eum; tum probabiliter Voss. — suae ed. a. 1476; suum edd. — aetatis M; ac fati v. — internetionem II_1, prius L. — 27 maleagro II_2, G; male ago L, II_1. — ubi ubi M, ubi H, G, om. L. — torrus; supra u eras. i II. — interfacetus II; interflectus G. — cet. cf. pg. 440 l. interfici. — 1 Fenissis L, Finissis II, Foenissis G. — 3 aflictum L_1. — ex animo expectorant; antiqua clocatio. — 4, 5 Erigona: loquere M (loquere ium Buechelerus): Epigono eloquere edd.; Epigonis Me. Epigoni et Erigona saeptus a librarits confusi. — propere Iun., proprie edd. — pavore L. — creticis numeris contineri intellezit v. Accii Buechelerus; v. per trim. tambicum discribunt Vossium scouti ita: eloquere propere ac meum hunc pavorem expectora. ===== Page 42 ===== 22 NONIVS MARCELIUS 16 M. Cicero de oratore lib. III: túm pavor sapiéntiam omnem mi óxanimato expéctorat. EXTISPICES proprie aruspices dicti sunt, quod exta spiciant. Accius Medea: princípio extispicum éx prodigiis cóngruens ars te árguit. 10 Varro Serrano, περί ἀρχαιρεσιῶν: ait consulem mihi imperio cedere: subsidio et hostias et extispices disputantis relinquo. LACTARE est inducere vel mulcere vel decipere. Accius Medea: nisi ut âstu ingenium língua ludam et dictis lactem lénibus. Pacuvius Iliona: 15 ne pórro te error, qui nunc lactat, máceret. Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria: quód prolubium, quaé voluptas, quaé te lactat lárgitas? Accius Alcimeone: tantum út frustrando láctans, vanans prótrahas. 20 Varro Ὅνος λέρας: quibús suam deléctet ipse amüsiam et áviditatem spéribus laétét suis. 6 III, 58, 218 (Ennii Alomeonis versus) || 9 Accius Medea || 11 Varro Ser- rano || 13 Accius Medea || 15 Pacuvius Iliona || 17 Caecilius Hypobolimaeo ra- straria || 19 Accius Alcimeone || 21 Varro Ὅνος λέρας. 6 libro tertio H. — 7 Ennii versus est. — s. o. m. Cic.; s. mihi o. G, o. s. mihi L, H. — S Extispicis L1. — propriae L1. — aruspicis L, H1; haruspices Bamb. — aspiciunt, sed corr. m. I H. — 10 extispicum Scal.; ex- tispicium C. illud versus propier r. m. — 11 Serano cad. — egyæqestωνα it L, H (de G non constat). — imperio M (imperium Oehlerus), perum H, pelum L, G. — 12 hostia sed edd.; hostias et Me; hostias ad Oehlerus. — extispicis edd. — disputanti id.; disputantis Me; hostias extispici disputanti Popma. — 13 mulgere C pr. H2. — vel M, vellere v. — 14 ludam M, laudem edd. — 15 Pacubius L1. — 16 ne, n m. 2 add. in H. — 17 Caelius G, Celius L, H. — hipobolimea L, H2; scipobolimea H1; hypobolimea G. Hypoboli- maeo (ita edd. Non. pg. 40 s. l. rabere), Rastraria Grauerius Analect. hist. et philol. pg. 75 sag.; qui altero Rastrariam nomine vocatum Hypobolimaeum cum probabilitate statuit. — idem candem esse fabulum haut absurde existi- naout quae alibi Hypobolimaeus vel Hypob. Chaerestratus vocatur. — cet. Hyp., Rastr. solam adfert Non., in cuius archetypo priorem titulum sceptus scriptum fuisse Hypob. vel Hypob. compluvibus demonstratur indiciis. — 18 proluvium cum ras. supra p et post u II. — cet. cf. Ter. Ad. pg. 373 s. l. proluvies. — 19 Alcimeone G. — id. v. pg. 184 s. l. vanans. — 20 tantum Vossius, tanta edd. l. utroque. — frustando H1. — 21 onos (prius onus) H, honos G, om. L. — lyras edd. — cet. cf. 171 l. sperem. — 23 delectet et edd. h. l. — 24. 25 letans G; lactans docti; et ita N. — illa lactans m. al. merito suspectat Benileius. — delectatoo L1. ===== Page 43 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 23 Cicero Tusculanarum lib. IIII: malivolenita lactans malo alieno, 25 delectatio, iactatio et similia. SVCCVSSARE est susum frequenter excutere. Accius Philocteta: ágite ac, vulnus nei succuset gréssus, caute ingrédimini. Lucilius Satyrarum lib. III: succusatoris, tardi tactrique caballi. 30 idem lib. XV: Campanus sonipes succussor nullu' sequetur. STRENA dicta est a strenuitate. Pomponius Pictoribus: || 1 ádside, sigui venturast ália strena strénuae. ADVLATIO est blandimentum proprie canum: quod et ad homines tractum consuetudine est. M. Tullius de deorum natura lib. II: canum vero tam fida custodia tamque amans dominorum 5 adulatio. — idem de officils lib. I: cavendum est ne adsentatoribus patefaciamus auris neve adulari nos sinamus. Lucretius: gamitu vocis adulant. Accius Prometheo: tum àvolans, 10 pinnata cauda nóstrum adulat sánguinem. 24 IV, 7, 16 | 26 Accius Philocteta | 28 Luc. 1. IV | 30 id. 1. XV | 32 Pomponius Pictoribus | 3 II, 63, 158 | 5 I, 26, 91 | 6 V, 1070 | 8 Accius Prometheo (Cic. Tusc. II, 10). 26 Succusare \( H_1 \), Bamb. — sursum \( L_2 \). — Filocteta \( C \). — 27 vulnus \( II \). — nei; ne v.; nec edd. — succuset \( L_1 \), succuset rel. — cautae \( L_1 \). — 28 Luc.; cf. 86 l. caballus. — Saturnarum prius L. — 1. III \( M \); 1. IIII edd. h. I. (III prius II), 1. II id. pg. 86. — 29 succusatoris \( L_1 \), succus' satoris rel. — taetri tardique edd. 86; hic tardi rarique, exc. quod in Fiech- tiensi legitur tardi bardique, f. recte. — 30 id. lib. XV; cf. Gell. I, 16, 10. — 31 sequatur v. c. Dousse. — 1 asside C pr. \( L_1 \). — strenue Passeratus (strenne Bentinus), strenue edd. — 2 Adulatio est om. Bamb.; in L I. incipit a blandimentum. — propriae \( L_1 \). — omnes \( L_1 \), omines id. 2. — consuetudines \( L_1 \). — 4. 5 fida — idem add. docti, om. edd.; in mrg. hab. \( H_2 \): deest aliquid; \( G \): hic desunt duac lineae, quae in autentico non erant scriptae. — assentatoribus C pr. \( L_1 \). — 7 ita Lucr.; canti (cannt G) vocis adulat edd. — 9 cf. Prisc. 907. — tum av. M (sublime av. Me), tum mei v. edd. — 10 pinnata m. 1 L et II; pennata id. 2 cum G. — adulat (adolat \( L_1 \)); i. e. leniter atterit. — non possum probare Me opinionem, qui laec verba a Cicerone, qui Tusc. II, 10 loco ex Prometheo Aeschyll verso cis uitur, de Accii tragoedia dicit translata. nam ex cis quae sant tradita apud N, mis hariolari malueris, non potest citci mis illud tum avolans (in libris sinceris Tusculana- rum legitur advolans). tam si compararis Ciceronis laec: tum iecore opimo farta et satinta adfatim clangorem fundit vastum et sublime avolans pinnata cauda nostrum adulat sanguinem, apparet ab auctore Nonii ea quae inter tum et avolans essent posita ut quae nilil ad ren facerent omissa atque omnia ha-bita pro Accianis. tres autem continuos Accio versus surrepios a Cicerone nullo ===== Page 44 ===== 24 NONIVS MARCELLVS 17 M. MANDVONES, qui et MANDVCI dicti sunt, et MANDONES, edaces. Pomponius Pictoribus: magnús manduco's, casmillus cantérius. Lucilius: atque ónmes mandonúm gulae. 15 Varro Bimarco: mágna uti tremóscat Roma et mágnae mandonúm gulae. SENICA significait senex. Pomponius Pictoribus: páppus hic aedís inhabitat, séneca non sescúnciae. idem Praecone posteriore: 20 sét me exerect sénica nequam, néque illo quid faciám scio. GRADARIYS est molli gradu et sine succussatura nitens. Lucilius Satyrarum lib. XIII: ipse ecu' non formonsu', gradarius, optimu' vector. Varro Modio: 25 an qui gradu relínguat te tolútili, melitis quam tute, mólliter veetús, cito. EXDORSVARE, dorso nudare. Plautus Aulularia: tu Machaério, congrún, murenam exdór sua, quantum potest. 30 22 Pomponius Pictoribus || 14 Lucilius || 16 Varro Bimarco || 18 Pomponius Pictoribus || 20 Pomponius Praecone posteriore || 22 Luc. I. XIV || 25 Varro Modio || 28 II, 9, 1. adduci possum pacto ut credam. quod cum ita sit, probable est a grammatico nescio quo, qui haberet in adversarits suis verba Ciceronis sine nomine auctoris et fundo de Prometheo Accii audisset, per errorem huic adscripta quae sunt illius. nam Nonius tanto est stupore, ut vel ca quae in locis citatis no- minatim tribuantur aliis scriptoribus illis qui adferunt adsignet. cf. Var- ronis Gerontodidascalum p. 261 s. l. cernere amittere. — 11 et prius add. v.; om. cad. — et alt. m. 2 add. in L. — 12 Pistoribus G m. I. — 13 manduco's M (manduco Ribbeekius); manducus C. — casmillus Quicheratus; camillus edd. — videtur agi de parasita ad eenam tiuro ibique se cibis oneraturo. — 15 gule H. — 16. 17 Varro — gulae in mrg. m. 2 add. H. — Bimarco v., Vimargo cdd. — 17 uit Meinekius; ut C. — magne L1. — 19 aedis inhab. M; in medio habitat L, H, in om. G. pappus in cavacito habitat Zange- meisterus; f. p. hic cinachus habitat. — senica G. — sescunciae Turneb. XVII, 23; sescuniae L1, H1; sescunia L2, H2, G. — 21 sed C pr. L1. — 22 Gradurius L1. — 23 Saturnrum L1. — 24 cf. Luc. XIV, 18; 19. — ipse; f. iste. — equus G, H (hic prius acquus). — formonsus L1, formosus rell. — vector v., victor cdd. — 26. 27 ita M; an qui gr. tol. te medius (melius Ald.) q. tute moll. vectors cito rel. cdd.; medtis campis (pro m. q. tute) Me, qui primus agnovii trimetros. — 28 Exdorsiyare Ramb. — Plautus; cf. pg. 95 I. desquamat. — 29 Macerio C. — 30 merenam L. — potest L, prius H; potes H post ras., G; item 95 C. cet. cf. comm. in 95 I. m. ===== Page 45 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 25 17. 18 M. DELIRARE est de recto decedere. lira est autem fossa recta, quae contra agros tuendos ducitur || et in quam uligo terrae del- currit. Pomponius Prostibulo: iámne abierunt? iám non tundunt? iámne ego in tutó satis? númquis hic restát qui nondum lábeas liarit mihi? id .est, confoderit. Lucilius XXVI: 5 quàproper delíro et cupide officium fungo riderum. Plautus Amphitryone: ... delírat uxor. CENTVRIATIM dictum est abundanter et copiose: a centurris, quae suffragium in comitis ferebant. Pomponius Prostibulo: 10 cóntinuo at te cénturiatim cúrrent qui paném petent. RVMEN dicitur locus in ventre quo cibus sumitur et unde red-ditur: unde et ruminare dicitur. Pomponius Prostibulo: égo rumorem pàvri facio, dám sit, rumen qui íppleam. RVDVS stercus, quod raditur. Lucilius Satyrarum lib. XI: 15 viai sternendai iaciendum hue agerem et id genu' rudus. RVTIVM dictum ost a ruendo. Pomponius Pannuceatis: sárculum hinc illó profectu's, illim reditsí rutrum. Lucilius Satyrarum lib. VIIII: 20 frumentarius em modium hic secum adque rutellum una adfert. 1 Pomponius Prostibulo || 4 Luc. I. XXVI || 6 II, 2, 95 || 9 Pomponius Pro- stibulo || 12 Pomponius Prostibulo || 14 Luc. I. XI || 17 Pomponius Pannuceatis || 19 Luc. I. IX. 31 delilari \( H_1 \); delerare \( G. \) — recedere docti. — lera \( G. \) — ricta \( L_1 \). 32 agros in ras. \( H_1. \) — in quam mugilo \( L. \) — decurrit Bamb.; decurrat \( C. \) 2 post ego sum add. \( G, Vrbiv. 307, H_2. \) — 3 nunquis \( C pr. L_1. \) — restat Bothius; resistit cdd. — lilarit \( L_1 \); liarit, v. 5 deliro \( G, sed utrogue I. e ex i facto. — 4 li. XXVI ed. a. 1476. — 5 cupide v., cupidi cdd. — fungor \( H_2, G. \) — rudorum Iaw., ruborum cdd. — 6 Amfitrione \( L, H, Amfitryone G. \) — 7 delerat \( G. \) — 8 copioso a \( H_1 \); copiosa ca \( L_1. \) — 10 ad to \( C pr. L_1. \) — 11 simitur \( L. \) — 12 unde et r. d. om. Bamb. — 13 implcam \( H, G. \) — 14 rudus; f. raudus. — liber \( L_1. \) — 15 viai Me, vim cdd. — 16 sternendai M (ster- nendae Me), sternenda et cdd. — viai stern. genetirus. — aggerem \( G \); agger \( H. \) — rudis, sed corr., \( G. \) — 17 ruendo Me, radendo (quod ex supe- riore I. irrepsit) v. — 18 profectu's Ribbeckius; profectus cdd. — illum, i supra u add. m. 1 vel 2, \( H, Gifanius; illum L, H_2, G. \) — reditsí Bothius, redistí cdd. — 20 em M, est v. — adq. \( L_1, atq. L_2, atque H, G. \) — et (om. ed. a. 1476) rutellum \( C. \) — 21 una ed. a. 1476, unam \( G, umun L, H. \) — affert \( L_2, H, G. \) ===== Page 46 ===== 26 NONIVS MARCELLVS. 18.19 M. Varro Marcopoli, \textit{πεφι ἀρχῆς}: cui celer δι’ ἔνὸς λήμματος, ut λόγος Antipatri stoici, films rutro caput displanat. NEBVLONES et TENEBRIONES dicti sunt, qui mendacis et astutiis suis nebulam quandam et tenebras obiciebant aut quibus ad 25 fugam [fugitivis] et furta haec erant accommodata et utilia. quod Homerus confirmat Iliados III: εὐτ’ ὅρεος κορυφῆσι νότος κατέχειεν ὁμίχλην, ποιμέων οὕτι φίλην, κλέπτη δέ τε νυκτὸς ἀμεῖνο. Pomponius Pannuceatis: quid? ei nebuloni, quém pertaesumst patperum? Lucilius Satyrarum lib. XIII: Publiu’ Pavu’ Tuditanus mihi quaestor Hibera || in terra fuit, lucifugus, nebulo, id genu’ sane. idem lib. XX: mugator cum idem ac nebulo sit maximu’ multo. Afranius Epistula: hue vénit fugiens ténebrione tirrium† Varro Papia papae, \textit{πεφι ἐγκομίων}: si et accusator et reus erunt tenebriones uterque, utrumque vitupérato. — Varro Gerontodidascalo: Manius Curtus consul, in Capitolio cum delectum haberet nec citatus in tribu civis respondisset, vendidit tenebrionem. .TRYAM veteres a terendo, quam nos diminutive trullam dicimus, appellant voluerunt. Pomponius Pannuceatis: 22 Varro Marcopoli | 27 III, 10 | 32 Luc. 1. XIV | 2 Lucilius 1. XX | 4 Afranius Epistula | 6 Varro Papia papae | 7 Varro Gerontodidascalo | 11 Pomponius Pannuceatis. 22 celere (adverbium) Roeperus. — graeca lúc et v. 23 lat. litt. C. — ut. add. Made. Advers. II, 654. — 23 legos G. — rutu G. — capud H., — 24 qui \(H_2\), \(G\), Bamb.; quia \(L\), \(H_1\). — 25 obiciebant \(M\), obiciant edd. — 26 fugitivis om. Montepess., Paris. 7665. — erunt Montep. — adcommodata Bamb. — villa id. — 26—29 quod — ἄμεῖνο hue trai. M; quae v. leguntur ante Varro Geront. — quid \(H_1\). — 27 omerus \(L_1\). — ukaδος \(H_2\), \(G\); ινεδος \(L\), \(H_1\). — III \(L\), in \(G\), \(H_1\), in \(H_2\). — Iliados γ v. — 28. 29 εντότερο — ομιχκαγγ — καεπημενικτοζμύρου \(L\); simillima \(H\), in quo legitim pro κλέπτη δέ τε καντιντες, m. 3 καγκιντες. de G non constat. — 30 Pannuceatis \(L_1\). — 31 quid? ei \(M\), quid dedi edd. — pertaesum est Bolthus, pertesunt edd. — 33 Tuditanus mihi Boutervæktus Quaest. Luc. 16; m. Tubitanus \(H_1\), \(G\); m. Turbitanus \(L\), \(H_2\). — questor C. — 3 cum idem \(M\); cuidem edd. — at \(H_1\). — 4 Epistola \(H\), ut vid. — 5 tenebrionem (ita docti) Thurium Guietus. sed illud fugiens collato Luc. sat. 1. XIV probable facit poilus tenebrio restituendum (id quod etiam Buechelerus intellectii). italique alio opus remedio. f. h. v. f. tenebrio. nescis reum? — 6 ενκομίων \(L\), εναμιατ \(H_1\), id. 2 ενομίων. — 7 pro Varro olim fuit idem. — Gerontodidasculo \(H_1\). — 8 in add. Ald.; om. edd. — 9 tenebronem edd. — 10 diminutive \(L_2\), \(H_1\), \(G\). — 11 Pannuceatis \(L_1\). ===== Page 47 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 27 múlier ubi tam aspéxit tam mirífice tutulatám truam. 19. 20 M. Titinius Setina: sapiéntia gubernátor nacem tórquet, non valéntia; 15 cocu' mágnum acnom, quándo fervit, paúla confutát trua. EVANNATVR dictum est ventiletur vel moveatur: a vannu, in qua legumina ventilantur. Pomponius Pannuceatis: díxi ego illud futórum. in prima vólvast; viz haerét miser. évannetur! ót mea fecero ópera ut fiat ócius. 20 Lucilius Satyrarum lib. VII: hunc molere, illam autem [ut] frumentum vannere lumbis. idem lib. VIII: creisabit, ut si frumentum elmibu' vannat. Varro de re rustica: ut quod levissimum est in eo atque 25 appellatur acus ac palea evannatur foras extra aream. VAFRVM est callidum et quasi valde Afrum et urbanum. Pomponius Praecone posteriore: tergum várium, linguam autém vafram. M. Tullius de republica lib. III: non sunt in disputando vafri, 30 non veteratores, || non malitiosi. Afranius Divortio: 1 qui conére nociu cláneulum rus ire, dotem né remittas, pró vafer, non ést ut latitas ót nos ludas dúutus. PARTICVLONES dicti sunt coheredes, quod partes patrimonii 5 sumant. Pomponius Praecone posteriore: 13 Titinius Setina || 17 Pomponius Pannuceatis || 20 Luc. I. VII || 22 Luc. I. IX || 24 I, 52, 2 || 26 Pomponius Praecone posteriore || 29 III, 11, 26 || 30 Afranius Divortio || 5 Pomponius Praecone posteriore. 12 iam add. M.- — ubi conspexit Bothius. — mirifice tu in ras. H. — trullam H₂, G. — 13 Titininus L₂, H, G. — 14. 15 gubernator — valentia add. docti; cf. 503; S7; 249; 186 fervit; confutare; valentia. — magnus edd. pr. H₁. — paula leg. pg. S7; paulo edd. h. l. — tua L₁. — 16 Evannatur Quicleratus; Evannetur v. — ventuletur L₁. — bannu L₁; vanno, sed o in ras. Bamb. — 18 in add. m. 2 H. — volvast M, valva est v. — heret C. — miser Bothius, misera odd. — 19 et mea fecero opera ut fiat ocius M, et m. ocius op. ut fiat fec. edd. — 21 ut frum. id.; ut del. M. — vannacre H₁. — lumbis Me, tum vis edd. — 23 creisabit M (crisabituque Dousu pater); f. crusabit; cf. comm. in Luc. IX, 42; cursavit edd. — 24 re add. in L m. 2. — add. v. lib. I; om. edd. sace. XV, L, G, P; itaque etiam ab H abesse probable est. — levis levissimum H₁. — 25 accus L₁. — ac palea om. Varr. libri. — paleae vannatur L, H. — area edd. — 28 linguavam, fact. ex lingu-vum, si recte intellego Steerestum, H; linguam L, G. — autem add. M. — 29 afri L, H₁. — 1 clameulum L₁. — 2 rus ire Gulielm., brusire C. — remittas, pro M; remittat L, repromittat G, item puncto supra ultimam litt. add. m. 2 II; repromittas v. — 3 non est M, honeste v. — laudas L, H₂, G. ===== Page 48 ===== 28 NONIVS MARCELLVS 20 M. âge modo, sta gárri; produc pârticulones ântibus. CLEPERE est furari: tractum a *xloriì*, verbo graeco. Accius Erigona: cáque [ut] hoc causa, ut néquis nostra vérba cleperet atribus. Plautus PseudoIo: 10 rape, clepe, harpaga. M. Tullius de re publica lib. quarto: non modo ut Spartae, 'rapere ubi pueri et clepere discunt'. Pacuvius Hermiona: sôrmonem hic nostrum óx occulto clépsit, quantum intéllego. Varro Octogessi: 15 sóque ôpiñció nón probitér clépere \_\_- CORPORARE est interfiere et quasi corpus solum sine anima relinquere. Ennius Andromeda: córpus contemplátur unde córporaret vúluere. Accius Stasiastis vel Tropaco Liberi: 20 córporare abs tórgo es ausus? CRICVS dicitur omnis ambitus vel goerus: cuius diminutivum est circulus. Accius Andromeda: quod lúna circos ânmuo in cursu fastitit. 7 Accius Erigone || 10 I, 2, 6 || 12 de re publ. 1. IV || 13 Pacuvius Hermiona || 15 Varro Octogessi || 18 Ennius Andromeda || 20 Accius Stasiastis || 23 Accius Andromeda. 6 sta pro ista; stic L, II. — garro H, — produc part. M, part. (particolones H) produc cád. — cet. cf. d. r. m. 421 sq. — 7 a xloriì M (a xlèrrao ed. a. 1476); a clope, o supra o ser. m. 2, L, II; a (tum ras.) clope (nerat clopac), tum ras. II; a clopeo Montepess.; a clopeo G, Bamb. — greco L, II; illud v. gr. vid. delendum. — S Erigone Quicheratus, Epigone cád.; Epigonis Me. — 9 caque ut cád., del. ut Iwn. — ut L, H, aut H, G. — aur. v. el. (v. add. m. 2 II) cád., corr. Voss. — 10 PseudoIo G. — 11 arpaga C. — r. el. tene h. cád. Pl. — 12 lib. IIII II, G. — post ut erasa litt. in L, II. — parte H; spartae id. 2; sparte L, G. — illa 'rapere — discunt' recte dxrit Madwiyus ad Cic. de fin. V, 25, 74 et propter clepend verbum et propter traiecium relativum videri ex poeta adsumpta; et potuit tetr. troch. imitium constitui sic: ripere ubi pueris et clepere discunt. — 13 Pacubius L, — ermiona, fact. ex ermione H. — 14 culto L, — clepsit Me; cf. Madwiy, ad Cic. de fin. V, 25, 74; elepit v. — quandum H, — 15 Octogiessi cád. — 16 sequae L. — opificio, mut. raderido in opifico H; opifico L, G. — proviter G; cf. 510 s. v. probiter. — 17 Corporare; de hac glosa amplius quaerendum. male Bergkius Op. I, 356 torporaro. — sorum H, — 20 tropeo C. — Liberi Scriver., libro I cád.; cf. comment. ad pg. 28 I. compedes. — 21 abs t.; abs ter in ras. H, — 22 goerus; itu p. 189 zonatim, per goerum; girus H, Bamb. (sed hic i in ras. duar. litt.), idem in G supra ser. — diminutivum C. — 24 quod pro quot. — circos Me, DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 29 20. 21 M. 25 MEDICINAM dicimus et venenum: tractum a Graecis, qui vene- num (paQfiaxov appellant, Accius Phinidis: sementim sterilem esse illius opera et medicina autumans. CERNVVS dicitur proprie inclinatus, quasi quod || terram cernat. 1 Lucilius Satyrarum lib. III: cemuus extemplo plantas convestit honestas. Vergilius lib. X: eiectoque incumbit cernuus armo. 5 Lucilius Satyrarum lib. XXVII: modo sursum, modo deorsum, tamquam colus cernui. Varro de vita populi Roraani lib. I: etiam pellis bubulas oleo perfusas percurrebant ibique cernuabant. a quo ille versus vetus est in carminibus: 10 ibi pastores ludos faciunt c6rii8 ConsuUia. STRICTVRAE dicuntur proprie scintillae quae de ferro ferventi eunt: quod aut stricte emittantur, id est celeriter, aut quod oculos suo fulgore praestringant. Vergilius lib. VIII: striduntque cavernis * 16 stricturae Chalybum et fornacibus ignis anhelat. Lucilius Satyrarum lib. III: crebrae ut scintillae in stricturis, quod genua olim ferventi ferro. CVIRITARE est clamare, tractum ab is qui Quirites invocant. 20 Lucilius Satyrarum lib. VI: 26 Accius Phinidis || 1 Luc. 1. III || 3 X 894 || 5 Luc. 1. XXVII | 7 Varro de vita pop. Rom. lib. I || 13 VIII 420 || 16 Luc. 1. III || 20 Luc. 1. VL circulos cdd. — curso C; cursu Vatic; Lips. — 25 totum l. om. Bamb. — venenum — qui om. L. — Grecis H. — 26 farmacon C. — Phinidis v.; Fi- nidis H.j, G, Fenidis H^, Finisdis L^, Fenissis id. 2. — 27 sementim Me, sevenis edd. — opera et Me, operast i,, H, G; e supra a ser. L.^; st in ras. Hj,. — 28 Cernuus — lib. III infra add. in G. m^. — propriae L. — 1 Lucil.; cf. comm. Ludl. in III, 43. — 2 comvestit L et prius H. — 3 X lib. cdd. — 5 lib. XXVII; cf. 200 l. collum. — 6 de petauristis bene intellegit Scal. — — rursum L^. — diorsum id.; f. devorsum. — colus C, collus v. — 8 per- fusas docti, pertusas cdd. — 10 ibi H, G; sibi {praec. a) L. — 11 cf. com- ment. in 524 stricturae. — Stricture if,. — propriae L^. — scintilleque (q: L^) L^, J/j. — 12 stricte Bamb. m. 2; rell. strictae. — emitantur — cael. H, — • oculis L, Bamb. ; sed in hoc corr. — 13 sui C; suo, o fact. ex i Bamb. ; f. vi fulgoris. — praestringant v., perstringant cdd.; cf. 34 praestringere. — 14 str. c. add. M. — 15 calibum L, H, calidum G. — 17 cebraet H^. — genus in H add. m. 2. — 19 Quiritare (Quirittare prius H) cdd. — iis L.,, H.,, G; his Bamb. — 20 Luc; haec — heiulitabit etiam ap. Varr. VII, 103 extant. 30 NONIVS MARCELLVS 21. 22 M. haec, inquam, rudet e rostris atque heiulitabit, coucursans veluti ancarius clai;eque quiritans. Nigidius Commentariis grammaticis: clamat, quiritatur. CARIES est vetustas vel putrilago: unde cariceum+ veteres dixerunt, Lucilius Satyrarum lib. VII: 25 ne auriculam obsidat caries ne vermiculique. Turpilius Leucadia: ei p^rii! viden ut osculatur cariem? num hilum illadc pudet? Afranius Privigno: nemo illa vivit 'carie curiosior. 30 VIROSAE mulieres dicuntur virorum appetentes vel luxuriosae. Lucilius Satyrarum lib. VII: dixi. ad principium venio. vetulam atque verosam uxorem caedam potius quam castrem egomet me. Afranius Divortio: 35 vigihins ac sollers, sicca, sana, sobria, || virosa non sum; et si sim, non desiint mihi 1 qui ultro dent: aetas integrast, formae satis. CAPRONAE dicuntur comae quae ante frontem sunt, quasi a ca- pite pronae. Lucilius Satyrarum lib. VII: iactari caput atque comas fluitare capronas^ 5 altas, frontibus inmissas, ut raos fuit illis. 23 Nigidius Commentariis grammaticis || 25 Luc. l. VII || 27 Turpilius Leucadia || 29 Afranius Privigno || 32 Luc. 1. VII || 35 Afranius Divortio || 4 Luc. 1. VII. 21 rudit Ifj. — ex ap. Varr. — utque H^. — heiulitabit docti; heili- tabit Varr. Flor.; heiulitavi H^; id. 2 heiulavit; heiulitavit L, G {in hoc testatur Schneid. legi heuilictavit, sed puncto posito infra c). — 22 concur- sans, *. e. trepidans. — angarius {sec Onions. anxarius) prius H. — quiritas -ffj. — 23 Commentariis docti, commento cdd. — quiritatur Turneb., Scal., al.; quiritatum cdd.; quiritat Oudendorp. ad Appul. I, 471; cf. Diom. 377. — cet. vid. scribendum: quiritat, clamat; cf. lemm. Non.; pg. 40 l. tin- tinnire. — 24 cariceum; puto cariosum. — 25 Sityrarum L. — 26 vermiculi- quae L^; f. ne vermiculive. — 28 hei perii Gulielm. Verisimil. II, 21; ciperi G. — non pro num H^. — hilum M, illum v.; cf. Pacuv. pg. 510 s. l. amiciter. — illa ecpudet L, illa ec pudet H^; supra ec oc H^; in marg. tamen m. 2 illaec; illa haec G. — illaec subiectum. — 30 nemo illa om. L. — cari pro carie id. — 31 Virrosae H. — appetentes C pr. L^ . — 33 venio ; fuit qui coniceret redeo. — vii'osam L^, H^, G (am H^). — 34 cedam cdd. — 1 sim Stephan., sum cdd. — desint Quicheratus. — 2 forme L^. — 3 Caprone — come ij. — 4 XV Me, ed. Bas., haud dubie operarum errore; VII C. — 5 iactari P. lun. ap. Gerlachium; actari cdd. (acta, tum ras., suprascr. m. 2 r, i H); aptari male Ald., lun., Me. — comes G. — fluitare v., fruitare C. — 6 altis frontibus Oudendorp. ad Appul. II, 15. — inmissaa G, immissas H, missas L. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 31 22 M. CEREBROSi dicuntur ad insaniam faciles, quibus frequenter cere- brum moveatur. Lucilius Satyrarum lib. XV: te privum cum istis, insanum hominem et cerebrosnm. 10 GLisciT est concalescit et colligitur vel crescit vel ignescit. Turpilius Philopatro: . . cura te salvum video, nt volai, gliscor gaiidio. Accius Aeneadis [dis]: summa libi perduellumst ? quorsum aut quibus ec partibus 15 glisciint? Pacuvius Periboea: sed nescioqnid nunc est: animi cr^scit, gliscit gaudium. Sallustius Histor. lib. III: neque iam sustineri poterat in- mensum aucto mari et vento gliscente. 20 Vergilius lib. XII: hau secus accenso gliscit violentia Turno. M. Tullius in Hortensio: ad iuvenilem lubidinem copia volup- tatum gliscit illa, ut ignis oleo. — Plautus Asinaria: tempus est subducere hinc me: piilcre hoc gliscit pro^iium. 25 STOMIS dicitur ferrum quod ad cohibendam equorum tenaciam naribus vel morsui inponitur, graece, dno xov GTOfiaxog. Lucilius Satyrarum lib. XV: truleu' pro stomide huic ingens de naribu' pendet. TRICONES* morosi et ad reddendum duri. Lucilius Satyrarum 30 lib. XI: 8 Luc. 1. XV II 11 Turpilius Philopatro || 13 Accins Aeneadis || 16 Pacu- vius Periboea y 18 Salhistius Hist. lib. III || 20 Aen. XII, 9 || 22 M. TuII. Hor- tensib B 23 V, 2, 63 || 26 Luc. 1. XV g 29 Luc. 1. XI. 7 frequenter otn. Me, ed. Bas. cum G. — 9 privnm M, primum t». — 10 concalescit M, congelascit cdd. — 11 Filopatro L, H^, C; Filopater 7/,. — 12 clioscor i,. — 13 Aenaeadis H. — dis fdi H, L) del. M. — 14 ubi Grotius, tibi cdd. — quorsimi Both. 2 ('quosiim Ribbeckius); quorum cdd. — ec M fex liibbeckius) ; a Gulielm.; se a cdd. (Iquibu' se a partibus Vossius). — 16 Pacubius Xr,. — 17 nunc M, nam t?. — crescit M, horrescit (orrescit H) cdd. — et gliscit id.; glisrit v. — 18 Historiae cdd. — susteneri i,. — 19 immensum C pr. X,. — 21 hau M, aus i, , haud rell. — cliscit i,. — 22 M.; men i,, H^. — libidinum J/,. — 24 pulcrae 1/,, pulchrae L^, pulchre H, G. — 25 Stomis ScUtnas.; Postomis v. — 26 imponitur L,, G, Batnb. — grece, Ij, H; illud graece otnis. Quicheratus. — 28 pro stomide Saltnas., cdd. postomide (^posomide HJ. — nhic f/,. — 29 redendnm H^. — Lucilius; cf. 338 l. lentum, facile. — lib. XI cdd. l. utroque; Kb. XV ad servandatn letn- matutn iMciliatuyrum continuitatem cutn ScotomuUero Schmidtius pg. 70; item in seq. l. lib. XVII. 32 NONIVS MARCELLVS 22. 23 M. Luciu' Cotta senex, Crassi pater huiu' panaethi, magnu' fuit trico nummariu', solvere nuUi lentus ; id est, facilis. SAGAE mulieres dicuntur femiuarum ad lubidinem || virorum 1 indagatrices ; unde et sagaces canes dicuntur, ferarum vel ani- malium quaesitores. Lucilius Satyrarum lib. VII: aetatem et facieto ut saga et bona conciliatrix. Turpilius Boethuntibus : 6 non ago hoc per sagam pretio conductam, ut vulgo solent. LAPIT significat obdurefacit et lapidem facit. Pacuvius Periboea: lapit cor cura, eriimna corpus conficit. MVNES aput veteres dicebantur non a largitione, [ignota erat] sed consentientes ad ea quae amici velint. Pacuvius Doloreste: lO animiimque * ♦ * Sallustius lugurtino hello: nam etiaminm largitio multis ignota erat: munificus nemo putabatur nisi pariter volens. — Lueilius lib. XXVI: miinifici comesque amicis nostris videamur viri. 16 PETVLANTIA dicta est a petendo. M. Tullius de re publica lib. IIII: itaque a petendo petulantia; a procando, id est poscendo, procacitas nominata est. 3 Luc. 1. VII Ij 5 Turpilius Boethuntibus || 7 Pacuvius Periboea || 10 Pa- cuvius Doloreste || 12 103, 6 || 13 Luc. 1, XXVI || 16 de re publica lib. IV. 31 Lucius CruUelmius, al.; Lucilius L, H^; om. H^, G, Mc; item omnes cdd. 338. sed Ubrariis utroque l. Lucilii nomen praegressum fraudi fuissc apparet. — panaethi; navcct&ov lun. — paneci G, paceni L, H; pacem cdd. 338. — Panaeti (per vocativum) al. cum ed. a. 1476. — 34 illud id est facilis ex 338 huc videtur illatum. — 1 dic. vel h. vel prox. v. f. del. — feminarum Qui- cheratus, feminae cdd. — libidinem J>,. — 2 indagatricis L^. — et add. Lj.. — 4 etatem i. — 5 Boethontibus L.^, H^, G, Boethotibus L^, H^. — & sagum ij. — praetio L, H. — soluntij. — 7 Pacubius X,. — 9 cf. 137 munia. — om. h. l. Bamb. — Mones C. — apud G pr. Ly. — non a I. ed. a. 1476; cdd. nonam a largiatia (a dlterum m. 2 fact. ex aUa Uttera H, largitia G). — ignota erat ut ex Sall. verbis huc illatum del. Me, Guietus; quae ignota erat ed. a. 1476. — 10 consencientes G. — ad ea H, ut vid., v.; ad id L, G. — quaexamici L; etiam in H post ae x, ut vid., Utt. erasa. — Duloreste L^, H^, G. — 11 animum quae C pr.H^. — animumque munem StiegUtzius. — 12 Sall. lugurth. — etiam add. Me. — 13 neme L. — pariter Sail.; rariter C. — 16 derunt H^; de re rell. — 17 a procando Bentinus et ut puto Aldm; a precando (m. 1 a recando) H, a praecando G, a petendo L. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 33 23. 24 M. PROCACITAS a procando vel poscendo: unde et proci dicti 20 sunt matrimoniorum || petitores. M. Tullius de re publica lib. IIII: a procando, id est poscendo, procacitas nominata est. Terentius Hecyra: maligna multo et m%i' procax facta ilicost. Livius Aegistho: 25 quin, quod parere m^a vos maiestas procat, toleratis animis temploqne hanc deducitia? CALENDARVM vocabulum proprium Varro conplexus est de vita populi Romani lib. I: itaque calendis calabantur, id est voca- bantur, et ab eo calendae appellatae, quod est tractum a Graecis, 30 qui xaXstv vocare dixerunt. CONSVLVM et PRAETORVM proprietas, quod consulant et 1 praeeant [populisj, auctoritate Varronis ostenditur, de vita populi Romani lib. II: [quod] idem dicebantur consules et praetores; quod praeirent populo, praetores; quod consulerent senatum consules. 5 IGNOMINIA est nominis nota. M. Tullius de re publica lib. IIII : censoris iudicium nihil fere damnato oflfert nisi ruborem. itaque, ut omnis ea iudicatio versatur tantummodo in nomine, animad- versio illa ignominia dicta est. Lucilius lib. XXVIIII: Apolost numen, qui te antiquis non sinet 10 deliciis maculam atque ignominiam inponere. 20 de re publica lib. IV || 21 I, 2, 84 || 24 Livius Aegistbo || 27 de vita pop. Rom. lib. I || 1 de yita pop, Rom. lib. II y 5 de re publica lib. IV || 8 Luc. l. XXIX. 19—26 illa Procacitas — deducitis ap. Ald., lun., Me posita post l. Con- sulum. — 19 a procando v., a precando H, Bamb. (e »n ras.\ a praecando L;' de G non comtat. — id est poscendo dicitur ed. Bas., ut Ald., lun., Me; vel poscendo C, Bamh., exc. quod ex G nihil notatum de vel. — 20 peti- toris prius H. — 21 a proc. v.; a prec. H, a praec. L, G. — precacitas H^. — post nom. est repetita illa procacitas a praecando (mut. in precando H) C. — 22 Haecyra L^, H, Haecira i,. — 24 Hegiato L, H, Egisto G. — 25 quod accusat. — m. vos mai. procat Bothius; v. mai. (magistas L, if,) m. pr. cdd.; quo admisso parum eleganter arsis solvitur quinta. — 26 animis add. M. — 27. 28. 29 Calendarum — Calendis calabantur — Calendae L, H, Bamb., ex more Nonii; Kal. G. — conplexus L^, complexus (prius complex- 8U8 H) rell. — de vita praeterita lib. I Bamb.; lib. VI prius H. — appellate L^. — Grecis L^, H. — 30 v.altiv v.; calin cdd. — 1 populis seclus. M. — 2 quod del. M. — senatum Popma, Passerat, Lips.; cf. Varr. d. l. lat. F, 80; senatui cdd. — 5 libro in ras. i/,. — 6 fere — affert (offert M) v. d. ap. Maium, ferre — offerent C (offerent lineis m. 1, punctis ji add. deletum H, obferent, m. 2 offerent L); f. scr. fert {praecessit o). — 7 omnes L, prius H, G. — 9 Apolost C. — numen quid. ap. Me 1; nomen cdd. — 10 deUcia id.; deliciis ed. a. 1476. — imponere C pr. Ly^. KoNi Mabc. C. D. ed. L. Mveller. 3 34 NONIVS MARCELLVS 24. 25 M. FiDEi proprietatem exemplo manifestavit M. Tullius de re publiea lib. IIII: fides enim nomen ipsum mihi videtur habere, cum fit quod dicitur. PORTITORES dicuntur telonearii, qui portum obsidentes omnia sciscitantur, ut ex eo vectigal accipiant. M. Tullius de re publica 15 lib. IIII: nolo enim eundem populum imperatorem et portitorem esse terrarum. optimum autem et in privatis familiis et in re publica vectigal duco esse parsimoniam. — Plautus Menaechmis: p6rtit6rem domum diixi: ita omneni mihi rem nec^sse eloquist, quidquid egi atque ago. 20 M. Tullius de officiis: primum inprobantur quaestus, qui in odia hominum incurrunt, ut portitorum, ut feneratorum. — Teren- tius Phormione: sed epistulam ab eo adlatam esse audivi modo et ad p6rtitores esse delatam. 25 Plautus Asinaria: ^go pol istum p6rtitorem privabo port6rio. Vergilius lib. VI: portitor ille Charon. Varro Mysteriis: aes defraudasse || coponem, obbam luto ob- i plevisse, cum portitore serram duxe. SEDITIONIS proprietas a M. Tullio manifestata est in lib. de re publica VI: eaque dissensio civium, quod seorsum eunt ahi ab aliis, seditio dicitur. 5 HAMIOTAS, piscatores, ab hamis Varro Bimarco voluit appellari: 11 de re publica lib. IV |! 15 de re publica lib. IV || 18 I, 2, 8 || 21 I, 150 II 23 1, 2, 99 II 26 I, 3, 7 || 28 VI, 326 || 1 Varro Mysteriis || 3 de re publica lib. VI. II 6 Varro Bimarco. 11 exemplum L^, H^. — 14 teloniarii H^ et testante Gerlachio L; te- loneari L^ secund. Zangem.; telonearii L^, H^, G- — 15 sciscitentur C, non Bamb. — ut H^, et rell. — 18 Menechmis C (Menechimis i,). — 19. 20 emendarunt docti ex Plauto; dixit G. — omnem et rem om. id. — necesse est eloqui id. — quidquid L^, quicquid rell. — 21 men H^. — inpr. Xj, impr. rell. — questus G. — 23 Formione id. — 24. 25 epistolam L, J/,. — allatam G pr. X,. — audivi — esse m. 2 in mrg. add. H. — portitores Ter., portitorem cdd. — dalatam L^. — 29 ortitor H^. — Caron C. — 1 Misteriis H — cauponem H^, G. — obbam Cuiac, bovam cdd. — obplevisse M, oblevisse v.; cf. Corn. Nep. v. Hannib. 9, 3. — 2 cum I. Fr. Gron. observ. IV, 5; Bothius; tum cdd. ~ 3 a Marcus Tullius L^. — 4: eaquae L. — dis- sensio Sero. Banielis ad aen. I, 149; dissensione cdd. — seorsis prius H. — ab aliis Glericus, ad alios Serv. Dan. et ita C exc. quod alias /f , , lios (volu- erat prius librarius lius) i,. — 6 Hamiotos; cf. Pl. Eud. 310. — ap H^. — amis G DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 35 25 M. . . . chortis cocorum atque hamiotarum aucupumque. VALGVM est proprie intortum. Novius Militibus Pometinensibus: valgus, ventri6su8, genibus magnis, talis turgidis. 10 VATAX et vAEicosvs, pedibus vitiosis. Lucilius lib. XXVIII: ut si progeniem antiquam, quast Maximu' Quintus, qua varicosu', vatax. CATAX dicitur quem nunc coxonem vocant. Lucilius Satyrarum lib. II: 15 Hostiliu' contra pestem permitiemque catax quam et Maniu' nobis. SILONES superciliis prominentibus dicti, significatioiie manifesta. Varro FvcoO-fc aeavtov: 'nonne hominem scribunt esse grandibus superciliis, silonem, quadratum?' quod Silenus hirsutis superciliis 20 fingeretur. BRONCI sunt producto ore et dentibus prominentibus. Luci- lius Satyrarum lib. III: broncu' Bovillanus dente adverso eminulo hic est, rinoceros. 25 COMPERNES dicuntur longis pedibus. Lucius Satyrarum lib. XVII: 8 Novius Militibus Pometinensibus g 10 Lnc. 1. XXVIII || 13 Luc. 1. II | 18 Varro rvw9i csavtov U 21 Luc. 1. III || 25 Luc. 1. XVII. 7 choortis, supra oo scr. h, G; cohortis L, H; chortis Buechelerus (qui et versum agnovit); cf. Varr. d. l. lat. V, 8S. — amiotarum L. — 8 Valgus prius H. — propriae L^. — 9 ventriosus Buechelerus coll. Pl. Merc. 639; veternosus cdd.; veterinosus parum apte Bothius. — 10 vatax et varicosus docti, vatrax et vatricosus cdd. cum gl. — vitiosus Bamb. 2. — 12 vacax (om. V.) qua varicosus vatax (Vatrax H^) C. — manca haec in fine Nonii culpa; cf. comm. in Luc. XXVIII, 41. — cet. gl., mrg. H et G haec habent: vatrax et vatricosus tortis (intortis H, G) pedibus a rane (araneae H, G) vocabulo, que (qnod G) grece votrax dicitur. — eadem in margine Victoriani; cf. Mer- cerum ad h. l. — IB caxonem L^, Bamb. — vacant H. — Lucilius; cf. 218 1. permities. — 15 Hostilius Gerlachius, hostilibus cdd. — 16 permiciemque L, H^, G, pemiciemque H^. — Maniu' M, Manlius v. — 17 Supones prius L. — manifestas H. — 18 gnotiseauton G. — hominem Oehlerus, non unum cdd.; f. hunc unum. — fuit qui haec trochaicis dispesceret versibus ita: nonne hunc unum scribunt esse grandibus supercilis, | silonem, quadratum? — 19 hyrsutis G; hirsustis H. — Socratem significari et illa quod — fing. Nonii esse adn. Hemsterhusius ad Luc. dial. mort. 20, 4. — cet. n. N.; cf. Fest. 340 silus; Loew. Prodrom. 392. — 21 Bronci (Pronti Bamb.); n' N.; cf. comm. in Luc. III, 5. — 23 Bovillanus Turneb. XVII, 24; novitlanus cdd.; obit (i. e. accedit) lanius Dou^a pater; ovat lanius lun. — hoc est F. Dousa. — 24 cf. Prisc. 688 Lucilius in UII (VII Lugdun., VIIII Caroliruh.) AethiopuB dixit pro Aethiops: rin. v. Aeth.; quae huc revocavit rede Dousa pater. — velut Aethiopus add. Prisc. — 25 Compemis L^; Compemi Bamb. — 26 XVII L, prius H; XVI G, H post ras. 3* 36 NONIVS MARCELLVS 25. 26 M. num censee KaXinX6v.a(t,ov , KaX^eqivQov uUam || tum licitum esse uterum atqne etiam inguina tangere mammis? 1 Tyronem eupatereiam aliquam rem insignem habuisse, verrucam, naevum pictum, dentem eminulum unum? conpernem aut varam fuisse 'Aficpi-tQviovoc ukoitiv Alcmenam? atque alias, Ledam ipsam denique nolo 5 dicere : tute vide atque disyllabon elige quodvis. VAKi dicuntur obtortis plantis. Lucilius Satyrarum lib. XVII; conpemem aut varam fuisse ^ftqptrpwovoc axomv? nam et varices inde dicuntur venae in suris inflexae vel ob- tortae. Varro epistula ad Neronem: nam si tuam heri redam non 10 habuissem, baberem varices. LINGVLACAE dicuntur verbosi. Varro Papia papae, xsqI iy- xca^iav: quare resides lingulacae, optrectatores tui, iam nunc mur- murantes dicunt: fioofi^^asrai ti.£ (lalXov r) iiBifii]6stat. 16 EABVLAE, litigiosi: a rabie dicti. Varro Papia papae, tcsqI iy- xco^Loav: ille [ales] gallus, qui suscitabat aitharum^ Musarum scrip- tores? an hic qui gregem rabularum? 7 Luc. L XVII II 10 Varro Epistula ad Neronem || 12 Varro Papia papae 16 Varro Papia papae. 27 num Scal, nunc cdd. — CALIPLOCAMORA SaXic^vQov L, G, H, in quo tamen m. 1 fuit XaaiccpvQov, id. 2, G SaXccpvQov; cet. cf. comm. in Luc. XVII, 1. — ullam Scal., illam cdd. — post illam dimidiatus v. vacat in G. — 1 tum M, non v. — atque lun., aquae C. — 2. 3 ho^ v., qui in libris positi sunt post 6, huc traiecit Hauptius. — Tyronera M {prius Tvqcov) ; eupatereiam Hauptius; qiv (vel pin) svnatEQsi. an fere G. — nevum G, H^, neunum L, Hy. — pictum lun., dictum cdd. — eminalum L, H^. — 4 com- pernem G pr. -L,. — baram L^, aram H^. — 'AyicpixQvmvoq Hauptius; anoitiv lun.; Amfitreonis (Amfytreonis G, Amfitrenis L) acoetin faquoetin H) C. — 5 f. atquei. — Ledam v., lenam (menam prius L) cdd. — 6 dissyllabon L, dissillabon, tum disillabon H. — 8 compernem C pr. L^. — Amfitrionis G, Amfitronis L, H. — acoetin (aquoetin H) C. — 9 varices L^ (m. 1 varricis), G, H, sed hic pr. varrices — suriis inflexe vel obtorte L^; optortae G. — 10 Varro; cf. pg. 167 l. reda. — epistola L^, H. — cet. probabile est, ubi ap. Nonium singulae epistulae vel Varronis citantur vel Ciceronis errorem subesse plerumque librariorum male intellecto archetypi compendio et reponen- dum illud Epistulis. — ad Neronem Popma, Bothius; cf. Char. 105; ad Varronem cdd. h. l.; sed vide comm. in 167. — quodsi cdd. 167. — heri hic om. id. — 12 Lingnlacae; id. l. pg. 50. — varbosi L^. — papae; pae H^. — svHfiov L, H^, svK^Liov H^, G. — 13 resides Me, residit cdd. — lingulace L. — obtrectatores H^, obtractatores G. — 15 (icovricstai. C. — (lafiov L; etiam in H et G corruptum (luXXov. — (jt,si(ii]CSTai C. — apparet liaec ab op- trectatoribus in alterius, non in huius, quem compellarent , laudes dicta. — 16 rabiae L^ , H. — svv.cc(iicav L, svkco^ilov H, G. — 17 ales ut ex praec. vocab. ortum secl. M; ale (post e f. s eras.) L; ante 1 ras. in H. — aitarum Jfj,- del. Duenzerus; Atticarum Popma. — 18 qui Popma; quia C. — ramu- larum L^. — verba Varr. prorsus ob^cura. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 37 26. 27 M. EBVLLIRE est ecfervescere, a bullis (lictum. Cicero Tuscula- 20 narum lib. III; qui si virtutis ebullire volent et sapientias, nihil aliud dicent nisi eam vim qua efficiantur eae voluptates, quas supra dixi. RAPONES a rapiendo dicti. Varjo Papia papae, negl iyxaniav : praetor vester eripuit mihi pecuniam. de eo questum ad anuum 26 veniam ad novum magistratum, cum hic rapo umbram quoque spei devorassit. || 1 STRABONES sunt strambi quos nunc dicimus. Varro Flaxta- bulis, 3t£Ql iJcaQXLmv: multi enim, qui limina iutrarunt integris oculis, straboues sunt facti. habet quiddam [enim] iXxv6rix6v provincialis formonsula uxor. — Lucilius lib. XXVII; 5 nulli me invidere, non strabonem fieri sa^pius deliciis me istorum. EXTERMINATVM est praeter terminos missum. Lucilius lib. XXVIIII: ni rediret ad se atqae illam ezt^rminaret miseriam. 10 M. Tullius de officiis lib. III: atque hoc omne genus pesti- ferum atque impium ex homiuum communitate exterminandum est. EXODlVM est finis: a graeco tractum, quasi £|(d t^^ bdovj id est extra viam. Varro 'ExaTOfifirj, neQl &vaLmv: Socrates cum in vinculis publicis esset et iam bibisset xtovsLOV, sub exodium vitae. 19 III, 18, 42 II 23 Varro Papia papae | 1 Varro Flaxtabulis || 4 Luc. I. XXVII 1 7 Luc. I. XXIX I 10 UI, 6, 32 || Varro Hecatombe | 14 Varro "Ewc noxs. 19 haec fervescere L; e primunt add. m. 2 in H {vid. fuisse efervea- cere) ; eff. Bamh.^. — dicere L. — Thusculanorum L^ ; id. 2 Tusculanorum. — 21 viam cdd. Cic. — qna efficiantur eae Cic; quae fiant C; ureae {virgula, ut vid., m. 2) L; vestrae hae (hae del. m. 2) H; vestrae G; v.: qua fiant vestrae. — 23 Pappapae L, H^. — fvxoojitov L, H^, G, cvxa/tiov H^. — 21 noster Ald., ptUo recte; cf. Luc. XI, 4. — erepuit L^. — de eo Quicherati*s, de ea V. — 26 devorassit Vahlenus, devorasset cdd. — 1 strambi C, Bamb., gl.; ef. Locw. Prodrom. 391; strabi v. — Flaxtabulia v.; Flaxabulis ciid.; recte, vi opinor, ap. Flin. nat. hist. praef. 24 Flextabula; quamquam nusquam Iwc traditum in libris Nonii. — 3 h. q. [enim] iXKvanyiov M; b. q. enim helquisticon cdd. (helquesticon G); h. enim quiddam slttvcxfKov Turneb. — 1 formonsula G. — 5 sepius L , H. — 9 ni pro ne; ne (e ea; i f. m. 2) H; non G. — atque; f. utque. — exterminaret lun.; exterminare cdd. — mise- riam cd. Fabri; Passeratius; Guietus; miseram cdd.; miserulam, ita quidem ut de lenone sit sermo prius M, idque ipsum ctiam in mentem venit Guieto. — 12 est om. Bamb. — greco LH. — fxJorijcoiJotj {m. 1 l pro d) H, sxjijcoaow Lj de G mn constat. — 13 cyiarfipsTisQid^vcKov {ncQi L) C. — cocoxparijc L, H^; iZj coaxpaTTjc; et ita G. — 14 xovtov C. — sub M; in G; sed id supra ras. trium litt. add. in H. — exodio H^, G. — post ncovsiov interpun- gendum. quae secuntur Nonii culpa truncata; in quibtis mentionem factam voti quod Aesculapio diceret solvendum Soci'ati bene monet OeMerus. 38 NONIVS MARCELLVS 27. 28 M. — idem "Ecag xors, tisqI (OQmv: vide, cursum ut cognoscere possim 15 aeque servitutis et libertatis ab origine ad exodium adductae. — idem Tatpij MEvCnnov: quod coeperas modo in via, narra, ut ad exodium diicas. PVTVS est dictus a putando. Plautus Pseudolo: piirus putus est ipsus. 20 Varro 'Exaroii^rj, tcsqI 9^v0i(ov: mea igitur hecatombe pura ac puta. idem Prometheo: 'Chrysosandalos locat sibi amiculam de lacte et cera Tarentina quam apes Galesiae coegerint ex omnibus flori- bus libantes, sine osse et nervis, sine pelle, sine pilis, puram putam, 25 proceram, candidam, teneram, formosam.' nam et rationes ea causa putari dictae sunt, quotiens ex his fraudis aut falsi aut mendacii aut iniqui aliquid separatur. et ipsum namque, dubitantes cum dicimus puto, significamus, nos in rebus incertis et || obscuris falsis opinionibus [nos] fieri ambiguosos. 1 COMPEDES non a pedibus dictae, sed ab inpedimento. Varro Prometheo libero: w _ w _ vj u ego infelix! non queam vim propulsare atque inimicum Orco inmittere? 5 nequeiquam saepe aeratas manuis conpedes conor revellere 17 Varro Tagj^ Mevimtov \\ 19 IV, 2, 32 || 21 Varro Hecatombe || 23 Varro Prometheo || 3 Varro Prometheo libero- 16 608 pote cdd. — vide M, vitae v. — 15. 16 possim aeque (aeque iam Oehlerus) M, possem et quae cdd. — adducte L^ , H. — 17 eidem H^. — tafe menippu fere ubique cdd.; h. l. minippu L.,, G. — 18 ceperas H^. — narrare L, H. — septenarium agnovit Kochius exercit. crit. Bonnae 1851 ed. pg. 31. — 19 Potus L, Bamh.; u prius vi. 2 in ras. H. — est om. 'G. — potando Bamh., prius f. L. — in mrg. add. putus (m. 1), purgatus (2) H. — Pseudo ij ; Pseudulo G. — 20 potus L.^. — 21 nttro^^rjCniQ&vumv C {jisq G; viQ, sed corr. H). — 22 metrica haec, ut Boepero visum, apparet ea re quod ad illud purus, putus, cum alias sevxper ponatur cccvvSttcoc, hic additum ac. — haecat. G. — hac L. — 23 vocat L. — 24 cetera rentina G, cera tarentin L. — Galesiae Boeperus; Milesiae cdd.; Brilesiae non bene Mei- nekius. — 25 puram v., curam C. — 26 teram G. — 27 dicte X,. — 28 seperatur L. — ipsum, i. q. idem. — 1 nos del. lun. — ambigosos G; am- biguos V., puto recte. — 2 dictet L^; dicta Bavib.; m. 2 dicti. — impedi- mento C pr. L^, non Bamb. — 3 ita Oehlerus, Pr. liberato Mcrceru^, Prom. libro {vel lib.) I cdd. — illud liberato quaviquam magis possit arridere, tamen alterum praetuli, quia vix erat prohahile in archetypo Noniano semper pro eo quod est liberato scriptum fuisse libero. ceterum errorevi apparet ortuvi eodem stupore describentium, quo pro Quinto, Titinii fahula, reponere sunt soliti lib. V. porro numeri ab isdem ad explendam quae videretur esse lacunam plerumque pro ar- bitrio additi. — 4 /". leg.: 6 ego infelix! — 5 atq L. — Orgo L, H^. — in- mittere om. L; immittere H. — 6 nequicquam Gerlachius; nequemquam C — DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 39 28 M . idem Flaxtabulis, neQi inaQXLav: domum ex eo intro et pedes corrigiis conpedio. — idem Parmenone: 10 lepusculi timentis hoc quadrangulum dedit Diaua rete nexile, arcyas, viscum fugai lineamque compedam. idem Sesquulixe: quocumque ire vellemus, obvius flare. ubi corpori aerinas conpedes inpositas video. 15 FVLGVRA dicuntur coruscationes, a fulgore. Varro Trcpt xsqkv- vov: cognitio enim trium, fulgetrae, tonitrui, fulguris, a fulmine orta. COAGVLVM a coagendo, quod est colligendo. Varro Est modus matulae, 31£qI ^e&yjs: 20 vino nihil iucundius quisquam bibit: hoc aegritudinem ad medendam invenerunt, hoc hilaritatis dulce seminarium, hoc continet coagulum convivia. MVLIEROSI dicti mulierum adpetentes. Afranius Vospisco: 25 homo mulierosus confert alio me lUco. FLAGRIONES dicti servi, quod flagris subiecti sint, ut verbe- rones a verberibus. Afranius Vopisco: tu Bagrionibus ♦ ♦ ♦ 8 Varro Flaxtabulis || 9 Varro Parmenone || 13 Varro Sesquolixe || 16 Varro neql ntQavvov || 18 Vario Est modus matulae || 24 Afranius Vopisco || 27 Afra- niu8 Vopisco. manuis Lchm. in Lucr. pg. 141; qui et versus agnovit; manus cdd. — com- pedes C pr. i,. — 8 domum ex eo M; domo exeo v. — 9 corrigis X,, H, G. — compedio G pr. L^. — idem; cf. 451 l. viscum — 10 illa lep. tim. stispensa a fugai — compedam. — cdd. timentes h. l. — quadrangulum pro quadruplex, ut tsrQtiycavov. — 11 archias cdd. h. l.; ata vel bra 451; aQKvac lun., arcjas Scal.; cf. Suidas s. l. aQKvc. — 12 fugai Me; fugam cdd. h. l., fuge 451. — comp. C. — 13 Sequulixe M; sesq: L; sesq. ulixes H, sesq: ulixes G ; ac similiter uhique librarii. quos apparet notioris longe Vlixis n&minis deceptos memoria accepisse illud sesqu pro sexque, ut etiam interdum traditum. ipse Nonius scripsit nimirum Sesculixe; quae forma rcstituta est a doctis Plin. n. h. praef. 34, uhi cdd. hahent sustulit. — v. Sesquiulixe. — quocumque; quo que supra scr. m. 1 cum et hac vel 2 del. que U; quo cum G; om. L. — 14 erinas G; aeiias Oehlerus. . — impositas C pr. X,. — video; quae desunt, Nonii culpa, ut puto, omissa. — 15 Fulgora L, Bamb. — nCQa-* cvvov C. — 16 fulgetrae, tonitrui Me (f. fulgetrei — fulgetri Salmas. — , to- nitruei); fulget et tonitrum C. — fulgoris L.^. — cf. Plin. n. hist. XXXV, 96 tonitrua, fulgetra, fulgura. — 18 Coangulum ifj. — est add. L^. — 11). 20 TtsQl ns&jjc: vino lun.; tcsqi ficd^r} cui non C {ante n ras. un. litt.; item post t; ftcov i/j,- id. 2 ficq;.). — bibit lun.; vivit cdd.; quidquam cluit Muret; Scal. — 22 ilaritatis L, liritatis Ui. — 23 coangulum iZ,. — 24 appetentes cdd. pr. X,, Bamb. — 25 confert a. me i. Quicheratus ; c. me i. a. cdd., conferat se a. i. Bihbeckius. — 26 sint Bamb., L, U; sunt ed. Bas. cum priorr. — 28 nisi mancus esset locus, potuit scribi: tu, flagrio, nevis? 40 NONIVS MARCELLVS 28. 29 M. EDVLiA .... Afranius Privigno: iucunditatis pliis inest in td mihi 30 quam in conmercatis conquisite ediilibus. MERENDA dicitur cibus post meridiem qui datur. Afranius Fratriis: interim ad merendam accurro, || ad cenam. cum veni, iuvat. PEDETEMTIM et PEDEPRESSIM dictum est caute, quasi lenta et l tarda itione. M. Tullius de officiis lib. I: sin minus, sensim erit pedetemtimque faciendum. — Lucilius lib. XXVII: ille contra omnia inter plures, sensim et pedetemtim it foras, nequem laedat. 5 Quadrigarius Annalibus: exercitu instructo pedetemtim milites ducere coepit. — Caelius Annalium + * *: ipse cum cetera copia pedetemtim sequitur. CALCES a calcando, quod est nitendo, dicta est, non a calci- trando; nam et de omnibus pedibus et [de] hominum et universorum 10 animantium dici potest. [nam sunt calces extrema pars pedum, terrae proxima.] Vergilius lib. V: ecce volat calcemque terit iam calce Diores. idem libro X: tollit se arrectum quadrupes et calcibus auras 15 verberat. SVBHGACLVM est quo pudendae partes corporis teguntur: dictum quod subtus ligetur. M. Tullius de officiis lib. I: scaenicorum qui- 29 Afranius Privigno |I 32 Afranius Fratriis || 2 I, 33, 120 || 3 Luc. 1. XXVII | 6 Quadrigarius Annalibus || 7 Caelius Annalium || 12 V, 324 || 14 X, 892 | 18 I, 35, 129. 29 Ed. add. Me; Afran. lun. — 30 iugum ditatis L, H^. — plus est G. — 31 quam in Bibbeckius; qua in H m. 1; quam L, H^, G. — com- mercatis G pr. L^. — consequite G. — 33 Fratris cdd. -— 34 interim; h. e. donec magis me insinuavero hominibus istis. — ad add. M. — accurro Lip- sius; occurro cdd. — ad cenam om. L. — caenam H, G. — 1 Pedetemtim; cf. pg. 33 idem l. — Pedetenoptim H^, G, Bamb. — cautae L^. — 2 isione ij. — vel haustum infra vel obscuratum pedepressim l. exempl. — 3 pede- temptimque G. — facienda Cic. — 4 ille; cf. d. r. m. 428. — it add. M. — foras Bouterwek. ; foris cdd. — 5 ledat L. — 7 caepit ifi. — Caecilius jj^^ Q_ _ Annalium M, annavi H^, Florent; a navi rell. (Annalibus Ald.; Annal. VI Spengelius). — coetera L, H^, Florent., G; caetera H^. — 9 cal- cendo L^. — dicta est M; dictae sunt v. {cf. comtn. in 114 fros). — 10 de inclus. M. — 11. 12 nam — prox. secl M. — Verg.; cf 257 calx; 414 volare. — lib. I iZi. — 13 volans cdd. h. I. — 14 sexto libro C. — 15 arrecto H^. — 17 S. e.; subligat lumtn H^; subligelum est L^. — quo; co H^. — 18 Men H^. — lib. I in mrg. add. H^; om. L. — scentcorum L^; schaenisorum G; scelicorum Hy^; id. 2 scenicorum. DE PROPRIETATE BERMONVM. I. 41 29. 30 M. dem mos tantam habet vetere disciplina verecundiam, ut in scaenam 20 sine subligaclo prodeat nemo. MEDIOCRITATEM medium dici voluit M. Tullius de officiis lib. I: eadem ratio est habenda vestitus, in quo, sicut in plerisque rebus, mediocritas optima est. — Lucilius lib. XXVII: paulo hoc melius quam mediocre; hoc minu' malumst quam pessumnm. 25 Terentius Andria: set tamen omnia haec mediocriter. Cicero Tusculanarum lib. III: ad haec mihi adferentur medio- critates. quae si naturales sunt, quid opus est consolatione? || 1 MODESTIAM a modo dictam M. Tullius auctor est de officiis lib. I: non hanc quam interpretamur modestiam; quo in verbo modus inest. ANTES sunt quadraturae: unde et antae dictae sunt quadrae 6 columnae. Vergilius Georgicorum lib. II: iam canit effectos extremus viuitor autes. CAMERVM, obtortum: unde et camerae, tecta in curvitatem formata. Vergilius Georgicorum lib. III: et cameris hirtae 8ub cornibus aures. 10 INMVNE dicitur sine ofticio, sine munere. Vergilius Georgi- corum lib. IIII: inmunisque sedeus aliena ad pabula fucus. M. Tullius Philippicarum lib. I: num inmunitates datae? DiRVM est triste, infestum, et quasi deorum ira inmissum. Ver- 15 gilius Georgicorum lib. III: 21 I, 36, 130 y 23 Luc. 1. XXVII || 25 I, 1, 32 || 27 III, 31, 74 || 1 I, 40, 142 y 5 II, 417 1 8 III, 55 1| 10 IV, 244 y 13 I, 1, 3 || 15 III, 468. 19 tantum L, H^. — in om. L, H^. — scenam L, JET, ; scbenam H^, G. — 20 sublieaclo L^; subligaculo cdd. Cic. — 21 Mediocritatem Quicherattts, Mediocritas cdd. — Men H^. — 22 ratio Cic, potio C. — vestibus cdd. — 24 ho L, H^. — malumst q. p. (p. iam Ald.) M; malum (malus prius H) quam ut opes summum cdd. — 25. 26 Andriam prim H; Andrias et L^; sed G, H^, sed et H^; et cdd. Ter. — 27 Tusculanorum X,. — lib. m. 2 add. H. — hic mihi adferunt cdd. Cic. — ad (praepos.) i,; at rell. — hae C pr. H^. — adf. i, , afF. rell. — 28 q: L^, id. 2 q. — 2 nam pro non L. — interpraetamur id. — vero cdd. — 4 et ante L^ , H^ , G. — 7 camere L^, H^. — 9 camuris v. ap. V. — hyrte G, irte (m. 2 irtae) H. — 10. 12 Im- mnne — immunisque C pr. L^. — aliaena H. — fagus L^. — 13 Filippi- carum H. — inmunitates ed. Bas.; immun. L^, H (immutates L^). — date L^, H. — 14 Dirum ; nullum novum l. in H. — est quasi X, ; quasi id. 2. — deorum immissum L^, H, G; d. inmissum L^, Bamh.; deorum ira inmissnm G in mrg.; dirum quasi deorum ira missum H in mrg. 42 NONIVS MARCELLVS 30. 31 M. priusquam dira per incautum serpant coutagia vulgus. et Aeneidos lib. IIII: ultricesque sedent in limine Dirae. M. Tullius de senectute: intellegi potest ex his fratribus, qui 20 in Adelphis sunt. quanta in altero diritas, in altero comitas! EXORDIVM est initium: unde et vestis ordiri dicitur, cum in- stituitur detexenda. Vergilius Aeneidos lib. IIII: quouam reginam ambire furentem * audeat adfatu? quae prima exordia sumat? 26 M. Tullius in Ortensio: perge, quaeso; nec enim impereite exorsus es. — Lucilius lib. XXVIIII: verum tristiH contorto aliquo ex Pacuviano exordio. Cicero Timaeo: difficillimum autera est in omni conquisitione ratiouis exordium. — Varro "Ovog Xvqccs: 30 qui fabularum conlocant exordia. INOPS dicitur sine ope et auxilio. Vergilius lib. VIII: res inopis Euandrus habebat. et Georgicorum || lib. I: l atque inopi metuens formica senectae. Terentius Adelphis: ferte misero atque innocenti auxilium; siibveneite inopi. 5 M. Tullius de officiis lib. II: nimirum enim inops ille, [et] si bonus est vir, etiamsi referre gratiam non potest, habere certe potest. 18 IV, 473 II 20 18, 65 || 23 IV, 283 || 26 M. Tull. in Hortensio jj 27 Luc. 1. XXIX II 29 Cicero Timaeo || 30 Varro "Ovoc Xvqkc || 32 VIII, 100 || 1 I, 186 || 3 II, 1, 1 II 6 11, 20, 69. 19 cultricesque L. — lumine L, fl^. — 20 cf. 100 diritas. — Men Hi. — intelligi H,. — 21 Adelfis cdd. — 25 adf. L^; aff. rell. — 26 Men Hi. — Hort. C pr. L^. — impereite M; imperate L, H^; imperite H^, G. — 27 est prius H. — 28 verum Me; virum cdd.; utrum lun. — 29 Timeo G. — difficillimum H^; ditficillimum L^; Hs ex corr.; dicit facillimum G, L^, item H^ auctore Onionsio, qui deinde in eo restitutum dicit difficillimum ; Hs^ diffacillimum. — 30 onos lyras cdd. — 31 colloc. G pr. L^. — 33 v. Aeneid. add. post exemplum ex Georg. I petitum praemisso item (om. L; sed cf. infra) libro VIII Xj, H^. sub item libro VIII lineola posita H^. — Euuandrus L^. — 2 senectutem {i. e. senectae. item) L^. — 3 Adelfis cdd. — 5 subveneite M; subveniente L, subvenite rell. — 6 Men m. 1 H. — II ed. Bas.; III L, H. — enim supra add. H^. — si Cic, etsi cdd. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 43 31 M. DEFRVDAEE significat fructum minuere vel per fraudem ali- 10 quid exquirere. Terentius in Phormione: 8uum defraudans genium conpersit miser. Plautus in Asinaria: ten 4go defraudem? cui ipsi nil est in manu, nisi quid tu porro uxorem defraudaveris? 15 SVDVM dictum est quasi sine udo, ut est aer post pluvias sere- nus et liquidus. Vergilius lib. VIII: arma inter nubes caeli regione serena per sudum rutilare vident. Plautus Milite: 20 cam sdlis radii esse olim, cum sudumst, solent. Lucilius lib. XXVIIII: nec ventorum flamina flando suda secundent. IRRITARE dictum est proprie provocare: tractum a canibus, qui cum provocantur irriunt. Lucilius Satjrarum lib. I: 25 inritata canes quam homo quam planiu' dicit. Terentius Phormione: .... inritor. Vergilius lib. X: irritatque virum telis et voce lacessit. 30 Sallustius Histor. lib. I: tunc vero Etrusci cum ceteris eius- dem causae, ducem se nactos rati, maximo gaudio bellum irritare. Lucilius lib. XXVIII: 10 I, 10 II 12 1, 180 II 16 VIII, 528 || 19 I, 1,2 || 21 Luc. 1. XXIX fl 24 Luc. 1. 1 II 26 V, 8, 39 II 28 X, 644 || 30 Sallustius Hist. lib. I || 32 Luc. 1. XXVIII. 10 in om. G. — Formione cdd. — cet. cf. pg. 117; 525 1. genium; de- mensum. — 11 sum Z/,, sumu id. 2. — defrudans L^, H^, G; ingenium L^, i/j. — confersit L, H^; conspersit i/^» ^> dissipavit. in quibusdam cod. legitur 'consparsit' mrg. H. — conparsit vel comparsit libri deter. Ter. — 12. 13 in — ego om. L. — in m. 2 del. H; om. G. — Asinari H^. — ten ego add. H^ , cum prius positum esset post defraude. — defraude L, H^, G, defi-ude H^. — cui ipsi; pronuntiandum cuipsi. — ipse H^. — nihil cdd. — 14 qui H^. — tum L, H. — defrudaveris Z/^, if, (in H pro u prius a). — 15 sine udo Guietus, semiudum v. — pluviam Bamb. — 20 cam {pro quam) M; cum cdd. — radit L. — esse Plaut. ; om. cdd. — sudus (s poster. m. 2 in ras.) est H; sudu est {corrupt. ex sudust) L, sudum est G; sudumst vel sudust libri Plauti. — solet C. — 22 secundet H,. — 23 cf. Donat. in Ad. II, 4, 18. — Inritare L^, prius H. — propriae L. — provocate Z»,. — 24 inriunt L,. — Lucil. ; cf. Luc. 1, 27 cum comment. — 25 irritata Non., G. — canes Charis. 100; 118; cane cdd. — de X litt. agitur. — 26 Formione cdd. — 27 irrito (inrito i,) id. — 29 hirritatque verum Z/, . — 30 Historiae L, H, Hist. ed. Bas. — tum docti. — Etrusci — ceteris Me, et posci — ceteri cdd. — 31 causam H^ . — nactus C, corr. Me. 44 NONIVS MARCELLVS 31. 32 M. Lucili, si in amore inritaris tuo. Plautus Amphitryone: irritabis crabrones, ^ 35 Varro Sesquulixe: omnes irritans ventos omnesque procellas. ABLEGARE est proprie alio mittere: dietum || a legatis, qui cum 1 legationibus mittuntur. Terentius Hecyra: aliquo mihist hinc ablegandus, diim parit Philiimena. ARCANVM dicitur secretum vel absconditum: quod quae in arcis 5 sunt celata sint et abscondita. Vergilius Aeneidos lib. IIII: solam nam perfidus ille te colere, arcanos etiam tibi credere sensus. et [Aeneidos] lib. I: longius et volvens fatorum arcana movebo. 10 TORMINA, genus morbi, dicti quod dolore torqueat. Cicero Tusculanarum lib. II: quamvis idem forticulum se in torminibus et in stranguria sua praebeat. — et quarto: itaque dicimus gravi- dinosos quosdam, quosdam torminosos. MoNVMENTi proprietatem a monendo M. Tullius exprimendam 15 putavit ad Caesarem Epistularum II: sed ego, quae monumenti ratio sit, nomine ipso admoneor. ad memoriam magis spectare debet posteritatis quam ad praesentis temporis gratiam. Vergilius lib. V: quem candida Dido 20 esse sui dederat monumentum et pignus amoris. 34 II, 2, 75 H 36 Varro Sequulixe || 2 III, 3, 54 || 6 IV, 421 || 9 I, 262 || 11 II, 19, 45 II 13 IV, 12, 27 || 15 M. TuU. ad Caesarem Epist. II || 18 V, 571. 32 libro m. 2 add. H, om. L. — 33 si ex se corr. H. — inritaris tuo M; irritarit (inr. L^) suo cdd. — 34 Amphitrione L, H, Amfitryone G. — 36 sesq: L, sesque H; ulixes L, H; sesqulixes G testante Schneidero. — 37 cf. odyss. V, 292 sq. — 1 propriae L^. — 4 hinc om. cdd. — Filumena (Fi- liumena L^) id. — 6 caelata L^, H, G, Bamh., caelato L^. — sint Quicheratus, sunt cdd. — abcondita L. — 9 et Aen. ; aetate neidos X, ; Aen. seclus. M. — 10 factorum G. — 11 Tormina QuicJieratus ; Tormines C, Torminae (ae in ras.) Bamb. — tormines; sic solent ponere, qui minus considerate locuntur nirg. H — torqueant L,^, G, if, (torqueat H^, sed deinde restitutum illud). — f. dicta q. d. torqueant. — 12 Tusculanorum Ly. — 13 straguria L^, H^; stransguria L,^, H^. — et quattuor L^^. — cet. cf. pg. 115 l. gravidinosi. — 14 quosdam add. docti; om. 0 et Gic. cdd. mel. — term. L^, H^ ; pars mel. cdd. Cic. — 15 Men H^. — 16 Cesarem L, H. — puto add. iuniorem; cf. comm. in 436 contemnere. — Epistularum M, epistula (epistola H^) C. — 17 memo- riam agis L prius; ma in ras. H^. — 21 esse viderat m. L. — monumenti H^. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 45 33. 33 M. RiVALES dicti sunt quasi in unum amorem derivantes. Teren- tius Eunucho: mil^s Thraso, 26 Pha^driae rivalis. GESTIRE significat laetum esse: dictum a gesticulis facilioribus. Terentius in Eunucho: Chaerea, quid est quod sic gestis? aut quid hic sibi vestitus quaerit? Vergilius Georgicorum lib. I: 3Q et studio iucassum videas gestire lavandi. INVOLARE est inruere, insilire, aut a volatu aut a vola, id est media manu, dictum. Terentius Eunucho: ut ego linguibus facile illi in oculos involem . . . . H 1 Lucilius lib. XXX: iade canino ori si ritu oculisque involem. PROPINARE a graeco tractum est: post potum tradere. Teren- 6 tius Eunucho: hiinc vobis comed^ndnm [et bibendum] propino ^t deridendum . . Ennius Satyrarum lib. III: Enni poeta, salve, qui mortalibus veraus propinas flammeos meduUitus. 10 PEDETEMTIM dicitur caute. Cicero in Verrinarum actione I: quae tamen a me pedetemtim cauteque dicentur. INSVLSVM, proprie fatuum, quasi sine sale. M. Tullius ad Caesarem iuniorem Epistularum secundo: sed ita locutus insulse 22 II, 3, 62 II 27 III, 5, 10 || 29 I, 387 || 32 IV, 3, 6 || 1 Luc. 1. XXX || 4 V, 8, 57 II 7 Ennius Satyr. lib. III || 10 7, 18 || 12 M. TuU. ad Caesarem iun. Epist. II. 22 Rivalis L^, Rivantes Bamh. — dirivantes id. — 23 Eunuco L^. — — 24 Traso X,. — 25 Faedriae cdd. — 26 gestaculis prius H. — fac; f. agilioribus vel lascivioribus. — 27 Eunuco />,. — 28 rersus metrum nondum sat expeditum, videturque gravior antiquitu^ et in hoc in sequ^ntibus duobus propagata interpolatio. — Cherea G, Cerea L, H. — aut quid sibi hic vestitus quaerit maior pars libror. deteriorum Ter.; quid (quidve Bembin.) sibi h. v. q. rell. — 80 labandi L^. — 31 cf. 128 id. l. — irruere C pr. L^. — 32 Eunuco L^. — 2 ori si add. M. — ritu supra rito scr. in cd. Fiechtiensi; et ita Aldus; rito (7.-4 greco J/, If. — 6 ita M; cdd. hunc vobis (add. hunc, sed m. 2 del. H) com. et bibendum et deridendum propino. — Bembin. hunc com. vob. prop. et diridendum; deteriores h. c. et der. vobis propino vel prae- bebo. — 7 Ennius; cf. 139 l. medullitus. — 8 Ennio eta selve C h. l. — 10 cf. pg. 29 l. pedetemtim. om. h. l. Bamb. — in Verrinarum (vel in Verrem) M, in Verrinis cdd. — II id.; corr. Me. — 11 cautequi H^. — 12 Insultum G. ~- 13 Epistolarum lib. II Quicheratus; epistula (epistola L^, H^) secunda C. 46 NONIVS MAECELLVS 33. 34 M. est, ut mirum senatus convicium exceperit. — et de oratore lib. II: ut nihil aliud eorum quam ipsa insulsitas rideatur. 15 IGNAVVM et SEGNE, torpidum, feriatum et sine igni. Vergilius Georgicorum lib, IIII: ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. et [Georgicorum] lib. III: en age, segnis 20 rumpe moras. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. II: in quo tua me pro- vocavit oratio, mea consecuta est segnis. — et de senectute: quae vitia sunt non senectutis, sed inertis, ignavae, somniculosae senec- tutis. 26 CALAMITOSVM dicitur malis et calamitatibus praegravatum. M. Tullius in Verrinarum Divinatione: et honoris amplissimi puto esse et accusare inprobos et miseros calamitososque defendere. SERIVM, triste et quasi sine risu. [M.] Afranius Privigno: non 6go te novi tristem, saevum, s^rium? 30 Plautus Amphitryone: nunc quidem praet^rnos || nemost: dic mihi verum s^rio. i INTERPOLARE cst inmittere et interponere et novam formam e vetere fingere. M. Tullius in Verrem actione II: ^aliquid demendo, mutando, interpolando.' — et est tractum ab arte fullonum, qui poliendo diligenter vetera quaeque quasi in novam speciem mutant. 5 Plautus Amphitryone: illic homo me interpolabit meumque os finget ddnuo. 14 II, 54, 217 II 17 IV, 168 Ij 19 III, 42 || 22 Cicero ad Caesarem iun. lib. II II 23 II, 36 II 27 21, 70 || 29 Afranius Privigno || 31 If, 2, 225 || 3 I, 61, 158 II 6 I, 1, 161. 14 convitium l?i. — 15 deorum L, H^. — ipsam H^. — 16 cf. 386 segne. — et segne ed. Bas.; est s. L, H, Bamb. — piito et quasi sine. — igne if,. — 18 pres. H, — 19 et om. L^. — Georg. secl M. — IIII cdd. — 22 II libro edd. — provocavit ed. a. 1476; provocabit cdd. — 23 signis L^, H^. — 24 inertis Gic, incertae (incerte L^) cdd. — ignave X,. — 26 calamitas, quod calamos atterat mg. G. — calamitalibus L. — 27 Verinarum H^; puto in Verrem. — 28 improbos H. — 29 risumen H^; risum id. 2; et ita L^ {2 risu m); risu. M. ed. Bas. — fuit haud dubie olim risum. — M. del. Quiche- ratus. — cet. cf. 409 l. triste. — 30 saevum Stevechius, servum cdd.; eadem varietas script. ap. Hor. c. I, 35, 17. — 31 Amfitreone L, Amfitrione H, Amfitryone G. — 2 immittere L.^, immitere H^, intermitere id. 2, intermit- tere G in mrg. — 3 evertere H^, P; sed in illo restitutum e vetere. — 4 fullonum QuicJieratus , fullonia cdd. — 5 veterem If,. — in add. H^. — 6 Amfitryone G, Amfitreone H^, Amfitrione H^, L. — 7 illuc L, G; de H nihil notatum. — interpolabit ed. Bas., v.; interpolavit L, H. — os finget; offiuget prius H. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 47 34. 36 M. EVERRICVLVM genus est retis piscatorii, a verrendo dictum, vel quod trahatur vel quod, siquid fuerit piscium nactum, everratur. 10 ab hoc M. Tullius Verrinarum lib. V, de signis: quod umquam, iudices, huiuscemodi everriculum ulla in provincia fuit? DiVARiCARi [dictum] est distendi, dictum ab his qui vitio na- turae ita sunt pedibus discretis, ut eos in diversum habeant sepa- ratos. M. Tullius de signis: Sopatrum, hominem [summum] domi 15 nobilem, summo magistratu praeditum, divaricari ac deligari iubet. VACCILLARE est trepidare vel cum lassitudine niti, a senibus, qui sint aevo defessi atque ad sustinendam lassitudinem baculo tarditatem levent. M. Tullius Philippicarum lib. III: in Galliam mutilatum ducit exercitum, cum una legione et ea vaccillante. 20 PRAESTRINGERE dictum est non valde stringere, eludere. Plautus in Milite glorioso: praestringat oculorum aciem in acie hostibus. Lucilius lib. XXX: praestringat [oculorom aciem in acie hostibus] splendore micanti. 1 M. Tullius de senectute: voluptas rationi || inimica est, meutis, ut ita dicam, praestringit oculos nec habet ullum cum virtute commercium. — Varro Andabatis: non mirum si caecutis; aurum eftim non minus praestringit oculos quam 6 noXvg axQatog. — 10 IV, 24, 53 B 14 IV, 40, 86 y 18 III, 12, 31 || 21 1, 1, 4 || 23 Luc. 1. XXX II 1 12, 42 II 3 Varro Andabatis. 8 piscatorii Ald., piscatorium cdd. — 9 vel siq. m. 2 add. quod, H. — natum everrat cdd. — 10 ab hoc M, ad hoc v. — 11 iudices ed. Bas., V.; iudex L, H. — 12 Divarricari H^. — dictum secl. M. — vitium L, Hy. — 14. 15 s. secl. M; s. d. n. om. L; summo m. 2 add. H. — ho- minem cum domi nobilem tum s. m. pr. cdd. Gic. — praedictum Z», ; pre- dictum, sed eras. c H. — divarricari Ho. — delicari L, H^. — 16 Vaccillare L, prius H; Vacillare H post ras., G, lU vid. — est om. G. — nati Hy. — 17 ad om. L, G. — bac; cf. comm. in 78 l. bulga. — 19 reg. X,. — vaccil- lante G (vacillante rad. fact. H). — L, fratrem exspectat add. Gic. — 20 cf. pg. 373 l. praestringere. — Prestringere L^. — eludere M; et lau- dere i, ; et laudare L^; in mrg. add. -p; et plaudare, del. plaudare et in mrg. adscr. m. 2 cladere H; et claudere G; et plaudere Bamb. — 21 cf. pg. 373 l. m. — 22 prestringat L. — in aciem L, H^. — in acied Ritschelim. — 24 ita M; praestringant (ita v. cd. eius) oculorum aciem splendore micanti Dousa pater, f recte; prestringat i,. — in post hostibus add. L, H^. — 1. 2 ita Non.; Gic. impedit enim consilium voluptas, rationi inimica est, mentis e. q. 8. — volumtas i, ; voluntas id. 2. — prestringat L, praestringat H^. — 3 comuercium i,. — caecuttis H^, G. — ^ prestringit L, H. — TtoocvcavyiQa- Toc (o in init. add. G, HJ C; corr. Turneb.; cf. Menandr. Monost. 420. 48 NONIVS MARCELLVS 35 M. Cicero de fato * * * et de finibus bonorum et malorum lib. IIII: 5 aciem animorum nostrorum virtutis splendore praestringitis. ANGINA, genus morbi, eo quod angat; et graece synanche ap- pellatur. Lucilius lib. XXX: insperato abiit; quem unaangina sustulit hora. ARQVATVS morbus dictus, qui regius dicitur, quod arcus sit 10 concolor, de virore vel quod ita stringat corpora ut in arcum ducat. [quod] Lucilius lib. XXX: nos esse arquatos? surgamus, eamus, agamus! Varro Eumenidibus: nam ut arquatis et lutea quae non sunt et quae suut lutea videntur; sic insanis sani et furiosi videntur 15 esse insani. PRIVVM est proprium uniuscuiusque; unde et res privata. Lucilius lib. XXX: culcitulae accedunt privae centonibu' binis. idem: abdomina tunni .... priva dabo. NVGATOR, nugas, turbator. Lucilius lib. XXX: quo me hoc tempore nugator cognoscere non vis? FORAMINA quasi diminutive a foribus dicta, Cicero Tuscu^a- 25 narum lib. I: nam nunc quidem, quamquam foramina illa, quae 5 Cicero de fato || 5 IV, 14, 37 || 8 Luc. 1. XXX || 12 Luc. 1. XXX || 14 Varro Eumenidibus || 18 Luc. I. XXX || 20 Luc. 1. I || 2.3 1. XXX || 26 I, 20, 47. 6 lib. IV V., ed. Bas.; libro secundo H, L^, liber secundus id. 1. — 6 prestringitis Xj. — 7 ngina G, in quo et alibi aliquando omissa initialis lemmatum littera. — grece L. — cvvccyxrj docti, synantea L, jff, , synancea H^, synanca G. — 9 cf. comm. in Luc. XXX, 34; abiit lun., abit cdd.; obiit docti {praecedit o). — anguina G; cet. conf. comm. Luc. l. m. — 10 gn arcuatus Bamb. in ras. — arcus sit Bamb.; f. olim fuit: q. arcus, quae graece dicitur t^ic, sit c. — 12 quod del. lun. — Lucilius lib. XXX Kettnerus observ. crit. in Varr. scripta et glosaria latina pg. 16; Schmidtius pg. 70; Lucilii v. iam agnovere Bentinus aliique. — 13 surgam Bamb. — 14 et lutea quae cdd. 549 s. V. luteus; et uterque id. h. l. — 15 et om. L. — ante quae c, ut vid., scriptum in L, sed statim delet. — 18 lib. om. L, H^. — 19 culcituae L, H^; cultitnlae prius G. — accendunt L, H. — 20 idem; lib. I; cf. pg. 159 l. priva; Gell. X, 20. — 21 tunhi G. — 22 advenientibu' priva dabo Lucil. — da supra add. in G. — 23 nugis C, Bamb.; sed H in mrg. nugas, turbans aliquam rem; nugas Quicheratius ; a nugis Me. — tubator G (nugitur pro nugis turbator Z,). — Luc. lib. XXX om. L. — 24 quo (vel quei) M; quam cdd. — 2.5 dimminutive L. — toribus L^. — Tusculanorum L,. — 26 quan- quam C pr. L^. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 49 35. 36 M. patent ad animum a corpore, callidissimo artificio natura fabri- cata est. DiscERNTCVLVM, acus quae capillos mulierum ante frontem di- 30 vidit: dictum a discernendo. Lucilius lib. XXX: euplocamo digitis discerniculnmque capillo. FRATRVM proprietatem Nigidius acutissime || dixit: frater est, 1 inquid, dictus quasi fere alter. SVBPLANTARE dictum est pedem subponere. Lucilius lib. XXVIIII: subplantare ainnt Graeci. 5 M. Tullius de officiis lib. III: contendere debet, quam maxume possit, ut vincat; subplantare eum quicum certet aut manu pellere nullo modo debet. cosiVGARE, copulare, dictum est a iugo. Lucilius lib. XXVIIII: quam rai ille quantumst inter humanum genus 10 feriimque interse couiugat, communicat! FENESTRAE a graeco vocabulo conversum est in latinum, ano Tov tpaCviiv. Cicero Tusculanarum lib. I: non eas partis, quae quasi fenestrae sunt animi. EMVNGi ex manifesta significatione manat. Luciliuslib.XXVIIII: 15 in me illis spem CRse omnem, quovis p6s8e me emungi bolo. Terentius: ^munxi argent6 senem. 30 Luc. 1. XXX y 32 Nigidius || 3 Luc. 1. XXVIIII | 5 lll, 10, 42 || 8 Luc. 1. XXVUII II 12 I, 20, 46 H 14 Luc. 1. XXVIII || 16 IV, 4, 1. 27. 28 animum Cic, animos cdd. — fabricata est L^; fabricatur i,, G, H,; fabricatu i7,. — 30 dictum ed. a. 1476; dicta cdd. — ad If,. — 31 di- ligitis G. — capillos if,. — supplendum ut puta aptat. — 32 cf. Gell. XIII, 10. — 1 inqiiit G, H,; inqui H^. — 2 Swpplantare L.^, H, Bamb. — sup- ponere L,, G; supra ponere H^, id. 1 supponere. — 4 snpplantare L^. — Graeci vtiocxbU^siv dicunt edd. ante Me; quae verba a Quicheraio adiecta ad Nonii letnma. mihi tamen videntur tradita, quae apte vel in trochaicos vel in iambicos quadrant numeros, liabere sat bene. nec enim improbnbile est a Lu- cilio, qui non minus quam Ennius et Cato sermonem ditavit latinum, fictum vocabulum illud ad exemplum Graecorum idque eum ipsum professum. — 5 maxime i,. — 6 supplantare L^, H^. — certe L, G, H^. — % coniugare Passe- rat.; coniungere cdd. — 9. 10 mi ille M, mihi cdd. — in i/,. — rerumque C; corr. Me. — h., f. genet (h. pro hominum). — coiiingat Bentin.; coninngat cdd. — 11. 12 greco L, H. — inih xov (paCvsiv v.; apo tu iininio C. — Thusoi- lanorum />,. — non aes L, H^. — 13 sint cdd. Cic. — 14 cf. 103 emungere. — 15 in me illis lun. in Erratis, Carrio, alii; in mellis cdd. — possem eraungi volo id.; corr. Carrio. — 16 Terentius v.; ter C. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvelleb. 4 50 NONIVS MARCELLVS 36. 37 M. ADGLOMERARE, inplicare, coniungere; dictum a glomere. Ver- gilius Aeneidos lib. II: et lateri adglomerant nostro. 20 COLLARE est vinculi genus, quo collum adstringitur. Lucilius lib. XXVIIII: cum manicis, catulo coUareique, ut fugitivum, deportem. DEPILATI dictum rarefacti. Lucilius lib. XXVIIII: 26 'Gnato, quid actumst?' — 'd^pilati omnea sumus.' EXCVRIARI, curia excludi. Varro Hippocyne: Apollonium ideo excuriant, quia nihil habebat. PENSVM significat exaequatum, quod sine inclinatione sunt quae penduntur. Lucilius lib. XXVIII: 30 nil parvo huic pensi. haut litteraa doceas Intnm. || AQVA INTERCVS, hydropum morbus; quasi aqua inter cutem. l Lucilius lib. XXVIII: aquam te in animo habere intercutem. M. Tullius de officiis lib. III: siquis medicamentum cuipiam de- derit ad aquam intercutem. 6 MALTAS veteres moUes appellari voluerunt, a graeco, quasi fiaXd^ttxovg. Lucilius lib. XXVII: insanum vocant quem maltam ac feminam dici vident. MONOGRAMMI dicti sunt homines macie pertenues ac decolores: 19 II, 341 II 22 Luc. 1. XXVIIII || 25 1. XXVIIII || 27 Varro Hippocyne 30 Luc. L XXVIII II 2 1. XXVIII || 4 III, 24, 92 || 7 Luc. 1. XXVII. 18 Adglomerare />,, Ho^; Aggl. rel. — inplicare Z/,, Bamh.; impl. rel.; applicare Quicheratus. — 19 id eneidos L^, in aeneidos id. 2; G; aeidos H. — id. lib. secundo. — 20 agglom. L.^, H; aglom. G. — 21 quod Bamh. — asstr. L^; astr. H; adstringit (it in ras.) Bamb. — 22 XXVIII H. — 23 collarique lun.; collareque cdd. — 25. 26 puto Dispalati; nisi n. N. — dici- tur Bamh. m. 2. — Gnatho Me, nato cdd. — 27 'Jnnocvvr] lun.; sed cf. Gell. III, 18, 5. — Appollonium (Appollonio iZ,) C. — 28 qua X,. — post nihil a litt. erasa in H. — 29 non l. nov.in L. — 30 XXVIII ed. Bas.; XX. octavo L, H. — 31 nil parvo {i. e. puero) huic M, nihil parvi ac cdd. — haut M, uti cdd. — littera id. (litera //,); litteras Gerlachius. — lutum de homine dictum, ut ap. Plautum. — 1 non l. nov. in L; om. Bamh. — est hydropum II; est deinde deletum, sed rursus restitutum. — aquam cdd. — 3 cf. comm. Luc. XXVIII, 18. — te om. G. — alnimo prius H. — 4: cf. 345 medicamentum. — 6 altas G; Multas Bamb.; Malthas ed. a. 1476. — greco L, H. — 7 fial- ^ayiovs ed. 1476 {iiaXayiov c^ al.), malacus cdd. — 8 multam G. — vident Tur- nebus, videt cdd. — 9 onogrammi G. — maeiae pertenuaes prius H. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 51 37. 88 M. 10 tractum a pictura, quae priusquam coloribus corporatur, umbra fingitur. Lucilius lib. II: vix vivo homini ac monogrammo. et XXVII: qna^ pietas? monogrammi quinque adducti pietatem vocant! 16 PORTORIVM dicitur merces quae portitoribus datur. Lucilius lib. XXVII: facit idem quod illi qui inscriptum e portu exportant clanculum, ne portoriiim dent. INPERTIRE est participare et partem dare. Lucilius lib. XXVII: 20 qufbu' potest, inp^rtit. Novius Decuma: si igndtis inpertibis, fient facilins. M. Tullius de re publica lib. V: quod molestiis senectutis suae vestras familias inpertire posset. — et ad Hirtium lib. V: et quo- 25 uiam, ut boc tempus est, nihil habeo, patriae quod inpertiam. SEDVLO significat sine dolo. Lucilius lib. XXVII: salutem fictis versibus Lucilius, quibu' potest, inpertit totumque h6c studiose et s^dulo. M. Tullius de finibus bonorum et malorum: sedulo, inquam, 30 faciam; sed 'fortuna fortis': quare conare, quaeso. 1 SCRiBTVRARios veteres, quos nunc tabularios || dicimus, dici vo- luerunt, quod scripturis et commentariis onmia vel urbium vel provinciarum conplecterentur. Lucilius lib. XXVI: public^u' vero ut Asiae fiam scripturarius. 11 Luc. 1. 11 |[ 13 L XXVII II 16 1. XXVII I| 19 1. XXVII || 21 Novius De- cuma II 23 M. TuUius de re publica L V || 24 ad Hirtium I. V H 26 Luc. 1. XXVII II 29 III, 4, 16 II 3 Luc. 1. XXVI. 10 tract (tum ras.) um H. — 12 viyo Hy,- vino G. — monogramo L. — 13 vicesimo VII C (viginti VII />,). — 14 piaetatem H^. — 17 f. quod i. — scriptnra if,. — clamculum i,. — 18 portitorium L, H^. — 19 Im- pert.ire C pr. L^. — pariem Z-,. — Lucilius (Lucins H); cf. sequens l. et 308 l. fingere. — 20 impertit L^, G. — 21 Nobius i,. — Decyma IT,. — 22 ignotis pro ignaris, ut vid. — impertibis Me, inpertibus (imp. L.^) cdd. — flent id.; tient Bibbeckius. — 23 molestis C; raolestias Me. — 24 vestras Quicheratu^, vestris cdd. — impertire C pr. i,. — Hircium L, H. — 25 ut ac C; ut hoc v. — abeo H^. — impertiam G pr. L^. — 26 Sedulo v.; Sedulum cdd. — XXVI H,. — 27 factis L, H,. — 28 imp. C jpr. i,. — 30 fortis V. {cf. Ter. Phorm. I, 4, 25 fortis fortuna adiuvat); toriis C (toris fl,). — 1. 2 Scripturarios cdd. pr. i,. — voluemnt Quicherattts ; volunt cdd. — scrip- turiis Z(,. — 3 propinciarum i,; provintearum H^. — compL C pr. i,. — Luc; cf. 351 l. mntare. — 4 publicanum vero C (publica numero if,; publi- canus V. leg. 351). — fiam cdd. 351; fiam ut h. l. 4* 52 NONIVS MARCELLVS 38 M. VERSIPELLES dicti sunt quolibet genere se eommutantes. Lu- 5 cifius lib. XXVI: ad libertinus Tricorius, Syrus ipse ac masticias, quicnm versipellis fio et quicum conmuto omnia. Plautus Amphitryone: . versipellem s^ facit, quand6 lubet. 10 CONBIBONES, conpotores, a bibendo dicti. Lucilius lib. XXVI: quandoquidem res periit magnis conbibonum ex copiis. CAPITAL dictum est capitis periculum. Plautus Menaechmis: numquam h^rcle efifugiet, tametsi capital fecerit. Lucilius lib. XXVI: . 16 facile deridemur: scimus capital esse irascier. CLANDESTINO est abscondite. Lucilius lib. XXVI; ad enim dicis. clandestino tibi quod commissum foret, neii muteires quidquam neu mysteria ecferres foras. IDIOTA a graeco tractum, inutilis; quasi sibi tantum, non pluri- 20 mis utilis. Lucilius lib. XXVI: quidnei tu idem inlitteratum me atque idiotam diceres? EXPIRARE dictum est vel ab spiritu eflFuso vel ab spiraminibus. Lucilius lib. III: exspirans animam pulmonibus aeger agebat. 26 6 Luc. 1. XXVI II 9 prol. 123 || 11 Luc. 1. XXVI || 13 f, 1, 16 || 15 Luc. 1. XXVI II 17 I. XXVI II 21 1. XXVI II 24 1. III. 7 ad C. — Tricolins H^; tricosus Scah, sine causa. — Sirus cdd. — iste ed. a. 1476. — ad cdd.; ac Scal. — mestitias (pr. majst.) Hi; mastigias V.; f. maBticia, ut masticias sit a librariis scriptum propter praecedens ad. — 8 comm. L.^, H^, G. — 9 cf. pg. 41 1. tergiversari cum comment. — Amfitreone i, , Amfitrione L^, H, Amfitryone G. — 10 ita a4d. ap. Pl. — versipelkt prius H — 11 Combibones cd. Palatin. testante Quicherato, v.; convivonea L^, H^; Conviviones -L, ; onviviones G; Conbiviones H.^. — comp. C pr. L^. — dicit iZj. — 12 res periit Quicheratus, M; repperi cdd. {prius M in textu re- perti). — combibonum v.; convivorum cdd. — 13 Menechmis C. — 17 Clam- destino I/j ; Bamh. — Luc; cf. 249 1. committere, credere. — 18 at C pr. ij. — dixi vel dixti. Dousa pater. — clamd. />,. — 19 mittere h. 1. cdd. — quicquam G, quiquam L^, H — misteria G. — ecferret L, H^. — 20 ita M; Idiotas V. — greco L, H. — inutiles H^, G. — sibi non tantum (non del. m. 2) L. — plurimis; f. pluribus. — 21 utiles C pr. H^. — 22 quidnei tu M; quidni et tu (et tu add. H^) v. — 23 Exspirare Bamh. — a IJ. — spiratu ijT,. — 24 Luc; cf. 279 l. deponere, desperare. — 25 expirans L^, G; ex- alans cdd. 279. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 53 38. 39 M. idem XXVI: . . . . lit, si eluviem facere per ventrem velis, sudor se omnibus distento corpore expiret viis. ELiMiNAKE, extra limeu eicere. Pacuvius Doloreste: 30 libi illic est? me miseram! quonam clanculum se eliminat? Pomponius Conca: 1 vos II istic manete: eliminabo extra aedis coniugem. Enuius Medea exule: antiqua erilis fida custos corporis, quid sic te extra aedis exauimata eliminas? 6 Accius Meleagro: timide eliminor, cum clamore simul ac nota vox ad aures accidit. INCOXARE, in coxam sidere. Pomponius Paunuceatis: neque interim cacandi causa umquam usquatn incoxavi nate. 10 CONDEPSERE, conmiscere, a graeco tractum. Homerus Odyssia: KrjQOV dsipfiaag [isUridsa. Pomponius Nuptiis: partem insipavi, contusi, condepsui. DARE viTio dictum est vituperare, tamquam culpae vel displi- 16 centiae. Terentius in Andria: 26 Luc. 1. XXVI II ?9 Pacuv. Doloreste || 31 Pompon. Conca || 2 Ennius Medea || 5 Accius Meleagro || 8 Pomponiua Pannuceatis || 10 XII, 48 || 12 Pom- ponius Nuptiis || 15 prol. 8. 26 cf. 103 l. eloviem. — 28 sudor se M, curare v. — f. expirat. — vis cdd. — 29 cf. 293 l. elirainare. — 30 cf. 292. — clanculum se Bergkiits (se iain Hermannus) clam clam el. (292 clamor elim.) cdd. — 31. 1 cf. 292 concavus L, H^. — uianete, el. v.; manete limiuabo L, manet eliminabo H, G h. l; 292 C. — 2 cf 292. — Ennium L^; Euius H^. — et ea L, H^. — 3 antiquerilis W. — corporis cdd. 292; h. l. H^, G; foris H^, L^; poris L^. — 4 sic te — exaniiiiata v.; sit — examinata cdd. l. utroque. — eliminas V.; elimina cdd. h. l., eliminat 292. - 6 timide (tiniida Bibbeckius) el.; ti- mide lira. L^ h. l.; tum ut deliminor H^ ; tura ut elira. L.^, H^, G; tim. el. cdd. 292. — 7 cum add. M. — S f. a coxa lemmatis in fonte Nonii ductum erat initium. certe quae secuntur usque ud Verminatim alphabeti ordine pro- cedunt. — 9 candida causa H^, G. — usquam add. M.; causa cumquam i. n. Ribbeckius. — incoxamvi n. L^ , H^ , G (incoxam cunate Gs; natae H). — nates N. Faber; natem Bibbeckius; nate legit certe Non. — 10 cf 99 depsere. — commiscere C pr. L^. — greco L, H. — oraerus L^. — odyssea G. — 11 L KSQOvacvsacssairiasa; H^ Y.SQOvacvsacosairiasa ; id. 2 post s alt. add. c, ex o inseq. fact. c. — 13 patem L^. — insipavi lun.; insipui v.; fuit qui coniceret patel- lae insipui. cet. cf. Fest. 105; 310. — contusi Hildebrandius in Arnob. V, 29; coDclusi cdd. — condempsui G. — 14 tta M; Vitup. d. e. vitio d, cdd. — ap- paret h. l. initium esse debere a dare viLio, cum ob ord. alphab. qiiem supra no- tavi, tum quod omnino vituperandi voc. non egebat explicatione, adeoque adhibita 54 NONIVS MARCELLVS 39. 40 M. nunc quam rem vitio dent, quaeso, animo adt^ndite. et in sequentibus: id sti vituperant factum. lectum est autem et vitium dare, hoc est unicuique rei cul- pam applicare; sed hoc in incertae auctoritatis scriptoribus in- 20 venitur. ORDIRE est promere, incipere. Accius Amphitryone: 'non parvam iam rem ordibor.' — 'ne retice, obsecro.' Afranius Suspecta: 'tamen a minimo ordire oportet haec me.' — 'pausa paululum!' 25 PILARE dictum est, ut plumare, pilis vestiri. Afranius Con- pitalibus : praeterea nunc corpus meum pilare primum co^pit. Novius Exodio: pati dum poterunt: antequam puga^ pilant. 30 POPVLARE significat populi amorem conciliare: unde popu- lares dicti de uno populo amici. Pacuvius Chryse: atque, ut promeruit, pater mi patriam populavit meam. Terentius Phormione: amicns summus m^us et popularis Geta. || 35 RABERE dictum est a rabie. Varro, idem Atti quod Tetti: i quid est? quid latras? quid rabis? quid vis tibi? * 17 prol. 15 II 19 cf. commentar. || 22 Accius Amphitryone || 24 Afranius Suspecta || 26 Afranius Compitalibus || 29 Novius Exodio || 32 Pacuvius Chryse || 34 I, 1, 1 II 1 Varro, Idem Atti quod Titi. elocutione multo rariore. — tamquam L, Bamb., tanquam H, G. — 16 num- quam H. — attendite C pr. L^. — 18 id isti C pr. L^. — vituperent G. — 19. 20 credunt hic respici ad Gell. XI, 13, 10, ubi deter. cdd. non ut C. Graccho vitium darem. — regi prius H. - applicare v.; amplicare L^, G^ ; anplic. L^, H^ (amplificare H^, G.^). — incerte L^, H. — hauctoritatis prius H. — 22 Or- dire L, G, gl.; Ordiri Banib., H^ (m. 2 Ordire, sed deinde restitutum illud). — promere M (exponei-e Quicheratus); ponere cdd. — Amphitrione L,^, H, Am- phitrone L^, Amfitryone G. — 23 iam add. M. — /'. ordibo. — 25 a mi- nimo Buechelerus, M; animo cdd. — ordiri H^. — me oportet Vrbin. 307. obportet H^ . — haec add. M. — pausa Both.; paula cdd. ; ef. Pl. Trin. 187. — 26 pelis Ivj ; pillis H^. — Comp. G pr. L^. — 28 cepit H^. — 30 potuerunt if,. — pugae {nvyaC) libri Merceri; puge C. — 32 Chryse Ald.; gresse C. — 33 mihi cdd. — 1 rabiae i,. — anti G. — quot C pr. H^. — tetti (tecti H^) cdd.; Titi (Titii lun.) v.; Tetti M. Hertzius comm. in Gell. III, 16, 14, qui recte notat, numquam apud iurisconsultos Attium et Titium, qui ibi ali- quando fictarum personarum vices agunt, memorari una. — inepte quidam de tragicis poetis cognominibus cogitarunt , cum praesertim Accius audiat tragi- cus, non Attius; receptam autem lect., quae Gellianis quoque libris adseritur, in quibus tetio, tecio, teti legitur, etiam allitteratione magis commendari quam alteram bene monet Hertzius. — 2 lateras G; blateras Ald., al.; minus recte. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 55 40 M. Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria: rabere se ait. 5 SVPERSEDERE, mittere, aspemari, quasi sine voluntate et con- silio sedere. Turpilius Paedio: ut ille hac sese abstineret, ego snperfiederem nuptiis. Plautus Epidico: 'supersede istis rebu' iam.' — 'tu ipse, ubi lubet, finem face.* 10 Sisenna Hist. lib. HH: de virtute eorum accussanda proloqui supersederunt. TiNTiNNiRE dicitur sonare: unde et tintinnacula sunt appel- lata. Afranius Vopisco: tintinnire ianitoris inpedimenta audio. 16 Nigidius lib. XVIH: itaque aiere in saliaribus Albanus Hintin- nat', id est: 'sonat'. VEKMiNARi positum torqueri, a vermibus, quod facile se tor- queant. Pomponius Hirnea Pappi: 'd^cumus mensis dst cum factumst.' — 'ita fit, ita semper solet: 20 d^cumo mense demnm turgens verminatur, parturit.' CANATIM, SVATIM, BOVATIM, cauum et suum et boum genere. 3 Caecilius Hypobolimaeo || 6 Turpilius Paedio || 8 I, 1, 37 || 10 Sisenna Hist. IV II 13 Afranius Vopisco |j 15 Nigidius 1. XVHI | 18 Pomponius Himea Pappi. 3 Cecilius C. — Hipobolimaeo trastrabia L, Hipobolimaeo trastrabria H, ; id. 2 cum G Hipolimaeo rastrabia. cf. comm. in pg. 16 l. lactare. — 4 rebere L. — agit H. — 5 Supersidere ^,. — mittere, aspemari, quasi sine M ; manere, perseverare quasi in cdd. — volumtate i,. — 6 sidere cdd.; sed sideretur filius L^ (sideretur Bamb., qui seq. otn.). — Pedio C, ut saepe. — 7 i. ac H. — supersid. if,. — 8 Aepid. H. — 0 superside H^. — faces If,. — 10 isenna H^. — Hiist i, ; Historia IZ,; Historiarum uterque m. 2; Hist. ed. Bas. — accussanda H^, accusanda rell. — proliqui L, Florent. m. L — 11 supersiderunt iZ,, FL m. 1. — 12 ui nos, Bamh.; G; H^; Cintinnire L, Tin- tinire H^ . — tinam (mutat. in tinani) tinacula L, ; tintinacula H^ ; titinna- cula G (titinnabula Pius ed. a. 1511). — 13 Vobisco Z/,. — 14 cf. Fest. 364 s. l. tintinnare, ubi male ostiarii imp. tintinnire audio. — tintinire H, titin- nire G. — imp. C pr.L^. — 15 .aere (ex aere Ald.) Corssenus de origin. poesis Romanae pg. Sl ; ex re cdd. — in in L, H — Albanus Lips. Antiq. lect. V, 14; Corssenus; qui recte de Salio pidetur intellegere, non ut Lips. de monte; adtanus (aptanus H^) cdd. — tintinat H, titinnat G. — 16 id est sonat suspectat Quiclteratus ; sed cf. pg. 21 s. l. quiritare comm. ad eiusdem Nig. verba. — 17 Vermrnare — torquere Bamb. — facele H^. — sedorque- ant H^. — 18 hyrnea G. — 19 decimus (detimus IZ,) C. — qaenses X,, — 20 decumome se L; decnm omnes se H^. — demun L, H^, demon H^. — 21 Canatur H^. — bomatim i,, Bamb.; boatim gl. — bovum (L) H^, G; boum Hi, Bamb.; item L testante Gerl. 56 NONIVS MARCELLVS 40. 41 M. Nigidius Conmentariis grammaticis : sunt etiam adsimulanter dicta haec: canatim, suatim, bovatim; quae ab animalibus sumuntur. COSSIM dictum quasi coxim. Pomponius Porcaria: sciunt hoc omnes, quautumst qui cossim cacant. 25 INFABRE, foede; ut est adfabre, pulchre, Pacuvius Niptris: barbaricam pristim siibinis nostris optulit, nova figura factam, conmissam infabre. || SAEPIVNT significat tenent, inpediunt, dictum a saepibus, quae l obiectae iter cludunt; unde et Circus Saeptum dicitur. Afranius Materteris: perii! lacrimae linguam saepiunt, STICMATIAS veteres punctos [in] notis dici voluerunt. M, Tul- 5 lius de officiis lib. II: o miserum, qui fideliorem et barbarum et stigmatiam putaret quam coniugem! RESERARE, aperire: a sera dictum, qua remota valvae patefiuut. M. Tullius de officiis lib. II: nec ita claudenda est res familiaris, ut eaui benignitas aperire non possit, nec ita reseranda, ut pateat 10 omnibus, Vergilius lib, VIII: non secus ac siqua penitus vi terra dehiscens infernas reserat sedes. ABVNDARE, supra moduni ali, adcrescere. Vergilius Georgicorum lib. IIII: 15 22 Nigidius Comment. gramm. || 24 Pomponius Porcaria || 26 Pacuvius Niptris II 2 Afranius Materteris || 6 II, 7, 25 || 9 II, 15, 55 || 11 VIFI, 243 || 15 IV, 139. 22 Commentariis grammaticis docti; commento L.^, H,^, G; conmon L^, comment If,; grammo L, H; grammatico ed. Basil. — adsimultanter H^, adsimutanter L, adsimulantur G. — 23 botim L^. — 24 Cuossini H^. — id. quoxim; coxum L. — Procaria H^. — cct. cf. Gell. XVIII, 6, 6, uht Porce- tram fuisse titulum dicitur. — 25 hoc sciunt cdd.; corr. Guietus, Bothius; hoc scibunt BibbecMus. — qua tum (prius ciun) H. — quoxim H^. — 26 In- fabrae L^. — fede H, G, Bamb. — adfabrae L^; affabre Xj,, H^, Bamb.; afabre H^, G.' — pulcre H^. — Nyptris Ald.; Niptra cdd.; iia semper id. pr. pg. 222 1. specus, ubi legitur Accius Niptris. illud utrum Nonii an librariorum vitio evenerit liaud facile discreveris. — 27. 28 cf. 248 conraittere, effigiare. — pristim; pristem Quicheratus; pestem cdd. l. utroque. - sibunis; cf. not. ad 248 l. m.; hic cdd. navibus. — optum L, obtnlit G. — factum {prius factani) omnis sam H^ (commissam L.^, H^, G). — 1 Sepiunt H. — segnificant H^, significant L^. — imped. cdd. pr. i,, Bamb. — sepibus H^ G. — 2 cludent L, Hf. — et Ciicus Saeptum M; et circum septum C (ea et jLj); haec et circum septum Bumb. — 4 sepiunt H, G. — 5 f ticmatios H^ ; Stigmatias docti. — punctos notis Me; punctos in notis C, Bamb.; puncto. siuodis gl.; punctos in fronte notis Stewechius ad Veget. pg. 96. — 6 onmis erum H^. — 7 sticmatiam cdd. — quam c. om. L, G; del. H^. — 9 ciaudendaiv,. — 10 possis — reserenda ij, — 13 reseret recte pars cdd. Verg. — fides L^. — li: a., ad. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 57 41. 42 M ergo apibus fetis idem atque examine multo primus abundare. tractum ab amnibus qui, cotiens augentur ec crebris imbribus, maioribus undis eriguntur. Vergilius Georgicorum lib. primo: 20 praesertim incertis si mesibus amnis abundans exifr. TERGiVERSARi, fallere et dicta mutare. et est quasi tergum vertere; ut ait Plautus Amphitryone: . versipellem se facit, quando lubet. 25 M. TuUius de officiis lib. lU.: tribus generibus, quo modo pos- sunt, uon incallide tergiversantur. — idem Tusculanarum lib. V: itaque illam tergiversari non sinent secumque rapient. PRVDENTIAM u provideudo dictam dilucide ostendit M. Tullius in Hortensio: id enim est sapientis, providere: ,ex quo sapieutia 30 est appellata prudentia. — et de senectute: quid multa? sic mihi 1 persuasi, || sic sentio, cum tanta celeritas animorum sit, tanta me- moria praeteritorum futurorumque prudentia. — et de re publica lib. VI: tuten igitur expectas prudentiam huius rectoris, quae ipsum nomeu hoc nacta est ex providendo? 6 ADPENDix dicitur quod alii est adiunctum, quasi"ex alio pen- deus. M. Tullius in Hortensio: vidit euim quod videndum fuit, ad- pendicem animi esse corpus nihilque esse in eo magnum. CONVivii proprietatem M. Tullius de senectute demonstrat: 19 I, 115 I 23 prol. 123 || 25 III, 33, 118 || 26 V, 28, 81 || 29 M. Tullius in Hortensio || 30 21, 78 || 2 M. Tullius de re publica VI || 6 M. Tullius in Hor- tensio || 8 13, 45. M, aliquid esse v. — 16 foetis C (tetis i, ,• fietis Hs , fretis flb,). — 18. 19 ab a. M, ex a. v. (examinibus L). — quotiens H, item G, ut vid. — augentur ec crebris imbribus, maioribus M; augentur imbribus maioribus et cr. V. — primo lib. G. C. — 20 mesibus X, , mens. rell. — 22 mu- lare prius L. — 23. 24 ut ait — lubet videntur ab interpol. adiecta; cf. pg. 38 l. versipellis. — Amphitrionu L, H; Amfitryone G. — ita add. Pl. — 25 atque in his tamen tr. g., quoquo m. p. Cic. — 20. 27 id. Tuscuhmarum lib. add. Me. — VI prius H. — eam ap. Cic; illa H, G, om. L. — ra- pienti C. — 29 Hortentio prius H. — prodere L. — 30 prudentiam f», 2 del. m et add. et eras. e ut vid. iZ, ,• providentiae G; prudentiae L. — et <m. L, pro quo add. m. 2 idem. — dene sen. H. — \ perversi X,. — si pro sit H. — 2 preteritorum H. — futurorum m. 2 add. i. — 3 tuten, t. e. tutine M; totan H^, totam rell. — huius, i. e. tam inconsulti et temerarii. — rictoris L, H. — que H, q: L. — 4 nata est i/,. — prividendo JL, , prev. id. 2. — 5 App. L.^, Hsoq. — ali (alii m. 2, poster. i ut vid. in ras.) est (~ /". m. 2) L; aliis est Bamh. — pendens; pendeat G, H (hic at m. 2 in ras.), pendat L; adpendix quasi ex alio pendens mrg. H, gl. — 6. 7 app. L^, H. — 8 Convivi Bamb. — M.; men privs H. — cet. cf. 193 l. accubitionem. 58 NONIVS MARCELLVS 42. 43 M. bene enim maiores accubitionem epularem amicorum, quae vitae coniunctionem haberetj convivium nominaverunt. 10 OCCATIONEM ab occaecatis seminibus [qua id efficiturj dici M. Tullius voluit de senectute: sparsum semen excepit, primum id occaecatum cohibet: ex quo occatio, quae hoc efficit, nominata est. COAGMENTA dicta sunt coniunctiones aptae et conpares a co- agendo, id est stringendo; unde et coagulum dicitur. M. Tullius ifi de senectute: vivundi est fiuis optumus, cum, integra mente certis- que sensibus, opus ipsa suum eadem, quae coagmentavit, natura dissolvit. VERNILITER pro adulatorie, a vernis, quibus haec vivendi ars est. Caecilius Feneratore: 20 'credo.' — 'nimis tandem hoce fit verniliter.' PECVNiosoRVM et LOCVPLETIVM proprietatem aperuit M. Tullius de re publica lib, II, a pecore pecuniosos et a possessionibus lo- corum locupletes appellatos adserens: ^multaeque dictione ovium et boum, quod tunc erat res in pecore et || locorum possessionibus; l ex quo pecuniosi et locupletes vocabantur.' VIRITIM dictum est separatim et per singulos viros. M. Tul- lius de re publica lib. II: ac primus agros, quos bello Romulus ceperat, divisit viritim civibus. — Plautus Aulularia aliter, sub 5 hac tamen significantia: dividere argenti dixit nummos in viros. 12 15, 51 II 16 20, 72 || 20 Caecilius Feneratore || 23 II, 9, 16 || 4 II, 14, 26 || 5 I, 2, 30. 9 accumbitionem L, flj, Banib. — quae L, H^, Bamh.; quia H.., G, ut ap. Gic. — melius pg. 193 quasi. — 11 cf. pg. 61 l. occationis. — Oocca- tionem L^. — occecatis G, obcec. L, H. — qua id. eft'. sccl. M. — 12 M. Tullius; cf. 401 subigere, mollire. — excepit cdd. 401; cohibet C (accipit Ho^); quae (terra) cum gremio mollito ac subacto sp. s. excepit Cic, et ita {exc. quod leg. et sub.) pg. 401 l. m. — 13 obcaecatum L, H, ed. Bas. — 14 aptae M; artae G (arte L^). — conpares L^, comp. rell. — cogendo G. — 15 men prius H. — 16 sed v. e. f. Gic. — vivendi L^, H^, G, vivundi L.^, H^ (vid. fuisse in arcli. vivondi). — optimus L^; obtimus H^. — 17 quae coagm.; q: {corr. m. 1 vel 2 q:) agm. L^ (coaugm. id. 2); quae coaugm. H, in quo co Uneolis del., sed deinde restitut.; que augm. G. — 19 adolatoriae ij. — post vivendi deficit Bamb. (non Lugd. alter) usque add. pg. 66 l. manum: noctis diei pars prima. — 20 Cecilius L, H. — Fener. Spengelius; Venatore (Venatori L^, H^, G) C. — 21 diverbium instituit M. — tandem pro tamen; cf. 405 l. tandem. — hocce Bothius, hoc edd. — sit Vrbin. 307. — verneliter prius H. — 22 et m. 1 vel 2 supra add. L. — men prius H. — 24 asser. C pr. L^. — affert h. l. et Isid. X, 155. — multeque L^, id. 2 cum G et ut vid. H; multaque (multaque, e supra a scr., palimps. Cic). — dictione Gic; ditione L, H^, dicione H^, G. — 1 bovum — tum cd. Cic. — 3 men H^. — 4 primum Gic. — 5 in Aul. H. — 6 significantiam H^. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 59 43 BL Varro de vita populi Romani lib. I: et extra urbem in regiones XXVI agros viritim liberis adtribuit. 10 VERNAS veteres appellabant qui vere sacro fuerant nati; et habebatur nomen hoc pro vili vel maledieto. Plautus Amphitryone: hic, qui verna natust, queritur. Lucilius: vemam ac cercupithecon. 15 Plautus, ubi supra: cvim cruciatu tuo istaec hodie, v^ma, verba funditas. CONCINNAKE cst facere; ut Plautus Amphitryone: lacrimautem ex abitii concinnas tu tuam uxorem . . Plautus Asinaria: 20 auceps quando concinnavit aream, obfundit cibum. sed proprietas verbi haec est, quod apud veteres cinnus po- tionis genus ex multis liquoribus confectum dici solet. recte autem CONCINNARE et conseutire intellegi potest, quasi concinere, ut multis diverse canentibus unus efficiatur modus. M. Tullius de finibus 25 bonorum et malorum lib. IIII: cum is, cum quibus re concinebat, verbis discrepare. — idem in Academicorum lib. 1: queicum simili- tudine verbi concinere maxime sibi videretur. 8 Varro de vita pop. Rom. 1 y 11 I, 1, 24 || 13 Lucilius B 15 Pl. Amphitr. IV, 2, 13 fl 17 I, 3, 31 II 19 III, 3, 64 || 25 IV, 22, 60 jj 26 M. Tullius Academ. I. 8 p. r. supra add. m. 2 in L. — 10 ver s. Zf,. — fuerat niti m. 1 L. 11 — vili vel M; vitavili L, if , ; vitabibi G; vitabili H^, Lugd.; evitabili v. c. Dousae; a. 1476 ed.; et mal. Ald. — Amphitrione L, H, Amfitryone G. — 12 qui om. L, m. 2 add. H. — verna f. ablat. — natus cst quaeritur cdd. Non. et Pl. — dim. anapaest imtituit Spengelius pg. 233; trim. bacdiiacum cum aliis Goetzius, qui scr. cum Ritschel. natust conqueritur; sed cf. Spengel. l. m. — 14 vernam ac cercopithecon Me, verna accer (acer If,) cupit hecon C. — 16 ubi M, qui v. — 16 cruciatur cdd. — istabaec G. — 17 Concinare H^. — Amphitreone X, ; Amphitrione L^, H; Amfitryone G. — 18 lacrimante ex habitu cdd. — concennas L^; concinna H^. — 19. 20 recte videtur traiecisse huc QuicJieratius {nam in libris sunt posita post illa unus efficiatur modns), ita quidetn ut pro Plautus olim fuerit positum idem vel et. — offundit C pr. i,. — 28 quas iyj. — concinere ed. Bas.; concinnare (»». 1 concennare) L; concinaere (m. 1 connare) H. — 24 efficiatur Quicheratius ; efficitur v. — malorum et Zi, . — in seq. uirum Non. an librariorum socordia turbatum sit vix definias. nam et alibi apud illum inveniuntur exempla, quae non ad lemma, sed ad eius explicationem pertineant, ut pg. 7 s. v. defloccare. — men iZ,. — 25. 26 concinebat, verbis Cic; concinebatur verbis H^, G; concinebatur his L, H^ (concinnebatur if,; supra u unum vel duo puncta add. L^). — in Ac; in achademinicis H, naeadami L. — libro II L, prius H — queicum; quae cum L, H; quicum G. — 27 concinnere L, concinnare if, , id. 2 con- cinaere. — maxime om. L. — sibi maxime H^. 60 NONIVS MARCELLVS 43. 44 M. PAVPERTAS dicta est a pecunia parva. Varro de vita populi Romani lib. I: pecuniaque erat parva: ab eo paupertas dicta. cuius [paupertatis] magnum || testimonium est. i PANDERE Varro existimat ea causa dici, quod qui ope indi- gerent et ad asylum Cereris confugissent panis is daretur [pandere ergo quasi panem dare] de vita populi Romani lib. I: hanc deam Aelius putat esse Cererem; sed quod in asylum qui confugissent 5 panis is daretur, esse nomen fictum a pane dando; et quod num- quam fanum talibus clauderetur, dictum pandere quod est aperire. BLATis et BLATERAS, confingis aut incondite et iuaniter lo- queris * * ♦ aut a balatu. Plautus in Amphitryone: qui, malum, intellegere quisquam potis est? ita naugas blatis. jq idem in Auhilaria: libi tute es, quae ddblaterasti iam vicinis omnibus? PERCONTARI, diligenter inquirere. Plautus Amphitryone: qui istuc in mentest tibi, ex me, mi vir, percontarier? et est proprietas verbi ab eo tracta quod vada in fluminibus 15 contis exquirunt. PROUIGIA dicta gunt porro adigenda. Plautus Amphitryone: sed, mulier, postquam experrecta es, te prodigiali lovi aut mola salsa hodie aut ture conprecatam oportuit. 28 Varro de vita pop. Rom. I || 4 Varro de vita pop. Rom. I || 9 II, 1, 79 11 II, 3, 1 II 13 II, 2, 78 II 17 II, 2, 107. 29 pecunia quae cdd.; pecuniaque Me; f. pecunia quia. — 1 pauper- tatis secl. M. — estimonium L^; post testi ras. m littcrae ut vid. in H. — sententia in fine Non., nisi fallor, culpa manca. — 2 quod om. Lugd. — 3 asilum H^, Luyd. — panis is M, panis v. — 3. 4 pandere — dare secl. M. — 4. 5 h. d.; i. e. Pandam. — deam Aelius Carrio Ant. lect. J, 3 ex cd. El- nonensi; deam melius C. — 5. 6. 7 confugissent Aldus, confugisset C (confu prius L). — is add. M. — factum Popma. — et — clauderetur, quae in cdd. leg. V. 4 post panem dare huc traiecit M. — tabulis pro talibus L. — dictum add. M. — quod est H, G; hoc est L. — 8 cf. pg. 76 l. blaterare. — post loqueris dimidius versus vacat in G; etiam in lun. libro manuscr. defectus indicium. — hene graeca desse stutuit lun., ut puta liaec: aut ano xov §ld^8tv; cf. Fest. 34. — 9 Mt L, H^, Lugd. — ablatur L; ablatu JHj. — Amphitrione L, H, Amfitryone G. — 10 naugas M; naugias if, , nagis L, nugas H^, G. — 11 idem om. L, G; del. H^. — 12 tute es M, tu es cdd. Non. et Pl. (ap. Pl. legitur minus bene ubi tu es quae deblateravisti ex Ubro interpolato; nam in sinceris est deblattavisti). — 13 Percontrari prius H; Perc. in L^ non lemmatis modo distinctum. — Amph.; eadem varietas quae supra. — 14 per- contrarier prius H. — 17 cf. 429 monstra et ostenta; 435 monstra et pro- digia. — adindigenda H^. — Amphytrione L, Amphitrione H, Amfitryone G. — 18 es, te Me, est e (e add. H^) C; om. te libri Pl. — 19 malas alsa H^ (molas alsa L). — aucture JEZj. — conpraecatam L^, compr. id. 2; compre- catam H^, G; comprecatum H^. — opportuit H.^^. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 61 44. 45 M. 20 CERRITI et LARVATI, male sani et aut Cereris ira aut larvarum incursatione animo vexati. Plautus Amphitryone: laruatn'8. edepol hominem miserum! medicnm qna^ritat. idem ubi supra [in Amphitryone]: 'quaese advenienti morbo medicari lovem.' - — „_ 'tu certe aut larnatns ant cerritns es.' CALCITRONES, qui infestant calcibus. Plautus in Asinaria: clamat, procnl siquem videt || ire ad se calcitronem. 1 Varro Sesquulixe: itaque tunc ecum mordacem calcitronem atque horridum miles acer non vitabat. VOTITAM veteres religione aliqua prohibitum vel interdictum 5 dici voluerunt. Plautus in Asinaria: nolo illam habere caiisam et votitam dicere. VERBERARE non solum a verberibus dictum est, sed et a verbis. Plautus in Aukilaria: nam cur me miseram verberas? 10 CASSVM veteres inane posuerunt. et arbitrandum est eius verbi proprietatem magis ab aranearum cassibus ductam, quod sint leves ac nullius ponderis, non, ut quibusdam videtur, quasi quassum. Plautus in Aulularia: virginem habeo grandem, dote cassam adque inlocabilem. 21 Plautus Amphitryone || 23 Plantus Amphitryone || 26 II, 3, 11 || 1 Varro Sesquulixe | 5 IV, 1, 44 || 8 I, 1, 3 1 13 II, 2, 14. 20 post sani ras. in H. — et; puto id est (praec. i). — an C. Jff,. — ut larbiamm L^. — 21 anmo prius H. — Amphitrione L nec non H, Am- fitryone G. — 22 laruatu's v.; larvatus cdd. — etdepol pritis H. — 28 ubi M, qni v. — in Amph. (ead. var. quae in v. 9) otn. v., add. cdd. — 24. 25 — cf. 347 l. advenire. diverhio ha£c discripsit M. — quaese Acidal.; quasi cdd. h. l.; quaeso id. 247. — medicari lovem Quicherattis ; medicati iu- venem C (iuvem G, Vict.). — 2,5 aut 1. (larbatus i,) es {add. m. 2 H) aut c. (ceteris L,) cdd.; corr. Acidal. — 26 Caccitrones prius L. — infestent L, H^. — 1 sesqneulixe {post x eras. s) H, sesq: (sesq; G) ulixe L, G. — 2 tunc Boeperus, qui et versus agnovit; tum C. — atque add. M. — 3 acer M; cf. Hor. c. III, 2, 2; ac vir ». — 4 Votitum C exc. qmd Vocitum if,; Votitum Par. 7665. — votitum devotum religiosum mrg. G; votitum reli- giosum mrg. H. — 6 abere IT,. — votivam If,, id. 2 votitam. -- 9 num X,. — 10 Caseum IZ,. — 11 verbis prius L. — ceassibns prius L. — ductam M; dictam i/,,- dictum L, G, H^, sed u rursus eras. — 12 levia C pr. H,. — 13 quasum if,. — 14 cf. 340 locare, marito dare. — abeo i,, H^. — atque H, G. — illocab, L^, H. 62 • NONIVS MARCELLVS 45. 46 M. Propriam corvorum vocem groccitvm veteres esse voluerunt. 15 Plautus in Aulularia: simul radebat pedibus terram et voce groccibat sua. SVBLEVIT os significat inlusit et pro ridiculo habuit, tractum a genere ludi, quo dormientibus ora pinguntur. Plautus in Aulu- laria: 20 Fidei censebam maxumam multo fidem. en, 6a, sublevit 6s mihi penissume. INVESTES dicuntur inpuberes, quibus propter teneram aetatem nulla pars corporis pilat. hoc et Aeneidos VIII videtur sensisse Vergilius : 26 aurea caesaries ollis atque aurea vestis. sed melius intellegi potest investes appellatos quasi in Vesta, id est in pudicitia et castitate. INFERVM ab infimo dictum; unde inferi quibus inferius nihil; vel quod infertur; unde inferum recte potest dici || quidquid de- l super mittitur. Varro Marcipore: nubes aquales frigido velo leves caeli cavernas aureas subdiixerant, aquamt vomentes inferam mortalibus. 6 SYRVS * ♦ ♦ a graeco magis tractum est, ano xot 6vqelv. has nos scopas, rustici eo nomine [syrus] vocant. Varro Marci- pore: 16 IV, 3, 2 II 19 IV, 6, 1 II 24 VIII, 659 || 2 Varro Marcipore || 7 Varro Marcipore. 15 cf. 455 grocire. — grochitum i,, crocchitum Hi; crochitum L^, H^, G; in margine Ho grocire {notat Siev. in mrg. m. 2 hic pro crochitum repo- situm croghitum, et 17 pro crocibat crogibat. sed aut ipsius aut librarii fuit error, quivellet refingi grochitum, grocibat). — 17 simul; cf. Goetzii ed. —■ croc- cibat Li ea> corr., H^, G; crocibat H^, sed lineola, qua c prior transfixa, ru/rsus deleta. — 18 os add. Quicheratus. — illusit C pr. i,. — abuit H^. — 21 cf. Charis. 53; item 40. — Fide recte ex Charis. Goetzius. — maximam C. — 22 cf. Char. 170. — esse: ea cdd. Pl.; esse a C; sed displicet sensus inter- stitium post primum semipedem. reponendum videtur en, ea sublevit os m. p.; navi quae liibbeckius in libello de particulis latinis a. 1869 edito de en et em particulis proposuit, argutius quam verius disputata olim diximus. — 23 imp. L^, H. — 24 lib. VIII Me; quinto L, H; lib. q. ed. Bas. — 26 caesarie oUis ij. — 28 pudititia H^. — et in c. H. — 29 Inferrum prius L. — in- fimo Quicheratus, imo cdd. — 1 vel quod infertur; unde inferum M; unde quod infertur L, H^, Ijugd.; om. quod H^, G (unde inferum lun.). — qnicq. C. pr. i,. — 3 aquales Scal. (fuerat aqualis); aquali v. — leves, i. e. agiles, mobiles. — 6 aquam propter praecedens aqualem suspectum. — inferam v. ; inferant cdd. — 6 Syrus dubium an perperam explicetur. cf. Suid. s. I. cvQcpszoc. — add. velut a suro putant dictum, sed. — cvqiv edd. — 7 h. nos sc. litteris maiv^culis L; item H. — hos Quicheratus. — copas if,. — f. hos rustici eo nomine vo- cant, nos scopas. -- rusticio H pro rustici eo H^. — syrus secl. M. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 63 46. 47 M. ventiqae frigido se ab axe eriiperant, JO phrenitici septentrionam filii, Beciim ferentes tegulas, ramos, syrus. EVIRARI dicitur virilitatem amittere, ecfeminari. Varro Marci- pore: spatula eviravit omn^s pueros ven^rivaga. 15 LVDIBRIA proprietatem trahunt a levi ac sine pondere et con- temnendo aut, quod magis verum est, ludicro. Vergilius lib. VI: foliis tantum ne carmina manda, ne turbata volent rapidis ludibria ventis. FEBRis proprietatem a feritate morbi vel mali ♦ ♦ ♦ ut a calendo 20 calorem vel caldorem Varro Andabatis aperiendam putat: ideoque alterum appellamus a calendo caldorem, alterum a fervore febrim. vvLPiNARi dictum est fraudibus et mendaciis vera pervertere vel eflfugere, [dictum] ab incerto et intorto vulpium cursu. Varro 25 Mysteriis: vulpinare modo et concursa qualubet, erro! SVFFLATVM dicitur proprie tumidum, erectura et quasi vento quodam elatius factum. Varro Agathone: neque auro aut genere ant multiplici sci^ntia 3Q sufflatus quaerit SoCratis vestigia. VESPERTiLio, animal volucre, biforme, || dictum quod vespero 1 se ad volatum praeparet noctis. Varro Agathone: quid multa? 12 Varro Marcipore || 16 VI, 74 || 20 Varro Andabatia | 24 Varro Myste- riis II 28 Varro Agathone H 1 Varro Agathone. 9 corr. lun.; frigido sab axe erumpebant (fricidos, mut. in frigidos sab L; frigidos ab H^, G. — ase fl,) C. — fuerat olim erumperant. — f. v. ab axe fr. se er. — 10 ita Scal. coni. in Varr. pg. 72 ed. a. 1619; frenetici G. f. 8. fil. phr. — 11 ramo H. — serns L^. — 12 Evirari Quicheraius, Evirare cdd. — viritatem L. — am., ecfeminari M, am. (ammitter ij, et efFem. v. — Mancipore L^. — 14 spatnla M, ; spatale lun. — aut hoc aut illud amplectendum ; nam spatule ut puto non magis latinum quam Hecube. — pueros venerivaga Vahlenus (p. venerifuga iam Lachm.); venerivaga p. cdd.; f. veneri' vaga. — cet. cf. Hor. sat. I, ,3, 109 sq. — 16. 16 contempnendo G. — ludichro L. — 19. 20 fervitate ^j. — in seqq. excidit etymologia ea, euiv& Varro awAor ponitur. cet. cf. et Isidor. IV, 6, 2. — calorem vel vide- tur delendum. — candorem L, H^. — Andauatis L^. — 21. 22 versus resti- tuit M. — ideoque Bothius, idque v. — caldorem M, calorem cdd. — 23 Vul- pinari, dXmnsyii^siv. — mendacis if, . — 24 efFug. vid. add. a Non. propter Varr. exemplum. — dictum secl. M. — incerto et (et iam Riesius) M, inrecto (inrectum H^) sed cdd. — 26 Misteriis £?,. — 26 erro (seq. s) M; erras, quod pi-o errans positum volunt, cdd. — 27 ante Suffl. trium fere litt. ras. in L. — erectum Me, et rectum cdd. — 29 iscientia -L,. — 30 querit i,. — 31 Verpestilio i,. — bitorme i,, forme JS,. — vespere Ald. — 1 praeparet 64 NONTVS MARCELLVS 47 M. factus sum vespertilio; neque in muribus plane neque in volucri- bus sum. EXPORRECTVM, extentum: porrectum est enim tentum, id est, porro tractum. Varro Endymionibus: quare si in somnum recci- 5 deris et iv adov d^^TCors eris iterum experrectus. IVGATVM, coniunctum: a iugo dictum. Cicero Tusculanarum lib, III: hoc quidem est conmune virtutum; omnes enim inter se iugatae sunt. PRODivs dictum ulterius, longius: a prodeundo, quasi porro 10 eundo. Varro Vergula divina: primum venit in urbem atque intra muros puhlicos; deinde accedit propius atque introit domum id est [intra] privatos muros. GRANARIA, loca in horreis, servandis seminum granis. Varro Gerontodidascalo: 15 v^l decem messis ubi una sa^piant granaria. TORCVLVM (quod usu torcular dicunt), quod intortum laticem vitis vel oleae exprimat. Varro Gerontodidascalo: vfneis ubi ampla cella, torculum respondeat. CINGILLVM, a cingendo: quod incingulum plerumque dicitur. 20 Varro Gerontodidascalo : novos maritus tacitulus taxim uxoris sol- vebat cingillum. 5 Varro Endymionibus || 7 III, 8, 17 || 11 Varro Vergula divina || 14 Varro Gerontodidascalo || 18 Varro Gerontodidascalo || 21 Varro Gerontodidascalp. M; praeparat Bentin. et ut puto Ald. {nam ille conicit scribendum properat); properat L; proferat rell. — 5 Endimionibus cdd. — quare si in lun.; quae (q; IJ, q: prius L, sed statim dcleta virgula) res in C. — somnum ed. a. 1476; somnium cdd. — 6 et ^v adov Turnehus; 8i'inorB M; et aovQSnoTS L, et aovCQinoTS II^ , id. 2 et S8ovcQsnoTE\ et SSovQsnors G. — experi*ectus ed. a. 1476; exporrectus Non. — 7 Lugatum prius L. — 8. 9 commune C pr. Xj. — inter se nexae et iug. s. ap. Cic. — iugate X, . — 10. 12 Propius Buechelerus mus. Rhen. XIII, 597; liitschel. opusc. IV, 763; Proius Non. — prodius qui a prode adverbio ortum volunt, eos fugit non posse dici profHus accedere. — ulterius Pohlius apud Ititsch., Quicheratus; interins cdd. — 11 Vergula L^ ; Virgula rell. — publicos addendum esse sensit Boeperus. — vi- detur Varro hic ut saepe in saturis rem tetigisse grammaticam, ut puto, quo de- monstraret etiam aedifieiorum singulorum mu/ros posse dici. — 12 post introit duarum litt. rasura in H. — 13 intra secl. M. — 14 Granaria pr. m. non lemma in L. — 15 (item v. IS) Gerontodidasculo H. — 16 messis Buechelerus, M; mensis v. — 17 dicunt M; dico cdd. — intortum nominativ. — 18 ex- primant C. — 20 Cingulnm Lugd., gl.; et ita v.; sed etiam Varr. d. l. l. V, 114 cinctus et cingillum; not. Tiron. pg. 158 cingillum. — incingulum; scri- bendum vid. cingulum. — 21 tacitulus Me, taciturus cdd. — uxosis fact. ex uxoris L; etiam pro x alia fuerat Uttera, f. r; usosis Ald. — fuere qui haec iam- bice vel sotadice discriberent ita: novos maritus tacitnlus taxim uxoris solvdbat| ciugillum et novo' maritu' tacituliis taxim lixori' solvebat | ciogi\luai',sed utrum- DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 65 47. 48 M. TVTiLiNA dea est, a tuendo dicta. Varro Hercules tuam fidem: u w non Tutilinam, qoam ego ipse invoco, quod meae aur^s 25 abs t^te obsidentiir? TVTANVS deus, a tutando. Varro Hercules tuam fidem: noctu Hannibalis cum fugavi ex^rcitum, || 1 tutatus haec, Tutanu' Romae nuncupor: hacpropter omnes, qui laborant, invocant. SILICERNIVN pessime intellegentes ita posuisse Terentium putant, quod incurvitate silices cernat senex. silicernium est proprie con- 5 vivium funebre, quod senibus exhibetur. Varro Meleagris: funus exequiati laute ad sepulchrum antiquo more silicemium confecimus, id est TtsQidscnvov. quo pasti discedeijtes dicimus alius alii: vale. SVFFVNDATVM dictum est subiectum, [dictum] a fundamentis. Varro Tag^y MsvCicnov: ut antiqui nostri in domibus latericiis pau- 10 lulum modo lapidibus suffundatis, ut umorem ecfagerent, habita- bant. EDONES et PHAGONES ab edacitate: unum latinum, aliud grae- cum. Varro Taqy^ MsvCnnov: sunt dnsQavrot edones Romae, ut turba incendant anuonam; sed propter phagones ficetulam pinguem 15 aut turdum nisi volantem non video. 23 Varro Hercules tuam fidem ' 26 Varro Hercules tuam fidem || 3 cf. Adelph. IV, 2, 48 II 5 Varro Meleagris U 9 Varro Tacpy MevCnnov || 13 Varro Tatpy Msvinnov. que aspernante r. m. — est oratio haud dubie pedestris. — 23. 26 illa Tuti- lina, Tutanus inverso quidem ordine post proboscis /. pg. 40 leguntur in cdd. ante Me. — 25 bacchiacos numeros priinus notavit M. perinde continuatos eosdem habes pg. 336 s. l. levare; ubi conf. comm. — Tutilam L; Titulinam n^. — abs tete M, abs te v. — 27 Hannibalis pioducta paenult, ut JHnnius in Scipione. — 1 tut. haec Tut. M {tut. iam mrg. lun. — Tut. Scal.); tutanus hoc tntanum cdd. — noncupor H^. — 4. 5 convium L. — exibetur id. — Varro L.^ add. — Meleachris L, meleaorhis 7/^.-6 exequiati Bentinus, exiquiatis C. — laute Lips. , laude cdd.; avide, quod ad sequentia traheretur, Me. — sepulcrum C pr. i,. — 7 nsQiasns non H^; id. 2 m, L^, G nsQi- asiTi non {L^ nsgiatni non); coiT. Cuiac. Observ. XI, 21. — quo pasti M; quo pransi v. — 8 dict. sccl. M. — 9 Tacpij Msvinnov: ut antiqui lun. (T. M.: antiqui Ald. cum H, ; f. recte); tafemenippu tantiqui L; tafenippu tantiqui G; taferaenippu antiqui H^, id 2. tafeminippu tantiqui. — nostri in lun. (nostri iam Bentin.) ; nostrun L^ , H^, nostrum L^, H^, G. — 10 lapidibus Ald.; lapiditus C. — ecfugerent Me, et fugerent C. — 12 fagones C. — grecura L. — edacitale ij. — 13 Taqp^ Msvinnov (ita v.): sunt ansQavzoi ed. M; tafe Menippos (Menipsos Bj ,- Minippos H^, G) C; tum i/j Eia- naaanxoi cocedenes; id. 2 Eianaaavxox coc edones; L^ Fianaaavroi cocedo nes; Toi m. 2 iunct. cum seq.; post coc supra erasa interpunctio , ut vid., quae m. 2 esset addita; Fi-anaaavtoTCoc edones G. — Romae {vel Romanam) M; Romani Me; Romam cdd. — 14 incendant Me (cf. Varr. de r. r. III, 2, 16; Oehler. Varr. Sat. reH. pg. 223); intendant cdd. — annonam NoRi Mabc. C. D. ed. L. MvKiii.BB. 5 66 NONIVS MARCELLVS 48. 49 M. ELixvM, quidquid ex aqua mollitur vel dequoquitur; nam lixam aquam veteres dixerunt. unde et lixss dicti qui militibus aquam ad castra vel ad tentoria solent ferre. Varro Tacprj MsvLTtnov: in pavimento non audes facere laconam; at in humu canales fac sis elixos. 20 PAROCOS a graeco tractum est nomen, quod vehicula praebeat: oXYi^aTa enim graece, latine vehicula appellantur. et est officii genus quod administrantibus paret. Varro Sesquulixe: hic enim omnia: id^m sacerdos, praetor, parocos denique, 25 idem senatus, idem erat populi kaput. || TROSSVLI equites Romani dicti sunt quasi torosuli. Varro 1 Sesquulixe: nunc emunt trossuli nardo nitidi talento Attico viilgo ecum. PROBOSCIS graecum nomen est, dicta quod ante depascat. 6 et est porrecta corporis pars inhaerens naribus, quae excepto ho- mine in aliquis animalibus invenitur. Varro Sexagesi: invenisse se, 18 Varro Torqp^ Msvinnov || 23 Varro Sequulixe || 1 Varro Sequulixe 7 Varro Sexagesi. lun., annona v. — et propter Buechelerm. — fagones (facones L^) cdd. — ficedulam docti; sed cf. Lchm. ad Lucr. III, 1014. — 16 cf. 62 l. lixarum. — Clixum Ifj . — quidquid L^ , quicq. rell. — dequoquitur ^j ; decoquitur rell. — liq (sed del.) lixam L. — 17 veteres — aquam om. H^. — vetei*es esse cdd.; om. esse Quicheratus, per incuriam quidem, sed recte. — tunde elixae L^. — 18 Varro; cf. 488 1. humu. — tafemenippoy (femenippoy L^, tafeminippoy H^) C. — 10. 20 addes G. — calceos (caleos L^) facis elixos cdd.; c. fac sis el. M ; n. N.; nam V. existimandus cst etymologiae quodam ludi- brio captus, sicut modo vidimus in illo aquam vomentes inferam mortalibus (pg. 45), voluisse elixum idem esse quod prolixum. — praecesserant autem haud dubie illa quae pg. 544 leg. s. v. urnarium. — 21 Parochos v. ; Paracos cdd. — greco L. — vehiculam H^. — praebeat lun., praeeat G. — 22 oxrniaxcc Guil. Canterus Nov. Lect. V, 22; hoc schemate (hoc se hemate L^) C. — grece L; graece /. delend. — 23 adminustrantibus L^; aministrantibus H^ ; magistratibus Leopardus; sed cf. pg. 58 l. accensi: genus militiae est admin. proximum. — sesq: ulixe L, G; sesqueulixe H; ita et 49, 2. — 24 — 26 tri- metros agnovit Boeperus. — praeter G. — parochos v.; paracos H^, G; paratos rell. — id. e. ; erat quod in libris est post omnia huc revoc. M. — populi v., populus cdd. — caput H^, G. — cet. conf. Archilochi illud (frgm. 69 Bergk.) vvv 8s AsoacpLloc fisv ccqx^'' ^. q. s. — 1 Trossuli e. R. d. tross. dicti s. H^ {supra equites erasa quaedam, f. dicti sunt); illa e. R, d. trossuli del. m. 2; Trosuli (Trossuli L.^, G) dicti sunt torosuli L, G. — quasi quidam ap. Bentin. add. — 3. 4 versus constituit M; cdd. nardo nit. vulgo Attico talento ecum (equum H^, G). — quidam septenarios troch. pessimos, quor. prior post emunt finiretur, instituerunt. — 5 grecum L. — dicta Quicheratus, dictum cdd. — in mrg. H, G haec sunt proboscis quod inde pascatur a greco qni boscen pascere dicunt. — 6 prorecta H^. — inherens L. — 7 aliquis M, alis DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 67 49 M. cum dormire coepisset tam glaber quam Socratis calva, esse factum ericium cum proboscide e pilis albis. 10 CETARii genus est piscatorum quod maiores pisces capit, dic- tum ab eo quod cete in mari maiora sunt piscium genera; a quo Vergilius : inmania cete. Varro rvmd^L Gsavrov: non animadvertis cetarios, cum videre 15 volunt in mari thunnos, escendere in malum alte, ut penitus per aquam perspiciant pisces? TONIMVS positum sonamus cum modo, a tono. Varro Eume- nidibus : tibi typana ii6n inani sonitu matri' deum 20 tonimiis. TiBiNOS, a tibiis. Varro Eumenidibus: sonitu matri' deiim tontmus modos, tibi nos, tibi nunc sdmiviri. DiERECTi dicti cruci fixi, quasi ad diem erecti. Varro Eumeni- 25 dibus: apage in dierectum a domo nostra istam insanitatem! PRAESEPIA non tantum quibus aut cantherii aut iumenta cetera aut veterina animalia pabulantur; sed et omnia loca clausa et tuta dicta praesepia. Vergilius Aeneidos lib. I: 30 aut agmine facto ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. 12 V, 822 II 14 Varro rva&i csavtov || 17 Varro Eumenidibus || 21 Varro Eumenidibas || 24 Varro Eumenidibus || 29 l,'*^^^. (aliis cum Lugd. L^, H) C. — Sexage (tuni ras.) »i U. — cct. cf. 106 l. eri- cium. — 8. 9 cepis sed H^. — claber L. — Socrates 106 C. — calva M, calvum cd(l. hic, galbam 106. — cum prob. e pilis albis M; e pilis (epulis Batnh. 106) cdd. l. utroque. — significatur Jiomincm, rhinoceiotis similem factutn, habcre iatn pilos in nare stantes, ut Oviilius dicit. — pilis a. c. prob. Poptna. — 10 Cetarii v., Cetari cdd. — capi H^. — 11 cetae L. — a quo M (pracccdit a); quod v. — 13 immania L^, H. — cetae L, H. — 14 cnothi seauton (seaucton L, i/,) C. — non animaceterarios H^. — 15 tliunnos Bentinus ct ut puto iam Ald., thunnas (tunnas G) C. — sescedere L. — 16 piito prospiciant. — 17 cf. seq. l. et 33 S iactare, excutere. — 19 typana G. Her- tnannus el. d. m. pg. 506; tympana cdd.; typanum et Catullus. — inani so- nitu Bentinus (vel Ald.), inanis sonitnm cdd. — 21 — 23 Tibinos — semiviri om. edd. saec. XV. — a tibiis modos cdd.; ego illud modos retraxi ad Varronis exemplum, ubi iatn Lchm. opusc. 57 recte tonimus modos tibi nos, — 22 — 25 sonitu — Enmenidibus otn. lun. (sed in add. corr.); Me^. — sonitus cdd. — tibi nos Scal., Me, tibinos Non. — nun i^. — 24 crucefixi L, H^. — 26 cf. 122 l. insanitas. — directum L, H^. — adsanitatem L, H^. — 27 can- theria (scq. a) G; cantherii Quicheratus. — cetere prius H. — 28 vetera C pr. H^ (non Paris. 7665; 6; Lugd.). — tnta vita cdd. pr. H^. — 31 presep. H. 68 NONIVS MARCELLVS 49. 50 M. Varro "Ovog IvQag: siquis [isXmdsiv scit nec est ovog Xvgag, praesepibus || se r^tineat forensibus. 1 SVBRIGERE significat susum erigere: quo verbo rustici utuntur, cum tritae fruges ad ventilandum in areis eriguntur. Vergilius Aeneidos lib. IIII: tot linguae, totidem ora sonant, tot subrigit auris. 6 LiNGVLACAE, locutuleiae, a procacitate linguae et loquendi proprietatem trahunt. Plautus in Casina: . lingulacast . .; nam numquam tacet. FVRES significationem habere a furvo, quod Romani veteres furvum atrum appellaverint et quod per obscuras atque atras 10 noctes oportuna sit eis mali effectio, eos dictos fures Varro putat rerum divinarum lib. XIIII: furem ex eo dictum quod furvum atrum appellaverint et fures per obscuras noctes atque atras facilius furentur. — Homerus: v.Xsnxfj 8s zs vvv.t6g «[nslvoa. 15 VENTORVM proprietates et vocabulorum significationes, in trac- tatibus nobilium philosophorum quaesitas, has apertissimas potui- mus invenire. Eurum dictum ano tijg i^ovg Qeovta, quod flatus eius ab oriente sit hiemali; Austrum, qui graece Notog dicitur, ab umore et nebula, quod votlg [graece] umor latina interpretatione 20 dicatur ac sit is ventus sudoris effector, ut est Homeri: Mara ds vorioe qssv [dQcag; 32 Varro "Ovoc Ivqoc || 4 fV, 183 || 7 II, 8, 62 || 11 Varro rer. divin. XIV (sed sunt verba Gellii a. N. inversa) H 14 II. IIT, 11 || 21 II. XI, 810. 32 onos Hi, L^; honos H^, G, onus L^. — liras H. — 33 fislcadslv G. Ganterus n. l. V, 22; melodin cdd. — scit nec add. M. — est Me, ist C. — onos lyras (lyrase 'prim H) id. — 2 Subr. v. ; Surr. L^, Hs. — significet L^ ■ — 3 tritas L, H^, Lugd., Parisini. — erigunt H^, Lugd., Paris. — 5 surrigit G pr. Ly, G. — a pro auris H^. — 6 cf. 26 l. lingulacae. — a add. L^. — procacitate H^. — 8 ea lingulacast nobis; n. n. t. Pl. — 9 cf. Gell. I, 18, 4. — a furu L, Hy. — 10 furvum add. vir doct. ap. Quicheratum in ed. lun. — a. atres H^. — 11 eis ed. a. 1476, eius cdd. — efectio L, H^. — illa eos d. f. supervacanea existimat Me. — eos add. L.^. — putat add. M; cf. Gell. 1, 18, 6. — 12 furvum v., furum C. — 15 v.asxxzs (Kasxtxs, m. 2 vXsxixs H) 8s {Xs H^) xsvvynocanivov {Sfiivov 8 ex X facto m. 2 H) L, H (de G nihil relat.). — cet. Homeri exemplum non e Gellio add. a Non. — 16 cf. Gell. II, 22; tractibus H^. — 17 philosofornm L, G, Lugd. — 18 tjovc H^, G, libri Me; voc L; vovc H^. — Qovxac C. — 19 grecae H. — notos C. — dictus L, G, Lugd.; dicitur, corr. dictus, sed illud restit. H. — 20. 21 hum. H^. — notos C; voxic ed. a. 1476. — grece L, H; graece delendum. — interpraet. L. — dicta Lugd. — ac sic G; ac ut prius L. — omeri L^. — 22 de G in seq. parum constat. ■naxaxaasvoxioCQSviSQcoc {laQMc H^) H, L. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. ' 69 50. 51 M. Circium, a turbine ac vertigine; Boream, hoc est Aquilouem, anb Tijg ^oijs, quod sonorus sit et procellosus. Homerus: 25 xai BoQSTjg al&QTjyevszrjg, (isya KV(itt KvXivdoav. et in alio loco: || 1 ovrs Q-aXdaarjs iivfia xoaov ^oda noxl xsqoov, novro&sv OQVvfisvov nvoiij Boqsw dXsysivy. PENi vel PENVS vel PENORis (sic enim a plurimis declinatum est) proprietatem docti veteres hanc esse voluerunt, quod, quae in ea 5 sunt, quasi penitus et in peuetralibus recondantur. hoc et in anti- quis libris et philosophorum tractatibus invenitur. LEVVM significari veteres putant quasi a levando. Vergilium quoque sub hac ostentatione posuisse voluerunt Georgicorum lib.IIII: siquem 10 numina laeva sinunt auditque vocatus ApoUo. Ennius Annalium lib. lEI: olim de caelo laevum dedit inclitn' signum. RVDENTES ea causa sapientissimi dictos volunt, quod funes, cum vento verberentur, rudere existimentur-, adque hunc sonum 15 proprium funium, non asinorum putant. iNFESTi proprietatem hanc esse Nigidius voluit, quasi nimium festinantis ad scelus vel ad fraudem. MATVBARE non, uti consuetudo est, properare dicendum est, sed cum modo studium adhibere festinum: a maturitate dictum, 20 quae ratione naturae modificatione quadam uec praecipitatur, ne 24 Odyss. V, 296 || 26 Hom. II. XIV, 395 || 8 IV, 6 || 11 Enn. Annal. III jl 16 Nigidius. 25 as^QTirsvsrric fisra {(isrS B!,) L, H. — xva flj, nvfia otn. L. — ivamvsr H^, inSivSoavsr H^; v.vXivaeavsx L. — 26 et ovi. L, H. cf. comm. in V. su^eriorem. — 1 ■9'alacc?jc H^; &aaaccr}C L, 9-aaacarjC H^. — xtfta H^. — roc^ov ^oa L, H. — vori H^. — x^Q^'" ^- — '2 riovrovsv L, H. — oqvov- yksvov Lzvoirj {nv. H^) L, H — ^OQSvaaasrivrjQSvi L; ^OQsnaaasrivriQSVi H^; id. 2 poQsvaaXsrivri peni {qsvi etiam cd. Vict.). — 3 cf. Gell. IV, 1. — Peni om. cdd.; cf. comm. ad priora. — etiam sequentia in cdd. usque ad Pie- tatem ad praecedens l. tracta. — Peni — decl. est om. edd. ante Me. — vel add. M. — penus add. Me ex Gell. — noris H^. — post plur. ras. H. — 4 Pietatem cdd., etiam Lugd., mrg. H, G (m gl. quare pietas dicatur; quod penitus animo recordat); corr. Me. — dicti H^, prius L. — b pene- trabilibus H. — recordantur H^ ; recordatur L, Lugd. — et om. G. — 6 filo- sophonim L^ , G; phil. etiam Lugd. — 7 aliter Gell. V, 12, 13. — 8 haec ij. — 10 leva L, G, Non. — audique L^. — 11 Annali cdd. — liber L^; id. 2 libero. — 12 olli Passerat. — levum C, Non. — inlitlytus L, inclytus H, G. — 14 verberemtur L^. — rudere v.; rudere H^; budere L^; ludere L^, H^, G. — atque L^, H^, G. — 16 cf pg. 129; Gell. IX, 12, 6. — Infestum non lemma m. 1 in L. — 18 cf. Gell. X, 11. — 20 mature L; 70 NONIVS MARCELLVS 51. 52 M. praecox quid fiat, neque differtur, iie senio dissolvatur. Vergilius Georgicorum lib. I: frigidus agricolam siquando continct imber, multa, forent quae mox caelo properanda sereno, maturare datur. 25 LiCTORis proprietatem a ligando ductam vetustas putat: is enim carnificis officium antiquitus fungebatur. M. Tullius pro Ra- birio: lictor, inquid, conliga manus. || SORORIS appellationem veteres eliganti interpretatione posu- i erunt; itaque maxime iuris scriptores exprimendam putaverunt. Antistius Labeo: soror, inquid, appellata est quod quasi seorsum nascitur separaturque ab ea domo in qua nata est. LVES a rebus luendis id est solvendis posita, Licinius Macer 5 Annalium lib. II: nequaquam sui levandi causa reluont arma [lue]. HVMANITATEM non solum, uti nunc consuetudine persuasum est, de benivolentia, dexteritateque et comitate veteres dicendam putaverunt, quam Graeci q)iXav&QC07iiav vocant; sed honestorum studiorum et artium adpetitum, quod nulli animantium generi 10 absque hominibus concessus sit. Varro Rerum humanarum primo: Praxiteles, qui propter artificium egregium nemini est paululum modo humaniori ignotus. ADOR, frumenti genus, quod epulis et immolationibus sacris pium putatur; unde et adorare, propitiare religiones, potest dictum 15 videri. Varro de re rustica lib. I: in loco umidiore far adoreum potius serunt quam tritticum. — Vergilius lib. VII: 22 I, 259 II 27 4, 13 || 3 Antistius Labeo || 5 Licinius Macer Annal. II || 11 Varro Rernm hum. I || 16 I, 9, 4 || 17 VII, 109. naturae, n ex m f., H. — 23 agricola L^, Hi; auricola L^. — 24 mala Jyj. — 26 ef. Gell. XII, 3. — Lictoris non l. in L m. 1. — dictam cdd. — is M, ita V. — 27 fulg. H^. — 28 lector L^. — inquit H, G. — coU. L^, H. — 1 ef. Gell. XIII, 10. — veteris L^. — eliganti C. — interpraetatione L. — 2 maximi Bentin.; lun.; Me. — scriptoris L^. — 3 inquit L, G. — 4 separaturquae L^. — 5 ef. Fest. 120 s. v. lues. — nullum l. m. 1 in L. — a rebus; tebus L^^, — luendis id est add. M. — posita M, propos.' «. — 6 An- nalibus edd. — f. nequeiquam. — levandi M, lavandi (lavadi L, H^) G. — causa add. M. — reluont M, reluaut v. — lue (luae H^) secl. M. — quanium ad exemplum, cf. 7 defloccare; 50 fures al. — 7 ef. Gell. XIII, 17. — nullum l. in L m. 1. — consuaetudine prius H. — 8 benivolentia C. — dexterita- teque et comit. Bentin. (vel Ald.); dexteritatem quoque commuuitatem cdd. — 9 Greci L, H. — cpdavoQWTticcv H^; (piadvoQcomav L. — 10 app. C pr. L^. — 11 concessa cdd. — pr. L, H^; lib. l H^, G. — 12 Praxitelis L, H. — nimini L^. — paulum cdd. Gell. — 13 humanior cdd. — ignotus ex Gell. add. docti. — 14 iammolationibus H^. — 15 pium; /'. aptum. — propitiore L^. — prop. *. e. colere. — religionis H^. — religiones, i. e. uumina; ut 57 s. l. enixae. — 16 re add. H^. — umidiore Varro, umido sed cdd. — 17 tritticum L^, triticiun rell. DE PEOPIllETATE SERMONVM. I. ' 71 52. 53 M. et atlorea liba per berbatn .subiciunt epulis. 20 FACIEM, totius corporis formam, non tantum jtQoeanov, id est os, posuit antiquitas prudens. ut a spectu species et a fingendo figura, ita a factura corporis facies. Plautus Poenulo: 'sed earum nutrix qua sit facie mi expedi.' •■statura hau magna, corpore aquilost.' — 'ipsa east.' 25 Pacuvius Niptris: aetate integra, feroci ingenio, facie procera.. || 1 Sallustius Historiarum lib. II: Sardinia in Africo mari, facie vestigii humani, in occidentem quam in orientem latior. VESTIBVLA quidam putant sub ea proprietate distincta, quod in primis ingressibus et in spatiis domorum Vestae [hoc est] 5 arae ac foci soleant haberi. invenitur etiam aput veteres doctos vestibula ob eam significantiam dicta, quod in his locis, ad salu- tandos dominos domornm quicumque veuissent, stare solerent, dum introeundi daretur copia; atque ob hanc constitionem et quasi stabulationem primos ingressus domorum vestibula nominatos. sed 10 sive sic sive alitcr intellegi debent, non abhorret a vocabuli pro- prio, quod dixit Cicero in Oratore : vestibula nimirum honesta aditus- que ad causam faciet. 22 V, 2, 151 II 25 Pacuvius Niptris | 1 Sallustius Hist. II || H 15, 50. 19 subitiunt i/,. — 20 cf. Gell. XIII, 30. — non tantum add. Me; cf. Gell. l. m. — ngoconov L. — 21 os om. Lugd. — antiquitatis H^. — a sp. P; Bothim; ab asp. cdd. G. et N. — speties Hi. — 22 Pen. i,. — 23 mihi L, G (de H tion const.). — 24 hau Ambros. Pl. (haud vel haut rell.) ; non cdrl. G. et N. ; sed in L non m. 1 vel 2 supra add. — aquilo cdd. Pl. ; aquilost vel aquiio est cdd. Gell.; aquilino Non. — ipsa est GelL; Non. — 25 Niptris docti, nupta cdd. — 27 procero prius H. — virum add. docti ex Gell. — 1 cf. Isidor. Orig. XIV, 6, 39 ; 7, 1. — 2 horientem prius H. — in orientem quam in (in om. QZ) occidentem rectitis Gell. cum Isidoro. — lat. prominet Gell., Isid. — 3 cf. Gell. XVI, 5. — non tamen ex hoc omnia petita, sed pars ex scriptis inconcinnis et absurdis, quihus de hoc voc. actUim testatur G. — distinta H^. — 4 hoc est secl. M. — 5 verba sed — proprio, quae leguntur in libris scriptis post illud haberi, ante id quod est Cicero collocavit M. — se- quentia pr. Cic. exempl. ex G. excerpta, nota quidem socordia, cum velut venientium stabula intellexisse videatur vestibula N. — apud C pr. L^. — dictos ij. — 6 dictam H^. — salutandis i,. — 7 venissent Ho^, Ho^; venisset rell. — solerent Quicheratus , soleant cdd. — dum Me, cum edd. — 8 quae pro atque L^. — constitionem Turnebus; consistione Gellii et Macrobii libri; ubi recte edd. vetustae constitione; consictionem i, , consitionem reU. — 10 sive aliter aild. M. — 11 quod dixit add. M. — niminarum H^. — 12 faciet v.; faciem L, H^, G; faciam H,. — illustres add. Gic. 72 • NONIVS MARCELLVS 53. 54 M. BIDENTES qui aestimant ob eaui causam oves a Vergilio dictas, quod duos dentes habeant, pessime a vitio intellegunt. nam nec duos dentes habent, et hoc quidem et geuus mostri est. et melius 16 intellegi potest, si hidennis quasi bienuis dixeris auctoritate. Pom- ponius in Atellana: Mars, tibi facturum voveo, si umquam r^dierit, bidenti verre. Laberius in Paupertate: 20 visus hac noctu bidenti facere sum propter viam. et Nigidius Figulus dicit bidental vocari, quod bimae pecudes inmolentur. IVGERI proprietatein Varro designat, de re rustica primo: in agro Romano ac Latino iugeris. iugum vocant quod iuncti boves 25 uno die exarare possint * * * FAENVS ab eo dictum est quod pecuniam pariat || increscentem tempore, quasi fetus aut fetura; nam et graece To;<off dicitur dno l rov TWfmv, quod est parere. Varro lib. III de sermone latino: 'faenus autem dictum a fetu et quasi fetura quadam pecuniae.* — nam et Catouem et ceteros antiquiores sine a littera fenus pro- nuntiasse contendit, ut fetus et fecunditas. 5 16 Pomponius Atellana (Gallis Transalpinis) || 20 Laberius Paupertate j| 22 Nigid. Fig. || 24 I, 10, 1 || 2 Varro de serm. lat. III || 4 Cato. antiquiores. 18 cf. Gell. XVI, 6. — quia L^. — dictos H^. — l^ a. vitio M; a vi- tiose Hi; ac vitiose rell. — nota saepius in lioc capite n praepos. liherius usum N. — 16 monstri II, G, Lugd. — 16 bid. quasi add. M; cf. Gell. l. m. paragr. 13. — dixeris M, dixerit cdd. — auctoritatem L, II^; actoritatem Lugd. — omissum sive Nonii sive librariorum culpa illud, quod dixerat Gell. non solas oves dici bidentes, quodque etymologia illa. ducta ex commentariis iuris pontificii. — Pomponius atellanarum poeta in Gallis Trausalpinis Gellius. — 18 tibi f. V. Fleckeisenus , tibi v. f. cdd. Gell. et Non. — 19 bidentis, sed eras. s, H. — 20 Paupere Vrhin. 307. — 21 hac v.; ac C. — noctu Quiche- ratus, nocte cdd. — bidentis id. — bidente Leopurdus; bidenti liihheckius. — recte notat Me coll. Fest. pg. 229 aliis auctorihus agi de sacrificio Herculi ohlato. — facere sum p. v. Quiclieratus , p. v. f. cdd. — 22 bime L^. — 24 lugeri non lemma m. 1 in L. — primo v.; prima C. — 25 praecedit ap. Varr. metiuntvur. — iugum; aut iugerum scr. a Non., aut intercepta quae secuntur ap. Varr.: versum dicunt contum pedes quoquo versum quadratum; iugerum quod quadratos duos actus habeat. — 27 cf. Gell. XVI, 12. — Faenus C (Foeuus G m. 2)\ Fenus Lugd. — increscentem QuicJieratus ex Gellio, ubi est pecuniae parientis atque increscentis. — 1 foetus — foetura L,^, H^, G. — et om. Lugd. — grece L. — 2 xintsiv v.; vhxcc L, H^ (de G non constat), vKtai ZZg. — de 1. s. cdd.; cet. cf. Gell. l. m.7. — 3 fenus L^ ; foenus H^, G. — faetu H^; foetu J/g, H^, G. — fetura quadam H^; foeturam (feturam L) quandam L, H^, G; a fetura quadam Varr. ap. Gell. — 1 antiquiores in mrg. add. H^. — a in spatio vacuo add. H^; omitti in L testatur Gerlachius. — foenus H^; faenus G, f. recte; paenus L. — pronunciasse H^ ; pronuntias L^. — 5 fetus, DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 73 54 M. RECEPTICIVM servum quidam ab ea proprietate dictum volunt, ut, si nequam et nihili sit qui venundatus est ob aliquod vitium aut malefactum, a distractore recipiatur. sed vera liaec est eiiis nominis interpretatio: quem in data dote aut donatione quis exceperit, quod 10 est proprie receperit. Plautus Trinummo: postlculum hoc recepit, cum aedeis v^ndidit. Cato: mulier et magnam dotem dat et magnam pecuniam retinet. ex ea igitur re familiari, [exj quam sibi dote data reti- nuit, pecuniam viro mutuam dat. eam pecuniam a viro forte irata 15 repetere instituit. adponit ei flagitatorem servum recepticium, lioc est proprium, suum, quem cum reliqua pecunia receperat nec dederat doti, set exceperat. — Cicero de oratore lib. 11 : sed dicis te cum aedis venderes ne in rutis quidem et caesis solium tibi pa- ternum recepisse. 20 siTiciNES. ut liticines a lituo, ut tubicines a tuba, ita siticines, qui aput funeratos vel vita functos et sepultos, lioc est iam sitos, canere soliti erant honoris causa cantus lamenta- biiis. hoc in libris Coniectaneorum Atei Capitonis invenitur et Cato id vocabulum indubitanter adposuit. 10 I, 2, 157 II 12 (Cato Suasione legis Voconiae; cf. commeut.) || 17 II, 55, 226 II 23 Ateius Capito libris Coniectaneorum || 24 Cato. 0 supra e, sed eras. in H. — 6 conf. Gell. XVII, 6; Fest. 282 s. 1. recep- ticium servum. — quedam H^. — proprietatae H; proprieta L^. — 7 et om. ij. — nihili Bentin. (vel Ald.) ; nihil cdd. (nequam et nulli pretii Gell.). — est add. M (cum venum esset datua Gell.). — vicium ui L^. — 8 districtore L, Hy. — 1) interpraetatio L, H. — 11 cf. 384 l. recipere, exceptum facere. — recipit C h. l. ; item Gellius (recipi X) ; recepit Non. 384 (qui locus non e G. pe- titus). — edeis H^; ediis L; edis G; edes H^. — 12. 13 ita verissime libri Non.; item duo optimi ex Gellianis; rell. aperta interpolatione : pecuniam re- cipit, hoc est: et magnam dotem dat et magnam pecuniam retinet. haec qui proharent vel cum Gronovio scriberent recipit hoc est retinet, cos fugit pa- raphrasin Cat. verborum exhiberi a Gellio. — [ex] quam M; ex qua v. — 14 pecuniam — eam ex Gell. add. viri docti; porro apud h. legitur: eam pecuniam cum viro e. q. s. — 15 apponit C pr. L^ . — flagitorem L. — servum ex Gell. add. Quicheratus. — 16 proprium, suum; proprium servum suum cdd. Gell.; proprium servimi Ald. — cum habet Hy, Gell.; om. H^, L, G. — reciperat i,. — 17 dotis et L, H. — exciperat L^. — lib. II ed. Basil.; in lib. \l L, H. — cf. 164; 384 l. ruta; recipere. — dicet Cic; dicis ter Non. — 18 edis H. — vinderes L^. — cessis L, prius H (deinde cesis). — solium Cic; obum C, sed H^ solum. — 20 Siticines; cf. Gell. XX, 2. — litui H^; litu L^. — ista L^. — cet. vid. scribend. Siticines, ut liticines a lituo vel tubicines a tuba [ita siti- cines], qui. cf. tamen 63 fulguratores. — 21 aput L^ ; apud L^, H, G. — aput funeratos vel vita functos et sepultos; apud sitos — hoc est vita functos et sepultos Gell. — 22 honores L^. — cautus H^. — 23 in libris Coniecta- neorum Quicheratus, in libris Coniectaneis cdd. (in Capitonis Atei coniectaneis Gcll.) — 24 apposuit C pr. L^. 74 NONIVS MARCELLVS 54. 55 M. IVMENTVM a iungendo veteres dictum putant, g littera in eo 25 nomine adtrita. nam et vectabulum || dictum, quod nunc vehi- l culum dicitur. AECERA plaustrum est rusticum tectum undique, quasi arca. hoc vocabulum et aput Varronem et aput M. Tullium invenitur. hoc autem vehiculi genere senes et aegroti vectari solent. Varro 5 Gerontodidascalo: vehebatur cum uxore vehiculo semel aut bis anno, cum arceram, si non vellet, non sterneret. TROPAEi significantiam propriam Varro Bimarco ostendit: ideo fuga hostium graece vocatur tQon^. hinc spolia capta, fixa in stipitibus, appellantur tropaea. 10 LVXVM, id est vulsum et loco motum, quod nunc luxatum ignari latine dicimus. inde luxuria, quia a recta vivendi via sit exclusa et eiecta. COLINAM veteres dixerunt, non coquinam, ut nunc vulgus putat. Varro Modio: et hoc interest inter Epicurum et ganeoues nostros, 15 quibus modulus est vitae culina. — Plautus Mostellaria: exi 6 culina, sis, foras, mastigia, qui mi inter patinas exhibes argutias. Varro de vita populi Romani lib. I: qua fini sit antica et pos- tica. in postica parte erat culina, dicta ab eo quod ibi colebant 20 4 Varro. M. TuUius || 6 Varro Gerontodidascalo || 8 Varro Bimarco H 15 Varro Modio || 16 I, 1, 1 || 19 Varro de vita pop. Rom. L 25 cf. Gell. XX, 1, 28. — mrg. G: a iungendo, alii a iugando. — 1 adtrita Ivj, ed. Bas.; attrita L^, H. — et tu ectabulum H^. — dictum M, dicunt v. — 3 cf. Gell. XX, 1, 29. — 4 aput L^, ed. Bas.; apud L,^, H. — aput ed. Bas.; apud rell. — V. et C. ap. G. mentio nulla. — 5. 6. 7 Varrot L^. — Gerotodi- dascalo L^; Gerontodidasculo IT, ; m. 2 Geruntodidascalo, tum Gerontodidas- calo; et ita G. — vehiculo om. cd. Vrsini; male, cum non omnia vehicula sint arcerae. — se mala ut H^. — in anno ed. a. 1476. — cum arceram; falso liic de lacu/na suspicati docti, cum nullo pacto possit cogitari hic locum ex XII tabulis, quem Gell. laudat, olim fuisse positum. cf quaest. Non. cap. II. quam- quam Varro quin respexisse videatur locum legis, quem adf. Gell. paragr. 25, non moror. cct. cum macera L; cum marcera H^; cum arcera H^, G. — si non plueret minus prohabiliter Bentleius m. Ithen. XXXIII, 465; cf. Gell. paragr. 25. — 8 Tropei L, H. — 9 ostium L, H^. — grece L, H,. — trope cdd. — 10 tropea L, H. — 11 luxatum Quicheratus; luxari v.; cf. Paul. 120: luxantur (Pl. Pseud. IV, 7, 6) a luxu dictum e. q. s. — 12 a m. 2 add. L. — 14 Culinam H^ , Lugd. — v. d., n. c. Lipsius; v. c. d., non cdd. — coquinam, mut. in quoquinam, Lugd. — nunc om. Lugd. — 16 cf. 119 ganeones. — 16 colina H^, G. — Plautus; cf. 239 argutum, audax. — Mustel- laria G pr. L^. — 17 colina H^, G. — 18 mihi cdd. — patenas L^, H^. — 19. 20 qua — et postica inscriptum fuisse capiti Varronis intellexit Palme- rius. — erant H^, G. — colina H^, G. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 75 55. 56 M. ignem. locupletiorum domus quam fuerint angustiis paupertinis coactae, ipsa nomina declarant. MODESTVM, a modico, hoc est a moderato, positum. Varro Modio: non eos optume vixe qui diutissime vixent, sed qui mo- 25 destissime [id est modice]. 1 INFANS a non fando dictus est. Cicero in Oratore: || 'uam et iufantes actionis saepe fructum tuleruut.' — et est quod aut dici nou debeat aut fari nou possit; nam et infantes usque eo appel- landi sunt donec coeperiut fari. Lucilius lib. XVIIII: 5 ut pueri infantes faciunt, mulierculam bonestam. et XV: nt pneri infautes credunt signa omnia aena vivere et esse homines. Vergilius Aeneidos lib. II: 10 infandum, regina, iubes renovare dolorem. Varro "Ovog XvQag: voces tragoedum, iubeas agere Ampbiouis partfs, infantiorem quam meus muliost. Accius Athamante: 15 priu' quam lufans facinus oculi vescuntiir tui. Varro Eumeuidibus: postremo nemo aegrotus quicquam somniat tam infandum, quod non iiliquis dicat pbilosopbus. 24 Varro Modio || 1 17, 56 || 4 Luc. 1. XVIIII || 6 I. XV | 9 II, 3 H 11 Varro "Ovoc Xvgac || 14 Accius Atbamante || 16 Varro Eumenidibus. 21 puto vel (qtwd compendio scriptum facillime poluit exeidere) add. ante locupl. — locupleticorum if,. — fuerit H^. — 22 per sua pro ipsa //,. — 24 vixe M; dixe H^, dixisse rell. ; vixisse v. — vixissent L, H. — medestis- sime L. — 25 id est modice secl. M. — 2 actionis dignitate eloquen- tiae saepe fructum tulerunt Cic. — qnod au i,. — 4 Lucilius ex Lactantio lun.; Curius cdd. — 5 recte monitum est h. v. subicicndum esse ci qui legitur 149 s. l. penicnlamentum. — 7 ut Lactantius, et C. — ena L. — 8 bomnes i/,. — 9 aeidos H. — 11 onos lyras (onus i>,) C. — 12. 13 senarios privius detexit Boeperus Philolog. IX, 263. — 12 ita M; cdd. v. Amfionem trag. (trog. Zf, et si Ricsio fides L), i. Amfionis agere; v. tr. , i. a. Ampbionem Quiclieratus. — Ampb., i. e. omnium beroum disertissimi. — 13 meus muliost M; m. est mulio cdd.; meust mulio Roeperus. — 14 cf. 416 l. vesci. — 15 infans cdd. 416; infortis L, H^; infantis H^, G. — oli culi if,. — vescun- tur cdd. 416; vesciuntur H; vesciumtur L; vestiuntur G. — 17. 18 nota ad rei atrocitatem depingendam Varr. in his v. continuis MSttm spondeis veJ dactylis. — cet. cf. Cic. de divin. II, 58, 119. — egrotus G. — somniat an quicquam somniat C; corr. ed. a. 1476. — filosopbns i, , ed. Bas. (pbil. G test. Miesio). 76 NONIVS MARCELLVS 56. 57 M. Cicero de Oratore lib. III: modo hoe constet neque infantiam eius qui rem noverit, sed eam explicare dicendo non queat, neque 20 inscitiam illius cui res non subpetat, verba non desint, esse lau- daudam. SARCINATRICIS, non, ut quidam volunt, sarcitricis, quasi a sar- ciendo, sed magis a sarcinis, quod plurimum vestitum suant. Varro "Ovog IvQug: homines rusticos in vindemia incondita cantare, 25 sarcinatricis in machinis. PETAVRISTAE a veteribus dicebantur qui saltibus vel schemis levioribus moverentur: et haec proprietas a graeca nominatione descendit, ano tov Ttsraa&ai. Varro epistula ad Caesarem: con- vocat Ptolomaeum ciuaedologon, Nicona petauristen, Diona aulo- 30 poion. — idem de vita populi Romani lib. II: nec minus alio in genere sunt ludi velites Galli, Germani petauristae. || CVRIAM a cura dictam Varro designat de vita populi Ro- 1 mani lib. II: itaque propterea locus quoque, quo suam quisque domo senator confert curam, curia appellatur. LEGIONVM proprietatem a dilectu militum Varro de vita po- puli Romani lib. III dictam interpretatur: 'tum appellatus est di- 5 lectus ab electione, et legio. ab hac supervacaneorum consuetudine adscribtivi.' ASSAS nutrices difficilis multi existimant intellectus. at vero 19 III, 36, 1 42 II 25 Varro "Ovoc ivpac || 29 Varro epistula ad Caesarem || 31 Varro de vita pop. Rom. II || 1 Varro de vita pop. Rom. II || 4 Varro de vita pop. Rom. III. 19 constat H^. — 21 insc. Cic; scitiam G. — suppetat Cic; subpeditat Li, i/i {hic eras. post di Utt.); at L^ suppetit at; H^ subpedita at, a priore in ras. (subpediat at Ho.^, subpedita at HOs); subpediat aut G. — 23 quandam H^. — sastitricis Lugd. — 24 vestitum M, vestium v. — suant Gulielm.; sumant v. — 26 in machinis; 'machinae pergulae sunt, in quibus sarcinatrices opus factitabant' Gulielm. Verisim. II, 12. — 27 chemis H^; schenis H^, G. — in mrg. H mirifica addita haec: quod nos dicimus laubias. laop dicitur germanice folium; inde laubia facta tecta ex foliis. — 28 greca L, H. — 29 epistula L^; edit. Bas.; epistola L^, H. — cet. vi- detur scribendum Epistulis. — 30 Ptolomeum L, H — cinaedologon lun.; cinedoloco C {seq. n). — patauristen L^^. — aulopoion G. — 31 vita add. H^. — ludii male Palmerius; sed idem recte, ut vid., velites; vellitis H, G, vellidis L. — 1 curam dictum H^. — 2 propterea M, propter v. — curam quod sequitur ante curia reposuit M. — 3 domo Me, domum cdd. — sae- nator H. — curia appellatur Popma, curiam appellat v. — 4 delectu /£,; dilectum tum pro dilectu militum L^. — 5 dictas L^, Lugd. — interpraetatur L. — tunc Lugd.; Par. 7665; 6. — delectus Ho^. — 6 ab el., et M; et ab el. cdd. — f. at ab s. — supervacuaneorum L. — 7 adscribtivi Me (in Gorri- gendis); adscribuntur L^^, G; ascr. H; asscr. L^, prius H. — 8 defelicis Hi; dificili L^; id. m. 2 dificilis. — intellectu H^; id. sat, mut. in ut. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 77 57. 58 M. acri intentione potuimus indagare ob eam proprietatem officii eo 10 nomine nuncupari, quod assint his quos nutriant nec vel exiguo divellantur: unde et asseculas, ab eo quod assint et omnibus iussis dominorum praesto sint, esse vocitatos. ENIXAE dicuntur feminae nitendi, hoc est conandi et dolendi, labore perfunctae; vel a Nixis, quae religionum genera parientibus 15 praesunt. sed elegantior intellectus, ut ex hoc dictae esse cre- dantur, quod vinculis quibusdam periculi, quibus inplicarentur, fuerintexolutae: nexum enim dicimus aptum et conligatum. Plautus in Amphitryone id probat dicens: uno lit labore absolvat erumnas duas. 20 REMVLCO TRAHERE dictum quasi moUi et leni tractu ad pro- gressum mulcere. Sisenna Histor. lib. II: siqua celeriter solvi poterat, in altum remulco trahit. CONGENVCLARE est genu replicato cadere. Sisenna Historiarum lib. III: multi, plagis adversis icti et congenuclati, Romanis prae- 25 cipatis ipsi supra voluti in caput. || 1 AGILEM, celerem, ab agendo. Sisenna Histojriarum lib. III: agilem dari facilemque victoriam neque fossas aut vallum remo- raturum. 18 r, 2, 26 II 21 Sisenna Hist. II j] 23 Sia. Hist. III D 1 Sis. Hist. IH. 0 indicare L^. — ob eam om. X,. — 10 nunccupari H. — adsint X,, G, Lugd. — 11 et add. M. — adseculas — adsint i,, G, Lugd. — 13 Enixe — femine L^. — 14 perfructae {cum ras. infra r alt. et supra uc). — vel add. Qui- cheratus. — a Nixis quae Lips. ; mixisque (mixisq: L) C; cf. Fest. 174 l. Nixi di ibique interpretes. — parietibus L, H^. — 16 eligantior C pr. L^. — esse om. Lugd. — 16 impl. L^, H, Lugd. — 17 exolutae H; exsolae i,. — nexnm; enixum Lufjd.; aliter enixum in mrg. H^. — aptum M; actum L, H, Lugd.; artum Ho.^; arctum ed. Bas.; cf. 234 aptum — conexum et conligatum. — conl. Li, ed. Bas.; coll. cum Lugd. H, L^; f. coniugatum. — 18 Amfitrione L, H, Amfitryone G. — u Zi, , H, (in H post u litt. eras.); uno H^, G; ut L^ (Ho^); uno ut Pl. — absolvat Plaut.; exsolveret (exol. H) cdd.; quod ex praecedente exsolutae et sequente erumnaa vid. ortum. — 20 Remulco trahere Quieheratus; cf. infra notata; Remulcare cdd. — molu i,. — 21 historiae 6'. — lib. I H, Florent.; suspectus numerv^, cum alias nusquam secundus Sis. liber memoretur a Non.; quamquam ab eodem, si codicihus fides, etiam ex VI, IX adeoque XXIII singula adlata cum numeris exempla. — siqua H^ ; siquae L, H^, G; sique Flor. — 22 remulco trahit Freundiu^ (remulco retrahit Flor. Sabin. ap. Grut. Lamp. Cr. I, 1031); remulco {ita X,; remulca rell.) retrahit C. — 23 ef. pg. 89 l. congenuclare. Congenulare cdd. et ut pvio ipse Non.; certe ap. eund. 361 s. l. obesum etiam tardi ingenulo legitur pro tardigenuclo ; ubi vide comment.; rectam formam restit. Forcellinius s. v. congenulatus. — 24 liber G. — multi; sc. equi; cf pg. 89 l. l. — congenulati cdd. — 25 ipsis L, G. — voluti Bentin.; volvit cdd.; volvi Passerat. — 1 melerem />,. — in lib. H,, Flor.; lib. G^. — 2 bellum remoratum C; corr. Me. 78 NONIVS MARCELLVS 58 M. EXPEDITI et INPEDITI ex uua proprietate habent vocabuli causam, aut exolutis pedibus aut inligatis. Sisenna Histor. lib. 5 IIII: inermos armati, inpeditos expediti sine uUo suorum vulnere cunctos interficiunt. TESTVDINES sunt loca in aedificiis camerata, ad similitudinem aquatilium testudinum, quae duris tergoribus sunt et incurvis. Vergilius Aeneidos lib. I: lO in foribus divae, media testudine tcmpli. Sisenna Historiarum lib. IIII: Gaius Titinius queidam, cui minus sobrietas mentis ab natura tradita videretur^ primo ante testudinem constitit; deinde aput consulem causam atque excusationem pro- ferre coepit. 15 INSINVARE est inmitti, quasi sinu accipi. Sisenna Historiarum lib. nil: agmen perturbatum pedites insinuant ac loco movent. ADOLERE verbum est proprie sacra reddentium, quod signi- ficat votis vel supplicationibus numen auctius facere; ut est in isdem: macte esto. et intellegi debet ab eo quod est adolevit, 20 id est crevit, et adultum, quod est auctum et aut aetate aut ali- qua causa maius solito factum, ducere proprietatem. Vergilius Aeneidos lib. I: cura penum struere et flammis adolere penates. idem in septirao: 25 adolet cum altaria taedis; et in Bucolicis: 5 Sisenna Hist. IV || 10 I, 505 || 12 Sisenna Hist. IV || 16 Sisenna Hist. IV II 23 I, 704 II 25 Vll, 71 || 27 VIII, 65. 4 imped. L.^, H. — 5 exsolutis H, G. — illig. L^, H; puto in- plicatis. — Historiae cdd. — 6 armati Itm.j armat cdd. — 8 a L^. — 11 tum f. Verg. — 12 Tintinius H^; Titinnius L,^, G. — Gaius Titius coll. Cass. Dion. frgm. 100 pg. 90 ed. BeMer. probabiliter admodum Petrus. — queidam ; quadam J/j ; quidam rell. — 13 sobrietas M; mentis lun. (sobria mens M. Hauptius); proprietas menis cdd. — notandum hic ut in aliis multis Sisennae fragmentis contoi'tum et a/fectatum dicendi genus. — 14 constituit H^. — apud C pr. L^. — proferre Eothius, praeferre v. — 16 Insinuare Quicheratus, Insinuari cdd. — inm. L^ , ed. Bas. ; imm. rell. — 17 peditis C. — loco movent M; 1. commovent v. — 18 cf. 24=7 adolere. — est om. ij. — 10 vel LH, Paris. 7665, 6 ; ac lun., Me (non priores), ed. Bas., errore ut puto omnes ; neque ea re guod ex Lugd. nihil a nobis no- tatum firmari illud ac docent libri Banielis et Colbert. — — 20 hisdem C pr. Hj. — macte i. e. magis aucte; cf. 247. — intellegi; e alterum m. 2 addit erasa litt. H. — 21 aut aetate Lipsius; aucta aet. cdd. — 24 2'oenum L^, H^. — 26 cf 247 adolere; 440 castitas. — adoletque H^, G; dum DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 79 58. 59 M . verbenasque adole pinguis et mascula tora; quod est: adde, cumula; et Georgicorum lib. IIII: 30 Panchaeis adoleacunt ignibus arae. 1 ACCENSI genus militiae est administrantibus || proximum. Varro Rerum humanarum lib. XX: *ut consules ac praetores qui secuntur in castra accensi dicti^ quod ad necessarias res saepius acciantur, velut accensiti.* — hi, quos nunc dicimus, deputati. 5 NEFARii proprietatem in lib. I de vita populi Romani Varro patefacit a farre: *quod adoreum est, [in] quo scelerati uti non debeant, non triticum, sed far.' — hoc quoque idem adsignificat, quod qui indigni sunt qui vivant nefarii vocentur. — adorevm quoque ab eo dictum putat quod cibi ora, id est principium, 10 sit far. PROPITIVM dicitur prorsus pium aut proprie pium; ut apud Terentium in Adelphis: f. . quam ea qoa^ parentis propitii; aut certe porro pium, quod est vehementer et valde; ut aput eun- 15 dem [Terentium] in prologo Andriae: dehinc ut qoiescant, purro moneo, et desinant malediccre, malefacta ne noscant sua. 29 IV, 379 II 1 Varro reram hum. XX | 5. 7.~ 8 Varro de vita pop. Rom. I II 12 I, 1, 6 II 15 V. 22. Vergil. (cum Itbri etiam 247 ; 440). — alteri atedis, m. 2 altaria tedis H. — 28 adolet i,. — 29 liber IT^. — 30 Pancheis C. — 1 admin.; cf. 48 l. parochos. — 2 Rer. hum. Scal.; rhetoricorum H, G; rethoricorum (rheth. m. 2) L. — 4 accersiti H^, G. — hi add. M. — qnos u. d. d. om. AJd.; lun.; f. recte. — deputati; cf. Veg. de re. m. II, 19: ad obsequia tamen iudicum uel tribunorum nec non etiam principalium deputabantur milites, qui vocabantur accensi, hoc est postea additi, quam fuisset legio completa; quos nimc supernumerarios vocant. — 6. 7 adhorreum L^; id. 2 adhoreum; ad reum Lugd. — est in cdd. (in del. L^; item H^, sed ut deinceps sit restitutum; ed. a. 1476). — debeant; aut debent scribendum aut illud est cum parum commodo loco sit positum cumqu£ debeant possit servari , si alterius auctoris, ut saepe, a Var- rone adlatam statuerimus opinionem, dubito plerumque an locus ita sit con- stituendu£: quod adoreum, quo scelerati uti non debeant, non triticum siet, sed far. — 8 nefari L^, Lugd. — vocentur M; vocantur t?. — Ad.; nov. Z. cdd.; v. — Adhorreum L^; id. 2 Adhoreum. — 11 dicimus edd. inde a lun. — prorsus picium JBj. — propriae i,. — 12 Adelfis C; cet. cf. 463 propitios. — 13. 14 quam illa Ter.; quam ut ea cdd. 463. — parentes cdd. Ter.; item Non. 463. — propitii aut v.; propitia ut Lugd., H^; propitiat aut id. 2, G; propiciat (propit. m. 2) ut L. — poro H^; pro X,. — ut om. L. — apud C pr. ij . — 15 Ter. secl. M. — 16 porro ad moneo rett. Non. , cum ad quiescant deberet trahi. neque valde illud significat, sed in futurum. — 17 post maledicere ap. Ter. videtur excidissc ut. — noscans pi-iu£ H. 80 NONIVS MAROELLVS 59. 60 M. INPANCRARE est invadere: verbuin a graeco tractum, quasi nav xQeag consumere. Varro: eccos. iam in regiam arcam inpan- crarunt ! 20 MANSVETVM dictum est quasi manu suetum, quod omnia, quae sunt natura fera, manuum permulsione mitescant. unde Vergilius Georgicorum lib. III: et plausae sonitnm cervicis amare. et Aen. lib. VII: 26 ille manilm patiens; quoniam supra dixerat: pectebatque ferum puroque in fonte lavabat. CINNVS est conmixtio plurimorum; unde et concinnare dici- tur. Cicero in Oratore: est autem quidam interiectus inter hos 30 medius et quasi temperatus nec acumine posteriorum nec flumine || utens superiorum, ut cinnus amborum, neutro excellens, utriusque 1 particeps vel utriusque, si verum quaerimus, potius expers. ENVCLEATE dicitur purgate, exquisite et sine asperitate aut duritia, ab eo quod nucibus separatis, id est testis, nuculeorum utilis usus habeatur. Cicero in Oratore: modo id eleganter enu- 6 cleateque faciat, eum solum attice dicere. — idem Tusculanarum lib. IIII: habes ea quae de perturbationibus enucleate disputant. RVTVNDVM a rota dictum est vel rota a rutundo. et est ru- tundum collectum et per omnem circuitum sine offensione asperi aut anguli leve. quam significantiam Cicero in Oratore etiam ad 10 19 Varro; cf. comm. || 23 III, 186 || 25 VII, 490 || 27 Verg. Aen. VII, 489 | 30 6, 21 II 5 9, 28 || 7 IV, 14, 33 || 10 13, 40. 18. 19 Inpancrare (ita G); n. N.; recte a pancra i. e. rapina deducit LoewiuH Prodrom. 340. — greco L, H. — tactum L^. — pancreas cdd. — Varro; ad saturas recte rettulere docti. — eccos; iam vel ecce, iam M ; ecclesiam C; ercles iam Vahlenus; Varro Ecclesia: Scal. — arcem cd. Fahri. — 21 manu suetum M; mansuetura H^; manu assuetum (adsuetum Ly) L, H^ , G. — 22 permultione ('permultiono H^) cdd. — mitescunt Lugd. — 24 cervices L, /ij. — 26 manum ed. Bas., manu X, H. — 28 lababat L^. — 29 conm. Zj, cd. Bas.; comm. L^, H. — 30 in hos H^. — 1 ut cinnus Non.; H, G; vicinus prius L, ut Cic. — in neutro cdd. Cic. — nutro prius L; post neutro ras. in H. — 2 utrius Hj^. — popotius prius H.^; potius om. L. — 3 asi). ; ase experitate L^. — 4 testis H^; testi L, Ho^, G; testi, supra i scr. v, Hs.^. — nucleorum Lugd. — 6 ut illis L, H^. — eliganter L.^, G; eligantur H. — 6 diceret L^, H^. — Tusculanorum Xj. — 8 cf. 164 rutunde. — et est; et (in ras. m. 2) f^.c (punct. add. m. 2) • e • H. — 10 ut Lugd. — anguli G ; angulis Lugd., L (s /. m. 2 add. L)\ angulis pxmct. add. m, 1 vel 2 H. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 81 60. 61 M. humani ingenii transtulit formam: 'Theodectes autem praefractior nec satis, ut ita dicam, rutundus: primus instituit dilatare verbis.' RABVLA a rabie dictus est: quem nunc advocatum vel causa- rum patronum dicimus. Cicero in Oratore: non enim declama- 15 torem aliquem de ludo aut rabulam de foro, sed doctissimum et perfectissimum quaerimus. — inde et SaUustius: canina, ut ait Appius, facundia exercebatur. MERIDIES manifeste medius dies. Cicero in Oratore: iam vi- detur nescire dulcius. ipsum meridiem cur non medidiem? 20 INEPTI proprietatem Cicero de oratore lib. II patefecit: quem enim nos ineptum vocamus, is mihi videtur ab hoc nomen habere ductum quod non sit aptus. DEVORSORIA dicta sunt hospitia, a devortendo. Cicero de ora- 1 tore lib. II: q^uiescam in Caesaris || sermoue quasi in aliquo oppor- tuno devorsorio. SANNIONES dicuntur a sannis qui sunt in dictis fatui et in motibus et in schemis; quos raoros vocant Graeci. Terentius in 6 Eunucho: solus s&nnio servat domi. Cicero de oratore lib. II: quid enim pote tam ridiculum quam sannio est? qui ore, vultu, imitaudis motibus, voce, deni- que corpore ridetur ipso. 10 HEREDIOLI proprietatem indicat Varro de re rustica lib. I: bina iugera, quod a Romulo primum divisa viritim, quae heredem sequerentur, lierediolum ajtpellartmt. 14 15, 47 II 16 Sallustius (historiarum libris); Appius 1 18 47, 157 || 20 II, 4, 17 II 24 II, 57, 234 H 5 IV, 7, 10 || 7 II, 61, 251 || 10 I, 10, 2. 11 ingenti L. — Thucydides codd. Cic.; Theodorus recte Ernestius. — 12 anstituit L, JEf,. — 13 rabiae — quaem fact. m. 2 ex rabia — quam //. — est f. m. 2 add. in L. — 15 de udo L. — 16 pertectissimum L. — 21 his prius H. — ho ij. — 22 ductum v., dictum C, Lugd. — 23 Devarsoria L^. — devarando prim L; devorando H^; L ex corr.; Lugd.; devortendo H^, G (a devertendo mrg. G). — 1 oportuno L^, H^, G; peropportuno Cic. — 3 a sanniis Lugd.; porro sec. ed. Basil. G, L; item Hqo, P; a sannis Hs; Me. — 4 montibus L, H^. — scenis L, H^; schenis rell.; corr. Lips. — 7 pote M; potest C; Erlang. alt. Cic; ubi v. potest esse. — 8 qui are L, H^; quare H^, G. — motibus sec. ed. Bas. G, idque verissime; moribus L, H; cdd. Cic. — 9 ipso corpore ridetur minu^ hene lege eurythmiae cdd. Cic. — 10 Haeredii Ald. ex Varr. — re suprascr. m. 2 in H. — 11 div. dicebantur viritim cdd. Varr. — vitim L^. — q: L, que H. — 12 sequerentur Varro; sequentur cdd. — herediolum appellarunt ex Varrone add. docti, ap. quem legitur heredium. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Myelleb. 6 82 NONIVS MARCELLVS 61. 62 M. LEGVMINA Varro de re rustica lib, I dicta existimat quod non secentur, sed [quod] legantur: 'cetera quae velluntur e terra, non sub- secantiir; quae quod ita leguntur, legumina dicta'. 15 PORCAE agri, quam dicimus, significantiam Varro designat de re rustica lib. I: qua aratrum vomere lacunara, striam facit, sulcus vocatur. quod est inter duos sulcos elata terra, dicitur porca, quod ea seges frumentum porricit. — Accius Parergorum lib. I: venad proscissae cossim goerare ordine 20 porcas bidenti ferro, rectas cdrnere. [porcae sunt signa sulcorum, quae ultra se iaci semina prohibeant; porcere enim prohibere saepius legimus.] OCCATIONIS proprietas his indiciis aperitur. Varro de re ru- stica lib. I: et postea occare, id est conminuere, ne sit gleba: quod 25 ita occidunt, occare dictum. — Serenus: occatio occaec&,tio8t. POMORVM a Varrone proprietas explanata est de re rustica lib. I: aquam addi cotidie vesperi;|| a quo, quod indigent potuis, 1 poma dicta esse possunt. FRACCESCERE, tamquam fricari et putrefieri vetustate. Varro de re rustica lib. I: haec, de qua fit oleum, congeri solet acerva- tim dies singulos in tabulata, ut ibi mediocriter fraccescat. 5 LIXARVM proprietas haec est, quod officium sustineant militi- bus aquae vehendae; lixam namque aquam veteres vocaverunt; 13 I, 23, 2 H 17 I, 29, 3 || 19 Accius Parergorum 1 || 25 I, 31, 1 || 26 Se- renus (opusc. rural.) 1) 1 I, 31, 6 || 4 I, 55, 5. 13. 14 quod non Quicheratus; non quod v. — sed quod; quod vid. delend. — ap. Varr. fertur hoc enim (cicer) quoque legumen, ut cetera, quae velluntur e terra, non subsecantur; quae quod ita leguntur legumina dicta — 16. 17 cf. Fest. 238. — qua Varro, quae cdd. — lacunam del. Guietus. — istriam C, Lugd. — fecit libri Varr. — 18 quod est; quod pro quoad. — 19 seges Varro, secus G, Lugd — porrigit cdd. Non., item Varron. praeter alt. m. Parisini et mrg. exemplaris Politiani (porrigant et Festi cd. l. »«.}. — cet. aliter Varro de l. l. V, 39. — 20 venae proscissae M, bene proscissas cdd. — cossim girare (goerare M) Scah; cossigerare cdd. — 21 rectas, sc. lineas. — cernere (i. e. cernendo efficere) M, derevere cdd. — 22. 23 illa porcae — legimus ab interpolatore addita a porcendo autem etiam Fest. 218 porcae nomen repetit, alia quidem addita explicatione. — porcaere enim L. — 24 cf. 42 occationem. — 25 conminuere -Lj, ed. Bas.; comm. L^, H, Lugd. — glebat L^^. — 27 occecatio est L, H. — 1 cf. 502 dativus pro ablativo. — vesperi om. cdd. Varr. — potuis Quicheratus; potui Non. 502; h. l. potui L, G, potus (s in ras. m. 1 vel 2) H\ potu Lugd.; Paris. 7665; 6; libri Varr. — 3 Fraccessere H^, Lugd. — friari Lugd., prius L (c add. ut vid. m. 1); H in mrg. m. 2 aliter friari, — 5 fraccescant Lugd. — 6 cf. 48 elixum. — 7 lixam; ita et H; scd lixa in ras. DE PEOPRIETATE SERMONVM. I. 83 62 M. unde elixum dicimus aqua coctum. lixa etiam einis dicitur vel umor cineri mixtus; nam etiamnunc id genus lexivum vocatur, 10 Varro de vita populi Romani lib. 1: proinde ut elixum panem ex farre et aqua frigida fingebant. CALONVM quoque proprietas haec habetur, quod ligna militi- bus subministrent: xaXa enim Graeci ligaa dicunt. ut Homerus: iiil di ^vla Jtoll' vni9svzo. 15 CONITLVGES, loca in quae rivi diversi confluant Livius An- dromeda: confluges ubi conventu campum totum inumigant. CONSEDO, a consedendo, ut adsedo vel adsessor. Cassius Hemina Anualium lib. HH: nemo vicinus consedo. 20 CONTICINIVM, noctis primum tempus, quo omnia quiescendi gratia conticescunt. auctores multi sunt mihi, sed auctoritate de- ficiunt. 10 Varro de vita pop. Rom. I || 13 Homerus (cf. comm.) Q 16 Livius Andromeda y 18 Cassins Hemina Annal. IV. 8 lixa M; lix cdd. — 9 humor H^; G. — lixivium Paris. 7665; 6. — 11 ferre L^. — 12 cf. Fest. 62. — haec m. 1 vel 2 add. in L. — 13 subministrent ed. Bas.; subministret i, , H^; sumministret L^, 2/,,- submini- strant Lugd. — greci L, H; graece 1. dicuntur G, Ho^, sed ut deinceps restituta sit scriptura prior, cum Me. — 14 etiam h. 1. quae tradita erant antiquitics, desperata illa prorsus ac deposita, ad sanitatem tandem reco- care ut liceret, antiquissimorum criticorum opera ed effectum. nec enim dubitari potest, quin recte a nobis haec accommodata sint ad II. VIII, 547, cum in C habeantur talia: Tciaf^vlaXvns&ivzo; excepto quod in H m. altera del. a prius, itcm priore scriptum ^vc. — scilicet verissime coniectavit Me non ad probandum illud xala, quod apud Homerum ne invenitur quidem (nam hymnos in quibus semel ponitur non magis respexit Non. quam Hesioditm apud quem item legitur), allata verba illa, sed quo demonstraretur iam olim calonum tisum fuisse in re bellica. — itaque exemplum adlatum, sicuti saepius, non pertinet ad glosam ipsam, sed ad eius explicationem. cf. pg. 7 ; 18; 50 l. defloccare; nebulones; fures. — notabilis autem lectionis varietas apud Non.; sicuti supra pg. 10 s. 1. bardum. nam aperte apud Homer. post illud ini ds ^vXa n6i.l' iliyovzo (sic enim ibi fertur) hiat oratio, cum ignis incensi et epularum apparatarum et sumptarum a Troianis plane contra u^um Homericum nulla usqu^quaque fiat mentio. — itaque quod leg. ap. Non. vni&svzo, ab auctore petitum est, qui uteretur Homeri exemplari vel pleniore quam quale nunc est (et addidere docti h. l. pro supplemento versus quosdam parum aptos quidem ex Platonis Alcibiade) vel in quo illud substitutum esset loco eius quod est iXiyovto rudi quodam conatu emendandi. — 15 Conflugea C, Lugd.; cf. confrages ap. Isid. XIV , 8, 27. — 17 confluges H; confluge L, H ex corr.; conflugae G. — conventu lun.; conventum C. — 18 consi- dendo H^. — adsedo L^, ed. Bas.; assedo L.^; assaedo H. — adsessor L^, ed. Bas.; ass. L^, H. — 20 cf Varr. VI, 7; VII, 79; Macrob. I, 3, 12. — Concinium L^. — 21 conciscunt L^; conticiscunt gl, — miri cdd.; corr. lun. 6 84 NONIVS MARCELLVS 62. 63 M. DELiBRATVM, decorticatum ; ut deartuatum, per artus discis- sum. Vergilius Georgicorum lib. II: udoque docent inolescere libro. 25 EXTEREBRARE est vi aliquid extorquere aut curiosius quaerere et scrutari. Plautus in || Astraba, cum in curiosum iocaretur: i t^rebra tu quid^m pertundis. GRVMAE sunt loca media, in quae directae quattuor congregan- tur et conveniunt viae. est autem gruma mensura quaedam, qua fixa viae ad lineam deriguntur, ut est agrimensorum et talium. 5 — Ennius lib. XVIII [gruma derigere dixit]: degrumare forum. Lucilius lib. III: viamque degrumabis, uti castris mensor facit olim. 10 LVCVLENTVM, pulchrum et bonum et perspicuum : dictum a luce. Licinius Macer Annalium lib. I: auspicia pulchra et luculenta con- memorat. — Plautus Cornicula: pulchrum et lucul^ntum hoc nobis hodie evenit pro^linm. LOGI, a graeco, sermones, dicta vel ridicula et contemnenda. 15 Cicero pro Gallio: ego te certe scio omnes logos, qui ludis dicti sunt, animadvertisse. Turpilius Canephoro: ^testamentum ^rgo celabis?' — 'logi.' PVLGVRATORES. ut extoTum cxtispices et aruspices, ita 24 II, 77 II 1 Plautus Astraba || 6 Ennius Ann. XVIII || 8 Luc. 1. III || 12 Licinius Macer Ann. I || 13 Plautus Comicula || 16 Cicero pro Gallio || 17 Tur- pilius Canephoro. 23 artum L, H^, Lugd. — discessum L^. — 24 Verg.; cf. 451 librum. — 26 docendi nolescere L^, ut 451. — 26. 1 ita M; et scrutari aut curiosius quaerere (curiosus G pr. H^. — querere L) C. — 1. 2 locaretur — terebratum C; correx. Turneb. — partundis H^. — 3 cf. Paul. pg. 96 s. l. groma. — Brumae G, Grume L^. — 4 grumma H^. — 5 fixae L, H^ {in mrg. H: qua posita). — deriguntur Par. 7665; 6 ; dir. C. — et talium om. Lugd. — 6. 7 ita Vahlenus (dixit secl. M); gr. der. (dir. H^, G) d. degrumari ferrum C. — 8 Licilius L. — 9 viamquae C. — 10 degrumabis Me; degrumavis C. — ut id.; uti M; ut in Merula. — 11 Luculentum non lemma m. 1 in L. — prespic. L^. — 12 Lucinius L^. — annali C. — auspitia H^. — comm. H. — 13 Corn.; ita et 147 s. l. oculitus; Diomed. 378; at N. 134 bis Cornicularia; 320 Cornice; cf. Bitschel. Parerga Plaut. 154 sq. — 15 Logi m. 1 non l. in L. — greco L, H. — sermone cdd.; corr. ed. a. 1476. — dicta {i. e. dicteria) vel Me; vel dicta L, G, Lugd.; dicta, supra add. vel, sed rursus del., H. — 16 pro Gallio Ald.; pro Callio C. — certe {prius certg) eraso o supra e altero H; certo L, G. — 17 Caneforo (Canoforo H^) C. — 18 caela- bis G. — diverhio haec contineantur necne non sat comtat. — 19 Fulguratoris (Pulgurtoris L^; Fulgorat. L^, Lugd.) cdd. pr. H^. — extorum add. M. — DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 85 63. 64 M. 20 hi fulgurum inspectores. Cato de moribus Claudi Neroiiis: haru- spicem, fulguratorem siquis adducat. MOLETRINA, a molcndo, quod pistrinum dicimus; ut ferra- trina aut fetutina. Cato in Thermum: nervo, carcere, moletrina. PANis proprietatem a pascendo putant veteres aestimandam. 25 Varro de vita populi Romani lib. I: pastillos et panes; haec vo- cabula a pastu, quod esse pascere dicebant. MVSTVLENTVM, ut vinulentum et feculentum. Plautus Ci- stellaria: 1 nam ita mustulentas || a^stus nares ^tigit; ut sit odor musti aut musto oblitus ac madens. CONVICIVM dictum est quasi e vicis iactum, in quis secun- dum ignobilitatem loci maledictis et dictis turpibus cavilletur. 6 PROLVBIVM * ♦ ♦ prolubiumst p^tere amicitiam 6t fidem. Accius Andromeda: \ muliebre ingenium, prolubium, hora, occassio. Naevius Colace: 10 ^t volo et vereor et facere in pr61ubio8t. 20 Cato de moribus Claudi Neronis || 23 Cato in Thermum |] 25 Varro de vita pop. Rom. I || 27 Plautus Cistellaria y 6 tragicus incertus || 7 Acciua Andromeda || 9 Naevius Colace. extispicis et aruspicia cdd. pr. H^. — 20 fulgorum L^. — inspectoris H^; f. spectores; cf. 16 extispices. — harnspicem C. — 22 pistirnum L^, — feratrina cdd.; corr. Me. — 23 aut; ut H.,, G. — foetutina Paris. 7665; 6; faetutina Lugd. — Coto H^. — 24 a add. L^. — aestimandum cdd. — 26 pastillas H.^. — hae L, H^. — 26 vocabula a pastu {vel a pastu sunt) M ann. philol. a. 1867 pg. 490; vocabula pastus C (passus Hs); Lugd.; Parts. 7665; g_ — esse (». e. edere) M ib.; esset v. — 27 Mustolentum ut Paris. 7665; 6; Mustulentum et C. — vinolentum Parisini. — et ii, Lugd.; ut L^, H, G; de Par. non constat. — faculentum Lugd. — cet. cf. quae ad inseq. l. finetn sunt notata. — Cist. cdd. et liic et 415 s. l. ventus ; Clitellaria Scal. — 1 nam om. cdd. 415. — itta ij. — estus H, L^ (jL, estur). — attigit C pr. L^. — ita musti- lentus ventus naris obtigit cdd. pg. 415. — 3 cf. Fest. 41. — Convitium L, Lugd. — vitiis C (vicis H^; in mrg. G), Lugd. — iactum M; locum C, Lugd.; iocum Me; sed iocum alibi non videtur inveniri. — in quis M (seq. s); qui cdd.; quia Lips. ant. lect. I. 2. — 4: cavilletur passive; cavillentur Lips.; post cav. add. ii : mustolentum et vinulentum ut faculentum. haec del. tn. 2. — 5 cf. Varro de l. lat. VI, 47. — Prolubium add. Lips. ant. lect. IV, 17; (pii et exemplum tragid haud dubie poetae agnovit. — cet. in mrg. H: paten- teni amicitiam; potius: immunditias. profluvium (ita et G in mrg.) a fluendo, proluvies a lubidine. lucus Veneris libentina. — 6 Proluvium eat cdd.; item ubique per v in seqq. — patere id.; corr. Lips. — 8 hora, occassio M; hoc- cassio prius H; occasio id. ex corr.; occasio L, G. — 9 Nevius C. — 10 proluvium habere primam correptam hoc pariter et seq. exemplo docet r. m. 86 NONIVS MARCELLVS 64 M. Laberius Conpitalibus: qu6 qaidem me a raatronali pudore prolubium meretricium progredi coegit! Varro de lingua latina lib. V: prolubium et [pro] lubi- 16 dinem dici ab eo quod lubeat: unde etiam lucus Veneris Luben- tinae dicatur. PEDATV positum pro repetitu vel accessu, quasi per pedem, sicuti nunc vulgo dicitur. [tertio pedato] Cato Originum lib. I: igitur tertio pedatu bellum nobis facere. — idera in Dissuasione 20 de feneratione: tertio autem pedatu item ex faenore discordia ex- crescebat. PRAECLAVlVM, pars vestis quae ante clavum texitur. Afranius Omine: tertium di^m praeclavium unum te det^xere! 26 idem Fratriis: mea nutrix, surge, si vis; profer piirpuram. praeclavium cont^Sxtumst. PROPAGES est series et adfixio continuo vel iuge ducta. pages enim conpactio; unde conpages et propagare geuus, 30 iuge [longe] emittere. Pacuvius Antiopa: 11 Laberius Conpitalibus I| 15 Varro de lingna latina V || 19 Cato Orig. I II 20 Cato in Dissuasione de feneratione || 23 Afranius Omine || 26 Afra- nius Fratriis || 31 Pacuvius Antiopa. 11 Laverius C. — Conpital. L^, ed. Bas.; Comp. L^, H. — 13 pudure G. — ad prol. Guietm; quod si cui placuerit, scribendum erit supra quom quidem. — meretricium ItibbecMus , meretricis cdd. — 15 IIII H, G; Y L {videtur fuisse in archet. IV). — seq. mdle quidam rettulere ad Varr. VI, 47. — proluviem C; corr. Guietus. — lubidinem Quicheratus ; proluvidinem (proluvidine L^, proluvidinum H^) C; f. porro lubidinem. — 16 habeo prius H. — libeat L^. — Lubectina (Lib. L,) C. — 18 cf. Charis. 191. — Pedatu Leopardus VI, 16; cf. et Turneb. XXVIII, 1; Pedato ubique cdd. et f. ipse N. — accensu L. — 19. 20 tertio pedato seclus. M (tertio pedato Cato male Acidal.). — fecere Acidalius. — dissuatione H^; dissuas- sione L. — 21 veneratione H^. — fenore ed. Bas. — 23 texitu H^. — 24 Omine mrg. lun. pg. 421 s. l. cupido; Bothius; Homine hic ut plerumque cdd. — 25 te detexere! M, texere cdd. — 26 item H. — Fratriis v.; Fratris (Fratri H{) cdd. — 28 contextumst BibbecTcius {fu£rat contextust); contextus C pr. H^; qui contextum. — 29 adfixio L^, H^, ed. Bas.; aff. L^, H^ (in hoc teste Sieversio supra i additum 1, quod deinde eras.; hinc P affiictio); adfixi Paris. 7665; 6; f. adnexio. — continuo M; continua v. — iuge Qui- cheratus; longe cdd. — 30 compactio L^; conpectio H^. — compages L^. — et propagare genus, iuge emittere M (nisi illud iuge emittere putaris seclu- dendum); et pr. g., iuge (iugae L^) longe mittere cdd. — {post genus vel propagare add. edd. inde ab Aldo: id est; om. C, Lugd., Paris. uterque). DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 87 64. 65 M. salvete, gemini, mea propages sanguinis. Ennius: nobis unde forent fructus vitaeque propagen? 1 PRAEGRADAT, antevenit, dictum a gradu. || Pacuvius Atalauta: extremum intra camterem ipsum Parthenopaeum praegradat. PROMICARE, extendere et porro iacere, a micando; unde emicare. Naevius Agrypnuntibus : 6 'siquidem loqui vis, noli perdocere me tam multa!' — 'longe promicanda oratiost'. PRAEVivs dictus est antecedens. Cicero Alcyonibus: hunc genuit claris delapsus ab astris praevius Anrorae, solis noctisqae satelles. 10 DIGLADIARI [dictum] est dissentire et dissidere: dictum a gla- diis. Cicero Academicorum lib. I: quid autem stomachatur Mne- sarchus? quid Antipater digladiatur cum Carneade tot volumini- bus? — idem tertio: digladiari autem semper, depugnare in facino- rosis et audacibus quis non cum miserrimum, tum etiam stultis- 15 simum dixerit? AEQVOR, ab aequo et plano Cicero Academicorum lib. II vo- cabulum accepisse confirmat: *quid tam planum videtur quam mare? e quo etiam aequor illud poetae vocant'. MAENIANA ab inventore eorum Maenio dicta .sunt; unde et co- 33 Ennius || 1 Pacnvius Atalanta || 4 Naevius Agrypnuntibus I H 7 Cicero Alcyonibus H 11 Cic. Academ. I || 13 Acadpni. III || 16 Academ. II. 32 cf. 221 l. propago. — salvaete ij. — mei Madv. Adversar. II, 659. — 33 cf. 221 l. m. — 34 nobis lun.; novis cdd. h. l; bonia 221. — florent L, Hqo. — vitaequae L. — propaginem cdd. hic, propagmen vel propagimen 221; corr. Columna (propagmen male lun.). — 1 Praegradat M; Praegreditur cdd.; Praegradat, praegreditur lun. — Tantalo cdd.; corr. lun. — cet. cf. quae pg. 84 ad l. cette su/nt notata. — 2 camterem, i. e. campterem, — Parth. praegr. Quicheratus; praegr. Parthenoreum (corr. Scal.) cdd. — 3 nullum l. in L. — est (m. 2 del., sed restit.) extendere H. — a m. add. M. — aemicare L. — Nevius H. — xQvnvovvxi^ovQ G; corr. lu/n. — 5. 6 noli M; non cdd. — me tam add. M. — diverb. instit. M. — promicando L, H. — oratiosi L; oratio est G. — 7 tantecedens L^. — Alcyonibus Quicheratus ; Alcion J/, H; Alcyon G (titulum libri inesse in hoc iam Olivetus intellexerat) ; cf. lul. Capitol. Gordian. 3. — 8 hunc i. e. Ceycem; ut H^. — claris Ald.; cladis L, H^; claudis H^, G. — 9 Aurore L, H. — 10 Dicladiari L^; Di- gradiari H^. — dictam secl. M. — disesidere prius H — 11 Mnesarchus lun.; ransarcus G; in L post N (sic) supra erasa littera; minisarcus H^. — 12 digladiatur v.; digladietur G. — 18 e quo; ego L^. — paetae, ut vid., L^. — 19 cf. comm. Lucil. 283. — Meniana G, Lugd. — Moenio G; Moenia L, H^ ; Monia H^ ; Menia Lugd. — unde et c. M. om. Lugd. 88 NONIVS MARCELLVS 65. 60 M. lumua Maenia. Cicero Academicorum lib. IIII: interim ille, cum 20 aestuaret, veterum, ut Maenianorum, sic Academicorum umbram secu- tus est. NATEICES dicuntur angues natantes. Cicero Academicorum lib. IIII: (sic enim vultis) tantam vim natricum viperarumque fe- cerit? — Lucilius Satyrarum lib. II: 25 si natibus natricem inpressit crassam et capitatam. EXVLTARE dictum est exilire. Cicero Academicorum lib. III: et ut nos nunc sedemus ad Lucrinum || pisciculosque exultautes l videmus. — Vergilius Aeneidos lib. III: exultantque vada atque aestu miscentur harenae. EXCORDES, VAECORDES CONCORDESque a corde significantiam ducunt. Cicero Tusculanarum lib. I: aut unde, magna dissensio 5 est. aliis cor ipsum animus videtur: e quo excordes, vsecordes concordesque dicuntur. MANVM dicitur clarum: unde etiam mane post tenebras noctis diei pars prima; inde Matuta, quae graece Leucothea. nam inde volunt etiam deos Manes manes appellari, id est bonos ac pro- 10 speros, quod melior mors sapientibus quam vita probetur. Cicero Tusculanarum lib. I: *quid? Ino, Cadmi filia, nonne Jsvxo&sa no- minata a Graecis Matuta habetur a nostris?' — inde inmanes, non boni, ut saepe. 20 Cic. Acad. IV (II, 22, 70) || 23 Cic. Acad. IV (II, 38, 120) || 25 Lucil. 1. II II 27 Cic. Acad. III || 2 III, 557 || 5 I, 9, 18 || 11 I, 12, 28. 20 item ille Cic. — 21 Menianorum L^, H. — Academicorum H^. — umbram Cic; viam cdd. — 24 praemissa ap. Cic: cur deus, omnia nostra causa cum faceret. — 26 Saturarum L^ ; Satirarum H. — 26 inpr. L^ , ed. Bas.; impr. (impraessit H) L.^, H. — 1 pisciculosquae (o ex a fact.) H; id mutatum in pisculosque quod habent L, G {L pisculosquae). — 2 vide- mus lun.; videamus C. — 3 exultantquae L. — extumescentur L^, id. 2 estu miscentur. — arene JEZj. — 4 vaecordes concordesque a corde M; con- cordesvae ex corde L^, H^; concordesve ex corde L^, H^, G; Lugd.; excordes concordesve a corde Ho in mrg. — 6. 6 dicunt Lugd. — Tusculanorum L^, Lugd. — ap. Cic. praecedunt haec: quid sit porro ipse animus aut ubi. — dissentio Ho; dissensiones tatilis cor X^, Lugd. — e quo M; cf. l. aequor; aequo L^, Lugd.; ex quo rell. — exordes prius L. — vaecordes L, G; ve- cordes m. 1 in mrg. suppletum H. — 7 concordes L^; Lugd.; concordesquae prius H — 8 eti prius H. — noctes L^. — 9 grece H. — Leuchotea i, ; Leuchothea H. — 10. 11 Manes del. L^. — manes del. H m. 1 vel 2; om. Lugd.; f. recte; cf. 55 l. infans: nam et infantes usque eo appellandi sunt. — quod melior mors add. L.^. — sapientibus ed. a. 1476; sapientioribus cdd. — vitam H^. — Tusculanorum L^. — 12 qui L^. — Leucotea L^; Leucothea id. 2, sed del. et suprascr. A£viio9sa. — 13 Grecis L, H. — Mutata L^. — habeatur H. — inm. L^, ed. Bas.; imm. L^, H. — 14 bono H^. — saepae H. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 89 66. 67 M. 15 FODICARE est fodere, a fodiendo dictum. Cicero Tusculana- rum lib. III: non est enim in nostra potestate fodicantibus eis rebus quas malas opinamur dissimulatio vel oblivio. POLITIONES, agrorum cultus diligentes: ut polita omnia di- cimus exculta et ad nitorem deducta. Ennius Satyrarum lib. III: 20 testes sunt .... lati campi, quos gerit Africa terra politos. idem Annalium lib. VIIII: rastros dentefabrest capsit causa poliendi agri. 25 Varro: quid vero? ex agri politionibus deiciuntur; hic in ce- naculo polito recipiuntur. PRAEFICAE dicebantur aput veteres quae athiberi solerent fu- neri, mercede conductae, ut et flerent et fortia facta laudarent. Plautus [in] Frivolaria: || 1 superaboque omnis argutando pradficas. idem Truculento: pradfica, quae alios conlaudare, eapse sese vero n6n potcst. 5 Lucilius lib. XXVII: ut mercede quad conductae flent alieno iu fiinere praeficae multo et capillos scindunt et clamant magis. Varro de vita populi Romani lib. IIII: dein neniam cantari 16 III, 16, 36 H 19 Ennius Sat. III H 22 Ennius Annal. IX || 25 Vano (in saturis, ut vid.) || 29 Plautus Frivolaria |1 2 II, 6, 14 || 5 Luc. 1. XXVII || 8 Varro de vita pop. Rom. IV. 15 est V.; et cdd. — est fodere delendum videtur Quicherato. — Tuscu- lanorum L^; Tuscularum H. — 16 enim otn. ed. a. 1476. — nostra otn. G; ed. a. 1476. — 19 Satirararum ij, H^. — 20. 21 cf. Cic. de or. III, 42, 167. — testes sunt campi magni om. rell. Cic. (testes dtst Abrincensi). — testes sunt campi magni virtuti' meai M in ed. Ennii; sed f. scrih. : testes sunt campi magni quos gerit A. t. p. — 22 Annali cdd. (i f. m. 2 add. in L). — 23 ratros L; rastoros H^. — dentefabres corruptum; dentiferos Hugius. — 25 vero M; mirum v. — pol. deiciuntur M ; depol. eic. C. — 27 apud C pr. L^ . — hathiberi L^ ; adhiberi rell. — solerent Quicheratus, solent cdd. — 1 omnes ed. Bas. — praeficas mut. in pref. H. — 2. 3 idem Truculento praeficas m. 2 add. H; Trululento L^. — cet. cf. Varr. de l. l. VII, 70. — pro praefica Plaut., Varro (profecta libri Plauti); praeficas cdd.; praeficast f. Non., nisi illud irrepsit ex supeiioribus. — 4c que G, item H post ras. (fuerat quae). — conlaudat, eapse sese Bothius; conlaudare (coU. ed. Bas.) a se G; conlaudate apsa se {vel abse se) cdd. Pl. — 5 XXVII M, XXII cdd. — 6 ut add. M coll. Hoi: ep. II, 3, 431 sqq. — 8. 9 III H^ ; cet. cf. 145 nenia. — neniam L, H; naen. ed. Bas. — cantari solitam at cdd. 145; cantoris (cantaoris L) solatam (solitam H^) at (de at ex H nihil notat., 90 NONIVS MARCELLVS 67 M. solitam at tibias et fides eorum quei ludis troicis cursitassent. haec mulier vocitata olim praefica usque ad poenicum bellum. 10 PARENTACTOI, qui dc pueritia veniunt ad pubertatem; a graeco vocabulum sumptura. Lucilius lib. VIIII: 'unde parentactoe?' — 'chlamydast ac barbula prima.' idem XXVIII: eph^bum quendam, quem parentacton vocant. 15 Varro de compositione Saturarum: parentactoe adsunt mulier- que [raulier] venusta. PROLETARii dicti sunt plebei, qui nihil rei publicae exhibeant, sed tantum prolem sufficiant. Cato de tribunis militum: expedito pauperem, plebeium atque proletarium. — Cassius Emina Anna- 20 lium lib. 11: tunc Marcius pro consule primus proletarios armavit, — Varro de vita populi Roraani lib. 1: quibus erat pecuniae satis, 12 Luc. L IX II 14 Luc. \. XXVIIT || 16 Varro de compos. saturarum ]| 19 Cato de tribunis militum || 20 Cassius Emina AnnaL II || 22 Varro de vita pop. llom I. sed Jiabet P) h. l. — eorum qui ludis Troicis Scal.; eorumque (eorumquae J/,) ludis tricas C. — cursicassent (cursiccassent prius H) C; cursitassent ed. a. 1476; — hae H^. — 10 profica prius H. — 11 Parentactoe Bentl. m. Bhen. XXXIII, 465; Onionsivs pg. 94 coll. Suid. l. nuQSfi^oX^ (826 ed. Bekher): TiaQEvzah,ic rj rav dvofioicov (nuQevd^fOc) olov onXitmv nQoc ipiXovc r] ipiXdav nQoc onXitcic; Parectatohi L, G, Banib.; Parectatum hi H^, id. 2 Parectaton {in mrg. parectato) hi; Parettatoi Turic; parectato quasi aetate iactato mrg. G. — cet. cf. 449 s. l. interfici: Cic. Oiconomico. — 12 suptum L; sumtum prius H. — 13 inde H^, G. — parentactoi? chlamydast M; parectato ecalami {tum ras. trium litt., f. des vel his) L; parectato et calumi H^; p. e calumides id. m. 2; parectato ecalamides G. — 14 SXVIII M, vicesimo tuum cdd. — 15 efoebum id. — supra qnendam amo scr. m. 2 in G. — parentacton vocant Onions.; vocant parectaton H, G; vocant praeutacton (eu f. in ras. m. 2) L^, id. 2 pareutaton, deinde hoc punctis de- leto infra in mrg. parectaton. — 16. 17 Satyrarum L^; Satirarum H. — parentactoe Onions.; praeutactae L; pareutacte (parentacte Ho) H^; parectate id. m. 2; G. — assunt L^, H. — mulierque venusta M; mulierque mulier venus caput (capud Hi) C (put ortum ex seq. 1. initio\ fuerat olim venus cap). — 18 cf. 155 proletarii. — Proletarii L^, HOi; Proletari L^, H^, G; Bamb.; Proletani Hs^. — regi prius H. — publice H. — exibeant L. — 19 prolem ex ilicem corr. m. 1 vel 2 in L; quod irrepsit ex seguente militum. — expedito; ex atque proletarium pedito H^. — 20 atque proL om. L; in mrg. add. Hj,. — 20 Annali cdd. — 21 thunc L^. — Marcus C; corr. Lips.; cf. Enn. Ann. 183 sqq.; Oros. IV, 1 pg. 206 ed. Zangem. — pro consule Petrus; praetor Lipsius; praeco cdd. — primus Freinshemius ad Flor. III, 1, 13; qui praeterea male tum C. Marius consul; cf. Petri Histor. Bom. Eel. pg. 103; primum C. — prolaterios L^; prolaetarios H. — 22 erat M, erant codd. < — pecunie H. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 91 67. 68 M. locupletis, adsiduos; contrarios proletarios. adsiduo neminem vindicem voluerunt nisi adsiduum id est locupletem. 26 PROSAPIES, generis longitudo: dicta a prosupando aut pro- serendo. Cato Originum lib. I: Veteris prosapie.' — et multa talia aput multos. OPTIONES in chortibus qui sunt honesti gradus, ut optatos, 1 quod est electos, et adoptatos, || quod adscitos, Varro de vita populi Romani lib. III existimat appellatos: ^referentibus centurio- nibus et decurionibus adoptati in cohortes ct in ttirmas subibant, ut semper plenae essent legiones. a quo optiones in turmis decu- 6 rionum et in cohortibus centurionum appellati.' 26 Cato Orig. I || 1 Varro de vita pop. Rom. III. 23 aBsid. C pr. L^. — prolaetarios H. — assid. C pr. i,. — 24 nisi adsiduum id est locupletem Turneh. XXIX, 15. — locupleti (locupe- pleti prius H) cdd. — cf. Gell. XVI, 10, 5. — 25 Prosapie i,, Prosapiaes, tu7n Prosapiae H, Prosapia Bamb. — 26 vet^ris prosapie Jtf (veteris prosapiae lordanus); veteres prosapia {seq. e) libri; ef. Sall. lug. 85, 10 hominem veteris prosapie, ubi itcni fertur prosapiae. — talia M, alia v. — 27 apud C pr. i,. — 28 chortibus I/,,- quohortibus if,; cohortibus 1>„ if,, G. — sunt V.; sint C, Bamb. — onesti //,. — et pro ut i/, . — 1 qnod est tn ras. i?,. — quod v. ; quodquod i,; quodquot i/, ; quotquot L.,, H.^, G; Turicens.; quotquod Bamb. — adscitos L^, Bamb.; ascitos C pr. X,. — 2. 3 referentibns quidam ap. Bentinuin; referentur C. — et decurionibus solus H; in qiio liaec m. 2 dcl. — quoortes, tum quohortes id. — et in turmas add. M. — subibam H^; subiant G. — 4 esset i,. — obtiones H. — in tormis dunturmis L. — o quoortibus H^, quohortibus id. 2. </poem> •92 NONIVS MARCELLVS <references> duooo6sfwfjktkqphbd2mpb9sdcozdd 270561 270559 2026-06-11T13:08:12Z Saumache 27923 270561 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft archive] |SubTitulus=I.<ref>2 Codicum nostrorum tituli capitibus singulis praefaci ubi ab indicis differebant memoria, cum cura notatum. — praeterea inscript. in libris recentissimis aliquando immutatae vel omissae. de quo mihil fere relatum.</ref><br>Incipit<ref>Inc. om. C; Bamb.</ref><br>De proprietate sermonum<ref>idem, quod ἐτυμολογία.</ref> }} {{Liber |Ante= Index |AnteNomen= De compendiosa doctrina |Post= Liber II |PostNomen= ../Liber II}} I M. <poem> SENIVM est taedium<ref>non indignum memoria praef. Gell. paragr. 11 legi: quibus in legendis ante animus senio ac taedio languebit. — tedium — tedio C, Monter., Bamb.</ref> et odium, dictum a senectute, quod senes omnibus odio sint et taedio. Cacciilus in Hephaestione:<ref>sunt II, — in Hephaestione. puto a N. in citandis scriptoribus semper fere omissam praepositionem. quae tamen ubi optimorum firmatur librorum consensu a nobis servata. — Hephaestione Bothius; Ephestione ed. a. 1476; efestone (f ex p fact. H.) C, Bamb.; effestone Paris. 7666.</ref> {{r|5}}<center>tum autem<ref>autem add. M; nam idem post tum om. in Livi versu 335, s. l. lustrare; f. tum ego.</ref> in senectute hoc deputo misérrinum, sentire ea aetate eumpse esse odiosum álteri.<ref>eumpse Fleckeisenus ann. philol. 1865 p. 506; Bergk. op. I, 395. eumpse pro ipsum, ut apud Pacuvium, Non. 124 s. v. icit, (ubi item libri enm ipsum). ita Fest. 278 reapse pro re ipsa; porro Ennius et Pacuvius sapsa pro ipsa. elegantiora quidem haec, quae tamen Ciceronis et Nonii consensu videntur refutari: schrire te actate ipsa esse odiosum alteri. — gravissime autem in ipso limine huius libri turboe oriae doctorum incuria. quos cum fugisset Ciceronem, qui affert Cacciili versus de sen. cap. VIII, hand sane peritum fuisse metricae comicorum — de qua re iipse testatur plenissime orat. 55, 184 —, Nonium ex Cicerone quam ex Nonio Ciceronem emendare maluerunt. nam is haec habet: tum equidem in senecta hoc deputo miserrinum sentire ea actate esse se odiosum alteri. in quibus illud in senecta interpolando apparet ab eo notatum, quod nescirci in senectute vulgari usu corripi posse secundam. neque magis recte habet, quod vulgo scriptum tum equidem in senectute, cum duplicatus initio trimerit anapaestus parum commendeur r. m. — itaque etiam equidem errore Ciceronis, negligentius ut saepe ab eo factum citato auctore, infectum in verba Cacciili. — Cicero autem hoc ut altis locis comicorum metricam artem ad aequidium ipsi tragicorum accommodavit normam, qui quanta sint usi legis severitate, apparet ex conversis ab illo Tusc. II, 8; 9; 10 Sophoclis et Aeschgli versibus; in quibus constitucualis docti non ubique versati feliciter. — etiam in secundo versu interpolatum a Cicerone, quod offenderetur eo quod est eumpse.</ref></center> ______ 4 Cacciilus Hephaestione. ______ NONI MARC. C. D. ed. L. MYELLER. nam aetatem malam senectutem veteres dixerunt. Plautus Menaechmis: . . . . . . . . . cönsitis súm, senectute, onüstún geró córpu', virés{{r|10}} religuére. ut adtás malást mérs, male érgóst. Accius Amphitryone: malán aetate mávis male mulcári exemplis ómnibus? Turplilus Philopatro: miserún puto, si etiam ístuc ad malam aétatem accesstí mali.{{r|15}} Pacuvius Periboea: parúmst quod te actas mále habet, ni etiam, heus, ád malam || aetátem adiungas crúciatum reticéntia?{{r|1}} Afranius Vopisco: si póssent homines délenimentis capi, onmés haberent núnc amatorés anus. actás et corpus ténerumst morigerátio;{{r|5}} hace súnt venena förmosarum milierum. mala adtas nulla délenimenta inventi. bonam aetatem quoque dicimus adulescentiam vel inventutem. M. Tullius de senectute: 'quodsi istis ipsis voluptatibus bona actas fruitur luhentius, primum parvulis fruitur rebus'. — nam pruden-{{r|10}} ______ 8 V, 2, 4 || 12 Accius Amphitryone || 14 Turplilus Philopatro || 16 Pacuvius Periboea || 2 Afranius Vopisco || 9 14, 48. ______ 8 Menechmis L, H, Bamb.; ita vel Meneemis whig. fere L, H, et ut puto G, quamq. Bas. pgg. 1; 3 (bis), 9 edid. Menaechmis. — 11 relinquere Bamb. — ut e. q. s.; cf. pg. 192 l. actas. — ut causale est. — mers; cf. Ritschel. Op. II, 652 sqq. — male ergost Spengel. de canticis Pl. pg. 277; mala est ergo Non. h. l. et 192. — mala ergost Pl. — 12 Amfitryone L, G, Amfytrione (y ex i facto) H, Amfytryone Bamb. — 13 malan M, an mala v.; f. malan aetate male mule. ex. mavis omn.? ut sit caesura cum imesi post ex. — 14 Filopatro codd. ubique; Φιλοπάτωρ fuit Antiphanis et Positivpri; sed Philopatóris non majis potuit tolerari a Turp. quam ab Ennio Hectóris; itaque id aptatum ori latino; ut et apud Graccos Avrinexegoc, Σώπετερο αl. — 15 alii trim. constituerunt, quorum prior finireitur post puto. — aetitem L_1. — 16 Pacubius L_1, Bamb. — 17 nisi Bamb. — heus M; hic H, G, Bamb.; om. L. — 1 reticenti H, G, Bamb., L_2; reticentia L_1, Galielmus. — 2 Afranis L_1. — 3 delinimen-tis Bamb. — 5 tenerumst M (nam est ubique inclinari, nisi quando inter-punctum ante, notum); tenerum et v.; cet. cf. Luer. IV, 1278 sqq. — mori generatio H, Bamb. — 7 delinimenta Bamb. — 9 M. Tull.; ita longe pluribus locis dictitur a N.; aliquanto rarius Cicero. — pro M. saepe in L, H integrum nomen scriptum, quod notare supersedimus, aliquando pr. m. men positum propter male intellectum compendium π. — istis ipsis Cic.; om. istis codd. — 10 libertius L_1, Bamb. — parvis G. — prudentissimae L_1. ===== Page 23 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 3 2 M. dissime noster Maro diei partem primam, quasi eius aetatem pu- berem, meliorem dixit nono libro: mme adeo, melior quoniam pars acta dieist. senium ipsum positum sic. Titinius Veliterna: 15 quod péstes, senia et iurgia semét diebus hisce foras emigrarunt! Novius Gallinaria: ó operae, coáctor, cantor, cúrsor, senium sónticum! Accius Epinausimache: 20 mórs amici sōbigit, quod mist sénium multo acérrimum. Pomponius Praecone posteriore: cálve, adportas núntium nóbis disparém, divisum: huíc seni senium ét metum. Lucilius Satyrarum lib. XV: 25 in numero quorum nunc primu' Trebellin' multost Luciu'; nam arcessit febris, senium, vomitum, pus. Turpilius Demiurgo: quia enim ódio ac senio mi haé sunt . . núptiae. || 12 IX, 156 || 14 Titinius Veliterna || 17 Novius Gallinaria || 19 Accius Epinausimache || 21 Pomponius Praecone posteriore || 24 Luc. lib. XV || 27 Tur- pilius Demiurgo. 11 die G. — partem primam v.; partes primas C, Bamb. — purerem L1, H2; partem, in mrg. puerum, Bamb. — 12 VIII l. id. — 13 pras actat H1. — 14 Titinius Bamb., Titinuss L1, Titinnius id. 2, II; (Titinnius in G ubique esse testatur Rothius in indice; et ita persaepe H1, et ex corr. semper fere L). — 15. 16 quod (supra scr. L2) pro quot. — iurgia producta finali propter caesaram. — semet diebus hisce foras emigrarunt M; sesemet diebus emigrarunt (emicrarunt L1, emigrarent H1). — 18 o operae, coactor; o Munkius addidit; operae, coactor Lips. antig. lect. V, 14; opere quae L, H2, G; opereque H1, Bamb. — cantor nisi labem traxit, illa satis inter se diversa coactor (i. e. pecuniam ac reditus domini qui colligit), cantor, cursor allittera- tionis opportunitate valentur esse tuncta. — 20 subicit L1; etiam in H g ex ala littera factum. — mini est odd. — 22 calvae L1. — adportas L1, ed. Bas.; app. rell. — 23 diversum Quicheratus; porro hiatus post quartam thesin in hoc poeta suspectus. — buie sempsenium Hqo. — 24 Lucilius; subinde Lucii, Luci, transfizo ut plurimum virgula l, aliquando et Lucilius legitar. — saturarum L1. — 25. 26 primus C, primum Bamb. — Trebelleis L1. — mul- tost Luciu' Lehm. comm. Lucr. pg. 66; multos titos lucios odd. — nam (ita iam Lehm.) arcessit M; narcessibai L, H1, Bamb.; narcesibai H2, G (literat in asi archetipo narcebat). — pus v.; plus edd. — 27. 28 in H illa Demiurgo quia enim (ut quaedam ex sequentibus) aqua infusa deleta. — mini edd. (in H ex ultimis quattuor verbis tantum hace potuere legi m — ae. — haec prius Bamb. — f. q. e. o. ac s. mi haece sunt nunc nuptiae). ===== Page 24 ===== 4 NONIVS MARCELLYS 3 M. Pacuvius Periboea: 1 métus, egestas, méror, senium, exilium; queis enéctu' sum. VELITATIO dicitur levis contentio, [dicta] ex congressione velitum. Plautus Asinaria: vérbis velitátionem fieri compendí volo. 5 idem Menaechmis: néscioquid vos vélitatí éstis intervós duo. Turpilius Lindia: compére verbis vélitarí; ad rém redi. Afranius Privigno: 10 intérea verbis vérba lactare ét labris intérse velitári, velicárier. Caecilius Pausimacho * * * Phrygiones sunt artifices vestium acu pictarum, a Phrygibus dicti, quod in Phrygia hoc genus artis polleat. hoc Vergilius probat 15 in lib. nono: 1 Pacuvius Periboea || 4 II, 2, 41 || 6 V, 2, 28 || 8 Turpilius Lindia || 10 Afranius Privigno || 13 Caecilius Pausimacho || 16 IX, 614. 1 Pacubius \( L_1 \), \( G \), Bamb., etiam II, sed m. 1 corr. — iboea metus e ex II examuerunt. — 2 macror \( G \), Bamb. — exilium, queis e. s. \( M \); cf. erectus siti Tantalus Cic. Tusc. I, 5, 10. — exiliumque et senectus cád. (que in II non comparuit). — 3 dicta sed. M. — puto a. c. — 5 verbivelitationem Meursius. — 6 Menechmis \( L_1 \), II, Bamb. — 7 f. velitatis, quoniam non probable est admissum a Plauto hiatum, ubi tam facile posset vitari. — 9 compere \( L_1 \), Bamb., compare \( H_1 \), comparece id. 2; comparece \( G \); \( L_2 \). — dedi Bamb. — 10 Privigno v.; Privigna \( G \), Bamb. — 11 verbis verba lactare \( M \); verba lactare \( G \), verbis lactare Bamb. — 12 velicarier; vellicarier Gerlachius; velificarier cád. — 13. 14 Cecilius \( G \). — Pausimachomum interent tamen — aut unde nigerrimus auster leat (lateat Bamb.), interposita pagina, quae inter 400 l. tamen verba: mulcato focde corpore postre, et 409 l. triste illa: et pluvio exciderat; cád. — rectus ordo restituitus \( M_e \); et tam in Paris. 7576, qui est sacc. XV, ad finem lemmatis velitatio notatum: haec vocabula sequentia ab hoc signo crucis ad aliam crucem debent interponi, et pg. 409: desunt quaedam vocabula incipientia a T, quae iuxta principium, ubi est hoc signum crucis, auctor est Quicheratus. — it Montepess., quo magis haec ad usos adaptaren-tur legentium, omissa illa Afranius Privigna — Caec. Pausimachomum interent tamen; tum posita ca quae sunt toga dicta est e. q. s. usque ad simul ac tetigit provinciam (409, 4); deinde continuatur l. hostimentum. — 15 leat nota insignitum in \( G \); in my. repetita cadem additum lic desunt quatuor lineae quae in autentico non erant scriptae. cadem adscripta legi in Victo- rino testatur M. — exedit autem et Caecilii exemplum et lemmatis Phryg. initium; quod quidem bene est restitutum a Rothio in Addend. pg. 460. — Vergilius; ita semper scriptum in I. testatur Rothius in Indice; item Zange-meisterus pg. 191; 2 ad l. artus; arva. G ubique Virgilius, ut puto; neque ex II aliud fere notatum. de quo semel monuisse satis. — h. l. Virgilius II, G, Bamb. ===== Page 25 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 5 4 M. vobis picta croco et fulgenti murice vestis; item in codem [nono]: o vere Phrygiae, neque enim Phryges! 20 Titinius Barbato: ... Phrygió fui primo benque id opu' scivi; religui acus aciúsque ero atque eraé nostrae ... Plautus Menaechmis: pallam ád phrygionem fétt confecto prándio. 25 Varro Cosmotoryne, \textit{περί φθοράς κόσμου}: Phrygió qui pulvinár poterat pingére, soliar defúgiebat. IIOSTIMENTVM est aequamentum: unde et hostes dicti sunt, qui ex aequa causa pugnam incunt. Plautus in Asinaria: 30 pár pari datum höstimentumst: ópera pro pecúnia. unde et hostire dicitur. idem in eadem: quin prómitto, inquam, hostire contra, ut mémineris; id est, aequa reddere. || 1 TOLVTIM dicitur quasi volutim vel volubiliter. Plautus Asinaria: demam hércle \textit{iam} iam de hórdeo, tolútim ni badízas. - Novius Gallinaria: 6 pestifera portentifera trúx tolutiloquéntia! 18 ib. IX, 617 || 20 Titinius Barbato || 23 III, 2, 4 || 25 Varro Cosmotoryno || 29 I, 3, 20 || 31 II, 2, 110 || 1 III, 3, 116 || 3 Novius Gallinaria. 18 nono \textit{seclusit M. — 19} Phrygiae — Phryges v.; Frigiae — Frigis L., II, Frigiae — Friges L., II; Frygiae — Fryges (Frygs Bamb.) G, Bamb. — 20 Titinius L., II, G. — 21 Frygio edd.; Frygio fui primo m. 2 add. in L. — benque id opu' scivi \textit{M propter r. m.}; benoque id opus scivi v. (op' civil Bamb.). — 22 atúsque Bamb. — atque re L, H, Bamb. — versus constituit Ribbeckius; cet. post nostrae videtur olim fusse verbum quod a vocali incipcret. — 23 Plausius Bamb.; cet. cf. 537 palla. — Menaechmis ed. Bas.; Menechmis L, II, Bamb. — 24 Frygionem L, G, Frigionem H, Bamb. — 25 Cosmotorne, r post to eraso; i ce e, ut vid., per rasuvam facto H. — 26 Frigio L, H, Bamb.; Frygio G. — 27 defugiebat (pingere) M; devigebat edd. — anapaestos instituit M (plura in hac satura codem fuere metro). — 28 hostis L. — 29 f. quia. — in om. G. — 30 dat. host. Plaut.; hostimentum datum est edd. et hic et 528 s. l. opera, ecc. quod tbi omissum est. — 31 ostire h. l. et 32 ut vid. G. — 32 punito Bamb. — ut menineris: Novius; minus eleganter edd. Pl. ut merneris; cf. Ter. Heautont. V, 1, 77 sq. — 1 quasi lutim G. — volubiter H. — 2 iaun iam M; iam edd. Non. et Plauti. — ordeo L. — 3 Callinaria L. — 4 portentifera vel portentifica Ribbeckius (apud Ovid. Metam. XIV, 55 variant edd.; ubi Heinsius praefert portentiferis; apud Laetantium aliquoties portentifens habetur); pontica fera C; ponticam fera Bamb. — sontica Gulleimus; inde nos aliquando sontica, atra; quod tamen minus placet propter allitterationem imminutam. ===== Page 26 ===== 6 NONIVS MARCELIUS 4 M. id est, volubilis locutio. Idem Macco Exule: 5 ...... em, dizi iturum hominem in Tuscos tolutim. [idem] Lucilius Satyrarum lib. VIII: si omne iter evadit stadiumque acolive tolutim. idem: velle tolutim hic semper et incepturu' videtur. 10 Varro Tribodite Tripylio, \textit{πεφι ἀφετῆς κτήσεως}: nam tít eens, qui ad vehendumst natus, túmen hic traditúr magistro, tít equiso doceât tolutim. Pomponius Decuma fullonis: ét ubi inslui in cóculeatum eetileum, ibi tolutim tortor. 15 Varro Agathone: hace postquam dixit, cedit citu' celsu' tolutim. CAPVIVM dicitur quicquid aliam rem intra se capit. nam sarcophagum, id est sepulchrum, capulum dici veteres volunt, quod corpora capital. Plautus Asinaria, dicens de sene: 20 périi, miseral ut ósculatur cárnifex, capuli decus! idem Milite: quid ais tu? tam tibi ego videor óppido Acherúntius? tám capularis? 5 Nov. Macco Exule || 7 Lucil. I. VIII || 9 idem || 11 Varro Tribodite Tripylio || 14 Pomponius Decuma fullonis || 16 Varro Agathone || 20 V, 2, 42 || 22 III 1, 33. 6 ἔ G, H, est L, Bamb.; septenarii partem agnoviti Munkius; molliores tamen erunt numeri tia: en, d. i. h. tol. in Tuscos. — 7 idem uncis seciusit M. — Saturnarum \(L_1\). — S onmem \(L_1\), \(H\), \(G\). — inter \(H_2\), \(G\). — 10 et add. Bouterwekius quaest. Lucil. pg. 12. — 11 Triodite \(L\), \(H\). — Tripylio Me; Trifolio odd. (sed in H prius fuit Trifilio). — πεφι ἀφετῆς κτήσεως Me; cdd. περιαρετησεως; cf. Serv. ad Georg. I, 34. — 12 nam pg. 105 s. l. equiso; sed cdd. h. l. — accus \(L\); equus \(H\), \(G\), Bamb. — magistra \(L\), \(H_1\), Bamb. — 13 equis edoecat \(L_2\), \(H_1\), Bamb. — 14 Pomponius; cf. 105 l. eculoes; 182 l. tortor. — 15 coculeatum Bucchelerus; cf. comment. in 105 eculoes; coletatum \(L_i\); coletatum \(L_2\), \(H\), Bamb.; clocletatum \(G\). — ibi; sic \(H\), (ib in ras.); Bamb., ut vidi.; ubi \(L\), \(G\). — 17 citu \(G\) m. 1, citus rell. — celsum eguitem signifi care coll. Pauli pg. 55 recte monet Forcellinus. Celsus \(Iun\). — 18 sarcofagum cdd. — 19 sepulcrum \(L_2\), \(H\). — 21 perii v.; peri cdd. — 23 quid ais tu? tam Me; quid ais totam cdd. Non.; at Plauti q. a. tu? itane. — acheruntius Bamb.; hacheruntius \(L\), \(G\); hac eruntius \(H\); Acheruntius libri Plautini. — primam in Acheruns et quae inde descendant a Plauto productam contendit Ritschelius; cf. proleg. Trin. pg. CLXXXI ed. prior.; LXVI poster.; cumque nunc guidem secutus sum, sed ut de ca re amplius quacrendum censcam. illi qui non accesserit ac à paragogicum admiserit in Plautum, hoc quidem loco poterit putare legendum oppidod Acheruntius. ===== Page 27 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 7 25 id est, capulo proximus. Pomponius Pappo praeterito: dum istos invitabis suffragatorés, pater, prius in capulo quam in curuli sélia suspendés natis. Lucilius Satyrarum lib. secundo: quom illic vidisseni Hortensiri Postumiusque, || ceteri item in capulo humo non esse aliunque cubare. Varro Cosmotoryne, \textit{περί φθροας χώσμου}: proptér cunam capulum positum nutrix tradit pollictori. 5 TEMVLENTA dicta est ebriosa, [dicta] a temeto, quod est vinum, quod attemtet. Plautus Aulularia: . quia temeti níl adlatum infellego. idem Truculento: sive adeo carét temeto, támen ab ingenio improbust. 10 M. Tullius de re publica lib. quarto: ita magnam habet curaan disciplina verecundiae: carent temeto omnes mulieres. — Varro Est modus matulae, \textit{περί μέθνης}: quis in órmí vita héluo \textit{πίνων δέπας} olfacti temétúm? 25 Novius Pappo praeterito || 28 Luc.1. II || 2 Varro Cosmotoryne || 6 II, 6, 6 || 8 Truculento IV, 3, 59 || 10 de re publ. IV || 11 Varro Est modus matulae. 25 idem L, H, Bamb. — Pomponius recte Ritschelius parerg. PI. 134; Novius v. — \textit{nam neque probable est Pomponii et Novii acqualtum Atellanae auctorum fuisse fabulas prorsas cognomines et mirifice confirmatur Ritschelii opinto altero fragmento quod legitur pg. 468 s. l. suffragant. apparet quippe irrideri Pappo Praeterito ineptum quendam eundeunque honorum cupidum senem. — eiusdem autem Pomponii fertur Pappus Agricola. — 26 istos v.; isto C, Bamb. — invitabis \textit{Lun.}, invitavis edd. — 27 suspendis id., suspendes \textit{Me.} — 28 Saturarum L_1, H_2. — lib. II G, Bamb. — 29 quom illic M, quem (in mrg. add. m. 1 in G) illi cum edd. — 2 cosïs materene L_1, G, cosïs. materene Bamb., cos (add. H, i) materene II, L_2. — xocuou L. — 4 pollictori Me; pellictori L_2, H_2, G, pellectori L_1, H, Bamb. — 5 temulentast mulier in- ventur ap. Ter. Andr. I, 4, 2; aquad Plautum adiectivum illud non videtur extare. igitur in fontibus Novii fuit potius lemmatis loco temetum; quod deinde cius socordia est inversum. itu bene procedit Plautinorum ordo exem- plorum. cf. et pg. 391. vituperare dictum est vitio dare. — dicta est; id est Montepess.; Parisim. 7665. — dicta uweis incl. M. — a temulento L_1. — 6 attemplet H, G, Bamb. — Plaut. Aulul.; cf. Fest. 364; Serr. in Georg. I, 344; Macrob. Sat. III, 11, 2. — 7 praec. ap. Plaut. alterius personae illud qui; quod f. a librariis Novii omissum; ut ap. Macr. l. m. — timenti L_1. — nilil edd. — allatum L_2, H, G. — 9 improbust docti; improbus L_1, H, improbus G, Bamb., L_2; timidus est impr. (impr.) edd. Pl. — 10 lib. III G, Bamb. — habet curaan M; b. viam edd. (h. vim \textit{Lun.}) — verecundie carente L_1. — 11. 12 Est modus matulae v.; et m. matula edd. — περιμεσήρ L_1, περιμοσήρ H_1. — 14 helio edd. (heio G m. I), helluo Jun. — πίνων δέπας M, qui et soldados restituit (πιών δέπας Lun.); olfacti temetum v.; πιοδέπας ===== Page 28 ===== 8 NONIVS MARCELLVS 5.6 M. idem Modio: trimodiam amphoram quaerendam temeti ac 15 farris modium. CINAEDI dicti sunt apud veteres saltatores vel pantomimi, ἀπό τοῦ κεινείν τὸ σῶμα. Plautus in Aulularia: ita fustibus sum molibr magis quam ullus cinae dus. idem in Milite: tum id saltandum nón cinae dus málacus aequest . . . idem in Sticho: lépidam et suavem cántionem aliquam óecupito cinadicaan; id est, quae ad saltandum movere possit. Lucilius Satyrarum lib. primo: stulte saltatum te inter venisse cinae dos. Varro, Ὅνος λύρας: mérentis ut quiétus ac demissu’ pes probandus Ἀμιλέως ἤρουκός, ίωνικός κιναίδου. EXERCITVM dicitur fatigatum, [dictum] ab exercitio. Sallustius i in Iugurtino bello: Nabdalsa exercito corpore. — Plautus Bacchidibus: quae sodálem ádque me éxéretios habét. Lucretius secundo: conciliis et discidis exercita crebris. 15 id. Modio || 18 III 2, 8 || 20 III, 1, 74 || 22 V, 5, 19 || 25 Luc. 1. I || 27 Varro Ὅοσc λύρας || 1 71, 1 || 2 Bacchid. || 5 II 119. olf. t. G, πιοδεποια facit temetum Bamb.; L, πιοσεπcol facite metum (m. 2 olface te m.); H, fere πιοσεπc. olfac te metum, m. 2 πιοσεπc. olfacit te metum. — 15. 16 Modio del. H₂; om. G. — tremodiam C, treodiam Bamb.; Paris. 7666. — quaerendam Quicheratus, que eandem edd. — temeti ac farris (ac farris Iun.); timetia (ita L₁, Bamb., prius f. H; temetia L₂, G, H) carris (caris Bamb., H₁) edd. — modum prius Bamb.. — 17 Cinedi H, Bamb. — 18 τὸ Iun. add. — in add. M; quod si displieuerit, infra bis erit delendum. — 19 submolibr edd. — quam mulus L, Bamb. — cinedus L, H, Bamb. (ita et in seq.) — locus petitus e sacena, cuius versus ex dimetris tam-bicis et monometris anapaestics hypercatalectis compositos esse statuit Spenge- lius pg. 294 sqq. — 20 Militem L, H, Bamb. — 21 aequae est L, H; aeque est G, Bamb. — atque ego add. ap. Plaut. — 23 cantionum (um in ras.) Bamb. — occipito G, occupito citam Bamb. — 24 possit v., posset edd. — 25 Saltrarum L₁. — lib. I G, Bamb. — 26 cinedis Bamb., (Montepessul. ci-naedis hic teste Quicherato). — 27 honos lyras (liras Bamb.) edd.; nec umquam gracee scriptus hic tit. trad. — 28 d. p. M, demissor C, Bamb.; demissior v. — 23 probandus G ezucesc H₁, ezuc escoc Bamb., L₁, atque ita idem plane m. 2, add. rursus supra litt. primis quinque, cum priores punctis essent notatae. — ηονικο (αφοκος H₁) edd. — κυναινον H₁. — 1 dictum del. M. — excritito H₁. — 2 Iugurtino L₁, Bamb., Iugurtinho tell. — abdalsa L₁. — Baccidibus L₁. — 4 q: L₁; q. Bamb. — atque L₁, atque tell. — 5 secundum C, Bamb. — 6 concilis edd. — et m. 2 add. L; ex Bamb. — crebis id., H₂. ===== Page 29 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 9 6 M. Afranius Suspecta: ita ut hufe ero adulescénti, cui suspicium† trádiáit, qui pér mest animi exécritus. 10 Vergilius lib. III: nate, lliacis exercite fatis. TENVS est laqueus: dictus a tendicula. Plautus Bacchidibus: nunc áb transenna túrdus lumbricum petit. pendébit hodie púlere: ita intendí tenus! 15 INLICERE est proprie inlaqueare. Naevius Lycurgo: alis in alios sáltus inlicite ilico, ubi bipedes volueres líno linguont lámina. PELICIS a graceo vocabulo significantiam sapientes inflexam putant, quasi pallex, hoc est ut παλλακάς. quodsi hoc non est *** 20 vana compositio nominis videri potest. CALVITVR dictum est frustratur: tractum a calvis mimicis, quod sint omnibus frustratui. Plautus in Casina: nam ubi domi sola sum, sopor manus calvitur. 7 Afranius Suspecta \| 10 III, 182 \| 12 IV, 6, 22 \| 15 Naevius Lycurgo VIII \| 22 II, 2, 3. ______ 7 Afrannius \( H_1 \) — S post ut lit. erasa in \( H \); aut \( L_1 \) — suspicionem Neukirchius; f. suspicionm in me (suspicium pro suspicio, ut exercitium pro exercitio, al.) vel suspectam memet reddiáit. — caesura post su, ut saepius ap. scaen. — 9 per add. M. — exercitur \( L_1 \). — 11 hacia — factis \( L_1 \). — 12 Bacciáibus \( H m. 2 \). — 13 nunc om. \( L_1 \). — hic tardus lumbricum apud Plaut.; tardus lubricum cad. — 14 pulcrae \( L_1 \), pulchrae \( H \), pulchre réll. — hitendi Bamb. — 15 Inlicere \( L_1 \), Montepess., Bamb.; Illicere \( L_2 \), \( H \), G. — propriae \( L_1 \), Bamb. — inlaqueare \( L_1 \), Bamb.; illaqueare \( L_2 \), \( H \), G. — hic propter lemmatum Plautinorum seriem excitissis Bacchid. 1151 sette coniceti Bucchele- rus apud Schmidlium pg. 10; site ea Nomi futi culpa, site librariorum. — Nevius \( L_2 \), \( H \). — Lygureo \( H_1 \), Lycurco id. 2. — 16. 17 alis in a. s. inl. ilico \( M \), alis sublimen (sublimen \( L_1 \)) alios saltus inlicite (ita Bamb.; inlicitae \( L_1 \); id. 2 illic.; illicite \( H \), G). — linguont \( M \), linguant (liquant \( L \); sic et \( H \), sed corr. m. 1) v. — illud sublimen ea sequente ubi videtur ortum; quod delatum in locum alienum facile labem potuit trahere praecedente s et sequente in; turbatum autem olim prioris versus maneus exitus declarat. — 18 pelicis I. propter id quod praecedit a Non. hic collocatum; qui aperte verbis ultimis tangit corum opintorem, qui a pelliciendo id vocabulum ductum relient; priora petita e Gell. IV, 3, 3. neque improbabile est a loco Plautino, velut Oistell. I, 1, 39 profectam N. disputationem. — Pelicis; Pellicis docti; Peliceos cád. — greco \( L \); \( H \). — infexam \( H_s \); infixam \( H_0 \). — 19 pallex Bamb., \( H_2 \) in marg., pellex \( L \), \( H_1 \), G. — hoce \( L \). — pallacis (pellacis \( H_1 \)) cád. — quodstí \( L_1 \). — 20 lacuna tia fere explicada: a pelliciendo ducta, nec vana e. q. s. — compositio \( L_2 \), G, Bamb. — nominis Inn., hominis cád. — 21 calvos etiam in Atellanis saepius fuisse ludibrio docet Pomponius. — inimicis Bamb. — 22 frastratui prius H. — 23 cf. Spengel. de cant. Plaut. 118. — sopor Plaut., soror cád. ===== Page 30 ===== 10 NONIVS MARCELLVS 6.7 M. Pacuvius Medo: séntio, patér, te vocis câlvi similitudine; 25 et: set quid conspicio? núm me lactans câlvitur aetás? Accius Eurysace: sed mémet calvor. vós istum, ut iussi, ócius || 30 abstrâbite. Lucilius Satyrarum lib. XVII: 1 si non it, capito, inquid, eum, et si calvitur, endo ferte manum. Pacuvius Doloreste: ni me câlvitur suspicio, 5 hóc est illad, quód fore occulte Oéax praedixit... Sallusius Histor. lib. III: contra ille calvi ratus. FRIGERE est et FRIGYTTIRE et FRITINNIRE sussilire cum sono vel erigi et excitari, quod quaecumque friguntur vel frigent nimio calore vel frigore, cum sono susum sussillunt. Plautus Casina: 10 ... nam quid friguttis? quid istuc tam cupidé cupis? Varro Virgula divina: et pullos peperit fritinientis. idem 'Ovos λύφας: 24 Pacuvius Medo || 26 Pacuvius (Medo, ut vid.) || 29 Accius Eurysace || 1 Luc. 1. XVII || 4 Pacuvius Doloreste || 7 Sallust. Hist. III || 10 II, 3, 49 || 12 Varro Virgula divina || 14 Varro 'Ovoc λύφας. 25. 26. 27. 28 calvi \( H_1 \), \( v \); catvi \( G \), \( L \), \( Laqd \), \( H_2 \); caty (\( y \) m. rec.) Bamb. — similitudine; et: set \( M \); similitudine sedet \( H_1 \), similitudine sed id. 2; \( G \); Bamb.; similitudines et \( L_1 \); id. 2 similitudine set. similitudine. sed quid \( v \); lacunae signum ante illud sed ponit Mc. — fuit qui coniceret séd quid conspicio? num memet lúctans aetas câlvitur? — lactens calvitur aevitas male Scal. — Aestes (potius erat Aceta) Bergkius. — 29 Actius Bamb. — Eurysace \( L \), \( H \), Bamb. — 30 ut add. Ald. — iussit otius Montepess. (otius etiam Bamb.). — 31 abstraite \( L \), \( H \); item Bamb., sed h supra adatio; extraite (vel extrahite) Montepess. — 1 Satirarum \( H \), \( L_1 \). — XVI Bamb. — 2 id Bamb. — inquid id.; \( H_1 \); inqui \( H_2 \). — endo Carrio; ergo edd. — 3 ferte manum \( M \) (ferto m. Carrio); fer dominum edd. — 4 Picubius \( L_1 \). — dolorest \( H_1 \). — cet. cf. comm. in pg. 90 I. conciere. — 5 ni me c.; ni c. Hermannus; me c. edd. — cavitur \( L_1 \). — 6 f. ante Sallusius excidit malum. — 7 Historiae \( L \), \( H_1 \), Histori id. 2; Histor. ed. Bas. — contra ille \( v \), contrullae \( L \), \( G \), Bamb., contrulle \( H \). — calutratus Bamb. — 8 frigutire \( G \). — feritinanire Bamb., \( L \), \( H_1 \), fitininire id. 2; \( G \); et fitininire om. in Montepess. testatur ed. Bas. — 9 exitari supra ser. c Bamb., exitari \( L \), ex- itare \( H_1 \); id. 2 et \( G \) exilire. — quecumque \( L \), Bamb., quencumque \( H_1 \). — 10 susum om. Montepess., \( L_1 \), \( H_1 \); susus sil. Bamb. — Platus Bamb.; lautus \( L_1 \); cf. 308 I. frigit. — 11 cupede \( L_1 \). — 13 e \( L_1 \). — fritininientis \( Iun. \), friti- nienisis \( G \), Bamb. — 14 onos \( H \), \( G \), \( L_2 \), onus \( L_1 \), Bamb. — lyras edd. ===== Page 31 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 11 7. S.M. 15 saépe totiús theatri tibias crebró fleetendo cómnutari méntes, origiánimos coram . . . DEFLOCCARE est adterere: tractum a vestibus sine flocco. Plautus Casina: péril flocco habébit tibi tam iam illic homo lumbós meos. 20 DEPEXVM dictum est laceratum. Terentius Heautontiumoruneno: égone? si sivo, ádeo exornatúm dabo, ádeo depexum, út, dum vivat, méminerit sempér mei. SARTORES dicti non solum a sarciendo, verum etiam a sariendo. Plautus Captivis: 25 sartór satorque sedierum et messor máxume. et in subsequentibus aperuit: non óccatorem príus audebas dicere? nam sémper oceant prín' quam sarinnt rústici. || 1 Varro Vinalibus, περί ἀφροδισίων: etenim sic vide. utrum a me mercedem accipit is, qui meas venit segetes ut sariat, an ego ab illo? sic [ego] cum tu sis sartor, si tu plus laboras quam ego do. 5 NAVTEA est aqua de coriis vel quod est verius aqua de sentina: dicta a navigiis. Plautus Curculione: 18 Casina post V, 4, 3 || 20 V, 1, 77 || 24 III, 5, 3 || 26 III, 5, 4 || 1 Varro Vinalibus || 6 I, 2, 4. 15 saepo Bamb. — teatri II. — tibias M, tibiiis v. — 16 commutari Scal.; commutare L1, commutare rell. — origi Bucchelerus mus. Rhen. XIV, 445; cf. comm. ad 308 frigit; frigi Non. — coram M, eorum v. — versus agnovit Vallemus cont. in Varr. satur. reliquias pg. 17. — accusat. c. inf. nescio an fuerit positus absolute. — cet. cf. Cic. de leg. II, 39 illa quidem quae solebant quondam compleri severitate incunda Livianis et Naevianis modis, nunc ut eadem exsultant et cervices oculosque pariter cum modorum flexionibus torquent! — 17 defloccare — flocco v.; deflaccare — flacco cdd. — atterere G, H, L2. — 19 perii Bamb., v., perit C. — h. tibi iam iam (vel tibi iam h.) M; h. tibiam H1, h. iam G, L2, H2, Bamb.; h. tam L1. — flocco habere ut apud Naevium nauco ducere. — perii, fusti defloccabit iam illic homo lumbos meos Studemundius lect. Gryphisraddicas. hiò. a. 1871 pg. 15 ex Ambroso., in quo tamen illorum quae sunt perii fusti pars legi non poterat. daque ita scripsisse Plautum probabile est. locum adsignavit versui idem Studemund. Hermae I, 289. — 20 Depexum, p in ras. L1. — Terrentius Bamb. — Heautontiumoruneno H2; Heautontiumoruneno Bamb. — 21 ego si Montepess., Paris. 7665. — cet. cf. ed. Vmpfenbachii. — 23 a sariendo; a sarriendo v., a serendo cdd. — 25 s. sartorque L1. — 27 hoc catorem H1. — audebas dibas L2; dibas del. m. 2. — 28 sarinnt Bamb., H2.; sarrinnt L, H1, G. — 1 περί ἀφροδισίων: etenim Ium., peri afrodisto nec enim cdd. — priora vinalia etiam Veneri sacra. — 2 a me Vallemus add. — segetis C, segetes Bamb. — sariat H2, sarriat rel. — 3 cum tu sis M; cum tussim (seq. s) C, cunctus sim Bamb. — sensus in fine mancus, ut puto, Nonii culpa. — 5 coris L1. — 6 navigiis M; nauciis L, H; nautis G, v.; cf. Fest. 165. ===== Page 32 ===== 12 NONIVS MARCELLVS 8 M. nam ómnium únguéntum odór praé tuó nautéást. idem Asinaria: naúteam bíbere malim, sí necesse stt, quam illam osculárier. 10 TRIGAE sunt impedimenta et implications; et intricare inpedire, morari: dictae quasi \textit{τρζχες}, quod pullos gallinaceos involvant et impediant capilli pedibus implicati. Plautus Curculione: quód tu argentum? quás mini tricas nárras? idem Epidico: 15 áliqua ope exsolvam, éxtricabor áliqua; id est, ex impedimentis liberabor. Lucilius Satyrarum lib. XI: nec mini amatore hoc opu' nec tricone vadato. Turpilius Demiurgo: judicia, lits, túrbas, tricas, cóntiones máxumas. 20 Afranius Epistula: ita intricavit húius hanc rem témeritas. Varro Gerontodidascalo: putas eos non ôtitus tricas Tellenas quam id extricaturos? — Plautus * * * 8 V, 2, 44 || 13 V, 2, 15 || 15 I, 2, 49 || 17 Luc. 1. XI || 19 Turpilius Demiurgo || 21 Afranius Epistula || 23 Varro Gerontodidascalo || 24 Plautus. 7 unguentorum \textit{Bamb.} — odor edd. \textit{Non. et Pt.} — pretuo \textit{H.} — 10 osculari \textit{Bamb.} — cet. melius propter r. m. Camerarius: bibere malim si necessum est (ita libri Plaut.) quam illane oscularier. — 11 impedimenta \textit{H.} — implications \textit{L., impl. rell.} — intricate \textit{H, Bamb.; hic care in rasura habet scriptum; in illo post c ori erasum adserit Sieversius; sed potius Onionsio credendum, qui intricenare agnoscere sibi visus est; intricenare \textit{L., G} (inticenare \textit{L.).} — impedire \textit{L., impedire rell.} — 12 \textit{τρζχε Me, tricae} (trice \textit{H.) edd.} — gallinaceos \textit{L., G, gallinacios L., H, Bamb.} — 13 impediant \textit{Bamb.} — implicati \textit{L., implicati rell.} — 14 quod tu argentum, quas mini tricas \textit{Bothius; q. a., quas (quasi) tu m. tr. edd. Non. et Pt.} — quas \textit{H cum rasura post s, Bamb., quasi rell.} — 16 extricabo \textit{H.} — aliquam edd. — 17 inde idem, id est \textit{Iun.} — imp. \textit{L., G, Bamb.} — in Sat. (Satir. \textit{L.), L, H, Bamb.} — 18 amatore \textit{Bamb., amore rell.} — tricone vadato passive; conf. Beutl. ad Hor. sat. I, 9, 36. — 20 trichas \textit{L., H, sed in hoc corr.} — maximas \textit{L., Bamb.} — 21 aepistula \textit{L., aepistola L., H, epistola Bamb.} — 22 supra intr. ser. in \textit{Bamb.: vel impedivit.} — hanc om. cum G ed. Basil.} — 23 eos e.; co edd. — concilius (pro non citius) \textit{Bamb.} — Tellenas \textit{Tursch. XVII, 21; conf. Arnob. adv. nat. Y, 28}: tricas quemadmodum dicitur conduplicare Tellenas; tellanas edd.; Atellanas \textit{Ald.} — 24 Plautus add. m. 2 in H; in L m. 2 punctis notatum addito ante compendio hoc: q et post simillimo. — in hoc relicua pars v., in G quattuor cum dimidia linearum spatium vacat. nullum defectus indicium in H, Bamb. — illud Plautus nescio an si defendant. ===== Page 33 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 13 25 CAPERRARE est rugis frontem contrahere et asperare: tractum a caprorum frontibus crispis. Plautus Epidico: || . quid illud est quod illí caperrat fróns severitúdine? 1 Varro Eumenidibus: . quin míhi caperratám tuam frontém, Strobile, omíttis? EXAMVSSIM dicitur examinate ad regulam vel coagmentum: est enim amussis regula fabrorum, quam architecti, cum opus pro-5 bant, rubrica inlinunt. Plautus Âmphitryone: . si véra haec loquitur, éxamussimst óptima. idem Milite: . inest in hoc emússitata súa sibi ingenua índoles; id est, examinata. idem Menaechmis: 10 ut hánc rem robis éxamussim disputem. Varro Toῦ πατρὸς τὸ πανδίον, περί πανδοποιίας: quare si dium gens est ad amussim, per me licet adsumas γενεθλιακόν. — idem Quaestionum Plautinarum lib. secundo: amussis est acquamen, levamentum, id est aput fabros tabula quædam, qua utuntur ad 15 saxa coagmentanda. Plautus * * * MVTVS onomapoeia est incertae vocis, quasi mugitus. nam mu sonus est proprie, qui intellectum non habet. Naevius Lycurgo: 26 V, 1, 3 || 1 Varro Eumenidibus || 5 II, 2, 213 || 7 III, 1, 38 || 9 prol. 50 || 11 Varro Toῦ πατρὸς τὸ πανδίον || 13 Varro Quaest. Plaut, II || 15 Plautus, sed cf. comm. || 17 Naevius Lycurgo VII. 26 Pl.; cf. 173 severitudine. — 27 quid id illud est Bamb. — 1 Eumindibus L, II. — 2 quid mini Moutepess.; id. ostendis pro omittis. — 3 examinata Bamb. — vel coagm. om. Montep. — quoagm. Bamb., coacm. L. — 4 amusis II.; regula supra ascr. L. — 5 illinunt L., II. — Amfitryone G, Amfitrione Bamb., Anfitrione II, L., Antitreone id. I. — 6 haec om. ed. Bas. — examassim est Plaut.; haec amussim (amusi, m. 2 amusim, II) est edd., exc. quod in Bamb. prius fuit exam. — S emusiatta Bamb.; cet. cf. Loew. Prodrom. 284. — ingenia L., — 9 in Men. L., G, om. in II, Bamb. — Menechmis II, Bamb., L., Menechmis id. I. — 11 row om. edd.; παραστοπισιον περι πανσοποισε L, G, Bamb., simillime et II. — ac quare ed. Bas. — 12 din edd., dinu Palmerius; idem genus. — f. es. — cet. cf. Verg. Aen. X, 228 sq. — adsumes G, adsumus id. 2; assumes L., II. — γενεθλιακόν Benth. ad Ter. Hec. I, 2, 88; tenco eucxov L, II., t. δικκον II., G, Bamb. — 13 id est Bamb. — lib. II Bamb., G. — acquamentum probabiliter Iun. — vel add. Ritschel. Parery. 179. — 14 levigamentum id. — aput L., aqud rell. — utantur L, II., — 15 coagmentanda Iun.; coagmentata II, Bamb., coacmentata L, G. — Plautus f. pertin. ad sequens l. et Mil. gl. 664; cf. Schmidt. de auet. N. 10. — 16 Mutus; nullum l. in II. — onomatopoeia L, Bamb., prius H. — voces L, II., — mu Gothofred. (f. mut); mutus edd. (mutos L.) — 17 propriae L., Bamb. — Nevius Lieurgo L, II, Bamb. ===== Page 34 ===== 14 NONIVS MARCELLVS 9. 10 M. dicite eó cum argutis linguis mutas quádrupedes. Accius Epinausimache: 20 item âd mestitiam mítam infantum quádrupedum. DISPENNERE est expandere, tractum a pennis et volatu avium. Plautus Milite: úbi lubet: dispémite hominem diversum et distémite. FOCVLA dicta sunt nutrimenta: unde et || foculare dicitur, ut 25 fovere. Plautus Persa: 1 ad edés! nam iam intus véntris fumant focula. BARDVM est vi propria [et] ingenio tardum. nam Graeci bardos tardos dicebant. Homerus Iliados XXIII: βάρβισται μὲν γάρ of Eœev καλίτευγες ζηποι, ημιστος δ’ ην αὐτὸς ἐλευνέμεν ἔθμα ἐν ἀγῶν. Plautus Persa: nimi’ tandem me quidem pro barda et pro rustica reor habitam esse abs te. INLEX et EXLEX est qui sine lege vivit. Plautus Persa: 10 impire, inhoneste, iniire, inlex, labés popli. ______ 20 Accius Epinausimache || 23 V, 1, 14 || 1 I, 3, 24 || 4 XXIII, 530 || 7 II, 1, 2 || 10 III, 3, 4. ______ 18 ductio Bamb. — 19 cum v., tum cdd. — quadrupedis id. — 20 Actius L₁. — 21 item.ac cont. Adolfus Schoellius. — mutam Iun., mutnam cdd. — infantum prius Luqā.; infantium C. — cet. conf. II. XYII, 426 sq. — 22 epandere H₁. — pinnis L₁, H₁. — 24 distendite C, Bamb. — distennite Mew- sius, coll. Don. ad Phorm. II, 3, 16. — cet. n. N.; nam dispennite, ut disten- nite, ad emolltendum sonum adhibitum a Pl. — 25 ut add. in L m. 2, ut vid. — 1 Platus L. — persit, sed corr., H. — 2 aedes cdd. — fumat, n supra ser. Bamb. — 3 propria et cdd.; del. et Quicheratus. — gregi L₁; greci L₂, greci H. — βασδεί Bentin. (vel. Ald.), sed étiam Paul. 34 bardus — trahitur a graeco, quod illi βασδεί tardos dicunt; ubi cdd. bardis dicunt. — 4 XXII ed. Basil. — 5. 6 βαρακcaustraσσιεστικανταγτη- cνητοημετροχειριστόσεκατειρενοφιαεκταση; ila I₃; exc. quod initio m. 1 habet ba, 2 afa; simillime H; in quo tamen prima sic scripta βαρακcaustr, add. supra a tertium m. 2 v; de G et Bamb. non constat. servandum duxi illad βάρβισται; ap. Hom. legitur βάρβισται. — S ita Pl.; tandem equidem cdd. — rustica L₁. — anapaesticum tetrametrum dimettur Spengel. de cant. Plaut. 386. — 10 inlex L₁, item hic et infra Bamb.; illex L₂, H, ilex G. — quis L₁. — vivit Montepessal., cd. Daniel., vivit Bamb., vivat C. — 11 impure L₂, G. — inhonesta L₁. — inlex Bamb.; lex L₁, illex G, illex H, L₂. — post inlex in cdd. collocata pg. 11 s. l. tororum illa torialim — appellabant. ea in suum loc. translata in el. a. 1470; unctis inclusa in G testatur ed. Bas.; etiam in L ante versus, qui constant his et torialium — qui in, item ante la- bant et post vitit indices notae m. s. XV vel XVI. post torialim dimidii versus spatium vacuum in L. — popul H₂, G. — cet. cf. 447 inlix. ===== Page 35 ===== DE PROPRIETATE SERNONVM. I. 15 10. 11 M. Lucilius Satyrarum lib. II: non dico. vivat licet et vagus exulet, erret exlex. Varro Sciomachia, \textit{περί τύφου}: postremo quaero: parebis legibus an non? anne exlex solus vivis? Lucilius lib. XXX: accipiunt reges, populus quibu' legibus exlex. 20 Cacellius Harpazomenen: quid närras, barbare indomitis cum móribus, inlitterato, inléz? Sisenna Hist. lib. quarto: armis, equis, commentibus nos magis iuverunt exleges: et minus honore dignos putabitis? — M. Tullius pro Cluentio: non quo illi aut exlegem Sullam aut causam pe- cuniae publicae contemplam atque abiectam putarent. \textbf{LVRCONES} dicti sunt a lureando; lureare enim est cum avi- ditate cibum sumere. Lucilius Satyrarum lib. II: || 1 nam quid Moetino subrectoque huic opu' signo, ut lurearetur lardum et carnaria fartim conficeret? 12 Luc. 1. II || 15 Varro Sciomachia || 18 Luc. 1. XXX || 20 Cacellius Harpazomenen || 23 Sisenna Hist. lib. IV || 24 34, 94 || 28 Luc. 1. II. 12 Lucius \( L_1 \) — lib. XII \textit{Bamb.} — 13 \textit{fuit qui conic}. numè dico: vivat. — vivat \( M \), vincat \textit{edd.} — vacus \( L \), \( H \), \textit{Bamb.} — exule terret \( L \); exulle terret \( H_1 \) — 15 sciomacia \textit{edd.} — \textit{περί τύφου Ald., περι τυφο (sic) L, H, περι τυφος Bamb.} — 16 quero \( L_1 \), \textit{Bamb.} — 17 vives \textit{Lun.} — 19 reges \( M \), leges v.; cet. cf. comm. in Luc. XXX, 76. — 20 Harpazomenen \textit{Ald.;} sarpazomenen \( C \), arpazomenen \textit{Luqd.} — Harpazomenen \textit{ubique N; apud Char. III:} in \textit{Agraçço- μένο, eademque varietas in Philemonis comodita reperitar.} — 21 indomitis cum moribus \textit{Ribbeckius}; cum ind. (indomibus \( L_1 \)) mor. \textit{edd.} — \textit{illud cum minus commentetur r. m., f. scribendum:} quid narras barbare, heus, cum ind. mor.? — 22. 23 illitterate \( L_2 \), \( H_3 \), \( G \), illiterate \textit{Hgo.} — inlex. Sisenna hist. \( M \); inlex (illex \( L_2 \), \( H \), ilex \( G \)) es (itu \( L_2 \), \( H \), \( G \), hes \( L_1 \); hist (t cum virgula) \textit{Luqd.;} hi sunt, misi male compendium intellectum, in res. \textit{Bamb.)} Sisenna \textit{edd.} — molitores cruut numeri in Caec. v., si legatur inlex, inlitterate; quamquam potest tolerari spondiacum vocabulum in tertio pede trimetri, cum sit composi- tum. — lib. IIII \textit{G, Bamb.} — commentibus \textit{G, Bamb.} — 24 M. om. \textit{Bamb.;} m. m. 2 add. in L; men. \( H_1 \), ih. id. 2. — 25 Sullam Cic., villam \textit{edd.} (unam prius L). — peentiae \( L_1 \). — 26 abiectam L. — putarent Cic., putarunt \textit{edd.} — 27 Lubraconis \( L_1 \); Luchrones, corr. Lurchones \textit{Bamb.;} Lurcones \( L_2 \), \( H \), \( G \). — lurchando \textit{edd.} — lurchare \textit{C pr. H_2, Bamb.} — enim in Montepessul. add. test. ed. Basil.; abest a rell. — 1 subr. F. Dousa; subjecto \textit{edd.} — 2 lurchare- tur \textit{Bamb., C pr. H_2.} — carnalia \( H_1 \). — fartim m. 2 add. L; furtim \textit{Turneb., Lun.} — post f. add. parum L, G, \( H_2 \); om. \( H_1 \), Montepess., \textit{Bamb.} — post illud confueret exempla tantum non omnia in cap. I om. Bamb. ===== Page 36 ===== 16 NONIVS MARCELLVS 11 M. Pomponius Syris: lapatium nullum útebatur; lârdum lureabát lubens. 5 Plautus Persa: perémiserve, lúreo, edax, furáx, fugax! Lucilius Satyrarum lib. V: vivite, lurcones, comedones; vivite, ventres. Varro Eumenidibus: 10 contrá cum psalte Písia et cum Flóra lureare ác strepis. TORORVM et TORALIVM designator est Varro de vita populi Romani lib. primo: quod fronde lecticae struebantur, ex eo herba torta torum appellatum. hoc quod iniciur etiamnunc toral dicitur; lecticam qui involvebant, segestria appellabant. 15 CONCENTVRIARE est colligere, dictum a centurils quae ad suffragia conveniebant. Plautus Pseudolo: cum cóncenturio in córde sycophántias. Terentius Phormione: égo in insidis híc ero 20 subcénturiatus, síquid deficiés. FINITORES dicebantur, quos nunc agrimensores dicimus, [dicti] quod finis dividerent. Plautus Poenulo: eius núnc regiones, limites, confinia detérminabo: eius re égo finitor fáctu' sum. 25 4 Pomponius Syris \| 6 III, 3, 16 \| 8 Luc. 1. V \| 10 Varro Eumenidibus \| 12 Varro de vita populi Romani lib. I \| 17 I, 5, 159 \| 19 I, 4, 51 \| 23 prol. 48. 5 lapatium edd. — lurehabat L, G; lurehabar H, lureabat id. 2. — 7 perenniserve Plaut.; perennis herbae edd. — lureo edd. — fucax (pro fug.) prius L. — 9 ventris edd. — 11 ac str. Gerlach.; at str. edd. — 12 ef. quae sunt nodata ad. pg. 10 I. inlex. — tororum M, torialim edd. — torialim et om. Montepess.; Paris. 7665. — torailum Luqd.; torialium C. — divita L. — populi Romani; in G plerumque, aliquando citam in II, L positum p. r. — 13 libro I G. — quod fronde lecticae struebantur M; cf. Varr. d. l. I. V, 166 (q. fronde lecticae struebant Madvigius Adversar. II, 654); quod frontem lecticae struebant (lectica est ruerant L, lectica est ruebant H) edd. — ex eo M, ex ea v. — erba supra ser. h Bamb. — 14 torium L. — torus Varro I. m.; sed ef. Fest. 355. — 15 laceticam Bamb. — qui; cf. Varr. I. m.: qui lecticam involvebant, quod fere stramenta erant e segete, segestria appellarunt. — adpellabant ed. Bas. — 16 ad m. I L. — suffragilis Bamb. — 17. 18 Pseudolo: cum v. (dum recte edd. Plauti); pseudolo cus (pseudo locus m. I) L; pseudolo cui (pseudulo G; cui ex cus rad. fact. H), G, H. — centurio G. — sycophanitas v.; sycoñanta est (sicof. est H) C. — 19 Formione C. — 20 hiç add. v. ex Ter. — ero om. edd. praeter H. — 21 deficias Bembinus. — 22 arimensoris L. — dicti seclusii M. — 23 Poenulo L., G, Penulo H, (Poenullo L., Pelulo H.). — 25 ei melius edd. Plaut. — re Quicheratus, rei C (regi prius H). — finitor factu' sum Muretus var. lect. XVII, 14; sum factus finitor (sum om. vetus Cainerari) edd. Non. et Pl. ===== Page 37 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 17 11. 13 M. PASSVM est proprie rugosum vel siccum. Plautus Sticho: in portum ventó secundo, vélo passo pérventi; id est laxo et rugoso. unde et uva passa dicta est quod sit rugis implicata. Plautus Poenulo: || i siguidem es tu mecúm futurus pro úva passa pénsili. Lucilius Satyrarum lib. XVIII: rugosi passique senes eadem omnia quaerunt. EXSPES dicitur sine spe. Accius Eurysace: 5 ille órbus, exspes líberum. idem Medea: éxul inter höstis, expes, éxpers, desertús, vagus. EXVLES dicuntur extra solum. Vergilius Georgicon lib. III: longegue ignotis exolat oris. 10 et in consequentibus: et stabila aspectans regnis excessit avitis. VESTISPICI appellabantur vestium custodes servi, quod frequenti diligentia vestis spiciant. Plautus Trinummo: nox datur: ducitur familia tota; 15 vestispici, unctor, aurì custos. Afranius Vopisco: nóvi non inscítulam ancillulam vnam vésperei here vestispicam. Varro Pappo aut Indígena: nastureium [indige] non [in] vides 20 ideo dici quod nasum torqueat; vestispicam quod vestem spiciat? 26 II, 2, 45 || 29 I, 2, 99 || 2 Luc. I. XVIII || 4 Accius Eurysace || 6 Accius Medea || 8 III, 225 || 19 ib. 228 || 13 II, 1, 21 || 16 Afranius Vopisco || 19 Varro Pappo. 26 propriae \( L_1 \), Bamb. — 28 se pro sit \( L_1 \) — 29 implicata edd. pr. \( L_1 \). — Paenulo II. — 1 siguidem es tu mecum v.; siguide aes tu mecum \( L \), G, siguid ea estum ecum II, id. 2 siguide aestum ecum. — pro una II. — 2 Lucius \( L_1 \). — Stiyrarum L. — libro VIII Id. — 4 Expes \( L_2 \), G. — Enrisace \( L \), II. — 5 orbis \( L \), II. — expes edd. pr. \( L_1 \). — 7 exuli edd. — expes C. — 8 Exsules Bamb. — Georgicon \( L_2 \), II, G; Georgius \( L_1 \). — 9 exulat C pr. \( L_1 \). — 13 vestes \( H_2 \), Bamb. 2. — spiciant M, coll. pg. 16 I. extispices; inspiciant edd.; cf. Varr. d. 1. I. VII, 12. — 14. 15 vestispicium II.; vesti- spica Ambros. PL, vestiplice ètusdem B, C, D. anapaceticis dimetris discribit Spengelius pg. 418 ita: nox dátur, ducitur familia totá, vestiplica (ita Ritschelius), unctor, aurì custós. — 16 Vobisco \( L_1 \). — 17 inscítulam Guliehn.; inscituram (insti- turam II.) C. — 18 ancillulam uman Onionsius pg. 96; ancillunam II., an- cillulam rell. — vesperei M, vespere et edd. — here add. M (vestrae erae vestispicam Ribbeekius). — 19. 20 Varro — vestispicam om. L. — Indígena: nastureium Oehler; indige \( H_2 \), G; indie \( H_1 \); nastureium (u priore ex r facto II) H, G. — indige post n. add. II, G, om. ed. a. 1476. — non M (ita alibi id. NORT MARC. C. D. ed. L. MVELLER. 2 ===== Page 38 ===== 18 NONIVS MARCELLVS 12. 13 M. SYPPILARE est involare vel rapere, a pilorum raptu; unde et furtum passi compilati dicuntur. Plautus Truculento: hace cúm video fieri, sufuror, súbplio, de praéda pradam cúpio. Cacciilus Nauclero: 25 súbpliatumst [eum] ... átque ornamenta ómnia. || Pomponius Sarcularia: 1 altór amat potat pródigit, patrém subpilat sémper. AVSTRA proprie dicuntur rotarum radii, ab auriendo; sicuti graece antlia. Lucretius lib. V: ut fluvios versare rotas atque austra videmus. 5 VETERINA animalia dicuntur omnia quae vehere quid possunt. Lucretius lib. V: et genus omne quod est veterino semine partum. idem: ne forte ex homine et veterino semine equorum. 10 CREPERA res proprie dicitur dubia: unde et crepusculum dicitur lux dubia et senes decrepiti dicti in dubio vitae constituit [creperum bellum, anceps et dubium]. Lucretius lib. V: exacquataque smt creperi certamina belli. Accius Phoenissis: 15 ... quae ego euncta ésse fluxa in meá re crepera cónperi. idem Telepho: 22 II, 7, 15 || 25 Cacciilus Nauclero || 1 Pomponius Sarcularia || 4 V, 516 || 7 V, 865 || 9 V, 890 || 13 V, 1296 || 15 Accius Phoenissis || 17 Accius Telepho. 21 Subpilare Bamb., prius II. — inde II. — 22 compilati Iun., compilari edd. (complari L.). — 23, 24 cf. Spengel. 424. — fieri (punct. sub f add.) L. suppilo C pr. L., — 26 suppilatum est G. — eum ca praecedente est videuw ortum. futi qui coniceret súbpliatumst adrum et argentum tique o. ó. — ormenta L, H.; osnamenta coll. Varr. de l. lat. VI, 76 probabilier Spengelius. — 2 a. amat, potat Gulleimus; alteram adportat (apportat L., II) C. — suppilat C pr. L., — 3 Austra C; item edd. Lucr.; et sic Laclim. — Haustra Bamb. — propriae Bamb. — radii Madv. Advers. II, 654; cadi v. — auriendo C; Bamb.; in hoc supra ser. h. — sicuti — antlia om. Bamb. — 4 graece ãrrtua v.; graece antlia G, grece antlia L., H., gre taccant lia L., II.; f. serib. sicuti [graeca] ãrrtua. — 5 vidimus L. — 8 partum Lucr., parturendi edd. (seq. inde). — 10 ne forte ex h. et Lucr., torte homine edd. — quorum edd. pr. II. — 11 propriae Bambergens., item prius L. — 12 lux add. L., — dicuntur in dubio Montepess., Bamb. — 13 creperum bellum, anceps et dubium uneis incl. M. — 14 exacquataque II.; exacquataquae L., — 15 Foenissis (Foenissi II.) edd. — 16 conperi L., comperi rell. — 17 Telefo (Taclefo H) C. ===== Page 39 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 19 nunc tu în re crepera tnă quid capias cónsili vidé. 20 Lucilius Satyrarum lib. V: set nunc solu' mili in magno merore metaque, tristitia in summa, crepera re, inventu' saluti's. Pacuvius Doloreste: nón decet animum aégritudine fn re crepera cónfici. 25 Plautus [in] Asinaria: quí quidem cum filio, pótet una atque úna amicam dúctet, decrepitús || senex. 1 Varro Mysterils: prisca hórrideis slént oraela . . crepera in némoribus. AVERNVS lacus idcirco appellatus est, quia est odor eius avibus 5 infestissimus. huius rei manifestator est Lucretius lib. VI: principio, quod Averna vocantur nomine, id a re iupositumst, quia sunt avibus contraria cunctis. unde et Vergilius lib. VI: inde ubi venere ad fauces grave olentis Averni, tollunt se celeris. 10 et postea in codem libro: quam super haut ullae poterant impune volantes tendere iter pinnis. talis sese altius atris faucibus effundens supera ad convexa ferebat. 15 YITVLANTES veteres gaudentes dixerunt; dictum a bonae vitae 20 Luc. 1. V \| 23 Pacuvius Doloreste \| 25 V, 2, 12 \| 1 Varro Mysterils \| 5 VI, 740 \| 8 VI, 201 \| 11 ib. 239. 18. 19 consilii edd. — f. núne tute in re crepera tua quid cónsili capias (cons. cap. tam Bolhius) vide; Luchs. stud. Argent. I, 72: nunc tu in re crepera vide quid capias consili. — 20 Saturnrum \(L_i\). — 21 set nunc M; solu' Lachm. comm. Luer. 67 (solus tam Me); sammut solis edd. — macroro G. — metuque add. Scal.; cf. Luer. VI, 1183. — 22 summa v.; summo edd. — re add. Lehm. (in re Scal.) — saluti's Lehm., salutis v. — 24 non m. 2 add. H. — decet Lehm.; vetet edd. — aegr. ed. a. 1476; aegritudinem edd. — 25 in del. M. — 27 potet una atque una Plaut.; potest unam atque unam edd. — ductet Plaut., ducti et Ho\(_1\); ductitet Ho\(_2\) (ductit Its\(_1\), ductit Its\(_2\)); ductiet testante Gerlachio I.; duti et id. auet. Zangem.; ductitet G. — decrepetus \(L_i\). — 2 horridels (seg. s) M; horrida (orrida \(H_i\)) v. — 3 oraela v.; ora elam edd. — post oraela lacunae signum posuit M. — 5 hums \(L_i\). — manifestator \(L\). — VI v.; V edd. — 6 quod edd. Non. et Luer.; quo Lehm. — nomen \(H_2\). — ab re edd. Luer. — 7 inpositum \(L_1\), inpositum rell. — 11 in codem M; in co v. — 12 haut \(L_1\), haud rell. — impunae \(L_1\), impune \(L_2\), H, G. — 13 pennis \(L_2\), \(H_2\), G. — sesse \(L_1\). — altius C; hal. v. — 15 vitulantes \(L', H, Bamb.\); vitulantis ed. Bas. ===== Page 40 ===== 20 NONIVS MARCELI.VS 14. 15 M. commodo; sicuti qui nunc est in summa laetitia, vivere eum dicimus. Naevius Lycurgo: ut fu venatu vítulantis & suis' lucis nos mitiant poénis laceratós feris. EXTORRIS dicitur extra terram vol extra terminos. Accius 20 Eurysace: mine per ternas vágus, extorris, régno exturbatus, marf. Turpilius Lemmis: néque durare póssumus; ita húius insciéntia ac deméntia extorrém facit. 25 Sallustius in Ingurtino bello: sicuti videtis, extorrem patria, domo, inopen et coopertum miserris || ecfecti. — Vergilius Aen. lib. IIII: 1 finibus extorris, conspectu avulsus Inli. ENODA significat explana; et quae sit proprietas, manifestum est, hoc est, nodis exsolve. Accius Eurysace: tu abs té quod quaero enóda et quei sis explica. 5 idem Alplesiboea: quíd ita? tanne obscûre dictumst támve inenodalile? Ennius Telepho: vérum quorum líberi letó dati súnt in bello, nón Inbenter haée onodari addiunt. 10 17 Naevius Lycurgo XI || 20 Accius Eurysace || 23 Turpilius Lemmis || 26 14, 11 || 27 IV, 616 || 4 Accius Eurysace || 6 Accius Alplesiboea || 8 Ennius Telepho. 17 Nevius \( L, H. \) — 19 lucis \( Me \); locis \( edd. \) — laceratos \( M \); cf. Pacuv. pg. 179 s. v. tortu; decoratus \( L, H_2, G \), decoratis \( H_1. \) — 22 extorris, regno exturbatus potius quam extorris regno, exturbatus legendum Novisi lemmate fú probabile. — ceterum male, ut puto, Scal. obsequente Hermanno haec anapaestis dispescuit, quorum prior funtetur v. extorris. — certe illa hand dubie anapaestica, quae leguntur 193 s. v. anfractum, non potuere non intervallo distare longiore ab eis, quae habentur h. l. — mari; sequebatur ut puto iactor. fuit qui conic. mori, cui subicctum esset opto vel simile. — 23 Lemmus \( L, H. \) — 24 possumus \( M \), possunt \( edd. \) — 25 insolentia Maclius. — ac Boliius, atque \( edd. \) — 26 Ingurtinno \( edd. \); sed in \( L \) ln m. 1 vel 2 supra add. — sicut fertur ap. Sall. — 27 ecfecti \( M \); et fecit \( L, H_1 \), effecti \( H_2, G \). — Aene \( L_1 \), Aeneidis \( L_2, H \), Aeneidos ed. Bas. — 2 complexu av. Verg. — 3 explena \( L_1 \). — 4 exsolv o \( L_1 \); illa hoc — exsolve f. glosema. — Eurisace L. — 5 tu abs te quod quaero onoda \( M \); tu autem quod quaero onoda (quero inoda m. I) \( L \); tu autem q. q. abs te enoda \( H, G \). apparet abs te nihil esse nisi dittographiam, quam vocant, illius autem, quod olim fuit anste, ideoque in \( L \) omissum, in \( G, H \) traiectum in locum alienum. — qua sis \( L_1 \), quae sit id. 2; quod ex init. l. irrepsit; qui sis \( H, G. \) — 6 Alfesiboea C. — 7 'quid ita?' tanne Both. ed. II; quid tam \( H_1 \), quid itam \( H_2, G \), qui ita L. — obscure dictum est Boliius, obscuri dicunt est C ('libri habent: quiditam obscuri dicunt est' Me.) — 8 Telefo \( edd. \) — 9 lacto \( L, H \). ===== Page 41 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 21 15. 16 M. Turpilius Demetrio: ab initio, ut res sit gesta, enoda mihi. Pacuvius Periboea: gnate ordinem omnem, ut tit erit, enoda patri. 15 M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: haec igitur nobis explicanda sunt; sed si enodatius, vos ignoscetis huius aetati. — Varro de vita populi Romani lib. primo: neque ita ut in singulis rebus diutius morennur, ut dixi, atque enodare subtilius velimus. 20 GRVMMVS dicitur agger, a congerie [dictus]. Accius Oenomao: quemedinque insitteram grümmum aut praecisum ingum. TORRVS dicitur fax: unde et torridare dicimus conburere. Accius Melanippo: régina, escit témpus, cum hice tórrus, quem amburi vides. 25 idem Meleagro: cúm suae vitae finem, aetatis interaccioném fore Méleagro, ubi ubi tórrus esset interfertus flúnmeus. 1 EXPECTORARE est extra pectus cicere. Accius Phoenissis: incúsant ultro; a fórtuna opibusquo ómnibus desértum, abjectum, afflictum ex animo expéctorant. 5 idem Erigona: lóguere própere ác pavórem húne meum éxpectorá. 11 Turpilius Demetrio || 13 Pacuvius Periboea || 15 V, 9, 27 || 17 Varro de vita populi Romani lib. I || 20 Accius Oenomao || 23 Accius Melanippo || 25 Accius Meleagro || 1 Accius Phoenissis || 4 Accius Erigona. 14 gnato Me, gnato (gnito L_1) edd. — ut ut erit Palmer.; ut dederit C. — enoda Palmer., Me, enodat (inodat L_1) edd. — pater II_1. — 16 sint L, II_1. — huius aetati v.; cuius aetati (aetatis L, H) C. apud Cic. haec sunt: huius enim aetati et buic mme haec primum fortasse audienti servire debemus. — 17 lib. I G. — neque ita ut in II, Me; neque ita L, neque in ita G. — 20, 21 Crummus — crummum prius L. — dictus sed. M. — conieric L_1. — precisum II. — lugum L. — 22 Torris II_2, G. — in mry. G: torris liguum ardens. hic torre amat? obusto; cf. Acn. VII, 506. — idem infra bis torrus. — conburere L_1, comb. rell. — 24 escit vd essit M, erit v. — hice Ribbeckius; hic edd. — torris e corr. II. — 25 idem om. L. — male agro libri. — 26 eum; tum probabiliter Voss. — suae ed. a. 1476; suum edd. — aetatis M; ac fati v. — internetionem II_1, prius L. — 27 maleagro II_2, G; male ago L, II_1. — ubi ubi M, ubi H, G, om. L. — torrus; supra u eras. i II. — interfacetus II; interflectus G. — cet. cf. pg. 440 l. interfici. — 1 Fenissis L, Finissis II, Foenissis G. — 3 aflictum L_1. — ex animo expectorant; antiqua clocatio. — 4, 5 Erigona: loquere M (loquere ium Buechelerus): Epigono eloquere edd.; Epigonis Me. Epigoni et Erigona saeptus a librarits confusi. — propere Iun., proprie edd. — pavore L. — creticis numeris contineri intellezit v. Accii Buechelerus; v. per trim. tambicum discribunt Vossium scouti ita: eloquere propere ac meum hunc pavorem expectora. ===== Page 42 ===== 22 NONIVS MARCELIUS 16 M. Cicero de oratore lib. III: túm pavor sapiéntiam omnem mi óxanimato expéctorat. EXTISPICES proprie aruspices dicti sunt, quod exta spiciant. Accius Medea: princípio extispicum éx prodigiis cóngruens ars te árguit. 10 Varro Serrano, περί ἀρχαιρεσιῶν: ait consulem mihi imperio cedere: subsidio et hostias et extispices disputantis relinquo. LACTARE est inducere vel mulcere vel decipere. Accius Medea: nisi ut âstu ingenium língua ludam et dictis lactem lénibus. Pacuvius Iliona: 15 ne pórro te error, qui nunc lactat, máceret. Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria: quód prolubium, quaé voluptas, quaé te lactat lárgitas? Accius Alcimeone: tantum út frustrando láctans, vanans prótrahas. 20 Varro Ὅνος λέρας: quibús suam deléctet ipse amüsiam et áviditatem spéribus laétét suis. 6 III, 58, 218 (Ennii Alomeonis versus) || 9 Accius Medea || 11 Varro Ser- rano || 13 Accius Medea || 15 Pacuvius Iliona || 17 Caecilius Hypobolimaeo ra- straria || 19 Accius Alcimeone || 21 Varro Ὅνος λέρας. 6 libro tertio H. — 7 Ennii versus est. — s. o. m. Cic.; s. mihi o. G, o. s. mihi L, H. — S Extispicis L1. — propriae L1. — aruspicis L, H1; haruspices Bamb. — aspiciunt, sed corr. m. I H. — 10 extispicum Scal.; ex- tispicium C. illud versus propier r. m. — 11 Serano cad. — egyæqestωνα it L, H (de G non constat). — imperio M (imperium Oehlerus), perum H, pelum L, G. — 12 hostia sed edd.; hostias et Me; hostias ad Oehlerus. — extispicis edd. — disputanti id.; disputantis Me; hostias extispici disputanti Popma. — 13 mulgere C pr. H2. — vel M, vellere v. — 14 ludam M, laudem edd. — 15 Pacubius L1. — 16 ne, n m. 2 add. in H. — 17 Caelius G, Celius L, H. — hipobolimea L, H2; scipobolimea H1; hypobolimea G. Hypoboli- maeo (ita edd. Non. pg. 40 s. l. rabere), Rastraria Grauerius Analect. hist. et philol. pg. 75 sag.; qui altero Rastrariam nomine vocatum Hypobolimaeum cum probabilitate statuit. — idem candem esse fabulum haut absurde existi- naout quae alibi Hypobolimaeus vel Hypob. Chaerestratus vocatur. — cet. Hyp., Rastr. solam adfert Non., in cuius archetypo priorem titulum sceptus scriptum fuisse Hypob. vel Hypob. compluvibus demonstratur indiciis. — 18 proluvium cum ras. supra p et post u II. — cet. cf. Ter. Ad. pg. 373 s. l. proluvies. — 19 Alcimeone G. — id. v. pg. 184 s. l. vanans. — 20 tantum Vossius, tanta edd. l. utroque. — frustando H1. — 21 onos (prius onus) H, honos G, om. L. — lyras edd. — cet. cf. 171 l. sperem. — 23 delectet et edd. h. l. — 24. 25 letans G; lactans docti; et ita N. — illa lactans m. al. merito suspectat Benileius. — delectatoo L1. ===== Page 43 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 23 Cicero Tusculanarum lib. IIII: malivolenita lactans malo alieno, 25 delectatio, iactatio et similia. SVCCVSSARE est susum frequenter excutere. Accius Philocteta: ágite ac, vulnus nei succuset gréssus, caute ingrédimini. Lucilius Satyrarum lib. III: succusatoris, tardi tactrique caballi. 30 idem lib. XV: Campanus sonipes succussor nullu' sequetur. STRENA dicta est a strenuitate. Pomponius Pictoribus: || 1 ádside, sigui venturast ália strena strénuae. ADVLATIO est blandimentum proprie canum: quod et ad homines tractum consuetudine est. M. Tullius de deorum natura lib. II: canum vero tam fida custodia tamque amans dominorum 5 adulatio. — idem de officils lib. I: cavendum est ne adsentatoribus patefaciamus auris neve adulari nos sinamus. Lucretius: gamitu vocis adulant. Accius Prometheo: tum àvolans, 10 pinnata cauda nóstrum adulat sánguinem. 24 IV, 7, 16 | 26 Accius Philocteta | 28 Luc. 1. IV | 30 id. 1. XV | 32 Pomponius Pictoribus | 3 II, 63, 158 | 5 I, 26, 91 | 6 V, 1070 | 8 Accius Prometheo (Cic. Tusc. II, 10). 26 Succusare \( H_1 \), Bamb. — sursum \( L_2 \). — Filocteta \( C \). — 27 vulnus \( II \). — nei; ne v.; nec edd. — succuset \( L_1 \), succuset rel. — cautae \( L_1 \). — 28 Luc.; cf. 86 l. caballus. — Saturnarum prius L. — 1. III \( M \); 1. IIII edd. h. I. (III prius II), 1. II id. pg. 86. — 29 succusatoris \( L_1 \), succus' satoris rel. — taetri tardique edd. 86; hic tardi rarique, exc. quod in Fiech- tiensi legitur tardi bardique, f. recte. — 30 id. lib. XV; cf. Gell. I, 16, 10. — 31 sequatur v. c. Dousse. — 1 asside C pr. \( L_1 \). — strenue Passeratus (strenne Bentinus), strenue edd. — 2 Adulatio est om. Bamb.; in L I. incipit a blandimentum. — propriae \( L_1 \). — omnes \( L_1 \), omines id. 2. — consuetudines \( L_1 \). — 4. 5 fida — idem add. docti, om. edd.; in mrg. hab. \( H_2 \): deest aliquid; \( G \): hic desunt duac lineae, quae in autentico non erant scriptae. — assentatoribus C pr. \( L_1 \). — 7 ita Lucr.; canti (cannt G) vocis adulat edd. — 9 cf. Prisc. 907. — tum av. M (sublime av. Me), tum mei v. edd. — 10 pinnata m. 1 L et II; pennata id. 2 cum G. — adulat (adolat \( L_1 \)); i. e. leniter atterit. — non possum probare Me opinionem, qui laec verba a Cicerone, qui Tusc. II, 10 loco ex Prometheo Aeschyll verso cis uitur, de Accii tragoedia dicit translata. nam ex cis quae sant tradita apud N, mis hariolari malueris, non potest citci mis illud tum avolans (in libris sinceris Tusculana- rum legitur advolans). tam si compararis Ciceronis laec: tum iecore opimo farta et satinta adfatim clangorem fundit vastum et sublime avolans pinnata cauda nostrum adulat sanguinem, apparet ab auctore Nonii ea quae inter tum et avolans essent posita ut quae nilil ad ren facerent omissa atque omnia ha-bita pro Accianis. tres autem continuos Accio versus surrepios a Cicerone nullo ===== Page 44 ===== 24 NONIVS MARCELLVS 17 M. MANDVONES, qui et MANDVCI dicti sunt, et MANDONES, edaces. Pomponius Pictoribus: magnús manduco's, casmillus cantérius. Lucilius: atque ónmes mandonúm gulae. 15 Varro Bimarco: mágna uti tremóscat Roma et mágnae mandonúm gulae. SENICA significait senex. Pomponius Pictoribus: páppus hic aedís inhabitat, séneca non sescúnciae. idem Praecone posteriore: 20 sét me exerect sénica nequam, néque illo quid faciám scio. GRADARIYS est molli gradu et sine succussatura nitens. Lucilius Satyrarum lib. XIII: ipse ecu' non formonsu', gradarius, optimu' vector. Varro Modio: 25 an qui gradu relínguat te tolútili, melitis quam tute, mólliter veetús, cito. EXDORSVARE, dorso nudare. Plautus Aulularia: tu Machaério, congrún, murenam exdór sua, quantum potest. 30 22 Pomponius Pictoribus || 14 Lucilius || 16 Varro Bimarco || 18 Pomponius Pictoribus || 20 Pomponius Praecone posteriore || 22 Luc. I. XIV || 25 Varro Modio || 28 II, 9, 1. adduci possum pacto ut credam. quod cum ita sit, probable est a grammatico nescio quo, qui haberet in adversarits suis verba Ciceronis sine nomine auctoris et fundo de Prometheo Accii audisset, per errorem huic adscripta quae sunt illius. nam Nonius tanto est stupore, ut vel ca quae in locis citatis no- minatim tribuantur aliis scriptoribus illis qui adferunt adsignet. cf. Var- ronis Gerontodidascalum p. 261 s. l. cernere amittere. — 11 et prius add. v.; om. cad. — et alt. m. 2 add. in L. — 12 Pistoribus G m. I. — 13 manduco's M (manduco Ribbeekius); manducus C. — casmillus Quicheratus; camillus edd. — videtur agi de parasita ad eenam tiuro ibique se cibis oneraturo. — 15 gule H. — 16. 17 Varro — gulae in mrg. m. 2 add. H. — Bimarco v., Vimargo cdd. — 17 uit Meinekius; ut C. — magne L1. — 19 aedis inhab. M; in medio habitat L, H, in om. G. pappus in cavacito habitat Zange- meisterus; f. p. hic cinachus habitat. — senica G. — sescunciae Turneb. XVII, 23; sescuniae L1, H1; sescunia L2, H2, G. — 21 sed C pr. L1. — 22 Gradurius L1. — 23 Saturnrum L1. — 24 cf. Luc. XIV, 18; 19. — ipse; f. iste. — equus G, H (hic prius acquus). — formonsus L1, formosus rell. — vector v., victor cdd. — 26. 27 ita M; an qui gr. tol. te medius (melius Ald.) q. tute moll. vectors cito rel. cdd.; medtis campis (pro m. q. tute) Me, qui primus agnovii trimetros. — 28 Exdorsiyare Ramb. — Plautus; cf. pg. 95 I. desquamat. — 29 Macerio C. — 30 merenam L. — potest L, prius H; potes H post ras., G; item 95 C. cet. cf. comm. in 95 I. m. ===== Page 45 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 25 17. 18 M. DELIRARE est de recto decedere. lira est autem fossa recta, quae contra agros tuendos ducitur || et in quam uligo terrae del- currit. Pomponius Prostibulo: iámne abierunt? iám non tundunt? iámne ego in tutó satis? númquis hic restát qui nondum lábeas liarit mihi? id .est, confoderit. Lucilius XXVI: 5 quàproper delíro et cupide officium fungo riderum. Plautus Amphitryone: ... delírat uxor. CENTVRIATIM dictum est abundanter et copiose: a centurris, quae suffragium in comitis ferebant. Pomponius Prostibulo: 10 cóntinuo at te cénturiatim cúrrent qui paném petent. RVMEN dicitur locus in ventre quo cibus sumitur et unde red-ditur: unde et ruminare dicitur. Pomponius Prostibulo: égo rumorem pàvri facio, dám sit, rumen qui íppleam. RVDVS stercus, quod raditur. Lucilius Satyrarum lib. XI: 15 viai sternendai iaciendum hue agerem et id genu' rudus. RVTIVM dictum ost a ruendo. Pomponius Pannuceatis: sárculum hinc illó profectu's, illim reditsí rutrum. Lucilius Satyrarum lib. VIIII: 20 frumentarius em modium hic secum adque rutellum una adfert. 1 Pomponius Prostibulo || 4 Luc. I. XXVI || 6 II, 2, 95 || 9 Pomponius Pro- stibulo || 12 Pomponius Prostibulo || 14 Luc. I. XI || 17 Pomponius Pannuceatis || 19 Luc. I. IX. 31 delilari \( H_1 \); delerare \( G. \) — recedere docti. — lera \( G. \) — ricta \( L_1 \). 32 agros in ras. \( H_1. \) — in quam mugilo \( L. \) — decurrit Bamb.; decurrat \( C. \) 2 post ego sum add. \( G, Vrbiv. 307, H_2. \) — 3 nunquis \( C pr. L_1. \) — restat Bothius; resistit cdd. — lilarit \( L_1 \); liarit, v. 5 deliro \( G, sed utrogue I. e ex i facto. — 4 li. XXVI ed. a. 1476. — 5 cupide v., cupidi cdd. — fungor \( H_2, G. \) — rudorum Iaw., ruborum cdd. — 6 Amfitrione \( L, H, Amfitryone G. \) — 7 delerat \( G. \) — 8 copioso a \( H_1 \); copiosa ca \( L_1. \) — 10 ad to \( C pr. L_1. \) — 11 simitur \( L. \) — 12 unde et r. d. om. Bamb. — 13 implcam \( H, G. \) — 14 rudus; f. raudus. — liber \( L_1. \) — 15 viai Me, vim cdd. — 16 sternendai M (ster- nendae Me), sternenda et cdd. — viai stern. genetirus. — aggerem \( G \); agger \( H. \) — rudis, sed corr., \( G. \) — 17 ruendo Me, radendo (quod ex supe- riore I. irrepsit) v. — 18 profectu's Ribbeckius; profectus cdd. — illum, i supra u add. m. 1 vel 2, \( H, Gifanius; illum L, H_2, G. \) — reditsí Bothius, redistí cdd. — 20 em M, est v. — adq. \( L_1, atq. L_2, atque H, G. \) — et (om. ed. a. 1476) rutellum \( C. \) — 21 una ed. a. 1476, unam \( G, umun L, H. \) — affert \( L_2, H, G. \) ===== Page 46 ===== 26 NONIVS MARCELLVS. 18.19 M. Varro Marcopoli, \textit{πεφι ἀρχῆς}: cui celer δι’ ἔνὸς λήμματος, ut λόγος Antipatri stoici, films rutro caput displanat. NEBVLONES et TENEBRIONES dicti sunt, qui mendacis et astutiis suis nebulam quandam et tenebras obiciebant aut quibus ad 25 fugam [fugitivis] et furta haec erant accommodata et utilia. quod Homerus confirmat Iliados III: εὐτ’ ὅρεος κορυφῆσι νότος κατέχειεν ὁμίχλην, ποιμέων οὕτι φίλην, κλέπτη δέ τε νυκτὸς ἀμεῖνο. Pomponius Pannuceatis: quid? ei nebuloni, quém pertaesumst patperum? Lucilius Satyrarum lib. XIII: Publiu’ Pavu’ Tuditanus mihi quaestor Hibera || in terra fuit, lucifugus, nebulo, id genu’ sane. idem lib. XX: mugator cum idem ac nebulo sit maximu’ multo. Afranius Epistula: hue vénit fugiens ténebrione tirrium† Varro Papia papae, \textit{πεφι ἐγκομίων}: si et accusator et reus erunt tenebriones uterque, utrumque vitupérato. — Varro Gerontodidascalo: Manius Curtus consul, in Capitolio cum delectum haberet nec citatus in tribu civis respondisset, vendidit tenebrionem. .TRYAM veteres a terendo, quam nos diminutive trullam dicimus, appellant voluerunt. Pomponius Pannuceatis: 22 Varro Marcopoli | 27 III, 10 | 32 Luc. 1. XIV | 2 Lucilius 1. XX | 4 Afranius Epistula | 6 Varro Papia papae | 7 Varro Gerontodidascalo | 11 Pomponius Pannuceatis. 22 celere (adverbium) Roeperus. — graeca lúc et v. 23 lat. litt. C. — ut. add. Made. Advers. II, 654. — 23 legos G. — rutu G. — capud H., — 24 qui \(H_2\), \(G\), Bamb.; quia \(L\), \(H_1\). — 25 obiciebant \(M\), obiciant edd. — 26 fugitivis om. Montepess., Paris. 7665. — erunt Montep. — adcommodata Bamb. — villa id. — 26—29 quod — ἄμεῖνο hue trai. M; quae v. leguntur ante Varro Geront. — quid \(H_1\). — 27 omerus \(L_1\). — ukaδος \(H_2\), \(G\); ινεδος \(L\), \(H_1\). — III \(L\), in \(G\), \(H_1\), in \(H_2\). — Iliados γ v. — 28. 29 εντότερο — ομιχκαγγ — καεπημενικτοζμύρου \(L\); simillima \(H\), in quo legitim pro κλέπτη δέ τε καντιντες, m. 3 καγκιντες. de G non constat. — 30 Pannuceatis \(L_1\). — 31 quid? ei \(M\), quid dedi edd. — pertaesum est Bolthus, pertesunt edd. — 33 Tuditanus mihi Boutervæktus Quaest. Luc. 16; m. Tubitanus \(H_1\), \(G\); m. Turbitanus \(L\), \(H_2\). — questor C. — 3 cum idem \(M\); cuidem edd. — at \(H_1\). — 4 Epistola \(H\), ut vid. — 5 tenebrionem (ita docti) Thurium Guietus. sed illud fugiens collato Luc. sat. 1. XIV probable facit poilus tenebrio restituendum (id quod etiam Buechelerus intellectii). italique alio opus remedio. f. h. v. f. tenebrio. nescis reum? — 6 ενκομίων \(L\), εναμιατ \(H_1\), id. 2 ενομίων. — 7 pro Varro olim fuit idem. — Gerontodidasculo \(H_1\). — 8 in add. Ald.; om. edd. — 9 tenebronem edd. — 10 diminutive \(L_2\), \(H_1\), \(G\). — 11 Pannuceatis \(L_1\). ===== Page 47 ===== DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 27 múlier ubi tam aspéxit tam mirífice tutulatám truam. 19. 20 M. Titinius Setina: sapiéntia gubernátor nacem tórquet, non valéntia; 15 cocu' mágnum acnom, quándo fervit, paúla confutát trua. EVANNATVR dictum est ventiletur vel moveatur: a vannu, in qua legumina ventilantur. Pomponius Pannuceatis: díxi ego illud futórum. in prima vólvast; viz haerét miser. évannetur! ót mea fecero ópera ut fiat ócius. 20 Lucilius Satyrarum lib. VII: hunc molere, illam autem [ut] frumentum vannere lumbis. idem lib. VIII: creisabit, ut si frumentum elmibu' vannat. Varro de re rustica: ut quod levissimum est in eo atque 25 appellatur acus ac palea evannatur foras extra aream. VAFRVM est callidum et quasi valde Afrum et urbanum. Pomponius Praecone posteriore: tergum várium, linguam autém vafram. M. Tullius de republica lib. III: non sunt in disputando vafri, 30 non veteratores, || non malitiosi. Afranius Divortio: 1 qui conére nociu cláneulum rus ire, dotem né remittas, pró vafer, non ést ut latitas ót nos ludas dúutus. PARTICVLONES dicti sunt coheredes, quod partes patrimonii 5 sumant. Pomponius Praecone posteriore: 13 Titinius Setina || 17 Pomponius Pannuceatis || 20 Luc. I. VII || 22 Luc. I. IX || 24 I, 52, 2 || 26 Pomponius Praecone posteriore || 29 III, 11, 26 || 30 Afranius Divortio || 5 Pomponius Praecone posteriore. 12 iam add. M.- — ubi conspexit Bothius. — mirifice tu in ras. H. — trullam H₂, G. — 13 Titininus L₂, H, G. — 14. 15 gubernator — valentia add. docti; cf. 503; S7; 249; 186 fervit; confutare; valentia. — magnus edd. pr. H₁. — paula leg. pg. S7; paulo edd. h. l. — tua L₁. — 16 Evannatur Quicleratus; Evannetur v. — ventuletur L₁. — bannu L₁; vanno, sed o in ras. Bamb. — 18 in add. m. 2 H. — volvast M, valva est v. — heret C. — miser Bothius, misera odd. — 19 et mea fecero opera ut fiat ocius M, et m. ocius op. ut fiat fec. edd. — 21 ut frum. id.; ut del. M. — vannacre H₁. — lumbis Me, tum vis edd. — 23 creisabit M (crisabituque Dousu pater); f. crusabit; cf. comm. in Luc. IX, 42; cursavit edd. — 24 re add. in L m. 2. — add. v. lib. I; om. edd. sace. XV, L, G, P; itaque etiam ab H abesse probable est. — levis levissimum H₁. — 25 accus L₁. — ac palea om. Varr. libri. — paleae vannatur L, H. — area edd. — 28 linguavam, fact. ex lingu-vum, si recte intellego Steerestum, H; linguam L, G. — autem add. M. — 29 afri L, H₁. — 1 clameulum L₁. — 2 rus ire Gulielm., brusire C. — remittas, pro M; remittat L, repromittat G, item puncto supra ultimam litt. add. m. 2 II; repromittas v. — 3 non est M, honeste v. — laudas L, H₂, G. ===== Page 48 ===== 28 NONIVS MARCELLVS 20 M. âge modo, sta gárri; produc pârticulones ântibus. CLEPERE est furari: tractum a *xloriì*, verbo graeco. Accius Erigona: cáque [ut] hoc causa, ut néquis nostra vérba cleperet atribus. Plautus PseudoIo: 10 rape, clepe, harpaga. M. Tullius de re publica lib. quarto: non modo ut Spartae, 'rapere ubi pueri et clepere discunt'. Pacuvius Hermiona: sôrmonem hic nostrum óx occulto clépsit, quantum intéllego. Varro Octogessi: 15 sóque ôpiñció nón probitér clépere \_\_- CORPORARE est interfiere et quasi corpus solum sine anima relinquere. Ennius Andromeda: córpus contemplátur unde córporaret vúluere. Accius Stasiastis vel Tropaco Liberi: 20 córporare abs tórgo es ausus? CRICVS dicitur omnis ambitus vel goerus: cuius diminutivum est circulus. Accius Andromeda: quod lúna circos ânmuo in cursu fastitit. 7 Accius Erigone || 10 I, 2, 6 || 12 de re publ. 1. IV || 13 Pacuvius Hermiona || 15 Varro Octogessi || 18 Ennius Andromeda || 20 Accius Stasiastis || 23 Accius Andromeda. 6 sta pro ista; stic L, II. — garro H, — produc part. M, part. (particolones H) produc cád. — cet. cf. d. r. m. 421 sq. — 7 a xloriì M (a xlèrrao ed. a. 1476); a clope, o supra o ser. m. 2, L, II; a (tum ras.) clope (nerat clopac), tum ras. II; a clopeo Montepess.; a clopeo G, Bamb. — greco L, II; illud v. gr. vid. delendum. — S Erigone Quicheratus, Epigone cád.; Epigonis Me. — 9 caque ut cád., del. ut Iwn. — ut L, H, aut H, G. — aur. v. el. (v. add. m. 2 II) cád., corr. Voss. — 10 PseudoIo G. — 11 arpaga C. — r. el. tene h. cád. Pl. — 12 lib. IIII II, G. — post ut erasa litt. in L, II. — parte H; spartae id. 2; sparte L, G. — illa 'rapere — discunt' recte dxrit Madwiyus ad Cic. de fin. V, 25, 74 et propter clepend verbum et propter traiecium relativum videri ex poeta adsumpta; et potuit tetr. troch. imitium constitui sic: ripere ubi pueris et clepere discunt. — 13 Pacubius L, — ermiona, fact. ex ermione H. — 14 culto L, — clepsit Me; cf. Madwiy, ad Cic. de fin. V, 25, 74; elepit v. — quandum H, — 15 Octogiessi cád. — 16 sequae L. — opificio, mut. raderido in opifico H; opifico L, G. — proviter G; cf. 510 s. v. probiter. — 17 Corporare; de hac glosa amplius quaerendum. male Bergkius Op. I, 356 torporaro. — sorum H, — 20 tropeo C. — Liberi Scriver., libro I cád.; cf. comment. ad pg. 28 I. compedes. — 21 abs t.; abs ter in ras. H, — 22 goerus; itu p. 189 zonatim, per goerum; girus H, Bamb. (sed hic i in ras. duar. litt.), idem in G supra ser. — diminutivum C. — 24 quod pro quot. — circos Me, DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 29 20. 21 M. 25 MEDICINAM dicimus et venenum: tractum a Graecis, qui vene- num (paQfiaxov appellant, Accius Phinidis: sementim sterilem esse illius opera et medicina autumans. CERNVVS dicitur proprie inclinatus, quasi quod || terram cernat. 1 Lucilius Satyrarum lib. III: cemuus extemplo plantas convestit honestas. Vergilius lib. X: eiectoque incumbit cernuus armo. 5 Lucilius Satyrarum lib. XXVII: modo sursum, modo deorsum, tamquam colus cernui. Varro de vita populi Roraani lib. I: etiam pellis bubulas oleo perfusas percurrebant ibique cernuabant. a quo ille versus vetus est in carminibus: 10 ibi pastores ludos faciunt c6rii8 ConsuUia. STRICTVRAE dicuntur proprie scintillae quae de ferro ferventi eunt: quod aut stricte emittantur, id est celeriter, aut quod oculos suo fulgore praestringant. Vergilius lib. VIII: striduntque cavernis * 16 stricturae Chalybum et fornacibus ignis anhelat. Lucilius Satyrarum lib. III: crebrae ut scintillae in stricturis, quod genua olim ferventi ferro. CVIRITARE est clamare, tractum ab is qui Quirites invocant. 20 Lucilius Satyrarum lib. VI: 26 Accius Phinidis || 1 Luc. 1. III || 3 X 894 || 5 Luc. 1. XXVII | 7 Varro de vita pop. Rom. lib. I || 13 VIII 420 || 16 Luc. 1. III || 20 Luc. 1. VL circulos cdd. — curso C; cursu Vatic; Lips. — 25 totum l. om. Bamb. — venenum — qui om. L. — Grecis H. — 26 farmacon C. — Phinidis v.; Fi- nidis H.j, G, Fenidis H^, Finisdis L^, Fenissis id. 2. — 27 sementim Me, sevenis edd. — opera et Me, operast i,, H, G; e supra a ser. L.^; st in ras. Hj,. — 28 Cernuus — lib. III infra add. in G. m^. — propriae L. — 1 Lucil.; cf. comm. Ludl. in III, 43. — 2 comvestit L et prius H. — 3 X lib. cdd. — 5 lib. XXVII; cf. 200 l. collum. — 6 de petauristis bene intellegit Scal. — — rursum L^. — diorsum id.; f. devorsum. — colus C, collus v. — 8 per- fusas docti, pertusas cdd. — 10 ibi H, G; sibi {praec. a) L. — 11 cf. com- ment. in 524 stricturae. — Stricture if,. — propriae L^. — scintilleque (q: L^) L^, J/j. — 12 stricte Bamb. m. 2; rell. strictae. — emitantur — cael. H, — • oculis L, Bamb. ; sed in hoc corr. — 13 sui C; suo, o fact. ex i Bamb. ; f. vi fulgoris. — praestringant v., perstringant cdd.; cf. 34 praestringere. — 14 str. c. add. M. — 15 calibum L, H, calidum G. — 17 cebraet H^. — genus in H add. m. 2. — 19 Quiritare (Quirittare prius H) cdd. — iis L.,, H.,, G; his Bamb. — 20 Luc; haec — heiulitabit etiam ap. Varr. VII, 103 extant. 30 NONIVS MARCELLVS 21. 22 M. haec, inquam, rudet e rostris atque heiulitabit, coucursans veluti ancarius clai;eque quiritans. Nigidius Commentariis grammaticis: clamat, quiritatur. CARIES est vetustas vel putrilago: unde cariceum+ veteres dixerunt, Lucilius Satyrarum lib. VII: 25 ne auriculam obsidat caries ne vermiculique. Turpilius Leucadia: ei p^rii! viden ut osculatur cariem? num hilum illadc pudet? Afranius Privigno: nemo illa vivit 'carie curiosior. 30 VIROSAE mulieres dicuntur virorum appetentes vel luxuriosae. Lucilius Satyrarum lib. VII: dixi. ad principium venio. vetulam atque verosam uxorem caedam potius quam castrem egomet me. Afranius Divortio: 35 vigihins ac sollers, sicca, sana, sobria, || virosa non sum; et si sim, non desiint mihi 1 qui ultro dent: aetas integrast, formae satis. CAPRONAE dicuntur comae quae ante frontem sunt, quasi a ca- pite pronae. Lucilius Satyrarum lib. VII: iactari caput atque comas fluitare capronas^ 5 altas, frontibus inmissas, ut raos fuit illis. 23 Nigidius Commentariis grammaticis || 25 Luc. l. VII || 27 Turpilius Leucadia || 29 Afranius Privigno || 32 Luc. 1. VII || 35 Afranius Divortio || 4 Luc. 1. VII. 21 rudit Ifj. — ex ap. Varr. — utque H^. — heiulitabit docti; heili- tabit Varr. Flor.; heiulitavi H^; id. 2 heiulavit; heiulitavit L, G {in hoc testatur Schneid. legi heuilictavit, sed puncto posito infra c). — 22 concur- sans, *. e. trepidans. — angarius {sec Onions. anxarius) prius H. — quiritas -ffj. — 23 Commentariis docti, commento cdd. — quiritatur Turneb., Scal., al.; quiritatum cdd.; quiritat Oudendorp. ad Appul. I, 471; cf. Diom. 377. — cet. vid. scribendum: quiritat, clamat; cf. lemm. Non.; pg. 40 l. tin- tinnire. — 24 cariceum; puto cariosum. — 25 Sityrarum L. — 26 vermiculi- quae L^; f. ne vermiculive. — 28 hei perii Gulielm. Verisimil. II, 21; ciperi G. — non pro num H^. — hilum M, illum v.; cf. Pacuv. pg. 510 s. l. amiciter. — illa ecpudet L, illa ec pudet H^; supra ec oc H^; in marg. tamen m. 2 illaec; illa haec G. — illaec subiectum. — 30 nemo illa om. L. — cari pro carie id. — 31 Virrosae H. — appetentes C pr. L^ . — 33 venio ; fuit qui coniceret redeo. — vii'osam L^, H^, G (am H^). — 34 cedam cdd. — 1 sim Stephan., sum cdd. — desint Quicheratus. — 2 forme L^. — 3 Caprone — come ij. — 4 XV Me, ed. Bas., haud dubie operarum errore; VII C. — 5 iactari P. lun. ap. Gerlachium; actari cdd. (acta, tum ras., suprascr. m. 2 r, i H); aptari male Ald., lun., Me. — comes G. — fluitare v., fruitare C. — 6 altis frontibus Oudendorp. ad Appul. II, 15. — inmissaa G, immissas H, missas L. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 31 22 M. CEREBROSi dicuntur ad insaniam faciles, quibus frequenter cere- brum moveatur. Lucilius Satyrarum lib. XV: te privum cum istis, insanum hominem et cerebrosnm. 10 GLisciT est concalescit et colligitur vel crescit vel ignescit. Turpilius Philopatro: . . cura te salvum video, nt volai, gliscor gaiidio. Accius Aeneadis [dis]: summa libi perduellumst ? quorsum aut quibus ec partibus 15 glisciint? Pacuvius Periboea: sed nescioqnid nunc est: animi cr^scit, gliscit gaudium. Sallustius Histor. lib. III: neque iam sustineri poterat in- mensum aucto mari et vento gliscente. 20 Vergilius lib. XII: hau secus accenso gliscit violentia Turno. M. Tullius in Hortensio: ad iuvenilem lubidinem copia volup- tatum gliscit illa, ut ignis oleo. — Plautus Asinaria: tempus est subducere hinc me: piilcre hoc gliscit pro^iium. 25 STOMIS dicitur ferrum quod ad cohibendam equorum tenaciam naribus vel morsui inponitur, graece, dno xov GTOfiaxog. Lucilius Satyrarum lib. XV: truleu' pro stomide huic ingens de naribu' pendet. TRICONES* morosi et ad reddendum duri. Lucilius Satyrarum 30 lib. XI: 8 Luc. 1. XV II 11 Turpilius Philopatro || 13 Accins Aeneadis || 16 Pacu- vius Periboea y 18 Salhistius Hist. lib. III || 20 Aen. XII, 9 || 22 M. TuII. Hor- tensib B 23 V, 2, 63 || 26 Luc. 1. XV g 29 Luc. 1. XI. 7 frequenter otn. Me, ed. Bas. cum G. — 9 privnm M, primum t». — 10 concalescit M, congelascit cdd. — 11 Filopatro L, H^, C; Filopater 7/,. — 12 clioscor i,. — 13 Aenaeadis H. — dis fdi H, L) del. M. — 14 ubi Grotius, tibi cdd. — quorsimi Both. 2 ('quosiim Ribbeckius); quorum cdd. — ec M fex liibbeckius) ; a Gulielm.; se a cdd. (Iquibu' se a partibus Vossius). — 16 Pacubius Xr,. — 17 nunc M, nam t?. — crescit M, horrescit (orrescit H) cdd. — et gliscit id.; glisrit v. — 18 Historiae cdd. — susteneri i,. — 19 immensum C pr. X,. — 21 hau M, aus i, , haud rell. — cliscit i,. — 22 M.; men i,, H^. — libidinum J/,. — 24 pulcrae 1/,, pulchrae L^, pulchre H, G. — 25 Stomis ScUtnas.; Postomis v. — 26 imponitur L,, G, Batnb. — grece, Ij, H; illud graece otnis. Quicheratus. — 28 pro stomide Saltnas., cdd. postomide (^posomide HJ. — nhic f/,. — 29 redendnm H^. — Lucilius; cf. 338 l. lentum, facile. — lib. XI cdd. l. utroque; Kb. XV ad servandatn letn- matutn iMciliatuyrum continuitatem cutn ScotomuUero Schmidtius pg. 70; item in seq. l. lib. XVII. 32 NONIVS MARCELLVS 22. 23 M. Luciu' Cotta senex, Crassi pater huiu' panaethi, magnu' fuit trico nummariu', solvere nuUi lentus ; id est, facilis. SAGAE mulieres dicuntur femiuarum ad lubidinem || virorum 1 indagatrices ; unde et sagaces canes dicuntur, ferarum vel ani- malium quaesitores. Lucilius Satyrarum lib. VII: aetatem et facieto ut saga et bona conciliatrix. Turpilius Boethuntibus : 6 non ago hoc per sagam pretio conductam, ut vulgo solent. LAPIT significat obdurefacit et lapidem facit. Pacuvius Periboea: lapit cor cura, eriimna corpus conficit. MVNES aput veteres dicebantur non a largitione, [ignota erat] sed consentientes ad ea quae amici velint. Pacuvius Doloreste: lO animiimque * ♦ * Sallustius lugurtino hello: nam etiaminm largitio multis ignota erat: munificus nemo putabatur nisi pariter volens. — Lueilius lib. XXVI: miinifici comesque amicis nostris videamur viri. 16 PETVLANTIA dicta est a petendo. M. Tullius de re publica lib. IIII: itaque a petendo petulantia; a procando, id est poscendo, procacitas nominata est. 3 Luc. 1. VII Ij 5 Turpilius Boethuntibus || 7 Pacuvius Periboea || 10 Pa- cuvius Doloreste || 12 103, 6 || 13 Luc. 1, XXVI || 16 de re publica lib. IV. 31 Lucius CruUelmius, al.; Lucilius L, H^; om. H^, G, Mc; item omnes cdd. 338. sed Ubrariis utroque l. Lucilii nomen praegressum fraudi fuissc apparet. — panaethi; navcct&ov lun. — paneci G, paceni L, H; pacem cdd. 338. — Panaeti (per vocativum) al. cum ed. a. 1476. — 34 illud id est facilis ex 338 huc videtur illatum. — 1 dic. vel h. vel prox. v. f. del. — feminarum Qui- cheratus, feminae cdd. — libidinem J>,. — 2 indagatricis L^. — et add. Lj.. — 4 etatem i. — 5 Boethontibus L.^, H^, G, Boethotibus L^, H^. — & sagum ij. — praetio L, H. — soluntij. — 7 Pacubius X,. — 9 cf. 137 munia. — om. h. l. Bamb. — Mones C. — apud G pr. Ly. — non a I. ed. a. 1476; cdd. nonam a largiatia (a dlterum m. 2 fact. ex aUa Uttera H, largitia G). — ignota erat ut ex Sall. verbis huc illatum del. Me, Guietus; quae ignota erat ed. a. 1476. — 10 consencientes G. — ad ea H, ut vid., v.; ad id L, G. — quaexamici L; etiam in H post ae x, ut vid., Utt. erasa. — Duloreste L^, H^, G. — 11 animum quae C pr.H^. — animumque munem StiegUtzius. — 12 Sall. lugurth. — etiam add. Me. — 13 neme L. — pariter Sail.; rariter C. — 16 derunt H^; de re rell. — 17 a procando Bentinus et ut puto Aldm; a precando (m. 1 a recando) H, a praecando G, a petendo L. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 33 23. 24 M. PROCACITAS a procando vel poscendo: unde et proci dicti 20 sunt matrimoniorum || petitores. M. Tullius de re publica lib. IIII: a procando, id est poscendo, procacitas nominata est. Terentius Hecyra: maligna multo et m%i' procax facta ilicost. Livius Aegistho: 25 quin, quod parere m^a vos maiestas procat, toleratis animis temploqne hanc deducitia? CALENDARVM vocabulum proprium Varro conplexus est de vita populi Romani lib. I: itaque calendis calabantur, id est voca- bantur, et ab eo calendae appellatae, quod est tractum a Graecis, 30 qui xaXstv vocare dixerunt. CONSVLVM et PRAETORVM proprietas, quod consulant et 1 praeeant [populisj, auctoritate Varronis ostenditur, de vita populi Romani lib. II: [quod] idem dicebantur consules et praetores; quod praeirent populo, praetores; quod consulerent senatum consules. 5 IGNOMINIA est nominis nota. M. Tullius de re publica lib. IIII : censoris iudicium nihil fere damnato oflfert nisi ruborem. itaque, ut omnis ea iudicatio versatur tantummodo in nomine, animad- versio illa ignominia dicta est. Lucilius lib. XXVIIII: Apolost numen, qui te antiquis non sinet 10 deliciis maculam atque ignominiam inponere. 20 de re publica lib. IV || 21 I, 2, 84 || 24 Livius Aegistbo || 27 de vita pop. Rom. lib. I || 1 de yita pop, Rom. lib. II y 5 de re publica lib. IV || 8 Luc. l. XXIX. 19—26 illa Procacitas — deducitis ap. Ald., lun., Me posita post l. Con- sulum. — 19 a procando v., a precando H, Bamb. (e »n ras.\ a praecando L;' de G non comtat. — id est poscendo dicitur ed. Bas., ut Ald., lun., Me; vel poscendo C, Bamh., exc. quod ex G nihil notatum de vel. — 20 peti- toris prius H. — 21 a proc. v.; a prec. H, a praec. L, G. — precacitas H^. — post nom. est repetita illa procacitas a praecando (mut. in precando H) C. — 22 Haecyra L^, H, Haecira i,. — 24 Hegiato L, H, Egisto G. — 25 quod accusat. — m. vos mai. procat Bothius; v. mai. (magistas L, if,) m. pr. cdd.; quo admisso parum eleganter arsis solvitur quinta. — 26 animis add. M. — 27. 28. 29 Calendarum — Calendis calabantur — Calendae L, H, Bamb., ex more Nonii; Kal. G. — conplexus L^, complexus (prius complex- 8U8 H) rell. — de vita praeterita lib. I Bamb.; lib. VI prius H. — appellate L^. — Grecis L^, H. — 30 v.altiv v.; calin cdd. — 1 populis seclus. M. — 2 quod del. M. — senatum Popma, Passerat, Lips.; cf. Varr. d. l. lat. F, 80; senatui cdd. — 5 libro in ras. i/,. — 6 fere — affert (offert M) v. d. ap. Maium, ferre — offerent C (offerent lineis m. 1, punctis ji add. deletum H, obferent, m. 2 offerent L); f. scr. fert {praecessit o). — 7 omnes L, prius H, G. — 9 Apolost C. — numen quid. ap. Me 1; nomen cdd. — 10 deUcia id.; deliciis ed. a. 1476. — imponere C pr. Ly^. KoNi Mabc. C. D. ed. L. Mveller. 3 34 NONIVS MARCELLVS 24. 25 M. FiDEi proprietatem exemplo manifestavit M. Tullius de re publiea lib. IIII: fides enim nomen ipsum mihi videtur habere, cum fit quod dicitur. PORTITORES dicuntur telonearii, qui portum obsidentes omnia sciscitantur, ut ex eo vectigal accipiant. M. Tullius de re publica 15 lib. IIII: nolo enim eundem populum imperatorem et portitorem esse terrarum. optimum autem et in privatis familiis et in re publica vectigal duco esse parsimoniam. — Plautus Menaechmis: p6rtit6rem domum diixi: ita omneni mihi rem nec^sse eloquist, quidquid egi atque ago. 20 M. Tullius de officiis: primum inprobantur quaestus, qui in odia hominum incurrunt, ut portitorum, ut feneratorum. — Teren- tius Phormione: sed epistulam ab eo adlatam esse audivi modo et ad p6rtitores esse delatam. 25 Plautus Asinaria: ^go pol istum p6rtitorem privabo port6rio. Vergilius lib. VI: portitor ille Charon. Varro Mysteriis: aes defraudasse || coponem, obbam luto ob- i plevisse, cum portitore serram duxe. SEDITIONIS proprietas a M. Tullio manifestata est in lib. de re publica VI: eaque dissensio civium, quod seorsum eunt ahi ab aliis, seditio dicitur. 5 HAMIOTAS, piscatores, ab hamis Varro Bimarco voluit appellari: 11 de re publica lib. IV |! 15 de re publica lib. IV || 18 I, 2, 8 || 21 I, 150 II 23 1, 2, 99 II 26 I, 3, 7 || 28 VI, 326 || 1 Varro Mysteriis || 3 de re publica lib. VI. II 6 Varro Bimarco. 11 exemplum L^, H^. — 14 teloniarii H^ et testante Gerlachio L; te- loneari L^ secund. Zangem.; telonearii L^, H^, G- — 15 sciscitentur C, non Bamb. — ut H^, et rell. — 18 Menechmis C (Menechimis i,). — 19. 20 emendarunt docti ex Plauto; dixit G. — omnem et rem om. id. — necesse est eloqui id. — quidquid L^, quicquid rell. — 21 men H^. — inpr. Xj, impr. rell. — questus G. — 23 Formione id. — 24. 25 epistolam L, J/,. — allatam G pr. X,. — audivi — esse m. 2 in mrg. add. H. — portitores Ter., portitorem cdd. — dalatam L^. — 29 ortitor H^. — Caron C. — 1 Misteriis H — cauponem H^, G. — obbam Cuiac, bovam cdd. — obplevisse M, oblevisse v.; cf. Corn. Nep. v. Hannib. 9, 3. — 2 cum I. Fr. Gron. observ. IV, 5; Bothius; tum cdd. ~ 3 a Marcus Tullius L^. — 4: eaquae L. — dis- sensio Sero. Banielis ad aen. I, 149; dissensione cdd. — seorsis prius H. — ab aliis Glericus, ad alios Serv. Dan. et ita C exc. quod alias /f , , lios (volu- erat prius librarius lius) i,. — 6 Hamiotos; cf. Pl. Eud. 310. — ap H^. — amis G DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 35 25 M. . . . chortis cocorum atque hamiotarum aucupumque. VALGVM est proprie intortum. Novius Militibus Pometinensibus: valgus, ventri6su8, genibus magnis, talis turgidis. 10 VATAX et vAEicosvs, pedibus vitiosis. Lucilius lib. XXVIII: ut si progeniem antiquam, quast Maximu' Quintus, qua varicosu', vatax. CATAX dicitur quem nunc coxonem vocant. Lucilius Satyrarum lib. II: 15 Hostiliu' contra pestem permitiemque catax quam et Maniu' nobis. SILONES superciliis prominentibus dicti, significatioiie manifesta. Varro FvcoO-fc aeavtov: 'nonne hominem scribunt esse grandibus superciliis, silonem, quadratum?' quod Silenus hirsutis superciliis 20 fingeretur. BRONCI sunt producto ore et dentibus prominentibus. Luci- lius Satyrarum lib. III: broncu' Bovillanus dente adverso eminulo hic est, rinoceros. 25 COMPERNES dicuntur longis pedibus. Lucius Satyrarum lib. XVII: 8 Novius Militibus Pometinensibus g 10 Lnc. 1. XXVIII || 13 Luc. 1. II | 18 Varro rvw9i csavtov U 21 Luc. 1. III || 25 Luc. 1. XVII. 7 choortis, supra oo scr. h, G; cohortis L, H; chortis Buechelerus (qui et versum agnovit); cf. Varr. d. l. lat. V, 8S. — amiotarum L. — 8 Valgus prius H. — propriae L^. — 9 ventriosus Buechelerus coll. Pl. Merc. 639; veternosus cdd.; veterinosus parum apte Bothius. — 10 vatax et varicosus docti, vatrax et vatricosus cdd. cum gl. — vitiosus Bamb. 2. — 12 vacax (om. V.) qua varicosus vatax (Vatrax H^) C. — manca haec in fine Nonii culpa; cf. comm. in Luc. XXVIII, 41. — cet. gl., mrg. H et G haec habent: vatrax et vatricosus tortis (intortis H, G) pedibus a rane (araneae H, G) vocabulo, que (qnod G) grece votrax dicitur. — eadem in margine Victoriani; cf. Mer- cerum ad h. l. — IB caxonem L^, Bamb. — vacant H. — Lucilius; cf. 218 1. permities. — 15 Hostilius Gerlachius, hostilibus cdd. — 16 permiciemque L, H^, G, pemiciemque H^. — Maniu' M, Manlius v. — 17 Supones prius L. — manifestas H. — 18 gnotiseauton G. — hominem Oehlerus, non unum cdd.; f. hunc unum. — fuit qui haec trochaicis dispesceret versibus ita: nonne hunc unum scribunt esse grandibus supercilis, | silonem, quadratum? — 19 hyrsutis G; hirsustis H. — Socratem significari et illa quod — fing. Nonii esse adn. Hemsterhusius ad Luc. dial. mort. 20, 4. — cet. n. N.; cf. Fest. 340 silus; Loew. Prodrom. 392. — 21 Bronci (Pronti Bamb.); n' N.; cf. comm. in Luc. III, 5. — 23 Bovillanus Turneb. XVII, 24; novitlanus cdd.; obit (i. e. accedit) lanius Dou^a pater; ovat lanius lun. — hoc est F. Dousa. — 24 cf. Prisc. 688 Lucilius in UII (VII Lugdun., VIIII Caroliruh.) AethiopuB dixit pro Aethiops: rin. v. Aeth.; quae huc revocavit rede Dousa pater. — velut Aethiopus add. Prisc. — 25 Compemis L^; Compemi Bamb. — 26 XVII L, prius H; XVI G, H post ras. 3* 36 NONIVS MARCELLVS 25. 26 M. num censee KaXinX6v.a(t,ov , KaX^eqivQov uUam || tum licitum esse uterum atqne etiam inguina tangere mammis? 1 Tyronem eupatereiam aliquam rem insignem habuisse, verrucam, naevum pictum, dentem eminulum unum? conpernem aut varam fuisse 'Aficpi-tQviovoc ukoitiv Alcmenam? atque alias, Ledam ipsam denique nolo 5 dicere : tute vide atque disyllabon elige quodvis. VAKi dicuntur obtortis plantis. Lucilius Satyrarum lib. XVII; conpemem aut varam fuisse ^ftqptrpwovoc axomv? nam et varices inde dicuntur venae in suris inflexae vel ob- tortae. Varro epistula ad Neronem: nam si tuam heri redam non 10 habuissem, baberem varices. LINGVLACAE dicuntur verbosi. Varro Papia papae, xsqI iy- xca^iav: quare resides lingulacae, optrectatores tui, iam nunc mur- murantes dicunt: fioofi^^asrai ti.£ (lalXov r) iiBifii]6stat. 16 EABVLAE, litigiosi: a rabie dicti. Varro Papia papae, tcsqI iy- xco^Loav: ille [ales] gallus, qui suscitabat aitharum^ Musarum scrip- tores? an hic qui gregem rabularum? 7 Luc. L XVII II 10 Varro Epistula ad Neronem || 12 Varro Papia papae 16 Varro Papia papae. 27 num Scal, nunc cdd. — CALIPLOCAMORA SaXic^vQov L, G, H, in quo tamen m. 1 fuit XaaiccpvQov, id. 2, G SaXccpvQov; cet. cf. comm. in Luc. XVII, 1. — ullam Scal., illam cdd. — post illam dimidiatus v. vacat in G. — 1 tum M, non v. — atque lun., aquae C. — 2. 3 ho^ v., qui in libris positi sunt post 6, huc traiecit Hauptius. — Tyronera M {prius Tvqcov) ; eupatereiam Hauptius; qiv (vel pin) svnatEQsi. an fere G. — nevum G, H^, neunum L, Hy. — pictum lun., dictum cdd. — eminalum L, H^. — 4 com- pernem G pr. -L,. — baram L^, aram H^. — 'AyicpixQvmvoq Hauptius; anoitiv lun.; Amfitreonis (Amfytreonis G, Amfitrenis L) acoetin faquoetin H) C. — 5 f. atquei. — Ledam v., lenam (menam prius L) cdd. — 6 dissyllabon L, dissillabon, tum disillabon H. — 8 compernem C pr. L^. — Amfitrionis G, Amfitronis L, H. — acoetin (aquoetin H) C. — 9 varices L^ (m. 1 varricis), G, H, sed hic pr. varrices — suriis inflexe vel obtorte L^; optortae G. — 10 Varro; cf. pg. 167 l. reda. — epistola L^, H. — cet. probabile est, ubi ap. Nonium singulae epistulae vel Varronis citantur vel Ciceronis errorem subesse plerumque librariorum male intellecto archetypi compendio et reponen- dum illud Epistulis. — ad Neronem Popma, Bothius; cf. Char. 105; ad Varronem cdd. h. l.; sed vide comm. in 167. — quodsi cdd. 167. — heri hic om. id. — 12 Lingnlacae; id. l. pg. 50. — varbosi L^. — papae; pae H^. — svHfiov L, H^, svK^Liov H^, G. — 13 resides Me, residit cdd. — lingulace L. — obtrectatores H^, obtractatores G. — 15 (icovricstai. C. — (lafiov L; etiam in H et G corruptum (luXXov. — (jt,si(ii]CSTai C. — apparet liaec ab op- trectatoribus in alterius, non in huius, quem compellarent , laudes dicta. — 16 rabiae L^ , H. — svv.cc(iicav L, svkco^ilov H, G. — 17 ales ut ex praec. vocab. ortum secl. M; ale (post e f. s eras.) L; ante 1 ras. in H. — aitarum Jfj,- del. Duenzerus; Atticarum Popma. — 18 qui Popma; quia C. — ramu- larum L^. — verba Varr. prorsus ob^cura. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 37 26. 27 M. EBVLLIRE est ecfervescere, a bullis (lictum. Cicero Tuscula- 20 narum lib. III; qui si virtutis ebullire volent et sapientias, nihil aliud dicent nisi eam vim qua efficiantur eae voluptates, quas supra dixi. RAPONES a rapiendo dicti. Varjo Papia papae, negl iyxaniav : praetor vester eripuit mihi pecuniam. de eo questum ad anuum 26 veniam ad novum magistratum, cum hic rapo umbram quoque spei devorassit. || 1 STRABONES sunt strambi quos nunc dicimus. Varro Flaxta- bulis, 3t£Ql iJcaQXLmv: multi enim, qui limina iutrarunt integris oculis, straboues sunt facti. habet quiddam [enim] iXxv6rix6v provincialis formonsula uxor. — Lucilius lib. XXVII; 5 nulli me invidere, non strabonem fieri sa^pius deliciis me istorum. EXTERMINATVM est praeter terminos missum. Lucilius lib. XXVIIII: ni rediret ad se atqae illam ezt^rminaret miseriam. 10 M. Tullius de officiis lib. III: atque hoc omne genus pesti- ferum atque impium ex homiuum communitate exterminandum est. EXODlVM est finis: a graeco tractum, quasi £|(d t^^ bdovj id est extra viam. Varro 'ExaTOfifirj, neQl &vaLmv: Socrates cum in vinculis publicis esset et iam bibisset xtovsLOV, sub exodium vitae. 19 III, 18, 42 II 23 Varro Papia papae | 1 Varro Flaxtabulis || 4 Luc. I. XXVII 1 7 Luc. I. XXIX I 10 UI, 6, 32 || Varro Hecatombe | 14 Varro "Ewc noxs. 19 haec fervescere L; e primunt add. m. 2 in H {vid. fuisse efervea- cere) ; eff. Bamh.^. — dicere L. — Thusculanorum L^ ; id. 2 Tusculanorum. — 21 viam cdd. Cic. — qna efficiantur eae Cic; quae fiant C; ureae {virgula, ut vid., m. 2) L; vestrae hae (hae del. m. 2) H; vestrae G; v.: qua fiant vestrae. — 23 Pappapae L, H^. — fvxoojitov L, H^, G, cvxa/tiov H^. — 21 noster Ald., ptUo recte; cf. Luc. XI, 4. — erepuit L^. — de eo Quicherati*s, de ea V. — 26 devorassit Vahlenus, devorasset cdd. — 1 strambi C, Bamb., gl.; ef. Locw. Prodrom. 391; strabi v. — Flaxtabulia v.; Flaxabulis ciid.; recte, vi opinor, ap. Flin. nat. hist. praef. 24 Flextabula; quamquam nusquam Iwc traditum in libris Nonii. — 3 h. q. [enim] iXKvanyiov M; b. q. enim helquisticon cdd. (helquesticon G); h. enim quiddam slttvcxfKov Turneb. — 1 formonsula G. — 5 sepius L , H. — 9 ni pro ne; ne (e ea; i f. m. 2) H; non G. — atque; f. utque. — exterminaret lun.; exterminare cdd. — mise- riam cd. Fabri; Passeratius; Guietus; miseram cdd.; miserulam, ita quidem ut de lenone sit sermo prius M, idque ipsum ctiam in mentem venit Guieto. — 12 est om. Bamb. — greco LH. — fxJorijcoiJotj {m. 1 l pro d) H, sxjijcoaow Lj de G mn constat. — 13 cyiarfipsTisQid^vcKov {ncQi L) C. — cocoxparijc L, H^; iZj coaxpaTTjc; et ita G. — 14 xovtov C. — sub M; in G; sed id supra ras. trium litt. add. in H. — exodio H^, G. — post ncovsiov interpun- gendum. quae secuntur Nonii culpa truncata; in quibtis mentionem factam voti quod Aesculapio diceret solvendum Soci'ati bene monet OeMerus. 38 NONIVS MARCELLVS 27. 28 M. — idem "Ecag xors, tisqI (OQmv: vide, cursum ut cognoscere possim 15 aeque servitutis et libertatis ab origine ad exodium adductae. — idem Tatpij MEvCnnov: quod coeperas modo in via, narra, ut ad exodium diicas. PVTVS est dictus a putando. Plautus Pseudolo: piirus putus est ipsus. 20 Varro 'Exaroii^rj, tcsqI 9^v0i(ov: mea igitur hecatombe pura ac puta. idem Prometheo: 'Chrysosandalos locat sibi amiculam de lacte et cera Tarentina quam apes Galesiae coegerint ex omnibus flori- bus libantes, sine osse et nervis, sine pelle, sine pilis, puram putam, 25 proceram, candidam, teneram, formosam.' nam et rationes ea causa putari dictae sunt, quotiens ex his fraudis aut falsi aut mendacii aut iniqui aliquid separatur. et ipsum namque, dubitantes cum dicimus puto, significamus, nos in rebus incertis et || obscuris falsis opinionibus [nos] fieri ambiguosos. 1 COMPEDES non a pedibus dictae, sed ab inpedimento. Varro Prometheo libero: w _ w _ vj u ego infelix! non queam vim propulsare atque inimicum Orco inmittere? 5 nequeiquam saepe aeratas manuis conpedes conor revellere 17 Varro Tagj^ Mevimtov \\ 19 IV, 2, 32 || 21 Varro Hecatombe || 23 Varro Prometheo || 3 Varro Prometheo libero- 16 608 pote cdd. — vide M, vitae v. — 15. 16 possim aeque (aeque iam Oehlerus) M, possem et quae cdd. — adducte L^ , H. — 17 eidem H^. — tafe menippu fere ubique cdd.; h. l. minippu L.,, G. — 18 ceperas H^. — narrare L, H. — septenarium agnovit Kochius exercit. crit. Bonnae 1851 ed. pg. 31. — 19 Potus L, Bamh.; u prius vi. 2 in ras. H. — est om. 'G. — potando Bamh., prius f. L. — in mrg. add. putus (m. 1), purgatus (2) H. — Pseudo ij ; Pseudulo G. — 20 potus L.^. — 21 nttro^^rjCniQ&vumv C {jisq G; viQ, sed corr. H). — 22 metrica haec, ut Boepero visum, apparet ea re quod ad illud purus, putus, cum alias sevxper ponatur cccvvSttcoc, hic additum ac. — haecat. G. — hac L. — 23 vocat L. — 24 cetera rentina G, cera tarentin L. — Galesiae Boeperus; Milesiae cdd.; Brilesiae non bene Mei- nekius. — 25 puram v., curam C. — 26 teram G. — 27 dicte X,. — 28 seperatur L. — ipsum, i. q. idem. — 1 nos del. lun. — ambigosos G; am- biguos V., puto recte. — 2 dictet L^; dicta Bavib.; m. 2 dicti. — impedi- mento C pr. L^, non Bamb. — 3 ita Oehlerus, Pr. liberato Mcrceru^, Prom. libro {vel lib.) I cdd. — illud liberato quaviquam magis possit arridere, tamen alterum praetuli, quia vix erat prohahile in archetypo Noniano semper pro eo quod est liberato scriptum fuisse libero. ceterum errorevi apparet ortuvi eodem stupore describentium, quo pro Quinto, Titinii fahula, reponere sunt soliti lib. V. porro numeri ab isdem ad explendam quae videretur esse lacunam plerumque pro ar- bitrio additi. — 4 /". leg.: 6 ego infelix! — 5 atq L. — Orgo L, H^. — in- mittere om. L; immittere H. — 6 nequicquam Gerlachius; nequemquam C — DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 39 28 M . idem Flaxtabulis, neQi inaQXLav: domum ex eo intro et pedes corrigiis conpedio. — idem Parmenone: 10 lepusculi timentis hoc quadrangulum dedit Diaua rete nexile, arcyas, viscum fugai lineamque compedam. idem Sesquulixe: quocumque ire vellemus, obvius flare. ubi corpori aerinas conpedes inpositas video. 15 FVLGVRA dicuntur coruscationes, a fulgore. Varro Trcpt xsqkv- vov: cognitio enim trium, fulgetrae, tonitrui, fulguris, a fulmine orta. COAGVLVM a coagendo, quod est colligendo. Varro Est modus matulae, 31£qI ^e&yjs: 20 vino nihil iucundius quisquam bibit: hoc aegritudinem ad medendam invenerunt, hoc hilaritatis dulce seminarium, hoc continet coagulum convivia. MVLIEROSI dicti mulierum adpetentes. Afranius Vospisco: 25 homo mulierosus confert alio me lUco. FLAGRIONES dicti servi, quod flagris subiecti sint, ut verbe- rones a verberibus. Afranius Vopisco: tu Bagrionibus ♦ ♦ ♦ 8 Varro Flaxtabulis || 9 Varro Parmenone || 13 Varro Sesquolixe || 16 Varro neql ntQavvov || 18 Vario Est modus matulae || 24 Afranius Vopisco || 27 Afra- niu8 Vopisco. manuis Lchm. in Lucr. pg. 141; qui et versus agnovit; manus cdd. — com- pedes C pr. i,. — 8 domum ex eo M; domo exeo v. — 9 corrigis X,, H, G. — compedio G pr. L^. — idem; cf. 451 l. viscum — 10 illa lep. tim. stispensa a fugai — compedam. — cdd. timentes h. l. — quadrangulum pro quadruplex, ut tsrQtiycavov. — 11 archias cdd. h. l.; ata vel bra 451; aQKvac lun., arcjas Scal.; cf. Suidas s. l. aQKvc. — 12 fugai Me; fugam cdd. h. l., fuge 451. — comp. C. — 13 Sequulixe M; sesq: L; sesq. ulixes H, sesq: ulixes G ; ac similiter uhique librarii. quos apparet notioris longe Vlixis n&minis deceptos memoria accepisse illud sesqu pro sexque, ut etiam interdum traditum. ipse Nonius scripsit nimirum Sesculixe; quae forma rcstituta est a doctis Plin. n. h. praef. 34, uhi cdd. hahent sustulit. — v. Sesquiulixe. — quocumque; quo que supra scr. m. 1 cum et hac vel 2 del. que U; quo cum G; om. L. — 14 erinas G; aeiias Oehlerus. . — impositas C pr. X,. — video; quae desunt, Nonii culpa, ut puto, omissa. — 15 Fulgora L, Bamb. — nCQa-* cvvov C. — 16 fulgetrae, tonitrui Me (f. fulgetrei — fulgetri Salmas. — , to- nitruei); fulget et tonitrum C. — fulgoris L.^. — cf. Plin. n. hist. XXXV, 96 tonitrua, fulgetra, fulgura. — 18 Coangulum ifj. — est add. L^. — 11). 20 TtsQl ns&jjc: vino lun.; tcsqi ficd^r} cui non C {ante n ras. un. litt.; item post t; ftcov i/j,- id. 2 ficq;.). — bibit lun.; vivit cdd.; quidquam cluit Muret; Scal. — 22 ilaritatis L, liritatis Ui. — 23 coangulum iZ,. — 24 appetentes cdd. pr. X,, Bamb. — 25 confert a. me i. Quicheratus ; c. me i. a. cdd., conferat se a. i. Bihbeckius. — 26 sint Bamb., L, U; sunt ed. Bas. cum priorr. — 28 nisi mancus esset locus, potuit scribi: tu, flagrio, nevis? 40 NONIVS MARCELLVS 28. 29 M. EDVLiA .... Afranius Privigno: iucunditatis pliis inest in td mihi 30 quam in conmercatis conquisite ediilibus. MERENDA dicitur cibus post meridiem qui datur. Afranius Fratriis: interim ad merendam accurro, || ad cenam. cum veni, iuvat. PEDETEMTIM et PEDEPRESSIM dictum est caute, quasi lenta et l tarda itione. M. Tullius de officiis lib. I: sin minus, sensim erit pedetemtimque faciendum. — Lucilius lib. XXVII: ille contra omnia inter plures, sensim et pedetemtim it foras, nequem laedat. 5 Quadrigarius Annalibus: exercitu instructo pedetemtim milites ducere coepit. — Caelius Annalium + * *: ipse cum cetera copia pedetemtim sequitur. CALCES a calcando, quod est nitendo, dicta est, non a calci- trando; nam et de omnibus pedibus et [de] hominum et universorum 10 animantium dici potest. [nam sunt calces extrema pars pedum, terrae proxima.] Vergilius lib. V: ecce volat calcemque terit iam calce Diores. idem libro X: tollit se arrectum quadrupes et calcibus auras 15 verberat. SVBHGACLVM est quo pudendae partes corporis teguntur: dictum quod subtus ligetur. M. Tullius de officiis lib. I: scaenicorum qui- 29 Afranius Privigno |I 32 Afranius Fratriis || 2 I, 33, 120 || 3 Luc. 1. XXVII | 6 Quadrigarius Annalibus || 7 Caelius Annalium || 12 V, 324 || 14 X, 892 | 18 I, 35, 129. 29 Ed. add. Me; Afran. lun. — 30 iugum ditatis L, H^. — plus est G. — 31 quam in Bibbeckius; qua in H m. 1; quam L, H^, G. — com- mercatis G pr. L^. — consequite G. — 33 Fratris cdd. -— 34 interim; h. e. donec magis me insinuavero hominibus istis. — ad add. M. — accurro Lip- sius; occurro cdd. — ad cenam om. L. — caenam H, G. — 1 Pedetemtim; cf. pg. 33 idem l. — Pedetenoptim H^, G, Bamb. — cautae L^. — 2 isione ij. — vel haustum infra vel obscuratum pedepressim l. exempl. — 3 pede- temptimque G. — facienda Cic. — 4 ille; cf. d. r. m. 428. — it add. M. — foras Bouterwek. ; foris cdd. — 5 ledat L. — 7 caepit ifi. — Caecilius jj^^ Q_ _ Annalium M, annavi H^, Florent; a navi rell. (Annalibus Ald.; Annal. VI Spengelius). — coetera L, H^, Florent., G; caetera H^. — 9 cal- cendo L^. — dicta est M; dictae sunt v. {cf. comtn. in 114 fros). — 10 de inclus. M. — 11. 12 nam — prox. secl M. — Verg.; cf 257 calx; 414 volare. — lib. I iZi. — 13 volans cdd. h. I. — 14 sexto libro C. — 15 arrecto H^. — 17 S. e.; subligat lumtn H^; subligelum est L^. — quo; co H^. — 18 Men H^. — lib. I in mrg. add. H^; om. L. — scentcorum L^; schaenisorum G; scelicorum Hy^; id. 2 scenicorum. DE PROPRIETATE BERMONVM. I. 41 29. 30 M. dem mos tantam habet vetere disciplina verecundiam, ut in scaenam 20 sine subligaclo prodeat nemo. MEDIOCRITATEM medium dici voluit M. Tullius de officiis lib. I: eadem ratio est habenda vestitus, in quo, sicut in plerisque rebus, mediocritas optima est. — Lucilius lib. XXVII: paulo hoc melius quam mediocre; hoc minu' malumst quam pessumnm. 25 Terentius Andria: set tamen omnia haec mediocriter. Cicero Tusculanarum lib. III: ad haec mihi adferentur medio- critates. quae si naturales sunt, quid opus est consolatione? || 1 MODESTIAM a modo dictam M. Tullius auctor est de officiis lib. I: non hanc quam interpretamur modestiam; quo in verbo modus inest. ANTES sunt quadraturae: unde et antae dictae sunt quadrae 6 columnae. Vergilius Georgicorum lib. II: iam canit effectos extremus viuitor autes. CAMERVM, obtortum: unde et camerae, tecta in curvitatem formata. Vergilius Georgicorum lib. III: et cameris hirtae 8ub cornibus aures. 10 INMVNE dicitur sine ofticio, sine munere. Vergilius Georgi- corum lib. IIII: inmunisque sedeus aliena ad pabula fucus. M. Tullius Philippicarum lib. I: num inmunitates datae? DiRVM est triste, infestum, et quasi deorum ira inmissum. Ver- 15 gilius Georgicorum lib. III: 21 I, 36, 130 y 23 Luc. 1. XXVII || 25 I, 1, 32 || 27 III, 31, 74 || 1 I, 40, 142 y 5 II, 417 1 8 III, 55 1| 10 IV, 244 y 13 I, 1, 3 || 15 III, 468. 19 tantum L, H^. — in om. L, H^. — scenam L, JET, ; scbenam H^, G. — 20 sublieaclo L^; subligaculo cdd. Cic. — 21 Mediocritatem Quicherattts, Mediocritas cdd. — Men H^. — 22 ratio Cic, potio C. — vestibus cdd. — 24 ho L, H^. — malumst q. p. (p. iam Ald.) M; malum (malus prius H) quam ut opes summum cdd. — 25. 26 Andriam prim H; Andrias et L^; sed G, H^, sed et H^; et cdd. Ter. — 27 Tusculanorum X,. — lib. m. 2 add. H. — hic mihi adferunt cdd. Cic. — ad (praepos.) i,; at rell. — hae C pr. H^. — adf. i, , afF. rell. — 28 q: L^, id. 2 q. — 2 nam pro non L. — interpraetamur id. — vero cdd. — 4 et ante L^ , H^ , G. — 7 camere L^, H^. — 9 camuris v. ap. V. — hyrte G, irte (m. 2 irtae) H. — 10. 12 Im- mnne — immunisque C pr. L^. — aliaena H. — fagus L^. — 13 Filippi- carum H. — inmunitates ed. Bas.; immun. L^, H (immutates L^). — date L^, H. — 14 Dirum ; nullum novum l. in H. — est quasi X, ; quasi id. 2. — deorum immissum L^, H, G; d. inmissum L^, Bamh.; deorum ira inmissnm G in mrg.; dirum quasi deorum ira missum H in mrg. 42 NONIVS MARCELLVS 30. 31 M. priusquam dira per incautum serpant coutagia vulgus. et Aeneidos lib. IIII: ultricesque sedent in limine Dirae. M. Tullius de senectute: intellegi potest ex his fratribus, qui 20 in Adelphis sunt. quanta in altero diritas, in altero comitas! EXORDIVM est initium: unde et vestis ordiri dicitur, cum in- stituitur detexenda. Vergilius Aeneidos lib. IIII: quouam reginam ambire furentem * audeat adfatu? quae prima exordia sumat? 26 M. Tullius in Ortensio: perge, quaeso; nec enim impereite exorsus es. — Lucilius lib. XXVIIII: verum tristiH contorto aliquo ex Pacuviano exordio. Cicero Timaeo: difficillimum autera est in omni conquisitione ratiouis exordium. — Varro "Ovog Xvqccs: 30 qui fabularum conlocant exordia. INOPS dicitur sine ope et auxilio. Vergilius lib. VIII: res inopis Euandrus habebat. et Georgicorum || lib. I: l atque inopi metuens formica senectae. Terentius Adelphis: ferte misero atque innocenti auxilium; siibveneite inopi. 5 M. Tullius de officiis lib. II: nimirum enim inops ille, [et] si bonus est vir, etiamsi referre gratiam non potest, habere certe potest. 18 IV, 473 II 20 18, 65 || 23 IV, 283 || 26 M. Tull. in Hortensio jj 27 Luc. 1. XXIX II 29 Cicero Timaeo || 30 Varro "Ovoc Xvqkc || 32 VIII, 100 || 1 I, 186 || 3 II, 1, 1 II 6 11, 20, 69. 19 cultricesque L. — lumine L, fl^. — 20 cf. 100 diritas. — Men Hi. — intelligi H,. — 21 Adelfis cdd. — 25 adf. L^; aff. rell. — 26 Men Hi. — Hort. C pr. L^. — impereite M; imperate L, H^; imperite H^, G. — 27 est prius H. — 28 verum Me; virum cdd.; utrum lun. — 29 Timeo G. — difficillimum H^; ditficillimum L^; Hs ex corr.; dicit facillimum G, L^, item H^ auctore Onionsio, qui deinde in eo restitutum dicit difficillimum ; Hs^ diffacillimum. — 30 onos lyras cdd. — 31 colloc. G pr. L^. — 33 v. Aeneid. add. post exemplum ex Georg. I petitum praemisso item (om. L; sed cf. infra) libro VIII Xj, H^. sub item libro VIII lineola posita H^. — Euuandrus L^. — 2 senectutem {i. e. senectae. item) L^. — 3 Adelfis cdd. — 5 subveneite M; subveniente L, subvenite rell. — 6 Men m. 1 H. — II ed. Bas.; III L, H. — enim supra add. H^. — si Cic, etsi cdd. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 43 31 M. DEFRVDAEE significat fructum minuere vel per fraudem ali- 10 quid exquirere. Terentius in Phormione: 8uum defraudans genium conpersit miser. Plautus in Asinaria: ten 4go defraudem? cui ipsi nil est in manu, nisi quid tu porro uxorem defraudaveris? 15 SVDVM dictum est quasi sine udo, ut est aer post pluvias sere- nus et liquidus. Vergilius lib. VIII: arma inter nubes caeli regione serena per sudum rutilare vident. Plautus Milite: 20 cam sdlis radii esse olim, cum sudumst, solent. Lucilius lib. XXVIIII: nec ventorum flamina flando suda secundent. IRRITARE dictum est proprie provocare: tractum a canibus, qui cum provocantur irriunt. Lucilius Satjrarum lib. I: 25 inritata canes quam homo quam planiu' dicit. Terentius Phormione: .... inritor. Vergilius lib. X: irritatque virum telis et voce lacessit. 30 Sallustius Histor. lib. I: tunc vero Etrusci cum ceteris eius- dem causae, ducem se nactos rati, maximo gaudio bellum irritare. Lucilius lib. XXVIII: 10 I, 10 II 12 1, 180 II 16 VIII, 528 || 19 I, 1,2 || 21 Luc. 1. XXIX fl 24 Luc. 1. 1 II 26 V, 8, 39 II 28 X, 644 || 30 Sallustius Hist. lib. I || 32 Luc. 1. XXVIII. 10 in om. G. — Formione cdd. — cet. cf. pg. 117; 525 1. genium; de- mensum. — 11 sum Z/,, sumu id. 2. — defrudans L^, H^, G; ingenium L^, i/j. — confersit L, H^; conspersit i/^» ^> dissipavit. in quibusdam cod. legitur 'consparsit' mrg. H. — conparsit vel comparsit libri deter. Ter. — 12. 13 in — ego om. L. — in m. 2 del. H; om. G. — Asinari H^. — ten ego add. H^ , cum prius positum esset post defraude. — defraude L, H^, G, defi-ude H^. — cui ipsi; pronuntiandum cuipsi. — ipse H^. — nihil cdd. — 14 qui H^. — tum L, H. — defrudaveris Z/^, if, (in H pro u prius a). — 15 sine udo Guietus, semiudum v. — pluviam Bamb. — 20 cam {pro quam) M; cum cdd. — radit L. — esse Plaut. ; om. cdd. — sudus (s poster. m. 2 in ras.) est H; sudu est {corrupt. ex sudust) L, sudum est G; sudumst vel sudust libri Plauti. — solet C. — 22 secundet H,. — 23 cf. Donat. in Ad. II, 4, 18. — Inritare L^, prius H. — propriae L. — provocate Z»,. — 24 inriunt L,. — Lucil. ; cf. Luc. 1, 27 cum comment. — 25 irritata Non., G. — canes Charis. 100; 118; cane cdd. — de X litt. agitur. — 26 Formione cdd. — 27 irrito (inrito i,) id. — 29 hirritatque verum Z/, . — 30 Historiae L, H, Hist. ed. Bas. — tum docti. — Etrusci — ceteris Me, et posci — ceteri cdd. — 31 causam H^ . — nactus C, corr. Me. 44 NONIVS MARCELLVS 31. 32 M. Lucili, si in amore inritaris tuo. Plautus Amphitryone: irritabis crabrones, ^ 35 Varro Sesquulixe: omnes irritans ventos omnesque procellas. ABLEGARE est proprie alio mittere: dietum || a legatis, qui cum 1 legationibus mittuntur. Terentius Hecyra: aliquo mihist hinc ablegandus, diim parit Philiimena. ARCANVM dicitur secretum vel absconditum: quod quae in arcis 5 sunt celata sint et abscondita. Vergilius Aeneidos lib. IIII: solam nam perfidus ille te colere, arcanos etiam tibi credere sensus. et [Aeneidos] lib. I: longius et volvens fatorum arcana movebo. 10 TORMINA, genus morbi, dicti quod dolore torqueat. Cicero Tusculanarum lib. II: quamvis idem forticulum se in torminibus et in stranguria sua praebeat. — et quarto: itaque dicimus gravi- dinosos quosdam, quosdam torminosos. MoNVMENTi proprietatem a monendo M. Tullius exprimendam 15 putavit ad Caesarem Epistularum II: sed ego, quae monumenti ratio sit, nomine ipso admoneor. ad memoriam magis spectare debet posteritatis quam ad praesentis temporis gratiam. Vergilius lib. V: quem candida Dido 20 esse sui dederat monumentum et pignus amoris. 34 II, 2, 75 H 36 Varro Sequulixe || 2 III, 3, 54 || 6 IV, 421 || 9 I, 262 || 11 II, 19, 45 II 13 IV, 12, 27 || 15 M. TuU. ad Caesarem Epist. II || 18 V, 571. 32 libro m. 2 add. H, om. L. — 33 si ex se corr. H. — inritaris tuo M; irritarit (inr. L^) suo cdd. — 34 Amphitrione L, H, Amfitryone G. — 36 sesq: L, sesque H; ulixes L, H; sesqulixes G testante Schneidero. — 37 cf. odyss. V, 292 sq. — 1 propriae L^. — 4 hinc om. cdd. — Filumena (Fi- liumena L^) id. — 6 caelata L^, H, G, Bamh., caelato L^. — sint Quicheratus, sunt cdd. — abcondita L. — 9 et Aen. ; aetate neidos X, ; Aen. seclus. M. — 10 factorum G. — 11 Tormina QuicJieratus ; Tormines C, Torminae (ae in ras.) Bamb. — tormines; sic solent ponere, qui minus considerate locuntur nirg. H — torqueant L,^, G, if, (torqueat H^, sed deinde restitutum illud). — f. dicta q. d. torqueant. — 12 Tusculanorum Ly. — 13 straguria L^, H^; stransguria L,^, H^. — et quattuor L^^. — cet. cf. pg. 115 l. gravidinosi. — 14 quosdam add. docti; om. 0 et Gic. cdd. mel. — term. L^, H^ ; pars mel. cdd. Cic. — 15 Men H^. — 16 Cesarem L, H. — puto add. iuniorem; cf. comm. in 436 contemnere. — Epistularum M, epistula (epistola H^) C. — 17 memo- riam agis L prius; ma in ras. H^. — 21 esse viderat m. L. — monumenti H^. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 45 33. 33 M. RiVALES dicti sunt quasi in unum amorem derivantes. Teren- tius Eunucho: mil^s Thraso, 26 Pha^driae rivalis. GESTIRE significat laetum esse: dictum a gesticulis facilioribus. Terentius in Eunucho: Chaerea, quid est quod sic gestis? aut quid hic sibi vestitus quaerit? Vergilius Georgicorum lib. I: 3Q et studio iucassum videas gestire lavandi. INVOLARE est inruere, insilire, aut a volatu aut a vola, id est media manu, dictum. Terentius Eunucho: ut ego linguibus facile illi in oculos involem . . . . H 1 Lucilius lib. XXX: iade canino ori si ritu oculisque involem. PROPINARE a graeco tractum est: post potum tradere. Teren- 6 tius Eunucho: hiinc vobis comed^ndnm [et bibendum] propino ^t deridendum . . Ennius Satyrarum lib. III: Enni poeta, salve, qui mortalibus veraus propinas flammeos meduUitus. 10 PEDETEMTIM dicitur caute. Cicero in Verrinarum actione I: quae tamen a me pedetemtim cauteque dicentur. INSVLSVM, proprie fatuum, quasi sine sale. M. Tullius ad Caesarem iuniorem Epistularum secundo: sed ita locutus insulse 22 II, 3, 62 II 27 III, 5, 10 || 29 I, 387 || 32 IV, 3, 6 || 1 Luc. 1. XXX || 4 V, 8, 57 II 7 Ennius Satyr. lib. III || 10 7, 18 || 12 M. TuU. ad Caesarem iun. Epist. II. 22 Rivalis L^, Rivantes Bamh. — dirivantes id. — 23 Eunuco L^. — — 24 Traso X,. — 25 Faedriae cdd. — 26 gestaculis prius H. — fac; f. agilioribus vel lascivioribus. — 27 Eunuco />,. — 28 rersus metrum nondum sat expeditum, videturque gravior antiquitu^ et in hoc in sequ^ntibus duobus propagata interpolatio. — Cherea G, Cerea L, H. — aut quid sibi hic vestitus quaerit maior pars libror. deteriorum Ter.; quid (quidve Bembin.) sibi h. v. q. rell. — 80 labandi L^. — 31 cf. 128 id. l. — irruere C pr. L^. — 32 Eunuco L^. — 2 ori si add. M. — ritu supra rito scr. in cd. Fiechtiensi; et ita Aldus; rito (7.-4 greco J/, If. — 6 ita M; cdd. hunc vobis (add. hunc, sed m. 2 del. H) com. et bibendum et deridendum propino. — Bembin. hunc com. vob. prop. et diridendum; deteriores h. c. et der. vobis propino vel prae- bebo. — 7 Ennius; cf. 139 l. medullitus. — 8 Ennio eta selve C h. l. — 10 cf. pg. 29 l. pedetemtim. om. h. l. Bamb. — in Verrinarum (vel in Verrem) M, in Verrinis cdd. — II id.; corr. Me. — 11 cautequi H^. — 12 Insultum G. ~- 13 Epistolarum lib. II Quicheratus; epistula (epistola L^, H^) secunda C. 46 NONIVS MAECELLVS 33. 34 M. est, ut mirum senatus convicium exceperit. — et de oratore lib. II: ut nihil aliud eorum quam ipsa insulsitas rideatur. 15 IGNAVVM et SEGNE, torpidum, feriatum et sine igni. Vergilius Georgicorum lib, IIII: ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. et [Georgicorum] lib. III: en age, segnis 20 rumpe moras. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. II: in quo tua me pro- vocavit oratio, mea consecuta est segnis. — et de senectute: quae vitia sunt non senectutis, sed inertis, ignavae, somniculosae senec- tutis. 26 CALAMITOSVM dicitur malis et calamitatibus praegravatum. M. Tullius in Verrinarum Divinatione: et honoris amplissimi puto esse et accusare inprobos et miseros calamitososque defendere. SERIVM, triste et quasi sine risu. [M.] Afranius Privigno: non 6go te novi tristem, saevum, s^rium? 30 Plautus Amphitryone: nunc quidem praet^rnos || nemost: dic mihi verum s^rio. i INTERPOLARE cst inmittere et interponere et novam formam e vetere fingere. M. Tullius in Verrem actione II: ^aliquid demendo, mutando, interpolando.' — et est tractum ab arte fullonum, qui poliendo diligenter vetera quaeque quasi in novam speciem mutant. 5 Plautus Amphitryone: illic homo me interpolabit meumque os finget ddnuo. 14 II, 54, 217 II 17 IV, 168 Ij 19 III, 42 || 22 Cicero ad Caesarem iun. lib. II II 23 II, 36 II 27 21, 70 || 29 Afranius Privigno || 31 If, 2, 225 || 3 I, 61, 158 II 6 I, 1, 161. 14 convitium l?i. — 15 deorum L, H^. — ipsam H^. — 16 cf. 386 segne. — et segne ed. Bas.; est s. L, H, Bamb. — piito et quasi sine. — igne if,. — 18 pres. H, — 19 et om. L^. — Georg. secl M. — IIII cdd. — 22 II libro edd. — provocavit ed. a. 1476; provocabit cdd. — 23 signis L^, H^. — 24 inertis Gic, incertae (incerte L^) cdd. — ignave X,. — 26 calamitas, quod calamos atterat mg. G. — calamitalibus L. — 27 Verinarum H^; puto in Verrem. — 28 improbos H. — 29 risumen H^; risum id. 2; et ita L^ {2 risu m); risu. M. ed. Bas. — fuit haud dubie olim risum. — M. del. Quiche- ratus. — cet. cf. 409 l. triste. — 30 saevum Stevechius, servum cdd.; eadem varietas script. ap. Hor. c. I, 35, 17. — 31 Amfitreone L, Amfitrione H, Amfitryone G. — 2 immittere L.^, immitere H^, intermitere id. 2, intermit- tere G in mrg. — 3 evertere H^, P; sed in illo restitutum e vetere. — 4 fullonum QuicJieratus , fullonia cdd. — 5 veterem If,. — in add. H^. — 6 Amfitryone G, Amfitreone H^, Amfitrione H^, L. — 7 illuc L, G; de H nihil notatum. — interpolabit ed. Bas., v.; interpolavit L, H. — os finget; offiuget prius H. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 47 34. 36 M. EVERRICVLVM genus est retis piscatorii, a verrendo dictum, vel quod trahatur vel quod, siquid fuerit piscium nactum, everratur. 10 ab hoc M. Tullius Verrinarum lib. V, de signis: quod umquam, iudices, huiuscemodi everriculum ulla in provincia fuit? DiVARiCARi [dictum] est distendi, dictum ab his qui vitio na- turae ita sunt pedibus discretis, ut eos in diversum habeant sepa- ratos. M. Tullius de signis: Sopatrum, hominem [summum] domi 15 nobilem, summo magistratu praeditum, divaricari ac deligari iubet. VACCILLARE est trepidare vel cum lassitudine niti, a senibus, qui sint aevo defessi atque ad sustinendam lassitudinem baculo tarditatem levent. M. Tullius Philippicarum lib. III: in Galliam mutilatum ducit exercitum, cum una legione et ea vaccillante. 20 PRAESTRINGERE dictum est non valde stringere, eludere. Plautus in Milite glorioso: praestringat oculorum aciem in acie hostibus. Lucilius lib. XXX: praestringat [oculorom aciem in acie hostibus] splendore micanti. 1 M. Tullius de senectute: voluptas rationi || inimica est, meutis, ut ita dicam, praestringit oculos nec habet ullum cum virtute commercium. — Varro Andabatis: non mirum si caecutis; aurum eftim non minus praestringit oculos quam 6 noXvg axQatog. — 10 IV, 24, 53 B 14 IV, 40, 86 y 18 III, 12, 31 || 21 1, 1, 4 || 23 Luc. 1. XXX II 1 12, 42 II 3 Varro Andabatis. 8 piscatorii Ald., piscatorium cdd. — 9 vel siq. m. 2 add. quod, H. — natum everrat cdd. — 10 ab hoc M, ad hoc v. — 11 iudices ed. Bas., V.; iudex L, H. — 12 Divarricari H^. — dictum secl. M. — vitium L, Hy. — 14. 15 s. secl. M; s. d. n. om. L; summo m. 2 add. H. — ho- minem cum domi nobilem tum s. m. pr. cdd. Gic. — praedictum Z», ; pre- dictum, sed eras. c H. — divarricari Ho. — delicari L, H^. — 16 Vaccillare L, prius H; Vacillare H post ras., G, lU vid. — est om. G. — nati Hy. — 17 ad om. L, G. — bac; cf. comm. in 78 l. bulga. — 19 reg. X,. — vaccil- lante G (vacillante rad. fact. H). — L, fratrem exspectat add. Gic. — 20 cf. pg. 373 l. praestringere. — Prestringere L^. — eludere M; et lau- dere i, ; et laudare L^; in mrg. add. -p; et plaudare, del. plaudare et in mrg. adscr. m. 2 cladere H; et claudere G; et plaudere Bamb. — 21 cf. pg. 373 l. m. — 22 prestringat L. — in aciem L, H^. — in acied Ritschelim. — 24 ita M; praestringant (ita v. cd. eius) oculorum aciem splendore micanti Dousa pater, f recte; prestringat i,. — in post hostibus add. L, H^. — 1. 2 ita Non.; Gic. impedit enim consilium voluptas, rationi inimica est, mentis e. q. 8. — volumtas i, ; voluntas id. 2. — prestringat L, praestringat H^. — 3 comuercium i,. — caecuttis H^, G. — ^ prestringit L, H. — TtoocvcavyiQa- Toc (o in init. add. G, HJ C; corr. Turneb.; cf. Menandr. Monost. 420. 48 NONIVS MARCELLVS 35 M. Cicero de fato * * * et de finibus bonorum et malorum lib. IIII: 5 aciem animorum nostrorum virtutis splendore praestringitis. ANGINA, genus morbi, eo quod angat; et graece synanche ap- pellatur. Lucilius lib. XXX: insperato abiit; quem unaangina sustulit hora. ARQVATVS morbus dictus, qui regius dicitur, quod arcus sit 10 concolor, de virore vel quod ita stringat corpora ut in arcum ducat. [quod] Lucilius lib. XXX: nos esse arquatos? surgamus, eamus, agamus! Varro Eumenidibus: nam ut arquatis et lutea quae non sunt et quae suut lutea videntur; sic insanis sani et furiosi videntur 15 esse insani. PRIVVM est proprium uniuscuiusque; unde et res privata. Lucilius lib. XXX: culcitulae accedunt privae centonibu' binis. idem: abdomina tunni .... priva dabo. NVGATOR, nugas, turbator. Lucilius lib. XXX: quo me hoc tempore nugator cognoscere non vis? FORAMINA quasi diminutive a foribus dicta, Cicero Tuscu^a- 25 narum lib. I: nam nunc quidem, quamquam foramina illa, quae 5 Cicero de fato || 5 IV, 14, 37 || 8 Luc. 1. XXX || 12 Luc. 1. XXX || 14 Varro Eumenidibus || 18 Luc. I. XXX || 20 Luc. 1. I || 2.3 1. XXX || 26 I, 20, 47. 6 lib. IV V., ed. Bas.; libro secundo H, L^, liber secundus id. 1. — 6 prestringitis Xj. — 7 ngina G, in quo et alibi aliquando omissa initialis lemmatum littera. — grece L. — cvvccyxrj docti, synantea L, jff, , synancea H^, synanca G. — 9 cf. comm. in Luc. XXX, 34; abiit lun., abit cdd.; obiit docti {praecedit o). — anguina G; cet. conf. comm. Luc. l. m. — 10 gn arcuatus Bamb. in ras. — arcus sit Bamb.; f. olim fuit: q. arcus, quae graece dicitur t^ic, sit c. — 12 quod del. lun. — Lucilius lib. XXX Kettnerus observ. crit. in Varr. scripta et glosaria latina pg. 16; Schmidtius pg. 70; Lucilii v. iam agnovere Bentinus aliique. — 13 surgam Bamb. — 14 et lutea quae cdd. 549 s. V. luteus; et uterque id. h. l. — 15 et om. L. — ante quae c, ut vid., scriptum in L, sed statim delet. — 18 lib. om. L, H^. — 19 culcituae L, H^; cultitnlae prius G. — accendunt L, H. — 20 idem; lib. I; cf. pg. 159 l. priva; Gell. X, 20. — 21 tunhi G. — 22 advenientibu' priva dabo Lucil. — da supra add. in G. — 23 nugis C, Bamb.; sed H in mrg. nugas, turbans aliquam rem; nugas Quicheratius ; a nugis Me. — tubator G (nugitur pro nugis turbator Z,). — Luc. lib. XXX om. L. — 24 quo (vel quei) M; quam cdd. — 2.5 dimminutive L. — toribus L^. — Tusculanorum L,. — 26 quan- quam C pr. L^. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 49 35. 36 M. patent ad animum a corpore, callidissimo artificio natura fabri- cata est. DiscERNTCVLVM, acus quae capillos mulierum ante frontem di- 30 vidit: dictum a discernendo. Lucilius lib. XXX: euplocamo digitis discerniculnmque capillo. FRATRVM proprietatem Nigidius acutissime || dixit: frater est, 1 inquid, dictus quasi fere alter. SVBPLANTARE dictum est pedem subponere. Lucilius lib. XXVIIII: subplantare ainnt Graeci. 5 M. Tullius de officiis lib. III: contendere debet, quam maxume possit, ut vincat; subplantare eum quicum certet aut manu pellere nullo modo debet. cosiVGARE, copulare, dictum est a iugo. Lucilius lib. XXVIIII: quam rai ille quantumst inter humanum genus 10 feriimque interse couiugat, communicat! FENESTRAE a graeco vocabulo conversum est in latinum, ano Tov tpaCviiv. Cicero Tusculanarum lib. I: non eas partis, quae quasi fenestrae sunt animi. EMVNGi ex manifesta significatione manat. Luciliuslib.XXVIIII: 15 in me illis spem CRse omnem, quovis p6s8e me emungi bolo. Terentius: ^munxi argent6 senem. 30 Luc. 1. XXX y 32 Nigidius || 3 Luc. 1. XXVIIII | 5 lll, 10, 42 || 8 Luc. 1. XXVUII II 12 I, 20, 46 H 14 Luc. 1. XXVIII || 16 IV, 4, 1. 27. 28 animum Cic, animos cdd. — fabricata est L^; fabricatur i,, G, H,; fabricatu i7,. — 30 dictum ed. a. 1476; dicta cdd. — ad If,. — 31 di- ligitis G. — capillos if,. — supplendum ut puta aptat. — 32 cf. Gell. XIII, 10. — 1 inqiiit G, H,; inqui H^. — 2 Swpplantare L.^, H, Bamb. — sup- ponere L,, G; supra ponere H^, id. 1 supponere. — 4 snpplantare L^. — Graeci vtiocxbU^siv dicunt edd. ante Me; quae verba a Quicheraio adiecta ad Nonii letnma. mihi tamen videntur tradita, quae apte vel in trochaicos vel in iambicos quadrant numeros, liabere sat bene. nec enim improbnbile est a Lu- cilio, qui non minus quam Ennius et Cato sermonem ditavit latinum, fictum vocabulum illud ad exemplum Graecorum idque eum ipsum professum. — 5 maxime i,. — 6 supplantare L^, H^. — certe L, G, H^. — % coniugare Passe- rat.; coniungere cdd. — 9. 10 mi ille M, mihi cdd. — in i/,. — rerumque C; corr. Me. — h., f. genet (h. pro hominum). — coiiingat Bentin.; coninngat cdd. — 11. 12 greco L, H. — inih xov (paCvsiv v.; apo tu iininio C. — Thusoi- lanorum />,. — non aes L, H^. — 13 sint cdd. Cic. — 14 cf. 103 emungere. — 15 in me illis lun. in Erratis, Carrio, alii; in mellis cdd. — possem eraungi volo id.; corr. Carrio. — 16 Terentius v.; ter C. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvelleb. 4 50 NONIVS MARCELLVS 36. 37 M. ADGLOMERARE, inplicare, coniungere; dictum a glomere. Ver- gilius Aeneidos lib. II: et lateri adglomerant nostro. 20 COLLARE est vinculi genus, quo collum adstringitur. Lucilius lib. XXVIIII: cum manicis, catulo coUareique, ut fugitivum, deportem. DEPILATI dictum rarefacti. Lucilius lib. XXVIIII: 26 'Gnato, quid actumst?' — 'd^pilati omnea sumus.' EXCVRIARI, curia excludi. Varro Hippocyne: Apollonium ideo excuriant, quia nihil habebat. PENSVM significat exaequatum, quod sine inclinatione sunt quae penduntur. Lucilius lib. XXVIII: 30 nil parvo huic pensi. haut litteraa doceas Intnm. || AQVA INTERCVS, hydropum morbus; quasi aqua inter cutem. l Lucilius lib. XXVIII: aquam te in animo habere intercutem. M. Tullius de officiis lib. III: siquis medicamentum cuipiam de- derit ad aquam intercutem. 6 MALTAS veteres moUes appellari voluerunt, a graeco, quasi fiaXd^ttxovg. Lucilius lib. XXVII: insanum vocant quem maltam ac feminam dici vident. MONOGRAMMI dicti sunt homines macie pertenues ac decolores: 19 II, 341 II 22 Luc. 1. XXVIIII || 25 1. XXVIIII || 27 Varro Hippocyne 30 Luc. L XXVIII II 2 1. XXVIII || 4 III, 24, 92 || 7 Luc. 1. XXVII. 18 Adglomerare />,, Ho^; Aggl. rel. — inplicare Z/,, Bamh.; impl. rel.; applicare Quicheratus. — 19 id eneidos L^, in aeneidos id. 2; G; aeidos H. — id. lib. secundo. — 20 agglom. L.^, H; aglom. G. — 21 quod Bamh. — asstr. L^; astr. H; adstringit (it in ras.) Bamb. — 22 XXVIII H. — 23 collarique lun.; collareque cdd. — 25. 26 puto Dispalati; nisi n. N. — dici- tur Bamh. m. 2. — Gnatho Me, nato cdd. — 27 'Jnnocvvr] lun.; sed cf. Gell. III, 18, 5. — Appollonium (Appollonio iZ,) C. — 28 qua X,. — post nihil a litt. erasa in H. — 29 non l. nov.in L. — 30 XXVIII ed. Bas.; XX. octavo L, H. — 31 nil parvo {i. e. puero) huic M, nihil parvi ac cdd. — haut M, uti cdd. — littera id. (litera //,); litteras Gerlachius. — lutum de homine dictum, ut ap. Plautum. — 1 non l. nov. in L; om. Bamh. — est hydropum II; est deinde deletum, sed rursus restitutum. — aquam cdd. — 3 cf. comm. Luc. XXVIII, 18. — te om. G. — alnimo prius H. — 4: cf. 345 medicamentum. — 6 altas G; Multas Bamb.; Malthas ed. a. 1476. — greco L, H. — 7 fial- ^ayiovs ed. 1476 {iiaXayiov c^ al.), malacus cdd. — 8 multam G. — vident Tur- nebus, videt cdd. — 9 onogrammi G. — maeiae pertenuaes prius H. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 51 37. 88 M. 10 tractum a pictura, quae priusquam coloribus corporatur, umbra fingitur. Lucilius lib. II: vix vivo homini ac monogrammo. et XXVII: qna^ pietas? monogrammi quinque adducti pietatem vocant! 16 PORTORIVM dicitur merces quae portitoribus datur. Lucilius lib. XXVII: facit idem quod illi qui inscriptum e portu exportant clanculum, ne portoriiim dent. INPERTIRE est participare et partem dare. Lucilius lib. XXVII: 20 qufbu' potest, inp^rtit. Novius Decuma: si igndtis inpertibis, fient facilins. M. Tullius de re publica lib. V: quod molestiis senectutis suae vestras familias inpertire posset. — et ad Hirtium lib. V: et quo- 25 uiam, ut boc tempus est, nihil habeo, patriae quod inpertiam. SEDVLO significat sine dolo. Lucilius lib. XXVII: salutem fictis versibus Lucilius, quibu' potest, inpertit totumque h6c studiose et s^dulo. M. Tullius de finibus bonorum et malorum: sedulo, inquam, 30 faciam; sed 'fortuna fortis': quare conare, quaeso. 1 SCRiBTVRARios veteres, quos nunc tabularios || dicimus, dici vo- luerunt, quod scripturis et commentariis onmia vel urbium vel provinciarum conplecterentur. Lucilius lib. XXVI: public^u' vero ut Asiae fiam scripturarius. 11 Luc. 1. 11 |[ 13 L XXVII II 16 1. XXVII I| 19 1. XXVII || 21 Novius De- cuma II 23 M. TuUius de re publica L V || 24 ad Hirtium I. V H 26 Luc. 1. XXVII II 29 III, 4, 16 II 3 Luc. 1. XXVI. 10 tract (tum ras.) um H. — 12 viyo Hy,- vino G. — monogramo L. — 13 vicesimo VII C (viginti VII />,). — 14 piaetatem H^. — 17 f. quod i. — scriptnra if,. — clamculum i,. — 18 portitorium L, H^. — 19 Im- pert.ire C pr. L^. — pariem Z-,. — Lucilius (Lucins H); cf. sequens l. et 308 l. fingere. — 20 impertit L^, G. — 21 Nobius i,. — Decyma IT,. — 22 ignotis pro ignaris, ut vid. — impertibis Me, inpertibus (imp. L.^) cdd. — flent id.; tient Bibbeckius. — 23 molestis C; raolestias Me. — 24 vestras Quicheratu^, vestris cdd. — impertire C pr. i,. — Hircium L, H. — 25 ut ac C; ut hoc v. — abeo H^. — impertiam G pr. L^. — 26 Sedulo v.; Sedulum cdd. — XXVI H,. — 27 factis L, H,. — 28 imp. C jpr. i,. — 30 fortis V. {cf. Ter. Phorm. I, 4, 25 fortis fortuna adiuvat); toriis C (toris fl,). — 1. 2 Scripturarios cdd. pr. i,. — voluemnt Quicherattts ; volunt cdd. — scrip- turiis Z(,. — 3 propinciarum i,; provintearum H^. — compL C pr. i,. — Luc; cf. 351 l. mntare. — 4 publicanum vero C (publica numero if,; publi- canus V. leg. 351). — fiam cdd. 351; fiam ut h. l. 4* 52 NONIVS MARCELLVS 38 M. VERSIPELLES dicti sunt quolibet genere se eommutantes. Lu- 5 cifius lib. XXVI: ad libertinus Tricorius, Syrus ipse ac masticias, quicnm versipellis fio et quicum conmuto omnia. Plautus Amphitryone: . versipellem s^ facit, quand6 lubet. 10 CONBIBONES, conpotores, a bibendo dicti. Lucilius lib. XXVI: quandoquidem res periit magnis conbibonum ex copiis. CAPITAL dictum est capitis periculum. Plautus Menaechmis: numquam h^rcle efifugiet, tametsi capital fecerit. Lucilius lib. XXVI: . 16 facile deridemur: scimus capital esse irascier. CLANDESTINO est abscondite. Lucilius lib. XXVI; ad enim dicis. clandestino tibi quod commissum foret, neii muteires quidquam neu mysteria ecferres foras. IDIOTA a graeco tractum, inutilis; quasi sibi tantum, non pluri- 20 mis utilis. Lucilius lib. XXVI: quidnei tu idem inlitteratum me atque idiotam diceres? EXPIRARE dictum est vel ab spiritu eflFuso vel ab spiraminibus. Lucilius lib. III: exspirans animam pulmonibus aeger agebat. 26 6 Luc. 1. XXVI II 9 prol. 123 || 11 Luc. 1. XXVI || 13 f, 1, 16 || 15 Luc. 1. XXVI II 17 I. XXVI II 21 1. XXVI II 24 1. III. 7 ad C. — Tricolins H^; tricosus Scah, sine causa. — Sirus cdd. — iste ed. a. 1476. — ad cdd.; ac Scal. — mestitias (pr. majst.) Hi; mastigias V.; f. maBticia, ut masticias sit a librariis scriptum propter praecedens ad. — 8 comm. L.^, H^, G. — 9 cf. pg. 41 1. tergiversari cum comment. — Amfitreone i, , Amfitrione L^, H, Amfitryone G. — 10 ita a4d. ap. Pl. — versipelkt prius H — 11 Combibones cd. Palatin. testante Quicherato, v.; convivonea L^, H^; Conviviones -L, ; onviviones G; Conbiviones H.^. — comp. C pr. L^. — dicit iZj. — 12 res periit Quicheratus, M; repperi cdd. {prius M in textu re- perti). — combibonum v.; convivorum cdd. — 13 Menechmis C. — 17 Clam- destino I/j ; Bamh. — Luc; cf. 249 1. committere, credere. — 18 at C pr. ij. — dixi vel dixti. Dousa pater. — clamd. />,. — 19 mittere h. 1. cdd. — quicquam G, quiquam L^, H — misteria G. — ecferret L, H^. — 20 ita M; Idiotas V. — greco L, H. — inutiles H^, G. — sibi non tantum (non del. m. 2) L. — plurimis; f. pluribus. — 21 utiles C pr. H^. — 22 quidnei tu M; quidni et tu (et tu add. H^) v. — 23 Exspirare Bamh. — a IJ. — spiratu ijT,. — 24 Luc; cf. 279 l. deponere, desperare. — 25 expirans L^, G; ex- alans cdd. 279. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 53 38. 39 M. idem XXVI: . . . . lit, si eluviem facere per ventrem velis, sudor se omnibus distento corpore expiret viis. ELiMiNAKE, extra limeu eicere. Pacuvius Doloreste: 30 libi illic est? me miseram! quonam clanculum se eliminat? Pomponius Conca: 1 vos II istic manete: eliminabo extra aedis coniugem. Enuius Medea exule: antiqua erilis fida custos corporis, quid sic te extra aedis exauimata eliminas? 6 Accius Meleagro: timide eliminor, cum clamore simul ac nota vox ad aures accidit. INCOXARE, in coxam sidere. Pomponius Paunuceatis: neque interim cacandi causa umquam usquatn incoxavi nate. 10 CONDEPSERE, conmiscere, a graeco tractum. Homerus Odyssia: KrjQOV dsipfiaag [isUridsa. Pomponius Nuptiis: partem insipavi, contusi, condepsui. DARE viTio dictum est vituperare, tamquam culpae vel displi- 16 centiae. Terentius in Andria: 26 Luc. 1. XXVI II ?9 Pacuv. Doloreste || 31 Pompon. Conca || 2 Ennius Medea || 5 Accius Meleagro || 8 Pomponiua Pannuceatis || 10 XII, 48 || 12 Pom- ponius Nuptiis || 15 prol. 8. 26 cf. 103 l. eloviem. — 28 sudor se M, curare v. — f. expirat. — vis cdd. — 29 cf. 293 l. elirainare. — 30 cf. 292. — clanculum se Bergkiits (se iain Hermannus) clam clam el. (292 clamor elim.) cdd. — 31. 1 cf. 292 concavus L, H^. — uianete, el. v.; manete limiuabo L, manet eliminabo H, G h. l; 292 C. — 2 cf 292. — Ennium L^; Euius H^. — et ea L, H^. — 3 antiquerilis W. — corporis cdd. 292; h. l. H^, G; foris H^, L^; poris L^. — 4 sic te — exaniiiiata v.; sit — examinata cdd. l. utroque. — eliminas V.; elimina cdd. h. l., eliminat 292. - 6 timide (tiniida Bibbeckius) el.; ti- mide lira. L^ h. l.; tum ut deliminor H^ ; tura ut elira. L.^, H^, G; tim. el. cdd. 292. — 7 cum add. M. — S f. a coxa lemmatis in fonte Nonii ductum erat initium. certe quae secuntur usque ud Verminatim alphabeti ordine pro- cedunt. — 9 candida causa H^, G. — usquam add. M.; causa cumquam i. n. Ribbeckius. — incoxamvi n. L^ , H^ , G (incoxam cunate Gs; natae H). — nates N. Faber; natem Bibbeckius; nate legit certe Non. — 10 cf 99 depsere. — commiscere C pr. L^. — greco L, H. — oraerus L^. — odyssea G. — 11 L KSQOvacvsacssairiasa; H^ Y.SQOvacvsacosairiasa ; id. 2 post s alt. add. c, ex o inseq. fact. c. — 13 patem L^. — insipavi lun.; insipui v.; fuit qui coniceret patel- lae insipui. cet. cf. Fest. 105; 310. — contusi Hildebrandius in Arnob. V, 29; coDclusi cdd. — condempsui G. — 14 tta M; Vitup. d. e. vitio d, cdd. — ap- paret h. l. initium esse debere a dare viLio, cum ob ord. alphab. qiiem supra no- tavi, tum quod omnino vituperandi voc. non egebat explicatione, adeoque adhibita 54 NONIVS MARCELLVS 39. 40 M. nunc quam rem vitio dent, quaeso, animo adt^ndite. et in sequentibus: id sti vituperant factum. lectum est autem et vitium dare, hoc est unicuique rei cul- pam applicare; sed hoc in incertae auctoritatis scriptoribus in- 20 venitur. ORDIRE est promere, incipere. Accius Amphitryone: 'non parvam iam rem ordibor.' — 'ne retice, obsecro.' Afranius Suspecta: 'tamen a minimo ordire oportet haec me.' — 'pausa paululum!' 25 PILARE dictum est, ut plumare, pilis vestiri. Afranius Con- pitalibus : praeterea nunc corpus meum pilare primum co^pit. Novius Exodio: pati dum poterunt: antequam puga^ pilant. 30 POPVLARE significat populi amorem conciliare: unde popu- lares dicti de uno populo amici. Pacuvius Chryse: atque, ut promeruit, pater mi patriam populavit meam. Terentius Phormione: amicns summus m^us et popularis Geta. || 35 RABERE dictum est a rabie. Varro, idem Atti quod Tetti: i quid est? quid latras? quid rabis? quid vis tibi? * 17 prol. 15 II 19 cf. commentar. || 22 Accius Amphitryone || 24 Afranius Suspecta || 26 Afranius Compitalibus || 29 Novius Exodio || 32 Pacuvius Chryse || 34 I, 1, 1 II 1 Varro, Idem Atti quod Titi. elocutione multo rariore. — tamquam L, Bamb., tanquam H, G. — 16 num- quam H. — attendite C pr. L^. — 18 id isti C pr. L^. — vituperent G. — 19. 20 credunt hic respici ad Gell. XI, 13, 10, ubi deter. cdd. non ut C. Graccho vitium darem. — regi prius H. - applicare v.; amplicare L^, G^ ; anplic. L^, H^ (amplificare H^, G.^). — incerte L^, H. — hauctoritatis prius H. — 22 Or- dire L, G, gl.; Ordiri Banib., H^ (m. 2 Ordire, sed deinde restitutum illud). — promere M (exponei-e Quicheratus); ponere cdd. — Amphitrione L,^, H, Am- phitrone L^, Amfitryone G. — 23 iam add. M. — /'. ordibo. — 25 a mi- nimo Buechelerus, M; animo cdd. — ordiri H^. — me oportet Vrbin. 307. obportet H^ . — haec add. M. — pausa Both.; paula cdd. ; ef. Pl. Trin. 187. — 26 pelis Ivj ; pillis H^. — Comp. G pr. L^. — 28 cepit H^. — 30 potuerunt if,. — pugae {nvyaC) libri Merceri; puge C. — 32 Chryse Ald.; gresse C. — 33 mihi cdd. — 1 rabiae i,. — anti G. — quot C pr. H^. — tetti (tecti H^) cdd.; Titi (Titii lun.) v.; Tetti M. Hertzius comm. in Gell. III, 16, 14, qui recte notat, numquam apud iurisconsultos Attium et Titium, qui ibi ali- quando fictarum personarum vices agunt, memorari una. — inepte quidam de tragicis poetis cognominibus cogitarunt , cum praesertim Accius audiat tragi- cus, non Attius; receptam autem lect., quae Gellianis quoque libris adseritur, in quibus tetio, tecio, teti legitur, etiam allitteratione magis commendari quam alteram bene monet Hertzius. — 2 lateras G; blateras Ald., al.; minus recte. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 55 40 M. Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria: rabere se ait. 5 SVPERSEDERE, mittere, aspemari, quasi sine voluntate et con- silio sedere. Turpilius Paedio: ut ille hac sese abstineret, ego snperfiederem nuptiis. Plautus Epidico: 'supersede istis rebu' iam.' — 'tu ipse, ubi lubet, finem face.* 10 Sisenna Hist. lib. HH: de virtute eorum accussanda proloqui supersederunt. TiNTiNNiRE dicitur sonare: unde et tintinnacula sunt appel- lata. Afranius Vopisco: tintinnire ianitoris inpedimenta audio. 16 Nigidius lib. XVIH: itaque aiere in saliaribus Albanus Hintin- nat', id est: 'sonat'. VEKMiNARi positum torqueri, a vermibus, quod facile se tor- queant. Pomponius Hirnea Pappi: 'd^cumus mensis dst cum factumst.' — 'ita fit, ita semper solet: 20 d^cumo mense demnm turgens verminatur, parturit.' CANATIM, SVATIM, BOVATIM, cauum et suum et boum genere. 3 Caecilius Hypobolimaeo || 6 Turpilius Paedio || 8 I, 1, 37 || 10 Sisenna Hist. IV II 13 Afranius Vopisco |j 15 Nigidius 1. XVHI | 18 Pomponius Himea Pappi. 3 Cecilius C. — Hipobolimaeo trastrabia L, Hipobolimaeo trastrabria H, ; id. 2 cum G Hipolimaeo rastrabia. cf. comm. in pg. 16 l. lactare. — 4 rebere L. — agit H. — 5 Supersidere ^,. — mittere, aspemari, quasi sine M ; manere, perseverare quasi in cdd. — volumtate i,. — 6 sidere cdd.; sed sideretur filius L^ (sideretur Bamb., qui seq. otn.). — Pedio C, ut saepe. — 7 i. ac H. — supersid. if,. — 8 Aepid. H. — 0 superside H^. — faces If,. — 10 isenna H^. — Hiist i, ; Historia IZ,; Historiarum uterque m. 2; Hist. ed. Bas. — accussanda H^, accusanda rell. — proliqui L, Florent. m. L — 11 supersiderunt iZ,, FL m. 1. — 12 ui nos, Bamh.; G; H^; Cintinnire L, Tin- tinire H^ . — tinam (mutat. in tinani) tinacula L, ; tintinacula H^ ; titinna- cula G (titinnabula Pius ed. a. 1511). — 13 Vobisco Z/,. — 14 cf. Fest. 364 s. l. tintinnare, ubi male ostiarii imp. tintinnire audio. — tintinire H, titin- nire G. — imp. C pr.L^. — 15 .aere (ex aere Ald.) Corssenus de origin. poesis Romanae pg. Sl ; ex re cdd. — in in L, H — Albanus Lips. Antiq. lect. V, 14; Corssenus; qui recte de Salio pidetur intellegere, non ut Lips. de monte; adtanus (aptanus H^) cdd. — tintinat H, titinnat G. — 16 id est sonat suspectat Quiclteratus ; sed cf. pg. 21 s. l. quiritare comm. ad eiusdem Nig. verba. — 17 Vermrnare — torquere Bamb. — facele H^. — sedorque- ant H^. — 18 hyrnea G. — 19 decimus (detimus IZ,) C. — qaenses X,, — 20 decumome se L; decnm omnes se H^. — demun L, H^, demon H^. — 21 Canatur H^. — bomatim i,, Bamb.; boatim gl. — bovum (L) H^, G; boum Hi, Bamb.; item L testante Gerl. 56 NONIVS MARCELLVS 40. 41 M. Nigidius Conmentariis grammaticis : sunt etiam adsimulanter dicta haec: canatim, suatim, bovatim; quae ab animalibus sumuntur. COSSIM dictum quasi coxim. Pomponius Porcaria: sciunt hoc omnes, quautumst qui cossim cacant. 25 INFABRE, foede; ut est adfabre, pulchre, Pacuvius Niptris: barbaricam pristim siibinis nostris optulit, nova figura factam, conmissam infabre. || SAEPIVNT significat tenent, inpediunt, dictum a saepibus, quae l obiectae iter cludunt; unde et Circus Saeptum dicitur. Afranius Materteris: perii! lacrimae linguam saepiunt, STICMATIAS veteres punctos [in] notis dici voluerunt. M, Tul- 5 lius de officiis lib. II: o miserum, qui fideliorem et barbarum et stigmatiam putaret quam coniugem! RESERARE, aperire: a sera dictum, qua remota valvae patefiuut. M. Tullius de officiis lib. II: nec ita claudenda est res familiaris, ut eaui benignitas aperire non possit, nec ita reseranda, ut pateat 10 omnibus, Vergilius lib, VIII: non secus ac siqua penitus vi terra dehiscens infernas reserat sedes. ABVNDARE, supra moduni ali, adcrescere. Vergilius Georgicorum lib. IIII: 15 22 Nigidius Comment. gramm. || 24 Pomponius Porcaria || 26 Pacuvius Niptris II 2 Afranius Materteris || 6 II, 7, 25 || 9 II, 15, 55 || 11 VIFI, 243 || 15 IV, 139. 22 Commentariis grammaticis docti; commento L.^, H,^, G; conmon L^, comment If,; grammo L, H; grammatico ed. Basil. — adsimultanter H^, adsimutanter L, adsimulantur G. — 23 botim L^. — 24 Cuossini H^. — id. quoxim; coxum L. — Procaria H^. — cct. cf. Gell. XVIII, 6, 6, uht Porce- tram fuisse titulum dicitur. — 25 hoc sciunt cdd.; corr. Guietus, Bothius; hoc scibunt BibbecMus. — qua tum (prius ciun) H. — quoxim H^. — 26 In- fabrae L^. — fede H, G, Bamb. — adfabrae L^; affabre Xj,, H^, Bamb.; afabre H^, G.' — pulcre H^. — Nyptris Ald.; Niptra cdd.; iia semper id. pr. pg. 222 1. specus, ubi legitur Accius Niptris. illud utrum Nonii an librariorum vitio evenerit liaud facile discreveris. — 27. 28 cf. 248 conraittere, effigiare. — pristim; pristem Quicheratus; pestem cdd. l. utroque. - sibunis; cf. not. ad 248 l. m.; hic cdd. navibus. — optum L, obtnlit G. — factum {prius factani) omnis sam H^ (commissam L.^, H^, G). — 1 Sepiunt H. — segnificant H^, significant L^. — imped. cdd. pr. i,, Bamb. — sepibus H^ G. — 2 cludent L, Hf. — et Ciicus Saeptum M; et circum septum C (ea et jLj); haec et circum septum Bumb. — 4 sepiunt H, G. — 5 f ticmatios H^ ; Stigmatias docti. — punctos notis Me; punctos in notis C, Bamb.; puncto. siuodis gl.; punctos in fronte notis Stewechius ad Veget. pg. 96. — 6 onmis erum H^. — 7 sticmatiam cdd. — quam c. om. L, G; del. H^. — 9 ciaudendaiv,. — 10 possis — reserenda ij, — 13 reseret recte pars cdd. Verg. — fides L^. — li: a., ad. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 57 41. 42 M ergo apibus fetis idem atque examine multo primus abundare. tractum ab amnibus qui, cotiens augentur ec crebris imbribus, maioribus undis eriguntur. Vergilius Georgicorum lib. primo: 20 praesertim incertis si mesibus amnis abundans exifr. TERGiVERSARi, fallere et dicta mutare. et est quasi tergum vertere; ut ait Plautus Amphitryone: . versipellem se facit, quando lubet. 25 M. TuUius de officiis lib. lU.: tribus generibus, quo modo pos- sunt, uon incallide tergiversantur. — idem Tusculanarum lib. V: itaque illam tergiversari non sinent secumque rapient. PRVDENTIAM u provideudo dictam dilucide ostendit M. Tullius in Hortensio: id enim est sapientis, providere: ,ex quo sapieutia 30 est appellata prudentia. — et de senectute: quid multa? sic mihi 1 persuasi, || sic sentio, cum tanta celeritas animorum sit, tanta me- moria praeteritorum futurorumque prudentia. — et de re publica lib. VI: tuten igitur expectas prudentiam huius rectoris, quae ipsum nomeu hoc nacta est ex providendo? 6 ADPENDix dicitur quod alii est adiunctum, quasi"ex alio pen- deus. M. Tullius in Hortensio: vidit euim quod videndum fuit, ad- pendicem animi esse corpus nihilque esse in eo magnum. CONVivii proprietatem M. Tullius de senectute demonstrat: 19 I, 115 I 23 prol. 123 || 25 III, 33, 118 || 26 V, 28, 81 || 29 M. Tullius in Hortensio || 30 21, 78 || 2 M. Tullius de re publica VI || 6 M. Tullius in Hor- tensio || 8 13, 45. M, aliquid esse v. — 16 foetis C (tetis i, ,• fietis Hs , fretis flb,). — 18. 19 ab a. M, ex a. v. (examinibus L). — quotiens H, item G, ut vid. — augentur ec crebris imbribus, maioribus M; augentur imbribus maioribus et cr. V. — primo lib. G. C. — 20 mesibus X, , mens. rell. — 22 mu- lare prius L. — 23. 24 ut ait — lubet videntur ab interpol. adiecta; cf. pg. 38 l. versipellis. — Amphitrionu L, H; Amfitryone G. — ita add. Pl. — 25 atque in his tamen tr. g., quoquo m. p. Cic. — 20. 27 id. Tuscuhmarum lib. add. Me. — VI prius H. — eam ap. Cic; illa H, G, om. L. — ra- pienti C. — 29 Hortentio prius H. — prodere L. — 30 prudentiam f», 2 del. m et add. et eras. e ut vid. iZ, ,• providentiae G; prudentiae L. — et <m. L, pro quo add. m. 2 idem. — dene sen. H. — \ perversi X,. — si pro sit H. — 2 preteritorum H. — futurorum m. 2 add. i. — 3 tuten, t. e. tutine M; totan H^, totam rell. — huius, i. e. tam inconsulti et temerarii. — rictoris L, H. — que H, q: L. — 4 nata est i/,. — prividendo JL, , prev. id. 2. — 5 App. L.^, Hsoq. — ali (alii m. 2, poster. i ut vid. in ras.) est (~ /". m. 2) L; aliis est Bamh. — pendens; pendeat G, H (hic at m. 2 in ras.), pendat L; adpendix quasi ex alio pendens mrg. H, gl. — 6. 7 app. L^, H. — 8 Convivi Bamb. — M.; men privs H. — cet. cf. 193 l. accubitionem. 58 NONIVS MARCELLVS 42. 43 M. bene enim maiores accubitionem epularem amicorum, quae vitae coniunctionem haberetj convivium nominaverunt. 10 OCCATIONEM ab occaecatis seminibus [qua id efficiturj dici M. Tullius voluit de senectute: sparsum semen excepit, primum id occaecatum cohibet: ex quo occatio, quae hoc efficit, nominata est. COAGMENTA dicta sunt coniunctiones aptae et conpares a co- agendo, id est stringendo; unde et coagulum dicitur. M. Tullius ifi de senectute: vivundi est fiuis optumus, cum, integra mente certis- que sensibus, opus ipsa suum eadem, quae coagmentavit, natura dissolvit. VERNILITER pro adulatorie, a vernis, quibus haec vivendi ars est. Caecilius Feneratore: 20 'credo.' — 'nimis tandem hoce fit verniliter.' PECVNiosoRVM et LOCVPLETIVM proprietatem aperuit M. Tullius de re publica lib, II, a pecore pecuniosos et a possessionibus lo- corum locupletes appellatos adserens: ^multaeque dictione ovium et boum, quod tunc erat res in pecore et || locorum possessionibus; l ex quo pecuniosi et locupletes vocabantur.' VIRITIM dictum est separatim et per singulos viros. M. Tul- lius de re publica lib. II: ac primus agros, quos bello Romulus ceperat, divisit viritim civibus. — Plautus Aulularia aliter, sub 5 hac tamen significantia: dividere argenti dixit nummos in viros. 12 15, 51 II 16 20, 72 || 20 Caecilius Feneratore || 23 II, 9, 16 || 4 II, 14, 26 || 5 I, 2, 30. 9 accumbitionem L, flj, Banib. — quae L, H^, Bamh.; quia H.., G, ut ap. Gic. — melius pg. 193 quasi. — 11 cf. pg. 61 l. occationis. — Oocca- tionem L^. — occecatis G, obcec. L, H. — qua id. eft'. sccl. M. — 12 M. Tullius; cf. 401 subigere, mollire. — excepit cdd. 401; cohibet C (accipit Ho^); quae (terra) cum gremio mollito ac subacto sp. s. excepit Cic, et ita {exc. quod leg. et sub.) pg. 401 l. m. — 13 obcaecatum L, H, ed. Bas. — 14 aptae M; artae G (arte L^). — conpares L^, comp. rell. — cogendo G. — 15 men prius H. — 16 sed v. e. f. Gic. — vivendi L^, H^, G, vivundi L.^, H^ (vid. fuisse in arcli. vivondi). — optimus L^; obtimus H^. — 17 quae coagm.; q: {corr. m. 1 vel 2 q:) agm. L^ (coaugm. id. 2); quae coaugm. H, in quo co Uneolis del., sed deinde restitut.; que augm. G. — 19 adolatoriae ij. — post vivendi deficit Bamb. (non Lugd. alter) usque add. pg. 66 l. manum: noctis diei pars prima. — 20 Cecilius L, H. — Fener. Spengelius; Venatore (Venatori L^, H^, G) C. — 21 diverbium instituit M. — tandem pro tamen; cf. 405 l. tandem. — hocce Bothius, hoc edd. — sit Vrbin. 307. — verneliter prius H. — 22 et m. 1 vel 2 supra add. L. — men prius H. — 24 asser. C pr. L^. — affert h. l. et Isid. X, 155. — multeque L^, id. 2 cum G et ut vid. H; multaque (multaque, e supra a scr., palimps. Cic). — dictione Gic; ditione L, H^, dicione H^, G. — 1 bovum — tum cd. Cic. — 3 men H^. — 4 primum Gic. — 5 in Aul. H. — 6 significantiam H^. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 59 43 BL Varro de vita populi Romani lib. I: et extra urbem in regiones XXVI agros viritim liberis adtribuit. 10 VERNAS veteres appellabant qui vere sacro fuerant nati; et habebatur nomen hoc pro vili vel maledieto. Plautus Amphitryone: hic, qui verna natust, queritur. Lucilius: vemam ac cercupithecon. 15 Plautus, ubi supra: cvim cruciatu tuo istaec hodie, v^ma, verba funditas. CONCINNAKE cst facere; ut Plautus Amphitryone: lacrimautem ex abitii concinnas tu tuam uxorem . . Plautus Asinaria: 20 auceps quando concinnavit aream, obfundit cibum. sed proprietas verbi haec est, quod apud veteres cinnus po- tionis genus ex multis liquoribus confectum dici solet. recte autem CONCINNARE et conseutire intellegi potest, quasi concinere, ut multis diverse canentibus unus efficiatur modus. M. Tullius de finibus 25 bonorum et malorum lib. IIII: cum is, cum quibus re concinebat, verbis discrepare. — idem in Academicorum lib. 1: queicum simili- tudine verbi concinere maxime sibi videretur. 8 Varro de vita pop. Rom. 1 y 11 I, 1, 24 || 13 Lucilius B 15 Pl. Amphitr. IV, 2, 13 fl 17 I, 3, 31 II 19 III, 3, 64 || 25 IV, 22, 60 jj 26 M. Tullius Academ. I. 8 p. r. supra add. m. 2 in L. — 10 ver s. Zf,. — fuerat niti m. 1 L. 11 — vili vel M; vitavili L, if , ; vitabibi G; vitabili H^, Lugd.; evitabili v. c. Dousae; a. 1476 ed.; et mal. Ald. — Amphitrione L, H, Amfitryone G. — 12 qui om. L, m. 2 add. H. — verna f. ablat. — natus cst quaeritur cdd. Non. et Pl. — dim. anapaest imtituit Spengelius pg. 233; trim. bacdiiacum cum aliis Goetzius, qui scr. cum Ritschel. natust conqueritur; sed cf. Spengel. l. m. — 14 vernam ac cercopithecon Me, verna accer (acer If,) cupit hecon C. — 16 ubi M, qui v. — 16 cruciatur cdd. — istabaec G. — 17 Concinare H^. — Amphitreone X, ; Amphitrione L^, H; Amfitryone G. — 18 lacrimante ex habitu cdd. — concennas L^; concinna H^. — 19. 20 recte videtur traiecisse huc QuicJieratius {nam in libris sunt posita post illa unus efficiatur modns), ita quidetn ut pro Plautus olim fuerit positum idem vel et. — offundit C pr. i,. — 28 quas iyj. — concinere ed. Bas.; concinnare (»». 1 concennare) L; concinaere (m. 1 connare) H. — 24 efficiatur Quicheratius ; efficitur v. — malorum et Zi, . — in seq. uirum Non. an librariorum socordia turbatum sit vix definias. nam et alibi apud illum inveniuntur exempla, quae non ad lemma, sed ad eius explicationem pertineant, ut pg. 7 s. v. defloccare. — men iZ,. — 25. 26 concinebat, verbis Cic; concinebatur verbis H^, G; concinebatur his L, H^ (concinnebatur if,; supra u unum vel duo puncta add. L^). — in Ac; in achademinicis H, naeadami L. — libro II L, prius H — queicum; quae cum L, H; quicum G. — 27 concinnere L, concinnare if, , id. 2 con- cinaere. — maxime om. L. — sibi maxime H^. 60 NONIVS MARCELLVS 43. 44 M. PAVPERTAS dicta est a pecunia parva. Varro de vita populi Romani lib. I: pecuniaque erat parva: ab eo paupertas dicta. cuius [paupertatis] magnum || testimonium est. i PANDERE Varro existimat ea causa dici, quod qui ope indi- gerent et ad asylum Cereris confugissent panis is daretur [pandere ergo quasi panem dare] de vita populi Romani lib. I: hanc deam Aelius putat esse Cererem; sed quod in asylum qui confugissent 5 panis is daretur, esse nomen fictum a pane dando; et quod num- quam fanum talibus clauderetur, dictum pandere quod est aperire. BLATis et BLATERAS, confingis aut incondite et iuaniter lo- queris * * ♦ aut a balatu. Plautus in Amphitryone: qui, malum, intellegere quisquam potis est? ita naugas blatis. jq idem in Auhilaria: libi tute es, quae ddblaterasti iam vicinis omnibus? PERCONTARI, diligenter inquirere. Plautus Amphitryone: qui istuc in mentest tibi, ex me, mi vir, percontarier? et est proprietas verbi ab eo tracta quod vada in fluminibus 15 contis exquirunt. PROUIGIA dicta gunt porro adigenda. Plautus Amphitryone: sed, mulier, postquam experrecta es, te prodigiali lovi aut mola salsa hodie aut ture conprecatam oportuit. 28 Varro de vita pop. Rom. I || 4 Varro de vita pop. Rom. I || 9 II, 1, 79 11 II, 3, 1 II 13 II, 2, 78 II 17 II, 2, 107. 29 pecunia quae cdd.; pecuniaque Me; f. pecunia quia. — 1 pauper- tatis secl. M. — estimonium L^; post testi ras. m littcrae ut vid. in H. — sententia in fine Non., nisi fallor, culpa manca. — 2 quod om. Lugd. — 3 asilum H^, Luyd. — panis is M, panis v. — 3. 4 pandere — dare secl. M. — 4. 5 h. d.; i. e. Pandam. — deam Aelius Carrio Ant. lect. J, 3 ex cd. El- nonensi; deam melius C. — 5. 6. 7 confugissent Aldus, confugisset C (confu prius L). — is add. M. — factum Popma. — et — clauderetur, quae in cdd. leg. V. 4 post panem dare huc traiecit M. — tabulis pro talibus L. — dictum add. M. — quod est H, G; hoc est L. — 8 cf. pg. 76 l. blaterare. — post loqueris dimidius versus vacat in G; etiam in lun. libro manuscr. defectus indicium. — hene graeca desse stutuit lun., ut puta liaec: aut ano xov §ld^8tv; cf. Fest. 34. — 9 Mt L, H^, Lugd. — ablatur L; ablatu JHj. — Amphitrione L, H, Amfitryone G. — 10 naugas M; naugias if, , nagis L, nugas H^, G. — 11 idem om. L, G; del. H^. — 12 tute es M, tu es cdd. Non. et Pl. (ap. Pl. legitur minus bene ubi tu es quae deblateravisti ex Ubro interpolato; nam in sinceris est deblattavisti). — 13 Percontrari prius H; Perc. in L^ non lemmatis modo distinctum. — Amph.; eadem varietas quae supra. — 14 per- contrarier prius H. — 17 cf. 429 monstra et ostenta; 435 monstra et pro- digia. — adindigenda H^. — Amphytrione L, Amphitrione H, Amfitryone G. — 18 es, te Me, est e (e add. H^) C; om. te libri Pl. — 19 malas alsa H^ (molas alsa L). — aucture JEZj. — conpraecatam L^, compr. id. 2; compre- catam H^, G; comprecatum H^. — opportuit H.^^. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 61 44. 45 M. 20 CERRITI et LARVATI, male sani et aut Cereris ira aut larvarum incursatione animo vexati. Plautus Amphitryone: laruatn'8. edepol hominem miserum! medicnm qna^ritat. idem ubi supra [in Amphitryone]: 'quaese advenienti morbo medicari lovem.' - — „_ 'tu certe aut larnatns ant cerritns es.' CALCITRONES, qui infestant calcibus. Plautus in Asinaria: clamat, procnl siquem videt || ire ad se calcitronem. 1 Varro Sesquulixe: itaque tunc ecum mordacem calcitronem atque horridum miles acer non vitabat. VOTITAM veteres religione aliqua prohibitum vel interdictum 5 dici voluerunt. Plautus in Asinaria: nolo illam habere caiisam et votitam dicere. VERBERARE non solum a verberibus dictum est, sed et a verbis. Plautus in Aukilaria: nam cur me miseram verberas? 10 CASSVM veteres inane posuerunt. et arbitrandum est eius verbi proprietatem magis ab aranearum cassibus ductam, quod sint leves ac nullius ponderis, non, ut quibusdam videtur, quasi quassum. Plautus in Aulularia: virginem habeo grandem, dote cassam adque inlocabilem. 21 Plautus Amphitryone || 23 Plantus Amphitryone || 26 II, 3, 11 || 1 Varro Sesquulixe | 5 IV, 1, 44 || 8 I, 1, 3 1 13 II, 2, 14. 20 post sani ras. in H. — et; puto id est (praec. i). — an C. Jff,. — ut larbiamm L^. — 21 anmo prius H. — Amphitrione L nec non H, Am- fitryone G. — 22 laruatu's v.; larvatus cdd. — etdepol pritis H. — 28 ubi M, qni v. — in Amph. (ead. var. quae in v. 9) otn. v., add. cdd. — 24. 25 — cf. 347 l. advenire. diverhio ha£c discripsit M. — quaese Acidal.; quasi cdd. h. l.; quaeso id. 247. — medicari lovem Quicherattis ; medicati iu- venem C (iuvem G, Vict.). — 2,5 aut 1. (larbatus i,) es {add. m. 2 H) aut c. (ceteris L,) cdd.; corr. Acidal. — 26 Caccitrones prius L. — infestent L, H^. — 1 sesqneulixe {post x eras. s) H, sesq: (sesq; G) ulixe L, G. — 2 tunc Boeperus, qui et versus agnovit; tum C. — atque add. M. — 3 acer M; cf. Hor. c. III, 2, 2; ac vir ». — 4 Votitum C exc. qmd Vocitum if,; Votitum Par. 7665. — votitum devotum religiosum mrg. G; votitum reli- giosum mrg. H. — 6 abere IT,. — votivam If,, id. 2 votitam. -- 9 num X,. — 10 Caseum IZ,. — 11 verbis prius L. — ceassibns prius L. — ductam M; dictam i/,,- dictum L, G, H^, sed u rursus eras. — 12 levia C pr. H,. — 13 quasum if,. — 14 cf. 340 locare, marito dare. — abeo i,, H^. — atque H, G. — illocab, L^, H. 62 • NONIVS MARCELLVS 45. 46 M. Propriam corvorum vocem groccitvm veteres esse voluerunt. 15 Plautus in Aulularia: simul radebat pedibus terram et voce groccibat sua. SVBLEVIT os significat inlusit et pro ridiculo habuit, tractum a genere ludi, quo dormientibus ora pinguntur. Plautus in Aulu- laria: 20 Fidei censebam maxumam multo fidem. en, 6a, sublevit 6s mihi penissume. INVESTES dicuntur inpuberes, quibus propter teneram aetatem nulla pars corporis pilat. hoc et Aeneidos VIII videtur sensisse Vergilius : 26 aurea caesaries ollis atque aurea vestis. sed melius intellegi potest investes appellatos quasi in Vesta, id est in pudicitia et castitate. INFERVM ab infimo dictum; unde inferi quibus inferius nihil; vel quod infertur; unde inferum recte potest dici || quidquid de- l super mittitur. Varro Marcipore: nubes aquales frigido velo leves caeli cavernas aureas subdiixerant, aquamt vomentes inferam mortalibus. 6 SYRVS * ♦ ♦ a graeco magis tractum est, ano xot 6vqelv. has nos scopas, rustici eo nomine [syrus] vocant. Varro Marci- pore: 16 IV, 3, 2 II 19 IV, 6, 1 II 24 VIII, 659 || 2 Varro Marcipore || 7 Varro Marcipore. 15 cf. 455 grocire. — grochitum i,, crocchitum Hi; crochitum L^, H^, G; in margine Ho grocire {notat Siev. in mrg. m. 2 hic pro crochitum repo- situm croghitum, et 17 pro crocibat crogibat. sed aut ipsius aut librarii fuit error, quivellet refingi grochitum, grocibat). — 17 simul; cf. Goetzii ed. —■ croc- cibat Li ea> corr., H^, G; crocibat H^, sed lineola, qua c prior transfixa, ru/rsus deleta. — 18 os add. Quicheratus. — illusit C pr. i,. — abuit H^. — 21 cf. Charis. 53; item 40. — Fide recte ex Charis. Goetzius. — maximam C. — 22 cf. Char. 170. — esse: ea cdd. Pl.; esse a C; sed displicet sensus inter- stitium post primum semipedem. reponendum videtur en, ea sublevit os m. p.; navi quae liibbeckius in libello de particulis latinis a. 1869 edito de en et em particulis proposuit, argutius quam verius disputata olim diximus. — 23 imp. L^, H. — 24 lib. VIII Me; quinto L, H; lib. q. ed. Bas. — 26 caesarie oUis ij. — 28 pudititia H^. — et in c. H. — 29 Inferrum prius L. — in- fimo Quicheratus, imo cdd. — 1 vel quod infertur; unde inferum M; unde quod infertur L, H^, Ijugd.; om. quod H^, G (unde inferum lun.). — qnicq. C. pr. i,. — 3 aquales Scal. (fuerat aqualis); aquali v. — leves, i. e. agiles, mobiles. — 6 aquam propter praecedens aqualem suspectum. — inferam v. ; inferant cdd. — 6 Syrus dubium an perperam explicetur. cf. Suid. s. I. cvQcpszoc. — add. velut a suro putant dictum, sed. — cvqiv edd. — 7 h. nos sc. litteris maiv^culis L; item H. — hos Quicheratus. — copas if,. — f. hos rustici eo nomine vo- cant, nos scopas. -- rusticio H pro rustici eo H^. — syrus secl. M. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 63 46. 47 M. ventiqae frigido se ab axe eriiperant, JO phrenitici septentrionam filii, Beciim ferentes tegulas, ramos, syrus. EVIRARI dicitur virilitatem amittere, ecfeminari. Varro Marci- pore: spatula eviravit omn^s pueros ven^rivaga. 15 LVDIBRIA proprietatem trahunt a levi ac sine pondere et con- temnendo aut, quod magis verum est, ludicro. Vergilius lib. VI: foliis tantum ne carmina manda, ne turbata volent rapidis ludibria ventis. FEBRis proprietatem a feritate morbi vel mali ♦ ♦ ♦ ut a calendo 20 calorem vel caldorem Varro Andabatis aperiendam putat: ideoque alterum appellamus a calendo caldorem, alterum a fervore febrim. vvLPiNARi dictum est fraudibus et mendaciis vera pervertere vel eflfugere, [dictum] ab incerto et intorto vulpium cursu. Varro 25 Mysteriis: vulpinare modo et concursa qualubet, erro! SVFFLATVM dicitur proprie tumidum, erectura et quasi vento quodam elatius factum. Varro Agathone: neque auro aut genere ant multiplici sci^ntia 3Q sufflatus quaerit SoCratis vestigia. VESPERTiLio, animal volucre, biforme, || dictum quod vespero 1 se ad volatum praeparet noctis. Varro Agathone: quid multa? 12 Varro Marcipore || 16 VI, 74 || 20 Varro Andabatia | 24 Varro Myste- riis II 28 Varro Agathone H 1 Varro Agathone. 9 corr. lun.; frigido sab axe erumpebant (fricidos, mut. in frigidos sab L; frigidos ab H^, G. — ase fl,) C. — fuerat olim erumperant. — f. v. ab axe fr. se er. — 10 ita Scal. coni. in Varr. pg. 72 ed. a. 1619; frenetici G. f. 8. fil. phr. — 11 ramo H. — serns L^. — 12 Evirari Quicheraius, Evirare cdd. — viritatem L. — am., ecfeminari M, am. (ammitter ij, et efFem. v. — Mancipore L^. — 14 spatnla M, ; spatale lun. — aut hoc aut illud amplectendum ; nam spatule ut puto non magis latinum quam Hecube. — pueros venerivaga Vahlenus (p. venerifuga iam Lachm.); venerivaga p. cdd.; f. veneri' vaga. — cet. cf. Hor. sat. I, ,3, 109 sq. — 16. 16 contempnendo G. — ludichro L. — 19. 20 fervitate ^j. — in seqq. excidit etymologia ea, euiv& Varro awAor ponitur. cet. cf. et Isidor. IV, 6, 2. — calorem vel vide- tur delendum. — candorem L, H^. — Andauatis L^. — 21. 22 versus resti- tuit M. — ideoque Bothius, idque v. — caldorem M, calorem cdd. — 23 Vul- pinari, dXmnsyii^siv. — mendacis if, . — 24 efFug. vid. add. a Non. propter Varr. exemplum. — dictum secl. M. — incerto et (et iam Riesius) M, inrecto (inrectum H^) sed cdd. — 26 Misteriis £?,. — 26 erro (seq. s) M; erras, quod pi-o errans positum volunt, cdd. — 27 ante Suffl. trium fere litt. ras. in L. — erectum Me, et rectum cdd. — 29 iscientia -L,. — 30 querit i,. — 31 Verpestilio i,. — bitorme i,, forme JS,. — vespere Ald. — 1 praeparet 64 NONTVS MARCELLVS 47 M. factus sum vespertilio; neque in muribus plane neque in volucri- bus sum. EXPORRECTVM, extentum: porrectum est enim tentum, id est, porro tractum. Varro Endymionibus: quare si in somnum recci- 5 deris et iv adov d^^TCors eris iterum experrectus. IVGATVM, coniunctum: a iugo dictum. Cicero Tusculanarum lib, III: hoc quidem est conmune virtutum; omnes enim inter se iugatae sunt. PRODivs dictum ulterius, longius: a prodeundo, quasi porro 10 eundo. Varro Vergula divina: primum venit in urbem atque intra muros puhlicos; deinde accedit propius atque introit domum id est [intra] privatos muros. GRANARIA, loca in horreis, servandis seminum granis. Varro Gerontodidascalo: 15 v^l decem messis ubi una sa^piant granaria. TORCVLVM (quod usu torcular dicunt), quod intortum laticem vitis vel oleae exprimat. Varro Gerontodidascalo: vfneis ubi ampla cella, torculum respondeat. CINGILLVM, a cingendo: quod incingulum plerumque dicitur. 20 Varro Gerontodidascalo : novos maritus tacitulus taxim uxoris sol- vebat cingillum. 5 Varro Endymionibus || 7 III, 8, 17 || 11 Varro Vergula divina || 14 Varro Gerontodidascalo || 18 Varro Gerontodidascalo || 21 Varro Gerontodidascalp. M; praeparat Bentin. et ut puto Ald. {nam ille conicit scribendum properat); properat L; proferat rell. — 5 Endimionibus cdd. — quare si in lun.; quae (q; IJ, q: prius L, sed statim dcleta virgula) res in C. — somnum ed. a. 1476; somnium cdd. — 6 et ^v adov Turnehus; 8i'inorB M; et aovQSnoTS L, et aovCQinoTS II^ , id. 2 et S8ovcQsnoTE\ et SSovQsnors G. — experi*ectus ed. a. 1476; exporrectus Non. — 7 Lugatum prius L. — 8. 9 commune C pr. Xj. — inter se nexae et iug. s. ap. Cic. — iugate X, . — 10. 12 Propius Buechelerus mus. Rhen. XIII, 597; liitschel. opusc. IV, 763; Proius Non. — prodius qui a prode adverbio ortum volunt, eos fugit non posse dici profHus accedere. — ulterius Pohlius apud Ititsch., Quicheratus; interins cdd. — 11 Vergula L^ ; Virgula rell. — publicos addendum esse sensit Boeperus. — vi- detur Varro hic ut saepe in saturis rem tetigisse grammaticam, ut puto, quo de- monstraret etiam aedifieiorum singulorum mu/ros posse dici. — 12 post introit duarum litt. rasura in H. — 13 intra secl. M. — 14 Granaria pr. m. non lemma in L. — 15 (item v. IS) Gerontodidasculo H. — 16 messis Buechelerus, M; mensis v. — 17 dicunt M; dico cdd. — intortum nominativ. — 18 ex- primant C. — 20 Cingulnm Lugd., gl.; et ita v.; sed etiam Varr. d. l. l. V, 114 cinctus et cingillum; not. Tiron. pg. 158 cingillum. — incingulum; scri- bendum vid. cingulum. — 21 tacitulus Me, taciturus cdd. — uxosis fact. ex uxoris L; etiam pro x alia fuerat Uttera, f. r; usosis Ald. — fuere qui haec iam- bice vel sotadice discriberent ita: novos maritus tacitnlus taxim uxoris solvdbat| ciugillum et novo' maritu' tacituliis taxim lixori' solvebat | ciogi\luai',sed utrum- DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 65 47. 48 M. TVTiLiNA dea est, a tuendo dicta. Varro Hercules tuam fidem: u w non Tutilinam, qoam ego ipse invoco, quod meae aur^s 25 abs t^te obsidentiir? TVTANVS deus, a tutando. Varro Hercules tuam fidem: noctu Hannibalis cum fugavi ex^rcitum, || 1 tutatus haec, Tutanu' Romae nuncupor: hacpropter omnes, qui laborant, invocant. SILICERNIVN pessime intellegentes ita posuisse Terentium putant, quod incurvitate silices cernat senex. silicernium est proprie con- 5 vivium funebre, quod senibus exhibetur. Varro Meleagris: funus exequiati laute ad sepulchrum antiquo more silicemium confecimus, id est TtsQidscnvov. quo pasti discedeijtes dicimus alius alii: vale. SVFFVNDATVM dictum est subiectum, [dictum] a fundamentis. Varro Tag^y MsvCicnov: ut antiqui nostri in domibus latericiis pau- 10 lulum modo lapidibus suffundatis, ut umorem ecfagerent, habita- bant. EDONES et PHAGONES ab edacitate: unum latinum, aliud grae- cum. Varro Taqy^ MsvCnnov: sunt dnsQavrot edones Romae, ut turba incendant anuonam; sed propter phagones ficetulam pinguem 15 aut turdum nisi volantem non video. 23 Varro Hercules tuam fidem ' 26 Varro Hercules tuam fidem || 3 cf. Adelph. IV, 2, 48 II 5 Varro Meleagris U 9 Varro Tacpy MevCnnov || 13 Varro Tatpy Msvinnov. que aspernante r. m. — est oratio haud dubie pedestris. — 23. 26 illa Tuti- lina, Tutanus inverso quidem ordine post proboscis /. pg. 40 leguntur in cdd. ante Me. — 25 bacchiacos numeros priinus notavit M. perinde continuatos eosdem habes pg. 336 s. l. levare; ubi conf. comm. — Tutilam L; Titulinam n^. — abs tete M, abs te v. — 27 Hannibalis pioducta paenult, ut JHnnius in Scipione. — 1 tut. haec Tut. M {tut. iam mrg. lun. — Tut. Scal.); tutanus hoc tntanum cdd. — noncupor H^. — 4. 5 convium L. — exibetur id. — Varro L.^ add. — Meleachris L, meleaorhis 7/^.-6 exequiati Bentinus, exiquiatis C. — laute Lips. , laude cdd.; avide, quod ad sequentia traheretur, Me. — sepulcrum C pr. i,. — 7 nsQiasns non H^; id. 2 m, L^, G nsQi- asiTi non {L^ nsgiatni non); coiT. Cuiac. Observ. XI, 21. — quo pasti M; quo pransi v. — 8 dict. sccl. M. — 9 Tacpij Msvinnov: ut antiqui lun. (T. M.: antiqui Ald. cum H, ; f. recte); tafemenippu tantiqui L; tafenippu tantiqui G; taferaenippu antiqui H^, id 2. tafeminippu tantiqui. — nostri in lun. (nostri iam Bentin.) ; nostrun L^ , H^, nostrum L^, H^, G. — 10 lapidibus Ald.; lapiditus C. — ecfugerent Me, et fugerent C. — 12 fagones C. — grecura L. — edacitale ij. — 13 Taqp^ Msvinnov (ita v.): sunt ansQavzoi ed. M; tafe Menippos (Menipsos Bj ,- Minippos H^, G) C; tum i/j Eia- naaanxoi cocedenes; id. 2 Eianaaavxox coc edones; L^ Fianaaavroi cocedo nes; Toi m. 2 iunct. cum seq.; post coc supra erasa interpunctio , ut vid., quae m. 2 esset addita; Fi-anaaavtoTCoc edones G. — Romae {vel Romanam) M; Romani Me; Romam cdd. — 14 incendant Me (cf. Varr. de r. r. III, 2, 16; Oehler. Varr. Sat. reH. pg. 223); intendant cdd. — annonam NoRi Mabc. C. D. ed. L. MvKiii.BB. 5 66 NONIVS MARCELLVS 48. 49 M. ELixvM, quidquid ex aqua mollitur vel dequoquitur; nam lixam aquam veteres dixerunt. unde et lixss dicti qui militibus aquam ad castra vel ad tentoria solent ferre. Varro Tacprj MsvLTtnov: in pavimento non audes facere laconam; at in humu canales fac sis elixos. 20 PAROCOS a graeco tractum est nomen, quod vehicula praebeat: oXYi^aTa enim graece, latine vehicula appellantur. et est officii genus quod administrantibus paret. Varro Sesquulixe: hic enim omnia: id^m sacerdos, praetor, parocos denique, 25 idem senatus, idem erat populi kaput. || TROSSVLI equites Romani dicti sunt quasi torosuli. Varro 1 Sesquulixe: nunc emunt trossuli nardo nitidi talento Attico viilgo ecum. PROBOSCIS graecum nomen est, dicta quod ante depascat. 6 et est porrecta corporis pars inhaerens naribus, quae excepto ho- mine in aliquis animalibus invenitur. Varro Sexagesi: invenisse se, 18 Varro Torqp^ Msvinnov || 23 Varro Sequulixe || 1 Varro Sequulixe 7 Varro Sexagesi. lun., annona v. — et propter Buechelerm. — fagones (facones L^) cdd. — ficedulam docti; sed cf. Lchm. ad Lucr. III, 1014. — 16 cf. 62 l. lixarum. — Clixum Ifj . — quidquid L^ , quicq. rell. — dequoquitur ^j ; decoquitur rell. — liq (sed del.) lixam L. — 17 veteres — aquam om. H^. — vetei*es esse cdd.; om. esse Quicheratus, per incuriam quidem, sed recte. — tunde elixae L^. — 18 Varro; cf. 488 1. humu. — tafemenippoy (femenippoy L^, tafeminippoy H^) C. — 10. 20 addes G. — calceos (caleos L^) facis elixos cdd.; c. fac sis el. M ; n. N.; nam V. existimandus cst etymologiae quodam ludi- brio captus, sicut modo vidimus in illo aquam vomentes inferam mortalibus (pg. 45), voluisse elixum idem esse quod prolixum. — praecesserant autem haud dubie illa quae pg. 544 leg. s. v. urnarium. — 21 Parochos v. ; Paracos cdd. — greco L. — vehiculam H^. — praebeat lun., praeeat G. — 22 oxrniaxcc Guil. Canterus Nov. Lect. V, 22; hoc schemate (hoc se hemate L^) C. — grece L; graece /. delend. — 23 adminustrantibus L^; aministrantibus H^ ; magistratibus Leopardus; sed cf. pg. 58 l. accensi: genus militiae est admin. proximum. — sesq: ulixe L, G; sesqueulixe H; ita et 49, 2. — 24 — 26 tri- metros agnovit Boeperus. — praeter G. — parochos v.; paracos H^, G; paratos rell. — id. e. ; erat quod in libris est post omnia huc revoc. M. — populi v., populus cdd. — caput H^, G. — cet. conf. Archilochi illud (frgm. 69 Bergk.) vvv 8s AsoacpLloc fisv ccqx^'' ^. q. s. — 1 Trossuli e. R. d. tross. dicti s. H^ {supra equites erasa quaedam, f. dicti sunt); illa e. R, d. trossuli del. m. 2; Trosuli (Trossuli L.^, G) dicti sunt torosuli L, G. — quasi quidam ap. Bentin. add. — 3. 4 versus constituit M; cdd. nardo nit. vulgo Attico talento ecum (equum H^, G). — quidam septenarios troch. pessimos, quor. prior post emunt finiretur, instituerunt. — 5 grecum L. — dicta Quicheratus, dictum cdd. — in mrg. H, G haec sunt proboscis quod inde pascatur a greco qni boscen pascere dicunt. — 6 prorecta H^. — inherens L. — 7 aliquis M, alis DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 67 49 M. cum dormire coepisset tam glaber quam Socratis calva, esse factum ericium cum proboscide e pilis albis. 10 CETARii genus est piscatorum quod maiores pisces capit, dic- tum ab eo quod cete in mari maiora sunt piscium genera; a quo Vergilius : inmania cete. Varro rvmd^L Gsavrov: non animadvertis cetarios, cum videre 15 volunt in mari thunnos, escendere in malum alte, ut penitus per aquam perspiciant pisces? TONIMVS positum sonamus cum modo, a tono. Varro Eume- nidibus : tibi typana ii6n inani sonitu matri' deum 20 tonimiis. TiBiNOS, a tibiis. Varro Eumenidibus: sonitu matri' deiim tontmus modos, tibi nos, tibi nunc sdmiviri. DiERECTi dicti cruci fixi, quasi ad diem erecti. Varro Eumeni- 25 dibus: apage in dierectum a domo nostra istam insanitatem! PRAESEPIA non tantum quibus aut cantherii aut iumenta cetera aut veterina animalia pabulantur; sed et omnia loca clausa et tuta dicta praesepia. Vergilius Aeneidos lib. I: 30 aut agmine facto ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. 12 V, 822 II 14 Varro rva&i csavtov || 17 Varro Eumenidibus || 21 Varro Eumenidibas || 24 Varro Eumenidibus || 29 l,'*^^^. (aliis cum Lugd. L^, H) C. — Sexage (tuni ras.) »i U. — cct. cf. 106 l. eri- cium. — 8. 9 cepis sed H^. — claber L. — Socrates 106 C. — calva M, calvum cd(l. hic, galbam 106. — cum prob. e pilis albis M; e pilis (epulis Batnh. 106) cdd. l. utroque. — significatur Jiomincm, rhinoceiotis similem factutn, habcre iatn pilos in nare stantes, ut Oviilius dicit. — pilis a. c. prob. Poptna. — 10 Cetarii v., Cetari cdd. — capi H^. — 11 cetae L. — a quo M (pracccdit a); quod v. — 13 immania L^, H. — cetae L, H. — 14 cnothi seauton (seaucton L, i/,) C. — non animaceterarios H^. — 15 tliunnos Bentinus ct ut puto iam Ald., thunnas (tunnas G) C. — sescedere L. — 16 piito prospiciant. — 17 cf. seq. l. et 33 S iactare, excutere. — 19 typana G. Her- tnannus el. d. m. pg. 506; tympana cdd.; typanum et Catullus. — inani so- nitu Bentinus (vel Ald.), inanis sonitnm cdd. — 21 — 23 Tibinos — semiviri om. edd. saec. XV. — a tibiis modos cdd.; ego illud modos retraxi ad Varronis exemplum, ubi iatn Lchm. opusc. 57 recte tonimus modos tibi nos, — 22 — 25 sonitu — Enmenidibus otn. lun. (sed in add. corr.); Me^. — sonitus cdd. — tibi nos Scal., Me, tibinos Non. — nun i^. — 24 crucefixi L, H^. — 26 cf. 122 l. insanitas. — directum L, H^. — adsanitatem L, H^. — 27 can- theria (scq. a) G; cantherii Quicheratus. — cetere prius H. — 28 vetera C pr. H^ (non Paris. 7665; 6; Lugd.). — tnta vita cdd. pr. H^. — 31 presep. H. 68 NONIVS MARCELLVS 49. 50 M. Varro "Ovog IvQag: siquis [isXmdsiv scit nec est ovog Xvgag, praesepibus || se r^tineat forensibus. 1 SVBRIGERE significat susum erigere: quo verbo rustici utuntur, cum tritae fruges ad ventilandum in areis eriguntur. Vergilius Aeneidos lib. IIII: tot linguae, totidem ora sonant, tot subrigit auris. 6 LiNGVLACAE, locutuleiae, a procacitate linguae et loquendi proprietatem trahunt. Plautus in Casina: . lingulacast . .; nam numquam tacet. FVRES significationem habere a furvo, quod Romani veteres furvum atrum appellaverint et quod per obscuras atque atras 10 noctes oportuna sit eis mali effectio, eos dictos fures Varro putat rerum divinarum lib. XIIII: furem ex eo dictum quod furvum atrum appellaverint et fures per obscuras noctes atque atras facilius furentur. — Homerus: v.Xsnxfj 8s zs vvv.t6g «[nslvoa. 15 VENTORVM proprietates et vocabulorum significationes, in trac- tatibus nobilium philosophorum quaesitas, has apertissimas potui- mus invenire. Eurum dictum ano tijg i^ovg Qeovta, quod flatus eius ab oriente sit hiemali; Austrum, qui graece Notog dicitur, ab umore et nebula, quod votlg [graece] umor latina interpretatione 20 dicatur ac sit is ventus sudoris effector, ut est Homeri: Mara ds vorioe qssv [dQcag; 32 Varro "Ovoc Ivqoc || 4 fV, 183 || 7 II, 8, 62 || 11 Varro rer. divin. XIV (sed sunt verba Gellii a. N. inversa) H 14 II. IIT, 11 || 21 II. XI, 810. 32 onos Hi, L^; honos H^, G, onus L^. — liras H. — 33 fislcadslv G. Ganterus n. l. V, 22; melodin cdd. — scit nec add. M. — est Me, ist C. — onos lyras (lyrase 'prim H) id. — 2 Subr. v. ; Surr. L^, Hs. — significet L^ ■ — 3 tritas L, H^, Lugd., Parisini. — erigunt H^, Lugd., Paris. — 5 surrigit G pr. Ly, G. — a pro auris H^. — 6 cf. 26 l. lingulacae. — a add. L^. — procacitate H^. — 8 ea lingulacast nobis; n. n. t. Pl. — 9 cf. Gell. I, 18, 4. — a furu L, Hy. — 10 furvum add. vir doct. ap. Quicheratum in ed. lun. — a. atres H^. — 11 eis ed. a. 1476, eius cdd. — efectio L, H^. — illa eos d. f. supervacanea existimat Me. — eos add. L.^. — putat add. M; cf. Gell. 1, 18, 6. — 12 furvum v., furum C. — 15 v.asxxzs (Kasxtxs, m. 2 vXsxixs H) 8s {Xs H^) xsvvynocanivov {Sfiivov 8 ex X facto m. 2 H) L, H (de G nihil relat.). — cet. Homeri exemplum non e Gellio add. a Non. — 16 cf. Gell. II, 22; tractibus H^. — 17 philosofornm L, G, Lugd. — 18 tjovc H^, G, libri Me; voc L; vovc H^. — Qovxac C. — 19 grecae H. — notos C. — dictus L, G, Lugd.; dicitur, corr. dictus, sed illud restit. H. — 20. 21 hum. H^. — notos C; voxic ed. a. 1476. — grece L, H; graece delendum. — interpraet. L. — dicta Lugd. — ac sic G; ac ut prius L. — omeri L^. — 22 de G in seq. parum constat. ■naxaxaasvoxioCQSviSQcoc {laQMc H^) H, L. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. ' 69 50. 51 M. Circium, a turbine ac vertigine; Boream, hoc est Aquilouem, anb Tijg ^oijs, quod sonorus sit et procellosus. Homerus: 25 xai BoQSTjg al&QTjyevszrjg, (isya KV(itt KvXivdoav. et in alio loco: || 1 ovrs Q-aXdaarjs iivfia xoaov ^oda noxl xsqoov, novro&sv OQVvfisvov nvoiij Boqsw dXsysivy. PENi vel PENVS vel PENORis (sic enim a plurimis declinatum est) proprietatem docti veteres hanc esse voluerunt, quod, quae in ea 5 sunt, quasi penitus et in peuetralibus recondantur. hoc et in anti- quis libris et philosophorum tractatibus invenitur. LEVVM significari veteres putant quasi a levando. Vergilium quoque sub hac ostentatione posuisse voluerunt Georgicorum lib.IIII: siquem 10 numina laeva sinunt auditque vocatus ApoUo. Ennius Annalium lib. lEI: olim de caelo laevum dedit inclitn' signum. RVDENTES ea causa sapientissimi dictos volunt, quod funes, cum vento verberentur, rudere existimentur-, adque hunc sonum 15 proprium funium, non asinorum putant. iNFESTi proprietatem hanc esse Nigidius voluit, quasi nimium festinantis ad scelus vel ad fraudem. MATVBARE non, uti consuetudo est, properare dicendum est, sed cum modo studium adhibere festinum: a maturitate dictum, 20 quae ratione naturae modificatione quadam uec praecipitatur, ne 24 Odyss. V, 296 || 26 Hom. II. XIV, 395 || 8 IV, 6 || 11 Enn. Annal. III jl 16 Nigidius. 25 as^QTirsvsrric fisra {(isrS B!,) L, H. — xva flj, nvfia otn. L. — ivamvsr H^, inSivSoavsr H^; v.vXivaeavsx L. — 26 et ovi. L, H. cf. comm. in V. su^eriorem. — 1 ■9'alacc?jc H^; &aaaccr}C L, 9-aaacarjC H^. — xtfta H^. — roc^ov ^oa L, H. — vori H^. — x^Q^'" ^- — '2 riovrovsv L, H. — oqvov- yksvov Lzvoirj {nv. H^) L, H — ^OQSvaaasrivrjQSvi L; ^OQsnaaasrivriQSVi H^; id. 2 poQsvaaXsrivri peni {qsvi etiam cd. Vict.). — 3 cf. Gell. IV, 1. — Peni om. cdd.; cf. comm. ad priora. — etiam sequentia in cdd. usque ad Pie- tatem ad praecedens l. tracta. — Peni — decl. est om. edd. ante Me. — vel add. M. — penus add. Me ex Gell. — noris H^. — post plur. ras. H. — 4 Pietatem cdd., etiam Lugd., mrg. H, G (m gl. quare pietas dicatur; quod penitus animo recordat); corr. Me. — dicti H^, prius L. — b pene- trabilibus H. — recordantur H^ ; recordatur L, Lugd. — et om. G. — 6 filo- sophonim L^ , G; phil. etiam Lugd. — 7 aliter Gell. V, 12, 13. — 8 haec ij. — 10 leva L, G, Non. — audique L^. — 11 Annali cdd. — liber L^; id. 2 libero. — 12 olli Passerat. — levum C, Non. — inlitlytus L, inclytus H, G. — 14 verberemtur L^. — rudere v.; rudere H^; budere L^; ludere L^, H^, G. — atque L^, H^, G. — 16 cf pg. 129; Gell. IX, 12, 6. — Infestum non lemma m. 1 in L. — 18 cf. Gell. X, 11. — 20 mature L; 70 NONIVS MARCELLVS 51. 52 M. praecox quid fiat, neque differtur, iie senio dissolvatur. Vergilius Georgicorum lib. I: frigidus agricolam siquando continct imber, multa, forent quae mox caelo properanda sereno, maturare datur. 25 LiCTORis proprietatem a ligando ductam vetustas putat: is enim carnificis officium antiquitus fungebatur. M. Tullius pro Ra- birio: lictor, inquid, conliga manus. || SORORIS appellationem veteres eliganti interpretatione posu- i erunt; itaque maxime iuris scriptores exprimendam putaverunt. Antistius Labeo: soror, inquid, appellata est quod quasi seorsum nascitur separaturque ab ea domo in qua nata est. LVES a rebus luendis id est solvendis posita, Licinius Macer 5 Annalium lib. II: nequaquam sui levandi causa reluont arma [lue]. HVMANITATEM non solum, uti nunc consuetudine persuasum est, de benivolentia, dexteritateque et comitate veteres dicendam putaverunt, quam Graeci q)iXav&QC07iiav vocant; sed honestorum studiorum et artium adpetitum, quod nulli animantium generi 10 absque hominibus concessus sit. Varro Rerum humanarum primo: Praxiteles, qui propter artificium egregium nemini est paululum modo humaniori ignotus. ADOR, frumenti genus, quod epulis et immolationibus sacris pium putatur; unde et adorare, propitiare religiones, potest dictum 15 videri. Varro de re rustica lib. I: in loco umidiore far adoreum potius serunt quam tritticum. — Vergilius lib. VII: 22 I, 259 II 27 4, 13 || 3 Antistius Labeo || 5 Licinius Macer Annal. II || 11 Varro Rernm hum. I || 16 I, 9, 4 || 17 VII, 109. naturae, n ex m f., H. — 23 agricola L^, Hi; auricola L^. — 24 mala Jyj. — 26 ef. Gell. XII, 3. — Lictoris non l. in L m. 1. — dictam cdd. — is M, ita V. — 27 fulg. H^. — 28 lector L^. — inquit H, G. — coU. L^, H. — 1 ef. Gell. XIII, 10. — veteris L^. — eliganti C. — interpraetatione L. — 2 maximi Bentin.; lun.; Me. — scriptoris L^. — 3 inquit L, G. — 4 separaturquae L^. — 5 ef. Fest. 120 s. v. lues. — nullum l. m. 1 in L. — a rebus; tebus L^^, — luendis id est add. M. — posita M, propos.' «. — 6 An- nalibus edd. — f. nequeiquam. — levandi M, lavandi (lavadi L, H^) G. — causa add. M. — reluont M, reluaut v. — lue (luae H^) secl. M. — quanium ad exemplum, cf. 7 defloccare; 50 fures al. — 7 ef. Gell. XIII, 17. — nullum l. in L m. 1. — consuaetudine prius H. — 8 benivolentia C. — dexterita- teque et comit. Bentin. (vel Ald.); dexteritatem quoque commuuitatem cdd. — 9 Greci L, H. — cpdavoQWTticcv H^; (piadvoQcomav L. — 10 app. C pr. L^. — 11 concessa cdd. — pr. L, H^; lib. l H^, G. — 12 Praxitelis L, H. — nimini L^. — paulum cdd. Gell. — 13 humanior cdd. — ignotus ex Gell. add. docti. — 14 iammolationibus H^. — 15 pium; /'. aptum. — propitiore L^. — prop. *. e. colere. — religionis H^. — religiones, i. e. uumina; ut 57 s. l. enixae. — 16 re add. H^. — umidiore Varro, umido sed cdd. — 17 tritticum L^, triticiun rell. DE PEOPIllETATE SERMONVM. I. ' 71 52. 53 M. et atlorea liba per berbatn .subiciunt epulis. 20 FACIEM, totius corporis formam, non tantum jtQoeanov, id est os, posuit antiquitas prudens. ut a spectu species et a fingendo figura, ita a factura corporis facies. Plautus Poenulo: 'sed earum nutrix qua sit facie mi expedi.' •■statura hau magna, corpore aquilost.' — 'ipsa east.' 25 Pacuvius Niptris: aetate integra, feroci ingenio, facie procera.. || 1 Sallustius Historiarum lib. II: Sardinia in Africo mari, facie vestigii humani, in occidentem quam in orientem latior. VESTIBVLA quidam putant sub ea proprietate distincta, quod in primis ingressibus et in spatiis domorum Vestae [hoc est] 5 arae ac foci soleant haberi. invenitur etiam aput veteres doctos vestibula ob eam significantiam dicta, quod in his locis, ad salu- tandos dominos domornm quicumque veuissent, stare solerent, dum introeundi daretur copia; atque ob hanc constitionem et quasi stabulationem primos ingressus domorum vestibula nominatos. sed 10 sive sic sive alitcr intellegi debent, non abhorret a vocabuli pro- prio, quod dixit Cicero in Oratore : vestibula nimirum honesta aditus- que ad causam faciet. 22 V, 2, 151 II 25 Pacuvius Niptris | 1 Sallustius Hist. II || H 15, 50. 19 subitiunt i/,. — 20 cf. Gell. XIII, 30. — non tantum add. Me; cf. Gell. l. m. — ngoconov L. — 21 os om. Lugd. — antiquitatis H^. — a sp. P; Bothim; ab asp. cdd. G. et N. — speties Hi. — 22 Pen. i,. — 23 mihi L, G (de H tion const.). — 24 hau Ambros. Pl. (haud vel haut rell.) ; non cdrl. G. et N. ; sed in L non m. 1 vel 2 supra add. — aquilo cdd. Pl. ; aquilost vel aquiio est cdd. Gell.; aquilino Non. — ipsa est GelL; Non. — 25 Niptris docti, nupta cdd. — 27 procero prius H. — virum add. docti ex Gell. — 1 cf. Isidor. Orig. XIV, 6, 39 ; 7, 1. — 2 horientem prius H. — in orientem quam in (in om. QZ) occidentem rectitis Gell. cum Isidoro. — lat. prominet Gell., Isid. — 3 cf. Gell. XVI, 5. — non tamen ex hoc omnia petita, sed pars ex scriptis inconcinnis et absurdis, quihus de hoc voc. actUim testatur G. — distinta H^. — 4 hoc est secl. M. — 5 verba sed — proprio, quae leguntur in libris scriptis post illud haberi, ante id quod est Cicero collocavit M. — se- quentia pr. Cic. exempl. ex G. excerpta, nota quidem socordia, cum velut venientium stabula intellexisse videatur vestibula N. — apud C pr. L^. — dictos ij. — 6 dictam H^. — salutandis i,. — 7 venissent Ho^, Ho^; venisset rell. — solerent Quicheratus , soleant cdd. — dum Me, cum edd. — 8 quae pro atque L^. — constitionem Turnebus; consistione Gellii et Macrobii libri; ubi recte edd. vetustae constitione; consictionem i, , consitionem reU. — 10 sive aliter aild. M. — 11 quod dixit add. M. — niminarum H^. — 12 faciet v.; faciem L, H^, G; faciam H,. — illustres add. Gic. 72 • NONIVS MARCELLVS 53. 54 M. BIDENTES qui aestimant ob eaui causam oves a Vergilio dictas, quod duos dentes habeant, pessime a vitio intellegunt. nam nec duos dentes habent, et hoc quidem et geuus mostri est. et melius 16 intellegi potest, si hidennis quasi bienuis dixeris auctoritate. Pom- ponius in Atellana: Mars, tibi facturum voveo, si umquam r^dierit, bidenti verre. Laberius in Paupertate: 20 visus hac noctu bidenti facere sum propter viam. et Nigidius Figulus dicit bidental vocari, quod bimae pecudes inmolentur. IVGERI proprietatein Varro designat, de re rustica primo: in agro Romano ac Latino iugeris. iugum vocant quod iuncti boves 25 uno die exarare possint * * * FAENVS ab eo dictum est quod pecuniam pariat || increscentem tempore, quasi fetus aut fetura; nam et graece To;<off dicitur dno l rov TWfmv, quod est parere. Varro lib. III de sermone latino: 'faenus autem dictum a fetu et quasi fetura quadam pecuniae.* — nam et Catouem et ceteros antiquiores sine a littera fenus pro- nuntiasse contendit, ut fetus et fecunditas. 5 16 Pomponius Atellana (Gallis Transalpinis) || 20 Laberius Paupertate j| 22 Nigid. Fig. || 24 I, 10, 1 || 2 Varro de serm. lat. III || 4 Cato. antiquiores. 18 cf. Gell. XVI, 6. — quia L^. — dictos H^. — l^ a. vitio M; a vi- tiose Hi; ac vitiose rell. — nota saepius in lioc capite n praepos. liherius usum N. — 16 monstri II, G, Lugd. — 16 bid. quasi add. M; cf. Gell. l. m. paragr. 13. — dixeris M, dixerit cdd. — auctoritatem L, II^; actoritatem Lugd. — omissum sive Nonii sive librariorum culpa illud, quod dixerat Gell. non solas oves dici bidentes, quodque etymologia illa. ducta ex commentariis iuris pontificii. — Pomponius atellanarum poeta in Gallis Trausalpinis Gellius. — 18 tibi f. V. Fleckeisenus , tibi v. f. cdd. Gell. et Non. — 19 bidentis, sed eras. s, H. — 20 Paupere Vrhin. 307. — 21 hac v.; ac C. — noctu Quiche- ratus, nocte cdd. — bidentis id. — bidente Leopurdus; bidenti liihheckius. — recte notat Me coll. Fest. pg. 229 aliis auctorihus agi de sacrificio Herculi ohlato. — facere sum p. v. Quiclieratus , p. v. f. cdd. — 22 bime L^. — 24 lugeri non lemma m. 1 in L. — primo v.; prima C. — 25 praecedit ap. Varr. metiuntvur. — iugum; aut iugerum scr. a Non., aut intercepta quae secuntur ap. Varr.: versum dicunt contum pedes quoquo versum quadratum; iugerum quod quadratos duos actus habeat. — 27 cf. Gell. XVI, 12. — Faenus C (Foeuus G m. 2)\ Fenus Lugd. — increscentem QuicJieratus ex Gellio, ubi est pecuniae parientis atque increscentis. — 1 foetus — foetura L,^, H^, G. — et om. Lugd. — grece L. — 2 xintsiv v.; vhxcc L, H^ (de G non constat), vKtai ZZg. — de 1. s. cdd.; cet. cf. Gell. l. m.7. — 3 fenus L^ ; foenus H^, G. — faetu H^; foetu J/g, H^, G. — fetura quadam H^; foeturam (feturam L) quandam L, H^, G; a fetura quadam Varr. ap. Gell. — 1 antiquiores in mrg. add. H^. — a in spatio vacuo add. H^; omitti in L testatur Gerlachius. — foenus H^; faenus G, f. recte; paenus L. — pronunciasse H^ ; pronuntias L^. — 5 fetus, DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 73 54 M. RECEPTICIVM servum quidam ab ea proprietate dictum volunt, ut, si nequam et nihili sit qui venundatus est ob aliquod vitium aut malefactum, a distractore recipiatur. sed vera liaec est eiiis nominis interpretatio: quem in data dote aut donatione quis exceperit, quod 10 est proprie receperit. Plautus Trinummo: postlculum hoc recepit, cum aedeis v^ndidit. Cato: mulier et magnam dotem dat et magnam pecuniam retinet. ex ea igitur re familiari, [exj quam sibi dote data reti- nuit, pecuniam viro mutuam dat. eam pecuniam a viro forte irata 15 repetere instituit. adponit ei flagitatorem servum recepticium, lioc est proprium, suum, quem cum reliqua pecunia receperat nec dederat doti, set exceperat. — Cicero de oratore lib. 11 : sed dicis te cum aedis venderes ne in rutis quidem et caesis solium tibi pa- ternum recepisse. 20 siTiciNES. ut liticines a lituo, ut tubicines a tuba, ita siticines, qui aput funeratos vel vita functos et sepultos, lioc est iam sitos, canere soliti erant honoris causa cantus lamenta- biiis. hoc in libris Coniectaneorum Atei Capitonis invenitur et Cato id vocabulum indubitanter adposuit. 10 I, 2, 157 II 12 (Cato Suasione legis Voconiae; cf. commeut.) || 17 II, 55, 226 II 23 Ateius Capito libris Coniectaneorum || 24 Cato. 0 supra e, sed eras. in H. — 6 conf. Gell. XVII, 6; Fest. 282 s. 1. recep- ticium servum. — quedam H^. — proprietatae H; proprieta L^. — 7 et om. ij. — nihili Bentin. (vel Ald.) ; nihil cdd. (nequam et nulli pretii Gell.). — est add. M (cum venum esset datua Gell.). — vicium ui L^. — 8 districtore L, Hy. — 1) interpraetatio L, H. — 11 cf. 384 l. recipere, exceptum facere. — recipit C h. l. ; item Gellius (recipi X) ; recepit Non. 384 (qui locus non e G. pe- titus). — edeis H^; ediis L; edis G; edes H^. — 12. 13 ita verissime libri Non.; item duo optimi ex Gellianis; rell. aperta interpolatione : pecuniam re- cipit, hoc est: et magnam dotem dat et magnam pecuniam retinet. haec qui proharent vel cum Gronovio scriberent recipit hoc est retinet, cos fugit pa- raphrasin Cat. verborum exhiberi a Gellio. — [ex] quam M; ex qua v. — 14 pecuniam — eam ex Gell. add. viri docti; porro apud h. legitur: eam pecuniam cum viro e. q. s. — 15 apponit C pr. L^ . — flagitorem L. — servum ex Gell. add. Quicheratus. — 16 proprium, suum; proprium servum suum cdd. Gell.; proprium servimi Ald. — cum habet Hy, Gell.; om. H^, L, G. — reciperat i,. — 17 dotis et L, H. — exciperat L^. — lib. II ed. Basil.; in lib. \l L, H. — cf. 164; 384 l. ruta; recipere. — dicet Cic; dicis ter Non. — 18 edis H. — vinderes L^. — cessis L, prius H (deinde cesis). — solium Cic; obum C, sed H^ solum. — 20 Siticines; cf. Gell. XX, 2. — litui H^; litu L^. — ista L^. — cet. vid. scribend. Siticines, ut liticines a lituo vel tubicines a tuba [ita siti- cines], qui. cf. tamen 63 fulguratores. — 21 aput L^ ; apud L^, H, G. — aput funeratos vel vita functos et sepultos; apud sitos — hoc est vita functos et sepultos Gell. — 22 honores L^. — cautus H^. — 23 in libris Coniecta- neorum Quicheratus, in libris Coniectaneis cdd. (in Capitonis Atei coniectaneis Gcll.) — 24 apposuit C pr. L^. 74 NONIVS MARCELLVS 54. 55 M. IVMENTVM a iungendo veteres dictum putant, g littera in eo 25 nomine adtrita. nam et vectabulum || dictum, quod nunc vehi- l culum dicitur. AECERA plaustrum est rusticum tectum undique, quasi arca. hoc vocabulum et aput Varronem et aput M. Tullium invenitur. hoc autem vehiculi genere senes et aegroti vectari solent. Varro 5 Gerontodidascalo: vehebatur cum uxore vehiculo semel aut bis anno, cum arceram, si non vellet, non sterneret. TROPAEi significantiam propriam Varro Bimarco ostendit: ideo fuga hostium graece vocatur tQon^. hinc spolia capta, fixa in stipitibus, appellantur tropaea. 10 LVXVM, id est vulsum et loco motum, quod nunc luxatum ignari latine dicimus. inde luxuria, quia a recta vivendi via sit exclusa et eiecta. COLINAM veteres dixerunt, non coquinam, ut nunc vulgus putat. Varro Modio: et hoc interest inter Epicurum et ganeoues nostros, 15 quibus modulus est vitae culina. — Plautus Mostellaria: exi 6 culina, sis, foras, mastigia, qui mi inter patinas exhibes argutias. Varro de vita populi Romani lib. I: qua fini sit antica et pos- tica. in postica parte erat culina, dicta ab eo quod ibi colebant 20 4 Varro. M. TuUius || 6 Varro Gerontodidascalo || 8 Varro Bimarco H 15 Varro Modio || 16 I, 1, 1 || 19 Varro de vita pop. Rom. L 25 cf. Gell. XX, 1, 28. — mrg. G: a iungendo, alii a iugando. — 1 adtrita Ivj, ed. Bas.; attrita L^, H. — et tu ectabulum H^. — dictum M, dicunt v. — 3 cf. Gell. XX, 1, 29. — 4 aput L^, ed. Bas.; apud L,^, H. — aput ed. Bas.; apud rell. — V. et C. ap. G. mentio nulla. — 5. 6. 7 Varrot L^. — Gerotodi- dascalo L^; Gerontodidasculo IT, ; m. 2 Geruntodidascalo, tum Gerontodidas- calo; et ita G. — vehiculo om. cd. Vrsini; male, cum non omnia vehicula sint arcerae. — se mala ut H^. — in anno ed. a. 1476. — cum arceram; falso liic de lacu/na suspicati docti, cum nullo pacto possit cogitari hic locum ex XII tabulis, quem Gell. laudat, olim fuisse positum. cf quaest. Non. cap. II. quam- quam Varro quin respexisse videatur locum legis, quem adf. Gell. paragr. 25, non moror. cct. cum macera L; cum marcera H^; cum arcera H^, G. — si non plueret minus prohabiliter Bentleius m. Ithen. XXXIII, 465; cf. Gell. paragr. 25. — 8 Tropei L, H. — 9 ostium L, H^. — grece L, H,. — trope cdd. — 10 tropea L, H. — 11 luxatum Quicheratus; luxari v.; cf. Paul. 120: luxantur (Pl. Pseud. IV, 7, 6) a luxu dictum e. q. s. — 12 a m. 2 add. L. — 14 Culinam H^ , Lugd. — v. d., n. c. Lipsius; v. c. d., non cdd. — coquinam, mut. in quoquinam, Lugd. — nunc om. Lugd. — 16 cf. 119 ganeones. — 16 colina H^, G. — Plautus; cf. 239 argutum, audax. — Mustel- laria G pr. L^. — 17 colina H^, G. — 18 mihi cdd. — patenas L^, H^. — 19. 20 qua — et postica inscriptum fuisse capiti Varronis intellexit Palme- rius. — erant H^, G. — colina H^, G. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 75 55. 56 M. ignem. locupletiorum domus quam fuerint angustiis paupertinis coactae, ipsa nomina declarant. MODESTVM, a modico, hoc est a moderato, positum. Varro Modio: non eos optume vixe qui diutissime vixent, sed qui mo- 25 destissime [id est modice]. 1 INFANS a non fando dictus est. Cicero in Oratore: || 'uam et iufantes actionis saepe fructum tuleruut.' — et est quod aut dici nou debeat aut fari nou possit; nam et infantes usque eo appel- landi sunt donec coeperiut fari. Lucilius lib. XVIIII: 5 ut pueri infantes faciunt, mulierculam bonestam. et XV: nt pneri infautes credunt signa omnia aena vivere et esse homines. Vergilius Aeneidos lib. II: 10 infandum, regina, iubes renovare dolorem. Varro "Ovog XvQag: voces tragoedum, iubeas agere Ampbiouis partfs, infantiorem quam meus muliost. Accius Athamante: 15 priu' quam lufans facinus oculi vescuntiir tui. Varro Eumeuidibus: postremo nemo aegrotus quicquam somniat tam infandum, quod non iiliquis dicat pbilosopbus. 24 Varro Modio || 1 17, 56 || 4 Luc. 1. XVIIII || 6 I. XV | 9 II, 3 H 11 Varro "Ovoc Xvgac || 14 Accius Atbamante || 16 Varro Eumenidibus. 21 puto vel (qtwd compendio scriptum facillime poluit exeidere) add. ante locupl. — locupleticorum if,. — fuerit H^. — 22 per sua pro ipsa //,. — 24 vixe M; dixe H^, dixisse rell. ; vixisse v. — vixissent L, H. — medestis- sime L. — 25 id est modice secl. M. — 2 actionis dignitate eloquen- tiae saepe fructum tulerunt Cic. — qnod au i,. — 4 Lucilius ex Lactantio lun.; Curius cdd. — 5 recte monitum est h. v. subicicndum esse ci qui legitur 149 s. l. penicnlamentum. — 7 ut Lactantius, et C. — ena L. — 8 bomnes i/,. — 9 aeidos H. — 11 onos lyras (onus i>,) C. — 12. 13 senarios privius detexit Boeperus Philolog. IX, 263. — 12 ita M; cdd. v. Amfionem trag. (trog. Zf, et si Ricsio fides L), i. Amfionis agere; v. tr. , i. a. Ampbionem Quiclieratus. — Ampb., i. e. omnium beroum disertissimi. — 13 meus muliost M; m. est mulio cdd.; meust mulio Roeperus. — 14 cf. 416 l. vesci. — 15 infans cdd. 416; infortis L, H^; infantis H^, G. — oli culi if,. — vescun- tur cdd. 416; vesciuntur H; vesciumtur L; vestiuntur G. — 17. 18 nota ad rei atrocitatem depingendam Varr. in his v. continuis MSttm spondeis veJ dactylis. — cet. cf. Cic. de divin. II, 58, 119. — egrotus G. — somniat an quicquam somniat C; corr. ed. a. 1476. — filosopbns i, , ed. Bas. (pbil. G test. Miesio). 76 NONIVS MARCELLVS 56. 57 M. Cicero de Oratore lib. III: modo hoe constet neque infantiam eius qui rem noverit, sed eam explicare dicendo non queat, neque 20 inscitiam illius cui res non subpetat, verba non desint, esse lau- daudam. SARCINATRICIS, non, ut quidam volunt, sarcitricis, quasi a sar- ciendo, sed magis a sarcinis, quod plurimum vestitum suant. Varro "Ovog IvQug: homines rusticos in vindemia incondita cantare, 25 sarcinatricis in machinis. PETAVRISTAE a veteribus dicebantur qui saltibus vel schemis levioribus moverentur: et haec proprietas a graeca nominatione descendit, ano tov Ttsraa&ai. Varro epistula ad Caesarem: con- vocat Ptolomaeum ciuaedologon, Nicona petauristen, Diona aulo- 30 poion. — idem de vita populi Romani lib. II: nec minus alio in genere sunt ludi velites Galli, Germani petauristae. || CVRIAM a cura dictam Varro designat de vita populi Ro- 1 mani lib. II: itaque propterea locus quoque, quo suam quisque domo senator confert curam, curia appellatur. LEGIONVM proprietatem a dilectu militum Varro de vita po- puli Romani lib. III dictam interpretatur: 'tum appellatus est di- 5 lectus ab electione, et legio. ab hac supervacaneorum consuetudine adscribtivi.' ASSAS nutrices difficilis multi existimant intellectus. at vero 19 III, 36, 1 42 II 25 Varro "Ovoc ivpac || 29 Varro epistula ad Caesarem || 31 Varro de vita pop. Rom. II || 1 Varro de vita pop. Rom. II || 4 Varro de vita pop. Rom. III. 19 constat H^. — 21 insc. Cic; scitiam G. — suppetat Cic; subpeditat Li, i/i {hic eras. post di Utt.); at L^ suppetit at; H^ subpedita at, a priore in ras. (subpediat at Ho.^, subpedita at HOs); subpediat aut G. — 23 quandam H^. — sastitricis Lugd. — 24 vestitum M, vestium v. — suant Gulielm.; sumant v. — 26 in machinis; 'machinae pergulae sunt, in quibus sarcinatrices opus factitabant' Gulielm. Verisim. II, 12. — 27 chemis H^; schenis H^, G. — in mrg. H mirifica addita haec: quod nos dicimus laubias. laop dicitur germanice folium; inde laubia facta tecta ex foliis. — 28 greca L, H. — 29 epistula L^; edit. Bas.; epistola L^, H. — cet. vi- detur scribendum Epistulis. — 30 Ptolomeum L, H — cinaedologon lun.; cinedoloco C {seq. n). — patauristen L^^. — aulopoion G. — 31 vita add. H^. — ludii male Palmerius; sed idem recte, ut vid., velites; vellitis H, G, vellidis L. — 1 curam dictum H^. — 2 propterea M, propter v. — curam quod sequitur ante curia reposuit M. — 3 domo Me, domum cdd. — sae- nator H. — curia appellatur Popma, curiam appellat v. — 4 delectu /£,; dilectum tum pro dilectu militum L^. — 5 dictas L^, Lugd. — interpraetatur L. — tunc Lugd.; Par. 7665; 6. — delectus Ho^. — 6 ab el., et M; et ab el. cdd. — f. at ab s. — supervacuaneorum L. — 7 adscribtivi Me (in Gorri- gendis); adscribuntur L^^, G; ascr. H; asscr. L^, prius H. — 8 defelicis Hi; dificili L^; id. m. 2 dificilis. — intellectu H^; id. sat, mut. in ut. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 77 57. 58 M. acri intentione potuimus indagare ob eam proprietatem officii eo 10 nomine nuncupari, quod assint his quos nutriant nec vel exiguo divellantur: unde et asseculas, ab eo quod assint et omnibus iussis dominorum praesto sint, esse vocitatos. ENIXAE dicuntur feminae nitendi, hoc est conandi et dolendi, labore perfunctae; vel a Nixis, quae religionum genera parientibus 15 praesunt. sed elegantior intellectus, ut ex hoc dictae esse cre- dantur, quod vinculis quibusdam periculi, quibus inplicarentur, fuerintexolutae: nexum enim dicimus aptum et conligatum. Plautus in Amphitryone id probat dicens: uno lit labore absolvat erumnas duas. 20 REMVLCO TRAHERE dictum quasi moUi et leni tractu ad pro- gressum mulcere. Sisenna Histor. lib. II: siqua celeriter solvi poterat, in altum remulco trahit. CONGENVCLARE est genu replicato cadere. Sisenna Historiarum lib. III: multi, plagis adversis icti et congenuclati, Romanis prae- 25 cipatis ipsi supra voluti in caput. || 1 AGILEM, celerem, ab agendo. Sisenna Histojriarum lib. III: agilem dari facilemque victoriam neque fossas aut vallum remo- raturum. 18 r, 2, 26 II 21 Sisenna Hist. II j] 23 Sia. Hist. III D 1 Sis. Hist. IH. 0 indicare L^. — ob eam om. X,. — 10 nunccupari H. — adsint X,, G, Lugd. — 11 et add. M. — adseculas — adsint i,, G, Lugd. — 13 Enixe — femine L^. — 14 perfructae {cum ras. infra r alt. et supra uc). — vel add. Qui- cheratus. — a Nixis quae Lips. ; mixisque (mixisq: L) C; cf. Fest. 174 l. Nixi di ibique interpretes. — parietibus L, H^. — 16 eligantior C pr. L^. — esse om. Lugd. — 16 impl. L^, H, Lugd. — 17 exolutae H; exsolae i,. — nexnm; enixum Lufjd.; aliter enixum in mrg. H^. — aptum M; actum L, H, Lugd.; artum Ho.^; arctum ed. Bas.; cf. 234 aptum — conexum et conligatum. — conl. Li, ed. Bas.; coll. cum Lugd. H, L^; f. coniugatum. — 18 Amfitrione L, H, Amfitryone G. — u Zi, , H, (in H post u litt. eras.); uno H^, G; ut L^ (Ho^); uno ut Pl. — absolvat Plaut.; exsolveret (exol. H) cdd.; quod ex praecedente exsolutae et sequente erumnaa vid. ortum. — 20 Remulco trahere Quieheratus; cf. infra notata; Remulcare cdd. — molu i,. — 21 historiae 6'. — lib. I H, Florent.; suspectus numerv^, cum alias nusquam secundus Sis. liber memoretur a Non.; quamquam ab eodem, si codicihus fides, etiam ex VI, IX adeoque XXIII singula adlata cum numeris exempla. — siqua H^ ; siquae L, H^, G; sique Flor. — 22 remulco trahit Freundiu^ (remulco retrahit Flor. Sabin. ap. Grut. Lamp. Cr. I, 1031); remulco {ita X,; remulca rell.) retrahit C. — 23 ef. pg. 89 l. congenuclare. Congenulare cdd. et ut pvio ipse Non.; certe ap. eund. 361 s. l. obesum etiam tardi ingenulo legitur pro tardigenuclo ; ubi vide comment.; rectam formam restit. Forcellinius s. v. congenulatus. — 24 liber G. — multi; sc. equi; cf pg. 89 l. l. — congenulati cdd. — 25 ipsis L, G. — voluti Bentin.; volvit cdd.; volvi Passerat. — 1 melerem />,. — in lib. H,, Flor.; lib. G^. — 2 bellum remoratum C; corr. Me. 78 NONIVS MARCELLVS 58 M. EXPEDITI et INPEDITI ex uua proprietate habent vocabuli causam, aut exolutis pedibus aut inligatis. Sisenna Histor. lib. 5 IIII: inermos armati, inpeditos expediti sine uUo suorum vulnere cunctos interficiunt. TESTVDINES sunt loca in aedificiis camerata, ad similitudinem aquatilium testudinum, quae duris tergoribus sunt et incurvis. Vergilius Aeneidos lib. I: lO in foribus divae, media testudine tcmpli. Sisenna Historiarum lib. IIII: Gaius Titinius queidam, cui minus sobrietas mentis ab natura tradita videretur^ primo ante testudinem constitit; deinde aput consulem causam atque excusationem pro- ferre coepit. 15 INSINVARE est inmitti, quasi sinu accipi. Sisenna Historiarum lib. nil: agmen perturbatum pedites insinuant ac loco movent. ADOLERE verbum est proprie sacra reddentium, quod signi- ficat votis vel supplicationibus numen auctius facere; ut est in isdem: macte esto. et intellegi debet ab eo quod est adolevit, 20 id est crevit, et adultum, quod est auctum et aut aetate aut ali- qua causa maius solito factum, ducere proprietatem. Vergilius Aeneidos lib. I: cura penum struere et flammis adolere penates. idem in septirao: 25 adolet cum altaria taedis; et in Bucolicis: 5 Sisenna Hist. IV || 10 I, 505 || 12 Sisenna Hist. IV || 16 Sisenna Hist. IV II 23 I, 704 II 25 Vll, 71 || 27 VIII, 65. 4 imped. L.^, H. — 5 exsolutis H, G. — illig. L^, H; puto in- plicatis. — Historiae cdd. — 6 armati Itm.j armat cdd. — 8 a L^. — 11 tum f. Verg. — 12 Tintinius H^; Titinnius L,^, G. — Gaius Titius coll. Cass. Dion. frgm. 100 pg. 90 ed. BeMer. probabiliter admodum Petrus. — queidam ; quadam J/j ; quidam rell. — 13 sobrietas M; mentis lun. (sobria mens M. Hauptius); proprietas menis cdd. — notandum hic ut in aliis multis Sisennae fragmentis contoi'tum et a/fectatum dicendi genus. — 14 constituit H^. — apud C pr. L^. — proferre Eothius, praeferre v. — 16 Insinuare Quicheratus, Insinuari cdd. — inm. L^ , ed. Bas. ; imm. rell. — 17 peditis C. — loco movent M; 1. commovent v. — 18 cf. 24=7 adolere. — est om. ij. — 10 vel LH, Paris. 7665, 6 ; ac lun., Me (non priores), ed. Bas., errore ut puto omnes ; neque ea re guod ex Lugd. nihil a nobis no- tatum firmari illud ac docent libri Banielis et Colbert. — — 20 hisdem C pr. Hj. — macte i. e. magis aucte; cf. 247. — intellegi; e alterum m. 2 addit erasa litt. H. — 21 aut aetate Lipsius; aucta aet. cdd. — 24 2'oenum L^, H^. — 26 cf 247 adolere; 440 castitas. — adoletque H^, G; dum DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 79 58. 59 M . verbenasque adole pinguis et mascula tora; quod est: adde, cumula; et Georgicorum lib. IIII: 30 Panchaeis adoleacunt ignibus arae. 1 ACCENSI genus militiae est administrantibus || proximum. Varro Rerum humanarum lib. XX: *ut consules ac praetores qui secuntur in castra accensi dicti^ quod ad necessarias res saepius acciantur, velut accensiti.* — hi, quos nunc dicimus, deputati. 5 NEFARii proprietatem in lib. I de vita populi Romani Varro patefacit a farre: *quod adoreum est, [in] quo scelerati uti non debeant, non triticum, sed far.' — hoc quoque idem adsignificat, quod qui indigni sunt qui vivant nefarii vocentur. — adorevm quoque ab eo dictum putat quod cibi ora, id est principium, 10 sit far. PROPITIVM dicitur prorsus pium aut proprie pium; ut apud Terentium in Adelphis: f. . quam ea qoa^ parentis propitii; aut certe porro pium, quod est vehementer et valde; ut aput eun- 15 dem [Terentium] in prologo Andriae: dehinc ut qoiescant, purro moneo, et desinant malediccre, malefacta ne noscant sua. 29 IV, 379 II 1 Varro reram hum. XX | 5. 7.~ 8 Varro de vita pop. Rom. I II 12 I, 1, 6 II 15 V. 22. Vergil. (cum Itbri etiam 247 ; 440). — alteri atedis, m. 2 altaria tedis H. — 28 adolet i,. — 29 liber IT^. — 30 Pancheis C. — 1 admin.; cf. 48 l. parochos. — 2 Rer. hum. Scal.; rhetoricorum H, G; rethoricorum (rheth. m. 2) L. — 4 accersiti H^, G. — hi add. M. — qnos u. d. d. om. AJd.; lun.; f. recte. — deputati; cf. Veg. de re. m. II, 19: ad obsequia tamen iudicum uel tribunorum nec non etiam principalium deputabantur milites, qui vocabantur accensi, hoc est postea additi, quam fuisset legio completa; quos nimc supernumerarios vocant. — 6. 7 adhorreum L^; id. 2 adhoreum; ad reum Lugd. — est in cdd. (in del. L^; item H^, sed ut deinceps sit restitutum; ed. a. 1476). — debeant; aut debent scribendum aut illud est cum parum commodo loco sit positum cumqu£ debeant possit servari , si alterius auctoris, ut saepe, a Var- rone adlatam statuerimus opinionem, dubito plerumque an locus ita sit con- stituendu£: quod adoreum, quo scelerati uti non debeant, non triticum siet, sed far. — 8 nefari L^, Lugd. — vocentur M; vocantur t?. — Ad.; nov. Z. cdd.; v. — Adhorreum L^; id. 2 Adhoreum. — 11 dicimus edd. inde a lun. — prorsus picium JBj. — propriae i,. — 12 Adelfis C; cet. cf. 463 propitios. — 13. 14 quam illa Ter.; quam ut ea cdd. 463. — parentes cdd. Ter.; item Non. 463. — propitii aut v.; propitia ut Lugd., H^; propitiat aut id. 2, G; propiciat (propit. m. 2) ut L. — poro H^; pro X,. — ut om. L. — apud C pr. ij . — 15 Ter. secl. M. — 16 porro ad moneo rett. Non. , cum ad quiescant deberet trahi. neque valde illud significat, sed in futurum. — 17 post maledicere ap. Ter. videtur excidissc ut. — noscans pi-iu£ H. 80 NONIVS MAROELLVS 59. 60 M. INPANCRARE est invadere: verbuin a graeco tractum, quasi nav xQeag consumere. Varro: eccos. iam in regiam arcam inpan- crarunt ! 20 MANSVETVM dictum est quasi manu suetum, quod omnia, quae sunt natura fera, manuum permulsione mitescant. unde Vergilius Georgicorum lib. III: et plausae sonitnm cervicis amare. et Aen. lib. VII: 26 ille manilm patiens; quoniam supra dixerat: pectebatque ferum puroque in fonte lavabat. CINNVS est conmixtio plurimorum; unde et concinnare dici- tur. Cicero in Oratore: est autem quidam interiectus inter hos 30 medius et quasi temperatus nec acumine posteriorum nec flumine || utens superiorum, ut cinnus amborum, neutro excellens, utriusque 1 particeps vel utriusque, si verum quaerimus, potius expers. ENVCLEATE dicitur purgate, exquisite et sine asperitate aut duritia, ab eo quod nucibus separatis, id est testis, nuculeorum utilis usus habeatur. Cicero in Oratore: modo id eleganter enu- 6 cleateque faciat, eum solum attice dicere. — idem Tusculanarum lib. IIII: habes ea quae de perturbationibus enucleate disputant. RVTVNDVM a rota dictum est vel rota a rutundo. et est ru- tundum collectum et per omnem circuitum sine offensione asperi aut anguli leve. quam significantiam Cicero in Oratore etiam ad 10 19 Varro; cf. comm. || 23 III, 186 || 25 VII, 490 || 27 Verg. Aen. VII, 489 | 30 6, 21 II 5 9, 28 || 7 IV, 14, 33 || 10 13, 40. 18. 19 Inpancrare (ita G); n. N.; recte a pancra i. e. rapina deducit LoewiuH Prodrom. 340. — greco L, H. — tactum L^. — pancreas cdd. — Varro; ad saturas recte rettulere docti. — eccos; iam vel ecce, iam M ; ecclesiam C; ercles iam Vahlenus; Varro Ecclesia: Scal. — arcem cd. Fahri. — 21 manu suetum M; mansuetura H^; manu assuetum (adsuetum Ly) L, H^ , G. — 22 permultione ('permultiono H^) cdd. — mitescunt Lugd. — 24 cervices L, /ij. — 26 manum ed. Bas., manu X, H. — 28 lababat L^. — 29 conm. Zj, cd. Bas.; comm. L^, H. — 30 in hos H^. — 1 ut cinnus Non.; H, G; vicinus prius L, ut Cic. — in neutro cdd. Cic. — nutro prius L; post neutro ras. in H. — 2 utrius Hj^. — popotius prius H.^; potius om. L. — 3 asi). ; ase experitate L^. — 4 testis H^; testi L, Ho^, G; testi, supra i scr. v, Hs.^. — nucleorum Lugd. — 6 ut illis L, H^. — eliganter L.^, G; eligantur H. — 6 diceret L^, H^. — Tusculanorum Xj. — 8 cf. 164 rutunde. — et est; et (in ras. m. 2) f^.c (punct. add. m. 2) • e • H. — 10 ut Lugd. — anguli G ; angulis Lugd., L (s /. m. 2 add. L)\ angulis pxmct. add. m, 1 vel 2 H. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 81 60. 61 M. humani ingenii transtulit formam: 'Theodectes autem praefractior nec satis, ut ita dicam, rutundus: primus instituit dilatare verbis.' RABVLA a rabie dictus est: quem nunc advocatum vel causa- rum patronum dicimus. Cicero in Oratore: non enim declama- 15 torem aliquem de ludo aut rabulam de foro, sed doctissimum et perfectissimum quaerimus. — inde et SaUustius: canina, ut ait Appius, facundia exercebatur. MERIDIES manifeste medius dies. Cicero in Oratore: iam vi- detur nescire dulcius. ipsum meridiem cur non medidiem? 20 INEPTI proprietatem Cicero de oratore lib. II patefecit: quem enim nos ineptum vocamus, is mihi videtur ab hoc nomen habere ductum quod non sit aptus. DEVORSORIA dicta sunt hospitia, a devortendo. Cicero de ora- 1 tore lib. II: q^uiescam in Caesaris || sermoue quasi in aliquo oppor- tuno devorsorio. SANNIONES dicuntur a sannis qui sunt in dictis fatui et in motibus et in schemis; quos raoros vocant Graeci. Terentius in 6 Eunucho: solus s&nnio servat domi. Cicero de oratore lib. II: quid enim pote tam ridiculum quam sannio est? qui ore, vultu, imitaudis motibus, voce, deni- que corpore ridetur ipso. 10 HEREDIOLI proprietatem indicat Varro de re rustica lib. I: bina iugera, quod a Romulo primum divisa viritim, quae heredem sequerentur, lierediolum ajtpellartmt. 14 15, 47 II 16 Sallustius (historiarum libris); Appius 1 18 47, 157 || 20 II, 4, 17 II 24 II, 57, 234 H 5 IV, 7, 10 || 7 II, 61, 251 || 10 I, 10, 2. 11 ingenti L. — Thucydides codd. Cic.; Theodorus recte Ernestius. — 12 anstituit L, JEf,. — 13 rabiae — quaem fact. m. 2 ex rabia — quam //. — est f. m. 2 add. in L. — 15 de udo L. — 16 pertectissimum L. — 21 his prius H. — ho ij. — 22 ductum v., dictum C, Lugd. — 23 Devarsoria L^. — devarando prim L; devorando H^; L ex corr.; Lugd.; devortendo H^, G (a devertendo mrg. G). — 1 oportuno L^, H^, G; peropportuno Cic. — 3 a sanniis Lugd.; porro sec. ed. Basil. G, L; item Hqo, P; a sannis Hs; Me. — 4 montibus L, H^. — scenis L, H^; schenis rell.; corr. Lips. — 7 pote M; potest C; Erlang. alt. Cic; ubi v. potest esse. — 8 qui are L, H^; quare H^, G. — motibus sec. ed. Bas. G, idque verissime; moribus L, H; cdd. Cic. — 9 ipso corpore ridetur minu^ hene lege eurythmiae cdd. Cic. — 10 Haeredii Ald. ex Varr. — re suprascr. m. 2 in H. — 11 div. dicebantur viritim cdd. Varr. — vitim L^. — q: L, que H. — 12 sequerentur Varro; sequentur cdd. — herediolum appellarunt ex Varrone add. docti, ap. quem legitur heredium. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Myelleb. 6 82 NONIVS MARCELLVS 61. 62 M. LEGVMINA Varro de re rustica lib, I dicta existimat quod non secentur, sed [quod] legantur: 'cetera quae velluntur e terra, non sub- secantiir; quae quod ita leguntur, legumina dicta'. 15 PORCAE agri, quam dicimus, significantiam Varro designat de re rustica lib. I: qua aratrum vomere lacunara, striam facit, sulcus vocatur. quod est inter duos sulcos elata terra, dicitur porca, quod ea seges frumentum porricit. — Accius Parergorum lib. I: venad proscissae cossim goerare ordine 20 porcas bidenti ferro, rectas cdrnere. [porcae sunt signa sulcorum, quae ultra se iaci semina prohibeant; porcere enim prohibere saepius legimus.] OCCATIONIS proprietas his indiciis aperitur. Varro de re ru- stica lib. I: et postea occare, id est conminuere, ne sit gleba: quod 25 ita occidunt, occare dictum. — Serenus: occatio occaec&,tio8t. POMORVM a Varrone proprietas explanata est de re rustica lib. I: aquam addi cotidie vesperi;|| a quo, quod indigent potuis, 1 poma dicta esse possunt. FRACCESCERE, tamquam fricari et putrefieri vetustate. Varro de re rustica lib. I: haec, de qua fit oleum, congeri solet acerva- tim dies singulos in tabulata, ut ibi mediocriter fraccescat. 5 LIXARVM proprietas haec est, quod officium sustineant militi- bus aquae vehendae; lixam namque aquam veteres vocaverunt; 13 I, 23, 2 H 17 I, 29, 3 || 19 Accius Parergorum 1 || 25 I, 31, 1 || 26 Se- renus (opusc. rural.) 1) 1 I, 31, 6 || 4 I, 55, 5. 13. 14 quod non Quicheratus; non quod v. — sed quod; quod vid. delend. — ap. Varr. fertur hoc enim (cicer) quoque legumen, ut cetera, quae velluntur e terra, non subsecantur; quae quod ita leguntur legumina dicta — 16. 17 cf. Fest. 238. — qua Varro, quae cdd. — lacunam del. Guietus. — istriam C, Lugd. — fecit libri Varr. — 18 quod est; quod pro quoad. — 19 seges Varro, secus G, Lugd — porrigit cdd. Non., item Varron. praeter alt. m. Parisini et mrg. exemplaris Politiani (porrigant et Festi cd. l. »«.}. — cet. aliter Varro de l. l. V, 39. — 20 venae proscissae M, bene proscissas cdd. — cossim girare (goerare M) Scah; cossigerare cdd. — 21 rectas, sc. lineas. — cernere (i. e. cernendo efficere) M, derevere cdd. — 22. 23 illa porcae — legimus ab interpolatore addita a porcendo autem etiam Fest. 218 porcae nomen repetit, alia quidem addita explicatione. — porcaere enim L. — 24 cf. 42 occationem. — 25 conminuere -Lj, ed. Bas.; comm. L^, H, Lugd. — glebat L^^. — 27 occecatio est L, H. — 1 cf. 502 dativus pro ablativo. — vesperi om. cdd. Varr. — potuis Quicheratus; potui Non. 502; h. l. potui L, G, potus (s in ras. m. 1 vel 2) H\ potu Lugd.; Paris. 7665; 6; libri Varr. — 3 Fraccessere H^, Lugd. — friari Lugd., prius L (c add. ut vid. m. 1); H in mrg. m. 2 aliter friari, — 5 fraccescant Lugd. — 6 cf. 48 elixum. — 7 lixam; ita et H; scd lixa in ras. DE PEOPRIETATE SERMONVM. I. 83 62 M. unde elixum dicimus aqua coctum. lixa etiam einis dicitur vel umor cineri mixtus; nam etiamnunc id genus lexivum vocatur, 10 Varro de vita populi Romani lib. 1: proinde ut elixum panem ex farre et aqua frigida fingebant. CALONVM quoque proprietas haec habetur, quod ligna militi- bus subministrent: xaXa enim Graeci ligaa dicunt. ut Homerus: iiil di ^vla Jtoll' vni9svzo. 15 CONITLVGES, loca in quae rivi diversi confluant Livius An- dromeda: confluges ubi conventu campum totum inumigant. CONSEDO, a consedendo, ut adsedo vel adsessor. Cassius Hemina Anualium lib. HH: nemo vicinus consedo. 20 CONTICINIVM, noctis primum tempus, quo omnia quiescendi gratia conticescunt. auctores multi sunt mihi, sed auctoritate de- ficiunt. 10 Varro de vita pop. Rom. I || 13 Homerus (cf. comm.) Q 16 Livius Andromeda y 18 Cassins Hemina Annal. IV. 8 lixa M; lix cdd. — 9 humor H^; G. — lixivium Paris. 7665; 6. — 11 ferre L^. — 12 cf. Fest. 62. — haec m. 1 vel 2 add. in L. — 13 subministrent ed. Bas.; subministret i, , H^; sumministret L^, 2/,,- submini- strant Lugd. — greci L, H; graece 1. dicuntur G, Ho^, sed ut deinceps restituta sit scriptura prior, cum Me. — 14 etiam h. 1. quae tradita erant antiquitics, desperata illa prorsus ac deposita, ad sanitatem tandem reco- care ut liceret, antiquissimorum criticorum opera ed effectum. nec enim dubitari potest, quin recte a nobis haec accommodata sint ad II. VIII, 547, cum in C habeantur talia: Tciaf^vlaXvns&ivzo; excepto quod in H m. altera del. a prius, itcm priore scriptum ^vc. — scilicet verissime coniectavit Me non ad probandum illud xala, quod apud Homerum ne invenitur quidem (nam hymnos in quibus semel ponitur non magis respexit Non. quam Hesioditm apud quem item legitur), allata verba illa, sed quo demonstraretur iam olim calonum tisum fuisse in re bellica. — itaque exemplum adlatum, sicuti saepius, non pertinet ad glosam ipsam, sed ad eius explicationem. cf. pg. 7 ; 18; 50 l. defloccare; nebulones; fures. — notabilis autem lectionis varietas apud Non.; sicuti supra pg. 10 s. 1. bardum. nam aperte apud Homer. post illud ini ds ^vXa n6i.l' iliyovzo (sic enim ibi fertur) hiat oratio, cum ignis incensi et epularum apparatarum et sumptarum a Troianis plane contra u^um Homericum nulla usqu^quaque fiat mentio. — itaque quod leg. ap. Non. vni&svzo, ab auctore petitum est, qui uteretur Homeri exemplari vel pleniore quam quale nunc est (et addidere docti h. l. pro supplemento versus quosdam parum aptos quidem ex Platonis Alcibiade) vel in quo illud substitutum esset loco eius quod est iXiyovto rudi quodam conatu emendandi. — 15 Conflugea C, Lugd.; cf. confrages ap. Isid. XIV , 8, 27. — 17 confluges H; confluge L, H ex corr.; conflugae G. — conventu lun.; conventum C. — 18 consi- dendo H^. — adsedo L^, ed. Bas.; assedo L.^; assaedo H. — adsessor L^, ed. Bas.; ass. L^, H. — 20 cf Varr. VI, 7; VII, 79; Macrob. I, 3, 12. — Concinium L^. — 21 conciscunt L^; conticiscunt gl, — miri cdd.; corr. lun. 6 84 NONIVS MARCELLVS 62. 63 M. DELiBRATVM, decorticatum ; ut deartuatum, per artus discis- sum. Vergilius Georgicorum lib. II: udoque docent inolescere libro. 25 EXTEREBRARE est vi aliquid extorquere aut curiosius quaerere et scrutari. Plautus in || Astraba, cum in curiosum iocaretur: i t^rebra tu quid^m pertundis. GRVMAE sunt loca media, in quae directae quattuor congregan- tur et conveniunt viae. est autem gruma mensura quaedam, qua fixa viae ad lineam deriguntur, ut est agrimensorum et talium. 5 — Ennius lib. XVIII [gruma derigere dixit]: degrumare forum. Lucilius lib. III: viamque degrumabis, uti castris mensor facit olim. 10 LVCVLENTVM, pulchrum et bonum et perspicuum : dictum a luce. Licinius Macer Annalium lib. I: auspicia pulchra et luculenta con- memorat. — Plautus Cornicula: pulchrum et lucul^ntum hoc nobis hodie evenit pro^linm. LOGI, a graeco, sermones, dicta vel ridicula et contemnenda. 15 Cicero pro Gallio: ego te certe scio omnes logos, qui ludis dicti sunt, animadvertisse. Turpilius Canephoro: ^testamentum ^rgo celabis?' — 'logi.' PVLGVRATORES. ut extoTum cxtispices et aruspices, ita 24 II, 77 II 1 Plautus Astraba || 6 Ennius Ann. XVIII || 8 Luc. 1. III || 12 Licinius Macer Ann. I || 13 Plautus Comicula || 16 Cicero pro Gallio || 17 Tur- pilius Canephoro. 23 artum L, H^, Lugd. — discessum L^. — 24 Verg.; cf. 451 librum. — 26 docendi nolescere L^, ut 451. — 26. 1 ita M; et scrutari aut curiosius quaerere (curiosus G pr. H^. — querere L) C. — 1. 2 locaretur — terebratum C; correx. Turneb. — partundis H^. — 3 cf. Paul. pg. 96 s. l. groma. — Brumae G, Grume L^. — 4 grumma H^. — 5 fixae L, H^ {in mrg. H: qua posita). — deriguntur Par. 7665; 6 ; dir. C. — et talium om. Lugd. — 6. 7 ita Vahlenus (dixit secl. M); gr. der. (dir. H^, G) d. degrumari ferrum C. — 8 Licilius L. — 9 viamquae C. — 10 degrumabis Me; degrumavis C. — ut id.; uti M; ut in Merula. — 11 Luculentum non lemma m. 1 in L. — prespic. L^. — 12 Lucinius L^. — annali C. — auspitia H^. — comm. H. — 13 Corn.; ita et 147 s. l. oculitus; Diomed. 378; at N. 134 bis Cornicularia; 320 Cornice; cf. Bitschel. Parerga Plaut. 154 sq. — 15 Logi m. 1 non l. in L. — greco L, H. — sermone cdd.; corr. ed. a. 1476. — dicta {i. e. dicteria) vel Me; vel dicta L, G, Lugd.; dicta, supra add. vel, sed rursus del., H. — 16 pro Gallio Ald.; pro Callio C. — certe {prius certg) eraso o supra e altero H; certo L, G. — 17 Caneforo (Canoforo H^) C. — 18 caela- bis G. — diverhio haec contineantur necne non sat comtat. — 19 Fulguratoris (Pulgurtoris L^; Fulgorat. L^, Lugd.) cdd. pr. H^. — extorum add. M. — DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 85 63. 64 M. 20 hi fulgurum inspectores. Cato de moribus Claudi Neroiiis: haru- spicem, fulguratorem siquis adducat. MOLETRINA, a molcndo, quod pistrinum dicimus; ut ferra- trina aut fetutina. Cato in Thermum: nervo, carcere, moletrina. PANis proprietatem a pascendo putant veteres aestimandam. 25 Varro de vita populi Romani lib. I: pastillos et panes; haec vo- cabula a pastu, quod esse pascere dicebant. MVSTVLENTVM, ut vinulentum et feculentum. Plautus Ci- stellaria: 1 nam ita mustulentas || a^stus nares ^tigit; ut sit odor musti aut musto oblitus ac madens. CONVICIVM dictum est quasi e vicis iactum, in quis secun- dum ignobilitatem loci maledictis et dictis turpibus cavilletur. 6 PROLVBIVM * ♦ ♦ prolubiumst p^tere amicitiam 6t fidem. Accius Andromeda: \ muliebre ingenium, prolubium, hora, occassio. Naevius Colace: 10 ^t volo et vereor et facere in pr61ubio8t. 20 Cato de moribus Claudi Neronis || 23 Cato in Thermum |] 25 Varro de vita pop. Rom. I || 27 Plautus Cistellaria y 6 tragicus incertus || 7 Acciua Andromeda || 9 Naevius Colace. extispicis et aruspicia cdd. pr. H^. — 20 fulgorum L^. — inspectoris H^; f. spectores; cf. 16 extispices. — harnspicem C. — 22 pistirnum L^, — feratrina cdd.; corr. Me. — 23 aut; ut H.,, G. — foetutina Paris. 7665; 6; faetutina Lugd. — Coto H^. — 24 a add. L^. — aestimandum cdd. — 26 pastillas H.^. — hae L, H^. — 26 vocabula a pastu {vel a pastu sunt) M ann. philol. a. 1867 pg. 490; vocabula pastus C (passus Hs); Lugd.; Parts. 7665; g_ — esse (». e. edere) M ib.; esset v. — 27 Mustolentum ut Paris. 7665; 6; Mustulentum et C. — vinolentum Parisini. — et ii, Lugd.; ut L^, H, G; de Par. non constat. — faculentum Lugd. — cet. cf. quae ad inseq. l. finetn sunt notata. — Cist. cdd. et liic et 415 s. l. ventus ; Clitellaria Scal. — 1 nam om. cdd. 415. — itta ij. — estus H, L^ (jL, estur). — attigit C pr. L^. — ita musti- lentus ventus naris obtigit cdd. pg. 415. — 3 cf. Fest. 41. — Convitium L, Lugd. — vitiis C (vicis H^; in mrg. G), Lugd. — iactum M; locum C, Lugd.; iocum Me; sed iocum alibi non videtur inveniri. — in quis M (seq. s); qui cdd.; quia Lips. ant. lect. I. 2. — 4: cavilletur passive; cavillentur Lips.; post cav. add. ii : mustolentum et vinulentum ut faculentum. haec del. tn. 2. — 5 cf. Varro de l. lat. VI, 47. — Prolubium add. Lips. ant. lect. IV, 17; (pii et exemplum tragid haud dubie poetae agnovit. — cet. in mrg. H: paten- teni amicitiam; potius: immunditias. profluvium (ita et G in mrg.) a fluendo, proluvies a lubidine. lucus Veneris libentina. — 6 Proluvium eat cdd.; item ubique per v in seqq. — patere id.; corr. Lips. — 8 hora, occassio M; hoc- cassio prius H; occasio id. ex corr.; occasio L, G. — 9 Nevius C. — 10 proluvium habere primam correptam hoc pariter et seq. exemplo docet r. m. 86 NONIVS MARCELLVS 64 M. Laberius Conpitalibus: qu6 qaidem me a raatronali pudore prolubium meretricium progredi coegit! Varro de lingua latina lib. V: prolubium et [pro] lubi- 16 dinem dici ab eo quod lubeat: unde etiam lucus Veneris Luben- tinae dicatur. PEDATV positum pro repetitu vel accessu, quasi per pedem, sicuti nunc vulgo dicitur. [tertio pedato] Cato Originum lib. I: igitur tertio pedatu bellum nobis facere. — idera in Dissuasione 20 de feneratione: tertio autem pedatu item ex faenore discordia ex- crescebat. PRAECLAVlVM, pars vestis quae ante clavum texitur. Afranius Omine: tertium di^m praeclavium unum te det^xere! 26 idem Fratriis: mea nutrix, surge, si vis; profer piirpuram. praeclavium cont^Sxtumst. PROPAGES est series et adfixio continuo vel iuge ducta. pages enim conpactio; unde conpages et propagare geuus, 30 iuge [longe] emittere. Pacuvius Antiopa: 11 Laberius Conpitalibus I| 15 Varro de lingna latina V || 19 Cato Orig. I II 20 Cato in Dissuasione de feneratione || 23 Afranius Omine || 26 Afra- nius Fratriis || 31 Pacuvius Antiopa. 11 Laverius C. — Conpital. L^, ed. Bas.; Comp. L^, H. — 13 pudure G. — ad prol. Guietm; quod si cui placuerit, scribendum erit supra quom quidem. — meretricium ItibbecMus , meretricis cdd. — 15 IIII H, G; Y L {videtur fuisse in archet. IV). — seq. mdle quidam rettulere ad Varr. VI, 47. — proluviem C; corr. Guietus. — lubidinem Quicheratus ; proluvidinem (proluvidine L^, proluvidinum H^) C; f. porro lubidinem. — 16 habeo prius H. — libeat L^. — Lubectina (Lib. L,) C. — 18 cf. Charis. 191. — Pedatu Leopardus VI, 16; cf. et Turneb. XXVIII, 1; Pedato ubique cdd. et f. ipse N. — accensu L. — 19. 20 tertio pedato seclus. M (tertio pedato Cato male Acidal.). — fecere Acidalius. — dissuatione H^; dissuas- sione L. — 21 veneratione H^. — fenore ed. Bas. — 23 texitu H^. — 24 Omine mrg. lun. pg. 421 s. l. cupido; Bothius; Homine hic ut plerumque cdd. — 25 te detexere! M, texere cdd. — 26 item H. — Fratriis v.; Fratris (Fratri H{) cdd. — 28 contextumst BibbecTcius {fu£rat contextust); contextus C pr. H^; qui contextum. — 29 adfixio L^, H^, ed. Bas.; aff. L^, H^ (in hoc teste Sieversio supra i additum 1, quod deinde eras.; hinc P affiictio); adfixi Paris. 7665; 6; f. adnexio. — continuo M; continua v. — iuge Qui- cheratus; longe cdd. — 30 compactio L^; conpectio H^. — compages L^. — et propagare genus, iuge emittere M (nisi illud iuge emittere putaris seclu- dendum); et pr. g., iuge (iugae L^) longe mittere cdd. — {post genus vel propagare add. edd. inde ab Aldo: id est; om. C, Lugd., Paris. uterque). DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 87 64. 65 M. salvete, gemini, mea propages sanguinis. Ennius: nobis unde forent fructus vitaeque propagen? 1 PRAEGRADAT, antevenit, dictum a gradu. || Pacuvius Atalauta: extremum intra camterem ipsum Parthenopaeum praegradat. PROMICARE, extendere et porro iacere, a micando; unde emicare. Naevius Agrypnuntibus : 6 'siquidem loqui vis, noli perdocere me tam multa!' — 'longe promicanda oratiost'. PRAEVivs dictus est antecedens. Cicero Alcyonibus: hunc genuit claris delapsus ab astris praevius Anrorae, solis noctisqae satelles. 10 DIGLADIARI [dictum] est dissentire et dissidere: dictum a gla- diis. Cicero Academicorum lib. I: quid autem stomachatur Mne- sarchus? quid Antipater digladiatur cum Carneade tot volumini- bus? — idem tertio: digladiari autem semper, depugnare in facino- rosis et audacibus quis non cum miserrimum, tum etiam stultis- 15 simum dixerit? AEQVOR, ab aequo et plano Cicero Academicorum lib. II vo- cabulum accepisse confirmat: *quid tam planum videtur quam mare? e quo etiam aequor illud poetae vocant'. MAENIANA ab inventore eorum Maenio dicta .sunt; unde et co- 33 Ennius || 1 Pacnvius Atalanta || 4 Naevius Agrypnuntibus I H 7 Cicero Alcyonibus H 11 Cic. Academ. I || 13 Acadpni. III || 16 Academ. II. 32 cf. 221 l. propago. — salvaete ij. — mei Madv. Adversar. II, 659. — 33 cf. 221 l. m. — 34 nobis lun.; novis cdd. h. l; bonia 221. — florent L, Hqo. — vitaequae L. — propaginem cdd. hic, propagmen vel propagimen 221; corr. Columna (propagmen male lun.). — 1 Praegradat M; Praegreditur cdd.; Praegradat, praegreditur lun. — Tantalo cdd.; corr. lun. — cet. cf. quae pg. 84 ad l. cette su/nt notata. — 2 camterem, i. e. campterem, — Parth. praegr. Quicheratus; praegr. Parthenoreum (corr. Scal.) cdd. — 3 nullum l. in L. — est (m. 2 del., sed restit.) extendere H. — a m. add. M. — aemicare L. — Nevius H. — xQvnvovvxi^ovQ G; corr. lu/n. — 5. 6 noli M; non cdd. — me tam add. M. — diverb. instit. M. — promicando L, H. — oratiosi L; oratio est G. — 7 tantecedens L^. — Alcyonibus Quicheratus ; Alcion J/, H; Alcyon G (titulum libri inesse in hoc iam Olivetus intellexerat) ; cf. lul. Capitol. Gordian. 3. — 8 hunc i. e. Ceycem; ut H^. — claris Ald.; cladis L, H^; claudis H^, G. — 9 Aurore L, H. — 10 Dicladiari L^; Di- gradiari H^. — dictam secl. M. — disesidere prius H — 11 Mnesarchus lun.; ransarcus G; in L post N (sic) supra erasa littera; minisarcus H^. — 12 digladiatur v.; digladietur G. — 18 e quo; ego L^. — paetae, ut vid., L^. — 19 cf. comm. Lucil. 283. — Meniana G, Lugd. — Moenio G; Moenia L, H^ ; Monia H^ ; Menia Lugd. — unde et c. M. om. Lugd. 88 NONIVS MARCELLVS 65. 60 M. lumua Maenia. Cicero Academicorum lib. IIII: interim ille, cum 20 aestuaret, veterum, ut Maenianorum, sic Academicorum umbram secu- tus est. NATEICES dicuntur angues natantes. Cicero Academicorum lib. IIII: (sic enim vultis) tantam vim natricum viperarumque fe- cerit? — Lucilius Satyrarum lib. II: 25 si natibus natricem inpressit crassam et capitatam. EXVLTARE dictum est exilire. Cicero Academicorum lib. III: et ut nos nunc sedemus ad Lucrinum || pisciculosque exultautes l videmus. — Vergilius Aeneidos lib. III: exultantque vada atque aestu miscentur harenae. EXCORDES, VAECORDES CONCORDESque a corde significantiam ducunt. Cicero Tusculanarum lib. I: aut unde, magna dissensio 5 est. aliis cor ipsum animus videtur: e quo excordes, vsecordes concordesque dicuntur. MANVM dicitur clarum: unde etiam mane post tenebras noctis diei pars prima; inde Matuta, quae graece Leucothea. nam inde volunt etiam deos Manes manes appellari, id est bonos ac pro- 10 speros, quod melior mors sapientibus quam vita probetur. Cicero Tusculanarum lib. I: *quid? Ino, Cadmi filia, nonne Jsvxo&sa no- minata a Graecis Matuta habetur a nostris?' — inde inmanes, non boni, ut saepe. 20 Cic. Acad. IV (II, 22, 70) || 23 Cic. Acad. IV (II, 38, 120) || 25 Lucil. 1. II II 27 Cic. Acad. III || 2 III, 557 || 5 I, 9, 18 || 11 I, 12, 28. 20 item ille Cic. — 21 Menianorum L^, H. — Academicorum H^. — umbram Cic; viam cdd. — 24 praemissa ap. Cic: cur deus, omnia nostra causa cum faceret. — 26 Saturarum L^ ; Satirarum H. — 26 inpr. L^ , ed. Bas.; impr. (impraessit H) L.^, H. — 1 pisciculosquae (o ex a fact.) H; id mutatum in pisculosque quod habent L, G {L pisculosquae). — 2 vide- mus lun.; videamus C. — 3 exultantquae L. — extumescentur L^, id. 2 estu miscentur. — arene JEZj. — 4 vaecordes concordesque a corde M; con- cordesvae ex corde L^, H^; concordesve ex corde L^, H^, G; Lugd.; excordes concordesve a corde Ho in mrg. — 6. 6 dicunt Lugd. — Tusculanorum L^, Lugd. — ap. Cic. praecedunt haec: quid sit porro ipse animus aut ubi. — dissentio Ho; dissensiones tatilis cor X^, Lugd. — e quo M; cf. l. aequor; aequo L^, Lugd.; ex quo rell. — exordes prius L. — vaecordes L, G; ve- cordes m. 1 in mrg. suppletum H. — 7 concordes L^; Lugd.; concordesquae prius H — 8 eti prius H. — noctes L^. — 9 grece H. — Leuchotea i, ; Leuchothea H. — 10. 11 Manes del. L^. — manes del. H m. 1 vel 2; om. Lugd.; f. recte; cf. 55 l. infans: nam et infantes usque eo appellandi sunt. — quod melior mors add. L.^. — sapientibus ed. a. 1476; sapientioribus cdd. — vitam H^. — Tusculanorum L^. — 12 qui L^. — Leucotea L^; Leucothea id. 2, sed del. et suprascr. A£viio9sa. — 13 Grecis L, H. — Mutata L^. — habeatur H. — inm. L^, ed. Bas.; imm. L^, H. — 14 bono H^. — saepae H. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 89 66. 67 M. 15 FODICARE est fodere, a fodiendo dictum. Cicero Tusculana- rum lib. III: non est enim in nostra potestate fodicantibus eis rebus quas malas opinamur dissimulatio vel oblivio. POLITIONES, agrorum cultus diligentes: ut polita omnia di- cimus exculta et ad nitorem deducta. Ennius Satyrarum lib. III: 20 testes sunt .... lati campi, quos gerit Africa terra politos. idem Annalium lib. VIIII: rastros dentefabrest capsit causa poliendi agri. 25 Varro: quid vero? ex agri politionibus deiciuntur; hic in ce- naculo polito recipiuntur. PRAEFICAE dicebantur aput veteres quae athiberi solerent fu- neri, mercede conductae, ut et flerent et fortia facta laudarent. Plautus [in] Frivolaria: || 1 superaboque omnis argutando pradficas. idem Truculento: pradfica, quae alios conlaudare, eapse sese vero n6n potcst. 5 Lucilius lib. XXVII: ut mercede quad conductae flent alieno iu fiinere praeficae multo et capillos scindunt et clamant magis. Varro de vita populi Romani lib. IIII: dein neniam cantari 16 III, 16, 36 H 19 Ennius Sat. III H 22 Ennius Annal. IX || 25 Vano (in saturis, ut vid.) || 29 Plautus Frivolaria |1 2 II, 6, 14 || 5 Luc. 1. XXVII || 8 Varro de vita pop. Rom. IV. 15 est V.; et cdd. — est fodere delendum videtur Quicherato. — Tuscu- lanorum L^; Tuscularum H. — 16 enim otn. ed. a. 1476. — nostra otn. G; ed. a. 1476. — 19 Satirararum ij, H^. — 20. 21 cf. Cic. de or. III, 42, 167. — testes sunt campi magni om. rell. Cic. (testes dtst Abrincensi). — testes sunt campi magni virtuti' meai M in ed. Ennii; sed f. scrih. : testes sunt campi magni quos gerit A. t. p. — 22 Annali cdd. (i f. m. 2 add. in L). — 23 ratros L; rastoros H^. — dentefabres corruptum; dentiferos Hugius. — 25 vero M; mirum v. — pol. deiciuntur M ; depol. eic. C. — 27 apud C pr. L^ . — hathiberi L^ ; adhiberi rell. — solerent Quicheratus, solent cdd. — 1 omnes ed. Bas. — praeficas mut. in pref. H. — 2. 3 idem Truculento praeficas m. 2 add. H; Trululento L^. — cet. cf. Varr. de l. l. VII, 70. — pro praefica Plaut., Varro (profecta libri Plauti); praeficas cdd.; praeficast f. Non., nisi illud irrepsit ex supeiioribus. — 4c que G, item H post ras. (fuerat quae). — conlaudat, eapse sese Bothius; conlaudare (coU. ed. Bas.) a se G; conlaudate apsa se {vel abse se) cdd. Pl. — 5 XXVII M, XXII cdd. — 6 ut add. M coll. Hoi: ep. II, 3, 431 sqq. — 8. 9 III H^ ; cet. cf. 145 nenia. — neniam L, H; naen. ed. Bas. — cantari solitam at cdd. 145; cantoris (cantaoris L) solatam (solitam H^) at (de at ex H nihil notat., 90 NONIVS MARCELLVS 67 M. solitam at tibias et fides eorum quei ludis troicis cursitassent. haec mulier vocitata olim praefica usque ad poenicum bellum. 10 PARENTACTOI, qui dc pueritia veniunt ad pubertatem; a graeco vocabulum sumptura. Lucilius lib. VIIII: 'unde parentactoe?' — 'chlamydast ac barbula prima.' idem XXVIII: eph^bum quendam, quem parentacton vocant. 15 Varro de compositione Saturarum: parentactoe adsunt mulier- que [raulier] venusta. PROLETARii dicti sunt plebei, qui nihil rei publicae exhibeant, sed tantum prolem sufficiant. Cato de tribunis militum: expedito pauperem, plebeium atque proletarium. — Cassius Emina Anna- 20 lium lib. 11: tunc Marcius pro consule primus proletarios armavit, — Varro de vita populi Roraani lib. 1: quibus erat pecuniae satis, 12 Luc. L IX II 14 Luc. \. XXVIIT || 16 Varro de compos. saturarum ]| 19 Cato de tribunis militum || 20 Cassius Emina AnnaL II || 22 Varro de vita pop. llom I. sed Jiabet P) h. l. — eorum qui ludis Troicis Scal.; eorumque (eorumquae J/,) ludis tricas C. — cursicassent (cursiccassent prius H) C; cursitassent ed. a. 1476; — hae H^. — 10 profica prius H. — 11 Parentactoe Bentl. m. Bhen. XXXIII, 465; Onionsivs pg. 94 coll. Suid. l. nuQSfi^oX^ (826 ed. Bekher): TiaQEvzah,ic rj rav dvofioicov (nuQevd^fOc) olov onXitmv nQoc ipiXovc r] ipiXdav nQoc onXitcic; Parectatohi L, G, Banib.; Parectatum hi H^, id. 2 Parectaton {in mrg. parectato) hi; Parettatoi Turic; parectato quasi aetate iactato mrg. G. — cet. cf. 449 s. l. interfici: Cic. Oiconomico. — 12 suptum L; sumtum prius H. — 13 inde H^, G. — parentactoi? chlamydast M; parectato ecalami {tum ras. trium litt., f. des vel his) L; parectato et calumi H^; p. e calumides id. m. 2; parectato ecalamides G. — 14 SXVIII M, vicesimo tuum cdd. — 15 efoebum id. — supra qnendam amo scr. m. 2 in G. — parentacton vocant Onions.; vocant parectaton H, G; vocant praeutacton (eu f. in ras. m. 2) L^, id. 2 pareutaton, deinde hoc punctis de- leto infra in mrg. parectaton. — 16. 17 Satyrarum L^; Satirarum H. — parentactoe Onions.; praeutactae L; pareutacte (parentacte Ho) H^; parectate id. m. 2; G. — assunt L^, H. — mulierque venusta M; mulierque mulier venus caput (capud Hi) C (put ortum ex seq. 1. initio\ fuerat olim venus cap). — 18 cf. 155 proletarii. — Proletarii L^, HOi; Proletari L^, H^, G; Bamb.; Proletani Hs^. — regi prius H. — publice H. — exibeant L. — 19 prolem ex ilicem corr. m. 1 vel 2 in L; quod irrepsit ex seguente militum. — expedito; ex atque proletarium pedito H^. — 20 atque proL om. L; in mrg. add. Hj,. — 20 Annali cdd. — 21 thunc L^. — Marcus C; corr. Lips.; cf. Enn. Ann. 183 sqq.; Oros. IV, 1 pg. 206 ed. Zangem. — pro consule Petrus; praetor Lipsius; praeco cdd. — primus Freinshemius ad Flor. III, 1, 13; qui praeterea male tum C. Marius consul; cf. Petri Histor. Bom. Eel. pg. 103; primum C. — prolaterios L^; prolaetarios H. — 22 erat M, erant codd. < — pecunie H. DE PROPRIETATE SERMONVM. I. 91 67. 68 M. locupletis, adsiduos; contrarios proletarios. adsiduo neminem vindicem voluerunt nisi adsiduum id est locupletem. 26 PROSAPIES, generis longitudo: dicta a prosupando aut pro- serendo. Cato Originum lib. I: Veteris prosapie.' — et multa talia aput multos. OPTIONES in chortibus qui sunt honesti gradus, ut optatos, 1 quod est electos, et adoptatos, || quod adscitos, Varro de vita populi Romani lib. III existimat appellatos: ^referentibus centurio- nibus et decurionibus adoptati in cohortes ct in ttirmas subibant, ut semper plenae essent legiones. a quo optiones in turmis decu- 6 rionum et in cohortibus centurionum appellati.' 26 Cato Orig. I || 1 Varro de vita pop. Rom. III. 23 aBsid. C pr. L^. — prolaetarios H. — assid. C pr. i,. — 24 nisi adsiduum id est locupletem Turneh. XXIX, 15. — locupleti (locupe- pleti prius H) cdd. — cf. Gell. XVI, 10, 5. — 25 Prosapie i,, Prosapiaes, tu7n Prosapiae H, Prosapia Bamb. — 26 vet^ris prosapie Jtf (veteris prosapiae lordanus); veteres prosapia {seq. e) libri; ef. Sall. lug. 85, 10 hominem veteris prosapie, ubi itcni fertur prosapiae. — talia M, alia v. — 27 apud C pr. i,. — 28 chortibus I/,,- quohortibus if,; cohortibus 1>„ if,, G. — sunt V.; sint C, Bamb. — onesti //,. — et pro ut i/, . — 1 qnod est tn ras. i?,. — quod v. ; quodquod i,; quodquot i/, ; quotquot L.,, H.^, G; Turicens.; quotquod Bamb. — adscitos L^, Bamb.; ascitos C pr. X,. — 2. 3 referentibns quidam ap. Bentinuin; referentur C. — et decurionibus solus H; in qiio liaec m. 2 dcl. — quoortes, tum quohortes id. — et in turmas add. M. — subibam H^; subiant G. — 4 esset i,. — obtiones H. — in tormis dunturmis L. — o quoortibus H^, quohortibus id. 2. </poem> •92 NONIVS MARCELLVS <references> kfmt78kkxv1jt9375bwnrzrrx52qlsu 270634 270561 2026-06-11T17:29:25Z Saumache 27923 multa contenta ex pagina removit, contenta nova: '{{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft archive] |SubTitulus=Liber I<br>de proprietate sermonum. }} {{Liber |Post= Liber II |PostNomen= ../Liber II}} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=20 to=110 />' 270634 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft archive] |SubTitulus=Liber I<br>de proprietate sermonum. }} {{Liber |Post= Liber II |PostNomen= ../Liber II}} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=20 to=110 /> 53klblgwcqkmhlit8z6tg3qyoijpfw0 270635 270634 2026-06-11T17:29:53Z Saumache 27923 270635 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber I<br>de proprietate sermonum. }} {{Liber |Post= Liber II |PostNomen= ../Liber II}} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=20 to=110 /> djefpotu6p9dvlypr8halfrg33uw8sl 0 75022 270573 248018 2026-06-11T13:12:07Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/VI. De inpropriis]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber VI]] 248018 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=VI. De inpropiis }} {{Liber |Ante= Liber V |AnteNomen= De compendiosa doctrina/V. De differentia similium significationum |Post= Liber VII |PostNomen= De compendiosa doctrina/VII. De contrariis generibus verborum }} VI. INCIPIT DE INPROPRIIS. EDOLARE fabrorum est [verum] verbum, cum materiarum lo conplanatur asperitas. usi sunt eo laudandi scribtores vetustatis etiam ad alias fabricas rerum. Varro Bimarco: cum Quintipor Clodius tot comoedias sine ulla fecerit musa, ego unum libellum non ^edolem', ut ait Ennius? SVLCVS omne, quidquid in longitudinem aculeatum est, dici 15 potest veterum auctoritate doctorum. Varro Bimarco: ^t pater diviim trisulcum fulmen igni fdrvido actum mittit in tholiim macelli. Vergilius Aen. lib. II: et linguis micat ore trisulcis. 20 PENVLAM abusive ad omne quidquid tegit nobilissimi veteres transtulerunt. Varro Manio: et cum corrigia dirupta sonat ari- dum, relicum pedem penula scortea protegere. 12 Varro Bimarco || 14 Ennius || 16 Varro Bimarco || 19 1.1, 475 || 22 Varro Manio. 9 De Inpropriis; hoc est de eis quae aliter dicta sunt atque origine et condicione respecta dici oportebat. — Inpropris L; Inproprois pr. G; In- probis Bamh. — inde ab hoc capite exempla iam adduntur in Bamb. — 10 est om. G. — verum del. M {seq. verbum). — verbuum pr. L. — 11 scriptores L^, H, Bamb. — 12 post illud rerum vid. haustum ut puta designandas. — uimarco C, Bamh. — quintpor ij. — 13 Clodius; dolius Bamh.; Montepess. — Quintipor Clodius; cf. 117 l. gargaridiare ihique comm. — comedias H, non Bamh. — fecerit musa lun.; fecerimus G, Bamh. — 14 edolem; edo- landi verhum pro componendi haud duhie est Ennii. neque improbabile ah eodem in saturis dictum libellum (vel libellos) edolare. — 15 quicquid L^, H, Bamb. — longitudinem pr. L; longitudine rell. — 16 uimarco G, Bamb. — 17 fervido cd. Basil.; ed. princ; fruido G, Bamb.; fervidi Montepess. — 17. 18 acutum cd. Basil; ed. a. 1471; actutum a. 1476. — v. hos cum eo, qui pg. 180 s. l. tonescit legitur , iungendos intellexit Boeperus. — idem scripsit mittit pro mittat, quod quidem quin ipse Non. posuisse videatur non intercedo. — tolum H^ sec. Biesium. — marcelli cd. Basil.; ed. princ. — 20 micator ettrisulcis Lj^; micat ora ttrisulcis (sic) id. m. 2; ora et H^; Bamh.; orae H^. — 21 Penulam; per e G, Bamh. — ad Bitschelius add. Parerg. pg. 453. — quicquid L^; H; Bamb. — 22 et; puto ut. — dirupta (dirupta ed. princ; disrupta Oehlerus) sonat Quicheratus; diruptas (disruptas G; Bamb.; ut vid.; non Lugd.; disruptas et L sec. Zangemeisterum ; at testibus Bothio et Biesio diruptas idemque ipse adnotavi) tonat cdd. — baridum L, G.^, Bamb. — 23 relicum L; reliquum H, G, Lugd. — relicum; pro superest. — pedem lun.; pede (om. pr. H) G, Bamh. — protegere Popma; pertegere v. DE INPROPRIIS. VI. 43 448. 449 M. VITREVM pertenue et perlucidum, quidquid est, auctoritate 25 veterum dici potest. Varro Modio: quam storum, quorum vitreae togae ostentant tunicae clavos. TELA etiam lapides dici posse auctoritas docuit et omnia 1 quaequae iaciuntur. Sisenna Hist. || lib. III: manualis lapides dispertit, propterea quod is ager omnis eiusmodi telis indigebat. SILENTIVM FiERi consuetudine sumptum est. de contrario Si- senna Hist. lib. IIII [oriri]: [de contrario] silentium oritur. 5 CAECVM non solum oculis captum, sed et insidiosum et occulte malum et tacitum vel latens quid dicendum veteres aestimaverunt. Sisenna Hist. lib. IIII : subito mare subhorrescere caecosque fluctus insolenter provolvere occepit. — Vergilius Aen. lib. VI: caeca regens filo vestjgia. 10 LABRA non hominum solum, sed et margines vel fines dici posse auctoritas persuadet. nam et labruscam genus esse erra- ticae vitis volunt, quod in saepibus et in labris agrorum et in terminis nascatur; ut Vergilius in Bucolicis: silvestris raris Bparsit labrusca racemis. 26 Varro Modio || 1 Sisenna Hist. III || 4 Sisenna Hist. IV |j 7 Sisenna Hist IV II 8 VI, 30 II 13 V, 7. 24 f. Vitreum, quidqaid (quicquid L^, H, Bamb.) est pertenue et per- lucidum. — 25 Varro; cf. 536 l. tunica. — storum (stor' i,); ita cdd. et 536. istorum Montepess. h. l.; item Pius. — quoriim om. cdd. h. l. — 25. 26 vitreae togae ostentant tunicae; ita fere libri 536; hic C, Bamb.: bitae (bitea Bamb.) estote ostenant (osteneant G^ sec. Rothium; ut testatur Eiesius oste- nenant; ostenant Gs; in H littera erasa supra na) unice clavos C, Bamb. — 27. 1 dici esse posse Bamb., Montepess. — quaequae Quicheratus; quaeque C (queque L; H^); Bamb. ; Me. — non videtur reponendum cum Aldo quae; cf. supra, V. 21: ad omne quidquid; item 15: omne quidquid. — cet. verborum ordo potius constituendus hic: Tela etiam lapides dici posse et omnia quae- quae iaciuntur auctoritas docuit. — 1 IIII pr. H; f. recte; cf. w. 4; 7. — manuales Bamb.; Paris. 7665; Montepess.; manales Paris. 7666. — 2 agger non bene Gothofredv^. — onis Bamb. — teliis pr. L; G^. — 3. 4 nullum l. L, Hi- — de contrario Sisenna M; sisenna (post i ras. G; sisenon Bamb.) de contiario (de contrario Bamb.; Ald.) C, Bamb. — oriri del. M. — de contrario secl. M. Ann. phildl. a. 1867 pg. 493. — oritur; dicitur Bamb. — 6 estimaverunt L, G, Bamb.; non Hs. — 7 Sisenna; cf. 422 l. horrendum ibique comm. — subhorrere cdd. 422; persubhorrescere h. l.; persubhorescere Bamb.). — 8 insolenter provolvere M; in se provolvere leniter cdd. h. l.; in se provolvere 422. — hoccepit L ; H^ ; occepit om. 422. — I, supra pos. V, L. — 9 filio vestiga Bamb. — 11 cf. Serv. ad Buc. 5, 7 ; cuius inter- polator aliam nominis originem adfert. — 12. 13 quod — nascatur M; quae — nascitur C, Bamb. — sepibus H, non Bamb. — terminus pr. L. — 13. 14 illa ut Verg. — racemis vid. delenda. — Verg.; cf. 211 l. labrusca. 44 NONIVS MARCELLVS 449 M. Sisenna Hist. lib, IIII: innoxios trementibus artubus repentes 15 extrahis adque in labro summo fluminis caelo albente * * * Ver- gilius lib. VIII: sicut aquae tremulum labris ubi lumen aenis. iNTEEFici et occiDi et inanimalia posse veteres vehementi auctoritate posuerunt. Plautus in Menaechmis: 20 occisast haec res. Lucilius: durum, molle voras fragmenta interfici' panis. Vergilius Georg. lib. IIII: fer stabulis inimicum ignem adque interfice messes. 25 Sallustius Hist. lib. II : multisque conmeatus interierant insidiis latronum. — Plautus Mercatore: usus, fructus, victus, cultus idm mihi harunc a^dium interemtus, interfectust. Lucilius: 30 intereunt, labuntur, eunt rursum omnia vorsum. 15 Sisenna Hist. IV H 17 Aen. VIII, 22 || 20 III, 2, 46 || 22 Lucilius || 24 IV, 330 II 26 Sallustius Hist. II |1 27 V, 1, 3 |1 30 Lucilius. 15 ex oratione haec petita recte dixit Momsenus Hist. Bom. III, 590 ed. sec. — innoxios Ald.; qui primus hoc exemplum addidit; innoxos C, Bamb. — repentes Quicheratus; repente L, H^, Bamh.; v.; repetente H^; G^. — f. repentes trahis. — illud repente non potest tolerari nisi traiectis ita verbis: innoxios repente extrahis trementibus artubus. — 16 atque L^, H, G, Bamb, — extrahit sistitque male lun. — in om. G. — summo i, ; H^ ; sumnio L^; H^; Lugd.; sumni (ni in ras.) G. — in H illud summo lineola supposita deletum, sed hanc rursus erasam et in mrg. m. 2 adscr. sumnio testatur Siversius. — albente Ald.; alvente C; advente Bamb. — vid. olim fuisse albentei. nam Quintil. VIII, 3, 35 narrat Caecilium putasse a Sisenna primum positum id quod est albenti caelo: ubi miror a Spaldingio scriptum albente. cf. Neuii gramm. lat. II, 59. — post illud caelo albente supplendum trucidari iubes bene monet Momsenus l. m. — 17 VII C, Bamb. — 18 aquile trem. G. — add. Verg.: sole repercussum aut radiantis imagine lunae omnia pervolitat late loca. -^ 19 et occidi vid. delend. — et inanimalia; inani Bamb.; inanimantia ed. prine. — p. v. M; veteres posse C, Bamb.; om. posse V. auct. ed. a. 1471. — 20 Platus Bamb. — 23 voras particip. — interficis Bent.; interficit cdd. — 24 Verg.; cf. 330 l. interficere, perdere. — 25 fers Bamb. — atque L^, H, G, Bavib. — 28 usus — iam ex Pl. add. Quiche- ratus. — harunc Pl.; harum C, Bamb. — hedium L; H^; Bamb.; edium H^; G. — 29 interemtu st, inter emtust, interemptust fere cdd. Pl.; qui recte addunt verbum substantivum ; interitus (interius H^) C, Bamb.; et ita, ut puto, ipse Numida; cf. de re m. 348 sq. — interfectust Pl.; interfectus est C, Bamb. — alienatust add. Pl. — 31 intereunt Ald. ; intereunti cdd. — eunt rursum I. Dousa; euntur C, Bamb. DE INPROPRIIS. VI. 45 449. 450 M. 1 M. Tullius Oiconomico: nuUo modo facilius arbitror || posse neque herbas arescere et interfici neque terram ab sole perquoqui. — idem ad Hirtium lib, VIIII: dices: quaeso, istuc tua intererat? nescio; nisi tamen erat mihi iocundum; sed veritus nequei casus 6 perimeret superioris * * * GANNIRE cum sit proprie canum (Varro asinos rudere, canes gannire, pullos pipare dixit-, et Lucretius lib. V: alio pacto gannitu vocis adolant), etiam humanam vocem nonnuUi gannitum vocaverunt. Afranius 10 Rosa: gannire ad aurem numquam didici. Lucilius lib. VII: eodem pacto li oganni. 15 DOTATAM non a dote tantum dici, sed ab omni qualibet copia 1 M. TuUius Oeconomico U 3 M. TuU. ad Hirtium IX || 6 Varro || 7 V, 1070 n 9 Afranius Rosa |) 12 Lucilius 1. VII. 1 oiconomico L, H^, Banib.; oeconomico H^; osv.e}voyti%o see. ed. Bas. G. — cf. comm. in 196, 34. — 2 arisceret interfici L^. — perquoqui et Bamh. — 3 dem pr. L. — hircium H^ cum Bamb. — dices: quaeso Nobbius; dicis quasi C, Bamb. — quid ante quaeso add. Nobb.; et raro quaeso in principio collocatur. — tua add. M {praec. istuc). — intererat ed. princ.; intereat C, Bamb. — 4 iucundum L.^; H; G; non Bamb. — post iocun- dum f. quaedam haustu. — sed veritus mrg. lun.; nequei M; severitus nequi C (neq; Hi); severitudine qui Bamb. — casus lun.; casum C, Bamb. — superioris (accusat., ut vid.); quaedam hausta Ubrariarum culpa. — 6. 7 Gannire H^; Piiis; Garrire L, H^, G, Bamb. — puto nam Varro. — Varro; cf. 156; 114 7. pipare; grunnire. — utroque loco servata Lachmannus Opusc. pg. 68 interpositis quae leg. hic ita in versus redegit: mugit bos (cf. comm. in 156), ovis balat, equi hinniunt, gallinae | pipat puUu, gannit canis, et rudunt aselli, | grundit e. q. s. — sed neque secundus versus satis est elegans et illa quae de asinis et canibus dicta praemissa potius eis quae sunt mugit bos Non. pg. 156 reddit probabile. — nam ex libro secundo de lingua latina haec ducta, id quod statuit A. Wilmannsius tractatus eruditissimi de Varronis libris grammaticis pg. 23, minus mihi videtur probabile. — rudire Bamb. — puUo pr. L. — Lucr.; cf 17 l. adulatio. — 8 longe alio Lucr.; cuius totus locus conferendu^. — cannitu L, Bamb. — vocis H^; voces rell. cum Bamb. — adulent C, Bamb.; adulat cdd. pg. 17. — 9 Afran.; cf Isidor. Differ. 86. — 10 prcsa cdd.; persa ed. princ.; Rosa Ald.; idque verum iudico; nam idem titulus ap. Isidor. XX, 2, 24; Fest. 281 s. v. reses legitur. — 11 ap. Isid. haec sunt: non sum tam criminosa (criminosus) quam tu vipera. gannire ad aurem numquam didici dominicam, — 14 pacto li oganni M; cf. comm. in Luc. VII, 21; pacto logannis L^, H, Bamb.; pactolo gannis L^, G (pacto oggannis J. Bousa). — li pi'0 illi. — 16 tantum add. M. 46 NONIVS MARCELLVS 450. 451 M. Cicero de oratore lib. I auctor est: cuius artem cum indotatam esse [et incomitatam] et incomptam videres, verborum eam dote locupletasti et ornasti. PVTIDVM ut naribus, ita auribus probari Cicero de oratore lib. III scribit: quoniam haec satis spero vobis quidem certe ma- 20 ioribus natu inhonesta et putida videri. CINCINNOS ac FVCVM, quom sit * * * aliud coloris, etiam non talium rerum Tullio auctore dicimus, de oratore lib. III: adque eo citius in oratoris aut poetae cincinnis ac fuco oflFenditur. ABDICARE non solum de patris facto potest dici, quod est e 25 familia abicere, sed rem quamlibet negare. Pacuvius Atalanta: m6rtem ostentant, r^gno expellunt, consanguineam esse abdicant. EQVISONES non equorum tantum moderatores aut magistros, sed omnis quibus regimen || conceditur cuiuslibet rei dici posse 1 veteres probaverunt. Varro Marcipore: hic in ambivio navem con- scendimus palustrem, quam nautici equisones per viam quom ducerent loro. MERIDIEM mediam diei partem omnes putant solum esse di- 6 cendam, cum et noctis et aetatis eam temporis partem doctorum auctoritas dixerit. Varro Marcipore: rep^nte noctis circiter meridie, cum pictus aer f^rvidis late ignibus caeli chorean astricen ost^nderet. 10 16 I, 55, 234 II 19 III, 13, 51 || 23 III, 25, 100 || 26 Pacuvius Atalanta || 2 Varro Marcipore || 7 Varro Marcipore. 16. 17 indotatam esse et incomptam v. ap. Cic, ubi Erlangens. alter ct editio princeps eadem quae Non., exc. quod ed. princ. esse atque ; indotatam et incomitatam et incomptam (et incomplam om. L^ ; et comptam L^, Bamh.). — fuerat olim et incomtam; ex quo orta interpolatio. — 17 videres H^; videris L, H^, G, Bainb. — 19 Putidum; cf. 460 l. putidum. — ut naribus, ita M; et sensibus et {seq. a) G, Bamb. — cf. 460. — 20 certa Bamb.; Erlang. alter Cic. — 21 natum pr. L. — inbonesta; molesta Cic. — 22 Cincinnos Quicheratus ex Cicerone {item infra cincinnis); Cinnos C, Bamb. — quom sit M; quod est C, Bamb. — supplendum ut puta: aliud capillorum. — aliud — aliud pro alterum — alternm. — coloris; sc. oris. — 23 discimus iZj, G; didicimus Bamb. — atque C pr. L^; Bamb. — 24 oratoris Gic; oratore C, Bamb. — aut in p. edd. Cic. — cinnis cdd. — ostenditur Bamb. — 25 pratis Bamb. — e add. M. — 26 f. abigere. — Atbalauta C, Bamb. — 1 re L^. — 2 Varro; cf. 105 l. equiso. — ambiovio pr. L. — 3 pal. H^; Pius; plustrem H^; plaustrem L, G, Bamb. — olim nos: pro plaustro. — quom; quam cdd. h. l. (q. G); qua 105. — quod ibi memoravi deletum a Popma illud quam vel qua, etsi potest mirum videri bis in eodem exemplo eundem librariorum inveniri errorem, tamen non displicere profiteor. — per viam con- ducerent loco hic ed. princ. — 6 aetatis add. M. — eam; f. eandem {seq. tem). — 8 repetente H^, G. — meridiem ed. princ. — 10 celi H. — chorean DE INPROPRIIS. VI. 47 451 M. nos in Epistulis quae inscribuntur de peregrinando a doctrinis: ecvigila igitur aliquando et moracium cogitationum, priusquam aetas in meridie est, torpedinem pelle. EAEDAM pro curru Varro Marcipore: 15 dixenmt rdgi Medeam per aera in reda advectam anguibus. FASCEAM pro cortice. Varro Gerontodidascalo: in quibus Libyssa citrus fasciis cingit forem. LIBRVM pro cortice. Vergilius Georg. lib. II: 20 udoque docent inolescere libro. VISCVM positum pro rete, a tenacitate. Varro Parmenone: 11 Nonius in EpistuUs de peregriaando a doctrinis || 14 Varro Mar- cipore || 17 Varro Gerontodidascalo || 19 II, 77 || 21 Varro Parmenone. astricen Rothius; choreas astricas Scal. (oras astricas lun.); orean astrice L^ (m. 1 orean iunctum cum caeii); G; Bamh.; ore (celiore) anastrice U. — cf. Manil. I, 670 sq. — ostenderet lun.; ostenderent G; ostenderunt Bamh. — 11 utinam liuic exemplo pepercisset homo vanissimus! nam nec alihi in- veniri videtur illud meridies de aetatis media parte dictum et si extaret cuius- lihet potius quam Nonii erat prohandum auctoritate. — Epistulis ed. Bas.; aepistulis L^; epistolis H; Bamh.; aepistolis L.^. — de peregrinando a doctrinis {i. e. de contemptu doctrinarum) M; cdd.: a doctrinis de peregri- nando. — male lun.: a doctis de peregrinando. — peregrinari pro abesse, abstinere, sicut saepius ap. auctores aetatis ultimae. — a doctrinis; i. e. a disciplinis vel artibus liberalibus sive philosophia. — 12. 13 ecvigila M; evigila Gifan.; et vigilia C, Bamh. — cet. cf. Sall. Catil. 52, 5: expergisci- mini aliquando et capessite rempublicam. — moratium Bamh.; Paris. 7665; 6. quod non rettulissem, nisi memorandum existimarem quod ed. princ. habet morantium; quod non displicet. sane adiectiva in -ax finientia multum frequentata scriptoribus ultimorum temporum. — nequ£ illud satis constat utrum 0 in morax longa an brevi efferendum sit priore. — quod si positum sit pro nugax, infra erit legendum turpidinem. — prius^uam aetas in meridie est (meridiae pr. L; est lun. in Erratis; et cdd.; f. meridiest); h. e. prius- quam ad mediam pervenisti aetatem. — verha data ad iuventutem Bomanam vel ad filium Nonii. — torpedinem ed. a. 1476; torpidinem L; J3,; Bamh.; torpitudinem H.^, G. — f. turpidinem; v. supra. — pelle lun. l. m.; pellere {seq. Re) L^; pelleret L.^, H, G, Bamb. — pellet mediam edd. veteres. — 14 Redam Bamb. — Varro; cf. comm. in 178, 29. — 15, 16 versus constituit M. — dixerunt M; dixe {seq. re) C {H dixere gimedeam); dixi Montepess. ^— advectam post illud in reda collocavit M; in cdd. legitur post Medeam. — pro aera Bamb. — in rheda ed. a. 1476; in redam C, Bamh. — 17 Varro; cf. 86 l. citrus ihique comm. — geronthodidascalo L; H^; Bamb. — 18 Libyssa citrus. ita mrg. lun.; libis sacraturus H^; libis sacratury H^; Bamb.; lybissa cratury L; lybissa craturi ed. Bas.; Gs (sec. Miesium G craturii). — faciis pr. L, fasceis leg. pg. 86, uhi cdd. fasces, faces. — cingit frontem H^ ; cingit fores cdd. pg. 86. — 19 nullum l. in L. — Verg.; cf. 62 l. delibratum. — 20 utoque L^. — docendi nolescere L^, ut pg. 62. — 21 Varro; cf. 28 l. compedes ibique comm. 48 NONIVS MARCELLVS 451. 452 M. lepusculi tim^ntis hoc quadrangulum dedit Diana rete nexile, arcyas, viscum fugai lineamque conpedam. CALCAR, pro iinpetu. Varro Sesquulixe: 26 v^ntus sub occasum vdm^ntiu' sufflare et calcar admov^r^. EBRIOS et lEiVNOS uon solum vinulentos aut sine cibo, sed expletos aut destitutos qualibet re possumus dicere. Varro Eume- nidibus: et ceteri scolastici saturis auribus || scolica dape atque l ebriis sophistica aperantologia [consurgia] consurgimu', set ieiunis oculis. GIBBERVM, pro extanti et eminenti. Varro Eumenidibus: item tragici prodeunt cum capite gibero, cum antiqua lege ad frontem 5 superficia succedant. 25 Varro Sesquulixe || 29 Varro Eumenidibus || 4 Varro Eumenidibus. 22 timentes ii. — 23. 24 nexile, arcyas, viscum. h. 1. G: nexile (necsile H^, G) at avis cum; Bamb.: nexile bra viscum. — fuge cdd. h. l. — conpedam (compedam L^, U, Bamb.); compedem hdb. ed. a. 1471. — 26 sotadeos instituit M. — sub occasum Lips. (sub occasu lun.); succasu G, Bamb. — ex occasu Oehlerus; ventu' saevo casu olim nos (suo casu ed. a. 1471); ventus buccas suas Boeperus; ventus buccas Biesius. — 27 vementiu' M; vehementius v. — suflare pr. L. — admovere; secutum ut puta illud fluctibus vidit Boeperus. — 28 Ebrios Ho^; Hs; mrg. G; Ebrius rell. — ieiunos H.^; Lips.; ticinius L; H^; ticinnius G; titinius Bamb. — solum add. Quicheratus. — sine cibo H^ ; Lips. ; sinocivo G, Bamb. — 29 aut destitutos add. M (aut carentes Quicheratus). — ree Bamb. — 1 ceteris Bamb., Montepess. — scolastici saturis Bothius; scolasticis (scolaticis Monte- pess) auris cdd. — scbolasticis fartis auribus lun. — scolastica Bamb. -^ atque lun.; aqua (dapea qua L^; H; dapeaqua L^) C, Bamb. — 2 ebrius Bamb. — sophistica aperantologia; sophistice aper. Buechelerus, gui haec et similia a Varrone graece flexa, a Nonio latinis litteris contendit scripta. de qua re iudicium incertum. nam satis constat ab illo etiam Delphice, Ar- cadon, lymphon, schemasin, alia latinis litteris exarata; cf. de re m. 392. — illud sophistice f. reponendum. — festicae (festice Bamb.) aperantologia cdd. {praec. s). — festiva aper. lun. — consurgia del. lun. — consurgimu', set ieiunis M; consurgimus ieiunis G {sed cf. praecedens consurgia); con- surgimumeiunis Bamb. (consurgimus, at Bibbeckius). — consurgimu'; cf. comm. in 395, 4—6. — 4 Cibberum Bamb.; Libberum G. — eminente H^. — illa Varro Eum. e. q. seq. usque ad Varro Eum. v. 8 om. Bamb. — item; f. utei. nec enim inscite putat Biesius tangi feminas, quae falsis uterentur capillis. quod si est ita, dicit Varro antiqua lege esse cautum, ut tales homines omnino ora subducerent oculis, ne ficticiis ornamentis fruerentur. — 6 cum om. Ald., f. recte (seq. cum). — gibero H^; P; gibbero Ald.; libero L, H^, G. — 6. 6 ad frontem (/". a fronte) superficia succedant M; ad frontem (et fronte ed. a. 1476) superficias accedebant (ita H^; Ald.; accedebat L, H^, G) G; ad frontem superficies accedebat (accedat Buechelerus) Guietus, Oehlerus. — 'caput gibberum puto dictum esse caput galero tectum' Oehlerus. — illud superficia pro persona positum recte statuit idem. — superficium etiam in DE INPROPRIIS. VI. 49 452 M. TOBRERE non solum ignis, sed etiam frigus potest auctoritate. Varro Eumenidibus: capite aperto esse iubet, ante lucem suscitat, frigore torret, venatum eiecit, ieiunio vexat vellicum. — cuius aucto- 10 ritatis gravitatem secutus Maro a vero non aberravit Georgicon lib. I: aat Boreae penetrabile frigus adurat. AEDIFICANDI manifesta est significatio. ab ea tractum est ut quaequae fabricantur qualibet opera aedificari dicantur. Vergilius 15 Aen. lib. II: instar montis ecum divina Palladis arte aedificant. SQVALERE non sordium plenum esse tantummodo, ut nunc consuetudine persuasum est, sed et honesta re abundare et refer- 20 tum esse veteres [honesta] auctoritate posuerunt; ducique hanc significantiam a squamis putant. ut enim est in corporibus, quae squalere dicuntur, sordium alta congeries, ita quod fuerit qua- libet re densatum, oneratum inculcatumque squalere voluerunt. Vergilius lib. X: 25 per tunicam squalentem auro. Accius Pelopidis: eius serpentis squamae squalido auro ot purpura praet^xtae. 8 Varro Eumenidibus || 10 I, 93 | 15 II, 15 || 24 Aen. X, 314 y 26 Accius Pelopidis. notis Tironianis invenitur. — dicit igitur Varro actores tragicos ita prodire in scaenam, ut nemo eos possit agnoscere. — 7. 8 /". potest dici. — auctoritate Varronis Eum. Ald. — Varro Eum. et Bamb. — cet. cf. 236, 24. — operto L; H^. — 9 frigorte Bamb. — venatum om. Bamb. — eiecit; i. e. protrudit; eicit L, H.,, G; non Bamb. — vexat add. M. — vellicum Oehlerus; villicum lun.; vellicem C, Bamb. — de avaro domino vel imperioso dicta haec apparet. — cuius Bamb., Hqos; quivis L^; quius L^; G. — 10 a viro L^. — 12 adurat. ita alii amburere; cf. Lachm. ad Liicr. I, 805. — 13 ab ea 31; ab eo v. — 14 quaeque cdd. — 16 III C, Bamb. — 17 equum H; aequm Bamb. sec. Beckerum. — pallidis JT, ; P. — 18 Squalere. cf. comm. in 404 l. sculidum; Gelh II, 6, 4; 19 sqq.; Hertzii Opmc. Gell. pg. 117. — sordidium pr. H. — 19 consuetudin L^. — sed om. L, Bamb. — et habet H; sed id punctis delet.; om. rell. — habundare Bamb.; P. — honesta re; puto honeste. — 20 honesta del. M; cf. v. 19. — 21. 22 illud quae sqnalere dicuntur, quod in cdd. legitur post congeries, post corporibus collocavit M. — cet. cf. Gell. II, 6, 25. — quae; que H^; quae H^; id del. et supra scr. qua. — 24 Verg.; cf. comm. in 319, 25. — XI cdd. — 25 et tunicara L, H^; et tucam Bamb. — 26 Actius Bamb. — Paelopidia C, non Bamb. — 27 squamae Gell.; Macr. VI, 7, 18; squaiiia C, Bamb. — squalido (sqaalida P); ita et GeU.; Macr.; squalidae Vossius. quodsi recte habet illud squalido auro, videtur esse ai)lativus qualitatis. — praetextae Macrob.; anthologia Thuanea Gellii; NoNi Ma.bc. C. D. ed. L. Mvbllkii. 4 50 NONIVS MARCELLVS 452. 453 M. TRANSGRESSVS a pedum gradu proprie dicitur; sed auctoritas vetustatis liberiorem loquendi usum dedit; ut Sallustius Historiarum lib. I et de his qui navigassent et de ipsis navibus, in quibus 30 gradus non sit, eo verbo uti || voluit. de Sertorio: nactus obs- l curam noctem aestu secundo furtim ahiit, celeritaie vitare jwoelium in transgressu conatus. — ac inde quin+: transgressos omnis recipit mons praeceptus a Lusitanis. — alibi de scapbis: earum aliae paulum progressae nimio simul et incerto onere, cum pavor corpora 5 agitaverat, deprimebantur. — Lucretius: praeterea radit vox fauces saepe facitque asperiora foras gradiens arteria clamor. 29 Sallustius Hist. I || 3 Sallustius Hist. I || 4 Sallustius (Hist. I) || 6 IV, 528. pertexte meliores eius libri; textae C, Bamb. — quod ad metrum, institui cum Bothio octonarium trochaicum. — verbo purpura prioris versus exitum conclusit Vossius, trochaicos ratus numeros, quorum initio desset syllaba. — 28 Transgressus ; cf. Gell. X, 26. — 30 II pr. H; etiam in L ras. post I (interpunctionem sublatam putat Zangemeisterus). — 30. 1 illa in quibus gradus non sit in locum suum revocavit M; in cdd. leguntur post uti voluit. — puto voluit, ut de S. — de Sertorio lun.; desertio C pr. H.^; Bamb.; desertorio if^- — itaque Sertorius levi praesidio relicto in Mauretania nanctus Gell. — natus Bamb.; nanctus quid. Gellii libri. — 2 aestus H. — secundo. post hoc V. txirbatum in archetypo et lacuna, qua hausta sunt complura, et corruptela sequente demonstratur. — 2. 3 furtim — conatus est ex Gellio add. Quichcratus. — abiit Lipsius; aut add.; at nullo pacto id quod est furtim eum vitare coniunctum ferri posse existimo. — conatus Lips.; conatus est meliores cdd. — f. furto aut celeritate — conatus est. — ac inde quin (acindie priore i longa Bamb. — quin L, H, Lugd.; qui Bamb. sec. Beckerum; G)\ ap. Gell. est: ac deinde infra ita scripsit. — et a Nonio puto datum: ac deinde infra {seq. tra); illudque quin ortum in verba Sall. recepto cor- ruptelae signo q cum compendio. — omnis H; cdd. Gell.; omnes L, G, Bamb. — 4 mons Balleia (sed variant libri) Serv. ad Aen. I, 518, qui cetera om. — praecepturus L^, H^, G; precepturus Bamb.; Paris. 7666; recepturus Faris. 7665. — ad Bamb. sec. Beckerum. — lutanis L^. — puto idem alibi. — alibi; in eodem libro Gell. — de scaphis (scafis C, Bamb.); sed et scaphas — progressas dicit. verba ipsa de scaphis posui Gell. — 5 paululum cdd. Gell. — progressae nimio simul et incerto onere Gell.; nimio progressae (progresse Bamb., ut ante alie) inter cum {seq. cum) sicco onere cdd. — recte vid. habere, quae ap. Gellium tradita. hoc autem lemma in archetypo Nonii gravius fuisse affectum iam supra monui. — incerto onere; scaphis huc illuc iactatis discursu trepidantium militum. — 6 Lucreti Bamb. — in quarto enim libro ante Gellius; post: versus Lucreti hi sunt. — 7 radit; pavit C, Bamb. — sed paviendi verbum corripit primam; et in Gellii plerisque cdd. scriptum tradit; unde docti radit, ut ap. Luer. — vos H^; G. — fauces saepe {seq. facitque) om. C, Bamb. — 8 asperiora Gell.; Lucr.; aspera C, Bamb. — artheria C, Bamb. DE INPROPRIIS. VI. 51 453. 454 M. BiBERE recte dicta omnia quae haustus habent, ut animalia 10 et terrae. [ut] Vergilius in Bucolicis: sat prata biberunt. verum auctoritate litterata etiam arida ac sicca et quibus haustus non sint bibere positum invenimus. Vergilius lib. XI: hasta sub exsertam donec perlata papillam 16 haesit virgineumque alte bibit acta cruorem. LIBIDINEM [et] adpetitum vel aemulationem etiam honestae rei possumus dicere, ut sit libido omne quod libuerit. Sallustius in Catilinae bello: magisque in decoris armis et militaribus equis quam iu scortis adque conviviis lubidinem habebant. 20 vsv, id est utendo. unde et usurpare dictum est, hoc est usu obtinere quid. quamquam [possit] veteres e^ usu, hoc est non utendo, perire aliquid posse putaverunt Plautus Amphitryone: Amphitryo es profdcto. cave sis n^ tu te usu perduis. FVRTVM etiam non ablata res, sed omne quidquid occulte 25 geritur auctoritate veterum dici potest. Vergilius Georg. lib. IIII: Vulcani Martisque dolos et dulcia furta. Plautus Amphitryone: manifestum hunc obt6rto collo t^neo furem flagiti. 1 INGREDI, non solum intrare, ut est manifesta eius || verbi 10 III, 111 II 13 XI, 803 II 18 7, 4 II 22 II, 2, 215 || 25 IV, 346 || 27 Plautus Amphitryone. 9 dicta M; dici ea C, Bamb. — hastus Bamb. — 10 ut ex praec. vid. irrepsisse. — 12 literata Bamb. — 13 sint M; sit cdd. — 14 exserata i, ; exerta rell. cum Bamh. — 15 hesit 7> ex corr.; H; esit pr. L. — alta Bamb. — 16 et del. Quicheratus. — 17 Salustius Bamb. — 18 Catillinae L, Bamb. — 19 atque L^, H, G, Bamb. — coiivivis Bamb. — libidinem L^, Bamb. — habent G. — 20. 21 hoc est usu add. M. — in archetypo hic fuisse lacunatn inde probabile, quod in L ab obtinere (opt. G pr. i, ,• Bamb.) novum incipit l. — quid. quamquam M; quidquam i,; ed. Bas.; Bamb., ut vid.; quicquam rell. — possit (seq. posse) del. Quicheratm, qui scribit sed veteres. — et add. M. — perire in cdd. positum ante hoc est; post utendo collocavit M. — 22 puta- verunt add. Goetzius; aestimaverunt Quicheratus. — male Me: unde et usur- pare dictum, hoc est obtinere quicquam possessione veteri, et usu perire, hoc est non utendo. — 23 Amphitryo ex Pl. add. Caesar pg. 40; ibi cdd. Amphitrio, Amphytrio. — haustum nomen titulo praecedente. — idem vitium pg. 439 s. l. speratam. — es Plaut.; est C, Bamb. — tu, om. te, H^ (te tu -Ho,). — ne e. q. s. — n. N. — 24 cf. 50 l. fures. — ablata H^; ablatas rell. cum Bamb. — quicquid L^; H; Bamb. — 25 veteres i,. — Verg.; cf. 310 l. furtum. — 28 manufesto Schroederus. — obt. ij ; Bamb. ; in H b supra scr., sed eras. ; opt. rell. — furem per convicium noto more dictum potius quam pro adultero. — furti Goetzius. — flagiti; flagitii cdd. — 1 non; in {pracc. i) Bamb. — intrare add. Quicheratus. 4=^ 52 NONIVS MARCELLVS 454 M. significatio, sed et venire ac se ostendere auctoritate Plauti pos- sumus dicere in Amphitryone : nilne te puddt, sceleste, populi in conspectum ingredi? OBSEQVIA non solum minores maioribus exhibere, sed et 5 maiores minoribus per vicem veterum excellens auctoritas voluit. Plautus Asinaria: ego sane cupio id 6bsequi gnato meo. VEESVTOS non solum ad malitiam callidos, verum et recti peritos intellegi posse Plautus informat in Asinaria: 10 nec magi' versutu' n^c quo ab caveas adgrius; eidem homini [versuto], siquid r^cte curatum velis, mand^s. DEVOBARi non solum cibus gutture, sed et vox auribus potest. Plautus in Asinaria: ^ 15 ausciiltate adque oper&m date et mea dicta devorate. et in Aulularia: nimium libenter ^di sermon^m tuum. BICIPITE quod incorporatum est posse dici Varro de vita populi Romani lib. IIII aperuit: in spem adducebat non plus solu- 20 turos quam vellent; senatui iniquus equestri ordini iudicia tradidit ac bicipitem civitatem fecit, discordiarum civilium fontem. 2 Plautus Amphitryone || 7 I, 1, 61 || 10 I, 1, 106 || 15 III, 3, 59 || 17 ' III, 6, 1 II 19 Varro de vita pop. Rom. IV. 2. 3 f. auctoritate possumus dicere. Plautus in Amphitryone. — quam- quam similiter dicta atque ea, quae in cdd. liic tradita, leguntur et infra. — 4: nilne Quieheratus; nihilne G, Bamb. — scelesta (Alcmena) Me. — 5 minores H^; minorem L; H^^; G; v.; minora Bamb. — exibere L. — 6 maiores add. M (maiorem Guietus). — 7 Plaustus Bamb. — 8 id add. M. — et id ego percupio obsequi gnato meo elegantiore oratione, numeris minus rotundis cdd. JPlauti. — 9 calidos G. — recti M; recte v. — 10 informat; i. e. docet. — 11 versutu'; versutus cdd. Pl.; versutum Non. — quo; co (sic) G. — ab om. C, Bamb. — caucas L^^. — 12 eidem Plaut.; idem C; idest Bamb. — homini Pl.; homini versuto C, Bamb.; et f. ipse Numida. — 14 guttur jffj. — potest' om. Bamb. — 16 atque L<^; H; G; Bamb. — me Bamb.; pr. L. — devorante Bamb.; pr. L. — 19 Bicipite M; Bicipitem v. — ita supra, 390, 17, a nobis restitutum truce, xibi cf. comm. — similiter apud antiquissimos vel recentissimos auctores in is, e flexa habes immemoris, concordis, paris, exossis, indecoris, pervigilis alia; cf. Neuii gramm. lat. II, 16 sq.; comm. in 114, 1. — incorporatum ; ut inanimatum; quod et ipsum aetatis est serae. non igitur videtur scribendum incorporeum vel incorporale. — 20 apparuit pr. L. — in spem ed. a. 1476; in spe cdd. — in spem ad- ducebat; sc. aere alieno obrutos. — 21 vellem H^, G. — senatui add. Popma, Stadius. — iniquus L^, H^, Bamb.; iniqius L^; iniquius rell. — 22 uicipitem L^. — puto ac bicipitei civitatei (ablat.) fecit disc. civ. f. — cet. cf. Flor. 82, 3 sq. ed. Jdhn. DE INPROPRIIS. VI. 53 454. 455 M. DEFECATA omnia pura et inturbata et sine sordibus possumus dicere, ut vinum siue fecibus. Plautus in Aulularia: 25 nnnc d^fecato d^mum animo egredior domo. MALITIAM veteres, ut dolum, mediam ponendam esse duxerunt, quasi sit et bona. Plautus in Aulularia: c^rto edepol eqaid^m te civem sine mala omni malitia; adeo ut inprobo praeposuerit malum, quod levius putaretur, in 30 eadem: 1 'qnid factis?' — || 'n^que malis neque inprobis.' BELVAM indifferenter posuit auctoritas veterum. Plautus Au- lularia: qu6 quidem agno sat scio 5 magi' curiosamt numquam esse uUam beluam. Cum sit GBOCIRE corvorum, Plautus in Aulularia cantare eos dixit: non temerest qnod c6rvu8 cantat mihi nnnc ab laeva manu. ROSTRVM hominis dici non debere consuetudo praesumpsit. 10 set apud Plautum in Menaechmis positum sic: aput mensam plenam hominis rostrum deliges. Novius Pedio: nec umquam vidi r^strum ego in trago^dia tanttim Titi. Lucilius Satyrarum lib. V: 24 I, 2, 1 II 27 II, 2, 38 || 29 H, 2, 36 JI 2 m, 6, 25 || 6 IV, 3, 1 || 10 I, 1, 13 II 12 Novius Pedio fl 14 Lucilius 1. V. 23 Defecta Bamb., L^. — omni JB,. — puta G {sed in mrg. pura). — 24 binum L^. — 25 defecato et Pl. cdd. — animamo pr. L. — 26 mediam Quicheratus; medium cdd. — 28 acerto {praec. a) cdd.; certe recte libri Pl. — 29 inprobo M; inprobum C, Bamb. — praeposuerit H.^; ed. a. 1471; proposuerit rell. cum Bamb. — malum M; malo v. — ut improbum post- posuerit malo Quicheratus. — putaretur {scil. malum) M; putatur cdd. — cet. n. N. — nam illud neque inprobis apparet dictum pro ac ne inprobis quidem. — 2. 3. 4 Belua Bamb. — Aulularia: quo Me; aululariam quo i,, Bamb.; aulularia in quo rell. — agna sat Pl.; agnoscat C, Bamb. — 5 curionem Scal. ; curiosam cdd. Pl. et Non. — cf. quae secuntur ap. Pl.; itcvi 86 l. curio. — nusquam Plautus. — 6 crocire Bamb. — 8 mihi cantat ex corr. G. — leva cum cdd. Pl. C, Bamb. — 9 non om. H^. — consuitudo L^. — 10 set add. M. — 11 apud Bamb. — hominis C, Bamb.; homini Pl. libri, f. recte. — ad hiatum vitandum plenam tu hominis Bitschelius; plenam homoni Briocius. — deliges Pl.; deligis C, Barnb. — 12 Novius Me; nonbis H, G, Bamb.; non bis L. — Pedio etiam Bamb. — 13 vidi Bibbeckius; M; vidit C, Bamb. — ego in add. M. — Titi; tit Lugd.; dici cd. ap. Me^. — de Titio tragico cf. vit. Ennii pg. 96 sq. — rostrum — tantum cum irrisione videtur dictum, qtiamquam alias magnum os decorum poetis qaicis tragicisque. 54 NONIVS MARCELLVS 455 M. ne designati rostrum praetori' pedesque 15 spectes. idem lib. VIIII: arripio [et] rostrum labeasque huic zopyriatim percutio dentisque advorsos discutio omnis. Varro Periplu lib. II, tisqI g)tXo6o<piag: itaque videas barbato 20 rostro illum eonmentari et unumquodque verbum statera auraria pendere. — idem [in] Serrano, tisqI aQxaiQ£6La>v: ne rostrum inprudentum inc^sseret. FATVM, sicuti conmuniter intellegitur, significantiam decreti liabet; e doctis tamen indagationibus invenimus positum esse pro 25 voluntate. Vergilius lib. VII: heu stirpem invisam et fatis contraria nostris fata Piirygum! nec enim luno aut quisquam deorum fatum habet, quod ipsi 30 faciunt. et in eodem: filius huic fato divum prolesque virilis nulla. 17 Lucilius L VIIII |1 20 Varro Periplu II || 22 Varro Serrano || 27 Aen. VII, 293 II 31 Aen. VH, 50. 16 praetores L; H^; Montepess.; pectores {vel peltores) Bamb.; prae- toris if^, G. — f. pedesve. — 18. 19 cf. comm. in Luc. IX, 45. — et om. Hi. — secl. M. — cf. Luc. XXII, 6. — labeasque Bent.; labe atque L.^, H; labe adque L.^; labeatque G; libeatque Bamh. sec. Beckerum. — huic zopyriatim (huic iam, Westerhovius ; zopyriatim Vargesius) Mothius; hoc zeferiat in L; H; G ex corr.; Bamb. (hic inpercutio); zeferiatq in pr. G. — dentisque pr. H; dentesque rell. cum Bamb. — 20 TtsQKpLvocoqnac H; L^; nsQitptvococpac Bamb.; TteQitpvocotpiuc L^. — cet. cf. comm. in 392 l. spissum — tardum. — 21 inlum i^. — conmentari L^ solus. — 22 pedere pr. L. — ponderare frustra Popma. — eidem pr. L. — in om. L; G; Hqo; etiam Bamb., ut vid.; non Montepess. — 23 ne add. M. — porro ante rostrum vid. haustum nos. — inprudentum (vel inpudentum) M; inprotrudentum H^; in protrndendum rell. cuvi Bamb. {in archetypo erat scr. inprodentum supra posito ru). — incesseret 31 (incesserent lun.); cesserent C, Bamb. — f ne rostra inprudentum incesserent. — illud protrudendum apparet esse ineptum; nam debuit a Non. poni unde intellegeretur de hominis agi ore. — num^ros iam agnovit Eitschelius. — 24 Fatum. cf. 303; 526 1. fatum; dubio potius quani difficili intellectu. — Factum H^. — 25 habit (habita) i^. — e (id f delend.) doctis tamen indagationibus M; e doctis tamen indagationis H^; a doctis tamen indagationes L, G, Bamb.; a doctis tamen indagantes H^; a d. t. indaganter Ald. — cf. titulum cap. XII. — invenimur Bamb. — 27 Verg.; cf. eomm. in 226, 29. — 20 fregum L^; frigum L^j., H, Bamb.; Frygum ed. Bas. — 30. 31 quod ipsi faciunt. apparct Non. philosophiae perindc fuisse gnaruvi atque philologiae. — et in eodem; cf. 303 l. m. DE mPROPRIIS. VI. 55 455. 456 M. et in alio: 35 et sic fata lovis poscunt, hic terminus haeret. EICTVM ferarum dici volunt, cum Titinius auctor sit etiam homiois dici debere: 1 calve, II exporge frontem; semper habeat facito risum rictus. item Pomponius Prostibulo: quis hic est? quam ob rem hic prostat? rictum et labeas cum considero. Lucilius Satyrarum lib. III: 6 malas tollimu' nos adqne . . utimu' ricta. Varro Papia papae, tcsqI iyxoj^Lav: ante auris nodo ex crobuli bis parvuli torti demittebantur sex cincinnuli; oculis nigelli pupuli suppa^tulis, 10 quandam hilaritatem significantes animitus. ♦ * * rictust parvfssimus, ut r^frenato risu roseo * ♦ * STVPRVM hoc solum dici putant, quod cum viduis conmittitur 15 veteres et pro adulterio et vitio ponunt. Plautus Amphitryone: 34 Aen, IV, 614 || 36 Titinius U 2 Pomponius Prostibulo |1 4 Lucilius I. III II 6 Varro Papia papae H 15 III, 2, 2. 35 heret L, H. — 36 Rectum X^. — post ferarum vid. hauslum: tantum. — 37 debere; f. decere. — 1 cf. 221 l. rictus ibique comm. — h. l. cdd.: cave excorde frontem labeat semper facto rictus (factor ictus L). — 2 item f. delend. {praec. rictus). — 3 hic secundum supra add. L. — rectum L^. — illa rictum — considero, ad sequentia, quae Nonii culpa omissa, olim pertinuere. — 5 atque C pr. L^ ; Bamb. — lacuna duorum semipedinn minus bene post illud utimu' ponetur. — utimu' M {seq. r.); utimus Hutgersius; utimur cdd. — 6 nsQi {iibsqi L; H sec. JRiesium) svKafiicov cdd. — 7 — 13 metrum agnovit Scal.; cf. Catal. pg. 252. — 7. 8 nodo Scal.; modo C, Baiub. — crobyli Gifanius; bis (bis sex) M; subolibus cdd. — torti M; intorti cdd. (praec. i). — intorti demittebantur Lips. (dimittebantur cdd.). — intorti demittuntur Scal. — sex cincinnuli Scal.; sed cincinni C, Bamb. — 9 nigelU (ita Riesius) pupuli {sic Bibbeckius ; populi Boeperus) suppaetulis (suppaetulis lun.) M ; supetulis nigellis populi C, Bamb. — metrum adiuvi. — Scdligcr egregie, si omiseris numeros: oculi subpaetuli, nigellis populis; Bibbeckius non bene: oculis suppaetuli nigellis pupuli. — 10 quandam Scal. (quantam Biesius); quam cdd. — an. Scdl.; cf 147, 22; animi cdd. — post v. 10 posita fuisse, quae pg. 218 s. l. palpebrae feruntur intellexit Scdl. — 12 elegantissime sic supplet idem: at rictus oris candidi parvissimus. —r 13 refrenato producta prima; cf. de re m. 430 sq. — risu roseo; haec ut puta supplenda sic: ut refrenato rictu roseo dentium | vlx comparerent ordines nitentium {vel albentium). — subiungit Seal. quae 135; 539 sub l. moUitu- dinem; regilla leguntur. — 14 ordinem verboium restituit M; in cdd. haec sunt: Stuprum quod cum viduis conmittitur (comm. L,^, H, Bamb.) hoc solum dici putant. — cum virginibus et viduis probabiliter Brissonius. — 15 et add. M. 56 NONIVS MARCELLVS 156 M. stupri, dedecoris a viro argutam meo. Sallustius Hist. lib. III: ac statim fugitivi contra praeceptum ducis rapere ad stuprum virgines matronasque. THENSAVRVM etiam copiam pessimae rei dici posse Plautus voluit in Amphitryone: 20 qui domi uxordm meam inpudicitia inpedivit t^neo thensaurum stupri. COMPOTEM in bonam partem solum accipi putatur, cum et in malam positum sit. Plautus Epidico: 'cedo manum.' — 'accipe ^rumnarnm et miseriarum c6mpotem.' 25 Naevius Danae: eam nunc probris scis 6sse inventam conpotem? VIVA posse dici et ea quae neque anima nec spiritu moveantur Vergilius auctor est Aen. lib. I: intus aquae dulcis vivoque sedilia saxo, 30 Nympharum domus. INDOLEM aduliscentium tantum consuetudo dicit, quasi novae subolis [indoles autem est crementum]. veteres autem et senum dixerunt. Plautus in Milite: 17 Sallustius Hist. III || 19 Plautus Amphitryone || 24 IV, 1, 32 || 26 Naevius Danae m || 29 I, 167 1 34 III, 1, 87. 16 praec. ap. Pl. ita me probri. — argutam Pl.; arguta {seq. m) cdd. — 17 frugitivi Bamh. — 18 ducis; Spartaci. — 19. 20 Thensaurum pr. L; Thesaurum rell. cum Bamb. — ita et v. 22. — cupiam H^. — f. volunt Plautus in Amph. — 21. 22 cf. 331 l. inpedire, sordidare. — praec. 331; immo ego huuc, Thebani cives. — impud. L^; H; inpudititia Bamh. — imped. I/^» ^i inpediunt Bamh. — 23 Compotem; cf. 521 l. compotem. — Competem L^, Bamh. — bonam om. Bamb. — in malam ed. princ; in mala L, Hi, Bamh.; in malo H^, G. — 26 cedo H^; caedo rell. cum. Bamh. — aerumnosam sim. minus hene cdd. Pl.; cuius quidem haec sunt: 'cedo manum.' — 'accipe! aerumnarum et miseriarum compotem mulierem retines.' — competem L^; Bamb. — 26 Nevius H, Bamh. — Dane cdd, (Danae Lugd.). — 27 eam (sc. Danaen) nunc probris scis (Acrisius compellatur) esse inventam conpotem? ita 'M (probri Me; probris Bibbeclcius de trag. Lat. pg. 53); eam nunc esse inventam propris {ita ij; Hqo; propriis L^, Hs, G, Bamb.) conpotem (comp. Bamh.; competem Lugd.) scis cdd. — 28 et add. M. — 30 dulcis; dulce L^; dulcis et Bamb. — post dulcis q e7~as. in L. — vivoquae, quae punctis del., L; vivo Bamb. — 31 nimpharum L^; H; Bamb.; nimfarum rell. — 32 Indoles; cf. Paul. 106 l. indoles cum comm. 0. Muelleri; Fest. 309 l. suboles. — adulescentium L.^, H, G, Bamh. — consuitudo Lj^. ~ nove C. — 33. 34 subolis Par. 7665; suboles L ex corr.; H^; Bamh.; subs pr. L; subsole H^; G. — subolis; quod utrumque vocabulum db olendi vel olescendi verbo ductum esset. — illa indoles — crementum, quae ex glosariis ab interpolatore addita (ef Paul. l. m.) secl. Guietus. — autem prius lihra- riorum culpa, non interpolatoris adieetum. — et add. M. — quasi novae subolis indoles sit incrementum: veteres etiam senum dixerunt Me. DE INPROPRnS. VI. 57 456. 457 M. 1 si albicapillus hic videtnr, niitiquam || ab ingenidst senex, inest in hoc emussitata siia sibi ingenua indoles. ALACRITATEM in malis habendani Cicero Tusculanarum lih. V ostendit: vir igitur temperatus, constans, sine metu, sine aegritu- 5 dine, sine alacritate, nulla lubidine, nonne beatus? CATVLi non solum canum diminutive, verum omnium anima- lium appellantur. Vergilius Georg. lib. III: tempore non alio catulorum oblita leaena. et alio loco de serpente: 10 cum positis novus exuviis nitidnsque inventa volvitur aut catulos tectis aut ova relinquens. Plautus Truculento: iam h^rcle ego hic te, miilier, quasi sus catnloa, pedibus pr6teram. Lucretius lib. V: 15 ad catuli pantherarum scymnique leonum. Lucilius Satyrarum lib. IIII: concursare et apros catnlos fetumque ferai. idem lib. VII: pantherai ad catulos accedere innltum. 3 V, 16, 48 II 7 III, 246 || 9 Georg. m, 437 i 12 II, 2, 13 || 14 V, 1036 jj 16 Lucilius 1. rV II 18 Lucilius 1. VII. 1 albicapillus Bothius ap. Pl., ubi cdd. albi (albis, albus) capillus; albet capillus C, Bamb.; et f. ipse Non., ita, ut illud videtur ad seqq. traheret; cf. Caes. pg. SO. — nutiquam M; neutiquam cdd. — ab ingeniost senex docti ap. Pl.; ubi cdd. ferc: ibi ingenio senex; ab ingenio senes C, Bamb. — quidam minus secundum artem: ab ingenio senet. — 2 cf. 9 l. examussim. — emussitata v. {alii amussitata; sed cf. cbmni. in pg. 9 l. w».); emeus siaetas L; emeua sietas H; emeussiaetas ed. Bas.; ememus si aetas Bamb. — 3 Tusculanarum Hqos; Tusculanorum L, G, Bamb. — lib. V add. Quicheratus. — 4r temperatas Bamb. — egritudine Bamb. — 5 nulla Sauppius; ulla C, Bamb. — cdd. Cic: sine alacritate ulla, sine libidine. — alacritate nulla, nuUa libidine C. Fh. Wagnerus. — cf. et comment. C. F. G. Muelleri. — equidem Sauppii inventum verum duco. — libidine L^; lividine Bamb. — nonne beatus Cic; non vexatus C; non vetatus Bamb. — 6 cannm; puto canum fetus. — dimminutive C; dinutiae Bamb. — 8 leena H. — 9 de serpente Quicheratus; cf. 458 l. exuvias; de serpentibus cdd. — 10 exuvis Li. — nuidusque Bamb. — 13 te om. Bamb. — quasi sus catulos mulier Ambros.; mulier quasi sus catiilos cum C, Bamb.; Palatini (su scapulos B). — quasi sus catulos; cf. Varro de re r. II, 4, 14. — poteram L. — 15 at L^, H^, G, Bamb.; ut H^. — panterarum C (paterarum L{); penteraruni Bamb. — scymnique Lucr.; ychimnique C; ychimni Bamb. — non puto reponendum scymini. — 17 concursare et M (concursare Gifun., alit); con- cursaret cdd. ; f. concussare et (concussaret Fruter.). — illud et ad sequens que referendum. — apros Scal.; agros cdd. — foetumque Bamb. — ferai M ; ferat C, Bamb.; ferarum Pius. — 19 cf. Luc. VII, 16; 17. — pantherai {vel ferai) M; rate C, Bamb. — accedere lu/n.; accederet cdd. 58 NONIVS MARCELLVS 457. 458 M. CONPRESSVS coitus cum virgine admissus dicitur. Plautus in 20 Truculento etiam coitum cum meretrice conpressum dici vult: niinc ad amicam d^cimo mense post Athenas Atticas viso, quam gravidam hic relinqui meo conpressu, quid ea agat. OPIFICEM non solum ex opere dici posse Cicero Tusculanarum ]ib. V auctor est: advena quidam et ignobilis verborum opifex 25 insinuasse in antiquam philosophiam videtur. SEMINA pro vergultis vel malleolis vel surculis dici posse auctoritatem Vergilius dedit in Georg. lib. II: seminibus positis superest deducere terram saepius ad capita et duros iactare || bidentis. 1 SVMEN proprie a sugendo dictum; nam et mulieris mammam sumen veteres dici volunt. Lucilius Satyrarum lib. IIII: quodsin ulla potest mulier tam corpore duro esse, tamen teuero maaat qnoi sucu' lacerto, 6 ei manus ubertim lactanti in sumine sidat. EXVVIAS et SPOLIA non solum hominum tegmina aut vestes dici posse Vergilius auctor est in Georg. lib. III, dicens de serpente: cum positis novus exuviis nitidusque iuventa volvitur. 10 20 II, 6, 16 II 24 V, 12, 34 || 28 11, 354 || 3 Lucilius lib. IIII || 8 III, 437. 20 coitus add. M; cf. v. 21. — ammissus G, Bamb. — in mn. Banib. — 21 coetum L, H^, Bamb. — meletricem L; Bamb.; melemtricem P; meretrice G sec. ed. Bas.; Hqos; v. — compressum ed. a. 1476; com- pressus (conpr. L^; ed. Bas.; ita idem et supra cum Bamb.) G, Bamb. — 22 nunc amicam melius Pl. cdd.; cf. comm. Spengelii. — anicam decimi Bamb. — post Athenas Atticas Pl.; athenas attis eas C; athenas attisteas Bamb. — 23 voso Bamb. — hic om. cdd. Pl. — reliqui H^, G; non Bamb. — quid Pl.; Hqos; quod L, G, P, Bamb. — 24 solum add. Quicheratus. — ex ope cdd.; corr. ed. a. 1471. et mrg. Ho: non ex ope, sed ex opere. — dici posse Bamb.; posse dici rell. — Tusculanorum L, Bamb. — 26 in?. se minus bene cdd. Cic. — filosofiam, m. 2 philosofiam L. — 27 virg. L^, H, G, Bamb. — m. ver Bamb. — 28nauct. Verg. dedit. ead. elocutio occurrit infra, pg. 460 s. l. procacitatem , non ut videatur esse soUicitanda. — 29 diducere recte pars librorum Verg. — 1 videntis L^. — 2 proprietas urguendo L^. — 3 Lucil. ; cf comm. in Luc. IV, 22. — lib. IIII satyrarum Bamb. — 4 quodsin ulla M.; quodsi nulla cdd. — 5 tenere Bamb. — manat quoi s. M; maneatque s. cdd. (maneat sucusque H^). — 6 ei — ubcrtim M; et — uberi C, Bamb. — sidat; cf. Lamprid. Heliogabal. 5,4: agebat praeterea domi fabulam Paridis, ipse Veneris personam subiens, ita ut subito vestes ad pedes defluerent nudusque una manu ad mammam, altera pudendis adhibita ingeni- cularet. — 7 Exubias C, non Bamb. — aut; ut Bamb. sec. Beckerum. — puto non solum hominum, sed omnium animalium; cf. 457, 6. — 8 Georg.; ita L, Bamb.; Georgicorum H; Gii ed. Bas. — f. in aliquo codice olim fuit Aen.; nam versus 9 talis fere etiam in II Aen. extat. — II h. l. C, Bamb. — 9. 10 cf 457, 10. 11. — nob; L^. — exuvis L^. — nuidusque Bamb. DE INPROPRIIS. VI. 59 458 M. Accius Bacchis: tunc ♦ * * silvestres pecudum exuvias laevo pictas lateri accommodant. Lucretius : ]5 nam saepe videmus iUorum spoliis vepres volitantibus auctas. DIVORTIA nofi coniugii distractionem solum dici, sed etiam omnium inflexionem, quae a recto detorqueutur, Vergilius auctor est lib. VIIII: 20 obiciunt equites sese ad divortia nota huc illuc. VIRGINES non solum feminae dicuntur, verum etiam pueri in- vestes; nam et quicumque ex ephebis excesserant, devirginari dicebantur. Varro tcsqI ii^ayayrjg: quam sympathian lumbi at 25 oculos haberent, quid magnum interesset, puerum utrum essem devirginatum usurus an fiovoysQOVtccs puros putos, dum cogito. ENIXAS non in partu solum possumus dicere, sed etiam omni labore exercitas auctore Vergilio Aeneidos lib. III: stirpis Achilleae fastus iuvenemque superbum 30 servitio enixae tulimus. 11 Accius Bacchis || 14 IV, 61 || 19 Aen. IX, 379 || 24 Varro nsQl igayrayrys || 28 III, 326. 11 Accius; cf. 244 l. accommodatum — adiunctum ibique cotnm. — 13 silvestres h. 1. om. cdd.; pg. 244: pecudum. — levo C, Bamb. — accomodant L, G; non Bamb., Hqos. — 14 Lucret.; cf. 231 l. vepres. — 16 vepres cdd. 231; vere h. l. — 17 Divortia; cf 200 l. divortium; ubi et Verg. locus pr. verba huc illuc. — coniugia L. — distractationem Bamb. — dici Quiche- ratus add. — 18 inflexionem M; inflexionum C; infelixionum Bamb. sec. Beckerum. — 21 huc (illuc i,) illuc; hinc atque hinc cdd. Verg. — 22 in- vestes (inves Bamb.); inberbes olim nos; sed cf. 45 l. investes — inpuberes. — 23 ex ephebis excesserant ed. a. 1476; ex yfoebis (ifoebis Bamb.) ex- cesserat C, Bamb. — possit et reponi excesserat — dicebatur. — 24 itsQi^a- Tcorryc L; H; Bamb.; nsQL^ayiarrjC G. — symphatian C, Bamb.; in hoc supra sym cum compendio scr. natus; sympathiam lun. — lumbi at; lumbi ad Lips.; lubiat L, H; lubi at ed. Bas.; Bamb.; lubidinis oculi ingeniose lun. — 25 magnum lun.; imagnum Bamb.; imaginum L, H^, G; imaginem i/j ; inguinum non bene Lips. — intereet Bamb. — puerum lun.; puer {scq. u) C, Bamb. — essem Popma; esset lun.; esse cdd. — 26 usuras Bamb. — an; n in ras. L. — fiovoysQovxag Oehlerus; monuce Qwcac L, H (monuce qcoc pr. L); monucepmcac G, Bamb. — puros putos M ; purus (ac purus pr. L) C, Bamb. — 27. 28 Enixas; cf. 57; 207 l. enixae; enixa. — non in partu e. q. s.; vid. olim fuisse: non partu solum, sed etiam omni labore exercitas possumus dicere. — omni labore; i. e. omni genere laboruni. — exercitas ed. a. 1476; exercitus Bamb.; exercitos C. — auctorem G; ductore Bamb. — Verg.; cf. comm. in 297, 12. — 29 iuvemque fl,. 60 NONIVS MARCELLVS 458. 459 M. PRANSI non solum qui pranderint dicuntur, sed etiam qniibus nihil desit. Varro Flaxtabulis, || tcsqI hTtaQyjiGiv\ quare, o Marce, 1 pransum ac paratum esse hominem oportet. Os rostrum vel faciem hominum tantum dici putant; ut de rostro Vergilius lib. VIIII: donec Rutuli clamantis in ore 6 condidit advorso; [sed] de facie idem Aeneidos lib. I: 08 umerosque deo similis; cum auctoritate veterum et pecudum et ferarum dici possit, Ver- gilius lib. XII: 10 ora citatorum dextra detorsit equorum. et de leone [lib. XII idem]: inpavidus frangit telum et fremit ore cruento. os etiam ora alicuius rei et omne patens accipi potest. Vergilius Georg. lib. III: 16 quam siquis fenro potuit rescindere summum ulceris os. idem lib. II: et ingentem lato dedit ore fenestram. M. Tullius in Verrem, de suppliciis: nam in ipso aditu adque 20 ore portus. DORSA et TERGORA hominum vel aliorum animantium dici tantum consuetudo putat, cum et aquarum dici possint. Vergilius in Georg. lib. III: 1 Varro Flaxtabulis || 4 Aen. IX, 442 || 7 I, 589 || 10 XII, 373 |1 12 XII, 8| 15 III, 453 II 18 Aen. II, 482 || 20 II, 5, 12, 30 || 24 III, 361. 31 pranderint Guietus; pranderent C, Bamb. — 1 flaxtabulis (flaxabulus Bamh.) izbql (ite pi H; ite. ql Bamb.) £itaQ%iav G, Bamh. — o Marce; a marte H^. — 2 esse hominem Lips.; esset lioc minumo {seg. o) Bamb.; esset hoc niinume C. — esse te hoc minume non bene Bothius. — 5 rutili L^. — 6 condidit Verg.; contendit cdd.; contudit Ald. — 7 sed {praec. so; seq. d) add. L.2, iZj/ sed pro de Bamb. — idem; cf. 440 l. ora. — 9 auct. verum Bamb. — Verg.; cf. 440 l. m. — 12. 13 huc revocavit Quicheratus; in cdd. lcg. post V. 17. — lib. XII idem (indem jEZi) secl. M; f. et eodem de leone. — creunto Hj^. — 14 ora add. M. — 15 Verg.; cf. 434 l. ulcus. — 16 summam L^, Bamb. — 17 ulc. os; ulcerius L^. — 18 non scribendum Aen. lib. II; ut iam in re simili monitum. — 20 M. Tull.; cf. 237 l. aditus est ingressus; ubi cdd. M. Tullius de suppliciis. — in Verrem de Suppliciis Qui- cheratus; de suppliciis in verrem L, H, Bamb. (M. TuIL e. q. s. om. G). — adiditu G. — atque L.^, H, G, Bamb. — 21 ora h. l. cdd.; 237 opere. — porcus Bamb. — 22 tergora; expectes terga. — 23 tantum om. Bamb. — con- suitudo ij. — putat om. Bamb. — possint Quicheratus; possit cdd. DE INPROPRIIS. VI. 61 459. 460 M. 25 undaque iam tergo ferratos sttstinet orbes. et in Aeneidos lib. I: dorsum inmane mari summo. Omne castum et incorruptum veteres [sub] viRGiNis vocabulo appellaverunt. Cicero in Oratore: philosophia casta, verecunda, 30 virgo incorrupta. NIDOS non solum domicilia avium, sed et fetus earum Ver- gilio auctore dicere possumus, in Georg. lib. IIII: ipsasque volantis ore ferunt dulcem nidis inmitibus escam. 35 IMBRES consuetudo agmen caelestium aquarum et pluviarum induxit solum dici, cum auctoritas variet. Vergilius omnium aquarum dixit in Georg. lib. IIII: ipse feracis 1 figat humo plantas || et amicos inriget imbres. PECVDES non solas quadrupedes, sed et alia animalia dicere Vergilio auctore possumus in Georg. lib. IIII: quem mihi vix frugum et pecudnm custodia sollers. 5 et: ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. Varro Sexagesi: n^queiquam agipinnis anat^s r^mipedds buxeirostris pecud^s palu- dibus n6cte nigra ad lumina lampadis sequent^s. 26 I, 110 II 29 19, 64 || 32 IV, 16 || 37 IV, 114 H 3 IV, 327 || 5 Georg. IV, 168 II 7 Varro Sexagesi. 25 feratus i,; ferratus L^; H^; Bamb. — 26 ef. 203 l. dorsum. — 27 immane L^, H, non Bamb. — 28 castam Bamb. — et incorruptum veteres M; veteres incorruptum cdd. (et iam Quicheratus add.). — sub secl. M {praec. s, seq. u). — virgines Bamb. — 29 philosophia (filosofia, m. 2 pilo- sofia i); ap Cic. subiectum est: oratio philosophorum ; quod quidem longiore intervallo praecedit. — igitur non male Quicheratus : Cicero in Oratore de philosophia (similiter compluriens in hoc capite Konius): casta e. q. s. — verecunda; v6neranda Bamb. — 30 Cic: incorrupta quodam modo. — 31 foetus L^, Bamb. — 32 auctor Bamb. — III Bamb. — 33 ipsaeque (ipse- que H) C, Bamb.; et ut puto ipse Non. — 34 nidis; cf. Serv. — 36 indixit Bamb. — duci L. — varies L^. — omnium; puto omnino. — 2 Pecudes; cf. 158 l. pecus. — sed om. i,. — 4 cf. 158. — 5 cf. 33 l. ignavum. — 8. 9 scite Buechelerus usus invento nostro, quo apud Laevium systema ionicorum a maiore denorum et novenorum reperiri devwnstravimm , etiam Varroni hic denos restituit ionicos a maiore; et eandem numeroruvi disci-iptionem olim nos in margine ed. Bas. notaveramus. — nequeiquam 31 (nequiquam is Miesitis); neque quas C, Bamb. — agipinnis M; agi pennis C (agi pennas (r,); aqui pennis Bumb. — agipinnis dictum ut agipes ap. Luc. l. inc. 68. — agipennes Bent. in Castigationibus ; non bene id. agilipennes; cum Palmerio Me: quassagi- 62 NONIVS MARCELLVS 460 M. PACEM peti et a dis posse Vergilius significat in Georg. lo lib. IIII: tn nrnnera supplex tende petens pacem. et in Aeneidos lib. III: hic Helenus caesis primum de more iuvencis 15 exorat pacem divum. Plautus Amphitryone: lit lovis supr^mi multis h^stiis pacem expetam. PROFVNDVM non solum imum altum, sed etiam summum dici posse auctoritas usurpavit. Vergilius in Aen. lib. I: 20 ni faciat, maria ac terras caelumque profundum, PROCACITATEM non animantium solum [a precando et poscendo] dici posse Vergilius auctoritatem dedit lib. I: penitusque procacibus austris; quod est: saevientibus, procellosis. 26 PVTIDVM non solum ab odore faetido et gravi quod naribus inprobetur, sed et quod auribus triste, insuave, austerum, rancidum sit [putidum] dici posse auctoritas vetustatis admisit. Cicero in Oratore: quonam igitur modo audiretur MySus aut Phryx Athenis, cum etiam Demosthenes exagitetur ut putidus? 30 10 IV, 534 II 14 III, 369 || 17 V, I, 75 || 20 I, 58 || 23 Aen. I, 536 || 28 8, 27. pennas. — possis et acipinnis sive acupinnis, vd potius, id quod Bamb. libro conimendaiur , aquipinnis. — cf. 0. Muelleri comm. in Pauli pg. 9 l. acupedius. — remipedes Fasseratius ; Hotliius ; tremipedas C,Bamb.; remipedas Paris.7666. — buxeirostris Boepcrus; buxeis rostris cdd. — limina Bamb. — sequentes M; sequens cdd. — 10 a diis C, Bamh. — 12 — 14 om. //,. — 12 tum (ita et V. libri quid.) munere C, Bamb. — suppl. o'm. cdd. — 15 cesis C, non Bamb. — 16 cf. 371 l. pax, propitiatio. — 18 cf. 388 l. supremum, summum. — hostis ij ; Bamb. — pacem petam rccte libri 388. — 19 imum P ex corr.; ed. a. 1476 (quae om. altum); in imum C, Bamb., pr. P. — non bene scribetur infimum. — 20 nsurpat pr. Bamb. — in Aen. om. H^. — II Bamb, — 21 faciam L^. — 22 illa a prec. (a procando Pius) et posc, ut ex 23 l. procacitas illata, del. Quicheratus. — 26 Patidum; cf. 450 l. putidum. — ab ore G. — foetido L^, H^, G, Bamb. sec. BecJcerum; fetido H^. — 27 inpro- betur {vel reprobetur) M; probetur cdd.; prebetur ed. a. 1471. — contra recte Jiahere videtur illud probari pg. 450 l. m. — tristis Xj. — rancedum L^. — 28 sit Quicheratus; se L, G, Bamb.; em H^; w. 2 supra scr. seu, sed id del. et in mrg. scr. est. — putidum secl. M. — 29 quonam Cic; quoniam C; quo Bamb. — fryx C; frix Bamb. — Athenis H^, G; Atenis rell. — 30 demostenes pr. L. — exagitetur Cic; agitetur {praec es) cdd. — ut om. C, Bamb. DE INPROPRIIS. VI. 63 460. 461 M. DEVOTVM ad prosperum tantum usus trahit, sed auctoritas et 1 adversum significare voluit. Vergilius || [in] Aen. lib. I: praecipue infelix, pesti devota futurae. REOS non solum crimini et culpae obnoxios, sed etiam lioneste voti debitores vel promissi auctoritas voluit. Vergilius in lib. V: 5 coDstituam ante aras voti reus. DAPES non tantum opiparos adparatus aut religiosos, sicuti l)lerumque, significare, sed et vitabilis et infandos cibos auctore Vergilio possumus doceri, qui in Aeu. lib. III Cjclopem describens his designat humana viscera: 10 nam simul expletus dapibus vinoque sepultus. et in Bucolicis: quas illi Philomela dapes, quae dona pararit. DOMVM consuetudo hominum tantum habitacula dici putat, cum auctoritas et templa et nidos domos dixerit. Vergilius 15 lib. VI: ostia iamque domus patuere ingeutia centum sponte sua. et in Georg. lib. II: antiquasque domos avium cum stirpibus imis 20 eruit. INCESTVM usu dicitur flagitium in affines admissum; sed et incestare [funere] polluere auctore Vergilio possumus dicere lib. VI: praeterea iacet exanimum tibi corpus amici, 25 heu nescis! totamque incestat funere classem. [revocare] pedem cum hominum et aliquarum animantium 1 I, 712 II 4 Aen. V, 237 R 8 III, 630 | 11 VI, 79 || 15 Aen. VI, 81 || 18 II, 209 II 23 Aen. VI, 149. 1 adversum significare (ita ed. a. 1471) Me; adversus significari cdd. — in om. E^. — 3 honeste Qi^icheratus ; honesti cdd. — 4 vel in libris positum post illud honesti; traiecit M (vel voti vel promissi deb. Quicheratus). — 6 reus L^, ut vid.; H^; G; reos L^, If, , Bamb. — 8 Verg. (Virg; Virg.) C, Barrib. — possimus Bamb. — doceri M; dicere v. — qui add. M. — Ceclopem cdd. — 9 his designat M; hostes (hostas Bamb.) ad G, Bamb. — 11 Verg.; cf. 527 l. dona. — 12 om. Bamb. — filomela ij. — parit pr. L. — 13 consuitudo L^; consuetodo Bamb. — tanta X,. — 14 templa M; cf. 462, 16; templum v. — domum duxerit G. — 18 cf. 425, 33. — III G. — 21 flagium Bamb. — 22 f unere om. ed. a. 1471 ; secl. M. — 24 preterea (ita et L) licet Bamb. — 26 Revocare del. Quicheratus. — Revocare pedem om. Bamb. — hocminum pr. L. — et aliquarum; etati quarum i,. 64 NONIVS MARCELLVS 461. 462 M. dici manifestum sit, Vergilius lib. VllII etiam fluviorum dici posse ostendit: cunctatur et amnis rauca sonans revocatque pedem Tiberinus ab alto. ^O et Plautus remos navium pedes dixit. MVRICES vetustas etiam saxorum asperitates et talia omnia voluit posse dici. Vergilius lib. V: || et acuto in murice remi 1 obnixi crepuere. DENTES non solum quibus cibus adteritur, sed omnia quibus aliquid exsecari vel teneri potest Vergilius dici voluit; ut in Georg. lib. II de falce: 5 et curvo Saturni dente relictam persequitur vitem adtondens fingitque putando. et in Aen. lib. VI: tum dente tenaci anchora fundabat navis. 10 LOCVPLETis non magnarum opum tantummodo, sed et ad quamlibet rem firmos et certos M. Tullius dlci voluit ad Caesarem iuniorem lib. II: uihil omnino certi nec locupletem adhuc auctorem habebamus. — et de officiis lib. III: accedit eo testis locuples Posidonius. 15 MONVMENTA et templa dici posse M. Tullius auctor est in Verrem, actione secunda: ausum esse in aede Castoris, celeberrimo clarissimoque monumento, quod templum in oculis cotidianoque aspectu populi Bomani positum est. PBOMERITVM etiam in malam partem posuit Plautus in Amphi- 20 tryone: quid mali sum, ^re, tua ex r^ prom^ritiis? 27 Aen. IX, 124 || 31 Menaechm. II, 2, 75 H 33 Aen. V, 205 || 4 II, 406 1| 8 VI, 3 II 12 M. TuUius ad Caes. iun. II || 14 III, 2, 10 || 16 de praet. urb. 49, 129 II 20 II, 1, 20. 29. 30 et animis L^; H^; Bamh. — revocat L^, — 32 et talia Eittershusius; tela C; vela Banib. — 33 Verg.; cf. 255 l. crepare, frangi. — VI cdd. h. l. — 1 acute 6^.-3 omnia M; omne cdd. — omne quo ed. a. 1471. — 4 exsiccari L; cf. Serv. in Georg. l. — vel teri Batnb. — Verg.; cf. 308, 23; 369, 23. — 8 etinen, tum etiaen, L. — in om. Bamb. — 9 dente naci pr. L. — 11 opuum pr. L. — et supra add. L. — 13 adhuc M; ad hoc cdd. — 14 habeamus Bamb. — eodem cdd. Cic. — 15 Possidonius G, Bamb. — 17. 18 actione II ed. Bas.; Bamb. — celeber- rimoque, m. 2 supra scr. clarissimo, H. — amonumento L^; Bamb. — 18. 19 quod — Romani ex Cic. add. Me. — lacunam in archetypo fuisse indicatam ideo probabile, quod L, H^ a Positum est novum incipiunt lemma. — in H tamen ante erasum: positum est. — 20 nullum l. in L; H^. — in malam partem Quicheratus; in mala parte v. — 22 tetram. bacchiacus. — praec. perdat. — sumere H, Bamb. — tua Pl.; tanta G, Bamb. t)E mPROPRIlS. VI. 65 462. 463 M. SQVALLOREM vetustatem et neglegentiam Lucilius lib. XXX voluit dici posse: 25 lanai opus omne perit; squallor, tiniae omnia caedunt. BONVS et fortis et aptus dici potest. Lucilius lib. XXX; Calvu' Palantina quidam vir non bonu' bello. Vergilius in Georg. lib. II: et bona bello 30 comus. MVLTARE cum sit condemnare, positum est* augere, voti con- potem reddere. Naevius Colace: et me adseri 1 laudds ago. sum votis multatus || meis, quom pra^ter quam velle aiidebam, hoc mi ultro annuis. DisciPLiNOSVS etiam de pessima arte potest dici. Cato de re militari: quam gladiator disciplinosus. 5 PROPiTios et homines placatos dici vetustas voluit. LuciUus lib. XXVII; in bonis porr^st viris, si irS-ti seu cui propitii siint, diutiuH lit eadem una maneant in sententia. 23 Lucilius I. XXX || 26 LuciUus 1. XXX H 28 II, 447 || 32 Naevius Colace IV 0 3 Cato de re militari || 5 Lucilius I. XXVII. 23 Squallorem M; cf. comm. in 272, 18; ubi idem v. Lucilii; Pallorem; C, Bamb. (Pallor iJsj), — f. Paedorem. — 24 dicere L. — 25 lanai M; lanae B 272; lana rell. utrobique exc. quod Bamb. h. 1. cum Montepess. luna. — fallor cdd. 272; pallor hic. — tineae Far. 7665; Montep. — cadunt Bamb. sec. BecJcerum. — 26 aptus M; pius v. — et pius otti. Lugd. — 27 Palan- tina; Palatina {sc. tribu) Fruterius; pallantino cdd. — non bonu' Guictus; Lachmannus comm. Lucr. 37; nobilis bonus cdd. — 28 cf. Serv. in h. l. — 31 voti Bent.; votis C, Bamb. — conpetem L; competem Bamb.; conpotem H, ed. Bas. — 32 Novius non bene Me; Nevius cdd. — Colace Bent. (Collace Ald.); colare C, Bamb. — 33 me ex sequente v. huc revocavit M. — asseri (quod permire pro dativo habuere quidam) L.^, H, G; non Bamb. — et affatim Quicheratus (est adfatim. Bothius). — 1 laudes; expectes grates; V. infra. — sum votis multatus meis M; cum votis me multatis meis C, Bamb.; me multat Hermannus. — f. tu votis me multas meis. — 2 quom M; quod v. — velle audebam Me; vellem audiebam cdd. — mihi id. — ultro add. M. — annuis Quicheratus; ennius (hennius L) C, Bamb. (emunus ed. a. 1471; eminus Pius). — Mercerus dedit haec trochaica; grates et laudes ago, quum notis (Z. votis) me multatis {l. multas) meis, | quod praeterquam velle audebam, mihi evenit. — at Hertiiannus: et asseri | laudes ago, cum votis me multat meis, | quod praeter quam vellem audiebam hoc mi eminus. — 3 Disciplinosus; cf. Gell. IV, 9, 12; quo tamen non usus Nonius. — de add. M. — 4 disciplinosus ; i. e. disciplinae suae, quae est con- temptissima, tenax. — 5. 6 pl. vetustas dici Bamb. — Lucilius lib. Ald.; Luc. (sic) in ed. 1476; om. cdd. — 7 bonis lun.; vonis cdd. — propiti X,. — 8 diutius ut M; ui (ut Ald.) diutius L, H^, Bamb.; di diutius H^, G. — sen- tententia G. NoNi Marc. C. D. ed. L. MvsiiiiBR. 5 66 KONIVS MARCELLVS 463 M. * ♦ * nam cum benignitate sollicita propositos * + * — Terentius in Adelphis: 10 . . . quam ut ea quae parentes propitii. CACHINNARE non de risu tantum, sed et de sono vehementiore vetustas dici voluit. Accius Phinidis: simul ^t circum stagna sonantibus excita saxis saeva sonandot 15 crepitii clangente cachlnnat. TACERE etiam ea possumus dicere quae sine voce vel sono sunt. Vergilius Aen. lib. IIII: totumque pererrat luminibus tacitis. 20 et: cum tacet omnis ager. ADFARI non solum respondere vel fabulari, sed etiam rogare positum. Accius Tereo: deiim Cadmigena natum Semela afiPare et famulant^r pete. 26 Vergilius Aen. lib. IIII: i, soror, adque hostem supplex adfare superbum. 9 auctor incertus 1| 10 I, 1, 6 || 13 Accius Phinidis || 18 IV, 363 || 21 Aen. IV, 525 II 24 Accius Tereo || 26 IV, 424. 9 nam — propitios haec ut aliena a Lucilio iam in ed. Lucilii sunt seclusa; neque Quicheratum res fugit. — cum utrum praepositio sit an con- iunctio non comparet. — sollicita Quicheratus; sollicito C, JBamb. — pro- positos; propitios Quicheratus; sed tutius fuit abstinere a eonieciando, cum et finem huius loci appareat esse mancum. — Ter. (Terrentius Bamb.); cf. 59 l. propitium. — Adelfis L^, H, Bamb. — 11 quam ut ea; quam ea cdd. pg. 59; quam illa Ter. — parenter Bamb.; parentis cdd. 59. — 12. 13 de add. M. — f. sed et de quolibet sono vehem. — finidis cdd. — 14 stagna Bentleius; magna (megna L; Lugd.) G, Bamb. — stagna sonantibus. dubitat nec im- merito Spengclius de canticis Plaut. pg. 326 sq.. an aliena sit ab usu Boma- norum soluta ultima dimetri vel tetrametri anapaestici arsis. — certe licentiae huius, quae apud Graecos haud infrequens, exempla extant rarissima. — emendandi tamen apte loci Acciani via nulla patuit. — 14. 15 sonantibus — saxis; Symplegades significantur. — saeva sonando; illud sonando ex v. prioris fine apparet ortum. — itaque emendare difficile. — saeva Celeno Bentleius; saevisona echo Bergkius; qui illud saevisona male. — f. raucisona echo. — 16 trepitu Bamb. — clangente cachinnat Scal.; clangentes cachin- nant (cachinant L^) C, Bamb. — 17 possum Ly. — 23 fabulare i, , Bamh.; f. recte; cf. 464, 1 admetiuntur. — 24 Accius; cf. 111 l. famulanter cum comm. — 25 h. l. cdd.: deum cadmo generatum (genera tum L) semel affare (adfare ed. Bas.; non Bamb.) et famularent (effamularent , om. et, G) per- petuere (perpeture Bamb.; seq. Vergilius; cf. comm. in 315, 11). — 27 atque cdd. pr. Ij^. — suplex L^; supplexa H^. DE INPROPRIIS. VI. 67 463. 464 M. FASTI6IA consuetudine summae altitudines dici putantur, cum sint et imaej significant et finis. Vergilius Georg. lib. II: 30 forsitan et scrobibus qnae sint fastigia quaeras. M. Tullius de officiis lib. III: sed quoniam operi inquoato, prope tamen absoluto, tamquam fastigium inponimus. 1 NVMERVM et de his quae non numerantur, || sed admetiuntur, dici auctoritas voluit. M. Tullius de officiis lib. III: si exempli gratia vir bonus Alexandria Rhodum magnum frumenti numerum advexerit. 5 FERVOR cum ex igni sit et ex flammis, ex contrario et de frigori- bus *** positus invenitur, ut sit fervere non solum ex incendio calere, sed et quibuscumque molestiis perturbari; unde et iactatus marini et exaestuatio animi sub hac significantia recte positi sen- tiuntur. Vergilius Georg. lib. I: 10 omnia tunc pariter vento nimbisque videbis fervere. TEMPLVM et sepulchrum dici potest veterum auctoritate. Ver- gilius Aen.r praeterea fuit in tectis de marmore templum 15 coniugis antiqui. VESTIGIA consuetudine signa inpressorum pedum dicimus. lectum invenimus partes extremas pedum dicta vestigia. Vergi- lius lib. V: vestigia primi 20 alba pedis frontemque ostentans arduus albam. PARERE etiam viros dici posse Caecilius auctor est Chalciis: 29 II, 288 H 31 III, 7, 33 || 2 III, 12, 50 B 9 I, 455 || 13 IV, 457 J 18 Aen. V, 566 II 21 Caecilius Chalciis. 28 Fastigia; cf. 302 l. fastigium. — consuitudine Xj. — aliitudinis X»,, ifi , Bamb. — cf. 302 l. m. — 29 Verg. ; cf. 302 l. m. — 31 sed quando Bamb. — opere (operae pr. L) cdd. — inquoato L; P; inchoato H, G, Bamb. — 3 Alexandrea cdd. Baiteri. — alexandri archodum Bamh. — fni- mentum L. — frumentari umerum Bamb. — 4 advexerit Gic; adlexerit cd. Bas.; adlixerit L^; Bamb.; allexerit L.^; H. — 5. 6 e contr. Par. 7665. — de add. M. — post frigoribus intercidit ut puta: vel aliis rebus. — 7 sed et M; sed ex v. — molestis Paris. 7666. — iactatus Quicheratus; iactus cdd. — 10 tum Verg. — nymbisque H^. — 12 sepulcrum L ex corr.; H^; Lugd. — 16 consuitudine L^. — inpressurnm, m. 2 impressorum, L. — 17 puio invenimus et partes. — peduum pr. L. — Verg.; cf. 420 l. vestigium, extrema pars pedis. — 20 aliba pedes L^. — ostentans ifj ,- supra a alterum scr. t, L; ostentant H^; G; Lugd. — sarduus G; ardus H^; aydus Bamb. — 21 Chalciis Spengelius; calchis C, Bamb. 5* 68 NONIVS MARCELLVS 464. 46". M. ^t ait hic vicinus, se eas peperisse; id vobis datum. id prudenter mutuatum ab Homero: avTttQ rittVKOg hfntsv diivfiovtt BsXXsgocpovzriv. parere etiam dicta ea quae non concipiant. Vergilius lib. XI: 25 ite, ait, egregias aniinas, quae sanguine nobis hanc patriam peperere suo. viROS etiam de animalibus posse dici Vergilii auctoritas iubet in Bucolicis: vir gregis ipse caper derraverat; 30 cum posset et maritum dicere; sicut in Georg. lib. III: quem legere ducem et pecori dixere maritum. GRVNDIRE cum sit proprie suum, ut Laberius || in Sedigito: l grundientem asp^xi scrofam; et Claudius Annalium lib. XVI: grundibant graviter pecus 23 Iliad. VI, 155 || 25 XI, 24 || 29 VII, 7 || 31 III, 125 || 1 Laberius Sedigito || 3 Claudius Annal. XVI. 22 at ait M; sat {praec. s) cdd.; at hic Spengel.; ait hic Grauertus. — se eas i)ep. lun.; se as perisse (seasperisse H; se asperasse Bamb.) cdd. — id M; et (fuerat it) v. — datum, pro editum, dictum. — 23 prudenter mutuatum JRothius; prudente mutuatum cdd. (prudentem ut uatum L, H). — 24 riavKog ed. Bas.; xa8vy{,oc L, H, Bamh. — etixtsv; sfxrsv G; t priore eraso H. — ^sfisQstpovrriv cdd. — 25 dicta Quicheratus ; dictum cdd. — eo quod non Bamb. — Verg. ; cf. 466 l. animas. — 26 aite G; agite pulchre Perlcampius. — nobilis pr. L. — 27 patiam pr. L. — pepere L; H; non Bamb. — 28 de an,; puto de aliis an. vel de an. quibuslibet. nam diversum est quod leg. infra, 465, 7. — iuvet L^. — 30 cf. de hoe exemplo et sequente Serv. in ecl. 7, 7. — deerraverat cdd. Non. et Verg. — 31 posset et M; posset v. — 32 pecoris d. magistrum Pdlatin. ap. Verg. — 1 Grundire; cf. 114 l. grunnire. ubi quod adnotavi ad ea, quae sunt posita v. 28, 29, inter ceptam videri notionem Varronis librorum rerum humanarum vel de v. p. B. (potuere etiam poni in Satura, quae inscribitur Aborigines vel in secundo librorum de l. Lat.; cf. Wilmansii de Varr. libris grammaticis pg. 23), quam- quam etiamnunc haec pelita e Varrone duco probabile, tamen fuit addendum etiam ap. Diomedem pg. 379 sine nomine Varronis haec legi: grunnit porcus dicimus; vfiteres grundire dicebant, ut sit instans 'grundio'. Caecilius: 'cruento ita ore grundibat miser'; Claudius Annalium quinto decimo: 'grundibat graviter pecus suillum'. hinc quoque Grundiles lares dictos accepimus, quos Romulus constituisse dicitur in honorem scrofae quae triginta pepererat. haec ita esse hoc modo adfirmat Cassius Hemina in secundo historiarum: pastorum e. q. s. — cf. Hertz. Opusc. Gell. pg. 119. — Sedigito Bent.; sedicit cdd. h. l.; sedicito pg. 114. — 2 scrofum Bamb. — 3 Annalium lib. XVI M; lib. XVI Annal. Me; lib. XVI (XV Florent.; om. numerum Montepess.) agni (Agni Bamb.) cdd. — Claudius Annalium quinto decimo Diom. — similiter annal. vel ann. (nam ita in archetypo erat scriptum) cor- ruptum 417 s. l. urguere ita: Quadrigarius arena lib. IIII. — gmndibat Diotned. — graviter Diomed.; gruniiter C, Bamb. DE INPROPRIIS. VI. 69 -165 M. suillum; etiain hominum esse grunditum Caecilius Imbriis de- 5 signavit: craento ita ore grandibat miser. INSANIAM non hominibus sohim aut animalibus, verum et his, quae sine auima sint * * * Vergilius in Bucolicis: huc ades, insani feriant sine litora fluctus. 10 ELEGANS non solum, ut consuetudine plerumque, ab elegautia ingenii aut cultus electione et dilectu dici potest; sed a vete- ribus etiam vitio datur. M. Tullius in Clodium et Curionem: tu elegans, tu solus urbanus, quem decet mulieris ornatus, quem in- cessus psaltriae; qui laevare vultum, mollire vocem potes. — CatoCar- 15 mine de moribus: avaritiam omnia vitia habere putant: sumptuosus, cupidus, elegans, vitiosus. AMARVM non solum ex sapore triste, sed ex quacumque causa terribile et infensum Maronis auctoritate dicimus * ♦ ♦ idem lib. X: hostis amare, quid iucrepitas mortemque minavis? 20 MVLTITVDO cum sit numcri populorum+, ut quidam putaut, 4 Caecilius Imbriis || 8 IX, 43 H 12 M. Tullius in Clodium et Curionem 5, 1 II 14 Cato Carmine de moribus; cf. comm. || 18 cf. comm. |j X, 900. 4 imbriis Bamh.; pr. L; in imbris L ex corr.; H; G; om. Diomed. — 8 quae L, H^, Bamh.; qui H^, G. — post illud sint vid.. versus haustm in archetypo, quem possis ita supplere: attribui {cf. 435 1. dignitatem) posse veteres voluerunt. — 9 adhuc ades pr. L. — 10 probahilc usuvi in hoc 1. Nonium GeUii XI, 2; sed non solo; cf. Hertz. Opuse. pg. 142. — Elegans M; Elegantes (el., sed cum lemmatis nota, L) L, H^, Bamh.; Eligantes H^, G. — consuitudine ij. — pleiumque huc revocavit M; in cdd. legitur v. 11 post dilectu. — eligantia H^, G. — 11. 12 dilectu Me; dilectus v. — ab aetheribus L^; a om. H^. — tu; tum Lugd. — 13 eligans H; G. — tu vero festivus, tu elegans cd. Taurinensis; et ita Bufinianus pg. 38 ed. Halm. — quem decet; quem de in ras. L^. — muliebris Taur.; Bufin. — 14 qui laevare (levare cdd.; laevare Taur.) v. ; m. v. potes; cd. Taur.: qui effeminare vultum, attenuare vocem, laevare corpus potes. — f. olim fuit ap. Non.: qui laevare corpus, effeminare vultum, mollire vocem potes. — Cato om. L, H^, G, Bamh.; add. H^ in mrg.; ut puto, ex Gellio. — Cato; h. e. paraphrasta carminis Catoniani; cf. lihr. de v. Sa^urnio pg. 95 sq. — 15. 16 putabant Gell.; et ita Cato. — sumtuosus (sumptuosus H, G, Bamh.), cupidus, elegans (eligans H^; eligant G) vitiosus. ~ truncatus GelUi locus, fortasse quia verhum irritus, quod sequitur, iam in Nonii exemplari legeretur corruptum — mancm ap. Gell. et finis enuntiati. cf. lib. de v. Saturn. pg. 97. — 17 ex alt. om. G; f. et; cf. 464, 7. — quaecumque pr. L. — 18 inpensum L,^; Bamh.; ed. Bas.; impensum H^; L^; imfensum H.^; infensum Me; f. infestum. — didicimus Bamh. — laeunam significavit M. — potuit intercipi ut puta Bucol. 3, 110 vel Aen. IV, 203. — idem om. Ald., lun., Me. — idem; cf. 329 l. increpare. — 20 numeri populorum. haec corrupta et ut puto lacu- nosa. — f. numerus populi vel aliorum animantium. sive numerus vel populus. nam populus apud posteriores scriptores interdum ponitur pro multitudinc qualihet. — ut om. L^, 70 NONIVS MARCELLVS 465. 466 M. Varro pro multo nou absurde etiam scripsit de vita populi Romani lib. II: nihilo magis [propter] argenti facti multitudinem is erat furandum, quod propter censorum severitatem nihil luxo- riosum habere licebat. SANGVINVLENTVM corporum putant esse. lectum est et de 25 incorporeis. Varro de vita populi Romani lib. IIII: itaque propter amorem imperii magistratus gradatim seditionibus sanguinulentis || ad dominatus quom aspeirarent. l PONDVS, pro numero. Varro de vita populi Romani lib. IIII: e Graecia, Asia Sulla conportasse magnum pondus omnium artificumt. CARERE etiam re bona potest dici. Turpilius Demetrio, dolentis persona: 5 meds parentes careo. AVDIENDI sensum etiam is rebus Vergilius dedit, quae nec aures habent nec sensum, Georgicon lib. I: et frustra retinacula tendens fertur equis auriga neque audit currus abenas. 10 CAVI proprietas est sinuosi et concavi ac per hoc sine dubi- 21 Varro de vita pop. Rom. II |] 26 Varro de vita pop. Rom. IV || 2 Varro de vita pop. Rom. IV || 4 Turpilius Demetrio || 8 I, 513. 21 pro om. L^. — absorde L^. — scripsit ed. a. 1476; asscripsit (praec. am) H, L^; adscripsit G et Bamb., ut vid.; abscripsit L^; descripsit ed. princ. — puto olim hunc fuisse ordinem verborum: Varro non absurde etiam scripsit pro multo. — 22 propter del. M Annal. pliilol. a. 1867 pg. 494. — 22. 23 multitudinem is (dativ.J erat ed. Bas. (hiis erat Me); multitudinem (multitudine L) miserat L (m. 1 in ras.J; H; G; multitudinemiserat Bamb. — furandum quod. haec pr. ultimam litt. in ras. L.^. — puto quom. — luxuriosum cdd. pr. L^. — 25 putant M; potest (om. H^) C, Bamb. — 26 Varro; praecessisse his quae leg. pg. 499 s. l. dativus pro accusativo intellexere docti. — de vita om. L^. — 27 imperii et Bamb. — 1 ad domi- natus quom aspeirarent M; aut dominatus quo appellerent G, Bamb. (appel- lererent pr. L; appellarent ed. princ). — • ut dominatus quos appeterent Me; ex quibus f. recipiendum illud appeterent, ita, ut scribatur: seditionibus aanguinulentis aut * * * {supplendum, ut puta: aliis usi artibus) dominatus quom appeterent. — 3 e Graecia, Asia Sulla M; e grecia (Graecia ed. Bas.) asias (sias Bamb.) in villas G, Bamb. — cf. quae ap. Sall. Gat. 11, 6 de exercitu Sullae dicta. — e Graecia suas in villas Me; quod f. praestat, sed ut scribatur e Graecia, Asia in villas sive e Graecia, Asia suas in villas. — de Lucullo haec erunt accipienda; ad quem et Kettnerus rettulit, quamquam ab hoc res in Graecia gestae nullae. — omnium; i. e. cuiuslibet generis. — artificiorum probabiliter Gerlachius (non ausim reponere artificium); quamquam potuere in fine hauriri quaedam, sicut etiam verbum, unde pendeat infinitivus, desideratur. — 4 Carere; cf. 497 l. accusativus vel nominativus pro ablativo. — dolentis persona (personat H^); Jtaec f. delenda. — 6 meos cdd. 497; eos h. l., et f. ipse Non. — parentis ed. Bas.; Me; non Gs, Bamb. — careo; doleo Bamb. — 7 etiam his H, G, Bamb. DE INPROPRIIS. VJ. 71 -IGC M. tatione corporalis. Vergilius vero etiam de incorporalibus, quae sunt inania tantum vel obscura, dici posse testatur lib. VI: ac ni docta comes tenues sine corpore vitas 15 admoneat volitare cava sub imagine formae. et lib. X: tam dea nube cava teauem sine viribus umbram. LAVARE, cum sit eluere et emaculare et aquis sordida quaeque purgare, vetustatis auctoritas posuit etiam polluere. Vergilius Georg. 20 lib. III: lavit ater vulnera sanguis. et decimo: lavit inproba teter ora cruor. 25 Plautus Pseudolo: eas lacrimis lavis. Ennius Hecuba: heii me miseram, interii! pergunt lavere sanguen sanguine. Varro Hecatombe: 30 pater lit cruore laveret ararum aggeres. Afranius Suspecta: viden [ut] lavere lacrimis me tuum coUiim, pater? ANIMAS pro corporibus. Vergilius lib. XI: 13 Aen. VI, 292 || 16 Aen. X, 636 || 19 III, 221 || 22 Aen. X, 727 || 25 I, 1, 8 II 27 Ennius Heouba y 29 Varro Hecatombe y 31 Afranius Suspecta ■ 33 XI, 24. 12 corporalis cd. a. 1471; corporali cdd. (corporale H^). — Verg.; cf. 419 l. vitas, umbras. — 14 et ni cdd. 419, ut V. libri. — tenes pr. L. — 15 admoveat L,^, H^, Bavib. — voltare pr. L. — farmae L^; famae Bamb. {L sec. Bothium, qui dicit in mrg. adscriptum formae). — 16 XII Bamb. — 17 nubae cau pr. L. — 19 Verg.; cf. comm. in 337, 17. — 21 aper ij. — corpora Verg. — 22 et decimo; cf. comm. in 327 , 7 ; 413 l. taetrum — in- luviosum. — 23 improbec H^; imbroba G (improba i^, H^; Bamb.). — 25 Plaut.; cf. 503 l. lavit pro lavat. — integro v., sed om. tecum, usi Diomed. 377 ; Prisc. 861. — pseudolo Hqos; pseudulo reTl. (seudulo G). — 26 lacrimas Bamb. — lavia cdd. 503; lavi h. l. — 27 Ennius; cf. comm. in 224, 10. 11. — heucuba Bamb.; pr. L; ecuba G. — 28 eu G. — miserum Bamb. — sanguen om. L^. — 29 Varro; cf. 504 l. lavere. — hetatonbe (hecatonbe H; hecatombe P) cdd. — 30 labere terrarum L ex corr.; H; G; labreterrarum Bamb.; pr. L; laveret ararum cdd. 504. — aggerem cdd. 504; ageres h. l.; aggeres Ald. — 31 Afranius (anguinius L^)\ cf. 504 l. m. — 32 viden cd. N. Fabri; vident ut cdd. h. l.; vident 504. — tuum lun.; tu cdd. hic; tum 504. — 33 w. N. — Verg.; cf. 464 l. parere. 72 NONIVS MARCELLVS 466. 467 M. ite, ait, egregias animas, quae sangnine nobis hanc patriam peperere suo, decorate supremis || 36 muneribus. 1 in quo etiam hoc novum est, quod patriam posuit pro regione vel terra, cum patria sit civitas vel urbes parentum oz5v16v0jsrjuk7muo3z90jjrcvmonc 270575 270573 2026-06-11T13:12:52Z Saumache 27923 270575 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=Liber VI<br>de inpropiis. }} {{Liber |Ante= Liber V |AnteNomen= ../Liber V |Post= Liber VII |PostNomen= ../Liber VII }} VI. INCIPIT DE INPROPRIIS. EDOLARE fabrorum est [verum] verbum, cum materiarum lo conplanatur asperitas. usi sunt eo laudandi scribtores vetustatis etiam ad alias fabricas rerum. Varro Bimarco: cum Quintipor Clodius tot comoedias sine ulla fecerit musa, ego unum libellum non ^edolem', ut ait Ennius? SVLCVS omne, quidquid in longitudinem aculeatum est, dici 15 potest veterum auctoritate doctorum. Varro Bimarco: ^t pater diviim trisulcum fulmen igni fdrvido actum mittit in tholiim macelli. Vergilius Aen. lib. II: et linguis micat ore trisulcis. 20 PENVLAM abusive ad omne quidquid tegit nobilissimi veteres transtulerunt. Varro Manio: et cum corrigia dirupta sonat ari- dum, relicum pedem penula scortea protegere. 12 Varro Bimarco || 14 Ennius || 16 Varro Bimarco || 19 1.1, 475 || 22 Varro Manio. 9 De Inpropriis; hoc est de eis quae aliter dicta sunt atque origine et condicione respecta dici oportebat. — Inpropris L; Inproprois pr. G; In- probis Bamh. — inde ab hoc capite exempla iam adduntur in Bamb. — 10 est om. G. — verum del. M {seq. verbum). — verbuum pr. L. — 11 scriptores L^, H, Bamb. — 12 post illud rerum vid. haustum ut puta designandas. — uimarco C, Bamh. — quintpor ij. — 13 Clodius; dolius Bamh.; Montepess. — Quintipor Clodius; cf. 117 l. gargaridiare ihique comm. — comedias H, non Bamh. — fecerit musa lun.; fecerimus G, Bamh. — 14 edolem; edo- landi verhum pro componendi haud duhie est Ennii. neque improbabile ah eodem in saturis dictum libellum (vel libellos) edolare. — 15 quicquid L^, H, Bamb. — longitudinem pr. L; longitudine rell. — 16 uimarco G, Bamb. — 17 fervido cd. Basil.; ed. princ; fruido G, Bamb.; fervidi Montepess. — 17. 18 acutum cd. Basil; ed. a. 1471; actutum a. 1476. — v. hos cum eo, qui pg. 180 s. l. tonescit legitur , iungendos intellexit Boeperus. — idem scripsit mittit pro mittat, quod quidem quin ipse Non. posuisse videatur non intercedo. — tolum H^ sec. Biesium. — marcelli cd. Basil.; ed. princ. — 20 micator ettrisulcis Lj^; micat ora ttrisulcis (sic) id. m. 2; ora et H^; Bamh.; orae H^. — 21 Penulam; per e G, Bamh. — ad Bitschelius add. Parerg. pg. 453. — quicquid L^; H; Bamb. — 22 et; puto ut. — dirupta (dirupta ed. princ; disrupta Oehlerus) sonat Quicheratus; diruptas (disruptas G; Bamb.; ut vid.; non Lugd.; disruptas et L sec. Zangemeisterum ; at testibus Bothio et Biesio diruptas idemque ipse adnotavi) tonat cdd. — baridum L, G.^, Bamb. — 23 relicum L; reliquum H, G, Lugd. — relicum; pro superest. — pedem lun.; pede (om. pr. H) G, Bamh. — protegere Popma; pertegere v. DE INPROPRIIS. VI. 43 448. 449 M. VITREVM pertenue et perlucidum, quidquid est, auctoritate 25 veterum dici potest. Varro Modio: quam storum, quorum vitreae togae ostentant tunicae clavos. TELA etiam lapides dici posse auctoritas docuit et omnia 1 quaequae iaciuntur. Sisenna Hist. || lib. III: manualis lapides dispertit, propterea quod is ager omnis eiusmodi telis indigebat. SILENTIVM FiERi consuetudine sumptum est. de contrario Si- senna Hist. lib. IIII [oriri]: [de contrario] silentium oritur. 5 CAECVM non solum oculis captum, sed et insidiosum et occulte malum et tacitum vel latens quid dicendum veteres aestimaverunt. Sisenna Hist. lib. IIII : subito mare subhorrescere caecosque fluctus insolenter provolvere occepit. — Vergilius Aen. lib. VI: caeca regens filo vestjgia. 10 LABRA non hominum solum, sed et margines vel fines dici posse auctoritas persuadet. nam et labruscam genus esse erra- ticae vitis volunt, quod in saepibus et in labris agrorum et in terminis nascatur; ut Vergilius in Bucolicis: silvestris raris Bparsit labrusca racemis. 26 Varro Modio || 1 Sisenna Hist. III || 4 Sisenna Hist. IV |j 7 Sisenna Hist IV II 8 VI, 30 II 13 V, 7. 24 f. Vitreum, quidqaid (quicquid L^, H, Bamb.) est pertenue et per- lucidum. — 25 Varro; cf. 536 l. tunica. — storum (stor' i,); ita cdd. et 536. istorum Montepess. h. l.; item Pius. — quoriim om. cdd. h. l. — 25. 26 vitreae togae ostentant tunicae; ita fere libri 536; hic C, Bamb.: bitae (bitea Bamb.) estote ostenant (osteneant G^ sec. Rothium; ut testatur Eiesius oste- nenant; ostenant Gs; in H littera erasa supra na) unice clavos C, Bamb. — 27. 1 dici esse posse Bamb., Montepess. — quaequae Quicheratus; quaeque C (queque L; H^); Bamb. ; Me. — non videtur reponendum cum Aldo quae; cf. supra, V. 21: ad omne quidquid; item 15: omne quidquid. — cet. verborum ordo potius constituendus hic: Tela etiam lapides dici posse et omnia quae- quae iaciuntur auctoritas docuit. — 1 IIII pr. H; f. recte; cf. w. 4; 7. — manuales Bamb.; Paris. 7665; Montepess.; manales Paris. 7666. — 2 agger non bene Gothofredv^. — onis Bamb. — teliis pr. L; G^. — 3. 4 nullum l. L, Hi- — de contrario Sisenna M; sisenna (post i ras. G; sisenon Bamb.) de contiario (de contrario Bamb.; Ald.) C, Bamb. — oriri del. M. — de contrario secl. M. Ann. phildl. a. 1867 pg. 493. — oritur; dicitur Bamb. — 6 estimaverunt L, G, Bamb.; non Hs. — 7 Sisenna; cf. 422 l. horrendum ibique comm. — subhorrere cdd. 422; persubhorrescere h. l.; persubhorescere Bamb.). — 8 insolenter provolvere M; in se provolvere leniter cdd. h. l.; in se provolvere 422. — hoccepit L ; H^ ; occepit om. 422. — I, supra pos. V, L. — 9 filio vestiga Bamb. — 11 cf. Serv. ad Buc. 5, 7 ; cuius inter- polator aliam nominis originem adfert. — 12. 13 quod — nascatur M; quae — nascitur C, Bamb. — sepibus H, non Bamb. — terminus pr. L. — 13. 14 illa ut Verg. — racemis vid. delenda. — Verg.; cf. 211 l. labrusca. 44 NONIVS MARCELLVS 449 M. Sisenna Hist. lib, IIII: innoxios trementibus artubus repentes 15 extrahis adque in labro summo fluminis caelo albente * * * Ver- gilius lib. VIII: sicut aquae tremulum labris ubi lumen aenis. iNTEEFici et occiDi et inanimalia posse veteres vehementi auctoritate posuerunt. Plautus in Menaechmis: 20 occisast haec res. Lucilius: durum, molle voras fragmenta interfici' panis. Vergilius Georg. lib. IIII: fer stabulis inimicum ignem adque interfice messes. 25 Sallustius Hist. lib. II : multisque conmeatus interierant insidiis latronum. — Plautus Mercatore: usus, fructus, victus, cultus idm mihi harunc a^dium interemtus, interfectust. Lucilius: 30 intereunt, labuntur, eunt rursum omnia vorsum. 15 Sisenna Hist. IV H 17 Aen. VIII, 22 || 20 III, 2, 46 || 22 Lucilius || 24 IV, 330 II 26 Sallustius Hist. II |1 27 V, 1, 3 |1 30 Lucilius. 15 ex oratione haec petita recte dixit Momsenus Hist. Bom. III, 590 ed. sec. — innoxios Ald.; qui primus hoc exemplum addidit; innoxos C, Bamb. — repentes Quicheratus; repente L, H^, Bamh.; v.; repetente H^; G^. — f. repentes trahis. — illud repente non potest tolerari nisi traiectis ita verbis: innoxios repente extrahis trementibus artubus. — 16 atque L^, H, G, Bamb, — extrahit sistitque male lun. — in om. G. — summo i, ; H^ ; sumnio L^; H^; Lugd.; sumni (ni in ras.) G. — in H illud summo lineola supposita deletum, sed hanc rursus erasam et in mrg. m. 2 adscr. sumnio testatur Siversius. — albente Ald.; alvente C; advente Bamb. — vid. olim fuisse albentei. nam Quintil. VIII, 3, 35 narrat Caecilium putasse a Sisenna primum positum id quod est albenti caelo: ubi miror a Spaldingio scriptum albente. cf. Neuii gramm. lat. II, 59. — post illud caelo albente supplendum trucidari iubes bene monet Momsenus l. m. — 17 VII C, Bamb. — 18 aquile trem. G. — add. Verg.: sole repercussum aut radiantis imagine lunae omnia pervolitat late loca. -^ 19 et occidi vid. delend. — et inanimalia; inani Bamb.; inanimantia ed. prine. — p. v. M; veteres posse C, Bamb.; om. posse V. auct. ed. a. 1471. — 20 Platus Bamb. — 23 voras particip. — interficis Bent.; interficit cdd. — 24 Verg.; cf. 330 l. interficere, perdere. — 25 fers Bamb. — atque L^, H, G, Bavib. — 28 usus — iam ex Pl. add. Quiche- ratus. — harunc Pl.; harum C, Bamb. — hedium L; H^; Bamb.; edium H^; G. — 29 interemtu st, inter emtust, interemptust fere cdd. Pl.; qui recte addunt verbum substantivum ; interitus (interius H^) C, Bamb.; et ita, ut puto, ipse Numida; cf. de re m. 348 sq. — interfectust Pl.; interfectus est C, Bamb. — alienatust add. Pl. — 31 intereunt Ald. ; intereunti cdd. — eunt rursum I. Dousa; euntur C, Bamb. DE INPROPRIIS. VI. 45 449. 450 M. 1 M. Tullius Oiconomico: nuUo modo facilius arbitror || posse neque herbas arescere et interfici neque terram ab sole perquoqui. — idem ad Hirtium lib, VIIII: dices: quaeso, istuc tua intererat? nescio; nisi tamen erat mihi iocundum; sed veritus nequei casus 6 perimeret superioris * * * GANNIRE cum sit proprie canum (Varro asinos rudere, canes gannire, pullos pipare dixit-, et Lucretius lib. V: alio pacto gannitu vocis adolant), etiam humanam vocem nonnuUi gannitum vocaverunt. Afranius 10 Rosa: gannire ad aurem numquam didici. Lucilius lib. VII: eodem pacto li oganni. 15 DOTATAM non a dote tantum dici, sed ab omni qualibet copia 1 M. TuUius Oeconomico U 3 M. TuU. ad Hirtium IX || 6 Varro || 7 V, 1070 n 9 Afranius Rosa |) 12 Lucilius 1. VII. 1 oiconomico L, H^, Banib.; oeconomico H^; osv.e}voyti%o see. ed. Bas. G. — cf. comm. in 196, 34. — 2 arisceret interfici L^. — perquoqui et Bamh. — 3 dem pr. L. — hircium H^ cum Bamb. — dices: quaeso Nobbius; dicis quasi C, Bamb. — quid ante quaeso add. Nobb.; et raro quaeso in principio collocatur. — tua add. M {praec. istuc). — intererat ed. princ.; intereat C, Bamb. — 4 iucundum L.^; H; G; non Bamb. — post iocun- dum f. quaedam haustu. — sed veritus mrg. lun.; nequei M; severitus nequi C (neq; Hi); severitudine qui Bamb. — casus lun.; casum C, Bamb. — superioris (accusat., ut vid.); quaedam hausta Ubrariarum culpa. — 6. 7 Gannire H^; Piiis; Garrire L, H^, G, Bamb. — puto nam Varro. — Varro; cf. 156; 114 7. pipare; grunnire. — utroque loco servata Lachmannus Opusc. pg. 68 interpositis quae leg. hic ita in versus redegit: mugit bos (cf. comm. in 156), ovis balat, equi hinniunt, gallinae | pipat puUu, gannit canis, et rudunt aselli, | grundit e. q. s. — sed neque secundus versus satis est elegans et illa quae de asinis et canibus dicta praemissa potius eis quae sunt mugit bos Non. pg. 156 reddit probabile. — nam ex libro secundo de lingua latina haec ducta, id quod statuit A. Wilmannsius tractatus eruditissimi de Varronis libris grammaticis pg. 23, minus mihi videtur probabile. — rudire Bamb. — puUo pr. L. — Lucr.; cf 17 l. adulatio. — 8 longe alio Lucr.; cuius totus locus conferendu^. — cannitu L, Bamb. — vocis H^; voces rell. cum Bamb. — adulent C, Bamb.; adulat cdd. pg. 17. — 9 Afran.; cf Isidor. Differ. 86. — 10 prcsa cdd.; persa ed. princ.; Rosa Ald.; idque verum iudico; nam idem titulus ap. Isidor. XX, 2, 24; Fest. 281 s. v. reses legitur. — 11 ap. Isid. haec sunt: non sum tam criminosa (criminosus) quam tu vipera. gannire ad aurem numquam didici dominicam, — 14 pacto li oganni M; cf. comm. in Luc. VII, 21; pacto logannis L^, H, Bamb.; pactolo gannis L^, G (pacto oggannis J. Bousa). — li pi'0 illi. — 16 tantum add. M. 46 NONIVS MARCELLVS 450. 451 M. Cicero de oratore lib. I auctor est: cuius artem cum indotatam esse [et incomitatam] et incomptam videres, verborum eam dote locupletasti et ornasti. PVTIDVM ut naribus, ita auribus probari Cicero de oratore lib. III scribit: quoniam haec satis spero vobis quidem certe ma- 20 ioribus natu inhonesta et putida videri. CINCINNOS ac FVCVM, quom sit * * * aliud coloris, etiam non talium rerum Tullio auctore dicimus, de oratore lib. III: adque eo citius in oratoris aut poetae cincinnis ac fuco oflFenditur. ABDICARE non solum de patris facto potest dici, quod est e 25 familia abicere, sed rem quamlibet negare. Pacuvius Atalanta: m6rtem ostentant, r^gno expellunt, consanguineam esse abdicant. EQVISONES non equorum tantum moderatores aut magistros, sed omnis quibus regimen || conceditur cuiuslibet rei dici posse 1 veteres probaverunt. Varro Marcipore: hic in ambivio navem con- scendimus palustrem, quam nautici equisones per viam quom ducerent loro. MERIDIEM mediam diei partem omnes putant solum esse di- 6 cendam, cum et noctis et aetatis eam temporis partem doctorum auctoritas dixerit. Varro Marcipore: rep^nte noctis circiter meridie, cum pictus aer f^rvidis late ignibus caeli chorean astricen ost^nderet. 10 16 I, 55, 234 II 19 III, 13, 51 || 23 III, 25, 100 || 26 Pacuvius Atalanta || 2 Varro Marcipore || 7 Varro Marcipore. 16. 17 indotatam esse et incomptam v. ap. Cic, ubi Erlangens. alter ct editio princeps eadem quae Non., exc. quod ed. princ. esse atque ; indotatam et incomitatam et incomptam (et incomplam om. L^ ; et comptam L^, Bamh.). — fuerat olim et incomtam; ex quo orta interpolatio. — 17 videres H^; videris L, H^, G, Bainb. — 19 Putidum; cf. 460 l. putidum. — ut naribus, ita M; et sensibus et {seq. a) G, Bamb. — cf. 460. — 20 certa Bamb.; Erlang. alter Cic. — 21 natum pr. L. — inbonesta; molesta Cic. — 22 Cincinnos Quicheratus ex Cicerone {item infra cincinnis); Cinnos C, Bamb. — quom sit M; quod est C, Bamb. — supplendum ut puta: aliud capillorum. — aliud — aliud pro alterum — alternm. — coloris; sc. oris. — 23 discimus iZj, G; didicimus Bamb. — atque C pr. L^; Bamb. — 24 oratoris Gic; oratore C, Bamb. — aut in p. edd. Cic. — cinnis cdd. — ostenditur Bamb. — 25 pratis Bamb. — e add. M. — 26 f. abigere. — Atbalauta C, Bamb. — 1 re L^. — 2 Varro; cf. 105 l. equiso. — ambiovio pr. L. — 3 pal. H^; Pius; plustrem H^; plaustrem L, G, Bamb. — olim nos: pro plaustro. — quom; quam cdd. h. l. (q. G); qua 105. — quod ibi memoravi deletum a Popma illud quam vel qua, etsi potest mirum videri bis in eodem exemplo eundem librariorum inveniri errorem, tamen non displicere profiteor. — per viam con- ducerent loco hic ed. princ. — 6 aetatis add. M. — eam; f. eandem {seq. tem). — 8 repetente H^, G. — meridiem ed. princ. — 10 celi H. — chorean DE INPROPRIIS. VI. 47 451 M. nos in Epistulis quae inscribuntur de peregrinando a doctrinis: ecvigila igitur aliquando et moracium cogitationum, priusquam aetas in meridie est, torpedinem pelle. EAEDAM pro curru Varro Marcipore: 15 dixenmt rdgi Medeam per aera in reda advectam anguibus. FASCEAM pro cortice. Varro Gerontodidascalo: in quibus Libyssa citrus fasciis cingit forem. LIBRVM pro cortice. Vergilius Georg. lib. II: 20 udoque docent inolescere libro. VISCVM positum pro rete, a tenacitate. Varro Parmenone: 11 Nonius in EpistuUs de peregriaando a doctrinis || 14 Varro Mar- cipore || 17 Varro Gerontodidascalo || 19 II, 77 || 21 Varro Parmenone. astricen Rothius; choreas astricas Scal. (oras astricas lun.); orean astrice L^ (m. 1 orean iunctum cum caeii); G; Bamh.; ore (celiore) anastrice U. — cf. Manil. I, 670 sq. — ostenderet lun.; ostenderent G; ostenderunt Bamh. — 11 utinam liuic exemplo pepercisset homo vanissimus! nam nec alihi in- veniri videtur illud meridies de aetatis media parte dictum et si extaret cuius- lihet potius quam Nonii erat prohandum auctoritate. — Epistulis ed. Bas.; aepistulis L^; epistolis H; Bamh.; aepistolis L.^. — de peregrinando a doctrinis {i. e. de contemptu doctrinarum) M; cdd.: a doctrinis de peregri- nando. — male lun.: a doctis de peregrinando. — peregrinari pro abesse, abstinere, sicut saepius ap. auctores aetatis ultimae. — a doctrinis; i. e. a disciplinis vel artibus liberalibus sive philosophia. — 12. 13 ecvigila M; evigila Gifan.; et vigilia C, Bamh. — cet. cf. Sall. Catil. 52, 5: expergisci- mini aliquando et capessite rempublicam. — moratium Bamh.; Paris. 7665; 6. quod non rettulissem, nisi memorandum existimarem quod ed. princ. habet morantium; quod non displicet. sane adiectiva in -ax finientia multum frequentata scriptoribus ultimorum temporum. — nequ£ illud satis constat utrum 0 in morax longa an brevi efferendum sit priore. — quod si positum sit pro nugax, infra erit legendum turpidinem. — prius^uam aetas in meridie est (meridiae pr. L; est lun. in Erratis; et cdd.; f. meridiest); h. e. prius- quam ad mediam pervenisti aetatem. — verha data ad iuventutem Bomanam vel ad filium Nonii. — torpedinem ed. a. 1476; torpidinem L; J3,; Bamh.; torpitudinem H.^, G. — f. turpidinem; v. supra. — pelle lun. l. m.; pellere {seq. Re) L^; pelleret L.^, H, G, Bamb. — pellet mediam edd. veteres. — 14 Redam Bamb. — Varro; cf. comm. in 178, 29. — 15, 16 versus constituit M. — dixerunt M; dixe {seq. re) C {H dixere gimedeam); dixi Montepess. ^— advectam post illud in reda collocavit M; in cdd. legitur post Medeam. — pro aera Bamb. — in rheda ed. a. 1476; in redam C, Bamh. — 17 Varro; cf. 86 l. citrus ihique comm. — geronthodidascalo L; H^; Bamb. — 18 Libyssa citrus. ita mrg. lun.; libis sacraturus H^; libis sacratury H^; Bamb.; lybissa cratury L; lybissa craturi ed. Bas.; Gs (sec. Miesium G craturii). — faciis pr. L, fasceis leg. pg. 86, uhi cdd. fasces, faces. — cingit frontem H^ ; cingit fores cdd. pg. 86. — 19 nullum l. in L. — Verg.; cf. 62 l. delibratum. — 20 utoque L^. — docendi nolescere L^, ut pg. 62. — 21 Varro; cf. 28 l. compedes ibique comm. 48 NONIVS MARCELLVS 451. 452 M. lepusculi tim^ntis hoc quadrangulum dedit Diana rete nexile, arcyas, viscum fugai lineamque conpedam. CALCAR, pro iinpetu. Varro Sesquulixe: 26 v^ntus sub occasum vdm^ntiu' sufflare et calcar admov^r^. EBRIOS et lEiVNOS uon solum vinulentos aut sine cibo, sed expletos aut destitutos qualibet re possumus dicere. Varro Eume- nidibus: et ceteri scolastici saturis auribus || scolica dape atque l ebriis sophistica aperantologia [consurgia] consurgimu', set ieiunis oculis. GIBBERVM, pro extanti et eminenti. Varro Eumenidibus: item tragici prodeunt cum capite gibero, cum antiqua lege ad frontem 5 superficia succedant. 25 Varro Sesquulixe || 29 Varro Eumenidibus || 4 Varro Eumenidibus. 22 timentes ii. — 23. 24 nexile, arcyas, viscum. h. 1. G: nexile (necsile H^, G) at avis cum; Bamb.: nexile bra viscum. — fuge cdd. h. l. — conpedam (compedam L^, U, Bamb.); compedem hdb. ed. a. 1471. — 26 sotadeos instituit M. — sub occasum Lips. (sub occasu lun.); succasu G, Bamb. — ex occasu Oehlerus; ventu' saevo casu olim nos (suo casu ed. a. 1471); ventus buccas suas Boeperus; ventus buccas Biesius. — 27 vementiu' M; vehementius v. — suflare pr. L. — admovere; secutum ut puta illud fluctibus vidit Boeperus. — 28 Ebrios Ho^; Hs; mrg. G; Ebrius rell. — ieiunos H.^; Lips.; ticinius L; H^; ticinnius G; titinius Bamb. — solum add. Quicheratus. — sine cibo H^ ; Lips. ; sinocivo G, Bamb. — 29 aut destitutos add. M (aut carentes Quicheratus). — ree Bamb. — 1 ceteris Bamb., Montepess. — scolastici saturis Bothius; scolasticis (scolaticis Monte- pess) auris cdd. — scbolasticis fartis auribus lun. — scolastica Bamb. -^ atque lun.; aqua (dapea qua L^; H; dapeaqua L^) C, Bamb. — 2 ebrius Bamb. — sophistica aperantologia; sophistice aper. Buechelerus, gui haec et similia a Varrone graece flexa, a Nonio latinis litteris contendit scripta. de qua re iudicium incertum. nam satis constat ab illo etiam Delphice, Ar- cadon, lymphon, schemasin, alia latinis litteris exarata; cf. de re m. 392. — illud sophistice f. reponendum. — festicae (festice Bamb.) aperantologia cdd. {praec. s). — festiva aper. lun. — consurgia del. lun. — consurgimu', set ieiunis M; consurgimus ieiunis G {sed cf. praecedens consurgia); con- surgimumeiunis Bamb. (consurgimus, at Bibbeckius). — consurgimu'; cf. comm. in 395, 4—6. — 4 Cibberum Bamb.; Libberum G. — eminente H^. — illa Varro Eum. e. q. seq. usque ad Varro Eum. v. 8 om. Bamb. — item; f. utei. nec enim inscite putat Biesius tangi feminas, quae falsis uterentur capillis. quod si est ita, dicit Varro antiqua lege esse cautum, ut tales homines omnino ora subducerent oculis, ne ficticiis ornamentis fruerentur. — 6 cum om. Ald., f. recte (seq. cum). — gibero H^; P; gibbero Ald.; libero L, H^, G. — 6. 6 ad frontem (/". a fronte) superficia succedant M; ad frontem (et fronte ed. a. 1476) superficias accedebant (ita H^; Ald.; accedebat L, H^, G) G; ad frontem superficies accedebat (accedat Buechelerus) Guietus, Oehlerus. — 'caput gibberum puto dictum esse caput galero tectum' Oehlerus. — illud superficia pro persona positum recte statuit idem. — superficium etiam in DE INPROPRIIS. VI. 49 452 M. TOBRERE non solum ignis, sed etiam frigus potest auctoritate. Varro Eumenidibus: capite aperto esse iubet, ante lucem suscitat, frigore torret, venatum eiecit, ieiunio vexat vellicum. — cuius aucto- 10 ritatis gravitatem secutus Maro a vero non aberravit Georgicon lib. I: aat Boreae penetrabile frigus adurat. AEDIFICANDI manifesta est significatio. ab ea tractum est ut quaequae fabricantur qualibet opera aedificari dicantur. Vergilius 15 Aen. lib. II: instar montis ecum divina Palladis arte aedificant. SQVALERE non sordium plenum esse tantummodo, ut nunc consuetudine persuasum est, sed et honesta re abundare et refer- 20 tum esse veteres [honesta] auctoritate posuerunt; ducique hanc significantiam a squamis putant. ut enim est in corporibus, quae squalere dicuntur, sordium alta congeries, ita quod fuerit qua- libet re densatum, oneratum inculcatumque squalere voluerunt. Vergilius lib. X: 25 per tunicam squalentem auro. Accius Pelopidis: eius serpentis squamae squalido auro ot purpura praet^xtae. 8 Varro Eumenidibus || 10 I, 93 | 15 II, 15 || 24 Aen. X, 314 y 26 Accius Pelopidis. notis Tironianis invenitur. — dicit igitur Varro actores tragicos ita prodire in scaenam, ut nemo eos possit agnoscere. — 7. 8 /". potest dici. — auctoritate Varronis Eum. Ald. — Varro Eum. et Bamb. — cet. cf. 236, 24. — operto L; H^. — 9 frigorte Bamb. — venatum om. Bamb. — eiecit; i. e. protrudit; eicit L, H.,, G; non Bamb. — vexat add. M. — vellicum Oehlerus; villicum lun.; vellicem C, Bamb. — de avaro domino vel imperioso dicta haec apparet. — cuius Bamb., Hqos; quivis L^; quius L^; G. — 10 a viro L^. — 12 adurat. ita alii amburere; cf. Lachm. ad Liicr. I, 805. — 13 ab ea 31; ab eo v. — 14 quaeque cdd. — 16 III C, Bamb. — 17 equum H; aequm Bamb. sec. Beckerum. — pallidis JT, ; P. — 18 Squalere. cf. comm. in 404 l. sculidum; Gelh II, 6, 4; 19 sqq.; Hertzii Opmc. Gell. pg. 117. — sordidium pr. H. — 19 consuetudin L^. — sed om. L, Bamb. — et habet H; sed id punctis delet.; om. rell. — habundare Bamb.; P. — honesta re; puto honeste. — 20 honesta del. M; cf. v. 19. — 21. 22 illud quae sqnalere dicuntur, quod in cdd. legitur post congeries, post corporibus collocavit M. — cet. cf. Gell. II, 6, 25. — quae; que H^; quae H^; id del. et supra scr. qua. — 24 Verg.; cf. comm. in 319, 25. — XI cdd. — 25 et tunicara L, H^; et tucam Bamb. — 26 Actius Bamb. — Paelopidia C, non Bamb. — 27 squamae Gell.; Macr. VI, 7, 18; squaiiia C, Bamb. — squalido (sqaalida P); ita et GeU.; Macr.; squalidae Vossius. quodsi recte habet illud squalido auro, videtur esse ai)lativus qualitatis. — praetextae Macrob.; anthologia Thuanea Gellii; NoNi Ma.bc. C. D. ed. L. Mvbllkii. 4 50 NONIVS MARCELLVS 452. 453 M. TRANSGRESSVS a pedum gradu proprie dicitur; sed auctoritas vetustatis liberiorem loquendi usum dedit; ut Sallustius Historiarum lib. I et de his qui navigassent et de ipsis navibus, in quibus 30 gradus non sit, eo verbo uti || voluit. de Sertorio: nactus obs- l curam noctem aestu secundo furtim ahiit, celeritaie vitare jwoelium in transgressu conatus. — ac inde quin+: transgressos omnis recipit mons praeceptus a Lusitanis. — alibi de scapbis: earum aliae paulum progressae nimio simul et incerto onere, cum pavor corpora 5 agitaverat, deprimebantur. — Lucretius: praeterea radit vox fauces saepe facitque asperiora foras gradiens arteria clamor. 29 Sallustius Hist. I || 3 Sallustius Hist. I || 4 Sallustius (Hist. I) || 6 IV, 528. pertexte meliores eius libri; textae C, Bamb. — quod ad metrum, institui cum Bothio octonarium trochaicum. — verbo purpura prioris versus exitum conclusit Vossius, trochaicos ratus numeros, quorum initio desset syllaba. — 28 Transgressus ; cf. Gell. X, 26. — 30 II pr. H; etiam in L ras. post I (interpunctionem sublatam putat Zangemeisterus). — 30. 1 illa in quibus gradus non sit in locum suum revocavit M; in cdd. leguntur post uti voluit. — puto voluit, ut de S. — de Sertorio lun.; desertio C pr. H.^; Bamb.; desertorio if^- — itaque Sertorius levi praesidio relicto in Mauretania nanctus Gell. — natus Bamb.; nanctus quid. Gellii libri. — 2 aestus H. — secundo. post hoc V. txirbatum in archetypo et lacuna, qua hausta sunt complura, et corruptela sequente demonstratur. — 2. 3 furtim — conatus est ex Gellio add. Quichcratus. — abiit Lipsius; aut add.; at nullo pacto id quod est furtim eum vitare coniunctum ferri posse existimo. — conatus Lips.; conatus est meliores cdd. — f. furto aut celeritate — conatus est. — ac inde quin (acindie priore i longa Bamb. — quin L, H, Lugd.; qui Bamb. sec. Beckerum; G)\ ap. Gell. est: ac deinde infra ita scripsit. — et a Nonio puto datum: ac deinde infra {seq. tra); illudque quin ortum in verba Sall. recepto cor- ruptelae signo q cum compendio. — omnis H; cdd. Gell.; omnes L, G, Bamb. — 4 mons Balleia (sed variant libri) Serv. ad Aen. I, 518, qui cetera om. — praecepturus L^, H^, G; precepturus Bamb.; Paris. 7666; recepturus Faris. 7665. — ad Bamb. sec. Beckerum. — lutanis L^. — puto idem alibi. — alibi; in eodem libro Gell. — de scaphis (scafis C, Bamb.); sed et scaphas — progressas dicit. verba ipsa de scaphis posui Gell. — 5 paululum cdd. Gell. — progressae nimio simul et incerto onere Gell.; nimio progressae (progresse Bamb., ut ante alie) inter cum {seq. cum) sicco onere cdd. — recte vid. habere, quae ap. Gellium tradita. hoc autem lemma in archetypo Nonii gravius fuisse affectum iam supra monui. — incerto onere; scaphis huc illuc iactatis discursu trepidantium militum. — 6 Lucreti Bamb. — in quarto enim libro ante Gellius; post: versus Lucreti hi sunt. — 7 radit; pavit C, Bamb. — sed paviendi verbum corripit primam; et in Gellii plerisque cdd. scriptum tradit; unde docti radit, ut ap. Luer. — vos H^; G. — fauces saepe {seq. facitque) om. C, Bamb. — 8 asperiora Gell.; Lucr.; aspera C, Bamb. — artheria C, Bamb. DE INPROPRIIS. VI. 51 453. 454 M. BiBERE recte dicta omnia quae haustus habent, ut animalia 10 et terrae. [ut] Vergilius in Bucolicis: sat prata biberunt. verum auctoritate litterata etiam arida ac sicca et quibus haustus non sint bibere positum invenimus. Vergilius lib. XI: hasta sub exsertam donec perlata papillam 16 haesit virgineumque alte bibit acta cruorem. LIBIDINEM [et] adpetitum vel aemulationem etiam honestae rei possumus dicere, ut sit libido omne quod libuerit. Sallustius in Catilinae bello: magisque in decoris armis et militaribus equis quam iu scortis adque conviviis lubidinem habebant. 20 vsv, id est utendo. unde et usurpare dictum est, hoc est usu obtinere quid. quamquam [possit] veteres e^ usu, hoc est non utendo, perire aliquid posse putaverunt Plautus Amphitryone: Amphitryo es profdcto. cave sis n^ tu te usu perduis. FVRTVM etiam non ablata res, sed omne quidquid occulte 25 geritur auctoritate veterum dici potest. Vergilius Georg. lib. IIII: Vulcani Martisque dolos et dulcia furta. Plautus Amphitryone: manifestum hunc obt6rto collo t^neo furem flagiti. 1 INGREDI, non solum intrare, ut est manifesta eius || verbi 10 III, 111 II 13 XI, 803 II 18 7, 4 II 22 II, 2, 215 || 25 IV, 346 || 27 Plautus Amphitryone. 9 dicta M; dici ea C, Bamb. — hastus Bamb. — 10 ut ex praec. vid. irrepsisse. — 12 literata Bamb. — 13 sint M; sit cdd. — 14 exserata i, ; exerta rell. cum Bamh. — 15 hesit 7> ex corr.; H; esit pr. L. — alta Bamb. — 16 et del. Quicheratus. — 17 Salustius Bamb. — 18 Catillinae L, Bamb. — 19 atque L^, H, G, Bamb. — coiivivis Bamb. — libidinem L^, Bamb. — habent G. — 20. 21 hoc est usu add. M. — in archetypo hic fuisse lacunatn inde probabile, quod in L ab obtinere (opt. G pr. i, ,• Bamb.) novum incipit l. — quid. quamquam M; quidquam i,; ed. Bas.; Bamb., ut vid.; quicquam rell. — possit (seq. posse) del. Quicheratm, qui scribit sed veteres. — et add. M. — perire in cdd. positum ante hoc est; post utendo collocavit M. — 22 puta- verunt add. Goetzius; aestimaverunt Quicheratus. — male Me: unde et usur- pare dictum, hoc est obtinere quicquam possessione veteri, et usu perire, hoc est non utendo. — 23 Amphitryo ex Pl. add. Caesar pg. 40; ibi cdd. Amphitrio, Amphytrio. — haustum nomen titulo praecedente. — idem vitium pg. 439 s. l. speratam. — es Plaut.; est C, Bamb. — tu, om. te, H^ (te tu -Ho,). — ne e. q. s. — n. N. — 24 cf. 50 l. fures. — ablata H^; ablatas rell. cum Bamb. — quicquid L^; H; Bamb. — 25 veteres i,. — Verg.; cf. 310 l. furtum. — 28 manufesto Schroederus. — obt. ij ; Bamb. ; in H b supra scr., sed eras. ; opt. rell. — furem per convicium noto more dictum potius quam pro adultero. — furti Goetzius. — flagiti; flagitii cdd. — 1 non; in {pracc. i) Bamb. — intrare add. Quicheratus. 4=^ 52 NONIVS MARCELLVS 454 M. significatio, sed et venire ac se ostendere auctoritate Plauti pos- sumus dicere in Amphitryone : nilne te puddt, sceleste, populi in conspectum ingredi? OBSEQVIA non solum minores maioribus exhibere, sed et 5 maiores minoribus per vicem veterum excellens auctoritas voluit. Plautus Asinaria: ego sane cupio id 6bsequi gnato meo. VEESVTOS non solum ad malitiam callidos, verum et recti peritos intellegi posse Plautus informat in Asinaria: 10 nec magi' versutu' n^c quo ab caveas adgrius; eidem homini [versuto], siquid r^cte curatum velis, mand^s. DEVOBARi non solum cibus gutture, sed et vox auribus potest. Plautus in Asinaria: ^ 15 ausciiltate adque oper&m date et mea dicta devorate. et in Aulularia: nimium libenter ^di sermon^m tuum. BICIPITE quod incorporatum est posse dici Varro de vita populi Romani lib. IIII aperuit: in spem adducebat non plus solu- 20 turos quam vellent; senatui iniquus equestri ordini iudicia tradidit ac bicipitem civitatem fecit, discordiarum civilium fontem. 2 Plautus Amphitryone || 7 I, 1, 61 || 10 I, 1, 106 || 15 III, 3, 59 || 17 ' III, 6, 1 II 19 Varro de vita pop. Rom. IV. 2. 3 f. auctoritate possumus dicere. Plautus in Amphitryone. — quam- quam similiter dicta atque ea, quae in cdd. liic tradita, leguntur et infra. — 4: nilne Quieheratus; nihilne G, Bamb. — scelesta (Alcmena) Me. — 5 minores H^; minorem L; H^^; G; v.; minora Bamb. — exibere L. — 6 maiores add. M (maiorem Guietus). — 7 Plaustus Bamb. — 8 id add. M. — et id ego percupio obsequi gnato meo elegantiore oratione, numeris minus rotundis cdd. JPlauti. — 9 calidos G. — recti M; recte v. — 10 informat; i. e. docet. — 11 versutu'; versutus cdd. Pl.; versutum Non. — quo; co (sic) G. — ab om. C, Bamb. — caucas L^^. — 12 eidem Plaut.; idem C; idest Bamb. — homini Pl.; homini versuto C, Bamb.; et f. ipse Numida. — 14 guttur jffj. — potest' om. Bamb. — 16 atque L<^; H; G; Bamb. — me Bamb.; pr. L. — devorante Bamb.; pr. L. — 19 Bicipite M; Bicipitem v. — ita supra, 390, 17, a nobis restitutum truce, xibi cf. comm. — similiter apud antiquissimos vel recentissimos auctores in is, e flexa habes immemoris, concordis, paris, exossis, indecoris, pervigilis alia; cf. Neuii gramm. lat. II, 16 sq.; comm. in 114, 1. — incorporatum ; ut inanimatum; quod et ipsum aetatis est serae. non igitur videtur scribendum incorporeum vel incorporale. — 20 apparuit pr. L. — in spem ed. a. 1476; in spe cdd. — in spem ad- ducebat; sc. aere alieno obrutos. — 21 vellem H^, G. — senatui add. Popma, Stadius. — iniquus L^, H^, Bamb.; iniqius L^; iniquius rell. — 22 uicipitem L^. — puto ac bicipitei civitatei (ablat.) fecit disc. civ. f. — cet. cf. Flor. 82, 3 sq. ed. Jdhn. DE INPROPRIIS. VI. 53 454. 455 M. DEFECATA omnia pura et inturbata et sine sordibus possumus dicere, ut vinum siue fecibus. Plautus in Aulularia: 25 nnnc d^fecato d^mum animo egredior domo. MALITIAM veteres, ut dolum, mediam ponendam esse duxerunt, quasi sit et bona. Plautus in Aulularia: c^rto edepol eqaid^m te civem sine mala omni malitia; adeo ut inprobo praeposuerit malum, quod levius putaretur, in 30 eadem: 1 'qnid factis?' — || 'n^que malis neque inprobis.' BELVAM indifferenter posuit auctoritas veterum. Plautus Au- lularia: qu6 quidem agno sat scio 5 magi' curiosamt numquam esse uUam beluam. Cum sit GBOCIRE corvorum, Plautus in Aulularia cantare eos dixit: non temerest qnod c6rvu8 cantat mihi nnnc ab laeva manu. ROSTRVM hominis dici non debere consuetudo praesumpsit. 10 set apud Plautum in Menaechmis positum sic: aput mensam plenam hominis rostrum deliges. Novius Pedio: nec umquam vidi r^strum ego in trago^dia tanttim Titi. Lucilius Satyrarum lib. V: 24 I, 2, 1 II 27 II, 2, 38 || 29 H, 2, 36 JI 2 m, 6, 25 || 6 IV, 3, 1 || 10 I, 1, 13 II 12 Novius Pedio fl 14 Lucilius 1. V. 23 Defecta Bamb., L^. — omni JB,. — puta G {sed in mrg. pura). — 24 binum L^. — 25 defecato et Pl. cdd. — animamo pr. L. — 26 mediam Quicheratus; medium cdd. — 28 acerto {praec. a) cdd.; certe recte libri Pl. — 29 inprobo M; inprobum C, Bamb. — praeposuerit H.^; ed. a. 1471; proposuerit rell. cum Bamb. — malum M; malo v. — ut improbum post- posuerit malo Quicheratus. — putaretur {scil. malum) M; putatur cdd. — cet. n. N. — nam illud neque inprobis apparet dictum pro ac ne inprobis quidem. — 2. 3. 4 Belua Bamb. — Aulularia: quo Me; aululariam quo i,, Bamb.; aulularia in quo rell. — agna sat Pl.; agnoscat C, Bamb. — 5 curionem Scal. ; curiosam cdd. Pl. et Non. — cf. quae secuntur ap. Pl.; itcvi 86 l. curio. — nusquam Plautus. — 6 crocire Bamb. — 8 mihi cantat ex corr. G. — leva cum cdd. Pl. C, Bamb. — 9 non om. H^. — consuitudo L^. — 10 set add. M. — 11 apud Bamb. — hominis C, Bamb.; homini Pl. libri, f. recte. — ad hiatum vitandum plenam tu hominis Bitschelius; plenam homoni Briocius. — deliges Pl.; deligis C, Barnb. — 12 Novius Me; nonbis H, G, Bamb.; non bis L. — Pedio etiam Bamb. — 13 vidi Bibbeckius; M; vidit C, Bamb. — ego in add. M. — Titi; tit Lugd.; dici cd. ap. Me^. — de Titio tragico cf. vit. Ennii pg. 96 sq. — rostrum — tantum cum irrisione videtur dictum, qtiamquam alias magnum os decorum poetis qaicis tragicisque. 54 NONIVS MARCELLVS 455 M. ne designati rostrum praetori' pedesque 15 spectes. idem lib. VIIII: arripio [et] rostrum labeasque huic zopyriatim percutio dentisque advorsos discutio omnis. Varro Periplu lib. II, tisqI g)tXo6o<piag: itaque videas barbato 20 rostro illum eonmentari et unumquodque verbum statera auraria pendere. — idem [in] Serrano, tisqI aQxaiQ£6La>v: ne rostrum inprudentum inc^sseret. FATVM, sicuti conmuniter intellegitur, significantiam decreti liabet; e doctis tamen indagationibus invenimus positum esse pro 25 voluntate. Vergilius lib. VII: heu stirpem invisam et fatis contraria nostris fata Piirygum! nec enim luno aut quisquam deorum fatum habet, quod ipsi 30 faciunt. et in eodem: filius huic fato divum prolesque virilis nulla. 17 Lucilius L VIIII |1 20 Varro Periplu II || 22 Varro Serrano || 27 Aen. VII, 293 II 31 Aen. VH, 50. 16 praetores L; H^; Montepess.; pectores {vel peltores) Bamb.; prae- toris if^, G. — f. pedesve. — 18. 19 cf. comm. in Luc. IX, 45. — et om. Hi. — secl. M. — cf. Luc. XXII, 6. — labeasque Bent.; labe atque L.^, H; labe adque L.^; labeatque G; libeatque Bamh. sec. Beckerum. — huic zopyriatim (huic iam, Westerhovius ; zopyriatim Vargesius) Mothius; hoc zeferiat in L; H; G ex corr.; Bamb. (hic inpercutio); zeferiatq in pr. G. — dentisque pr. H; dentesque rell. cum Bamb. — 20 TtsQKpLvocoqnac H; L^; nsQitptvococpac Bamb.; TteQitpvocotpiuc L^. — cet. cf. comm. in 392 l. spissum — tardum. — 21 inlum i^. — conmentari L^ solus. — 22 pedere pr. L. — ponderare frustra Popma. — eidem pr. L. — in om. L; G; Hqo; etiam Bamb., ut vid.; non Montepess. — 23 ne add. M. — porro ante rostrum vid. haustum nos. — inprudentum (vel inpudentum) M; inprotrudentum H^; in protrndendum rell. cuvi Bamb. {in archetypo erat scr. inprodentum supra posito ru). — incesseret 31 (incesserent lun.); cesserent C, Bamb. — f ne rostra inprudentum incesserent. — illud protrudendum apparet esse ineptum; nam debuit a Non. poni unde intellegeretur de hominis agi ore. — num^ros iam agnovit Eitschelius. — 24 Fatum. cf. 303; 526 1. fatum; dubio potius quani difficili intellectu. — Factum H^. — 25 habit (habita) i^. — e (id f delend.) doctis tamen indagationibus M; e doctis tamen indagationis H^; a doctis tamen indagationes L, G, Bamb.; a doctis tamen indagantes H^; a d. t. indaganter Ald. — cf. titulum cap. XII. — invenimur Bamb. — 27 Verg.; cf. eomm. in 226, 29. — 20 fregum L^; frigum L^j., H, Bamb.; Frygum ed. Bas. — 30. 31 quod ipsi faciunt. apparct Non. philosophiae perindc fuisse gnaruvi atque philologiae. — et in eodem; cf. 303 l. m. DE mPROPRIIS. VI. 55 455. 456 M. et in alio: 35 et sic fata lovis poscunt, hic terminus haeret. EICTVM ferarum dici volunt, cum Titinius auctor sit etiam homiois dici debere: 1 calve, II exporge frontem; semper habeat facito risum rictus. item Pomponius Prostibulo: quis hic est? quam ob rem hic prostat? rictum et labeas cum considero. Lucilius Satyrarum lib. III: 6 malas tollimu' nos adqne . . utimu' ricta. Varro Papia papae, tcsqI iyxoj^Lav: ante auris nodo ex crobuli bis parvuli torti demittebantur sex cincinnuli; oculis nigelli pupuli suppa^tulis, 10 quandam hilaritatem significantes animitus. ♦ * * rictust parvfssimus, ut r^frenato risu roseo * ♦ * STVPRVM hoc solum dici putant, quod cum viduis conmittitur 15 veteres et pro adulterio et vitio ponunt. Plautus Amphitryone: 34 Aen, IV, 614 || 36 Titinius U 2 Pomponius Prostibulo |1 4 Lucilius I. III II 6 Varro Papia papae H 15 III, 2, 2. 35 heret L, H. — 36 Rectum X^. — post ferarum vid. hauslum: tantum. — 37 debere; f. decere. — 1 cf. 221 l. rictus ibique comm. — h. l. cdd.: cave excorde frontem labeat semper facto rictus (factor ictus L). — 2 item f. delend. {praec. rictus). — 3 hic secundum supra add. L. — rectum L^. — illa rictum — considero, ad sequentia, quae Nonii culpa omissa, olim pertinuere. — 5 atque C pr. L^ ; Bamb. — lacuna duorum semipedinn minus bene post illud utimu' ponetur. — utimu' M {seq. r.); utimus Hutgersius; utimur cdd. — 6 nsQi {iibsqi L; H sec. JRiesium) svKafiicov cdd. — 7 — 13 metrum agnovit Scal.; cf. Catal. pg. 252. — 7. 8 nodo Scal.; modo C, Baiub. — crobyli Gifanius; bis (bis sex) M; subolibus cdd. — torti M; intorti cdd. (praec. i). — intorti demittebantur Lips. (dimittebantur cdd.). — intorti demittuntur Scal. — sex cincinnuli Scal.; sed cincinni C, Bamb. — 9 nigelU (ita Riesius) pupuli {sic Bibbeckius ; populi Boeperus) suppaetulis (suppaetulis lun.) M ; supetulis nigellis populi C, Bamb. — metrum adiuvi. — Scdligcr egregie, si omiseris numeros: oculi subpaetuli, nigellis populis; Bibbeckius non bene: oculis suppaetuli nigellis pupuli. — 10 quandam Scal. (quantam Biesius); quam cdd. — an. Scdl.; cf 147, 22; animi cdd. — post v. 10 posita fuisse, quae pg. 218 s. l. palpebrae feruntur intellexit Scdl. — 12 elegantissime sic supplet idem: at rictus oris candidi parvissimus. —r 13 refrenato producta prima; cf. de re m. 430 sq. — risu roseo; haec ut puta supplenda sic: ut refrenato rictu roseo dentium | vlx comparerent ordines nitentium {vel albentium). — subiungit Seal. quae 135; 539 sub l. moUitu- dinem; regilla leguntur. — 14 ordinem verboium restituit M; in cdd. haec sunt: Stuprum quod cum viduis conmittitur (comm. L,^, H, Bamb.) hoc solum dici putant. — cum virginibus et viduis probabiliter Brissonius. — 15 et add. M. 56 NONIVS MARCELLVS 156 M. stupri, dedecoris a viro argutam meo. Sallustius Hist. lib. III: ac statim fugitivi contra praeceptum ducis rapere ad stuprum virgines matronasque. THENSAVRVM etiam copiam pessimae rei dici posse Plautus voluit in Amphitryone: 20 qui domi uxordm meam inpudicitia inpedivit t^neo thensaurum stupri. COMPOTEM in bonam partem solum accipi putatur, cum et in malam positum sit. Plautus Epidico: 'cedo manum.' — 'accipe ^rumnarnm et miseriarum c6mpotem.' 25 Naevius Danae: eam nunc probris scis 6sse inventam conpotem? VIVA posse dici et ea quae neque anima nec spiritu moveantur Vergilius auctor est Aen. lib. I: intus aquae dulcis vivoque sedilia saxo, 30 Nympharum domus. INDOLEM aduliscentium tantum consuetudo dicit, quasi novae subolis [indoles autem est crementum]. veteres autem et senum dixerunt. Plautus in Milite: 17 Sallustius Hist. III || 19 Plautus Amphitryone || 24 IV, 1, 32 || 26 Naevius Danae m || 29 I, 167 1 34 III, 1, 87. 16 praec. ap. Pl. ita me probri. — argutam Pl.; arguta {seq. m) cdd. — 17 frugitivi Bamh. — 18 ducis; Spartaci. — 19. 20 Thensaurum pr. L; Thesaurum rell. cum Bamb. — ita et v. 22. — cupiam H^. — f. volunt Plautus in Amph. — 21. 22 cf. 331 l. inpedire, sordidare. — praec. 331; immo ego huuc, Thebani cives. — impud. L^; H; inpudititia Bamh. — imped. I/^» ^i inpediunt Bamh. — 23 Compotem; cf. 521 l. compotem. — Competem L^, Bamh. — bonam om. Bamb. — in malam ed. princ; in mala L, Hi, Bamh.; in malo H^, G. — 26 cedo H^; caedo rell. cum. Bamh. — aerumnosam sim. minus hene cdd. Pl.; cuius quidem haec sunt: 'cedo manum.' — 'accipe! aerumnarum et miseriarum compotem mulierem retines.' — competem L^; Bamb. — 26 Nevius H, Bamh. — Dane cdd, (Danae Lugd.). — 27 eam (sc. Danaen) nunc probris scis (Acrisius compellatur) esse inventam conpotem? ita 'M (probri Me; probris Bibbeclcius de trag. Lat. pg. 53); eam nunc esse inventam propris {ita ij; Hqo; propriis L^, Hs, G, Bamb.) conpotem (comp. Bamh.; competem Lugd.) scis cdd. — 28 et add. M. — 30 dulcis; dulce L^; dulcis et Bamb. — post dulcis q e7~as. in L. — vivoquae, quae punctis del., L; vivo Bamb. — 31 nimpharum L^; H; Bamb.; nimfarum rell. — 32 Indoles; cf. Paul. 106 l. indoles cum comm. 0. Muelleri; Fest. 309 l. suboles. — adulescentium L.^, H, G, Bamh. — consuitudo Lj^. ~ nove C. — 33. 34 subolis Par. 7665; suboles L ex corr.; H^; Bamh.; subs pr. L; subsole H^; G. — subolis; quod utrumque vocabulum db olendi vel olescendi verbo ductum esset. — illa indoles — crementum, quae ex glosariis ab interpolatore addita (ef Paul. l. m.) secl. Guietus. — autem prius lihra- riorum culpa, non interpolatoris adieetum. — et add. M. — quasi novae subolis indoles sit incrementum: veteres etiam senum dixerunt Me. DE INPROPRnS. VI. 57 456. 457 M. 1 si albicapillus hic videtnr, niitiquam || ab ingenidst senex, inest in hoc emussitata siia sibi ingenua indoles. ALACRITATEM in malis habendani Cicero Tusculanarum lih. V ostendit: vir igitur temperatus, constans, sine metu, sine aegritu- 5 dine, sine alacritate, nulla lubidine, nonne beatus? CATVLi non solum canum diminutive, verum omnium anima- lium appellantur. Vergilius Georg. lib. III: tempore non alio catulorum oblita leaena. et alio loco de serpente: 10 cum positis novus exuviis nitidnsque inventa volvitur aut catulos tectis aut ova relinquens. Plautus Truculento: iam h^rcle ego hic te, miilier, quasi sus catnloa, pedibus pr6teram. Lucretius lib. V: 15 ad catuli pantherarum scymnique leonum. Lucilius Satyrarum lib. IIII: concursare et apros catnlos fetumque ferai. idem lib. VII: pantherai ad catulos accedere innltum. 3 V, 16, 48 II 7 III, 246 || 9 Georg. m, 437 i 12 II, 2, 13 || 14 V, 1036 jj 16 Lucilius 1. rV II 18 Lucilius 1. VII. 1 albicapillus Bothius ap. Pl., ubi cdd. albi (albis, albus) capillus; albet capillus C, Bamb.; et f. ipse Non., ita, ut illud videtur ad seqq. traheret; cf. Caes. pg. SO. — nutiquam M; neutiquam cdd. — ab ingeniost senex docti ap. Pl.; ubi cdd. ferc: ibi ingenio senex; ab ingenio senes C, Bamb. — quidam minus secundum artem: ab ingenio senet. — 2 cf. 9 l. examussim. — emussitata v. {alii amussitata; sed cf. cbmni. in pg. 9 l. w».); emeus siaetas L; emeua sietas H; emeussiaetas ed. Bas.; ememus si aetas Bamb. — 3 Tusculanarum Hqos; Tusculanorum L, G, Bamb. — lib. V add. Quicheratus. — 4r temperatas Bamb. — egritudine Bamb. — 5 nulla Sauppius; ulla C, Bamb. — cdd. Cic: sine alacritate ulla, sine libidine. — alacritate nulla, nuUa libidine C. Fh. Wagnerus. — cf. et comment. C. F. G. Muelleri. — equidem Sauppii inventum verum duco. — libidine L^; lividine Bamb. — nonne beatus Cic; non vexatus C; non vetatus Bamb. — 6 cannm; puto canum fetus. — dimminutive C; dinutiae Bamb. — 8 leena H. — 9 de serpente Quicheratus; cf. 458 l. exuvias; de serpentibus cdd. — 10 exuvis Li. — nuidusque Bamb. — 13 te om. Bamb. — quasi sus catulos mulier Ambros.; mulier quasi sus catiilos cum C, Bamb.; Palatini (su scapulos B). — quasi sus catulos; cf. Varro de re r. II, 4, 14. — poteram L. — 15 at L^, H^, G, Bamb.; ut H^. — panterarum C (paterarum L{); penteraruni Bamb. — scymnique Lucr.; ychimnique C; ychimni Bamb. — non puto reponendum scymini. — 17 concursare et M (concursare Gifun., alit); con- cursaret cdd. ; f. concussare et (concussaret Fruter.). — illud et ad sequens que referendum. — apros Scal.; agros cdd. — foetumque Bamb. — ferai M ; ferat C, Bamb.; ferarum Pius. — 19 cf. Luc. VII, 16; 17. — pantherai {vel ferai) M; rate C, Bamb. — accedere lu/n.; accederet cdd. 58 NONIVS MARCELLVS 457. 458 M. CONPRESSVS coitus cum virgine admissus dicitur. Plautus in 20 Truculento etiam coitum cum meretrice conpressum dici vult: niinc ad amicam d^cimo mense post Athenas Atticas viso, quam gravidam hic relinqui meo conpressu, quid ea agat. OPIFICEM non solum ex opere dici posse Cicero Tusculanarum ]ib. V auctor est: advena quidam et ignobilis verborum opifex 25 insinuasse in antiquam philosophiam videtur. SEMINA pro vergultis vel malleolis vel surculis dici posse auctoritatem Vergilius dedit in Georg. lib. II: seminibus positis superest deducere terram saepius ad capita et duros iactare || bidentis. 1 SVMEN proprie a sugendo dictum; nam et mulieris mammam sumen veteres dici volunt. Lucilius Satyrarum lib. IIII: quodsin ulla potest mulier tam corpore duro esse, tamen teuero maaat qnoi sucu' lacerto, 6 ei manus ubertim lactanti in sumine sidat. EXVVIAS et SPOLIA non solum hominum tegmina aut vestes dici posse Vergilius auctor est in Georg. lib. III, dicens de serpente: cum positis novus exuviis nitidusque iuventa volvitur. 10 20 II, 6, 16 II 24 V, 12, 34 || 28 11, 354 || 3 Lucilius lib. IIII || 8 III, 437. 20 coitus add. M; cf. v. 21. — ammissus G, Bamb. — in mn. Banib. — 21 coetum L, H^, Bamb. — meletricem L; Bamb.; melemtricem P; meretrice G sec. ed. Bas.; Hqos; v. — compressum ed. a. 1476; com- pressus (conpr. L^; ed. Bas.; ita idem et supra cum Bamb.) G, Bamb. — 22 nunc amicam melius Pl. cdd.; cf. comm. Spengelii. — anicam decimi Bamb. — post Athenas Atticas Pl.; athenas attis eas C; athenas attisteas Bamb. — 23 voso Bamb. — hic om. cdd. Pl. — reliqui H^, G; non Bamb. — quid Pl.; Hqos; quod L, G, P, Bamb. — 24 solum add. Quicheratus. — ex ope cdd.; corr. ed. a. 1471. et mrg. Ho: non ex ope, sed ex opere. — dici posse Bamb.; posse dici rell. — Tusculanorum L, Bamb. — 26 in?. se minus bene cdd. Cic. — filosofiam, m. 2 philosofiam L. — 27 virg. L^, H, G, Bamb. — m. ver Bamb. — 28nauct. Verg. dedit. ead. elocutio occurrit infra, pg. 460 s. l. procacitatem , non ut videatur esse soUicitanda. — 29 diducere recte pars librorum Verg. — 1 videntis L^. — 2 proprietas urguendo L^. — 3 Lucil. ; cf comm. in Luc. IV, 22. — lib. IIII satyrarum Bamb. — 4 quodsin ulla M.; quodsi nulla cdd. — 5 tenere Bamb. — manat quoi s. M; maneatque s. cdd. (maneat sucusque H^). — 6 ei — ubcrtim M; et — uberi C, Bamb. — sidat; cf. Lamprid. Heliogabal. 5,4: agebat praeterea domi fabulam Paridis, ipse Veneris personam subiens, ita ut subito vestes ad pedes defluerent nudusque una manu ad mammam, altera pudendis adhibita ingeni- cularet. — 7 Exubias C, non Bamb. — aut; ut Bamb. sec. Beckerum. — puto non solum hominum, sed omnium animalium; cf. 457, 6. — 8 Georg.; ita L, Bamb.; Georgicorum H; Gii ed. Bas. — f. in aliquo codice olim fuit Aen.; nam versus 9 talis fere etiam in II Aen. extat. — II h. l. C, Bamb. — 9. 10 cf 457, 10. 11. — nob; L^. — exuvis L^. — nuidusque Bamb. DE INPROPRIIS. VI. 59 458 M. Accius Bacchis: tunc ♦ * * silvestres pecudum exuvias laevo pictas lateri accommodant. Lucretius : ]5 nam saepe videmus iUorum spoliis vepres volitantibus auctas. DIVORTIA nofi coniugii distractionem solum dici, sed etiam omnium inflexionem, quae a recto detorqueutur, Vergilius auctor est lib. VIIII: 20 obiciunt equites sese ad divortia nota huc illuc. VIRGINES non solum feminae dicuntur, verum etiam pueri in- vestes; nam et quicumque ex ephebis excesserant, devirginari dicebantur. Varro tcsqI ii^ayayrjg: quam sympathian lumbi at 25 oculos haberent, quid magnum interesset, puerum utrum essem devirginatum usurus an fiovoysQOVtccs puros putos, dum cogito. ENIXAS non in partu solum possumus dicere, sed etiam omni labore exercitas auctore Vergilio Aeneidos lib. III: stirpis Achilleae fastus iuvenemque superbum 30 servitio enixae tulimus. 11 Accius Bacchis || 14 IV, 61 || 19 Aen. IX, 379 || 24 Varro nsQl igayrayrys || 28 III, 326. 11 Accius; cf. 244 l. accommodatum — adiunctum ibique cotnm. — 13 silvestres h. 1. om. cdd.; pg. 244: pecudum. — levo C, Bamb. — accomodant L, G; non Bamb., Hqos. — 14 Lucret.; cf. 231 l. vepres. — 16 vepres cdd. 231; vere h. l. — 17 Divortia; cf 200 l. divortium; ubi et Verg. locus pr. verba huc illuc. — coniugia L. — distractationem Bamb. — dici Quiche- ratus add. — 18 inflexionem M; inflexionum C; infelixionum Bamb. sec. Beckerum. — 21 huc (illuc i,) illuc; hinc atque hinc cdd. Verg. — 22 in- vestes (inves Bamb.); inberbes olim nos; sed cf. 45 l. investes — inpuberes. — 23 ex ephebis excesserant ed. a. 1476; ex yfoebis (ifoebis Bamb.) ex- cesserat C, Bamb. — possit et reponi excesserat — dicebatur. — 24 itsQi^a- Tcorryc L; H; Bamb.; nsQL^ayiarrjC G. — symphatian C, Bamb.; in hoc supra sym cum compendio scr. natus; sympathiam lun. — lumbi at; lumbi ad Lips.; lubiat L, H; lubi at ed. Bas.; Bamb.; lubidinis oculi ingeniose lun. — 25 magnum lun.; imagnum Bamb.; imaginum L, H^, G; imaginem i/j ; inguinum non bene Lips. — intereet Bamb. — puerum lun.; puer {scq. u) C, Bamb. — essem Popma; esset lun.; esse cdd. — 26 usuras Bamb. — an; n in ras. L. — fiovoysQovxag Oehlerus; monuce Qwcac L, H (monuce qcoc pr. L); monucepmcac G, Bamb. — puros putos M ; purus (ac purus pr. L) C, Bamb. — 27. 28 Enixas; cf. 57; 207 l. enixae; enixa. — non in partu e. q. s.; vid. olim fuisse: non partu solum, sed etiam omni labore exercitas possumus dicere. — omni labore; i. e. omni genere laboruni. — exercitas ed. a. 1476; exercitus Bamb.; exercitos C. — auctorem G; ductore Bamb. — Verg.; cf. comm. in 297, 12. — 29 iuvemque fl,. 60 NONIVS MARCELLVS 458. 459 M. PRANSI non solum qui pranderint dicuntur, sed etiam qniibus nihil desit. Varro Flaxtabulis, || tcsqI hTtaQyjiGiv\ quare, o Marce, 1 pransum ac paratum esse hominem oportet. Os rostrum vel faciem hominum tantum dici putant; ut de rostro Vergilius lib. VIIII: donec Rutuli clamantis in ore 6 condidit advorso; [sed] de facie idem Aeneidos lib. I: 08 umerosque deo similis; cum auctoritate veterum et pecudum et ferarum dici possit, Ver- gilius lib. XII: 10 ora citatorum dextra detorsit equorum. et de leone [lib. XII idem]: inpavidus frangit telum et fremit ore cruento. os etiam ora alicuius rei et omne patens accipi potest. Vergilius Georg. lib. III: 16 quam siquis fenro potuit rescindere summum ulceris os. idem lib. II: et ingentem lato dedit ore fenestram. M. Tullius in Verrem, de suppliciis: nam in ipso aditu adque 20 ore portus. DORSA et TERGORA hominum vel aliorum animantium dici tantum consuetudo putat, cum et aquarum dici possint. Vergilius in Georg. lib. III: 1 Varro Flaxtabulis || 4 Aen. IX, 442 || 7 I, 589 || 10 XII, 373 |1 12 XII, 8| 15 III, 453 II 18 Aen. II, 482 || 20 II, 5, 12, 30 || 24 III, 361. 31 pranderint Guietus; pranderent C, Bamb. — 1 flaxtabulis (flaxabulus Bamh.) izbql (ite pi H; ite. ql Bamb.) £itaQ%iav G, Bamh. — o Marce; a marte H^. — 2 esse hominem Lips.; esset lioc minumo {seg. o) Bamb.; esset hoc niinume C. — esse te hoc minume non bene Bothius. — 5 rutili L^. — 6 condidit Verg.; contendit cdd.; contudit Ald. — 7 sed {praec. so; seq. d) add. L.2, iZj/ sed pro de Bamb. — idem; cf. 440 l. ora. — 9 auct. verum Bamb. — Verg.; cf. 440 l. m. — 12. 13 huc revocavit Quicheratus; in cdd. lcg. post V. 17. — lib. XII idem (indem jEZi) secl. M; f. et eodem de leone. — creunto Hj^. — 14 ora add. M. — 15 Verg.; cf. 434 l. ulcus. — 16 summam L^, Bamb. — 17 ulc. os; ulcerius L^. — 18 non scribendum Aen. lib. II; ut iam in re simili monitum. — 20 M. Tull.; cf. 237 l. aditus est ingressus; ubi cdd. M. Tullius de suppliciis. — in Verrem de Suppliciis Qui- cheratus; de suppliciis in verrem L, H, Bamb. (M. TuIL e. q. s. om. G). — adiditu G. — atque L.^, H, G, Bamb. — 21 ora h. l. cdd.; 237 opere. — porcus Bamb. — 22 tergora; expectes terga. — 23 tantum om. Bamb. — con- suitudo ij. — putat om. Bamb. — possint Quicheratus; possit cdd. DE INPROPRIIS. VI. 61 459. 460 M. 25 undaque iam tergo ferratos sttstinet orbes. et in Aeneidos lib. I: dorsum inmane mari summo. Omne castum et incorruptum veteres [sub] viRGiNis vocabulo appellaverunt. Cicero in Oratore: philosophia casta, verecunda, 30 virgo incorrupta. NIDOS non solum domicilia avium, sed et fetus earum Ver- gilio auctore dicere possumus, in Georg. lib. IIII: ipsasque volantis ore ferunt dulcem nidis inmitibus escam. 35 IMBRES consuetudo agmen caelestium aquarum et pluviarum induxit solum dici, cum auctoritas variet. Vergilius omnium aquarum dixit in Georg. lib. IIII: ipse feracis 1 figat humo plantas || et amicos inriget imbres. PECVDES non solas quadrupedes, sed et alia animalia dicere Vergilio auctore possumus in Georg. lib. IIII: quem mihi vix frugum et pecudnm custodia sollers. 5 et: ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. Varro Sexagesi: n^queiquam agipinnis anat^s r^mipedds buxeirostris pecud^s palu- dibus n6cte nigra ad lumina lampadis sequent^s. 26 I, 110 II 29 19, 64 || 32 IV, 16 || 37 IV, 114 H 3 IV, 327 || 5 Georg. IV, 168 II 7 Varro Sexagesi. 25 feratus i,; ferratus L^; H^; Bamb. — 26 ef. 203 l. dorsum. — 27 immane L^, H, non Bamb. — 28 castam Bamb. — et incorruptum veteres M; veteres incorruptum cdd. (et iam Quicheratus add.). — sub secl. M {praec. s, seq. u). — virgines Bamb. — 29 philosophia (filosofia, m. 2 pilo- sofia i); ap Cic. subiectum est: oratio philosophorum ; quod quidem longiore intervallo praecedit. — igitur non male Quicheratus : Cicero in Oratore de philosophia (similiter compluriens in hoc capite Konius): casta e. q. s. — verecunda; v6neranda Bamb. — 30 Cic: incorrupta quodam modo. — 31 foetus L^, Bamb. — 32 auctor Bamb. — III Bamb. — 33 ipsaeque (ipse- que H) C, Bamb.; et ut puto ipse Non. — 34 nidis; cf. Serv. — 36 indixit Bamb. — duci L. — varies L^. — omnium; puto omnino. — 2 Pecudes; cf. 158 l. pecus. — sed om. i,. — 4 cf. 158. — 5 cf. 33 l. ignavum. — 8. 9 scite Buechelerus usus invento nostro, quo apud Laevium systema ionicorum a maiore denorum et novenorum reperiri devwnstravimm , etiam Varroni hic denos restituit ionicos a maiore; et eandem numeroruvi disci-iptionem olim nos in margine ed. Bas. notaveramus. — nequeiquam 31 (nequiquam is Miesitis); neque quas C, Bamb. — agipinnis M; agi pennis C (agi pennas (r,); aqui pennis Bumb. — agipinnis dictum ut agipes ap. Luc. l. inc. 68. — agipennes Bent. in Castigationibus ; non bene id. agilipennes; cum Palmerio Me: quassagi- 62 NONIVS MARCELLVS 460 M. PACEM peti et a dis posse Vergilius significat in Georg. lo lib. IIII: tn nrnnera supplex tende petens pacem. et in Aeneidos lib. III: hic Helenus caesis primum de more iuvencis 15 exorat pacem divum. Plautus Amphitryone: lit lovis supr^mi multis h^stiis pacem expetam. PROFVNDVM non solum imum altum, sed etiam summum dici posse auctoritas usurpavit. Vergilius in Aen. lib. I: 20 ni faciat, maria ac terras caelumque profundum, PROCACITATEM non animantium solum [a precando et poscendo] dici posse Vergilius auctoritatem dedit lib. I: penitusque procacibus austris; quod est: saevientibus, procellosis. 26 PVTIDVM non solum ab odore faetido et gravi quod naribus inprobetur, sed et quod auribus triste, insuave, austerum, rancidum sit [putidum] dici posse auctoritas vetustatis admisit. Cicero in Oratore: quonam igitur modo audiretur MySus aut Phryx Athenis, cum etiam Demosthenes exagitetur ut putidus? 30 10 IV, 534 II 14 III, 369 || 17 V, I, 75 || 20 I, 58 || 23 Aen. I, 536 || 28 8, 27. pennas. — possis et acipinnis sive acupinnis, vd potius, id quod Bamb. libro conimendaiur , aquipinnis. — cf. 0. Muelleri comm. in Pauli pg. 9 l. acupedius. — remipedes Fasseratius ; Hotliius ; tremipedas C,Bamb.; remipedas Paris.7666. — buxeirostris Boepcrus; buxeis rostris cdd. — limina Bamb. — sequentes M; sequens cdd. — 10 a diis C, Bamh. — 12 — 14 om. //,. — 12 tum (ita et V. libri quid.) munere C, Bamb. — suppl. o'm. cdd. — 15 cesis C, non Bamb. — 16 cf. 371 l. pax, propitiatio. — 18 cf. 388 l. supremum, summum. — hostis ij ; Bamb. — pacem petam rccte libri 388. — 19 imum P ex corr.; ed. a. 1476 (quae om. altum); in imum C, Bamb., pr. P. — non bene scribetur infimum. — 20 nsurpat pr. Bamb. — in Aen. om. H^. — II Bamb, — 21 faciam L^. — 22 illa a prec. (a procando Pius) et posc, ut ex 23 l. procacitas illata, del. Quicheratus. — 26 Patidum; cf. 450 l. putidum. — ab ore G. — foetido L^, H^, G, Bamb. sec. BecJcerum; fetido H^. — 27 inpro- betur {vel reprobetur) M; probetur cdd.; prebetur ed. a. 1471. — contra recte Jiahere videtur illud probari pg. 450 l. m. — tristis Xj. — rancedum L^. — 28 sit Quicheratus; se L, G, Bamb.; em H^; w. 2 supra scr. seu, sed id del. et in mrg. scr. est. — putidum secl. M. — 29 quonam Cic; quoniam C; quo Bamb. — fryx C; frix Bamb. — Athenis H^, G; Atenis rell. — 30 demostenes pr. L. — exagitetur Cic; agitetur {praec es) cdd. — ut om. C, Bamb. DE INPROPRIIS. VI. 63 460. 461 M. DEVOTVM ad prosperum tantum usus trahit, sed auctoritas et 1 adversum significare voluit. Vergilius || [in] Aen. lib. I: praecipue infelix, pesti devota futurae. REOS non solum crimini et culpae obnoxios, sed etiam lioneste voti debitores vel promissi auctoritas voluit. Vergilius in lib. V: 5 coDstituam ante aras voti reus. DAPES non tantum opiparos adparatus aut religiosos, sicuti l)lerumque, significare, sed et vitabilis et infandos cibos auctore Vergilio possumus doceri, qui in Aeu. lib. III Cjclopem describens his designat humana viscera: 10 nam simul expletus dapibus vinoque sepultus. et in Bucolicis: quas illi Philomela dapes, quae dona pararit. DOMVM consuetudo hominum tantum habitacula dici putat, cum auctoritas et templa et nidos domos dixerit. Vergilius 15 lib. VI: ostia iamque domus patuere ingeutia centum sponte sua. et in Georg. lib. II: antiquasque domos avium cum stirpibus imis 20 eruit. INCESTVM usu dicitur flagitium in affines admissum; sed et incestare [funere] polluere auctore Vergilio possumus dicere lib. VI: praeterea iacet exanimum tibi corpus amici, 25 heu nescis! totamque incestat funere classem. [revocare] pedem cum hominum et aliquarum animantium 1 I, 712 II 4 Aen. V, 237 R 8 III, 630 | 11 VI, 79 || 15 Aen. VI, 81 || 18 II, 209 II 23 Aen. VI, 149. 1 adversum significare (ita ed. a. 1471) Me; adversus significari cdd. — in om. E^. — 3 honeste Qi^icheratus ; honesti cdd. — 4 vel in libris positum post illud honesti; traiecit M (vel voti vel promissi deb. Quicheratus). — 6 reus L^, ut vid.; H^; G; reos L^, If, , Bamb. — 8 Verg. (Virg; Virg.) C, Barrib. — possimus Bamb. — doceri M; dicere v. — qui add. M. — Ceclopem cdd. — 9 his designat M; hostes (hostas Bamb.) ad G, Bamb. — 11 Verg.; cf. 527 l. dona. — 12 om. Bamb. — filomela ij. — parit pr. L. — 13 consuitudo L^; consuetodo Bamb. — tanta X,. — 14 templa M; cf. 462, 16; templum v. — domum duxerit G. — 18 cf. 425, 33. — III G. — 21 flagium Bamb. — 22 f unere om. ed. a. 1471 ; secl. M. — 24 preterea (ita et L) licet Bamb. — 26 Revocare del. Quicheratus. — Revocare pedem om. Bamb. — hocminum pr. L. — et aliquarum; etati quarum i,. 64 NONIVS MARCELLVS 461. 462 M. dici manifestum sit, Vergilius lib. VllII etiam fluviorum dici posse ostendit: cunctatur et amnis rauca sonans revocatque pedem Tiberinus ab alto. ^O et Plautus remos navium pedes dixit. MVRICES vetustas etiam saxorum asperitates et talia omnia voluit posse dici. Vergilius lib. V: || et acuto in murice remi 1 obnixi crepuere. DENTES non solum quibus cibus adteritur, sed omnia quibus aliquid exsecari vel teneri potest Vergilius dici voluit; ut in Georg. lib. II de falce: 5 et curvo Saturni dente relictam persequitur vitem adtondens fingitque putando. et in Aen. lib. VI: tum dente tenaci anchora fundabat navis. 10 LOCVPLETis non magnarum opum tantummodo, sed et ad quamlibet rem firmos et certos M. Tullius dlci voluit ad Caesarem iuniorem lib. II: uihil omnino certi nec locupletem adhuc auctorem habebamus. — et de officiis lib. III: accedit eo testis locuples Posidonius. 15 MONVMENTA et templa dici posse M. Tullius auctor est in Verrem, actione secunda: ausum esse in aede Castoris, celeberrimo clarissimoque monumento, quod templum in oculis cotidianoque aspectu populi Bomani positum est. PBOMERITVM etiam in malam partem posuit Plautus in Amphi- 20 tryone: quid mali sum, ^re, tua ex r^ prom^ritiis? 27 Aen. IX, 124 || 31 Menaechm. II, 2, 75 H 33 Aen. V, 205 || 4 II, 406 1| 8 VI, 3 II 12 M. TuUius ad Caes. iun. II || 14 III, 2, 10 || 16 de praet. urb. 49, 129 II 20 II, 1, 20. 29. 30 et animis L^; H^; Bamh. — revocat L^, — 32 et talia Eittershusius; tela C; vela Banib. — 33 Verg.; cf. 255 l. crepare, frangi. — VI cdd. h. l. — 1 acute 6^.-3 omnia M; omne cdd. — omne quo ed. a. 1471. — 4 exsiccari L; cf. Serv. in Georg. l. — vel teri Batnb. — Verg.; cf. 308, 23; 369, 23. — 8 etinen, tum etiaen, L. — in om. Bamb. — 9 dente naci pr. L. — 11 opuum pr. L. — et supra add. L. — 13 adhuc M; ad hoc cdd. — 14 habeamus Bamb. — eodem cdd. Cic. — 15 Possidonius G, Bamb. — 17. 18 actione II ed. Bas.; Bamb. — celeber- rimoque, m. 2 supra scr. clarissimo, H. — amonumento L^; Bamb. — 18. 19 quod — Romani ex Cic. add. Me. — lacunam in archetypo fuisse indicatam ideo probabile, quod L, H^ a Positum est novum incipiunt lemma. — in H tamen ante erasum: positum est. — 20 nullum l. in L; H^. — in malam partem Quicheratus; in mala parte v. — 22 tetram. bacchiacus. — praec. perdat. — sumere H, Bamb. — tua Pl.; tanta G, Bamb. t)E mPROPRIlS. VI. 65 462. 463 M. SQVALLOREM vetustatem et neglegentiam Lucilius lib. XXX voluit dici posse: 25 lanai opus omne perit; squallor, tiniae omnia caedunt. BONVS et fortis et aptus dici potest. Lucilius lib. XXX; Calvu' Palantina quidam vir non bonu' bello. Vergilius in Georg. lib. II: et bona bello 30 comus. MVLTARE cum sit condemnare, positum est* augere, voti con- potem reddere. Naevius Colace: et me adseri 1 laudds ago. sum votis multatus || meis, quom pra^ter quam velle aiidebam, hoc mi ultro annuis. DisciPLiNOSVS etiam de pessima arte potest dici. Cato de re militari: quam gladiator disciplinosus. 5 PROPiTios et homines placatos dici vetustas voluit. LuciUus lib. XXVII; in bonis porr^st viris, si irS-ti seu cui propitii siint, diutiuH lit eadem una maneant in sententia. 23 Lucilius I. XXX || 26 LuciUus 1. XXX H 28 II, 447 || 32 Naevius Colace IV 0 3 Cato de re militari || 5 Lucilius I. XXVII. 23 Squallorem M; cf. comm. in 272, 18; ubi idem v. Lucilii; Pallorem; C, Bamb. (Pallor iJsj), — f. Paedorem. — 24 dicere L. — 25 lanai M; lanae B 272; lana rell. utrobique exc. quod Bamb. h. 1. cum Montepess. luna. — fallor cdd. 272; pallor hic. — tineae Far. 7665; Montep. — cadunt Bamb. sec. BecJcerum. — 26 aptus M; pius v. — et pius otti. Lugd. — 27 Palan- tina; Palatina {sc. tribu) Fruterius; pallantino cdd. — non bonu' Guictus; Lachmannus comm. Lucr. 37; nobilis bonus cdd. — 28 cf. Serv. in h. l. — 31 voti Bent.; votis C, Bamb. — conpetem L; competem Bamb.; conpotem H, ed. Bas. — 32 Novius non bene Me; Nevius cdd. — Colace Bent. (Collace Ald.); colare C, Bamb. — 33 me ex sequente v. huc revocavit M. — asseri (quod permire pro dativo habuere quidam) L.^, H, G; non Bamb. — et affatim Quicheratus (est adfatim. Bothius). — 1 laudes; expectes grates; V. infra. — sum votis multatus meis M; cum votis me multatis meis C, Bamb.; me multat Hermannus. — f. tu votis me multas meis. — 2 quom M; quod v. — velle audebam Me; vellem audiebam cdd. — mihi id. — ultro add. M. — annuis Quicheratus; ennius (hennius L) C, Bamb. (emunus ed. a. 1471; eminus Pius). — Mercerus dedit haec trochaica; grates et laudes ago, quum notis (Z. votis) me multatis {l. multas) meis, | quod praeterquam velle audebam, mihi evenit. — at Hertiiannus: et asseri | laudes ago, cum votis me multat meis, | quod praeter quam vellem audiebam hoc mi eminus. — 3 Disciplinosus; cf. Gell. IV, 9, 12; quo tamen non usus Nonius. — de add. M. — 4 disciplinosus ; i. e. disciplinae suae, quae est con- temptissima, tenax. — 5. 6 pl. vetustas dici Bamb. — Lucilius lib. Ald.; Luc. (sic) in ed. 1476; om. cdd. — 7 bonis lun.; vonis cdd. — propiti X,. — 8 diutius ut M; ui (ut Ald.) diutius L, H^, Bamb.; di diutius H^, G. — sen- tententia G. NoNi Marc. C. D. ed. L. MvsiiiiBR. 5 66 KONIVS MARCELLVS 463 M. * ♦ * nam cum benignitate sollicita propositos * + * — Terentius in Adelphis: 10 . . . quam ut ea quae parentes propitii. CACHINNARE non de risu tantum, sed et de sono vehementiore vetustas dici voluit. Accius Phinidis: simul ^t circum stagna sonantibus excita saxis saeva sonandot 15 crepitii clangente cachlnnat. TACERE etiam ea possumus dicere quae sine voce vel sono sunt. Vergilius Aen. lib. IIII: totumque pererrat luminibus tacitis. 20 et: cum tacet omnis ager. ADFARI non solum respondere vel fabulari, sed etiam rogare positum. Accius Tereo: deiim Cadmigena natum Semela afiPare et famulant^r pete. 26 Vergilius Aen. lib. IIII: i, soror, adque hostem supplex adfare superbum. 9 auctor incertus 1| 10 I, 1, 6 || 13 Accius Phinidis || 18 IV, 363 || 21 Aen. IV, 525 II 24 Accius Tereo || 26 IV, 424. 9 nam — propitios haec ut aliena a Lucilio iam in ed. Lucilii sunt seclusa; neque Quicheratum res fugit. — cum utrum praepositio sit an con- iunctio non comparet. — sollicita Quicheratus; sollicito C, JBamb. — pro- positos; propitios Quicheratus; sed tutius fuit abstinere a eonieciando, cum et finem huius loci appareat esse mancum. — Ter. (Terrentius Bamb.); cf. 59 l. propitium. — Adelfis L^, H, Bamb. — 11 quam ut ea; quam ea cdd. pg. 59; quam illa Ter. — parenter Bamb.; parentis cdd. 59. — 12. 13 de add. M. — f. sed et de quolibet sono vehem. — finidis cdd. — 14 stagna Bentleius; magna (megna L; Lugd.) G, Bamb. — stagna sonantibus. dubitat nec im- merito Spengclius de canticis Plaut. pg. 326 sq.. an aliena sit ab usu Boma- norum soluta ultima dimetri vel tetrametri anapaestici arsis. — certe licentiae huius, quae apud Graecos haud infrequens, exempla extant rarissima. — emendandi tamen apte loci Acciani via nulla patuit. — 14. 15 sonantibus — saxis; Symplegades significantur. — saeva sonando; illud sonando ex v. prioris fine apparet ortum. — itaque emendare difficile. — saeva Celeno Bentleius; saevisona echo Bergkius; qui illud saevisona male. — f. raucisona echo. — 16 trepitu Bamb. — clangente cachinnat Scal.; clangentes cachin- nant (cachinant L^) C, Bamb. — 17 possum Ly. — 23 fabulare i, , Bamh.; f. recte; cf. 464, 1 admetiuntur. — 24 Accius; cf. 111 l. famulanter cum comm. — 25 h. l. cdd.: deum cadmo generatum (genera tum L) semel affare (adfare ed. Bas.; non Bamb.) et famularent (effamularent , om. et, G) per- petuere (perpeture Bamb.; seq. Vergilius; cf. comm. in 315, 11). — 27 atque cdd. pr. Ij^. — suplex L^; supplexa H^. DE INPROPRIIS. VI. 67 463. 464 M. FASTI6IA consuetudine summae altitudines dici putantur, cum sint et imaej significant et finis. Vergilius Georg. lib. II: 30 forsitan et scrobibus qnae sint fastigia quaeras. M. Tullius de officiis lib. III: sed quoniam operi inquoato, prope tamen absoluto, tamquam fastigium inponimus. 1 NVMERVM et de his quae non numerantur, || sed admetiuntur, dici auctoritas voluit. M. Tullius de officiis lib. III: si exempli gratia vir bonus Alexandria Rhodum magnum frumenti numerum advexerit. 5 FERVOR cum ex igni sit et ex flammis, ex contrario et de frigori- bus *** positus invenitur, ut sit fervere non solum ex incendio calere, sed et quibuscumque molestiis perturbari; unde et iactatus marini et exaestuatio animi sub hac significantia recte positi sen- tiuntur. Vergilius Georg. lib. I: 10 omnia tunc pariter vento nimbisque videbis fervere. TEMPLVM et sepulchrum dici potest veterum auctoritate. Ver- gilius Aen.r praeterea fuit in tectis de marmore templum 15 coniugis antiqui. VESTIGIA consuetudine signa inpressorum pedum dicimus. lectum invenimus partes extremas pedum dicta vestigia. Vergi- lius lib. V: vestigia primi 20 alba pedis frontemque ostentans arduus albam. PARERE etiam viros dici posse Caecilius auctor est Chalciis: 29 II, 288 H 31 III, 7, 33 || 2 III, 12, 50 B 9 I, 455 || 13 IV, 457 J 18 Aen. V, 566 II 21 Caecilius Chalciis. 28 Fastigia; cf. 302 l. fastigium. — consuitudine Xj. — aliitudinis X»,, ifi , Bamb. — cf. 302 l. m. — 29 Verg. ; cf. 302 l. m. — 31 sed quando Bamb. — opere (operae pr. L) cdd. — inquoato L; P; inchoato H, G, Bamb. — 3 Alexandrea cdd. Baiteri. — alexandri archodum Bamh. — fni- mentum L. — frumentari umerum Bamb. — 4 advexerit Gic; adlexerit cd. Bas.; adlixerit L^; Bamb.; allexerit L.^; H. — 5. 6 e contr. Par. 7665. — de add. M. — post frigoribus intercidit ut puta: vel aliis rebus. — 7 sed et M; sed ex v. — molestis Paris. 7666. — iactatus Quicheratus; iactus cdd. — 10 tum Verg. — nymbisque H^. — 12 sepulcrum L ex corr.; H^; Lugd. — 16 consuitudine L^. — inpressurnm, m. 2 impressorum, L. — 17 puio invenimus et partes. — peduum pr. L. — Verg.; cf. 420 l. vestigium, extrema pars pedis. — 20 aliba pedes L^. — ostentans ifj ,- supra a alterum scr. t, L; ostentant H^; G; Lugd. — sarduus G; ardus H^; aydus Bamb. — 21 Chalciis Spengelius; calchis C, Bamb. 5* 68 NONIVS MARCELLVS 464. 46". M. ^t ait hic vicinus, se eas peperisse; id vobis datum. id prudenter mutuatum ab Homero: avTttQ rittVKOg hfntsv diivfiovtt BsXXsgocpovzriv. parere etiam dicta ea quae non concipiant. Vergilius lib. XI: 25 ite, ait, egregias aniinas, quae sanguine nobis hanc patriam peperere suo. viROS etiam de animalibus posse dici Vergilii auctoritas iubet in Bucolicis: vir gregis ipse caper derraverat; 30 cum posset et maritum dicere; sicut in Georg. lib. III: quem legere ducem et pecori dixere maritum. GRVNDIRE cum sit proprie suum, ut Laberius || in Sedigito: l grundientem asp^xi scrofam; et Claudius Annalium lib. XVI: grundibant graviter pecus 23 Iliad. VI, 155 || 25 XI, 24 || 29 VII, 7 || 31 III, 125 || 1 Laberius Sedigito || 3 Claudius Annal. XVI. 22 at ait M; sat {praec. s) cdd.; at hic Spengel.; ait hic Grauertus. — se eas i)ep. lun.; se as perisse (seasperisse H; se asperasse Bamb.) cdd. — id M; et (fuerat it) v. — datum, pro editum, dictum. — 23 prudenter mutuatum JRothius; prudente mutuatum cdd. (prudentem ut uatum L, H). — 24 riavKog ed. Bas.; xa8vy{,oc L, H, Bamh. — etixtsv; sfxrsv G; t priore eraso H. — ^sfisQstpovrriv cdd. — 25 dicta Quicheratus ; dictum cdd. — eo quod non Bamb. — Verg. ; cf. 466 l. animas. — 26 aite G; agite pulchre Perlcampius. — nobilis pr. L. — 27 patiam pr. L. — pepere L; H; non Bamb. — 28 de an,; puto de aliis an. vel de an. quibuslibet. nam diversum est quod leg. infra, 465, 7. — iuvet L^. — 30 cf. de hoe exemplo et sequente Serv. in ecl. 7, 7. — deerraverat cdd. Non. et Verg. — 31 posset et M; posset v. — 32 pecoris d. magistrum Pdlatin. ap. Verg. — 1 Grundire; cf. 114 l. grunnire. ubi quod adnotavi ad ea, quae sunt posita v. 28, 29, inter ceptam videri notionem Varronis librorum rerum humanarum vel de v. p. B. (potuere etiam poni in Satura, quae inscribitur Aborigines vel in secundo librorum de l. Lat.; cf. Wilmansii de Varr. libris grammaticis pg. 23), quam- quam etiamnunc haec pelita e Varrone duco probabile, tamen fuit addendum etiam ap. Diomedem pg. 379 sine nomine Varronis haec legi: grunnit porcus dicimus; vfiteres grundire dicebant, ut sit instans 'grundio'. Caecilius: 'cruento ita ore grundibat miser'; Claudius Annalium quinto decimo: 'grundibat graviter pecus suillum'. hinc quoque Grundiles lares dictos accepimus, quos Romulus constituisse dicitur in honorem scrofae quae triginta pepererat. haec ita esse hoc modo adfirmat Cassius Hemina in secundo historiarum: pastorum e. q. s. — cf. Hertz. Opusc. Gell. pg. 119. — Sedigito Bent.; sedicit cdd. h. l.; sedicito pg. 114. — 2 scrofum Bamb. — 3 Annalium lib. XVI M; lib. XVI Annal. Me; lib. XVI (XV Florent.; om. numerum Montepess.) agni (Agni Bamb.) cdd. — Claudius Annalium quinto decimo Diom. — similiter annal. vel ann. (nam ita in archetypo erat scriptum) cor- ruptum 417 s. l. urguere ita: Quadrigarius arena lib. IIII. — gmndibat Diotned. — graviter Diomed.; gruniiter C, Bamb. DE INPROPRIIS. VI. 69 -165 M. suillum; etiain hominum esse grunditum Caecilius Imbriis de- 5 signavit: craento ita ore grandibat miser. INSANIAM non hominibus sohim aut animalibus, verum et his, quae sine auima sint * * * Vergilius in Bucolicis: huc ades, insani feriant sine litora fluctus. 10 ELEGANS non solum, ut consuetudine plerumque, ab elegautia ingenii aut cultus electione et dilectu dici potest; sed a vete- ribus etiam vitio datur. M. Tullius in Clodium et Curionem: tu elegans, tu solus urbanus, quem decet mulieris ornatus, quem in- cessus psaltriae; qui laevare vultum, mollire vocem potes. — CatoCar- 15 mine de moribus: avaritiam omnia vitia habere putant: sumptuosus, cupidus, elegans, vitiosus. AMARVM non solum ex sapore triste, sed ex quacumque causa terribile et infensum Maronis auctoritate dicimus * ♦ ♦ idem lib. X: hostis amare, quid iucrepitas mortemque minavis? 20 MVLTITVDO cum sit numcri populorum+, ut quidam putaut, 4 Caecilius Imbriis || 8 IX, 43 H 12 M. Tullius in Clodium et Curionem 5, 1 II 14 Cato Carmine de moribus; cf. comm. || 18 cf. comm. |j X, 900. 4 imbriis Bamh.; pr. L; in imbris L ex corr.; H; G; om. Diomed. — 8 quae L, H^, Bamh.; qui H^, G. — post illud sint vid.. versus haustm in archetypo, quem possis ita supplere: attribui {cf. 435 1. dignitatem) posse veteres voluerunt. — 9 adhuc ades pr. L. — 10 probahilc usuvi in hoc 1. Nonium GeUii XI, 2; sed non solo; cf. Hertz. Opuse. pg. 142. — Elegans M; Elegantes (el., sed cum lemmatis nota, L) L, H^, Bamh.; Eligantes H^, G. — consuitudine ij. — pleiumque huc revocavit M; in cdd. legitur v. 11 post dilectu. — eligantia H^, G. — 11. 12 dilectu Me; dilectus v. — ab aetheribus L^; a om. H^. — tu; tum Lugd. — 13 eligans H; G. — tu vero festivus, tu elegans cd. Taurinensis; et ita Bufinianus pg. 38 ed. Halm. — quem decet; quem de in ras. L^. — muliebris Taur.; Bufin. — 14 qui laevare (levare cdd.; laevare Taur.) v. ; m. v. potes; cd. Taur.: qui effeminare vultum, attenuare vocem, laevare corpus potes. — f. olim fuit ap. Non.: qui laevare corpus, effeminare vultum, mollire vocem potes. — Cato om. L, H^, G, Bamh.; add. H^ in mrg.; ut puto, ex Gellio. — Cato; h. e. paraphrasta carminis Catoniani; cf. lihr. de v. Sa^urnio pg. 95 sq. — 15. 16 putabant Gell.; et ita Cato. — sumtuosus (sumptuosus H, G, Bamh.), cupidus, elegans (eligans H^; eligant G) vitiosus. ~ truncatus GelUi locus, fortasse quia verhum irritus, quod sequitur, iam in Nonii exemplari legeretur corruptum — mancm ap. Gell. et finis enuntiati. cf. lib. de v. Saturn. pg. 97. — 17 ex alt. om. G; f. et; cf. 464, 7. — quaecumque pr. L. — 18 inpensum L,^; Bamh.; ed. Bas.; impensum H^; L^; imfensum H.^; infensum Me; f. infestum. — didicimus Bamh. — laeunam significavit M. — potuit intercipi ut puta Bucol. 3, 110 vel Aen. IV, 203. — idem om. Ald., lun., Me. — idem; cf. 329 l. increpare. — 20 numeri populorum. haec corrupta et ut puto lacu- nosa. — f. numerus populi vel aliorum animantium. sive numerus vel populus. nam populus apud posteriores scriptores interdum ponitur pro multitudinc qualihet. — ut om. L^, 70 NONIVS MARCELLVS 465. 466 M. Varro pro multo nou absurde etiam scripsit de vita populi Romani lib. II: nihilo magis [propter] argenti facti multitudinem is erat furandum, quod propter censorum severitatem nihil luxo- riosum habere licebat. SANGVINVLENTVM corporum putant esse. lectum est et de 25 incorporeis. Varro de vita populi Romani lib. IIII: itaque propter amorem imperii magistratus gradatim seditionibus sanguinulentis || ad dominatus quom aspeirarent. l PONDVS, pro numero. Varro de vita populi Romani lib. IIII: e Graecia, Asia Sulla conportasse magnum pondus omnium artificumt. CARERE etiam re bona potest dici. Turpilius Demetrio, dolentis persona: 5 meds parentes careo. AVDIENDI sensum etiam is rebus Vergilius dedit, quae nec aures habent nec sensum, Georgicon lib. I: et frustra retinacula tendens fertur equis auriga neque audit currus abenas. 10 CAVI proprietas est sinuosi et concavi ac per hoc sine dubi- 21 Varro de vita pop. Rom. II |] 26 Varro de vita pop. Rom. IV || 2 Varro de vita pop. Rom. IV || 4 Turpilius Demetrio || 8 I, 513. 21 pro om. L^. — absorde L^. — scripsit ed. a. 1476; asscripsit (praec. am) H, L^; adscripsit G et Bamb., ut vid.; abscripsit L^; descripsit ed. princ. — puto olim hunc fuisse ordinem verborum: Varro non absurde etiam scripsit pro multo. — 22 propter del. M Annal. pliilol. a. 1867 pg. 494. — 22. 23 multitudinem is (dativ.J erat ed. Bas. (hiis erat Me); multitudinem (multitudine L) miserat L (m. 1 in ras.J; H; G; multitudinemiserat Bamb. — furandum quod. haec pr. ultimam litt. in ras. L.^. — puto quom. — luxuriosum cdd. pr. L^. — 25 putant M; potest (om. H^) C, Bamb. — 26 Varro; praecessisse his quae leg. pg. 499 s. l. dativus pro accusativo intellexere docti. — de vita om. L^. — 27 imperii et Bamb. — 1 ad domi- natus quom aspeirarent M; aut dominatus quo appellerent G, Bamb. (appel- lererent pr. L; appellarent ed. princ). — • ut dominatus quos appeterent Me; ex quibus f. recipiendum illud appeterent, ita, ut scribatur: seditionibus aanguinulentis aut * * * {supplendum, ut puta: aliis usi artibus) dominatus quom appeterent. — 3 e Graecia, Asia Sulla M; e grecia (Graecia ed. Bas.) asias (sias Bamb.) in villas G, Bamb. — cf. quae ap. Sall. Gat. 11, 6 de exercitu Sullae dicta. — e Graecia suas in villas Me; quod f. praestat, sed ut scribatur e Graecia, Asia in villas sive e Graecia, Asia suas in villas. — de Lucullo haec erunt accipienda; ad quem et Kettnerus rettulit, quamquam ab hoc res in Graecia gestae nullae. — omnium; i. e. cuiuslibet generis. — artificiorum probabiliter Gerlachius (non ausim reponere artificium); quamquam potuere in fine hauriri quaedam, sicut etiam verbum, unde pendeat infinitivus, desideratur. — 4 Carere; cf. 497 l. accusativus vel nominativus pro ablativo. — dolentis persona (personat H^); Jtaec f. delenda. — 6 meos cdd. 497; eos h. l., et f. ipse Non. — parentis ed. Bas.; Me; non Gs, Bamb. — careo; doleo Bamb. — 7 etiam his H, G, Bamb. DE INPROPRIIS. VJ. 71 -IGC M. tatione corporalis. Vergilius vero etiam de incorporalibus, quae sunt inania tantum vel obscura, dici posse testatur lib. VI: ac ni docta comes tenues sine corpore vitas 15 admoneat volitare cava sub imagine formae. et lib. X: tam dea nube cava teauem sine viribus umbram. LAVARE, cum sit eluere et emaculare et aquis sordida quaeque purgare, vetustatis auctoritas posuit etiam polluere. Vergilius Georg. 20 lib. III: lavit ater vulnera sanguis. et decimo: lavit inproba teter ora cruor. 25 Plautus Pseudolo: eas lacrimis lavis. Ennius Hecuba: heii me miseram, interii! pergunt lavere sanguen sanguine. Varro Hecatombe: 30 pater lit cruore laveret ararum aggeres. Afranius Suspecta: viden [ut] lavere lacrimis me tuum coUiim, pater? ANIMAS pro corporibus. Vergilius lib. XI: 13 Aen. VI, 292 || 16 Aen. X, 636 || 19 III, 221 || 22 Aen. X, 727 || 25 I, 1, 8 II 27 Ennius Heouba y 29 Varro Hecatombe y 31 Afranius Suspecta ■ 33 XI, 24. 12 corporalis cd. a. 1471; corporali cdd. (corporale H^). — Verg.; cf. 419 l. vitas, umbras. — 14 et ni cdd. 419, ut V. libri. — tenes pr. L. — 15 admoveat L,^, H^, Bavib. — voltare pr. L. — farmae L^; famae Bamb. {L sec. Bothium, qui dicit in mrg. adscriptum formae). — 16 XII Bamb. — 17 nubae cau pr. L. — 19 Verg.; cf. comm. in 337, 17. — 21 aper ij. — corpora Verg. — 22 et decimo; cf. comm. in 327 , 7 ; 413 l. taetrum — in- luviosum. — 23 improbec H^; imbroba G (improba i^, H^; Bamb.). — 25 Plaut.; cf. 503 l. lavit pro lavat. — integro v., sed om. tecum, usi Diomed. 377 ; Prisc. 861. — pseudolo Hqos; pseudulo reTl. (seudulo G). — 26 lacrimas Bamb. — lavia cdd. 503; lavi h. l. — 27 Ennius; cf. comm. in 224, 10. 11. — heucuba Bamb.; pr. L; ecuba G. — 28 eu G. — miserum Bamb. — sanguen om. L^. — 29 Varro; cf. 504 l. lavere. — hetatonbe (hecatonbe H; hecatombe P) cdd. — 30 labere terrarum L ex corr.; H; G; labreterrarum Bamb.; pr. L; laveret ararum cdd. 504. — aggerem cdd. 504; ageres h. l.; aggeres Ald. — 31 Afranius (anguinius L^)\ cf. 504 l. m. — 32 viden cd. N. Fabri; vident ut cdd. h. l.; vident 504. — tuum lun.; tu cdd. hic; tum 504. — 33 w. N. — Verg.; cf. 464 l. parere. 72 NONIVS MARCELLVS 466. 467 M. ite, ait, egregias animas, quae sangnine nobis hanc patriam peperere suo, decorate supremis || 36 muneribus. 1 in quo etiam hoc novum est, quod patriam posuit pro regione vel terra, cum patria sit civitas vel urbes parentum fxc9bze8hovqpuk22ufbv8xcfpmf855 270645 270575 2026-06-11T17:40:06Z Saumache 27923 multa contenta ex pagina removit, contenta nova: '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber VI<br>de inpropiis. }} {{Liber |Ante= Liber V |AnteNomen= ../Liber V |Post= Liber VII |PostNomen= ../Liber VII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=47 to=72 tosection=s1 />' 270645 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber VI<br>de inpropiis. }} {{Liber |Ante= Liber V |AnteNomen= ../Liber V |Post= Liber VII |PostNomen= ../Liber VII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=47 to=72 tosection=s1 /> 7xojjwmh9zncuypb3oow4b8qxmvnapf 270646 270645 2026-06-11T17:40:30Z Saumache 27923 270646 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber VI<br>de inpropiis. }} {{Liber |Ante= Liber V |AnteNomen= ../Liber V |Post= Liber VII |PostNomen= ../Liber VII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=47 to=77 tosection=s1 /> jq129eqz3ubfs6iafcsmdu08mkzcqai 0 75023 270576 248024 2026-06-11T13:13:06Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/VII. De contrariis generibus verborum]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber VII]] 248024 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=VII. De contrariis generibus verborum }} {{Liber |Ante= Liber VI |AnteNomen= De compendiosa doctrina/VI. De inpropriis |Post= Liber VIII |PostNomen= De compendiosa doctrina/VIII. De mutatis declinationibus }} VII. INCIPIT 6 DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. AVCVPAVI, activum positum pro passivo. Titinius Veliterna: id ego aucupavi; plenas auris adfero. Plautus Truculento: l^pide ecastor aiicupavi adque 6 mea sent^ntia. 10 idem Menaechmis: huc concedamus; 6x insidiis aiicupa. Ennius Medea: fremitus verborum aures aucupant. Pacuvius Chryse: 15 incipio saxum temptans scandere vorticem in summutn, inde in omnis partis prospectum aiicupo. Accius Astyanacte: nunc in consilio id rdges Argivum aiicupant, id quadrunt. 20 7 Titinius Veliterna || 9 V, 72 || 11 IV, 1, 12 || 13 Ennius Medea || 15 Pacuvius Chryse || 18 Accius Astyanacte. 3 urbes L, G, Bamb.; etiam in H e supra bs m. 2 scriptum, sed idem erasum; urbs v. — illud urbes nominat. singul.; cf. comm. in 114, 1. — 4 Belicua pars operis Noniani multitudine fragmentorum aliunde non notorum vel pretiosissima. sed eadem interdum difficilior. — capitis huius prima pagina in archetypo situ videtur fuisse deformis. ex quo plures ortae corruptelae. — 10 aepastor Bamb. — atque cdd. pr. L^. — ex mea cdd. Pl. — lepide mecastor aucupabatque fere cdd. Pl. — 12 huc Pl.; ut cdd. — conconcedamus Bamb. — 13 media Bamb. — 14 fremitus M; cf. Sen. Hippolyt. 850; fructus cdd. — acicupant pr. L. — 15 cresae L^; Bamb.; crisae L^; crissae H^; crisse H^; Crysae ed. Bas. — 17 verticem H^, G. — 17 in summum, inde Me; in summis dein cdd. — in o. Lips. (in summum, dein in omnis); hominis C; hominibus Bamb. — partes cdd. — 18 Asteanacte L^; Bamb.; Astianacte L^, H. ~ 19 auriguum, g compuncto, G. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 73 •167 M. idem Medea: ^go me extollo in abietem, alte ex tuto prospectum aiScQpans. VAGAS, pro vagaris. Plautus in Milite: te adloqaor, viti probrique plenua 25 qui circum vicinos vagas. Serenus in Opusculis: rure puella vagat virido. Pacuvius Medo: *quid tandem? ubi east? quo receptast?' — 'exul incert^ vagat ' 30 Accius Baccheis: deinde omnis stirpe cum inclyta Cadmdide vagaut matronae, percitatae insania. Turpilius Leucadia: viiltu vecordl vagas. 35 Accius Tereo: f^minam nobilitas late ex stirpc praeclara ^vagat. 21 Accius Medea || 23 II, 5, 13 || 26 Serenus Opusculis |j 28 Pacuvius Medo II 30 Accius Bacchis || 33 Turpilius Leucadia | 35 Accius Tereo. 22 abiettem H^. — in abietem altam Bothius. — prospectum aucupans M (prospectum Gulielm.); prospectans aucupo cdd.; prospectum aucupo v. — 24. 25 te te G. — vitii cdd. — probarique L^; H^; propinque Palatini Pl. — plenos ij. — Plauti haec sunt: te adloquor, viti probrique plena, quae c. v. V. — 27 virido; non videtur alibi inveniri illud viridus. itaque dubito an reponendum sit viridi. — 29 qui tandem Bamb. — quo Me; quod cdd. — receptast BerglHus; receptat cdd. — exul a nonnullis ad priorem diverbii partem refertur. — incerte Bergkius; cf. 468, 1; Enn. Fab. v. 61; incerta {quod pro incerta via dictum putat Eibbeckius) cdd. — 30 Baccheis; Bacchis Ald.; ut puto, INon.; vaccheus L^; H^; Bamb.; vaccheis L^; vacceus 'iTj ; vacceus G^; vaceus G^. — 31 cf. Eu^ip. Bacch. 35 sqq. — omnis plural. — cum in ras. H^. — inclita Bamb. — Cadmeide Me; cadmide cdd. — Cadmeides Quicheratus. — 32—34 vagam L^. — percitatae insania e. q. s. ; ita M; cdd.: percitatae (percitate L, Bamb.) tumultu vecordi vagas in- sania (seqq. om. Bamb.) turpilius leucadia vultu vecordi vagas insauia. — add. L: turpilius leucadia vultu vecordi vagas; sed haec deleta. — turbatum olim in hoc lemmatc non modo librorum optimorum testimoniis declaratur, sed etiam ea re quod mancae sunt editiones Aldo priores quodque ab hoc exemplorum mediorum ordo mutatus liberius. — 36 feminam M; famam nam cdd. — illud evagat cum accusativo iunctum, ut apud Horatium IV, 15, 9 sq., utque aptid Sallustium, scriptorem vetustatis amantissimum, Hist. I, 87 ed. Kritz. egredi. — didt Accius maiorem esse famam quam pro femina. — f. tamen scribend.: famae enim (famae nam vitiose Grotius). — feminam. de Semela agi videtur. nam et studiosissimi Thraccs erant Bacchi et Bacchanalium tempore PhiJomelam a sorore receptam narrat Ov. Metam. VI, 587 sqq. — late Grot.; lata {seq. e) cdd. — tirpe G. — praeclarae vagat (om. L^) L^, H^, Gs. 74 NONIVS MARCELLVS 467. 468 M. idem Medea: vagant, pavore p^cuda in tumulia ddserunt. Ennius Heetoris lytris: constitit, cerno, Scamander; arbores vent6 vacant. 40 Paeuvius Periboea; tripliei pertimefactus || merore animi incerte errans vagat. 1 Varro Pseudolo Apolline, nsQl d^eav diayva^scog: ciim B^x pueri ^t pu^Uula^ p§,riter it^m s^x aut s^ptem sin vero quaet ciim coro pari vagarunt. idem Hercules tuam fidem: 5 per maritimas oras vagat. SVFFRAGANT, pTo suffragantur. Pomponius Macco praeterito: 37 Accius Medea || 39 Ennius Hectoris lytris || 41 Pacuvius Periboea || 2 Varro Pseudolo Apolline; cf. comm. || 6 Varro Hercules tuam fidem; cf. comm. || 7 Pomponius Macco praeterito. 37 idem {sic Ald.; item cdd.)\ cf. 159 l. pecua. — 39 Haectoris H; Bamb. — lystris L cx corr.; H; Gs; litris Bamh. — 40 cerno M; credo v. — cf. comm. in Ennii fab. 143; vitae Enn. pg. 265 sq. — arbores Bent.; arboris cdd. — 41. 1 Periboea: triplici. Periboeam triplici L^; Bamb.; Periboea in tripl. rell.; del. in Gifanius. — Periboea: multiplici Passerat. — 2 pseudulo L, H^, G; pseudo Bamh. — puto PseudopoUine (Pseudoapollo quidam ap. Turneh. VI, 9), ut alius liher Varronis inscriptus fuit: Pseud- aeneas; ah eodemque pseudotragoediae editae. codieum scriptura a mdla Plautinae fabulae rccordatione traxisse videtur origincm. — Serapim signi- ficari putat Buechehrus; ApolUncm Wsvdofiavtiv vel Ao^iav Oehlerus. — at tum erat potiiis ponendum: ApoUo Pseudulua. — de ApolUnis apud Ad- metum servitio cogitat Turnebus; quod sicui probetur, potius restituendum videri WsvSoSovXog 'AnoXXcov adicit Oehlerus. — sane propter paucitatem fragmentorum (duo extant, non phira) parum constat de argumento. — ipsius certe ApolUnis mentionem factam in hac satura demonstrat pg. 478 l. excal- ceatur. — Q^av H^ scc. Biesium; Bamh. — SiKyvaaBcos Buechelerus ; aiccrvoocscoc L, H, Bamb.; aiayvcocsac G; avayvcoascog Me; dvayvcoQiascog Turneb. IV, 8. — 3 puellulae Lachmann. Opusc, II, 69; qui et metrum agnovit; puellae edd. — 4 sin vero quae; in utroque Me; Lachm.; quae verba cum nu- meris satisfaciant, tamen quid significent obscurum. — iUud cum si verum est, et ipsum coniunctio, non praepositio. scd ne commate quidem post utroque posito sensus fit perspicuus. — totum lemma gravius fuisse adfectum in arche- typo iam supra memoravi. ita verha Varronis nemo praestet. sententiam puto hanc: aut septem indugressei compari coro vagarunt. — choro, H^. — vagrunt H^. — 5 hercles H^, G. quod nescio an sit memoria dignum. nam potuit titulo huius UbeUi finis trim. iambici vel tetram. trochaici eontineri, sicut compluries factum in Varronis saturis. — 6 per; pro Bamb. — oras Ald.; boras cdd. — 7 Suffragant pro add. lun.; apud quem sicut apud priores et Mercerum hic turbatum. — l. novi initium in cdd. v. 9. — Macco J?0it7wMS; mappo cdd. — Pappo Bentin. {qui iUud praeterito ad v. add. seq.)] at non est probabile ut Novii, ita Pomponii fuisse Pappum praeteritum; nisi f. et hic scribend. Novius; cf. 4, 25 sqq. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 75 468 M. populis voluntas ha^c est et vulgo datasrt prim6 subfragant, post refragabunt, scio. 10 Sisenna Historiarum lib. XXIII :+ multi populi, plurimae con- tiones dictaturam omnibus animis et studiis suffragaveruut. MERET, pro meretur. Plautus in Menaechmis; item huic ultro fit ut meret, potissimus nostrae domi ut eit. idem in eadem: 15 adibo atque hominem accipiam dictis quxbu' meret. Turpilius Philopatro: utinam possim txbi referre gratis, ut de in6 meres! idem Hetaera: mereto ut dilig&re. 20 AVSPiCAVi, pro auspicatus sum, Plautus in Persa: lucro faciendo ego aiispicavi. idem in Sticho: eam aiispicavi ego m re capitali mea? 10 Sisenna Hist. XXIII; cf. comm. || 12 II, 3, 8 || 14 V, 1, 7 || 16 Tnrpi- lius Philopatro |j 18 Turpilius Hetaera || 20 IV, 6, 7 |j 22 III, 2, 46. 8 populi Ald. — voluptas non bene, ut puto, lun. — et vulgo datas. apparet rursus in archetypo locum fuisse obscurum. videtur olim fuisse: popnlis voluntas haec est; id {vel ita) vulgo ratumst. — 9 primo subfragant, post refragabunt, scio. sic M; refragabunt (r capitali, per lemma, L, H; refragabant pr. Bamb.) pro (per Bamb.) subfragabnnt (sufir. L^, H, Bamb.; sufr. Gs) post scio cdd. — refragant primo, subfragabunt post scio Bothius; quod posset placere, nisi lemma supra restitutum adversaretur. — 10 Sisenna Historiarum {om. i,; histor L.^; hist. G, Bamb.) lib. XXIII C, Bamb. — etiam hic erratum. nam relicua Sisennae fragmenta quotquot afferuntur duode- cimi libri numerum non excedunt. — XXVI Vatic. 1557; XXII Vrbin. 307; Ottobon. 1725; Beg. 1817; XXIIII ed. princ; XII a. 1471; 76; 80; 98; Pius; f. recte; XIIII Bentin.; lun.; inde lib. IV coniecit Me^. — contiones Vrbin. 307; ed. princ; contionis C, Bamb.; nationes Petrus. — 11 dictaturam; sc. SuUae. — refrag. Vrbin. 307 aliique Bomani. — 13 huic ultro F, Z ap. Fl.; hinc ultro rell; hic ultro C; in cultro Bamb. — cf. Caesar. pg. 48; 19 sq.; qui recte dicit hunc locum videri olim graviorem traxisse corruptelam. — potis- simum B ap. Pl. — 14 in om. S,. — 16 aque X,. — quibus dictis elegantius cdd. Pl. — 16 filopatro cdd. — 17 possim ed. princ; possint cdd. — gratis M; gratias cdd. — gratiam, ut de me meres Bothius; gratias ut demeres Bibbeckius. — 18 hetera cdd. — 19 mereto M; meret merito C, Bamb. (plim supra merito illud meret adscriptum erat emendandi causa). — mereto merito ut diligare Buechelerus. — 22 f. Sticho; isticho L, H^, G, Bamb.; in sticho H^. — 23 eam auspicavi ego Acidalius; ea ego auspicavi auspicavi L, H; ea ego auspicavi ed. Bas.; cego (istichocego) auspicavi Bavib.; eam ego auspicavi ap. Pl. C, D; ea ego auspicavi (om. i quod sequitur) B; ego auspicabi Ambros. Pl. 76 NONIVS MARCELLVS 468. 469 M. Atta Lucubratione: cum primo fac luci hodie ut exornata sit 25 utque aiispicetis: cras est conmunis dies. Caecilius Plocio: 'insanum auspicium!' — ^haut aliter istrioniumst; aeque lit magistratus aiispicant cum publice.' Naevius Belli Poenici lib. ITII: 30 verum praetor adv^nit, aiispicat auspicium [prosperum]. DELVCTAVi, pro deluctatus sum. Plautus in Trinummo: cum hisce erumnis ddluctavi. idem in Vidularia: 36 quid multa verba? pliirimum luct§,vimus. Terentius Hecyra: dicitque sese illi &,nulum, dum luctat, detraxisse, || SCRVTO. Plautus in Aulularia: 1 postremo hunc iam perscrutavi. 24 Atta Lucubratione || 27 Caecilius Plocio || 30 Naev. Belli Poenici IV | 33 IV, 1, 20 II 35 Plautus Vidularia || 37 V, 3, 31 || 1 IV, 4, 30. 24 Atta Ald.; Acta cdd. — 26 fac add. M; cum primo 1. hocedie Bergkius. — 26 utque M; atque (adque L^) ut cdd.; atque Bothius. — 28 diverbium institui Bothium secutus; qui quidem cetera male. — auspicium G, Bamb.; hospitium L; 11. — haud (haut Bibbcckius) add. Spengel. — istrioniumst; histrionium est Guietus; Bothius; istrionum est G, Bamb. — istrionium; i. e. comicum. — 29 aeque M; atque (adque L,) v. — auspicant cum publice M; publice (publicae pr. L) cum auspicant cdd.; publice quando auspicant Bothius. — fuit qui coniceret cum publicitus auspicant, illo publi- citus etiam alibi in Plocio usus Caecilius; cf. pg. 513 l. publicitus. — apparet autem hic ut plurimum in fabulis latinis aruspicum augurumque rideri ludi- bria. — ceterum etiam hac in parte olim fuisse turbas demonstratur eo, quod 30—32 om. Bamb., quodque C post v. 32 exhibet iterum: Caecilius (Caelius (?) Plocio: ut magistratus publice cum auspicant (auspiciant pr. H). — 30 Nevius H. — libro tertio Ald.; qui primus hoc exemplum addidit. — 31 verum lun.; virum cdd. — advenit Merula; Me; adveniet cdd. — prosperum secl. lun. — sane tale genus additameniorum rarissimum in cdd. Nonii. itaque nescio an melius Spengelius , qui scribendum coniecit prosprum et ab hoc novum incipit versum. non licet propter r. m. scribi: vdrum | praetor advdnit. prosperum aiispicat auspicium; cf. libri de v. Saturnio pg. 62. — 33 pro luctatus sum Bamb. — 34 quibus aerumnis (erumnis) cdd. P/. — dum hisce Hermannus; f. quis cum. — deluctavit cdd. — 38 sese illi anulam cdd. interpol. Ter.; illis anulum sese C, Bamb.; sese anulum didigito Bemb.; quo demonstratur olim fuisse lectum dicitque se digito anulum vel dicitque digito se anuluni. — 1 Scuto Bamb.; Scroto H^. — Pl. ; cf. 317, 31. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM VII. 77 469 M. AVGVRO. Accius Oenomao: ' adque ea coniectura auguro. 5 idem Amphitryone: 81 sati' recte haut vana ratione augurem .... Ennius Melanippa: certatio hic est niilla, quin monstrum siet: hoc ^go tibi dico ^t coniectura augnro. 10 PacQvius Chryse: propemodum animus coniectura de ^rrore eius augurat. Cicero ad Calvum: praesentit animus et augurat quodammodo, quae futura sit suavitas. — Vergilius lib. VII: hunc illum poscere fata 16 et reor et siquid veri mens augurat opto. M. Tullius de re publica lib. IIII: cui quidem utinam vere, fideliter abundiente+ auguraverim! ADSENSIT, pro adsensm est; [et] activum positum pro passivo. Accius Neoptolemo: 20 ubi nil contra orationem aequam habuit, adsensit silens. idem Erigona: adsentio: age nunc [tuj tuam progeniera ede ordine. 3 Accius Oenomao || 5 Accius Amphitryone || 7 Ennius Melanippa || 10 Pacuvius Chryse H 12 Cicero ad Calvum || 13 Aen. VII, 272 || 16 M. Tullius de re publ. IV || 19 Accius Neoplolemo || 21 Accius Erigona. 3 nuHum l. in L. — Augurio Bamb. — Oenemao Bamb.; etiam in L e scr. supra o. — 4 atque cdd. pr. Ly. — ea accusat. — 6 h. v. M; aut vera (ver L^; Bamh.) cdd. — augurem pr. H; P; ed. princ; augurer rell.; auguret ed. a. 1471; augurent a. 1476. — si r^cte satis aut v^ra ratione aiigurent Vossiu^. — 7 Menalippo L^, H, G, Bamb.; Melanippo /y, ; corr. Columna. — 8 cer- tatio Passerat.; certo cdd. — nullum H^, G; non Bamb. — 9 hoc supra add. L. — 10 Chrysae cdd. — 11 eius Ald.; etius C, Bamb.; quod olim eiius fuisse putat Bibbeckius. sed cf. v. 20 etquam pro aequam. — 13 Verg.; cf. 358 l. optare. — IG. 17 vere fideliter supra add. in L. — abudieote pr. L. — abunde ante male lun.; quidem certe Me; Madvigius Advers. II, 245. — sed ne hoc quidem bene liabet: utinam fideliter auguraverim! ex- pectes: vere perinde ut fideliter. — 18 Adsensit — passivo. ita M; Adsensit (Assensit L.^, H; Adsentit Bamb.) est et passivum (pasissivum pr. H) cdd. — 19 Actius Bamb. — 20 nihil cdd. — orationem Passerat.; rationem cdd. — illud nihil ubicumque occurrit apud scaenicos antiquiores, fraudis est suspectum. itaque recipiendam duxi coniecturam Passeratii. — aequam Fruterius; etquam (-a in ras. H^) cdd. — f. ubi nil contra rationem atque aequom habuit; cf. quod in Enn. Hectoris lytris 399 s. l. spernere legitur: ius adque aecum. — adsentit Bamb. — siliens pr. H. — 21 id est Bamb. — 22 tu om. ed. a. 1471. — ede Me; et cdd. — fuit qui coniceret ex. 78 NONIVS MARCELLVS 469. 470 M. Pomponius Sponsa Pappi: p61 magi' curabo, ubi cognorint, 6mnis una ads^ntiant. CVNCTANT, pro cunctantur. Accius Alphesiboea: 25 ita t^rrita membra animo aegroto cunctant subferre lab6rem. Ennius Ambracia: bene mones tute, ipse cunctas . . vide fort^m virum! idem Hectoris lytris: 30 qui cupiant dare arma Achilli, ut [ipse] cunctent? ACCINGE, pro accingere. Pomponius Maccis geminis: iam 6go inibi adero: dum dgo revortor, age, anus, accinge ad raolas. CONTEMPLA. Accius Philocteta: cont^mpla hanc sedem, in qua dgo novem hiemes sfi-xo stratus p^rtuli. 35 Naevius Danae: cont^mplo II placide f6rmam et faciem virginis. 1 Titinius Fullonibus: aspdcta formam adque 6s contemplat6 meum. Ennius Medea: asta adque Athenas, &.nticum opulentum 6ppidum, 6 cont^mpla. 23 PomponiuB Sponsa Pappi || 25 Accius Alphesiboea || 28 Ennius Am- bracia || 30 Ennius Hectoris lytris || 32 Pomponius Maccis geminis || 34 Accius Philocteta || 36 Naevius Danae 1 1| 2 Titinius FuUonibus || 4 Ennius Medea. 23 Pomponius; cf. 275 l. cognoscere est audire; ubi omissa huius loci mentio. — Papi G. — 24 curabo om. h. l. cdd. — idem habent cognorit. — omnes legitur pg. 275. — 26 pro cunctur H^. — Alpesiboea Bamb.; pr. L. — 27 sufferre L^; item H. — 28 anbrachia C, Bamb. — 29 cunctas Bothius; cunctato L, H^; cuncto H^, G, Bamb. — en vide nos in ed. Ennii. — sed potuit et hauriri ut puta multum, quod ad priora referretur, si illud vide corriperet ultimam; ut plerumque fit apud vetustissimos. — 30 Haectoris H, Bamb. — lystris H^. — 31 ipse del. Bibbeckius; cf. v. 29; ipsi lun. — cunctet H^. — 32 macchis C; machis Bamb. — 33 inibi Lips.; mihi cdd. — adere, sed corr., H. — revertor Bamb. — amus Bamb. — accinge ed. princ; accingere, sed re punctis notato, Gs; accingere L, H, Bamh. — 34 filocteta cdd. — 35 navem L^, H, G, Bamb. — heimes, supra he scr. i, Bamb. sec. Beckerum. — saxo Bamb.; v.; taxo G. — 36 Nevius H, Bamb. — danea L, Bamb.; danaea m. 2 danae {pro ae caudatum e) Hs; danea P; Dane Gs. — 1 verba lovis de Danae conspecta Mercurio referentis. — contempla Bibbeckius; quod propter illud placide non videtur posse sat probari. — 2 fulloni L, H^, Bamb. — 3 atque cdd. pr. L^. — contemplato Bothius; Hermannus; contempla L; H; Bamb.; contemplo G. — aspecta formam meam (vel hanc) atque os contempla meum idem Hermannus. — • 5 astum Spanhemii cd. ap. Osann. Anal. crit. pg. 119; astu non bene Gifanius, alii. — atque (atque atque Bamb.) cdd. pr. L^. — anticum Mothius; Gs; DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 79 470 M. Plautus Asiuaria: meum caput cont^mples. ALTERCATA ES, octivum, non passivum. Pacuvius Iliona: 10 'cur illa, quae tu hic mecum altercata's?' — Hace!' ARBITRABVNT. Plautus in Sticho : probioies vero arbitrabunt, si probis narraveris. AMPLEXA, pro amplexare. Accius Alcimeone: postremo amplexa fructum, qnem di dant, cape. 15 [amplexari, pro amplecti. Cicero Academicorum lib. I: quas mirifice Plato erat amplexatus.] Cicero de oratore lib. III: nec voluptatem tuentur, quam amplexare poscunt. CRIMINAT. Ennius Satyrarum lib. III: 20 nam is n6n ben vult tibi, qui me falso crfminat aput te. DiGNAVi, pro dignatus sum vel dignum duxi. Accius Meleagro: r^manet gloria apud me; exuvias dignavi Atalanta^ dare. Pacuvius Hermiona: 25 cum neque me aspicere aequales dignar^nt meae. 7 III, 1, .35 II 9 Pacuvius Iliona 1 11 I, 2, 87 || 13 Accius Alcmeone B 15 I, 9, 33 II 17 III, 17, 62 || 19 Ennins Satyrarum lib. III jj 22 Accius Meleagro H 24 Pacuvius Hermiona. antieum L; H^; G sec. ed. Bas.; Batnb.; antaeum Hs^; antiquum ed. princ. — opulenteum L, Bamb. — 7 Plaut; cf. Gell. XVIII, 12, 1. — S capud P, — 9 es M; est v. — activum, non add. M. — 10 cur illa qnae tu hic mecum (ita ed. a. 1471)- sic pulchre Duentzerus; cur illaquetur (inlaquetur Jrj,- Bamb.; illaqueetur H^; inlaqueetnr ed. Bas.) hic meum cdd. — alter- cata's M ; altercas v. — 'cur inlaqueetur (inlacuetur Bibbeckius) hic?' — 'mecum altercas? tace!' Bothius. — 11. 12 Plautus — arbitrabunt om. Bamb. — stico pr. Gs. — vero; credo cdd. Pl. — 13 alcimeone pr. H; alomeone X,,- solomeone Baiub.; alcmeone L^; H ex corr.; G. — 14 postremo; t. e. ultimum. — illud amplexa recte participium dicit esse Bothius. — fructum; i. e. eventum. — dit L^; du Bamb.; dii rell. — 15. 16 quae his vv. continentur , aliena prorsus, primus add. Quicheratus. non extant in L, G. — in H, Bamb. haec: Cicero Academicorum lib. I quaa mirifice (murifice H) Plato (Plauto Bamb.) erat amijlexari {add. Bamb.: pro am- plecti). — erat amplexatus Cic. — verba araplexari pro amplecti post v. 14 hab. ed. a. 1480. — 17 IIII pr. H. — 18 amplexare H^; Non.; amplexari rell. cum cdd. Cic. — poscunt M; possunt C, Bamb.; volunt cdd. Cic. — 19 IIII jHj/ G. — 20 cf. vit. Ennii pg. 109. — is ed. princ; iis cdd. — ben scripsi; ne duo anapaesti continuarentur ; bene v. — tibi (ibi L^; H^; Bamb.y, f. ti. — qui f. cr. om. Bamb. — me add. Quicheratus. — 21 apud cdd. pr. L^. — 22 Dignavi; Digna i/j. — dign. duxi add. N., quia dign. sum et passive dicitur; cf. 2S6, 28. — 23 Athalante (Athalantae ed. Bas.) cdd. — 24 Hermione L^. — 26 illud neque positum pro ne quidem demon- 80 NONIVS MA.RCELLVS 470. 471 M. MiSERARENT, pro miserarentur. Accius Athamante: adque ita de illis mdrui, ut iure haec numquam miserar^nt mala. LARGI, pro largire. Lucilius lib. XIIII: quod yiscus? dederas tu quidem hoc est viscera largi.t Accius Diomede: 30 benigne ei pro benficio largi adque ampliter. Cato de lege Baebia: pecuniam inlargibo tibi. INTVI et CONTVI, pro intueri et contueri. Turpilius Pedio: tamen 6culi ex longa intdrcapidine ^dpetunt cupide intui. Pomponius Maccis geminis: 36 incepi contui: conspicio c61eatam ciispidem. PROFICISCERET, pro proficisceretur. Turpilius Hetaera: « hortatur hominem, qu&,m primum || proficisceret. 1 SORTIRENT, pro sortirentur ♦ * * Varro Rerum humanarum lib. XX: cum venerint censores, inter se sortiant. [moderant, pro moderantur. Pacuvius Periboea: neque tuiim te ingenium m6derat neque fratdrnum ira exiliiSm levat?] 6 [sortivnt] Ennius Cresphonte: an fnter sese s6rlinnt urbem ^dque agros? 26 Accius Athamante || 28 Lucilius 1. XIV || 30 Accius Diomede || 32 Cato de Lege Baebia || 33 Turpilius Pedio || 35 Pomponius Maccis gerainis || 37 Turpilius Hetaera || 2 Varro Kerum hum. XX || 4 Pacuvius Periboea || 6 Ennius Cresphonte. strari non potest. — aspicere ed. a. 1476; inspicere Serv. Baniel. ad Aen. XI, 169; aspiceret C, Bamb. — 26 pro miserentur G. — Athanante Bamh. — 27 atque cdd. pr. /jj. — 28 Luc; cf. 184 l. viscus, ubi diverbium habetur duorum versuum, ibique comm. — vid. a Lucilio venisse large adverbium. — 30 Accius; cf. 511 l. ampliter. — 31 ei Gulielmius; et cdd. — beneficio idem. — aque cdd. h. l.; atque (adque) pg. 511. — 32 de add. M. — inlargibo Ald.; inlargivo (mlargivo G-^ sec. lordanum) cdd.; largibo lordanus. — 33 et add. M; contueri add. Quicheratus. — 34 cf. 522 l. diem. — oculi ex BibbecTcius (oculi Gulielm.); oculis cdd.; quod pro nominativo erat accipiendum, nisi prae- positione addita vix posset careri. — intercapedine L, G, Bamh. — 35 Macchis C; Machis Bamb. — 36 incepi Ald.; incoepi cdd.; f. ut coepi. — 37 pro om. pr. L; H^. — hethera C; ethera Bamb. — 1 proficeret Bamh. — ut pr. Bothius. — 2 aut Sortiant pro sortiantur scribendum aut post sortirent ponendum lacunae signum. — 3 convenerunt edd. veteres. — cum venerint; sc. praetores tribunique plebei quique in consilium vocati sunt; cf. Varro de l. L. VI, 87 cum comm. Spengelii {ibi in superiorihus videtur scrihendum unguontur). — f. etiam hic restituendum quod l. m. legitur venerunt — sortiunt (sortiunt iam Odofredus Mueller). — 4. 6 haec per errorem huc illata e 472 , 17 sqq.; ubi vide comm. — 6 moderant Bamb. — frater non cdd. h. l. — ex ira cd. lun. — vetat cdd. — 6 Sortiunt del. Quicheratus. — Cresfonte cdd. — 7 an; avi Bibheckius. — cf. comm. in Ennii fah. v. 335. — se cdd.; corr. Vossius. — atque cdd. pr. L^. DE CONTRARTIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 81 471 M. POLLiCEEES, pro pollicereris. Varro 'Avd-gojtoTtdXst, nsQl yEvsd-haxflg [nam in omnibus legi IIOAinEKAO]: vjtSQ^azov^ ne 10 dares, ne polliceres quid daturum [est]. POPVLAT activum est et passivum popvlatvb. Vergilius Georgicon lib. I: populatque ingentem farris acervnm curculio. 16 Caecilius Asoto: iamdudum depopulat macellum Ennius Ambracia: agros audaces populant servi domini dominorum. 20 Quadrigarius: agrum Nolanum populare coeperunt. — Accius Astyanacte: qui nostra per vim patria populavit bona. Sisenna Hisi lib. IIII: protinus agros populabundus ad Nu- ceriam convertit. 25 PVNITVR aliquem, pro punit. M. Tullius de officiis lib. I: neque ad eius qui punitur aliquem ant verbis fatigat, sed ad rei 8 Varro 'AvQ^qanonvXsi || 12 I, 185 H 15 Caecilius Asoto || 17 Ennius Ambracia || 20 Quadrigarius 0 Accius Astyanacte || 23 Sisenna Hist. IV || 26 I, 25, 88. 8 PoUiceres ed. a. 1471; Pollicere cdd. — pollicereris Pius; polliceris cdd. — PoUicere pro poUiceri Me. — Anthropopoli lun.; anoputio noXi {noai L^; H post ras.; G; noaai pr. II) C, Bamb. — 9 nsQi y£vs9XiaKJJg lun.; nsx (iTfx Bamh.) XsvstXtayiriC {ita L^; asvsaiayiTjc. G; asvssXiaxriC L^; item H^; avssaianrjc H^; Xsvs sXiXyiric Bamb.) C, Bamb. — illa nam — vnsQ§azov {vnsQ^. recte exclusit Biesius) a correctore archetypi, qui codices plures adhibuisset, addita in ipsa verba Nonii irrepsisse pulchre intellexit Rothius. — noams-Kao: vnsQ§atov\ noamsnaovnsQ^axov H^; G; noamsnao- vnsQUtov ij ; noainsytaovcnsQ§aitov L.^; H^; noXiitsyiXovcnsQpXitov Bamb. — illud vnsQ^atov quomodo explicandum sit non comparet. nam in sequen- tibus figura talis nuUa. — illud enim non credo , ita esse scribendum: ne dares, ne polliceres quid datum {sc. permissum) est, ut verba datum est in fine potius quam in principio collocata figura significentur hyperbati. — videntur potius ante vnsQ§atov complura hausta. — daturum, om. est, cd. N. Fabri; datum est {seq. est) C, Bamb. — 11 activum add. M. — passivum; sc. auctoritate veterum. — 15 Asato Bamb. — 17 Ambrachia H. — 19 populant M; depopulant cdd. ; cf. v. 16. — domini dominorum M; domi- norum dominis cdd.; cf. comm. in Ennii Sat. v. 33 sq. — 20 coperunt G; ceperunt Bamb. — 21 Astianacte H, Bamb.; Astyaanacte L. — 22 nostram G. — 23 populabundus Floi-ent.; Pius; populabundos C, Bamb. — agros populabundus. similimum exemplum ex eodem libro adfert Gellius XI, 15: populabundus agros ad oppidum pervenit. — Nuceriam Gifan.; Numeriam cdd. — 26 II H^; G. — 26 puniet (punit) cdd. Baiteri. — aut om. G, Bamb. — ante verbis facile potuit hauriri vel. — ueb Bamb. sec. Beckerum. — fatigat; castigat melius cdd. Cic.; cet. cf. comm. Baiteri. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvbllbr. 6 82 NONIVS MARCELLVS 471. 472 M. publicae utilitatem referri. — et Tusculanarum lib. I: quom multi inimicos etiam mortuos puniuntur. RVMINAT. Vergilius in Bucolicis: ilice sub nigra pallentis ruminat herbas. 30 FABRICANTVR. M. Tullius de officiis lib. I: ut enim pictores et i qui signa fabricantur. Plautus Asinaria: fabricare quidvis, quidvis conminiscere. || Cicero de oratore lib. III : Capitoli fastigium illud et ceterarum l aedium non venustas, sed necessitas ipsa fabricata est. PALPATVR. Lucilius Hb. XXVIIII: hic me ubi vidit, siibblanditur, palpatur, capiit scabit.t LVCTANT, pro luctantur. Ennius lib. VIIII: 5 virei validis cum viribu' luctant. BELLANTVR, pro bellant. Vergilius lib. XI: et pictis bellantur Amazones armis. PARTIRET, pro partiretur. Lucilius lib. XXVIIII: quid? qu^s partiret r^s pro doctrinfi, boni? 10 Plautus in Asinaria: hanc quidem, quam nanctus, praedam pdriter cum illis p§,rtiam. INPERTIT. Lucilius Hb. XXVII: sospita, inperti salutem plurimam et plenissimam! 27 I, 44, 107 II 29 VI, 54 || 31 I, 41, 147 || 32 T, 1, 89 || 1 III, 46, 180 || 3 LuciliuB 1. XXIX || 5 Ennius I. VIIIl || 7 XI, 660 U 9 Lucilius l. XXIX 1| 11 II, 2, 5 II 13 Lucilius 1. XXVII. 27 et Tusc; cf. 479 l. poeniuntur. — quom; quo (seg. m) cdd. h. l.; quum Me; cum id. 479; libri Ciceronis. — 28 poeniuntur, paeniuntur, poeniantur cdd. Gic. — 29 Bucolicon L, M^. — 30 nigram pr. L. — herbis JJj. — 31 pictoris cdd. — 32 i; ii ?;. ap. Cic; hi G, Bamb. — 33 quidvis alterum ex Pl. add. Me. — 1 IIII Bamb. — fastidium L^. — 2 edium L. — 3 Luc; cf. Fest. pg. 210 s. l. pedes: Lucilius 'ubi me vidit, caput scabit, pedes legit.' — 4 ubi om. Bamb. — vidit Fest.; videt cdd. — palpatur, caput scabit. — haec et molossico verbo post thesin posito et iambicis in fine admissis asperiora quin gravius sint interpolata vix dubito. — cet. cf. comm. in Luc. XXIX, 75. — 6 virei; viri ed. princ; viri a G; varia Bamb. — cum add. I. Dousa. — 7 X cdd. — 8 Amadiones L^; Bamb.; cf. 272, 26 ibique comm. — 9 idem l. 475, 20. — XXVIII E^; P: — 10 res M; ipse cdd. — pro; per Bamb. — bona Lugd. — sensus ut puto hic: quid? quas res inpertiretur pro doctrina summi boni? — 12 quidem, quam; quidem hanc L^. — nactus L ex corr., H, G, Bamb.; cdd. Pl. — nanctus pro nanctus sum. — pariter om. cdd. — 13 /". Inperti. — Luc; cf. Luc XXVII, 1; 2. — 14 sospita, inperti Lachmannus; sospitat inpertit (imp. L^, H) cdd. — plurimam et plenissimam ed. a. 1471; plurima et plenissima cdd. — olim nos salute et (salute Lachmannus) plurima et plenissima. sed in primo l. XX VII DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 83 472. 473 M. . 15 COHORTARENT. Quadrigarius Annalium lib. V: et dicerent castra capta esse adque eos cohortarent uti maturarent. MODERANT, pro moderantur. Accius Epigonis: viden lit te inpietas stimulat nec moderat metus? PacQvius Periboea: 20 neque tuum te ingenium m6derat neque frat^rnum ira exilium levat? MiSERESCiMVS. Vergilius Aen. lib. II: his lacrimis vitam damus et miserescimus ultro. Ennius Hectoris lytris: pdr vos et vostriSm ducum 25 imperium et fiddm Myrmidonum, vigiles, conmiserescite ! PROELIANT. Ennius Achille: [inta] mortales inter s^se pugnant, pro(51iant. CONPLECTiTE. Pomponius Fullonibus: 'quin drgo, quando c6nvenit, conplectite.' — 1 'mi II fr&ter, salveto!' — '6 soror salv^ mea!' EXPERGISCERET, pro expergisceretur. Pomponius Agamemnone subposito: nequis miretur, ciir tam clare tonuerit, 5 ut, siquis dormitaret, expergisceret. 15 Quadrigarius Annal. V |] 17 Accius Epigonis || 19 Pacuvins Periboeajj 21 II, 145 Ij 23 Ennius Hectoris lytris || 26 Ennius Achille jj 28 Pomponius Fullonibus || 2 Pomponius Agamemnonc subposito. fragniento, quod quin haud longc afuerit ab hoc versu dtibitari neguit, illtid salutem inpertit non videtur posse mutari. cf. comm. in 308 l. fingere, con- ponero. — 15 quadraginarius G^. — V; libro VI coll. Liv. XXVI, 6 pro- bahiliter tribuit Petrus; cuius adeundus commcntarius. — dicereni X,. — 16 capta Me; facta cdd. — atque cdd. pr. L^. — eos M; os G {praec. e); hos L, H, Bamb. — maturarent. recte si iudicatum de hoc fragmento a Petro, videtur olim fuisse uti maturarent fugam. cf. Aen. I, 137. — 17 ephigonis cdd. — 18 vident Bamb. — 19 Pacuv.; cf. 336; 471 l. levare — relevare; moderant cnm comm. — 20 ira (irae Lugd.); cf. comm. in 336 , 26. — 21 Miserescimus M; Conmiserescimua (Comm. L.^, U, Bamb.; Conmiscere scimus X,) cdd. — 23 ectoris L; H^; haectori Bamh. — lydtris L; H; Gs; listris Bamb. — 24 verba Priami. — per vos Palmer.; ser vos (sic) C; uservos Bamb. — vostrum; uTGni Bamb. — ducum add. M. — 26 Achille Aristarchi male Ald. — 27 inta (ita H, sed it m. 2 post ras.) del. Duentzerus; ita et ed. princ; interea post Klussmannum Lachmannus Comm. Lucr. pg. 80. — 29 convenit praesens. — 1 mi cd. a. 1471; mihi cdd. — salveto. 0 M; salve o (salveo L^) cdd. — soror Bamb.; soro C. — ef. Pl. Poenul. V, 2, 116: 'mi patrue salve.' — 'et tu salveto {ita Camerarius; salve cdd.), Agorastocles.' — 2 pro sperg. G. — 4 miretur ed. a. 1471; miraretur cdd. — cur M; cum v. — videtur agi de cluriore crepitu ventris emisso. ef. Suetonii vitam Lucani pg. 51 ed. Beifferscheid. 6* 84 NONIVS MARCELLVS 473 M. LABASCO, pro labor. Accius: nullumst ingenium tam atrum neque cor tam ferum, quod n6n labascat lingua, mitiscat malo. Varro rerum divinarum lib. VII: postquam vidit misericordia labasci mentem infirmam populi. 10 CONGREDIAS. Plautus in Epidico: *quid si adeam?' — *haut sciam an congredias, si ha^c east'. . . . CERTATVR, pro certat. Pacuvius Armorum iudicio: an quis est qui te dsse dignum quicum certetiir putet? FRVSTRO, pro frustror. Pomponius Maiali: 16 miseret me eorum, qui sine frustis ventrem frustrariint suum. IMITAT. Varro Epistularum latinarum lib. II: tuum opus nemo imitare potis. — Livius Achille: ni malos imitabo, tum tu pretium pro noxa dabis. EXECRARENT * * * Afranius Incendio: 20 expeiurabant, ^xsecrabant se ac suos. PRAEGREDI. Novius Vindemiatoribus: 'quid stas? age, move te. manen?' — 'i primus.' — 'praegredi.' 6 Accius II 9 Varro Rer. div. VH 1| 11 IV, 1, 16 || 13 Pacuvius Armorum iudicio II 15 Pomponius Maiali |1 17 Varro Epistularam latinarum II || 18 Livius Achille II 20 Afranius Incendio || 22 Novius Vindemiatoribus. 6 Labasco, pro labor M; Labascor (Lavascor L^) pro lavo (labo i/, ; labor ed. a. 1471) cdd. — 7 non nullum est G; nullum est L, H, Bamh. — tam atrum M {olim tam asprum); tantum cdd. — tam; tantum, sed corr., L. — 8 labascat Scriver.; labescat Bamh.; labascatur C. — 9 VI Merkelius Proll. Fast. Ov. CXXIV. — 10 labasci (labisci Bamh.); puto labascere. — 12 cf. Goetzii comm. in h. 1. — baut sciam an; haud scio an cdd. Pl.; aut sicia an (aut Bamh) cdd. — congrediar Plaut.; congredias auctor Nonii; cuius error e sequente s videtiir traxisse originem. quamquam nescio an olim fuerit congrediam in lihris Nonii et hoc v. et praecedente. — si haec ea est meliores lihri Pl.; si hoc est C, Bamh. — haut sciam — east. haec eidem personae trihuunt cdd. Pl.; et ita haud duhie Non.; sed cf. Goetzii comm. — 14 nulla omnino causa cur illud certetur dictum existimes pro certet. — 16 frustor Bamh. — 16 frustris pr. L et G; Bamh.; furstis pr. H. — frustrarum Bamh. — 17 Epist. latinarum M; epistula (epistola L^, H, Bamh.) latina cdd. — tum L^; Bamh. — 18 imitari L^; Bamh. — potis M; potes L^; potest rell. — Lucilius Achillae Bamh. — Livius ; cf. 365 l. pretium ihique comm. — 19 si cdd. utrdbique. — males G; malas Bamh.; cdd. 365. — tu; tum pr. H. — praecium X, ; praetium L^, H. — 20 videtur aut scribendum Execrare aut post hoc v. lacunae signum ponendum. — 21 expeturabant pr. H. — execrabant H, G, Bamb. — 22 Praegredi M; Progredi v. — 23 quid stas? age, move te lun.; qui primus hoc l. addidit; quidiscas (qui discas H, Gs) egemovete C; quidicas ege move te Bamb. — te om. lun. cd. — manen'? Voss.; i Me; mane mi (manemi Ly) C, Bamb.; inanem cd. lun. — DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 85 473. 474 M. CONSOLABE. Varro Oedipothyeste: per idem tempus Oedipus 26 Athenas exul venire dicehatur, qui consolaret. MINITAS, pro minitaris. Naevius Danae: ^tiam minitas? mitte ea, quaeso, qua^ mea saat magi' qu^m toa. Plautus in Amphitryone: 1 quid minitabas t^ factornm, || si stas pepulissem fores? MVTVET [mutuum sumat]. Caecilius Asoto: 'ad amicoa curret miituatum?' — 'miituet causa mea.' PERCONTA * ♦ * Novius Malevolis: 6 si percontass^m, malum hoc me pra^terisset. Naevius Belli Punici lib. I: blande et d6cte p6rc6ntat, Aen^a qu6 pacto Troiam urb^m linquisset. 24 Varro Oedipothyeste || 26 Naevius Danae || 28 Plautus Amphitryone (| 2 Caecilius Asoto |J 4 Novius Malevolis; cf. comm. || 6 Naevius Belli Punici I. prius, sed corr., Gs; prins L see. Zangemeisterum (primus auctore Eothio), Bamh. — praegredi M; qui et diverbii partes disposuit; progredi cdd. — 'i primus.' — 'praegredi.' cf. Sophocl. Ekctr. illud: dlX' sgcp'. — vcprjyov. — aol ^aSiGxiov nuqog. — 24 Consolaret Quicheratus; Ho^; inrg. G. — Oedip. ; oedipothyeste i^ (oedipotthyeste Zr sec. liiesium); oediopotthieste pr. H. — Oedipothyeste ; cf. Laevii illa: Sirenocirca; Protesilaodamia. — odipus pr. L; Bamb.; oedippus G. — 25 qui ahlativ. — consolaret; sc. cala- mitatem suam. — 26 pro minitaris H, ; in mrg. adscr. m. 2 pro minaris; ita relL; edd. pleraeque. — Naevius Pius; Livius cdd. — Dariae Bamb.; Danea (Dane a L^) C. — 27 ea; ae L^; a (aquae) H^; f. ea dclendum. — quaeso add. M. — quae mea sunt magi' quam tua M; quae tua sunt magis quam mea v. — 1 fact. om. ij. — si istas cdd. pr. i, ; sistas Lugd. — 2 Mutuet H post ras.; P; lun.; Mutum et; Mutumet rell. — mutuum sumat del. Quicheratus. — Asato Bamh. — 3 causa mea Quicheratus ; mea causa v. — hoc servato trimetros instituit Bibheclcius, quorum prior finiretur post mutuet. — 4 post Perconta exemplum puto hauMum; Percontat Paris. 7665; Monte- pess.; V.; Percunctat ed. princ. — Malivolis Bamh. — Malivolo cdd. 126, 20. — ac difficile dictu utrum praeferas. — 6 si percontassem , hoc praeterisset me malnm integro versu Bibbeckius. — 6 Nevius (iu supra add. L.^) cdd. — II cdd. et pg. 335. — 7. 8 cf. 334 l. liquerit — reliquerit cutn comm. — uhi quam praetuli scripturam propter r. m. interpolationis suspectam non dissimu- lavi. — f. talcm in modum disponendi numeri: blande et docte perc6ntat, qu6 pacto Aenda | urbem Troiam linquisset. — percontata Bamb. — Aenea; aen L; aeneidos H^; en Bamb.; aennius H^; ennius G. — Troiam urbem cdd. utrobique. — liquisset Merula; reliquisset (relinquisset IJ,) cdd. h. l.; liquerit plerique 335. — Aenes pro Aenea Buechelerus. quae forma j>otuit admitti, si illud Aeneus (quod alias invenitur nomen) et pro Veneris filio positum existimaris; id quod suspicari licet propter Vergilianum Aenides. — tali autem pacto poterit servari ordo traditus verborum. — quae cum ita sint, nescio an locus sit constituendus in hunc modum: blande ^t doct^ perc6ntat, Aenes qu6 pacto | urb^m Troiam linquisset. 86 NONIVS MARCELLVS 474 M. OMINAS. Pomponius Oretula vel Petitore: 'bene ^venat!' — JO 'ita fiat. et tibi b^ne sit, quom recte ominas!' SAViES. Pompouius Munda: ego illam non amplectar? ego non saviem? Novius Quaestione: mammaa t^neas, ped^s dxtul§,8,' savi^s, 16 c6m gemit. PACISCVNT. Naevius Belli Poenici lib. VII: id quoque paciscunt * * * moenia sint * * * ♦ * * quae Lutatium concilient. et: 20 ' captivos plurimos idem, Siciliensds paciscit obsides ut reddant. CONVIVANT, pro convivantur. Pomponius Munda: 81 calendis hic convivant, idibus cenant foris. Ennius Satyrarum lib. I: 26 9 Pomponius Cretula || 12 Pomponius Munda || 14 Novius Quaestione | 17 Naevius Bell. Poen. VII || 20 Naevius Bell. Poen. || 23 Pomponius Munda| 26 Ennius Satyrarum 1. I. 9 Petitore Bent.; petiture (petiturae H) cdd.; cf. 206 l. forum. — 10 evenat Bibheckius; eveniat cdd. — 11 fiat Bibbeckius; sit cdd. — tibi bene; utrnm ti bene sit legendum an tibi ben vel ti ben discerni nequit. — quod fuit qui existimaret non concludendum ex eo quod pro mihi dicatur mi et pro tibi dictum esse ti, equidem minime nego. sed enim lingua nulJa carct erroribus analogiae imagine ortis. et extitisse formam illam evincit multitudo locorum qui aliter non possint scandi salva r. m. — quom M; qui cdd. — hominas G. — 13 amplectare Bamb. — sabiem (sabiaem Bamb.) cdd. — 14 questionem L, H^; questione H.^. — 15 creticos instituit M. — ammas L; H^. — extulas M; extollas (o in ras. H) cdd. — pedes extulas; i. e. ad concubitum te paratum ostendas. ita alii tollere pedem. — 16 cum gemit {sc. amica) lun.; congemit cdd. — 17 Nevius H, Bamb. — punici Bamb. — 18 — 22 duo loci misere mutilati coierunt in unum. — ac ne hoc quidem certum, verba id quoque paciscunt utrutn initium an finem efficiant versus saturnii, sic scandendum: id quoque paciscunt. — qnodque pr. L. — paciscunt ed. a. 1471; paciscuntur cdd. — f. paciscunt ut. — illud moenia utrum munia significet an muros non comparet. — sin Bamb. — que luctatium H^. — concilient M (reconcilient Hermannus); reconciliant cdd. — 20 et add. M. — 21 idem /'. ad Naevium pertinuit praecessitque ei quod est captivos. idem punctis del. in G; Idem praemisso puncto Bamb. — in ed. Naevii ita locus totus a nobis constitutus : id qu6que {sc. praeter alia multa) paciscunt, moenia lit sint quae concilient Lutatium. captivos plurimos idem, Sicilienses paciscit 6bsides ut reddant. — sed gravius adfecta videntur verba Naevii, neque primi versus iam placent numeri. — 24 hic add. M; domi Duebnerus. — con- vivant ed. princ; convivantur cdd. — caenant Bamb. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 87 474. 475 M. malo hdrcle tnagno suo conviTat sine modo. MiRABis. Pomponius Patruo: f^cies fatne, mirum si stud nimium mirabis diu. VRINANTVR. Cicero in Academicorum lib. II: siquando enim 30 nos demersimus, ut qui urinantur, aut nihil superum aut obscure admodum cemimus. MiSERETE. Ennius Hecuba: miser^te, manu date f^rrum, qui me anima privem! 35 OPINO, pro opinor. Plautus Bacchidibus: Pra^nestinnm opino esse: ita erat gldriosus! 1 Pacuvius II Chryse: inv^ni, opino [esse optumum], Orestes uter ess^t tamen. Ennius Eumenidibus: ego sapere opino esse 6ptumum [et] pro viribus: 6 tac^re ac fabulari tute noveris. Caecilius Asoto: nil fore opino intdr me adque illum. PROMERES, pro promereris. Plautus in Trinummo: nam retinerei nequeo, quin dicam ea quae pr6meres. 27 Pomponius Patruo || 29 Cicero Academ. II || 32 Ennius Hecuba [1 36 Plautus Bacchidibus || 1 Pacuvius Chryse || 3 Ennius Eumenidibus || 6 Caecilius Asoto II 8 III, 2, 15. 26 raagno suo Bothius; suo magno cdd. — idem instituit diverhium hoc: 'malo hercle magno suo convivat.' — *sine modo.' — convivant Lugd. — 28 facies fatue, mirum M; mirum facies, fatue (vocativ. vel adverb.) v. — mirum; h. e. quod tibi videtur mirum. — stud nimium Lachmann. comm. Lucr. pg. 197; studium (fatues istudium Ho, ; P) cdd. — istud studium Vossius; f. recte. — 29 Academicorum M; achademicis (acad. H^; G; Bamb.) cdd. — 30 ut nihil snper huma ut i,. — 32 ecuba cdd. — 33 miserete; ete in ras. L. — manu M; manus (unum punctum infra m, duo supra erasa in L) cdd. — anuis non bene in scriptore tam antiquo Scal., qui metrum agnovit. — debehat certe esse anuos. — 36 cf. Spengel. de cant. Flaut. pg. 275. — Bitschelius et Goetzius tetrametrum hacchiacum instituerunt ; quo numero sane constant quae praecedunt. — erat ed. princ; erat (erit) cdd. appendicis libri XI vel X VI Prisc. (I, 575 ed. Eertz.) ; errat C, Bamb. — 1 Chrisse Gs; Chrysae rell. — 2 opinio Gs. — illud esse optumum e v. 4 huc illatum intellexit Bihheckius. — 2 — 4 Orestes — esse optumum om. Bamb. — 3 uter esset Bothius; ut heres sed cdd. — tamen pro tandem. — 4. 5 ego sapere opino — tacere ac M; et ita Bothius exc. quod scribit: sapere esse opinor; f. tacere et; cdd.: tacere opino (opinio pr. L) — sapere atque (adque L^; atquea JT,). — optutum G. — et pro cdd.; et del. Bothius. — fabularitate noveris Bamb. — 6 Asato Bamb. — 7 nihil cdd. — opinio Bamb. — atque cdd. pr. L^. — me H^; Ald.; mea C pr. H^; ma Bamh. — 8 pro om. cdd. pr. H^. — in om. Bamb. — 9 retineri cdd. Pl.; retinere Non. 88 NONIVS MARCELLVS 475 M. OPITVLA. Livius Equo Troiano: 10 da mihi hasce opes, qufiiS pet6, qxiks prec6r, porrige, opitula. , PITE, imperativo modo. Cato de praeda militum dividenda: tum dites fite. — Crassus lib. XVI Iliados: 0 socii, nunc fite viri. 15 Livius Odyssia: sfc quoqu^ fitumst. PAENITEBVNT. Pacuvius Armorum iudicio: proloqui non pa^nitebunt libere ingrato ex loco? PARTIRET, pro partiretur. Afranius Divortio: 20 cum tdstamento pfi,tria partir^t bona. Lucilius lib. IIX: tu partem laudis caperes, tu gaudia mecum partisses. 10 Livius Equo Troiano || 13 Cato de praeda militum dividenda; cf. comm. II 14 Crassus Iliad. XVI || 16 Livius Odyssia || 18 Pacuvius Armorum iudicio I 20 Afranius Divortio || 22 Lucilius L III. 11. 12 cf. Spengel. de cantic. Plaut. pg. 68 sq.; quem ego sum secutus. — Bibbeckius in priore editione tetrametros creticos instituerat sic: da mihi | hasce opes, quas peto, quas precor: porrige, ) opitula; in quibus tamen finalis bis in hiatu posita eademque parum validum sonans displicet. — elegantiores commendat Spengelius hos: da mi hasce opes, | quas peto, quas precor, porrige atque opitula. — asce pro hasce L^. — porrige cd. N. Fabri; corrige G, Bamb. — 13 — 19 ut in fine huius capitis turbatum admixtis, quae ad partem IX pertinerent, ita hic et compluries infra illatis, quae ad tractatum de mutatis coniugationibus essent referenda. — 13 militum ; ita et pg. 510 s. l. avariter; militibus recte Gell. XI, 18, 18. — 14 tum dites Quicheratus; tu dives cdd. — site, ut vid., L^. — tu dives fito Lauremberg.; f. recte. nec enim semper in hoc capite lemma praefixum ad primum pertinet exemplum. — fito Crassus. — Cn. Mattius Struvius. — Cr.; Ninnius Crassus; qui Homeri Iliadem latine vertit; ut puto etiam illam, quae vocatur Cypria. — a Nonio venit: Iliados lib. XVI. — 16 o add. lun.; nunc minus bene Seal.; cf. II. XVI, 270: avsQsg sars, cpiloi. — 16 luvius pr. JS. — 17 sic Hermannus; fit cdd.; cf. Odyss. XIII, 40. — minus bene, ut puto, scandetur: sfc quoque fitumst. — 18 Poenitebunt Quicheratus; neque quidquam notat Onionsius; Paenitebant L; G; Poenitebat Bamb.; Penitebunt Hs; Penite- bant P. — 19 proloqui non Hermannus; prologo nunc cdd. — tantum Terentii fabularum prologos aliquando memorat Nonius. — penitebunt H; Bamb. — libere M (liberi Hermannus, alii)\ ingrato Hermannus; libunt (bibunt pr. G) liberi (biberi pr. G) grato cdd. — de captivis Troianorum agitur, quos iudices Aiacis et Vlixis facinorum destinaverant Graeci; cf. Odyss. XI, 547. — interrogandi signum add. M. — 20 cf 472, 9. — Partiret H^; ed. princ; Partire rell. — 21 partiret M propter lemma; partis et Bamb.; partisset C; v. — 24 partissis L^; Bamb. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 89 475. 476 M. 26 Accius Chrysippo: aeternabilem di utinam pacem partissint. Ennius Telamone: eandem in me suspicionem sc^Ieria partivit pater. 30 RECORDAVIT. Quadrigarius Annalium lib. V: is ubi Dasium cognovit et patriae veteris recordavit. POTI, pro potiri. Pacuvius Iliona: tu 81 conere, cr^do, avitum hnnc sc^ptmm patientur poti. PRESTOLAT, pro prestolatur. Turpilius Pedio: 35 ego prestolabo illi, e6 citante ut 6pitulem. Livius Tereo: nimi' pol inprud^nter servust pr^stolaras. || 1 EEVORTIT. Pomponius Maiali: c^nam qua^ritat: si eiim nemo voc&t, revortit mdstus ad men&m miser. 25 Accius Chrysippo || 28 Ennius Telamone || 30 Quadrigarius Annal. V (| 32 Pacuvius Iliona || 34 Turpilius Pedio H 36 Livius Tereo | 1 Pomponius Maiali, 26 cresippo L^ ; Bamb.; crisippo L^, H. — 27 di utinam M; divitiam v. — pacem (sc. in Chrysippum Atreumque et Thyestem) add. M. — par- tissint Ribbeckius; M; partissent cdd. — 29 in me Passerat.; alii; me in (in om. Hi) C, Bamb. — cf. Phaedr. III, S, 13: dulcemque in ambos cari- tatem partiens. — 30 Quadrigarius ; Qua in ras. L. — Annalium M; Annali cdd. — ni H^; G; Bamb. — ut puto m archetypo fuit VI. — is; i m. 2 add. in L. — Dasium Bothius; Decium Augustin. — neutrum nomen alienuni a rebu^ belli Punici secundi; cf. Petri comm. in h. l. — Decium si recte habet, Decius Magius vid. intellegendus ; qui Hannibalis iussu Garthaginem missus est, sed tempestate delatus Cyrenen ibique liberatus. — cf. Liv. XXIII, 10. — 31 cognovit pro agnovit. — patriae (ita lun.) veteris rec. M; patria eum rec. C; patriaeurecordavit Bamb. — illud recordavit pro recordatus est positum adstruit Nonius (patriae eum male v.). — 33 tu si conere Me; usi onere L, H^ Qiic usione recredo); Bamb.; usi honere H^; pr. Gs; usi honore ex corr. id. (honore, c supra o alterum scr., G sec. ed. Bas.). — avitum hunc M (avitnm Me; adhnc hunc Quicheratus)\ adhuic cdd. — pacientur Xj. — verba sunt Iliones ad Polymestorem de Polydoro, nepote Priami. — patientur; sc. Graeci, qui Polydorum ad necem efflagitabant. — 34 Praestolat H. — prestolaretur L; prestolatur rell. -- 35 praestolabo ed. Bas.; Bamb., ut vid. — ilieo cicant {sec. Flcckeisenum cicante) Bamb. — illi viU. adverb. loci. — ut opitulem Bothius curis alteris; opitium (opicium H^) C; optitum Bamb. — illi ut citanti opi sim crassa, ut solet, interpolatione cd. N. Fabri. — ego praestolabo ilU oscitans ante ostium? peringeniose Bothius ed. priore (inter- rogandi signum add. Bibbeckius). — 36 Luvius Bamb. — 37 Jmec quo pertineant prorsus incertum. — servos Scriver.; servis {potuit serveis) lun. — f. illud ser ex praecedente ter ortum et scribendum usque prestolaras. — praestolaras Bamb. — 2. 3 numeri trochaici. — caenam H. — menam C, Bamb.; maenam cdd. quidam ap. Gothofredum. — mena, «t murena. — ad Menam lun. 90 NONIVS MARCELLVS 476 M. RHETORiCASTi. Novius Asino: age nunc, quando retoricasti, responde quod t^ rogo. 5 TVTANT. Plautus in Mercatore: invoco v68, Lares viales, ut me Mne tutetis. Naevius Lycurgo: tu68 qui celsos t^rminos tutaut.. 10 Pomponius Parcis: n6n erat, qui c6rpu8 treraulum famula tutar^t, toga. Pacuvius Periboea: tu, mulier, tege te et tuta templo Liberi. PATITOR, pro patere. Plautus in Asinaria: 15 patitor tii item, cum ego te referiam. COPVLANTVR, pro copulant, passivum pro activo. Plautus in Aulularia: adeunt, consistunt, c6pulantur ddxteras. PRAESAGITVR, pro praesagit. Plautus Bacchidibus: 20 '6ccidi!' — 'animus iam stoc dicto pliis praesagitiir mali.' EXPALPABITVR, pro expalpabit, quod est extorquebit. Plautus in Vidularia: . servus a patre argentum expalpabitur. 4 Novius Asino || 6 V, 2, 23 || 9 Naevius Lycurgo || 11 Pomponius Parcis || 13 Pacuvius Periboea || 15 II, 2, 108 || 18 I, 2, 38 || 20 IV, 4, 28 || 22 Plautus Vidularia. 4 Rhetoricasti; Rhetoricasti pro rhetoricatus es add. lun.; om. pariter cum lemmatts nota cdd. — Asino lun. {cf. Indicem sub Novius); asinio cdd. — ita Fomponii fuit Asina. — 5 retoricasti H^ ; rethoricasti L^ ; rhetoricasti rell. — q. ret. ; i. e. quando multa profudisti rhetoris in modum verba. — 8 diales C, Bamb. — bene om. id. — tutetes Li. — bene iuvetis (uiuetis B Pl.) Camerar. — 9 Nevins H, Bamb. — Lecurgo L^; Licurgo Bamb. — 11 Parcis Bothius; partis cdd.; Patruo Bentin.; cf. 474 l. mirabis. — 12 qui Bibbeckius; Quicheratus; quid cdd.; quod non bene Ald. — famula nominativ. — 14 et f. delendum {praec. e, seq. t). — tota i^; H^; Bamb. — templo Alb. Langius; templa cdd. — 15. 16 f. Patito — patito. — Patitur L; H-^; P; Bamb. — patitur P. — tui item C, Bamb. — 17 cf. 479, 21 sq. ibique comm. — 20 praesagat L; H^ ; presagat Bamb. {idem et Presagitur et mox presagitur). — 21 cf. comm. Goetzii. — animis C, Bamb. — istoc cdd. Pl. — 22 ex- palpavit I/, , Bamb. ; expalpabitur pr. H. — quod est extorquebit del. Qui- cheratus, f. recte; quamquam potuere illa addi, quod rarissimum esset expalpandi verbiim. — Plaut.; cf. 104 l. expalpare. — 24 nunc servus cdd. 104; ubi nos: num. — ad Soterinem virginem a lenone redimendam haec posse pertinere statuit Winterus Pl. fab. deperditarum frgm. pg. 17; cf. tamen comm. in 332, 42. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 91 476. 477 M. 26 REDDIBO, pro reddam. Plautus in Casina: ruri r^ddibo. idem in Menaechmis: salvum tibi ita, -ut mihi dedisti, r^ddibo .... LVDIFICATA ERO hominem, pro hidificavero. Flautus Milite: 30 ni liidificata Idpide ero.t culpam omnem in me inp6nito, OSCVLAVi. Titinius ilarubra: + laudor quod osculavi privigna^ caput. EXPEDIBO, pro expediam. Plautus in Trueulento: || 1 ego ezpedibo: rem p^rdidi apud vos. Pacuvius Periboea: mane, ^xpedibo. fac mi contra qu6d rogo resp^ndeas. 5 MANDVCATVR, pro manducat. Pomponius Pappo agricola: nescioquis, molam quasi asinus, lirget uxor^m tuam: ita opertis oculis simitu manducatur ac molit. 25 I, 41 II 27 V, 7, 49 H 29 III, 3, 53 || 32 Titinius; cf. comm. 0 34 1, 2, 36 II 3 Pacuvius Periboea U 5 Pomponius Pappo agricola. 25 Reddibo; idem l 508. — 26 redibo i,. — 28 tibi, <m. ita, jff,. — tibi item vel item tibi cdd. Plaut. priore loco (post v. 102S, ubi versus 1037—1043 etiam habent). — 29. 30 hominem del. Lips. Antiq. Lect. IV, 20. — pro; ro Bamb., pr. L. — ludificavero Pl. ni add. Lips.; Mil. add. Me. — 30. 31 lepide ero vel lepidae pro {ab ero vel pro novi v. initium) cdd. P1.; lepido ero C; lapide ero Bamb. — non bene Ritschelius illud hominem, quod a N. potitis e v. priore Pl. adsumptum, hic repetit ita: ni ludificata ero homi- nem. multo enivi minus displicet iteratum lepide, in quo magna vis inest, licet iam vv. 51, 2 habeatur lepide, lepidius. — ni 1. ero lepide Brixius ed. pr.; ni ludificaro lepide numeris magis rotundis Ribbeckitis. — culpam omnem in med inponito (impunito) cdd. Pl.; culpam omnem in me inponit (imp. L,^, H) C; cnlpam in roe omnem inponi Bamb. — 32 Osculavit Ui. — ilarubra (ila f. m. 2 add. L) cdd.; Insubra Bibbeckius; Vlubrana Momsenus; Illecebra Bothius; Hilla rubra Quicheratus; puto Ilarula; i. e. Hilarula. — sane titulus fabulae vid. latere. — 33 novercae vid. esse verba. — ludor Bothius; cuius si recte habeat commentum, de vitrico potiwi cngitandum. — osculavi, supra os scr. b, G. — privignae ed. a. 1476; privigne C; provigne Bamb. — 34 idem l. 505. — Expedivo G. — l ego om. Bamb. — 2 aput vos Ambros. Pl.; om. B, C, D. — 3 peribo eama pr. i. — 4 post fac add. tum L, H.^, G, non Bamb. — expedibo actutum: ibi contra Gulielmius. — fac tu (ita Delrio) contra mihi Bibbeckius. — mihi cdd. — 5. 6 agricolanus (e supra u scr. m. 2) scio H. — molam quasi asinus, urget Luchsius (molam iam Bibbeckius in ed. priore, ubi male illud nescioquis elatum per ditrochaeum); ellam urget quasi asinus cdd. — 7 ita (om. HJ opertis oculis; cf. Appulei. Metamorphos. IX, 11. — simitu Bothius; simul cdd. — manducantur H^. — molit lun.; molet cdd. 92 NONIVS MARCELLVS 477 M. Lucilius Satyrarum lib. IIII: adsequitur neque opinantero, in caput insilit, ipsum conmanducatur totum. 10 idem lib. XIIII: num hilum quid satiat quod manducamur in ore? Afranius Fratriis: facile manducari quf potest. MiSERETVR, pro miseret. Turpilius Epiclero: 15 quom matris tum patris me miseretur magis. Pacuvius Atalanta: cepisti me istoc vdrbo, miseretiir tui. MVNERATVR, pro munerat. Turpilius Thrasyleone: dat liltro ac muneratur quod ab illo abstulit. 20 RIXAT, pro rixatur. Varro Armorum iudicio: illic vero hor- tari ut rixarent praeclari philosophi. — idem Serrano, TtsQl d6rmit alius. vigilant, clamant ni mirum, caldnt, rixant. idem de re rustica lib. I: ne familiae rixeut cum viciuis. 26 8 Lucilius 1. IV II 11 Lucilius L XIV || 13 Afranius Fratriis |1 15 Turpilius Epiclero || 17 Pacuvius Atalanta; cf. comm. || 19 Turpilius Thrasyleone || 21 Varro Armorum iudicio || 22 Varro Serrano || 25 I, 16, 1. 8 Lucil. ; cf. comm. in 81, 29. — 9 nec per interpol. 478 s. l. conmandu- catur. — 10 conmanducatum cdd. h. l. (concmanducatur J/, ,- conmanducan- dum pr. G; conmandatum Bamh). — 12 num hilum quid satiat M; cum illud qiiid faciat cdd. — post ras. in L. — 13 fratris cdd. — 14 f. qui (abl.) p.? — 15 Miseret (Misere H^) pro miseretur iJj/ Bamh. — 16 quom M (cum Bothius); quam cdd. — matris M^; Ald.; maris rell. — tum Bothius; tunc cdd. — quam matris nunc Ald. — ratris Bamh. — 17. 18 Atalanta: cepisti Me; at (ad L^; Bamh.) accepisti cdd. (cepisti pr. G. — in archetypo erat scriptum Atal.). — atat Gulielmius ; quod sicui placuerit in fine praecedentis versus collocandum. — istoc verbo Me (isto cum verbo ed. princ.)\ isto cum herbo (erbo H.^, G) cdd. — verba sunt Atalantae ad Parthenopaeum , qui ad mortem cum traheretur suspicionem matri percontanti movit de origine sua; cf. comm. in 85, 7. — nam ineptus fuit qui illud verbo referret ad sequentia. — 19 Muneratur pro munerat Bamh.; Paris. 7666; Munerat pro muneratur C {pr. munera, tum munerat L^). — trasyleone cdd. — 20 muneratur BotJiius; munerat cdd. — al illo G. — 21 Rixatur pro rixat Bamb. — illic vid. esse adverbium; f. illinc. — vero M; viro Bamb.; viros rell.; f. ultro. — ortari Bamb. — 22 pedari, tum preclari L; peclari Bamb. — filosofi L. — hortari (infinitiv. historicus) iungendum cum praeclari philosophi. — 22. 23 nBQi {nsQ Bamh.) aQ%r\qi(iiov {oiQxriQsuoiv H) C, Bamb. — 24 vigilant, clamant ni mirum M; nimirum vigilant (vigilat H^) clamant v. — cf. comm. in 137, 4. 5. — calant, m. 2 calaent H. — 25 de re rustica Lips.; Me; de rerum natura cdd. — II pr. H. — rixentur G, Bamb.; cdd. Varr.; corr. ed. princ. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 93 477. 478 M. ADIVTATVE, pro adiutat. Pacuvius Doloreste: illnm quaero qui adiutatur. Afranius Inimicis: hoc, obsecro, igitur agite et me adiutamini. 30 Lucilius lib. XXVII: n^c si paulo minus usnrast magna adiutatiis diu. PIGNERARETVR, pro pigneraret. M. Tullius de re publica lib. I: sed ut plurimas et maximas nostri animi, ingeni, consili 1 partis ipsa sibi || ad utilitatem suam pigneraretur. MVRMVRARI, pro murmurare. Varro [in] ^vqsv tj Xonag t6 n&fiK, TisQL ysyafirixotov : ita uti soliti eramus Romae in balneis, plodere coepimus et murmurari. — Quadrigarius Annalium lib. VIII: 5 eilico populus murmurari coepit. — Varro Papia papae, xsqI syxcofiiav : hoc Graecis renuntiato, ut facile intellegeres nos ab is amari, conmurmurantur avroC. — idem Virgula divina: praesertim cum ventrem meum coherceam nec murmurari patiar. EXCALCEATVR, pro excalceat. Varro Pseudulo Apolline, nsQl 26 Pacuvius Doloreste || 28 Afranius Inimicis; cf. comm. || 30 Luciliua 1. XXVII I) 32 I, 4, 8 II 2 Varro Evqfv r] Xonag to nafia jj 4 Quadrigarius Annal. VIII || 5 Varro Papia papae || 7 Varro Virgula divina || 9 Varro Pseudulo ApoIIine. 26 Duloreste cdd. pr. H^. — 27 /. adiutetur. — 28 Inimicis; amicis H,; ut dubius fiat fabulae huius titulus. — cf. tatnen 306, 28. — 29 obsecro is igitur Bamb. — 31 usurast M (usura est Corpetus); usuras (om. L^) et C, Bamb. — hoc f>'agmentum praemittendum ei quod legitur 275 s. l. conmodare, mutuari. — 33 ingenii cdd. — ingenii, consilio, supra o scr. i, Vatic. Cic; consilique coni. Halmius. — 1 ad cd. Vatic. Cic; id C, Bamb. — pignaretur Bamb. — 2 in secl. M. — heu (eu H^) renulo pasto (parto H^) poma C, Bamb.; cf. comm. in 399, 34. — nsQiv£va(ir]yioTCiiv i,; H^; G; nsQivscva^ri- ■Kotmv L^; H^; TcsQivBcaiirjKotcov Bamb. — cf. l. m. — 4 a plodere novum l. L. — cepimus L, G, non Bamb. — Annalium M; annali cdd. (Anna G sec ed. Bas.). — 5 eilico M; in eo (meo sine in Ho^; P) loco v. — 6 evK(Ofiicov L, G; BVKcofiiov H; svKOfiicav Bamb. — Grecis L, G, Bamb. — renunciato L^, G^. — hoc — renuntiato; ablativus absolutus. — ut — amari; haec suspensa a sequentibus. — intellelegeres L. — is; iis Quicheratus; his v. — 7 avtoC Oehlerus; autoi Bamb.; auto i L; auto {seq. i) H; G; avtm BibbecJcius. — avtoi si recte habeat, positum vid. pro avxoyLatoi , i. e. ultro. — 7. 8 praesertim; praeser Bamb. — patiar lun.; patiatnr cdd. — totum locum oliin trimetris iambicis discripseramus ita: praesertim cum ventrem meum coh^rceam | nec murmurari patiar. — probavit Quicheratus pg. 67S, ita quidem, ut ad emolliendos numeros bene reponeret praesertim ventrem cum meum. — sed ego hic ut alibi in saturis Menippeis restituendis secutus iam sum hanc viam, ne iambicos trochaicosve numeros, qui ultro plerumque oriuntur et in scriptis pedestribus latinis, in versus cogerem nisi indiciis locupletioribtts. — 9 Paeudulo; cf. comm. in 467 sq. l. vagas. 94 NONIVS MARCELLVS 478 M. Q^E&v dLa'yv(b6£(og: quod in eius dei templa calceati introeunt; nam 10 in oppido quoque est aedes Apollinis, adque ibi hercules, ut introeat, nemo se excalciatur. NVTRITVR et NVTRICATVR, pro nutrit et nutricat. Varro Testa- mento, tisqI dia&^^xrjg: e mea (piXotpd-ovCcc eos, quos Menippea haeresis nutricata est, tutores do * * * 16 qui rem Bomaiiam Latiumque augescere vultis. M. Tullius de deorum natura lib. II: omnium autem rerum, quae natura administrantur, seminator et sator et parens, ut ita dicam, atque educator et altor est mundus; omniaque, sicut membra et partis suas, nutricatur et continet. — Afranius Vopisco: 20 nam nutricatur * * * Vergilius Georg. lib. II: hoc pinguem et jpladtam paci nutritor olivam. 13 Varro Testamento I| 16 Ennius || 17 II, 34, 86 H 20 Afranius Vopisco 22 II, 425; qf. comm. 10 &£av IZ,. — 8iayvm6S(Oi BuecJielerus ; avayvoacscoc G; avaTrvcocfcoc L; avaxrjmcscoc Bamb.; avaTvcocfoc H. — quod in eius dei templa calceati iu- troeunt. apparet etiam in hac satura, ut in plurimis, quae ad antiquitates divinas vel humanas pertinerent traetata a Varrone. — eius dei (diei Bamb.)\ ApoUinis. — 11 in oppido; sc. Romae; uhi unum tum erat Apollinis templum. — qnoque M; quae v. — adque ibi hercules M; et L ex corr.; H^; G; Bamb.; set {praec. s) pr. L; sed H^; tum cdd.: quae ibi ad hercules (herculis L; H ex corr.; G; hercut Bamb.). — ibi fuere qui de Tibure accipiendum putarent. quod ineptum esse demonstrat illud ad Herculis. — hercules additum, quod res esset notissima cuique nemo posset contradicere. — 12 excalceatur Scal.; excalcietur C, Bamb. — 14 dta^S^/jxrjs; alias melius Sia&riv.wv. — «raO^r^c/jc L; pr. H; aia&r]CT]C H ex corr.; G; ld§ricrjc Bamb. — e mea philophtonia (sic) Me; sfisacpt.Xocp {ip Bamb.) &ovi,a C, Bamb. — /. e mea fpiXooxoqyia. — eos M; natos (praec. via) Bamb.; natis C; v.; quod siquis servatum voluerit, ita verba traicienda: natis tutores do, quos Menippea haeresis nutricata est. — illud e mea cpiXoq)9ovia iungendum cum tutores do intellexit Oehlerus. — Menippea Me (Menippi Popma; f. Menippei); menippe {post pe ras. L; mipse Bamb.) C, Bamb. — 15 heresis cdd. — est Gifanius; et cdd. — tutores do ; scil. ne molliore victu utantur quam ego in pueritia; ef. 108 l. ephippium. — post tutores do quaedam apparet hausta, ut puta: quod imitandum vobis sumite. — 16 cf. Enn. Ann. 477 sq. ibique comm. — lacium L^; quae pr. L. — augescere Porphyr. ad Hor. Sat. I, 2, 37; alciscere G , Bamb. — 17 naturalibus V Bamb. — 19 omniaquae C pr. H,^; Bamb. — 20 vobisco G. — 21 nam; num Hi- — nutricatur ed. princ; nutricator cdd. — cf. v. 23. — 22. 23 hic egregia usus sollertia Quicheratus intellexit interceptum Vergilii Georg. II, 425. nam et exemplo caret, sine hoc sit, lemma nutritur, neque indignum memoria a Prisciano pg. 827, ubi de eo quod est nutricor agit, post Ciceronis locum inde a verbo omniaque adferri Vergilii versum. — 23 oliva cdd. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 95 478. 479 M. Lucilius lib. XXX: 26 sei nutricatus sibi nunc caput opprimit ipse. VOLAM, pro velim. Lucilius lib. XXVIII: eidola atque atomus vincere Epicuri volam. Plautus in Asinaria: atque audiu etiam? :*^ ^ * 80 idem eadem: * * ♦ volam, quoniam fntus non licitiimst mihi. CONMANDVCATVR. Lucilius lib. IIII: II 1 adsequitur nec opinantem, in caput insilit, ipsum conmanducatur totum conplexu' comestque. idem lib. XV: vilicum Aristocratem, mediastrinum adque bubulcum 6 conmanducatus [nt] corrapit, ad incita adegit ESVBIBO, pro esuriam. Pomponius Augure: 'immo mane, non ^suribis diutius.' — 'quar^ roga.' Novius Mortis et vitae iudicio: ita v6bi8 otidsu' sum, mi alg^bo et mi esuribo? 10 FATISCVNTVR, pro fatiscunt. Accius Epinausimache: 24 Lucilius 1. XXX || 26 Lucilius 1. XXVIII H 28 I, 1, 96 || 30 I, 2, 26 B 32 Lucilius 1. IV II 3 Lucilius 1. XV || 6 Pomponius Augure || 8 Novius Mortis et vitae iudicio g 10 Accius Epinausimache. 25 sei M; sensu (supra u et infra ras. in L) C; sensi Bamh. — nutri- catus sibi Qi. e. in suos usus) nunc M; nitricatum (nutric. H) sane (sine G) C; nutricatum sine Bamb.; cf. variet. script. in Luc. XXX, 102. — caput; cf. Catull. 15, 16: ut nostrum insidiis caput lacessas. — 27 idola lun.; eidola Me; etdola cdd. — acomus L; H^; Bamb. — 29. BO. 31 audin; haud in H; G; audin an audim sit in Bamb. incertum. — ap. Pl. feruntur haec: 'atque audin etiam?' — 'ecce.' — 'siquid te volam.' — cf. comm. Goetzii. — 30. 31 et in eadem Me; qui utrumquc v. supplevit (posteriorem iam Ald., qui om. priorem). — meo loquar modo {ita Weisius; meo modo loquar cdd.) quae volam Pl. (meo modo quae volam loquar Hermannus). — quoniam; quo Bamb. — 32 Luc; cf. comm. in 81, 29. — 1 neque cdd. 477 s. l. man- ducatur. — 2 comm. G; commanducantur Bamb. — conplexu' M; con- plexum cdd. h. l.; conplexa (compl.) pg. Sl. — comestque om. cdd. hic. — 3 idem ; cf. comm. in 123, 25. — 4 meiastrinum h. l. L, G, Bamb. ; maiestrinum H^; maeiastrinum H^. — adque L^; atque rell. — bucolicum G^. — 5 ut corr. cdd. hoc l.; om. ut pg. 123. — 7 immo hic potius pyrrichiacum quam trochaicum. — diverbium disposuit M. — sctlicet prior persona, quae vellet percontari dlteram, abiturae huic promittit, si respondeat fore ut esurienti succurratur. — esurivis Bamb. — eroga Bothius. — 9 mihi utrobique cdd. — sum ut mihi algebo ut mihi cd. Palatin. — esuribo id.; ed. princ.; servibo C, Bamb. — mi alg. et mi esur. ; h. e. solus sive vestra ope destitutus algebo et eaoribo. — 10 Epinausimace cdd. 96 , NONIVS MARCELLVS 479 M. tamen haiit fatiscar quia tuam inplor^m fidem. Varro Antiquitatum Rerum humanarum lib. XIIII: alterei ita [altera] vulneribus fatiscuntur. — Pacuvius Doloreste: v^reor, sin umquam fatiscar facere quod quibo boni. CONSCREABOR. Plautus in Persa: 16 *set quia hic ansatus ambulat?' — 'magnifice conscreS,bor.' FRVTICARI, pro fruticare. Cicero ad Atticum lib. XV: excisa enim est arbor, non evulsa: itaque quam fruticetur vides. EXVGEBO. Plautus in Epidico: iam ego m^ convortam in iriidinem adque eorum ^xugebo sanguinem. 20 [COPVLANTVE, pro coniungunt. Plautus in Aulularia: adeunt, consistunt, copulantur corpora.] INVENIBO, pro inveniam. Pomponius Buccone adoptato: saepe ambit, invenibit saepe. POENIVNTVR. M. Tullius Tusculanarum lib. I: tenendum est 25 igitur nihil curandum esse post mortem, cum multi inimicos et mortuos puniuntur. 12 Varro Antiquitatum Rer. hum. XIV || 13 Pacuvius Doloreste || 15 II, 5, 7 II 17 XV, 4, 2 II 19 II, 2, 4 || 21 I, 2, 38 || 23 Pomponius Buccone adoptato|| 25 I, 44, 107. 11 cf. 307 l. fatiscere est aperiri. — aut cdd. 307; hic C; ut Bamb. — fatiscam cdd. hic. — 12 Antiquitatum Rerum humanarum M (antiquitatum humanarum v. d. ap. Quicheratum; Antiquitate rerum humanarum Quiche- ratus); antiquitate (antiquitatem pr. L) humana cdd. — f. Ant. vel Rer. hum.; cf. comm. in 418, 11. — 12. 13 alterei ita M; altera ita (ita et H^, G) altera. — de Guriatiis agitur. — Pacuvius cdd. 307 l. m.; Accius hic. — dolor iste L; duloreste H^; G ex corr.; itcm Bamh. — 14 cf. comm. in 307. — sin umquam M; si numquam cdd. hic; nisi nuncquam (num- quam) 307. — quodquod cdd. hic. — 15. 16 persas et L^; persa sed rell. — sed quis hic; sed quis hic Eitschelius, operarum puto errore; sed qui hic Guietus. et ita omnino scribendum , si hic pro adverbio accipi necesse sit. — ansatus Pl.; conatus (praec. c) cdd. — conscreabor; concreabo- in Ambros. comparuit Studemundio; constabor B, G; contestabor D; consecrabor Piu^. — 17 Fruticare L^. — 18 est enim Bamb. — fruticet' L. — 19 Pl.; cf 102 l. exorbebo ibique comm. — 20 iam atque ego H. — vortam (voriam L^) cdd. h. l. — erundinem idem; etiam 102 turbatum. — atque cdd. pr. L^. — eor' L; eorum etiam Pl. libri; horum cdd. 102. — exorbebo Non. 102. — 21. 22 haec videntur hic male repetita; cf. 476 l. copulantur. — ac Nonius certe debuit scribere: pro copulantur, quod est coniungunt. — coniunguntur L. — corpora; dexteras recte cdd. 476. — memoria lapsus est interpolator. — 23 pro veniam pr. L. — bucone G. — 24 sae G; sepe Bamb. — ambit Bothius; adnuit (annuit L^, H, G) cdd. — anquirit, numeris trochaicis, Quicheratus. — invenibit ed. a. 1471; invenit cdd. — sepae Bamb. sec. Beckerum. — 25 Poenitur Bamb. — M. TulL; cf. 471 l. Punitur. — 26 et, quod exquisitius, cdd. hic; etiam cum Cic. libris 471. — 27 poniuntur, supro o posito v, sed eraso, L. — poeniuntur vid. scripsisse Non., ut Cicero. t>E CONTRARITS GENERIBVS VERBORVM. Vll. 97 480 M. ' 1 SACRIFICANTVR, pro sacrificant, Varro || Antiquitatum Rerum divinarumlib.XIIII: biviris nuptis sacrificabantur in cubiculo viduae. — [sacrificari] Varro Manio: non maledicere, pedem in focum non inponere, sacrificari. — idem Cato vel de liberis educandis: cum 5 primo cibo et potione initiarent pueros, sacrificabantur ab edulibus Edusae, a potione Potinae nutricis. DISCREPVIT, pro discrepavit. Cicero de oratore lib. III: nihil sane ad rem pertinet, siqua in re discrepuit ab Antoni divisione. SPOLOR, pro spolio. Afranius Crimine: 10 qu68 inpune d^populatur, [et] d^spolatur d^decus. Quadrigarius Annalibus: ita per sexennium vagati Apuliam adque agrum Campanum, quod is per militem licebat, spolabantur. VERECVNDANTVR. M. Tullius in Ortensio: hi nostri amici verecundantur, capti splendore virtutis. 1 Varro Antiquitatum Rer. divin. XIV || 3 Varro Manio || 4 Varro Cato || 7 III, 30, 119 II 9 Afranius Crimine j! 11 Quadrigarius Annalibus || 13 M. Tullius Hortensio. 2 biviris Popma; viris L; viri rell. — cf. 79 l. biviras. — non bene Merkelius: viri nuptiis. — in oni. H^. — 3. 4 sacrificari del. Quicheratns. — Varro — sacrificari om. Bamb. — Varro {olim fuit idem); cf. pg. 543 l. patella. — nom m. G. — inponere (imp. L.^, H, G); ponere adnotavi e Lugd.; neque defectus mentio ulla addita. — quae si recte habent, apparet scriptorem huius praeter Bambergensem etiam alio subinde usum exempJari. — idem; cf. 108 l. Edusam cum comm. — libris if,. — 5 primo cibo; pro cibo cdd. 108; primoribus (primo ribus ed. Bas.) h. l. — et ; de cdd. h. l. — 5. 6 initiarent — potione in mrg. add. L. — ab idibus cdd. h. l. — edusae Bamh.; aedusae C. — cet. cf. 108. — a om. edd. hic. — Potinae om. id.; pontinae legitur 108. — nuti-ici cdd. loco utroque; nutricis (nominativ.) Biesius; nutrices Lips. — 8 sano L^. — discrepavit meliores cdd. Cic; Pideritus; puto, recte. — ac f. ap. Non. restituendum : Discrepavit pro discrepuit. cf. Gell: L, 7 , 20; qui testatur Ciceronis aetate illud explicuit vsitatius esse coepisse quam explicavit; quamquam hoc agnoscit ipse or. pro lege Manilia 11, 30. — cf. et Neuii gramm. lat. II, 478 sqq. — ab ationi L^. — 9 pro spolior L, H^, Bamb. — 10 et del. Bothius. — despolatur; despoliatur Bothius (dispoliatur ed. a. 1471)] dispolatur cdd. — dedecus; de homine dictum. — 11 Annalibus M; annali cdd. — f. Annalium I {seq. ita). — hene enim cum Bothio Petrus hoc frgm. ad Gallos qui intra annos a. Chr. 367 — 361 Apuliam et Campaniam sunt pervagati rettulit. — vagati; lugati L. — Apuliam lun.; am polam L, H; ampolam Bamb. (vagatiampolam); G. — atque cdd. pr. L^. — 12 quod positum pro quoad, quod coni. Petrus. — is M; his C, Bamb. — quod eius Palmer., f. recte. — spolabantur; spolia- bantur Petru^, cuius conferendus commentarius ; spolabatur Bamb.; expola- batur C (expoliabatur pr. H); exspoliabantur lun. — nulla prorsus fuit causa cur contemptis libris restitueretur Spolior, despoliatur, spoliabantur. — nam ita, subtracta i, et Accius dixit augura et Lucilius domina et Lucretius orundi, cum praecederet ubique liquida. — 13 Verecundantur H^ ; mrg. G; Verecundatur rell. — ortensio pr. L; hortensio rell. — f. nil vel hic. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvei.i.br. 7 98 NONIVS MARCELLVS 480 M. CONVERTITVE, pro convertit. Plautus in Amphitryone: 15 sed fugam in s6 tam^nt n^mo conv^rtitur. EVMINATVR. Varro Sexagesi: erras, inquid, Marce, accusans nos. ruminaris antiquitates. — idem Bimarco: Odyssiam euim Ho- meri ruminari incipis. PEECANT. Varro Eumenidibus: 'ego medicina a Serapi adiuter!' 20 cotidie precant. intellego recte scribtum esse Delphis: theo hera.+ MiRAS, pro miraris. Varro Eumenidibus: hospes. quid miras animot curare Serapim? quid? quasi non curat tantidemt Aristoteles.' 15 I, 1, 83 II 17 Varro Sexagesi || 18 Varro Bimarco || 20 Varro Eumeni- dibus II 22 Varro Eumenidibus. 16 ita Nonius; cdd. Pl.; in fugam sed (set aZ.) tamen nemo conv. bene Lindemannus ; sed fugam in sic tamen n. conv. non probabiliter Vssingius. — 17. 18 Ruminatur ed. princ; Ruminatum C, Bamb. — possis conicere Ruminat ; quod certe facillime potuit corrumpi, quia sequitur u. — sed frequen- tius fuisse videiur, licet et ipsum sit rarum admodum, ruminare. — cf. et pg. 18; 166 l. rumen; ruminari. — ruminare ipse Non. posuit pg. 18 l. m. — inquit cdd. pr. L. — merce G. — accusans Quicheratus ; accusare cdd. — ruminaris Ald.; criminaris C, Bamb. — ruminaris antiquitates; puto antiquitatem. — 18 idem; cf. 383 I. recipere, promittere; ubi locus longe plenior. — uimarco cdd. — Odyssiam; odissian cdd. rectius 383; hic odissiam C, Bamb. — 19 incipis cdd. 383; hic H^; incipes rell.; incipies ed. princ, quae omittit media inter accusare nos et ruminari. — 20 Precant Vahlenus (de mendo iam Popma suspicatus); ef. Prisc pg. 799; Precantur cdd. (Pre- cantor mrg. G). — ego e. q. s.; hospitis verba; cf. v. 23. — a Serapi (ita iam Turneb.) adiuter M; serapi {praec. a) utar (praec. api) cdd. — non placet propter ambiguum illud Serapi. — medicina Serapii (osQansiov Me in notis manuscriptis) Quicheratus. — 21 cottidie L; H; G^; non Bamb. — precant Vahlenus; precantur cdd. — preco ter {melius erat precant ter) Popma; precantor (debebat precanto) non bene Me. — scribtum L^; scriptum rell. — puto inscribtum. — delfis cdd. — theo (teo Bamb.) hera cdd. — ^Em r^^a (sc. cpsQs) Oehlerus; quod cum proxime absit a traditis, non tamen aptum huic loco; &sm dga lun., quod magis placet; nam aQcca&cci est vox media. — &sioav vel &smv squ Scal. — alii alia, pleraque inepte. — 23. 24 in his, quae minimo intervallo secuta sunt frgm. praecedens , multae tenebrae. plerique dioerbium putant inter aegrotum quendam vel, quod verius, Serapim deum et hospitem. sed vix potest . dubitari quin unus Serapis verba faciat. nam continuo secutus est v. 26. neque de Aristotele philosopho existimo cogitandum. nam pro hoc potius Platonem, qui longe maiore erat fama inter Bomanos, nominaturus fuit Varro. — porro olim nos animo hoc; Vahlenus animos. — sed quod sequitur tantidem pretii potius vocabulum corruptum facit probabile. — non placet nummo, quod vilissimam significat mercedem. f. magno vel nimio. — ceterum Aristoteles videtur fuisse medicus Varronis temporum iactatione potius quam meritis nobilis (Licinium Aristotelem quendam familiarem veterem memorat Cic. ad Fam. XIII, 52, non tamen ut dicat medieum). — sequ^ns v., ut puto, ita restituendus: tantidem (i. e. perinde magno pretio) quasi non curet Aristoteles; cdd.: quid (qui L^. — praecedit DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 99 480. 481 M. 25 idem eisdem: ant ambos mira aut noli mirare deum me. 1 NOLITOTE, pro nolite. Sisenna Hist. lib. III: || nolitote mirare, quam desperata voluntate ad unam belli faciendi viam ♦ ♦ * GLisciTVR, pro gliscit. Sempronius AsellioHistoriarum lib. Illl: ut maior invidia Lepido glisceretur. 5 IGNESCITVR, pro ignescit. Laberius Colace: figiira humana inimicit ardore ign^scitur. LVXVRIABAT, pro luxuriabatur. Tubero lib. XIIII Hist.: pars omnis+ luxuriabat. — Vergilius Georg. lib. III: luxuriatque toris animosum pectus. 10 FOCILANTVR. Varro de vita populi Romani lib. II: propter res secundas sublato metu non in commune spectant, sed suum quisque diversi conmodum focilantur. EMVNGERENT VR. ^ Varro Cato vel de liberis educandis: eam consecuti corporis siccitatem, ut neque expuerent neque emun- 15 gerentur. 25 Varro Euraenidibus || 1 Sisenna Hist. III || 3 Sempronius Asellio Hist. IV II 6 Laberius Colace || 7 Tubero Hist. XIV |I 8 III, 81 |1 10 Varro de* vita pop. Rom. II || 13 Varro Cato. quid) quasi noo curat (curet Turnebus) tantidem Aristoteles (Aristotheles pr. L; om. Bamh.). — quondam nos: quid quasi non curet tanti idem (tanti item Eibbeckms) Aristoteles. — 25 om. Bamb. — eiusdem L^; H; G. — cf. et comm. in v. seq. — 26 deum me Biesius; de me cdd. — seq. in C, Bamb.: de eodem; quo indicari dittographiam v. 25: idem eodem intellexit Boeperus. — nam et sic potuit scribi a Nonio. — mirare de eodem durissima elisione lun. — hoc dicit Serapis: noli mirari et me pecuniae studiosum, quando divina humanaque pulchris divitiis parent. — 1 haud inscite putat Quicheraius olim fuisse ap. Sis. miraie, illud Nolitote ab interpolatoribus additum; quamquam invenitur pg. 505 levima Nolito. — itaque reposui mirare, quod et Bamb. habet (mirari C). — 2 puto quod desp. — viam. hiat locus; potest addi adplicemus animum. — 3 cf. 22, 12. — 5 inimici; nimio Bothius. sed et humana displicet. puto hoc loco, ut pluries in hoc capite, arcJietypum labe quadam fuisse obscuratum. — f. figura immane vini ardore (vino meliore Gebhardus; in cd. Palatino dicitur esse nimo nelore) ignescitur. — 7. 8 Tuuero 2/,. — olim fuit Hist. lib. XIIII. — omnis; puto bonis. — Georg. lib. III Me; lib. II cdd. — 10. 11 Focillantur ed. a. 1471 (ita et infra); Focilatur cdd. — res add. Popma. — propter secunda Freinshemius. — commune lun.; communi cdd. — spectent H^. — sum L^; Bumb. — 12 diversio commodum Bamb. — focilatur cdd. — 13 Emungerentur; v. infra. — Varro; cf. 395 1. siccum, firmum ibique comm. — eam; eo cdd. l. utroque. — add. cdd. 395 se {pro sunt). — 14 ut habent cdd. 395, hic om. L, H, Gs, Bamb. — expuerent M; spuerent cdd. hic. — emungerentur. cum emungere intransitive positum haud facile inveniatur, et in l. Nonii et in verbis Varronis vid. legendum: emungerent. — cet. cf. Xenoph. Inst. Cyri I, 2, 16. 7* 100 NONIVS MARCELLVS 481 M. LIBERTATEM VTI, pro [uti] libertate. Titinius Quinto: item liti eum oportet libertatem, qui sapit. Novius Zona: adque facilitatem, video, haut uteris vulgariam. Lueilius Satyrarum lib. XIIII: 20 quem metuas saepe, interdum quem utare libenter. Sic POTIOK ILLAM REM, pro illa re [potior]. Terentius Adelphis: * * * mille potior gaiidia. Lucretius lib. III: 25 adde Heliconiadum comites, quornm unus Homerus sceptra potitus. Naevius Lycurgo: dic quo pacto eiim potiti sitis, pugnan an dolis? 16 Titinius Quinto |! 18 Novius Zona || 20 Lucilius 1. XIV || 22 (V, 4, 17; V, 4, 22; cf. comm.) H 24 com. incertus || 25 III, 1037 || 28 Naevius Lycurgo XIV. 16 quae secuntur usque ad finem capitis aliena ab hoc loco et ex nono, quo de numeris et casibus agitur, huc translata intellexere plerique. — om. ea Montepess.; valde manca exhibet ed. princ. — desunt complura et in ed. a. 1471 et sequentihus mque ad Ald. — ac monet Quicheratus verba versus 22: sic potior illam rem legi rursus pg. 501 s. l. nominativus pro genetivo post Terentii locum, ubi aperte hiat oratio. videtur igitur ibi haustum lemma: accusativus pro ablativo cum exemplis quibusdam. cf. comm. in hunc l. — quo ne transferremus quae secuntur ordinemque vulgatum perverteremus vel id obstitit, quod et alias in capite IX turbatum. — 16 uti om. P. — Quinto Quiche- ratus (in Quinto Me); lib. V cdd. — 17 ita Bothius. — ut eum oportet L^; uti cum portet Bamh. — cum numeri secundi pedis sint duriores et peccatum hic olim appareat, vid. scribendum: item utei oportet. — 18 Novius; cf. 488 l. vulgariam. — 19 atque cdd. pr. L^. — haut add. BihbecJcius; om. cdd. utrobi- que. — 20 Licilius H. — XV Lugd. — 21 sepae interdumque mutare Bamb. — 22 Hic G; Sic et cdd. 501. — potior secl. M. — 22-24 Terentius Adelphis (adelfis ij, H): mille potior om. Gr, Bamb. — iam pro eis quae v. 24 leguntur Quicheratus substituit haec (Adelph. V, 4, 17; 22): 'ille alter sine labore patria potitur commoda'; et in sequentibus: 'hic potitur gaudia'. — prohat - Bartelsius pg. 13 sq., neque ipse abnuerim, cum praesertim utroque exemplo et Arusianus et Priscianus utantur in re eadem (gr. lat. VII, 498; III, 333 sq.); cf. Bartelsium l. m. — attamen versum 24 ex primo verbo prioris exempli et duohus ultimis posterioris conflatum, ut Quicherato visum, omni caret pro- habilitate. — cumque verba illius nullam omnino vitii notam ostendant, potius cum Terentii versibus comici incerti apparet haustum nomen. — 26 IIII Bamh. — 26 helicaoniadum C, Bamb. — quorum munus L (sec. Zangem. quorum unus; m. 1 f. quorum unus); Hqo; Bamb. — omerus i^. — 27 esceptra L; Bamb.; escreptra H^; G. — potitur C; ponitur Bamb. (potius cdd. Lucr.). — 28 Nevius cdd. — 29 sitis add. Bibheckius. quod recipiendum duxi, quamquam neque opus est illo addito et integer scandi potest trimeter talis: dic quo pacto eum potiti, pugnan an dolis, quia haud dubie pertinent ad relationem de Baccho eiusque comitihus captis, quae trochaicis constaret septenariis. — pugnan' an Bothius; pugna an (pugnan H^) cdd. DE CONTRARIIS GENEEIBVS VERBORVM. VII. 101 481. 482 M. 30 Accius Phoenisis: natiis virtute sceptrum poteretur patris. Pacuvius Atalanta: refte, ut memoravi, is nunc regnum p6titur transmissii patris. Turpilius Liudia: 35 me vis potiri? fac, ego potiar quocl volo. 1 Sic et OPVS EST ILLAM REM, pro iUa re. || Plautus Cistellaria: malum aufer; bonum mihi opus est. et in Captivis: iam maritimi omnis milites opu' siint tibi. 5 Lucretius lib. 11: scire licet nil principiis opus esse colores. Sic et CALLET ILLAM REM, pro illa re. Pomponius Pictoribus: mirum ni haec Marsast: in colubras callet cantiunculam. Afranius Epistula: 10 quamquam istaec malitiosa non tam calleo, tamen n6n fefellit. 30 Accius Phoenissis || 32 Pacuvius Atalanta || 34 Turpilius Lindia || 1 Plautus Cistellaria; cf. comm. 1 3 I, 2, 61 || 5 II, 815 || 7 Pomponius Pictoribus|i 9 Afranius Epistula. 30 phenisis L^; foenisis Bamb.; fhenisis H^; femsis L^ ; H.^ ; Phenissis ed. Bas. — 31 virtute lun.; ut tute cdd. — uti tute {pro tuto) Bothitis (tnagis canorum erat quod Guieto placuit: ul tute natus); sc. ab insidiis vel mutuis vel aliorum. — sed magis placet inventum lunii. — verba puto esse Polynicis, a fratre expulsi et querentis quod aetate potius ac stemmate quam virtute commendati solerent in regna succe^ere. — screptrum G. — poteretur Guietus; Bothius; potiretur cdd. — 32 Athalanta cdd. — 33 verba Atalantae. — reite M; regi cdd.; Tegiae Bibbeckius. — memoravi, is Bothius; memo- rabis cdd. — is; aetate maximus ex fratribv^ lasi. — nunc regem Bamb. — patris; sc. Atalantae. — 34. 35 in cdd. leguntwr post 482, 6; huc revocavit Quicheratus. "* — Lymdiam, tum Lyndia L. — me; e JD,. — portiri Bamb.; pr. L. — potiar Ald.; qui primus hoc exemplum addidit; potior cdd. — quodquod H^. -- 1 Hic et G. — re; ille, m. 2 ire L; ille et Bamb. — 2 v. 538 Cistell. in loco manco reposuit haec Gulielmius; eumque secuti plurimi. — sed metricae rationes videntur obstare. nam haec, ut tradita sunt, bacchiacos referunt numeros: malum aufer. lonum mlhi opus est. — ibi autem sunt septenarii iambici. — 4 omnis (omnes cdd. Pl.) nominativ. — 6 nihil principiis cdd. Lucr.; nihil in principiis Non. — colore cdd. Lucr. — 7 Hic et G. — Pistoribus G^. — 8 post haec tres litterae rasae in H. — colubres Bamb. — cantiunculam Passerat.; canticulam L, H, Bamb.; canticulum G. — 9 Afr. Ep. om. Bamb. — aepistula L; epistola H. — 10 quanquam L^; Hqos. — ista haec L; istahaec cd. Bas.; istaec et Batnb. — 11 f. t. hau (haud Guietus). — fefellit Bothius; fefelli cdd.; tamen {eieWi BibbecJcius ; tamen non fefelli? Bothius. — caput hoc vid. collocandum post cap. X. 102 NONIVS MARCELLVS 482 M. vm. INCIPIT DE MVTATIS DECLINATIONIBVS. esgnu2zsfynbv2kn5pwsnt14n3y8q65 270578 270576 2026-06-11T13:13:45Z Saumache 27923 270578 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=Liber VII<br>De contrariis generibus verborum. }} {{Liber |Ante= Liber VI |AnteNomen= ../Liber VI |Post= Liber VIII |PostNomen= ../Liber VIII }} VII. INCIPIT 6 DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. AVCVPAVI, activum positum pro passivo. Titinius Veliterna: id ego aucupavi; plenas auris adfero. Plautus Truculento: l^pide ecastor aiicupavi adque 6 mea sent^ntia. 10 idem Menaechmis: huc concedamus; 6x insidiis aiicupa. Ennius Medea: fremitus verborum aures aucupant. Pacuvius Chryse: 15 incipio saxum temptans scandere vorticem in summutn, inde in omnis partis prospectum aiicupo. Accius Astyanacte: nunc in consilio id rdges Argivum aiicupant, id quadrunt. 20 7 Titinius Veliterna || 9 V, 72 || 11 IV, 1, 12 || 13 Ennius Medea || 15 Pacuvius Chryse || 18 Accius Astyanacte. 3 urbes L, G, Bamb.; etiam in H e supra bs m. 2 scriptum, sed idem erasum; urbs v. — illud urbes nominat. singul.; cf. comm. in 114, 1. — 4 Belicua pars operis Noniani multitudine fragmentorum aliunde non notorum vel pretiosissima. sed eadem interdum difficilior. — capitis huius prima pagina in archetypo situ videtur fuisse deformis. ex quo plures ortae corruptelae. — 10 aepastor Bamb. — atque cdd. pr. L^. — ex mea cdd. Pl. — lepide mecastor aucupabatque fere cdd. Pl. — 12 huc Pl.; ut cdd. — conconcedamus Bamb. — 13 media Bamb. — 14 fremitus M; cf. Sen. Hippolyt. 850; fructus cdd. — acicupant pr. L. — 15 cresae L^; Bamb.; crisae L^; crissae H^; crisse H^; Crysae ed. Bas. — 17 verticem H^, G. — 17 in summum, inde Me; in summis dein cdd. — in o. Lips. (in summum, dein in omnis); hominis C; hominibus Bamb. — partes cdd. — 18 Asteanacte L^; Bamb.; Astianacte L^, H. ~ 19 auriguum, g compuncto, G. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 73 •167 M. idem Medea: ^go me extollo in abietem, alte ex tuto prospectum aiScQpans. VAGAS, pro vagaris. Plautus in Milite: te adloqaor, viti probrique plenua 25 qui circum vicinos vagas. Serenus in Opusculis: rure puella vagat virido. Pacuvius Medo: *quid tandem? ubi east? quo receptast?' — 'exul incert^ vagat ' 30 Accius Baccheis: deinde omnis stirpe cum inclyta Cadmdide vagaut matronae, percitatae insania. Turpilius Leucadia: viiltu vecordl vagas. 35 Accius Tereo: f^minam nobilitas late ex stirpc praeclara ^vagat. 21 Accius Medea || 23 II, 5, 13 || 26 Serenus Opusculis |j 28 Pacuvius Medo II 30 Accius Bacchis || 33 Turpilius Leucadia | 35 Accius Tereo. 22 abiettem H^. — in abietem altam Bothius. — prospectum aucupans M (prospectum Gulielm.); prospectans aucupo cdd.; prospectum aucupo v. — 24. 25 te te G. — vitii cdd. — probarique L^; H^; propinque Palatini Pl. — plenos ij. — Plauti haec sunt: te adloquor, viti probrique plena, quae c. v. V. — 27 virido; non videtur alibi inveniri illud viridus. itaque dubito an reponendum sit viridi. — 29 qui tandem Bamb. — quo Me; quod cdd. — receptast BerglHus; receptat cdd. — exul a nonnullis ad priorem diverbii partem refertur. — incerte Bergkius; cf. 468, 1; Enn. Fab. v. 61; incerta {quod pro incerta via dictum putat Eibbeckius) cdd. — 30 Baccheis; Bacchis Ald.; ut puto, INon.; vaccheus L^; H^; Bamb.; vaccheis L^; vacceus 'iTj ; vacceus G^; vaceus G^. — 31 cf. Eu^ip. Bacch. 35 sqq. — omnis plural. — cum in ras. H^. — inclita Bamb. — Cadmeide Me; cadmide cdd. — Cadmeides Quicheratus. — 32—34 vagam L^. — percitatae insania e. q. s. ; ita M; cdd.: percitatae (percitate L, Bamb.) tumultu vecordi vagas in- sania (seqq. om. Bamb.) turpilius leucadia vultu vecordi vagas insauia. — add. L: turpilius leucadia vultu vecordi vagas; sed haec deleta. — turbatum olim in hoc lemmatc non modo librorum optimorum testimoniis declaratur, sed etiam ea re quod mancae sunt editiones Aldo priores quodque ab hoc exemplorum mediorum ordo mutatus liberius. — 36 feminam M; famam nam cdd. — illud evagat cum accusativo iunctum, ut apud Horatium IV, 15, 9 sq., utque aptid Sallustium, scriptorem vetustatis amantissimum, Hist. I, 87 ed. Kritz. egredi. — didt Accius maiorem esse famam quam pro femina. — f. tamen scribend.: famae enim (famae nam vitiose Grotius). — feminam. de Semela agi videtur. nam et studiosissimi Thraccs erant Bacchi et Bacchanalium tempore PhiJomelam a sorore receptam narrat Ov. Metam. VI, 587 sqq. — late Grot.; lata {seq. e) cdd. — tirpe G. — praeclarae vagat (om. L^) L^, H^, Gs. 74 NONIVS MARCELLVS 467. 468 M. idem Medea: vagant, pavore p^cuda in tumulia ddserunt. Ennius Heetoris lytris: constitit, cerno, Scamander; arbores vent6 vacant. 40 Paeuvius Periboea; tripliei pertimefactus || merore animi incerte errans vagat. 1 Varro Pseudolo Apolline, nsQl d^eav diayva^scog: ciim B^x pueri ^t pu^Uula^ p§,riter it^m s^x aut s^ptem sin vero quaet ciim coro pari vagarunt. idem Hercules tuam fidem: 5 per maritimas oras vagat. SVFFRAGANT, pTo suffragantur. Pomponius Macco praeterito: 37 Accius Medea || 39 Ennius Hectoris lytris || 41 Pacuvius Periboea || 2 Varro Pseudolo Apolline; cf. comm. || 6 Varro Hercules tuam fidem; cf. comm. || 7 Pomponius Macco praeterito. 37 idem {sic Ald.; item cdd.)\ cf. 159 l. pecua. — 39 Haectoris H; Bamb. — lystris L cx corr.; H; Gs; litris Bamh. — 40 cerno M; credo v. — cf. comm. in Ennii fab. 143; vitae Enn. pg. 265 sq. — arbores Bent.; arboris cdd. — 41. 1 Periboea: triplici. Periboeam triplici L^; Bamb.; Periboea in tripl. rell.; del. in Gifanius. — Periboea: multiplici Passerat. — 2 pseudulo L, H^, G; pseudo Bamh. — puto PseudopoUine (Pseudoapollo quidam ap. Turneh. VI, 9), ut alius liher Varronis inscriptus fuit: Pseud- aeneas; ah eodemque pseudotragoediae editae. codieum scriptura a mdla Plautinae fabulae rccordatione traxisse videtur origincm. — Serapim signi- ficari putat Buechehrus; ApolUncm Wsvdofiavtiv vel Ao^iav Oehlerus. — at tum erat potiiis ponendum: ApoUo Pseudulua. — de ApolUnis apud Ad- metum servitio cogitat Turnebus; quod sicui probetur, potius restituendum videri WsvSoSovXog 'AnoXXcov adicit Oehlerus. — sane propter paucitatem fragmentorum (duo extant, non phira) parum constat de argumento. — ipsius certe ApolUnis mentionem factam in hac satura demonstrat pg. 478 l. excal- ceatur. — Q^av H^ scc. Biesium; Bamh. — SiKyvaaBcos Buechelerus ; aiccrvoocscoc L, H, Bamb.; aiayvcocsac G; avayvcoascog Me; dvayvcoQiascog Turneb. IV, 8. — 3 puellulae Lachmann. Opusc, II, 69; qui et metrum agnovit; puellae edd. — 4 sin vero quae; in utroque Me; Lachm.; quae verba cum nu- meris satisfaciant, tamen quid significent obscurum. — iUud cum si verum est, et ipsum coniunctio, non praepositio. scd ne commate quidem post utroque posito sensus fit perspicuus. — totum lemma gravius fuisse adfectum in arche- typo iam supra memoravi. ita verha Varronis nemo praestet. sententiam puto hanc: aut septem indugressei compari coro vagarunt. — choro, H^. — vagrunt H^. — 5 hercles H^, G. quod nescio an sit memoria dignum. nam potuit titulo huius UbeUi finis trim. iambici vel tetram. trochaici eontineri, sicut compluries factum in Varronis saturis. — 6 per; pro Bamb. — oras Ald.; boras cdd. — 7 Suffragant pro add. lun.; apud quem sicut apud priores et Mercerum hic turbatum. — l. novi initium in cdd. v. 9. — Macco J?0it7wMS; mappo cdd. — Pappo Bentin. {qui iUud praeterito ad v. add. seq.)] at non est probabile ut Novii, ita Pomponii fuisse Pappum praeteritum; nisi f. et hic scribend. Novius; cf. 4, 25 sqq. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 75 468 M. populis voluntas ha^c est et vulgo datasrt prim6 subfragant, post refragabunt, scio. 10 Sisenna Historiarum lib. XXIII :+ multi populi, plurimae con- tiones dictaturam omnibus animis et studiis suffragaveruut. MERET, pro meretur. Plautus in Menaechmis; item huic ultro fit ut meret, potissimus nostrae domi ut eit. idem in eadem: 15 adibo atque hominem accipiam dictis quxbu' meret. Turpilius Philopatro: utinam possim txbi referre gratis, ut de in6 meres! idem Hetaera: mereto ut dilig&re. 20 AVSPiCAVi, pro auspicatus sum, Plautus in Persa: lucro faciendo ego aiispicavi. idem in Sticho: eam aiispicavi ego m re capitali mea? 10 Sisenna Hist. XXIII; cf. comm. || 12 II, 3, 8 || 14 V, 1, 7 || 16 Tnrpi- lius Philopatro |j 18 Turpilius Hetaera || 20 IV, 6, 7 |j 22 III, 2, 46. 8 populi Ald. — voluptas non bene, ut puto, lun. — et vulgo datas. apparet rursus in archetypo locum fuisse obscurum. videtur olim fuisse: popnlis voluntas haec est; id {vel ita) vulgo ratumst. — 9 primo subfragant, post refragabunt, scio. sic M; refragabunt (r capitali, per lemma, L, H; refragabant pr. Bamb.) pro (per Bamb.) subfragabnnt (sufir. L^, H, Bamb.; sufr. Gs) post scio cdd. — refragant primo, subfragabunt post scio Bothius; quod posset placere, nisi lemma supra restitutum adversaretur. — 10 Sisenna Historiarum {om. i,; histor L.^; hist. G, Bamb.) lib. XXIII C, Bamb. — etiam hic erratum. nam relicua Sisennae fragmenta quotquot afferuntur duode- cimi libri numerum non excedunt. — XXVI Vatic. 1557; XXII Vrbin. 307; Ottobon. 1725; Beg. 1817; XXIIII ed. princ; XII a. 1471; 76; 80; 98; Pius; f. recte; XIIII Bentin.; lun.; inde lib. IV coniecit Me^. — contiones Vrbin. 307; ed. princ; contionis C, Bamb.; nationes Petrus. — 11 dictaturam; sc. SuUae. — refrag. Vrbin. 307 aliique Bomani. — 13 huic ultro F, Z ap. Fl.; hinc ultro rell; hic ultro C; in cultro Bamb. — cf. Caesar. pg. 48; 19 sq.; qui recte dicit hunc locum videri olim graviorem traxisse corruptelam. — potis- simum B ap. Pl. — 14 in om. S,. — 16 aque X,. — quibus dictis elegantius cdd. Pl. — 16 filopatro cdd. — 17 possim ed. princ; possint cdd. — gratis M; gratias cdd. — gratiam, ut de me meres Bothius; gratias ut demeres Bibbeckius. — 18 hetera cdd. — 19 mereto M; meret merito C, Bamb. (plim supra merito illud meret adscriptum erat emendandi causa). — mereto merito ut diligare Buechelerus. — 22 f. Sticho; isticho L, H^, G, Bamb.; in sticho H^. — 23 eam auspicavi ego Acidalius; ea ego auspicavi auspicavi L, H; ea ego auspicavi ed. Bas.; cego (istichocego) auspicavi Bavib.; eam ego auspicavi ap. Pl. C, D; ea ego auspicavi (om. i quod sequitur) B; ego auspicabi Ambros. Pl. 76 NONIVS MARCELLVS 468. 469 M. Atta Lucubratione: cum primo fac luci hodie ut exornata sit 25 utque aiispicetis: cras est conmunis dies. Caecilius Plocio: 'insanum auspicium!' — ^haut aliter istrioniumst; aeque lit magistratus aiispicant cum publice.' Naevius Belli Poenici lib. ITII: 30 verum praetor adv^nit, aiispicat auspicium [prosperum]. DELVCTAVi, pro deluctatus sum. Plautus in Trinummo: cum hisce erumnis ddluctavi. idem in Vidularia: 36 quid multa verba? pliirimum luct§,vimus. Terentius Hecyra: dicitque sese illi &,nulum, dum luctat, detraxisse, || SCRVTO. Plautus in Aulularia: 1 postremo hunc iam perscrutavi. 24 Atta Lucubratione || 27 Caecilius Plocio || 30 Naev. Belli Poenici IV | 33 IV, 1, 20 II 35 Plautus Vidularia || 37 V, 3, 31 || 1 IV, 4, 30. 24 Atta Ald.; Acta cdd. — 26 fac add. M; cum primo 1. hocedie Bergkius. — 26 utque M; atque (adque L^) ut cdd.; atque Bothius. — 28 diverbium institui Bothium secutus; qui quidem cetera male. — auspicium G, Bamb.; hospitium L; 11. — haud (haut Bibbcckius) add. Spengel. — istrioniumst; histrionium est Guietus; Bothius; istrionum est G, Bamb. — istrionium; i. e. comicum. — 29 aeque M; atque (adque L,) v. — auspicant cum publice M; publice (publicae pr. L) cum auspicant cdd.; publice quando auspicant Bothius. — fuit qui coniceret cum publicitus auspicant, illo publi- citus etiam alibi in Plocio usus Caecilius; cf. pg. 513 l. publicitus. — apparet autem hic ut plurimum in fabulis latinis aruspicum augurumque rideri ludi- bria. — ceterum etiam hac in parte olim fuisse turbas demonstratur eo, quod 30—32 om. Bamb., quodque C post v. 32 exhibet iterum: Caecilius (Caelius (?) Plocio: ut magistratus publice cum auspicant (auspiciant pr. H). — 30 Nevius H. — libro tertio Ald.; qui primus hoc exemplum addidit. — 31 verum lun.; virum cdd. — advenit Merula; Me; adveniet cdd. — prosperum secl. lun. — sane tale genus additameniorum rarissimum in cdd. Nonii. itaque nescio an melius Spengelius , qui scribendum coniecit prosprum et ab hoc novum incipit versum. non licet propter r. m. scribi: vdrum | praetor advdnit. prosperum aiispicat auspicium; cf. libri de v. Saturnio pg. 62. — 33 pro luctatus sum Bamb. — 34 quibus aerumnis (erumnis) cdd. P/. — dum hisce Hermannus; f. quis cum. — deluctavit cdd. — 38 sese illi anulam cdd. interpol. Ter.; illis anulum sese C, Bamb.; sese anulum didigito Bemb.; quo demonstratur olim fuisse lectum dicitque se digito anulum vel dicitque digito se anuluni. — 1 Scuto Bamb.; Scroto H^. — Pl. ; cf. 317, 31. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM VII. 77 469 M. AVGVRO. Accius Oenomao: ' adque ea coniectura auguro. 5 idem Amphitryone: 81 sati' recte haut vana ratione augurem .... Ennius Melanippa: certatio hic est niilla, quin monstrum siet: hoc ^go tibi dico ^t coniectura augnro. 10 PacQvius Chryse: propemodum animus coniectura de ^rrore eius augurat. Cicero ad Calvum: praesentit animus et augurat quodammodo, quae futura sit suavitas. — Vergilius lib. VII: hunc illum poscere fata 16 et reor et siquid veri mens augurat opto. M. Tullius de re publica lib. IIII: cui quidem utinam vere, fideliter abundiente+ auguraverim! ADSENSIT, pro adsensm est; [et] activum positum pro passivo. Accius Neoptolemo: 20 ubi nil contra orationem aequam habuit, adsensit silens. idem Erigona: adsentio: age nunc [tuj tuam progeniera ede ordine. 3 Accius Oenomao || 5 Accius Amphitryone || 7 Ennius Melanippa || 10 Pacuvius Chryse H 12 Cicero ad Calvum || 13 Aen. VII, 272 || 16 M. Tullius de re publ. IV || 19 Accius Neoplolemo || 21 Accius Erigona. 3 nuHum l. in L. — Augurio Bamb. — Oenemao Bamb.; etiam in L e scr. supra o. — 4 atque cdd. pr. Ly. — ea accusat. — 6 h. v. M; aut vera (ver L^; Bamh.) cdd. — augurem pr. H; P; ed. princ; augurer rell.; auguret ed. a. 1471; augurent a. 1476. — si r^cte satis aut v^ra ratione aiigurent Vossiu^. — 7 Menalippo L^, H, G, Bamb.; Melanippo /y, ; corr. Columna. — 8 cer- tatio Passerat.; certo cdd. — nullum H^, G; non Bamb. — 9 hoc supra add. L. — 10 Chrysae cdd. — 11 eius Ald.; etius C, Bamb.; quod olim eiius fuisse putat Bibbeckius. sed cf. v. 20 etquam pro aequam. — 13 Verg.; cf. 358 l. optare. — IG. 17 vere fideliter supra add. in L. — abudieote pr. L. — abunde ante male lun.; quidem certe Me; Madvigius Advers. II, 245. — sed ne hoc quidem bene liabet: utinam fideliter auguraverim! ex- pectes: vere perinde ut fideliter. — 18 Adsensit — passivo. ita M; Adsensit (Assensit L.^, H; Adsentit Bamb.) est et passivum (pasissivum pr. H) cdd. — 19 Actius Bamb. — 20 nihil cdd. — orationem Passerat.; rationem cdd. — illud nihil ubicumque occurrit apud scaenicos antiquiores, fraudis est suspectum. itaque recipiendam duxi coniecturam Passeratii. — aequam Fruterius; etquam (-a in ras. H^) cdd. — f. ubi nil contra rationem atque aequom habuit; cf. quod in Enn. Hectoris lytris 399 s. l. spernere legitur: ius adque aecum. — adsentit Bamb. — siliens pr. H. — 21 id est Bamb. — 22 tu om. ed. a. 1471. — ede Me; et cdd. — fuit qui coniceret ex. 78 NONIVS MARCELLVS 469. 470 M. Pomponius Sponsa Pappi: p61 magi' curabo, ubi cognorint, 6mnis una ads^ntiant. CVNCTANT, pro cunctantur. Accius Alphesiboea: 25 ita t^rrita membra animo aegroto cunctant subferre lab6rem. Ennius Ambracia: bene mones tute, ipse cunctas . . vide fort^m virum! idem Hectoris lytris: 30 qui cupiant dare arma Achilli, ut [ipse] cunctent? ACCINGE, pro accingere. Pomponius Maccis geminis: iam 6go inibi adero: dum dgo revortor, age, anus, accinge ad raolas. CONTEMPLA. Accius Philocteta: cont^mpla hanc sedem, in qua dgo novem hiemes sfi-xo stratus p^rtuli. 35 Naevius Danae: cont^mplo II placide f6rmam et faciem virginis. 1 Titinius Fullonibus: aspdcta formam adque 6s contemplat6 meum. Ennius Medea: asta adque Athenas, &.nticum opulentum 6ppidum, 6 cont^mpla. 23 PomponiuB Sponsa Pappi || 25 Accius Alphesiboea || 28 Ennius Am- bracia || 30 Ennius Hectoris lytris || 32 Pomponius Maccis geminis || 34 Accius Philocteta || 36 Naevius Danae 1 1| 2 Titinius FuUonibus || 4 Ennius Medea. 23 Pomponius; cf. 275 l. cognoscere est audire; ubi omissa huius loci mentio. — Papi G. — 24 curabo om. h. l. cdd. — idem habent cognorit. — omnes legitur pg. 275. — 26 pro cunctur H^. — Alpesiboea Bamb.; pr. L. — 27 sufferre L^; item H. — 28 anbrachia C, Bamb. — 29 cunctas Bothius; cunctato L, H^; cuncto H^, G, Bamb. — en vide nos in ed. Ennii. — sed potuit et hauriri ut puta multum, quod ad priora referretur, si illud vide corriperet ultimam; ut plerumque fit apud vetustissimos. — 30 Haectoris H, Bamb. — lystris H^. — 31 ipse del. Bibbeckius; cf. v. 29; ipsi lun. — cunctet H^. — 32 macchis C; machis Bamb. — 33 inibi Lips.; mihi cdd. — adere, sed corr., H. — revertor Bamb. — amus Bamb. — accinge ed. princ; accingere, sed re punctis notato, Gs; accingere L, H, Bamh. — 34 filocteta cdd. — 35 navem L^, H, G, Bamb. — heimes, supra he scr. i, Bamb. sec. Beckerum. — saxo Bamb.; v.; taxo G. — 36 Nevius H, Bamb. — danea L, Bamb.; danaea m. 2 danae {pro ae caudatum e) Hs; danea P; Dane Gs. — 1 verba lovis de Danae conspecta Mercurio referentis. — contempla Bibbeckius; quod propter illud placide non videtur posse sat probari. — 2 fulloni L, H^, Bamb. — 3 atque cdd. pr. L^. — contemplato Bothius; Hermannus; contempla L; H; Bamb.; contemplo G. — aspecta formam meam (vel hanc) atque os contempla meum idem Hermannus. — • 5 astum Spanhemii cd. ap. Osann. Anal. crit. pg. 119; astu non bene Gifanius, alii. — atque (atque atque Bamb.) cdd. pr. L^. — anticum Mothius; Gs; DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 79 470 M. Plautus Asiuaria: meum caput cont^mples. ALTERCATA ES, octivum, non passivum. Pacuvius Iliona: 10 'cur illa, quae tu hic mecum altercata's?' — Hace!' ARBITRABVNT. Plautus in Sticho : probioies vero arbitrabunt, si probis narraveris. AMPLEXA, pro amplexare. Accius Alcimeone: postremo amplexa fructum, qnem di dant, cape. 15 [amplexari, pro amplecti. Cicero Academicorum lib. I: quas mirifice Plato erat amplexatus.] Cicero de oratore lib. III: nec voluptatem tuentur, quam amplexare poscunt. CRIMINAT. Ennius Satyrarum lib. III: 20 nam is n6n ben vult tibi, qui me falso crfminat aput te. DiGNAVi, pro dignatus sum vel dignum duxi. Accius Meleagro: r^manet gloria apud me; exuvias dignavi Atalanta^ dare. Pacuvius Hermiona: 25 cum neque me aspicere aequales dignar^nt meae. 7 III, 1, .35 II 9 Pacuvius Iliona 1 11 I, 2, 87 || 13 Accius Alcmeone B 15 I, 9, 33 II 17 III, 17, 62 || 19 Ennins Satyrarum lib. III jj 22 Accius Meleagro H 24 Pacuvius Hermiona. antieum L; H^; G sec. ed. Bas.; Batnb.; antaeum Hs^; antiquum ed. princ. — opulenteum L, Bamb. — 7 Plaut; cf. Gell. XVIII, 12, 1. — S capud P, — 9 es M; est v. — activum, non add. M. — 10 cur illa qnae tu hic mecum (ita ed. a. 1471)- sic pulchre Duentzerus; cur illaquetur (inlaquetur Jrj,- Bamb.; illaqueetur H^; inlaqueetnr ed. Bas.) hic meum cdd. — alter- cata's M ; altercas v. — 'cur inlaqueetur (inlacuetur Bibbeckius) hic?' — 'mecum altercas? tace!' Bothius. — 11. 12 Plautus — arbitrabunt om. Bamb. — stico pr. Gs. — vero; credo cdd. Pl. — 13 alcimeone pr. H; alomeone X,,- solomeone Baiub.; alcmeone L^; H ex corr.; G. — 14 postremo; t. e. ultimum. — illud amplexa recte participium dicit esse Bothius. — fructum; i. e. eventum. — dit L^; du Bamb.; dii rell. — 15. 16 quae his vv. continentur , aliena prorsus, primus add. Quicheratus. non extant in L, G. — in H, Bamb. haec: Cicero Academicorum lib. I quaa mirifice (murifice H) Plato (Plauto Bamb.) erat amijlexari {add. Bamb.: pro am- plecti). — erat amplexatus Cic. — verba araplexari pro amplecti post v. 14 hab. ed. a. 1480. — 17 IIII pr. H. — 18 amplexare H^; Non.; amplexari rell. cum cdd. Cic. — poscunt M; possunt C, Bamb.; volunt cdd. Cic. — 19 IIII jHj/ G. — 20 cf. vit. Ennii pg. 109. — is ed. princ; iis cdd. — ben scripsi; ne duo anapaesti continuarentur ; bene v. — tibi (ibi L^; H^; Bamb.y, f. ti. — qui f. cr. om. Bamb. — me add. Quicheratus. — 21 apud cdd. pr. L^. — 22 Dignavi; Digna i/j. — dign. duxi add. N., quia dign. sum et passive dicitur; cf. 2S6, 28. — 23 Athalante (Athalantae ed. Bas.) cdd. — 24 Hermione L^. — 26 illud neque positum pro ne quidem demon- 80 NONIVS MA.RCELLVS 470. 471 M. MiSERARENT, pro miserarentur. Accius Athamante: adque ita de illis mdrui, ut iure haec numquam miserar^nt mala. LARGI, pro largire. Lucilius lib. XIIII: quod yiscus? dederas tu quidem hoc est viscera largi.t Accius Diomede: 30 benigne ei pro benficio largi adque ampliter. Cato de lege Baebia: pecuniam inlargibo tibi. INTVI et CONTVI, pro intueri et contueri. Turpilius Pedio: tamen 6culi ex longa intdrcapidine ^dpetunt cupide intui. Pomponius Maccis geminis: 36 incepi contui: conspicio c61eatam ciispidem. PROFICISCERET, pro proficisceretur. Turpilius Hetaera: « hortatur hominem, qu&,m primum || proficisceret. 1 SORTIRENT, pro sortirentur ♦ * * Varro Rerum humanarum lib. XX: cum venerint censores, inter se sortiant. [moderant, pro moderantur. Pacuvius Periboea: neque tuiim te ingenium m6derat neque fratdrnum ira exiliiSm levat?] 6 [sortivnt] Ennius Cresphonte: an fnter sese s6rlinnt urbem ^dque agros? 26 Accius Athamante || 28 Lucilius 1. XIV || 30 Accius Diomede || 32 Cato de Lege Baebia || 33 Turpilius Pedio || 35 Pomponius Maccis gerainis || 37 Turpilius Hetaera || 2 Varro Kerum hum. XX || 4 Pacuvius Periboea || 6 Ennius Cresphonte. strari non potest. — aspicere ed. a. 1476; inspicere Serv. Baniel. ad Aen. XI, 169; aspiceret C, Bamb. — 26 pro miserentur G. — Athanante Bamh. — 27 atque cdd. pr. /jj. — 28 Luc; cf. 184 l. viscus, ubi diverbium habetur duorum versuum, ibique comm. — vid. a Lucilio venisse large adverbium. — 30 Accius; cf. 511 l. ampliter. — 31 ei Gulielmius; et cdd. — beneficio idem. — aque cdd. h. l.; atque (adque) pg. 511. — 32 de add. M. — inlargibo Ald.; inlargivo (mlargivo G-^ sec. lordanum) cdd.; largibo lordanus. — 33 et add. M; contueri add. Quicheratus. — 34 cf. 522 l. diem. — oculi ex BibbecTcius (oculi Gulielm.); oculis cdd.; quod pro nominativo erat accipiendum, nisi prae- positione addita vix posset careri. — intercapedine L, G, Bamh. — 35 Macchis C; Machis Bamb. — 36 incepi Ald.; incoepi cdd.; f. ut coepi. — 37 pro om. pr. L; H^. — hethera C; ethera Bamb. — 1 proficeret Bamh. — ut pr. Bothius. — 2 aut Sortiant pro sortiantur scribendum aut post sortirent ponendum lacunae signum. — 3 convenerunt edd. veteres. — cum venerint; sc. praetores tribunique plebei quique in consilium vocati sunt; cf. Varro de l. L. VI, 87 cum comm. Spengelii {ibi in superiorihus videtur scrihendum unguontur). — f. etiam hic restituendum quod l. m. legitur venerunt — sortiunt (sortiunt iam Odofredus Mueller). — 4. 6 haec per errorem huc illata e 472 , 17 sqq.; ubi vide comm. — 6 moderant Bamb. — frater non cdd. h. l. — ex ira cd. lun. — vetat cdd. — 6 Sortiunt del. Quicheratus. — Cresfonte cdd. — 7 an; avi Bibheckius. — cf. comm. in Ennii fah. v. 335. — se cdd.; corr. Vossius. — atque cdd. pr. L^. DE CONTRARTIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 81 471 M. POLLiCEEES, pro pollicereris. Varro 'Avd-gojtoTtdXst, nsQl yEvsd-haxflg [nam in omnibus legi IIOAinEKAO]: vjtSQ^azov^ ne 10 dares, ne polliceres quid daturum [est]. POPVLAT activum est et passivum popvlatvb. Vergilius Georgicon lib. I: populatque ingentem farris acervnm curculio. 16 Caecilius Asoto: iamdudum depopulat macellum Ennius Ambracia: agros audaces populant servi domini dominorum. 20 Quadrigarius: agrum Nolanum populare coeperunt. — Accius Astyanacte: qui nostra per vim patria populavit bona. Sisenna Hisi lib. IIII: protinus agros populabundus ad Nu- ceriam convertit. 25 PVNITVR aliquem, pro punit. M. Tullius de officiis lib. I: neque ad eius qui punitur aliquem ant verbis fatigat, sed ad rei 8 Varro 'AvQ^qanonvXsi || 12 I, 185 H 15 Caecilius Asoto || 17 Ennius Ambracia || 20 Quadrigarius 0 Accius Astyanacte || 23 Sisenna Hist. IV || 26 I, 25, 88. 8 PoUiceres ed. a. 1471; Pollicere cdd. — pollicereris Pius; polliceris cdd. — PoUicere pro poUiceri Me. — Anthropopoli lun.; anoputio noXi {noai L^; H post ras.; G; noaai pr. II) C, Bamb. — 9 nsQi y£vs9XiaKJJg lun.; nsx (iTfx Bamh.) XsvstXtayiriC {ita L^; asvsaiayiTjc. G; asvssXiaxriC L^; item H^; avssaianrjc H^; Xsvs sXiXyiric Bamb.) C, Bamb. — illa nam — vnsQ§azov {vnsQ^. recte exclusit Biesius) a correctore archetypi, qui codices plures adhibuisset, addita in ipsa verba Nonii irrepsisse pulchre intellexit Rothius. — noams-Kao: vnsQ§atov\ noamsnaovnsQ^axov H^; G; noamsnao- vnsQUtov ij ; noainsytaovcnsQ§aitov L.^; H^; noXiitsyiXovcnsQpXitov Bamb. — illud vnsQ^atov quomodo explicandum sit non comparet. nam in sequen- tibus figura talis nuUa. — illud enim non credo , ita esse scribendum: ne dares, ne polliceres quid datum {sc. permissum) est, ut verba datum est in fine potius quam in principio collocata figura significentur hyperbati. — videntur potius ante vnsQ§atov complura hausta. — daturum, om. est, cd. N. Fabri; datum est {seq. est) C, Bamb. — 11 activum add. M. — passivum; sc. auctoritate veterum. — 15 Asato Bamb. — 17 Ambrachia H. — 19 populant M; depopulant cdd. ; cf. v. 16. — domini dominorum M; domi- norum dominis cdd.; cf. comm. in Ennii Sat. v. 33 sq. — 20 coperunt G; ceperunt Bamb. — 21 Astianacte H, Bamb.; Astyaanacte L. — 22 nostram G. — 23 populabundus Floi-ent.; Pius; populabundos C, Bamb. — agros populabundus. similimum exemplum ex eodem libro adfert Gellius XI, 15: populabundus agros ad oppidum pervenit. — Nuceriam Gifan.; Numeriam cdd. — 26 II H^; G. — 26 puniet (punit) cdd. Baiteri. — aut om. G, Bamb. — ante verbis facile potuit hauriri vel. — ueb Bamb. sec. Beckerum. — fatigat; castigat melius cdd. Cic.; cet. cf. comm. Baiteri. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvbllbr. 6 82 NONIVS MARCELLVS 471. 472 M. publicae utilitatem referri. — et Tusculanarum lib. I: quom multi inimicos etiam mortuos puniuntur. RVMINAT. Vergilius in Bucolicis: ilice sub nigra pallentis ruminat herbas. 30 FABRICANTVR. M. Tullius de officiis lib. I: ut enim pictores et i qui signa fabricantur. Plautus Asinaria: fabricare quidvis, quidvis conminiscere. || Cicero de oratore lib. III : Capitoli fastigium illud et ceterarum l aedium non venustas, sed necessitas ipsa fabricata est. PALPATVR. Lucilius Hb. XXVIIII: hic me ubi vidit, siibblanditur, palpatur, capiit scabit.t LVCTANT, pro luctantur. Ennius lib. VIIII: 5 virei validis cum viribu' luctant. BELLANTVR, pro bellant. Vergilius lib. XI: et pictis bellantur Amazones armis. PARTIRET, pro partiretur. Lucilius lib. XXVIIII: quid? qu^s partiret r^s pro doctrinfi, boni? 10 Plautus in Asinaria: hanc quidem, quam nanctus, praedam pdriter cum illis p§,rtiam. INPERTIT. Lucilius Hb. XXVII: sospita, inperti salutem plurimam et plenissimam! 27 I, 44, 107 II 29 VI, 54 || 31 I, 41, 147 || 32 T, 1, 89 || 1 III, 46, 180 || 3 LuciliuB 1. XXIX || 5 Ennius I. VIIIl || 7 XI, 660 U 9 Lucilius l. XXIX 1| 11 II, 2, 5 II 13 Lucilius 1. XXVII. 27 et Tusc; cf. 479 l. poeniuntur. — quom; quo (seg. m) cdd. h. l.; quum Me; cum id. 479; libri Ciceronis. — 28 poeniuntur, paeniuntur, poeniantur cdd. Gic. — 29 Bucolicon L, M^. — 30 nigram pr. L. — herbis JJj. — 31 pictoris cdd. — 32 i; ii ?;. ap. Cic; hi G, Bamb. — 33 quidvis alterum ex Pl. add. Me. — 1 IIII Bamb. — fastidium L^. — 2 edium L. — 3 Luc; cf. Fest. pg. 210 s. l. pedes: Lucilius 'ubi me vidit, caput scabit, pedes legit.' — 4 ubi om. Bamb. — vidit Fest.; videt cdd. — palpatur, caput scabit. — haec et molossico verbo post thesin posito et iambicis in fine admissis asperiora quin gravius sint interpolata vix dubito. — cet. cf. comm. in Luc. XXIX, 75. — 6 virei; viri ed. princ; viri a G; varia Bamb. — cum add. I. Dousa. — 7 X cdd. — 8 Amadiones L^; Bamb.; cf. 272, 26 ibique comm. — 9 idem l. 475, 20. — XXVIII E^; P: — 10 res M; ipse cdd. — pro; per Bamb. — bona Lugd. — sensus ut puto hic: quid? quas res inpertiretur pro doctrina summi boni? — 12 quidem, quam; quidem hanc L^. — nactus L ex corr., H, G, Bamb.; cdd. Pl. — nanctus pro nanctus sum. — pariter om. cdd. — 13 /". Inperti. — Luc; cf. Luc XXVII, 1; 2. — 14 sospita, inperti Lachmannus; sospitat inpertit (imp. L^, H) cdd. — plurimam et plenissimam ed. a. 1471; plurima et plenissima cdd. — olim nos salute et (salute Lachmannus) plurima et plenissima. sed in primo l. XX VII DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 83 472. 473 M. . 15 COHORTARENT. Quadrigarius Annalium lib. V: et dicerent castra capta esse adque eos cohortarent uti maturarent. MODERANT, pro moderantur. Accius Epigonis: viden lit te inpietas stimulat nec moderat metus? PacQvius Periboea: 20 neque tuum te ingenium m6derat neque frat^rnum ira exilium levat? MiSERESCiMVS. Vergilius Aen. lib. II: his lacrimis vitam damus et miserescimus ultro. Ennius Hectoris lytris: pdr vos et vostriSm ducum 25 imperium et fiddm Myrmidonum, vigiles, conmiserescite ! PROELIANT. Ennius Achille: [inta] mortales inter s^se pugnant, pro(51iant. CONPLECTiTE. Pomponius Fullonibus: 'quin drgo, quando c6nvenit, conplectite.' — 1 'mi II fr&ter, salveto!' — '6 soror salv^ mea!' EXPERGISCERET, pro expergisceretur. Pomponius Agamemnone subposito: nequis miretur, ciir tam clare tonuerit, 5 ut, siquis dormitaret, expergisceret. 15 Quadrigarius Annal. V |] 17 Accius Epigonis || 19 Pacuvins Periboeajj 21 II, 145 Ij 23 Ennius Hectoris lytris || 26 Ennius Achille jj 28 Pomponius Fullonibus || 2 Pomponius Agamemnonc subposito. fragniento, quod quin haud longc afuerit ab hoc versu dtibitari neguit, illtid salutem inpertit non videtur posse mutari. cf. comm. in 308 l. fingere, con- ponero. — 15 quadraginarius G^. — V; libro VI coll. Liv. XXVI, 6 pro- bahiliter tribuit Petrus; cuius adeundus commcntarius. — dicereni X,. — 16 capta Me; facta cdd. — atque cdd. pr. L^. — eos M; os G {praec. e); hos L, H, Bamb. — maturarent. recte si iudicatum de hoc fragmento a Petro, videtur olim fuisse uti maturarent fugam. cf. Aen. I, 137. — 17 ephigonis cdd. — 18 vident Bamb. — 19 Pacuv.; cf. 336; 471 l. levare — relevare; moderant cnm comm. — 20 ira (irae Lugd.); cf. comm. in 336 , 26. — 21 Miserescimus M; Conmiserescimua (Comm. L.^, U, Bamb.; Conmiscere scimus X,) cdd. — 23 ectoris L; H^; haectori Bamh. — lydtris L; H; Gs; listris Bamb. — 24 verba Priami. — per vos Palmer.; ser vos (sic) C; uservos Bamb. — vostrum; uTGni Bamb. — ducum add. M. — 26 Achille Aristarchi male Ald. — 27 inta (ita H, sed it m. 2 post ras.) del. Duentzerus; ita et ed. princ; interea post Klussmannum Lachmannus Comm. Lucr. pg. 80. — 29 convenit praesens. — 1 mi cd. a. 1471; mihi cdd. — salveto. 0 M; salve o (salveo L^) cdd. — soror Bamb.; soro C. — ef. Pl. Poenul. V, 2, 116: 'mi patrue salve.' — 'et tu salveto {ita Camerarius; salve cdd.), Agorastocles.' — 2 pro sperg. G. — 4 miretur ed. a. 1471; miraretur cdd. — cur M; cum v. — videtur agi de cluriore crepitu ventris emisso. ef. Suetonii vitam Lucani pg. 51 ed. Beifferscheid. 6* 84 NONIVS MARCELLVS 473 M. LABASCO, pro labor. Accius: nullumst ingenium tam atrum neque cor tam ferum, quod n6n labascat lingua, mitiscat malo. Varro rerum divinarum lib. VII: postquam vidit misericordia labasci mentem infirmam populi. 10 CONGREDIAS. Plautus in Epidico: *quid si adeam?' — *haut sciam an congredias, si ha^c east'. . . . CERTATVR, pro certat. Pacuvius Armorum iudicio: an quis est qui te dsse dignum quicum certetiir putet? FRVSTRO, pro frustror. Pomponius Maiali: 16 miseret me eorum, qui sine frustis ventrem frustrariint suum. IMITAT. Varro Epistularum latinarum lib. II: tuum opus nemo imitare potis. — Livius Achille: ni malos imitabo, tum tu pretium pro noxa dabis. EXECRARENT * * * Afranius Incendio: 20 expeiurabant, ^xsecrabant se ac suos. PRAEGREDI. Novius Vindemiatoribus: 'quid stas? age, move te. manen?' — 'i primus.' — 'praegredi.' 6 Accius II 9 Varro Rer. div. VH 1| 11 IV, 1, 16 || 13 Pacuvius Armorum iudicio II 15 Pomponius Maiali |1 17 Varro Epistularam latinarum II || 18 Livius Achille II 20 Afranius Incendio || 22 Novius Vindemiatoribus. 6 Labasco, pro labor M; Labascor (Lavascor L^) pro lavo (labo i/, ; labor ed. a. 1471) cdd. — 7 non nullum est G; nullum est L, H, Bamh. — tam atrum M {olim tam asprum); tantum cdd. — tam; tantum, sed corr., L. — 8 labascat Scriver.; labescat Bamh.; labascatur C. — 9 VI Merkelius Proll. Fast. Ov. CXXIV. — 10 labasci (labisci Bamh.); puto labascere. — 12 cf. Goetzii comm. in h. 1. — baut sciam an; haud scio an cdd. Pl.; aut sicia an (aut Bamh) cdd. — congrediar Plaut.; congredias auctor Nonii; cuius error e sequente s videtiir traxisse originem. quamquam nescio an olim fuerit congrediam in lihris Nonii et hoc v. et praecedente. — si haec ea est meliores lihri Pl.; si hoc est C, Bamh. — haut sciam — east. haec eidem personae trihuunt cdd. Pl.; et ita haud duhie Non.; sed cf. Goetzii comm. — 14 nulla omnino causa cur illud certetur dictum existimes pro certet. — 16 frustor Bamh. — 16 frustris pr. L et G; Bamh.; furstis pr. H. — frustrarum Bamh. — 17 Epist. latinarum M; epistula (epistola L^, H, Bamh.) latina cdd. — tum L^; Bamh. — 18 imitari L^; Bamh. — potis M; potes L^; potest rell. — Lucilius Achillae Bamh. — Livius ; cf. 365 l. pretium ihique comm. — 19 si cdd. utrdbique. — males G; malas Bamh.; cdd. 365. — tu; tum pr. H. — praecium X, ; praetium L^, H. — 20 videtur aut scribendum Execrare aut post hoc v. lacunae signum ponendum. — 21 expeturabant pr. H. — execrabant H, G, Bamb. — 22 Praegredi M; Progredi v. — 23 quid stas? age, move te lun.; qui primus hoc l. addidit; quidiscas (qui discas H, Gs) egemovete C; quidicas ege move te Bamb. — te om. lun. cd. — manen'? Voss.; i Me; mane mi (manemi Ly) C, Bamb.; inanem cd. lun. — DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 85 473. 474 M. CONSOLABE. Varro Oedipothyeste: per idem tempus Oedipus 26 Athenas exul venire dicehatur, qui consolaret. MINITAS, pro minitaris. Naevius Danae: ^tiam minitas? mitte ea, quaeso, qua^ mea saat magi' qu^m toa. Plautus in Amphitryone: 1 quid minitabas t^ factornm, || si stas pepulissem fores? MVTVET [mutuum sumat]. Caecilius Asoto: 'ad amicoa curret miituatum?' — 'miituet causa mea.' PERCONTA * ♦ * Novius Malevolis: 6 si percontass^m, malum hoc me pra^terisset. Naevius Belli Punici lib. I: blande et d6cte p6rc6ntat, Aen^a qu6 pacto Troiam urb^m linquisset. 24 Varro Oedipothyeste || 26 Naevius Danae || 28 Plautus Amphitryone (| 2 Caecilius Asoto |J 4 Novius Malevolis; cf. comm. || 6 Naevius Belli Punici I. prius, sed corr., Gs; prins L see. Zangemeisterum (primus auctore Eothio), Bamh. — praegredi M; qui et diverbii partes disposuit; progredi cdd. — 'i primus.' — 'praegredi.' cf. Sophocl. Ekctr. illud: dlX' sgcp'. — vcprjyov. — aol ^aSiGxiov nuqog. — 24 Consolaret Quicheratus; Ho^; inrg. G. — Oedip. ; oedipothyeste i^ (oedipotthyeste Zr sec. liiesium); oediopotthieste pr. H. — Oedipothyeste ; cf. Laevii illa: Sirenocirca; Protesilaodamia. — odipus pr. L; Bamb.; oedippus G. — 25 qui ahlativ. — consolaret; sc. cala- mitatem suam. — 26 pro minitaris H, ; in mrg. adscr. m. 2 pro minaris; ita relL; edd. pleraeque. — Naevius Pius; Livius cdd. — Dariae Bamb.; Danea (Dane a L^) C. — 27 ea; ae L^; a (aquae) H^; f. ea dclendum. — quaeso add. M. — quae mea sunt magi' quam tua M; quae tua sunt magis quam mea v. — 1 fact. om. ij. — si istas cdd. pr. i, ; sistas Lugd. — 2 Mutuet H post ras.; P; lun.; Mutum et; Mutumet rell. — mutuum sumat del. Quicheratus. — Asato Bamh. — 3 causa mea Quicheratus ; mea causa v. — hoc servato trimetros instituit Bibheclcius, quorum prior finiretur post mutuet. — 4 post Perconta exemplum puto hauMum; Percontat Paris. 7665; Monte- pess.; V.; Percunctat ed. princ. — Malivolis Bamh. — Malivolo cdd. 126, 20. — ac difficile dictu utrum praeferas. — 6 si percontassem , hoc praeterisset me malnm integro versu Bibbeckius. — 6 Nevius (iu supra add. L.^) cdd. — II cdd. et pg. 335. — 7. 8 cf. 334 l. liquerit — reliquerit cutn comm. — uhi quam praetuli scripturam propter r. m. interpolationis suspectam non dissimu- lavi. — f. talcm in modum disponendi numeri: blande et docte perc6ntat, qu6 pacto Aenda | urbem Troiam linquisset. — percontata Bamb. — Aenea; aen L; aeneidos H^; en Bamb.; aennius H^; ennius G. — Troiam urbem cdd. utrobique. — liquisset Merula; reliquisset (relinquisset IJ,) cdd. h. l.; liquerit plerique 335. — Aenes pro Aenea Buechelerus. quae forma j>otuit admitti, si illud Aeneus (quod alias invenitur nomen) et pro Veneris filio positum existimaris; id quod suspicari licet propter Vergilianum Aenides. — tali autem pacto poterit servari ordo traditus verborum. — quae cum ita sint, nescio an locus sit constituendus in hunc modum: blande ^t doct^ perc6ntat, Aenes qu6 pacto | urb^m Troiam linquisset. 86 NONIVS MARCELLVS 474 M. OMINAS. Pomponius Oretula vel Petitore: 'bene ^venat!' — JO 'ita fiat. et tibi b^ne sit, quom recte ominas!' SAViES. Pompouius Munda: ego illam non amplectar? ego non saviem? Novius Quaestione: mammaa t^neas, ped^s dxtul§,8,' savi^s, 16 c6m gemit. PACISCVNT. Naevius Belli Poenici lib. VII: id quoque paciscunt * * * moenia sint * * * ♦ * * quae Lutatium concilient. et: 20 ' captivos plurimos idem, Siciliensds paciscit obsides ut reddant. CONVIVANT, pro convivantur. Pomponius Munda: 81 calendis hic convivant, idibus cenant foris. Ennius Satyrarum lib. I: 26 9 Pomponius Cretula || 12 Pomponius Munda || 14 Novius Quaestione | 17 Naevius Bell. Poen. VII || 20 Naevius Bell. Poen. || 23 Pomponius Munda| 26 Ennius Satyrarum 1. I. 9 Petitore Bent.; petiture (petiturae H) cdd.; cf. 206 l. forum. — 10 evenat Bibheckius; eveniat cdd. — 11 fiat Bibbeckius; sit cdd. — tibi bene; utrnm ti bene sit legendum an tibi ben vel ti ben discerni nequit. — quod fuit qui existimaret non concludendum ex eo quod pro mihi dicatur mi et pro tibi dictum esse ti, equidem minime nego. sed enim lingua nulJa carct erroribus analogiae imagine ortis. et extitisse formam illam evincit multitudo locorum qui aliter non possint scandi salva r. m. — quom M; qui cdd. — hominas G. — 13 amplectare Bamb. — sabiem (sabiaem Bamb.) cdd. — 14 questionem L, H^; questione H.^. — 15 creticos instituit M. — ammas L; H^. — extulas M; extollas (o in ras. H) cdd. — pedes extulas; i. e. ad concubitum te paratum ostendas. ita alii tollere pedem. — 16 cum gemit {sc. amica) lun.; congemit cdd. — 17 Nevius H, Bamb. — punici Bamb. — 18 — 22 duo loci misere mutilati coierunt in unum. — ac ne hoc quidem certum, verba id quoque paciscunt utrutn initium an finem efficiant versus saturnii, sic scandendum: id quoque paciscunt. — qnodque pr. L. — paciscunt ed. a. 1471; paciscuntur cdd. — f. paciscunt ut. — illud moenia utrum munia significet an muros non comparet. — sin Bamb. — que luctatium H^. — concilient M (reconcilient Hermannus); reconciliant cdd. — 20 et add. M. — 21 idem /'. ad Naevium pertinuit praecessitque ei quod est captivos. idem punctis del. in G; Idem praemisso puncto Bamb. — in ed. Naevii ita locus totus a nobis constitutus : id qu6que {sc. praeter alia multa) paciscunt, moenia lit sint quae concilient Lutatium. captivos plurimos idem, Sicilienses paciscit 6bsides ut reddant. — sed gravius adfecta videntur verba Naevii, neque primi versus iam placent numeri. — 24 hic add. M; domi Duebnerus. — con- vivant ed. princ; convivantur cdd. — caenant Bamb. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 87 474. 475 M. malo hdrcle tnagno suo conviTat sine modo. MiRABis. Pomponius Patruo: f^cies fatne, mirum si stud nimium mirabis diu. VRINANTVR. Cicero in Academicorum lib. II: siquando enim 30 nos demersimus, ut qui urinantur, aut nihil superum aut obscure admodum cemimus. MiSERETE. Ennius Hecuba: miser^te, manu date f^rrum, qui me anima privem! 35 OPINO, pro opinor. Plautus Bacchidibus: Pra^nestinnm opino esse: ita erat gldriosus! 1 Pacuvius II Chryse: inv^ni, opino [esse optumum], Orestes uter ess^t tamen. Ennius Eumenidibus: ego sapere opino esse 6ptumum [et] pro viribus: 6 tac^re ac fabulari tute noveris. Caecilius Asoto: nil fore opino intdr me adque illum. PROMERES, pro promereris. Plautus in Trinummo: nam retinerei nequeo, quin dicam ea quae pr6meres. 27 Pomponius Patruo || 29 Cicero Academ. II || 32 Ennius Hecuba [1 36 Plautus Bacchidibus || 1 Pacuvius Chryse || 3 Ennius Eumenidibus || 6 Caecilius Asoto II 8 III, 2, 15. 26 raagno suo Bothius; suo magno cdd. — idem instituit diverhium hoc: 'malo hercle magno suo convivat.' — *sine modo.' — convivant Lugd. — 28 facies fatue, mirum M; mirum facies, fatue (vocativ. vel adverb.) v. — mirum; h. e. quod tibi videtur mirum. — stud nimium Lachmann. comm. Lucr. pg. 197; studium (fatues istudium Ho, ; P) cdd. — istud studium Vossius; f. recte. — 29 Academicorum M; achademicis (acad. H^; G; Bamb.) cdd. — 30 ut nihil snper huma ut i,. — 32 ecuba cdd. — 33 miserete; ete in ras. L. — manu M; manus (unum punctum infra m, duo supra erasa in L) cdd. — anuis non bene in scriptore tam antiquo Scal., qui metrum agnovit. — debehat certe esse anuos. — 36 cf. Spengel. de cant. Flaut. pg. 275. — Bitschelius et Goetzius tetrametrum hacchiacum instituerunt ; quo numero sane constant quae praecedunt. — erat ed. princ; erat (erit) cdd. appendicis libri XI vel X VI Prisc. (I, 575 ed. Eertz.) ; errat C, Bamb. — 1 Chrisse Gs; Chrysae rell. — 2 opinio Gs. — illud esse optumum e v. 4 huc illatum intellexit Bihheckius. — 2 — 4 Orestes — esse optumum om. Bamb. — 3 uter esset Bothius; ut heres sed cdd. — tamen pro tandem. — 4. 5 ego sapere opino — tacere ac M; et ita Bothius exc. quod scribit: sapere esse opinor; f. tacere et; cdd.: tacere opino (opinio pr. L) — sapere atque (adque L^; atquea JT,). — optutum G. — et pro cdd.; et del. Bothius. — fabularitate noveris Bamb. — 6 Asato Bamb. — 7 nihil cdd. — opinio Bamb. — atque cdd. pr. L^. — me H^; Ald.; mea C pr. H^; ma Bamh. — 8 pro om. cdd. pr. H^. — in om. Bamb. — 9 retineri cdd. Pl.; retinere Non. 88 NONIVS MARCELLVS 475 M. OPITVLA. Livius Equo Troiano: 10 da mihi hasce opes, qufiiS pet6, qxiks prec6r, porrige, opitula. , PITE, imperativo modo. Cato de praeda militum dividenda: tum dites fite. — Crassus lib. XVI Iliados: 0 socii, nunc fite viri. 15 Livius Odyssia: sfc quoqu^ fitumst. PAENITEBVNT. Pacuvius Armorum iudicio: proloqui non pa^nitebunt libere ingrato ex loco? PARTIRET, pro partiretur. Afranius Divortio: 20 cum tdstamento pfi,tria partir^t bona. Lucilius lib. IIX: tu partem laudis caperes, tu gaudia mecum partisses. 10 Livius Equo Troiano || 13 Cato de praeda militum dividenda; cf. comm. II 14 Crassus Iliad. XVI || 16 Livius Odyssia || 18 Pacuvius Armorum iudicio I 20 Afranius Divortio || 22 Lucilius L III. 11. 12 cf. Spengel. de cantic. Plaut. pg. 68 sq.; quem ego sum secutus. — Bibbeckius in priore editione tetrametros creticos instituerat sic: da mihi | hasce opes, quas peto, quas precor: porrige, ) opitula; in quibus tamen finalis bis in hiatu posita eademque parum validum sonans displicet. — elegantiores commendat Spengelius hos: da mi hasce opes, | quas peto, quas precor, porrige atque opitula. — asce pro hasce L^. — porrige cd. N. Fabri; corrige G, Bamb. — 13 — 19 ut in fine huius capitis turbatum admixtis, quae ad partem IX pertinerent, ita hic et compluries infra illatis, quae ad tractatum de mutatis coniugationibus essent referenda. — 13 militum ; ita et pg. 510 s. l. avariter; militibus recte Gell. XI, 18, 18. — 14 tum dites Quicheratus; tu dives cdd. — site, ut vid., L^. — tu dives fito Lauremberg.; f. recte. nec enim semper in hoc capite lemma praefixum ad primum pertinet exemplum. — fito Crassus. — Cn. Mattius Struvius. — Cr.; Ninnius Crassus; qui Homeri Iliadem latine vertit; ut puto etiam illam, quae vocatur Cypria. — a Nonio venit: Iliados lib. XVI. — 16 o add. lun.; nunc minus bene Seal.; cf. II. XVI, 270: avsQsg sars, cpiloi. — 16 luvius pr. JS. — 17 sic Hermannus; fit cdd.; cf. Odyss. XIII, 40. — minus bene, ut puto, scandetur: sfc quoque fitumst. — 18 Poenitebunt Quicheratus; neque quidquam notat Onionsius; Paenitebant L; G; Poenitebat Bamb.; Penitebunt Hs; Penite- bant P. — 19 proloqui non Hermannus; prologo nunc cdd. — tantum Terentii fabularum prologos aliquando memorat Nonius. — penitebunt H; Bamb. — libere M (liberi Hermannus, alii)\ ingrato Hermannus; libunt (bibunt pr. G) liberi (biberi pr. G) grato cdd. — de captivis Troianorum agitur, quos iudices Aiacis et Vlixis facinorum destinaverant Graeci; cf. Odyss. XI, 547. — interrogandi signum add. M. — 20 cf 472, 9. — Partiret H^; ed. princ; Partire rell. — 21 partiret M propter lemma; partis et Bamb.; partisset C; v. — 24 partissis L^; Bamb. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 89 475. 476 M. 26 Accius Chrysippo: aeternabilem di utinam pacem partissint. Ennius Telamone: eandem in me suspicionem sc^Ieria partivit pater. 30 RECORDAVIT. Quadrigarius Annalium lib. V: is ubi Dasium cognovit et patriae veteris recordavit. POTI, pro potiri. Pacuvius Iliona: tu 81 conere, cr^do, avitum hnnc sc^ptmm patientur poti. PRESTOLAT, pro prestolatur. Turpilius Pedio: 35 ego prestolabo illi, e6 citante ut 6pitulem. Livius Tereo: nimi' pol inprud^nter servust pr^stolaras. || 1 EEVORTIT. Pomponius Maiali: c^nam qua^ritat: si eiim nemo voc&t, revortit mdstus ad men&m miser. 25 Accius Chrysippo || 28 Ennius Telamone || 30 Quadrigarius Annal. V (| 32 Pacuvius Iliona || 34 Turpilius Pedio H 36 Livius Tereo | 1 Pomponius Maiali, 26 cresippo L^ ; Bamb.; crisippo L^, H. — 27 di utinam M; divitiam v. — pacem (sc. in Chrysippum Atreumque et Thyestem) add. M. — par- tissint Ribbeckius; M; partissent cdd. — 29 in me Passerat.; alii; me in (in om. Hi) C, Bamb. — cf. Phaedr. III, S, 13: dulcemque in ambos cari- tatem partiens. — 30 Quadrigarius ; Qua in ras. L. — Annalium M; Annali cdd. — ni H^; G; Bamb. — ut puto m archetypo fuit VI. — is; i m. 2 add. in L. — Dasium Bothius; Decium Augustin. — neutrum nomen alienuni a rebu^ belli Punici secundi; cf. Petri comm. in h. l. — Decium si recte habet, Decius Magius vid. intellegendus ; qui Hannibalis iussu Garthaginem missus est, sed tempestate delatus Cyrenen ibique liberatus. — cf. Liv. XXIII, 10. — 31 cognovit pro agnovit. — patriae (ita lun.) veteris rec. M; patria eum rec. C; patriaeurecordavit Bamb. — illud recordavit pro recordatus est positum adstruit Nonius (patriae eum male v.). — 33 tu si conere Me; usi onere L, H^ Qiic usione recredo); Bamb.; usi honere H^; pr. Gs; usi honore ex corr. id. (honore, c supra o alterum scr., G sec. ed. Bas.). — avitum hunc M (avitnm Me; adhnc hunc Quicheratus)\ adhuic cdd. — pacientur Xj. — verba sunt Iliones ad Polymestorem de Polydoro, nepote Priami. — patientur; sc. Graeci, qui Polydorum ad necem efflagitabant. — 34 Praestolat H. — prestolaretur L; prestolatur rell. -- 35 praestolabo ed. Bas.; Bamb., ut vid. — ilieo cicant {sec. Flcckeisenum cicante) Bamb. — illi viU. adverb. loci. — ut opitulem Bothius curis alteris; opitium (opicium H^) C; optitum Bamb. — illi ut citanti opi sim crassa, ut solet, interpolatione cd. N. Fabri. — ego praestolabo ilU oscitans ante ostium? peringeniose Bothius ed. priore (inter- rogandi signum add. Bibbeckius). — 36 Luvius Bamb. — 37 Jmec quo pertineant prorsus incertum. — servos Scriver.; servis {potuit serveis) lun. — f. illud ser ex praecedente ter ortum et scribendum usque prestolaras. — praestolaras Bamb. — 2. 3 numeri trochaici. — caenam H. — menam C, Bamb.; maenam cdd. quidam ap. Gothofredum. — mena, «t murena. — ad Menam lun. 90 NONIVS MARCELLVS 476 M. RHETORiCASTi. Novius Asino: age nunc, quando retoricasti, responde quod t^ rogo. 5 TVTANT. Plautus in Mercatore: invoco v68, Lares viales, ut me Mne tutetis. Naevius Lycurgo: tu68 qui celsos t^rminos tutaut.. 10 Pomponius Parcis: n6n erat, qui c6rpu8 treraulum famula tutar^t, toga. Pacuvius Periboea: tu, mulier, tege te et tuta templo Liberi. PATITOR, pro patere. Plautus in Asinaria: 15 patitor tii item, cum ego te referiam. COPVLANTVR, pro copulant, passivum pro activo. Plautus in Aulularia: adeunt, consistunt, c6pulantur ddxteras. PRAESAGITVR, pro praesagit. Plautus Bacchidibus: 20 '6ccidi!' — 'animus iam stoc dicto pliis praesagitiir mali.' EXPALPABITVR, pro expalpabit, quod est extorquebit. Plautus in Vidularia: . servus a patre argentum expalpabitur. 4 Novius Asino || 6 V, 2, 23 || 9 Naevius Lycurgo || 11 Pomponius Parcis || 13 Pacuvius Periboea || 15 II, 2, 108 || 18 I, 2, 38 || 20 IV, 4, 28 || 22 Plautus Vidularia. 4 Rhetoricasti; Rhetoricasti pro rhetoricatus es add. lun.; om. pariter cum lemmatts nota cdd. — Asino lun. {cf. Indicem sub Novius); asinio cdd. — ita Fomponii fuit Asina. — 5 retoricasti H^ ; rethoricasti L^ ; rhetoricasti rell. — q. ret. ; i. e. quando multa profudisti rhetoris in modum verba. — 8 diales C, Bamb. — bene om. id. — tutetes Li. — bene iuvetis (uiuetis B Pl.) Camerar. — 9 Nevins H, Bamb. — Lecurgo L^; Licurgo Bamb. — 11 Parcis Bothius; partis cdd.; Patruo Bentin.; cf. 474 l. mirabis. — 12 qui Bibbeckius; Quicheratus; quid cdd.; quod non bene Ald. — famula nominativ. — 14 et f. delendum {praec. e, seq. t). — tota i^; H^; Bamb. — templo Alb. Langius; templa cdd. — 15. 16 f. Patito — patito. — Patitur L; H-^; P; Bamb. — patitur P. — tui item C, Bamb. — 17 cf. 479, 21 sq. ibique comm. — 20 praesagat L; H^ ; presagat Bamb. {idem et Presagitur et mox presagitur). — 21 cf. comm. Goetzii. — animis C, Bamb. — istoc cdd. Pl. — 22 ex- palpavit I/, , Bamb. ; expalpabitur pr. H. — quod est extorquebit del. Qui- cheratus, f. recte; quamquam potuere illa addi, quod rarissimum esset expalpandi verbiim. — Plaut.; cf. 104 l. expalpare. — 24 nunc servus cdd. 104; ubi nos: num. — ad Soterinem virginem a lenone redimendam haec posse pertinere statuit Winterus Pl. fab. deperditarum frgm. pg. 17; cf. tamen comm. in 332, 42. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 91 476. 477 M. 26 REDDIBO, pro reddam. Plautus in Casina: ruri r^ddibo. idem in Menaechmis: salvum tibi ita, -ut mihi dedisti, r^ddibo .... LVDIFICATA ERO hominem, pro hidificavero. Flautus Milite: 30 ni liidificata Idpide ero.t culpam omnem in me inp6nito, OSCVLAVi. Titinius ilarubra: + laudor quod osculavi privigna^ caput. EXPEDIBO, pro expediam. Plautus in Trueulento: || 1 ego ezpedibo: rem p^rdidi apud vos. Pacuvius Periboea: mane, ^xpedibo. fac mi contra qu6d rogo resp^ndeas. 5 MANDVCATVR, pro manducat. Pomponius Pappo agricola: nescioquis, molam quasi asinus, lirget uxor^m tuam: ita opertis oculis simitu manducatur ac molit. 25 I, 41 II 27 V, 7, 49 H 29 III, 3, 53 || 32 Titinius; cf. comm. 0 34 1, 2, 36 II 3 Pacuvius Periboea U 5 Pomponius Pappo agricola. 25 Reddibo; idem l 508. — 26 redibo i,. — 28 tibi, <m. ita, jff,. — tibi item vel item tibi cdd. Plaut. priore loco (post v. 102S, ubi versus 1037—1043 etiam habent). — 29. 30 hominem del. Lips. Antiq. Lect. IV, 20. — pro; ro Bamb., pr. L. — ludificavero Pl. ni add. Lips.; Mil. add. Me. — 30. 31 lepide ero vel lepidae pro {ab ero vel pro novi v. initium) cdd. P1.; lepido ero C; lapide ero Bamb. — non bene Ritschelius illud hominem, quod a N. potitis e v. priore Pl. adsumptum, hic repetit ita: ni ludificata ero homi- nem. multo enivi minus displicet iteratum lepide, in quo magna vis inest, licet iam vv. 51, 2 habeatur lepide, lepidius. — ni 1. ero lepide Brixius ed. pr.; ni ludificaro lepide numeris magis rotundis Ribbeckitis. — culpam omnem in med inponito (impunito) cdd. Pl.; culpam omnem in me inponit (imp. L,^, H) C; cnlpam in roe omnem inponi Bamb. — 32 Osculavit Ui. — ilarubra (ila f. m. 2 add. L) cdd.; Insubra Bibbeckius; Vlubrana Momsenus; Illecebra Bothius; Hilla rubra Quicheratus; puto Ilarula; i. e. Hilarula. — sane titulus fabulae vid. latere. — 33 novercae vid. esse verba. — ludor Bothius; cuius si recte habeat commentum, de vitrico potiwi cngitandum. — osculavi, supra os scr. b, G. — privignae ed. a. 1476; privigne C; provigne Bamb. — 34 idem l. 505. — Expedivo G. — l ego om. Bamb. — 2 aput vos Ambros. Pl.; om. B, C, D. — 3 peribo eama pr. i. — 4 post fac add. tum L, H.^, G, non Bamb. — expedibo actutum: ibi contra Gulielmius. — fac tu (ita Delrio) contra mihi Bibbeckius. — mihi cdd. — 5. 6 agricolanus (e supra u scr. m. 2) scio H. — molam quasi asinus, urget Luchsius (molam iam Bibbeckius in ed. priore, ubi male illud nescioquis elatum per ditrochaeum); ellam urget quasi asinus cdd. — 7 ita (om. HJ opertis oculis; cf. Appulei. Metamorphos. IX, 11. — simitu Bothius; simul cdd. — manducantur H^. — molit lun.; molet cdd. 92 NONIVS MARCELLVS 477 M. Lucilius Satyrarum lib. IIII: adsequitur neque opinantero, in caput insilit, ipsum conmanducatur totum. 10 idem lib. XIIII: num hilum quid satiat quod manducamur in ore? Afranius Fratriis: facile manducari quf potest. MiSERETVR, pro miseret. Turpilius Epiclero: 15 quom matris tum patris me miseretur magis. Pacuvius Atalanta: cepisti me istoc vdrbo, miseretiir tui. MVNERATVR, pro munerat. Turpilius Thrasyleone: dat liltro ac muneratur quod ab illo abstulit. 20 RIXAT, pro rixatur. Varro Armorum iudicio: illic vero hor- tari ut rixarent praeclari philosophi. — idem Serrano, TtsQl d6rmit alius. vigilant, clamant ni mirum, caldnt, rixant. idem de re rustica lib. I: ne familiae rixeut cum viciuis. 26 8 Lucilius 1. IV II 11 Lucilius L XIV || 13 Afranius Fratriis |1 15 Turpilius Epiclero || 17 Pacuvius Atalanta; cf. comm. || 19 Turpilius Thrasyleone || 21 Varro Armorum iudicio || 22 Varro Serrano || 25 I, 16, 1. 8 Lucil. ; cf. comm. in 81, 29. — 9 nec per interpol. 478 s. l. conmandu- catur. — 10 conmanducatum cdd. h. l. (concmanducatur J/, ,- conmanducan- dum pr. G; conmandatum Bamh). — 12 num hilum quid satiat M; cum illud qiiid faciat cdd. — post ras. in L. — 13 fratris cdd. — 14 f. qui (abl.) p.? — 15 Miseret (Misere H^) pro miseretur iJj/ Bamh. — 16 quom M (cum Bothius); quam cdd. — matris M^; Ald.; maris rell. — tum Bothius; tunc cdd. — quam matris nunc Ald. — ratris Bamh. — 17. 18 Atalanta: cepisti Me; at (ad L^; Bamh.) accepisti cdd. (cepisti pr. G. — in archetypo erat scriptum Atal.). — atat Gulielmius ; quod sicui placuerit in fine praecedentis versus collocandum. — istoc verbo Me (isto cum verbo ed. princ.)\ isto cum herbo (erbo H.^, G) cdd. — verba sunt Atalantae ad Parthenopaeum , qui ad mortem cum traheretur suspicionem matri percontanti movit de origine sua; cf. comm. in 85, 7. — nam ineptus fuit qui illud verbo referret ad sequentia. — 19 Muneratur pro munerat Bamh.; Paris. 7666; Munerat pro muneratur C {pr. munera, tum munerat L^). — trasyleone cdd. — 20 muneratur BotJiius; munerat cdd. — al illo G. — 21 Rixatur pro rixat Bamb. — illic vid. esse adverbium; f. illinc. — vero M; viro Bamb.; viros rell.; f. ultro. — ortari Bamb. — 22 pedari, tum preclari L; peclari Bamb. — filosofi L. — hortari (infinitiv. historicus) iungendum cum praeclari philosophi. — 22. 23 nBQi {nsQ Bamh.) aQ%r\qi(iiov {oiQxriQsuoiv H) C, Bamb. — 24 vigilant, clamant ni mirum M; nimirum vigilant (vigilat H^) clamant v. — cf. comm. in 137, 4. 5. — calant, m. 2 calaent H. — 25 de re rustica Lips.; Me; de rerum natura cdd. — II pr. H. — rixentur G, Bamb.; cdd. Varr.; corr. ed. princ. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 93 477. 478 M. ADIVTATVE, pro adiutat. Pacuvius Doloreste: illnm quaero qui adiutatur. Afranius Inimicis: hoc, obsecro, igitur agite et me adiutamini. 30 Lucilius lib. XXVII: n^c si paulo minus usnrast magna adiutatiis diu. PIGNERARETVR, pro pigneraret. M. Tullius de re publica lib. I: sed ut plurimas et maximas nostri animi, ingeni, consili 1 partis ipsa sibi || ad utilitatem suam pigneraretur. MVRMVRARI, pro murmurare. Varro [in] ^vqsv tj Xonag t6 n&fiK, TisQL ysyafirixotov : ita uti soliti eramus Romae in balneis, plodere coepimus et murmurari. — Quadrigarius Annalium lib. VIII: 5 eilico populus murmurari coepit. — Varro Papia papae, xsqI syxcofiiav : hoc Graecis renuntiato, ut facile intellegeres nos ab is amari, conmurmurantur avroC. — idem Virgula divina: praesertim cum ventrem meum coherceam nec murmurari patiar. EXCALCEATVR, pro excalceat. Varro Pseudulo Apolline, nsQl 26 Pacuvius Doloreste || 28 Afranius Inimicis; cf. comm. || 30 Luciliua 1. XXVII I) 32 I, 4, 8 II 2 Varro Evqfv r] Xonag to nafia jj 4 Quadrigarius Annal. VIII || 5 Varro Papia papae || 7 Varro Virgula divina || 9 Varro Pseudulo ApoIIine. 26 Duloreste cdd. pr. H^. — 27 /. adiutetur. — 28 Inimicis; amicis H,; ut dubius fiat fabulae huius titulus. — cf. tatnen 306, 28. — 29 obsecro is igitur Bamb. — 31 usurast M (usura est Corpetus); usuras (om. L^) et C, Bamb. — hoc f>'agmentum praemittendum ei quod legitur 275 s. l. conmodare, mutuari. — 33 ingenii cdd. — ingenii, consilio, supra o scr. i, Vatic. Cic; consilique coni. Halmius. — 1 ad cd. Vatic. Cic; id C, Bamb. — pignaretur Bamb. — 2 in secl. M. — heu (eu H^) renulo pasto (parto H^) poma C, Bamb.; cf. comm. in 399, 34. — nsQiv£va(ir]yioTCiiv i,; H^; G; nsQivscva^ri- ■Kotmv L^; H^; TcsQivBcaiirjKotcov Bamb. — cf. l. m. — 4 a plodere novum l. L. — cepimus L, G, non Bamb. — Annalium M; annali cdd. (Anna G sec ed. Bas.). — 5 eilico M; in eo (meo sine in Ho^; P) loco v. — 6 evK(Ofiicov L, G; BVKcofiiov H; svKOfiicav Bamb. — Grecis L, G, Bamb. — renunciato L^, G^. — hoc — renuntiato; ablativus absolutus. — ut — amari; haec suspensa a sequentibus. — intellelegeres L. — is; iis Quicheratus; his v. — 7 avtoC Oehlerus; autoi Bamb.; auto i L; auto {seq. i) H; G; avtm BibbecJcius. — avtoi si recte habeat, positum vid. pro avxoyLatoi , i. e. ultro. — 7. 8 praesertim; praeser Bamb. — patiar lun.; patiatnr cdd. — totum locum oliin trimetris iambicis discripseramus ita: praesertim cum ventrem meum coh^rceam | nec murmurari patiar. — probavit Quicheratus pg. 67S, ita quidem, ut ad emolliendos numeros bene reponeret praesertim ventrem cum meum. — sed ego hic ut alibi in saturis Menippeis restituendis secutus iam sum hanc viam, ne iambicos trochaicosve numeros, qui ultro plerumque oriuntur et in scriptis pedestribus latinis, in versus cogerem nisi indiciis locupletioribtts. — 9 Paeudulo; cf. comm. in 467 sq. l. vagas. 94 NONIVS MARCELLVS 478 M. Q^E&v dLa'yv(b6£(og: quod in eius dei templa calceati introeunt; nam 10 in oppido quoque est aedes Apollinis, adque ibi hercules, ut introeat, nemo se excalciatur. NVTRITVR et NVTRICATVR, pro nutrit et nutricat. Varro Testa- mento, tisqI dia&^^xrjg: e mea (piXotpd-ovCcc eos, quos Menippea haeresis nutricata est, tutores do * * * 16 qui rem Bomaiiam Latiumque augescere vultis. M. Tullius de deorum natura lib. II: omnium autem rerum, quae natura administrantur, seminator et sator et parens, ut ita dicam, atque educator et altor est mundus; omniaque, sicut membra et partis suas, nutricatur et continet. — Afranius Vopisco: 20 nam nutricatur * * * Vergilius Georg. lib. II: hoc pinguem et jpladtam paci nutritor olivam. 13 Varro Testamento I| 16 Ennius || 17 II, 34, 86 H 20 Afranius Vopisco 22 II, 425; qf. comm. 10 &£av IZ,. — 8iayvm6S(Oi BuecJielerus ; avayvoacscoc G; avaTrvcocfcoc L; avaxrjmcscoc Bamb.; avaTvcocfoc H. — quod in eius dei templa calceati iu- troeunt. apparet etiam in hac satura, ut in plurimis, quae ad antiquitates divinas vel humanas pertinerent traetata a Varrone. — eius dei (diei Bamb.)\ ApoUinis. — 11 in oppido; sc. Romae; uhi unum tum erat Apollinis templum. — qnoque M; quae v. — adque ibi hercules M; et L ex corr.; H^; G; Bamb.; set {praec. s) pr. L; sed H^; tum cdd.: quae ibi ad hercules (herculis L; H ex corr.; G; hercut Bamb.). — ibi fuere qui de Tibure accipiendum putarent. quod ineptum esse demonstrat illud ad Herculis. — hercules additum, quod res esset notissima cuique nemo posset contradicere. — 12 excalceatur Scal.; excalcietur C, Bamb. — 14 dta^S^/jxrjs; alias melius Sia&riv.wv. — «raO^r^c/jc L; pr. H; aia&r]CT]C H ex corr.; G; ld§ricrjc Bamb. — e mea philophtonia (sic) Me; sfisacpt.Xocp {ip Bamb.) &ovi,a C, Bamb. — /. e mea fpiXooxoqyia. — eos M; natos (praec. via) Bamb.; natis C; v.; quod siquis servatum voluerit, ita verba traicienda: natis tutores do, quos Menippea haeresis nutricata est. — illud e mea cpiXoq)9ovia iungendum cum tutores do intellexit Oehlerus. — Menippea Me (Menippi Popma; f. Menippei); menippe {post pe ras. L; mipse Bamb.) C, Bamb. — 15 heresis cdd. — est Gifanius; et cdd. — tutores do ; scil. ne molliore victu utantur quam ego in pueritia; ef. 108 l. ephippium. — post tutores do quaedam apparet hausta, ut puta: quod imitandum vobis sumite. — 16 cf. Enn. Ann. 477 sq. ibique comm. — lacium L^; quae pr. L. — augescere Porphyr. ad Hor. Sat. I, 2, 37; alciscere G , Bamb. — 17 naturalibus V Bamb. — 19 omniaquae C pr. H,^; Bamb. — 20 vobisco G. — 21 nam; num Hi- — nutricatur ed. princ; nutricator cdd. — cf. v. 23. — 22. 23 hic egregia usus sollertia Quicheratus intellexit interceptum Vergilii Georg. II, 425. nam et exemplo caret, sine hoc sit, lemma nutritur, neque indignum memoria a Prisciano pg. 827, ubi de eo quod est nutricor agit, post Ciceronis locum inde a verbo omniaque adferri Vergilii versum. — 23 oliva cdd. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 95 478. 479 M. Lucilius lib. XXX: 26 sei nutricatus sibi nunc caput opprimit ipse. VOLAM, pro velim. Lucilius lib. XXVIII: eidola atque atomus vincere Epicuri volam. Plautus in Asinaria: atque audiu etiam? :*^ ^ * 80 idem eadem: * * ♦ volam, quoniam fntus non licitiimst mihi. CONMANDVCATVR. Lucilius lib. IIII: II 1 adsequitur nec opinantem, in caput insilit, ipsum conmanducatur totum conplexu' comestque. idem lib. XV: vilicum Aristocratem, mediastrinum adque bubulcum 6 conmanducatus [nt] corrapit, ad incita adegit ESVBIBO, pro esuriam. Pomponius Augure: 'immo mane, non ^suribis diutius.' — 'quar^ roga.' Novius Mortis et vitae iudicio: ita v6bi8 otidsu' sum, mi alg^bo et mi esuribo? 10 FATISCVNTVR, pro fatiscunt. Accius Epinausimache: 24 Lucilius 1. XXX || 26 Lucilius 1. XXVIII H 28 I, 1, 96 || 30 I, 2, 26 B 32 Lucilius 1. IV II 3 Lucilius 1. XV || 6 Pomponius Augure || 8 Novius Mortis et vitae iudicio g 10 Accius Epinausimache. 25 sei M; sensu (supra u et infra ras. in L) C; sensi Bamh. — nutri- catus sibi Qi. e. in suos usus) nunc M; nitricatum (nutric. H) sane (sine G) C; nutricatum sine Bamb.; cf. variet. script. in Luc. XXX, 102. — caput; cf. Catull. 15, 16: ut nostrum insidiis caput lacessas. — 27 idola lun.; eidola Me; etdola cdd. — acomus L; H^; Bamb. — 29. BO. 31 audin; haud in H; G; audin an audim sit in Bamb. incertum. — ap. Pl. feruntur haec: 'atque audin etiam?' — 'ecce.' — 'siquid te volam.' — cf. comm. Goetzii. — 30. 31 et in eadem Me; qui utrumquc v. supplevit (posteriorem iam Ald., qui om. priorem). — meo loquar modo {ita Weisius; meo modo loquar cdd.) quae volam Pl. (meo modo quae volam loquar Hermannus). — quoniam; quo Bamb. — 32 Luc; cf. comm. in 81, 29. — 1 neque cdd. 477 s. l. man- ducatur. — 2 comm. G; commanducantur Bamb. — conplexu' M; con- plexum cdd. h. l.; conplexa (compl.) pg. Sl. — comestque om. cdd. hic. — 3 idem ; cf. comm. in 123, 25. — 4 meiastrinum h. l. L, G, Bamb. ; maiestrinum H^; maeiastrinum H^. — adque L^; atque rell. — bucolicum G^. — 5 ut corr. cdd. hoc l.; om. ut pg. 123. — 7 immo hic potius pyrrichiacum quam trochaicum. — diverbium disposuit M. — sctlicet prior persona, quae vellet percontari dlteram, abiturae huic promittit, si respondeat fore ut esurienti succurratur. — esurivis Bamb. — eroga Bothius. — 9 mihi utrobique cdd. — sum ut mihi algebo ut mihi cd. Palatin. — esuribo id.; ed. princ.; servibo C, Bamb. — mi alg. et mi esur. ; h. e. solus sive vestra ope destitutus algebo et eaoribo. — 10 Epinausimace cdd. 96 , NONIVS MARCELLVS 479 M. tamen haiit fatiscar quia tuam inplor^m fidem. Varro Antiquitatum Rerum humanarum lib. XIIII: alterei ita [altera] vulneribus fatiscuntur. — Pacuvius Doloreste: v^reor, sin umquam fatiscar facere quod quibo boni. CONSCREABOR. Plautus in Persa: 16 *set quia hic ansatus ambulat?' — 'magnifice conscreS,bor.' FRVTICARI, pro fruticare. Cicero ad Atticum lib. XV: excisa enim est arbor, non evulsa: itaque quam fruticetur vides. EXVGEBO. Plautus in Epidico: iam ego m^ convortam in iriidinem adque eorum ^xugebo sanguinem. 20 [COPVLANTVE, pro coniungunt. Plautus in Aulularia: adeunt, consistunt, copulantur corpora.] INVENIBO, pro inveniam. Pomponius Buccone adoptato: saepe ambit, invenibit saepe. POENIVNTVR. M. Tullius Tusculanarum lib. I: tenendum est 25 igitur nihil curandum esse post mortem, cum multi inimicos et mortuos puniuntur. 12 Varro Antiquitatum Rer. hum. XIV || 13 Pacuvius Doloreste || 15 II, 5, 7 II 17 XV, 4, 2 II 19 II, 2, 4 || 21 I, 2, 38 || 23 Pomponius Buccone adoptato|| 25 I, 44, 107. 11 cf. 307 l. fatiscere est aperiri. — aut cdd. 307; hic C; ut Bamb. — fatiscam cdd. hic. — 12 Antiquitatum Rerum humanarum M (antiquitatum humanarum v. d. ap. Quicheratum; Antiquitate rerum humanarum Quiche- ratus); antiquitate (antiquitatem pr. L) humana cdd. — f. Ant. vel Rer. hum.; cf. comm. in 418, 11. — 12. 13 alterei ita M; altera ita (ita et H^, G) altera. — de Guriatiis agitur. — Pacuvius cdd. 307 l. m.; Accius hic. — dolor iste L; duloreste H^; G ex corr.; itcm Bamh. — 14 cf. comm. in 307. — sin umquam M; si numquam cdd. hic; nisi nuncquam (num- quam) 307. — quodquod cdd. hic. — 15. 16 persas et L^; persa sed rell. — sed quis hic; sed quis hic Eitschelius, operarum puto errore; sed qui hic Guietus. et ita omnino scribendum , si hic pro adverbio accipi necesse sit. — ansatus Pl.; conatus (praec. c) cdd. — conscreabor; concreabo- in Ambros. comparuit Studemundio; constabor B, G; contestabor D; consecrabor Piu^. — 17 Fruticare L^. — 18 est enim Bamb. — fruticet' L. — 19 Pl.; cf 102 l. exorbebo ibique comm. — 20 iam atque ego H. — vortam (voriam L^) cdd. h. l. — erundinem idem; etiam 102 turbatum. — atque cdd. pr. L^. — eor' L; eorum etiam Pl. libri; horum cdd. 102. — exorbebo Non. 102. — 21. 22 haec videntur hic male repetita; cf. 476 l. copulantur. — ac Nonius certe debuit scribere: pro copulantur, quod est coniungunt. — coniunguntur L. — corpora; dexteras recte cdd. 476. — memoria lapsus est interpolator. — 23 pro veniam pr. L. — bucone G. — 24 sae G; sepe Bamb. — ambit Bothius; adnuit (annuit L^, H, G) cdd. — anquirit, numeris trochaicis, Quicheratus. — invenibit ed. a. 1471; invenit cdd. — sepae Bamb. sec. Beckerum. — 25 Poenitur Bamb. — M. TulL; cf. 471 l. Punitur. — 26 et, quod exquisitius, cdd. hic; etiam cum Cic. libris 471. — 27 poniuntur, supro o posito v, sed eraso, L. — poeniuntur vid. scripsisse Non., ut Cicero. t>E CONTRARITS GENERIBVS VERBORVM. Vll. 97 480 M. ' 1 SACRIFICANTVR, pro sacrificant, Varro || Antiquitatum Rerum divinarumlib.XIIII: biviris nuptis sacrificabantur in cubiculo viduae. — [sacrificari] Varro Manio: non maledicere, pedem in focum non inponere, sacrificari. — idem Cato vel de liberis educandis: cum 5 primo cibo et potione initiarent pueros, sacrificabantur ab edulibus Edusae, a potione Potinae nutricis. DISCREPVIT, pro discrepavit. Cicero de oratore lib. III: nihil sane ad rem pertinet, siqua in re discrepuit ab Antoni divisione. SPOLOR, pro spolio. Afranius Crimine: 10 qu68 inpune d^populatur, [et] d^spolatur d^decus. Quadrigarius Annalibus: ita per sexennium vagati Apuliam adque agrum Campanum, quod is per militem licebat, spolabantur. VERECVNDANTVR. M. Tullius in Ortensio: hi nostri amici verecundantur, capti splendore virtutis. 1 Varro Antiquitatum Rer. divin. XIV || 3 Varro Manio || 4 Varro Cato || 7 III, 30, 119 II 9 Afranius Crimine j! 11 Quadrigarius Annalibus || 13 M. Tullius Hortensio. 2 biviris Popma; viris L; viri rell. — cf. 79 l. biviras. — non bene Merkelius: viri nuptiis. — in oni. H^. — 3. 4 sacrificari del. Quicheratns. — Varro — sacrificari om. Bamb. — Varro {olim fuit idem); cf. pg. 543 l. patella. — nom m. G. — inponere (imp. L.^, H, G); ponere adnotavi e Lugd.; neque defectus mentio ulla addita. — quae si recte habent, apparet scriptorem huius praeter Bambergensem etiam alio subinde usum exempJari. — idem; cf. 108 l. Edusam cum comm. — libris if,. — 5 primo cibo; pro cibo cdd. 108; primoribus (primo ribus ed. Bas.) h. l. — et ; de cdd. h. l. — 5. 6 initiarent — potione in mrg. add. L. — ab idibus cdd. h. l. — edusae Bamh.; aedusae C. — cet. cf. 108. — a om. edd. hic. — Potinae om. id.; pontinae legitur 108. — nuti-ici cdd. loco utroque; nutricis (nominativ.) Biesius; nutrices Lips. — 8 sano L^. — discrepavit meliores cdd. Cic; Pideritus; puto, recte. — ac f. ap. Non. restituendum : Discrepavit pro discrepuit. cf. Gell: L, 7 , 20; qui testatur Ciceronis aetate illud explicuit vsitatius esse coepisse quam explicavit; quamquam hoc agnoscit ipse or. pro lege Manilia 11, 30. — cf. et Neuii gramm. lat. II, 478 sqq. — ab ationi L^. — 9 pro spolior L, H^, Bamb. — 10 et del. Bothius. — despolatur; despoliatur Bothius (dispoliatur ed. a. 1471)] dispolatur cdd. — dedecus; de homine dictum. — 11 Annalibus M; annali cdd. — f. Annalium I {seq. ita). — hene enim cum Bothio Petrus hoc frgm. ad Gallos qui intra annos a. Chr. 367 — 361 Apuliam et Campaniam sunt pervagati rettulit. — vagati; lugati L. — Apuliam lun.; am polam L, H; ampolam Bamb. (vagatiampolam); G. — atque cdd. pr. L^. — 12 quod positum pro quoad, quod coni. Petrus. — is M; his C, Bamb. — quod eius Palmer., f. recte. — spolabantur; spolia- bantur Petru^, cuius conferendus commentarius ; spolabatur Bamb.; expola- batur C (expoliabatur pr. H); exspoliabantur lun. — nulla prorsus fuit causa cur contemptis libris restitueretur Spolior, despoliatur, spoliabantur. — nam ita, subtracta i, et Accius dixit augura et Lucilius domina et Lucretius orundi, cum praecederet ubique liquida. — 13 Verecundantur H^ ; mrg. G; Verecundatur rell. — ortensio pr. L; hortensio rell. — f. nil vel hic. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvei.i.br. 7 98 NONIVS MARCELLVS 480 M. CONVERTITVE, pro convertit. Plautus in Amphitryone: 15 sed fugam in s6 tam^nt n^mo conv^rtitur. EVMINATVR. Varro Sexagesi: erras, inquid, Marce, accusans nos. ruminaris antiquitates. — idem Bimarco: Odyssiam euim Ho- meri ruminari incipis. PEECANT. Varro Eumenidibus: 'ego medicina a Serapi adiuter!' 20 cotidie precant. intellego recte scribtum esse Delphis: theo hera.+ MiRAS, pro miraris. Varro Eumenidibus: hospes. quid miras animot curare Serapim? quid? quasi non curat tantidemt Aristoteles.' 15 I, 1, 83 II 17 Varro Sexagesi || 18 Varro Bimarco || 20 Varro Eumeni- dibus II 22 Varro Eumenidibus. 16 ita Nonius; cdd. Pl.; in fugam sed (set aZ.) tamen nemo conv. bene Lindemannus ; sed fugam in sic tamen n. conv. non probabiliter Vssingius. — 17. 18 Ruminatur ed. princ; Ruminatum C, Bamb. — possis conicere Ruminat ; quod certe facillime potuit corrumpi, quia sequitur u. — sed frequen- tius fuisse videiur, licet et ipsum sit rarum admodum, ruminare. — cf. et pg. 18; 166 l. rumen; ruminari. — ruminare ipse Non. posuit pg. 18 l. m. — inquit cdd. pr. L. — merce G. — accusans Quicheratus ; accusare cdd. — ruminaris Ald.; criminaris C, Bamb. — ruminaris antiquitates; puto antiquitatem. — 18 idem; cf. 383 I. recipere, promittere; ubi locus longe plenior. — uimarco cdd. — Odyssiam; odissian cdd. rectius 383; hic odissiam C, Bamb. — 19 incipis cdd. 383; hic H^; incipes rell.; incipies ed. princ, quae omittit media inter accusare nos et ruminari. — 20 Precant Vahlenus (de mendo iam Popma suspicatus); ef. Prisc pg. 799; Precantur cdd. (Pre- cantor mrg. G). — ego e. q. s.; hospitis verba; cf. v. 23. — a Serapi (ita iam Turneb.) adiuter M; serapi {praec. a) utar (praec. api) cdd. — non placet propter ambiguum illud Serapi. — medicina Serapii (osQansiov Me in notis manuscriptis) Quicheratus. — 21 cottidie L; H; G^; non Bamb. — precant Vahlenus; precantur cdd. — preco ter {melius erat precant ter) Popma; precantor (debebat precanto) non bene Me. — scribtum L^; scriptum rell. — puto inscribtum. — delfis cdd. — theo (teo Bamb.) hera cdd. — ^Em r^^a (sc. cpsQs) Oehlerus; quod cum proxime absit a traditis, non tamen aptum huic loco; &sm dga lun., quod magis placet; nam aQcca&cci est vox media. — &sioav vel &smv squ Scal. — alii alia, pleraque inepte. — 23. 24 in his, quae minimo intervallo secuta sunt frgm. praecedens , multae tenebrae. plerique dioerbium putant inter aegrotum quendam vel, quod verius, Serapim deum et hospitem. sed vix potest . dubitari quin unus Serapis verba faciat. nam continuo secutus est v. 26. neque de Aristotele philosopho existimo cogitandum. nam pro hoc potius Platonem, qui longe maiore erat fama inter Bomanos, nominaturus fuit Varro. — porro olim nos animo hoc; Vahlenus animos. — sed quod sequitur tantidem pretii potius vocabulum corruptum facit probabile. — non placet nummo, quod vilissimam significat mercedem. f. magno vel nimio. — ceterum Aristoteles videtur fuisse medicus Varronis temporum iactatione potius quam meritis nobilis (Licinium Aristotelem quendam familiarem veterem memorat Cic. ad Fam. XIII, 52, non tamen ut dicat medieum). — sequ^ns v., ut puto, ita restituendus: tantidem (i. e. perinde magno pretio) quasi non curet Aristoteles; cdd.: quid (qui L^. — praecedit DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 99 480. 481 M. 25 idem eisdem: ant ambos mira aut noli mirare deum me. 1 NOLITOTE, pro nolite. Sisenna Hist. lib. III: || nolitote mirare, quam desperata voluntate ad unam belli faciendi viam ♦ ♦ * GLisciTVR, pro gliscit. Sempronius AsellioHistoriarum lib. Illl: ut maior invidia Lepido glisceretur. 5 IGNESCITVR, pro ignescit. Laberius Colace: figiira humana inimicit ardore ign^scitur. LVXVRIABAT, pro luxuriabatur. Tubero lib. XIIII Hist.: pars omnis+ luxuriabat. — Vergilius Georg. lib. III: luxuriatque toris animosum pectus. 10 FOCILANTVR. Varro de vita populi Romani lib. II: propter res secundas sublato metu non in commune spectant, sed suum quisque diversi conmodum focilantur. EMVNGERENT VR. ^ Varro Cato vel de liberis educandis: eam consecuti corporis siccitatem, ut neque expuerent neque emun- 15 gerentur. 25 Varro Euraenidibus || 1 Sisenna Hist. III || 3 Sempronius Asellio Hist. IV II 6 Laberius Colace || 7 Tubero Hist. XIV |I 8 III, 81 |1 10 Varro de* vita pop. Rom. II || 13 Varro Cato. quid) quasi noo curat (curet Turnebus) tantidem Aristoteles (Aristotheles pr. L; om. Bamh.). — quondam nos: quid quasi non curet tanti idem (tanti item Eibbeckms) Aristoteles. — 25 om. Bamb. — eiusdem L^; H; G. — cf. et comm. in v. seq. — 26 deum me Biesius; de me cdd. — seq. in C, Bamb.: de eodem; quo indicari dittographiam v. 25: idem eodem intellexit Boeperus. — nam et sic potuit scribi a Nonio. — mirare de eodem durissima elisione lun. — hoc dicit Serapis: noli mirari et me pecuniae studiosum, quando divina humanaque pulchris divitiis parent. — 1 haud inscite putat Quicheraius olim fuisse ap. Sis. miraie, illud Nolitote ab interpolatoribus additum; quamquam invenitur pg. 505 levima Nolito. — itaque reposui mirare, quod et Bamb. habet (mirari C). — 2 puto quod desp. — viam. hiat locus; potest addi adplicemus animum. — 3 cf. 22, 12. — 5 inimici; nimio Bothius. sed et humana displicet. puto hoc loco, ut pluries in hoc capite, arcJietypum labe quadam fuisse obscuratum. — f. figura immane vini ardore (vino meliore Gebhardus; in cd. Palatino dicitur esse nimo nelore) ignescitur. — 7. 8 Tuuero 2/,. — olim fuit Hist. lib. XIIII. — omnis; puto bonis. — Georg. lib. III Me; lib. II cdd. — 10. 11 Focillantur ed. a. 1471 (ita et infra); Focilatur cdd. — res add. Popma. — propter secunda Freinshemius. — commune lun.; communi cdd. — spectent H^. — sum L^; Bumb. — 12 diversio commodum Bamb. — focilatur cdd. — 13 Emungerentur; v. infra. — Varro; cf. 395 1. siccum, firmum ibique comm. — eam; eo cdd. l. utroque. — add. cdd. 395 se {pro sunt). — 14 ut habent cdd. 395, hic om. L, H, Gs, Bamb. — expuerent M; spuerent cdd. hic. — emungerentur. cum emungere intransitive positum haud facile inveniatur, et in l. Nonii et in verbis Varronis vid. legendum: emungerent. — cet. cf. Xenoph. Inst. Cyri I, 2, 16. 7* 100 NONIVS MARCELLVS 481 M. LIBERTATEM VTI, pro [uti] libertate. Titinius Quinto: item liti eum oportet libertatem, qui sapit. Novius Zona: adque facilitatem, video, haut uteris vulgariam. Lueilius Satyrarum lib. XIIII: 20 quem metuas saepe, interdum quem utare libenter. Sic POTIOK ILLAM REM, pro illa re [potior]. Terentius Adelphis: * * * mille potior gaiidia. Lucretius lib. III: 25 adde Heliconiadum comites, quornm unus Homerus sceptra potitus. Naevius Lycurgo: dic quo pacto eiim potiti sitis, pugnan an dolis? 16 Titinius Quinto |! 18 Novius Zona || 20 Lucilius 1. XIV || 22 (V, 4, 17; V, 4, 22; cf. comm.) H 24 com. incertus || 25 III, 1037 || 28 Naevius Lycurgo XIV. 16 quae secuntur usque ad finem capitis aliena ab hoc loco et ex nono, quo de numeris et casibus agitur, huc translata intellexere plerique. — om. ea Montepess.; valde manca exhibet ed. princ. — desunt complura et in ed. a. 1471 et sequentihus mque ad Ald. — ac monet Quicheratus verba versus 22: sic potior illam rem legi rursus pg. 501 s. l. nominativus pro genetivo post Terentii locum, ubi aperte hiat oratio. videtur igitur ibi haustum lemma: accusativus pro ablativo cum exemplis quibusdam. cf. comm. in hunc l. — quo ne transferremus quae secuntur ordinemque vulgatum perverteremus vel id obstitit, quod et alias in capite IX turbatum. — 16 uti om. P. — Quinto Quiche- ratus (in Quinto Me); lib. V cdd. — 17 ita Bothius. — ut eum oportet L^; uti cum portet Bamh. — cum numeri secundi pedis sint duriores et peccatum hic olim appareat, vid. scribendum: item utei oportet. — 18 Novius; cf. 488 l. vulgariam. — 19 atque cdd. pr. L^. — haut add. BihbecJcius; om. cdd. utrobi- que. — 20 Licilius H. — XV Lugd. — 21 sepae interdumque mutare Bamb. — 22 Hic G; Sic et cdd. 501. — potior secl. M. — 22-24 Terentius Adelphis (adelfis ij, H): mille potior om. Gr, Bamb. — iam pro eis quae v. 24 leguntur Quicheratus substituit haec (Adelph. V, 4, 17; 22): 'ille alter sine labore patria potitur commoda'; et in sequentibus: 'hic potitur gaudia'. — prohat - Bartelsius pg. 13 sq., neque ipse abnuerim, cum praesertim utroque exemplo et Arusianus et Priscianus utantur in re eadem (gr. lat. VII, 498; III, 333 sq.); cf. Bartelsium l. m. — attamen versum 24 ex primo verbo prioris exempli et duohus ultimis posterioris conflatum, ut Quicherato visum, omni caret pro- habilitate. — cumque verba illius nullam omnino vitii notam ostendant, potius cum Terentii versibus comici incerti apparet haustum nomen. — 26 IIII Bamh. — 26 helicaoniadum C, Bamb. — quorum munus L (sec. Zangem. quorum unus; m. 1 f. quorum unus); Hqo; Bamb. — omerus i^. — 27 esceptra L; Bamb.; escreptra H^; G. — potitur C; ponitur Bamb. (potius cdd. Lucr.). — 28 Nevius cdd. — 29 sitis add. Bibheckius. quod recipiendum duxi, quamquam neque opus est illo addito et integer scandi potest trimeter talis: dic quo pacto eum potiti, pugnan an dolis, quia haud dubie pertinent ad relationem de Baccho eiusque comitihus captis, quae trochaicis constaret septenariis. — pugnan' an Bothius; pugna an (pugnan H^) cdd. DE CONTRARIIS GENEEIBVS VERBORVM. VII. 101 481. 482 M. 30 Accius Phoenisis: natiis virtute sceptrum poteretur patris. Pacuvius Atalanta: refte, ut memoravi, is nunc regnum p6titur transmissii patris. Turpilius Liudia: 35 me vis potiri? fac, ego potiar quocl volo. 1 Sic et OPVS EST ILLAM REM, pro iUa re. || Plautus Cistellaria: malum aufer; bonum mihi opus est. et in Captivis: iam maritimi omnis milites opu' siint tibi. 5 Lucretius lib. 11: scire licet nil principiis opus esse colores. Sic et CALLET ILLAM REM, pro illa re. Pomponius Pictoribus: mirum ni haec Marsast: in colubras callet cantiunculam. Afranius Epistula: 10 quamquam istaec malitiosa non tam calleo, tamen n6n fefellit. 30 Accius Phoenissis || 32 Pacuvius Atalanta || 34 Turpilius Lindia || 1 Plautus Cistellaria; cf. comm. 1 3 I, 2, 61 || 5 II, 815 || 7 Pomponius Pictoribus|i 9 Afranius Epistula. 30 phenisis L^; foenisis Bamb.; fhenisis H^; femsis L^ ; H.^ ; Phenissis ed. Bas. — 31 virtute lun.; ut tute cdd. — uti tute {pro tuto) Bothitis (tnagis canorum erat quod Guieto placuit: ul tute natus); sc. ab insidiis vel mutuis vel aliorum. — sed magis placet inventum lunii. — verba puto esse Polynicis, a fratre expulsi et querentis quod aetate potius ac stemmate quam virtute commendati solerent in regna succe^ere. — screptrum G. — poteretur Guietus; Bothius; potiretur cdd. — 32 Athalanta cdd. — 33 verba Atalantae. — reite M; regi cdd.; Tegiae Bibbeckius. — memoravi, is Bothius; memo- rabis cdd. — is; aetate maximus ex fratribv^ lasi. — nunc regem Bamb. — patris; sc. Atalantae. — 34. 35 in cdd. leguntwr post 482, 6; huc revocavit Quicheratus. "* — Lymdiam, tum Lyndia L. — me; e JD,. — portiri Bamb.; pr. L. — potiar Ald.; qui primus hoc exemplum addidit; potior cdd. — quodquod H^. -- 1 Hic et G. — re; ille, m. 2 ire L; ille et Bamb. — 2 v. 538 Cistell. in loco manco reposuit haec Gulielmius; eumque secuti plurimi. — sed metricae rationes videntur obstare. nam haec, ut tradita sunt, bacchiacos referunt numeros: malum aufer. lonum mlhi opus est. — ibi autem sunt septenarii iambici. — 4 omnis (omnes cdd. Pl.) nominativ. — 6 nihil principiis cdd. Lucr.; nihil in principiis Non. — colore cdd. Lucr. — 7 Hic et G. — Pistoribus G^. — 8 post haec tres litterae rasae in H. — colubres Bamb. — cantiunculam Passerat.; canticulam L, H, Bamb.; canticulum G. — 9 Afr. Ep. om. Bamb. — aepistula L; epistola H. — 10 quanquam L^; Hqos. — ista haec L; istahaec cd. Bas.; istaec et Batnb. — 11 f. t. hau (haud Guietus). — fefellit Bothius; fefelli cdd.; tamen {eieWi BibbecJcius ; tamen non fefelli? Bothius. — caput hoc vid. collocandum post cap. X. 102 NONIVS MARCELLVS 482 M. vm. INCIPIT DE MVTATIS DECLINATIONIBVS. 5tal84kghnw9gljy91ymet7egjayu04 270579 270578 2026-06-11T13:13:57Z Saumache 27923 270579 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=Liber VII<br>de contrariis generibus verborum. }} {{Liber |Ante= Liber VI |AnteNomen= ../Liber VI |Post= Liber VIII |PostNomen= ../Liber VIII }} VII. INCIPIT 6 DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. AVCVPAVI, activum positum pro passivo. Titinius Veliterna: id ego aucupavi; plenas auris adfero. Plautus Truculento: l^pide ecastor aiicupavi adque 6 mea sent^ntia. 10 idem Menaechmis: huc concedamus; 6x insidiis aiicupa. Ennius Medea: fremitus verborum aures aucupant. Pacuvius Chryse: 15 incipio saxum temptans scandere vorticem in summutn, inde in omnis partis prospectum aiicupo. Accius Astyanacte: nunc in consilio id rdges Argivum aiicupant, id quadrunt. 20 7 Titinius Veliterna || 9 V, 72 || 11 IV, 1, 12 || 13 Ennius Medea || 15 Pacuvius Chryse || 18 Accius Astyanacte. 3 urbes L, G, Bamb.; etiam in H e supra bs m. 2 scriptum, sed idem erasum; urbs v. — illud urbes nominat. singul.; cf. comm. in 114, 1. — 4 Belicua pars operis Noniani multitudine fragmentorum aliunde non notorum vel pretiosissima. sed eadem interdum difficilior. — capitis huius prima pagina in archetypo situ videtur fuisse deformis. ex quo plures ortae corruptelae. — 10 aepastor Bamb. — atque cdd. pr. L^. — ex mea cdd. Pl. — lepide mecastor aucupabatque fere cdd. Pl. — 12 huc Pl.; ut cdd. — conconcedamus Bamb. — 13 media Bamb. — 14 fremitus M; cf. Sen. Hippolyt. 850; fructus cdd. — acicupant pr. L. — 15 cresae L^; Bamb.; crisae L^; crissae H^; crisse H^; Crysae ed. Bas. — 17 verticem H^, G. — 17 in summum, inde Me; in summis dein cdd. — in o. Lips. (in summum, dein in omnis); hominis C; hominibus Bamb. — partes cdd. — 18 Asteanacte L^; Bamb.; Astianacte L^, H. ~ 19 auriguum, g compuncto, G. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 73 •167 M. idem Medea: ^go me extollo in abietem, alte ex tuto prospectum aiScQpans. VAGAS, pro vagaris. Plautus in Milite: te adloqaor, viti probrique plenua 25 qui circum vicinos vagas. Serenus in Opusculis: rure puella vagat virido. Pacuvius Medo: *quid tandem? ubi east? quo receptast?' — 'exul incert^ vagat ' 30 Accius Baccheis: deinde omnis stirpe cum inclyta Cadmdide vagaut matronae, percitatae insania. Turpilius Leucadia: viiltu vecordl vagas. 35 Accius Tereo: f^minam nobilitas late ex stirpc praeclara ^vagat. 21 Accius Medea || 23 II, 5, 13 || 26 Serenus Opusculis |j 28 Pacuvius Medo II 30 Accius Bacchis || 33 Turpilius Leucadia | 35 Accius Tereo. 22 abiettem H^. — in abietem altam Bothius. — prospectum aucupans M (prospectum Gulielm.); prospectans aucupo cdd.; prospectum aucupo v. — 24. 25 te te G. — vitii cdd. — probarique L^; H^; propinque Palatini Pl. — plenos ij. — Plauti haec sunt: te adloquor, viti probrique plena, quae c. v. V. — 27 virido; non videtur alibi inveniri illud viridus. itaque dubito an reponendum sit viridi. — 29 qui tandem Bamb. — quo Me; quod cdd. — receptast BerglHus; receptat cdd. — exul a nonnullis ad priorem diverbii partem refertur. — incerte Bergkius; cf. 468, 1; Enn. Fab. v. 61; incerta {quod pro incerta via dictum putat Eibbeckius) cdd. — 30 Baccheis; Bacchis Ald.; ut puto, INon.; vaccheus L^; H^; Bamb.; vaccheis L^; vacceus 'iTj ; vacceus G^; vaceus G^. — 31 cf. Eu^ip. Bacch. 35 sqq. — omnis plural. — cum in ras. H^. — inclita Bamb. — Cadmeide Me; cadmide cdd. — Cadmeides Quicheratus. — 32—34 vagam L^. — percitatae insania e. q. s. ; ita M; cdd.: percitatae (percitate L, Bamb.) tumultu vecordi vagas in- sania (seqq. om. Bamb.) turpilius leucadia vultu vecordi vagas insauia. — add. L: turpilius leucadia vultu vecordi vagas; sed haec deleta. — turbatum olim in hoc lemmatc non modo librorum optimorum testimoniis declaratur, sed etiam ea re quod mancae sunt editiones Aldo priores quodque ab hoc exemplorum mediorum ordo mutatus liberius. — 36 feminam M; famam nam cdd. — illud evagat cum accusativo iunctum, ut apud Horatium IV, 15, 9 sq., utque aptid Sallustium, scriptorem vetustatis amantissimum, Hist. I, 87 ed. Kritz. egredi. — didt Accius maiorem esse famam quam pro femina. — f. tamen scribend.: famae enim (famae nam vitiose Grotius). — feminam. de Semela agi videtur. nam et studiosissimi Thraccs erant Bacchi et Bacchanalium tempore PhiJomelam a sorore receptam narrat Ov. Metam. VI, 587 sqq. — late Grot.; lata {seq. e) cdd. — tirpe G. — praeclarae vagat (om. L^) L^, H^, Gs. 74 NONIVS MARCELLVS 467. 468 M. idem Medea: vagant, pavore p^cuda in tumulia ddserunt. Ennius Heetoris lytris: constitit, cerno, Scamander; arbores vent6 vacant. 40 Paeuvius Periboea; tripliei pertimefactus || merore animi incerte errans vagat. 1 Varro Pseudolo Apolline, nsQl d^eav diayva^scog: ciim B^x pueri ^t pu^Uula^ p§,riter it^m s^x aut s^ptem sin vero quaet ciim coro pari vagarunt. idem Hercules tuam fidem: 5 per maritimas oras vagat. SVFFRAGANT, pTo suffragantur. Pomponius Macco praeterito: 37 Accius Medea || 39 Ennius Hectoris lytris || 41 Pacuvius Periboea || 2 Varro Pseudolo Apolline; cf. comm. || 6 Varro Hercules tuam fidem; cf. comm. || 7 Pomponius Macco praeterito. 37 idem {sic Ald.; item cdd.)\ cf. 159 l. pecua. — 39 Haectoris H; Bamb. — lystris L cx corr.; H; Gs; litris Bamh. — 40 cerno M; credo v. — cf. comm. in Ennii fab. 143; vitae Enn. pg. 265 sq. — arbores Bent.; arboris cdd. — 41. 1 Periboea: triplici. Periboeam triplici L^; Bamb.; Periboea in tripl. rell.; del. in Gifanius. — Periboea: multiplici Passerat. — 2 pseudulo L, H^, G; pseudo Bamh. — puto PseudopoUine (Pseudoapollo quidam ap. Turneh. VI, 9), ut alius liher Varronis inscriptus fuit: Pseud- aeneas; ah eodemque pseudotragoediae editae. codieum scriptura a mdla Plautinae fabulae rccordatione traxisse videtur origincm. — Serapim signi- ficari putat Buechehrus; ApolUncm Wsvdofiavtiv vel Ao^iav Oehlerus. — at tum erat potiiis ponendum: ApoUo Pseudulua. — de ApolUnis apud Ad- metum servitio cogitat Turnebus; quod sicui probetur, potius restituendum videri WsvSoSovXog 'AnoXXcov adicit Oehlerus. — sane propter paucitatem fragmentorum (duo extant, non phira) parum constat de argumento. — ipsius certe ApolUnis mentionem factam in hac satura demonstrat pg. 478 l. excal- ceatur. — Q^av H^ scc. Biesium; Bamh. — SiKyvaaBcos Buechelerus ; aiccrvoocscoc L, H, Bamb.; aiayvcocsac G; avayvcoascog Me; dvayvcoQiascog Turneb. IV, 8. — 3 puellulae Lachmann. Opusc, II, 69; qui et metrum agnovit; puellae edd. — 4 sin vero quae; in utroque Me; Lachm.; quae verba cum nu- meris satisfaciant, tamen quid significent obscurum. — iUud cum si verum est, et ipsum coniunctio, non praepositio. scd ne commate quidem post utroque posito sensus fit perspicuus. — totum lemma gravius fuisse adfectum in arche- typo iam supra memoravi. ita verha Varronis nemo praestet. sententiam puto hanc: aut septem indugressei compari coro vagarunt. — choro, H^. — vagrunt H^. — 5 hercles H^, G. quod nescio an sit memoria dignum. nam potuit titulo huius UbeUi finis trim. iambici vel tetram. trochaici eontineri, sicut compluries factum in Varronis saturis. — 6 per; pro Bamb. — oras Ald.; boras cdd. — 7 Suffragant pro add. lun.; apud quem sicut apud priores et Mercerum hic turbatum. — l. novi initium in cdd. v. 9. — Macco J?0it7wMS; mappo cdd. — Pappo Bentin. {qui iUud praeterito ad v. add. seq.)] at non est probabile ut Novii, ita Pomponii fuisse Pappum praeteritum; nisi f. et hic scribend. Novius; cf. 4, 25 sqq. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 75 468 M. populis voluntas ha^c est et vulgo datasrt prim6 subfragant, post refragabunt, scio. 10 Sisenna Historiarum lib. XXIII :+ multi populi, plurimae con- tiones dictaturam omnibus animis et studiis suffragaveruut. MERET, pro meretur. Plautus in Menaechmis; item huic ultro fit ut meret, potissimus nostrae domi ut eit. idem in eadem: 15 adibo atque hominem accipiam dictis quxbu' meret. Turpilius Philopatro: utinam possim txbi referre gratis, ut de in6 meres! idem Hetaera: mereto ut dilig&re. 20 AVSPiCAVi, pro auspicatus sum, Plautus in Persa: lucro faciendo ego aiispicavi. idem in Sticho: eam aiispicavi ego m re capitali mea? 10 Sisenna Hist. XXIII; cf. comm. || 12 II, 3, 8 || 14 V, 1, 7 || 16 Tnrpi- lius Philopatro |j 18 Turpilius Hetaera || 20 IV, 6, 7 |j 22 III, 2, 46. 8 populi Ald. — voluptas non bene, ut puto, lun. — et vulgo datas. apparet rursus in archetypo locum fuisse obscurum. videtur olim fuisse: popnlis voluntas haec est; id {vel ita) vulgo ratumst. — 9 primo subfragant, post refragabunt, scio. sic M; refragabunt (r capitali, per lemma, L, H; refragabant pr. Bamb.) pro (per Bamb.) subfragabnnt (sufir. L^, H, Bamb.; sufr. Gs) post scio cdd. — refragant primo, subfragabunt post scio Bothius; quod posset placere, nisi lemma supra restitutum adversaretur. — 10 Sisenna Historiarum {om. i,; histor L.^; hist. G, Bamb.) lib. XXIII C, Bamb. — etiam hic erratum. nam relicua Sisennae fragmenta quotquot afferuntur duode- cimi libri numerum non excedunt. — XXVI Vatic. 1557; XXII Vrbin. 307; Ottobon. 1725; Beg. 1817; XXIIII ed. princ; XII a. 1471; 76; 80; 98; Pius; f. recte; XIIII Bentin.; lun.; inde lib. IV coniecit Me^. — contiones Vrbin. 307; ed. princ; contionis C, Bamb.; nationes Petrus. — 11 dictaturam; sc. SuUae. — refrag. Vrbin. 307 aliique Bomani. — 13 huic ultro F, Z ap. Fl.; hinc ultro rell; hic ultro C; in cultro Bamb. — cf. Caesar. pg. 48; 19 sq.; qui recte dicit hunc locum videri olim graviorem traxisse corruptelam. — potis- simum B ap. Pl. — 14 in om. S,. — 16 aque X,. — quibus dictis elegantius cdd. Pl. — 16 filopatro cdd. — 17 possim ed. princ; possint cdd. — gratis M; gratias cdd. — gratiam, ut de me meres Bothius; gratias ut demeres Bibbeckius. — 18 hetera cdd. — 19 mereto M; meret merito C, Bamb. (plim supra merito illud meret adscriptum erat emendandi causa). — mereto merito ut diligare Buechelerus. — 22 f. Sticho; isticho L, H^, G, Bamb.; in sticho H^. — 23 eam auspicavi ego Acidalius; ea ego auspicavi auspicavi L, H; ea ego auspicavi ed. Bas.; cego (istichocego) auspicavi Bavib.; eam ego auspicavi ap. Pl. C, D; ea ego auspicavi (om. i quod sequitur) B; ego auspicabi Ambros. Pl. 76 NONIVS MARCELLVS 468. 469 M. Atta Lucubratione: cum primo fac luci hodie ut exornata sit 25 utque aiispicetis: cras est conmunis dies. Caecilius Plocio: 'insanum auspicium!' — ^haut aliter istrioniumst; aeque lit magistratus aiispicant cum publice.' Naevius Belli Poenici lib. ITII: 30 verum praetor adv^nit, aiispicat auspicium [prosperum]. DELVCTAVi, pro deluctatus sum. Plautus in Trinummo: cum hisce erumnis ddluctavi. idem in Vidularia: 36 quid multa verba? pliirimum luct§,vimus. Terentius Hecyra: dicitque sese illi &,nulum, dum luctat, detraxisse, || SCRVTO. Plautus in Aulularia: 1 postremo hunc iam perscrutavi. 24 Atta Lucubratione || 27 Caecilius Plocio || 30 Naev. Belli Poenici IV | 33 IV, 1, 20 II 35 Plautus Vidularia || 37 V, 3, 31 || 1 IV, 4, 30. 24 Atta Ald.; Acta cdd. — 26 fac add. M; cum primo 1. hocedie Bergkius. — 26 utque M; atque (adque L^) ut cdd.; atque Bothius. — 28 diverbium institui Bothium secutus; qui quidem cetera male. — auspicium G, Bamb.; hospitium L; 11. — haud (haut Bibbcckius) add. Spengel. — istrioniumst; histrionium est Guietus; Bothius; istrionum est G, Bamb. — istrionium; i. e. comicum. — 29 aeque M; atque (adque L,) v. — auspicant cum publice M; publice (publicae pr. L) cum auspicant cdd.; publice quando auspicant Bothius. — fuit qui coniceret cum publicitus auspicant, illo publi- citus etiam alibi in Plocio usus Caecilius; cf. pg. 513 l. publicitus. — apparet autem hic ut plurimum in fabulis latinis aruspicum augurumque rideri ludi- bria. — ceterum etiam hac in parte olim fuisse turbas demonstratur eo, quod 30—32 om. Bamb., quodque C post v. 32 exhibet iterum: Caecilius (Caelius (?) Plocio: ut magistratus publice cum auspicant (auspiciant pr. H). — 30 Nevius H. — libro tertio Ald.; qui primus hoc exemplum addidit. — 31 verum lun.; virum cdd. — advenit Merula; Me; adveniet cdd. — prosperum secl. lun. — sane tale genus additameniorum rarissimum in cdd. Nonii. itaque nescio an melius Spengelius , qui scribendum coniecit prosprum et ab hoc novum incipit versum. non licet propter r. m. scribi: vdrum | praetor advdnit. prosperum aiispicat auspicium; cf. libri de v. Saturnio pg. 62. — 33 pro luctatus sum Bamb. — 34 quibus aerumnis (erumnis) cdd. P/. — dum hisce Hermannus; f. quis cum. — deluctavit cdd. — 38 sese illi anulam cdd. interpol. Ter.; illis anulum sese C, Bamb.; sese anulum didigito Bemb.; quo demonstratur olim fuisse lectum dicitque se digito anulum vel dicitque digito se anuluni. — 1 Scuto Bamb.; Scroto H^. — Pl. ; cf. 317, 31. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM VII. 77 469 M. AVGVRO. Accius Oenomao: ' adque ea coniectura auguro. 5 idem Amphitryone: 81 sati' recte haut vana ratione augurem .... Ennius Melanippa: certatio hic est niilla, quin monstrum siet: hoc ^go tibi dico ^t coniectura augnro. 10 PacQvius Chryse: propemodum animus coniectura de ^rrore eius augurat. Cicero ad Calvum: praesentit animus et augurat quodammodo, quae futura sit suavitas. — Vergilius lib. VII: hunc illum poscere fata 16 et reor et siquid veri mens augurat opto. M. Tullius de re publica lib. IIII: cui quidem utinam vere, fideliter abundiente+ auguraverim! ADSENSIT, pro adsensm est; [et] activum positum pro passivo. Accius Neoptolemo: 20 ubi nil contra orationem aequam habuit, adsensit silens. idem Erigona: adsentio: age nunc [tuj tuam progeniera ede ordine. 3 Accius Oenomao || 5 Accius Amphitryone || 7 Ennius Melanippa || 10 Pacuvius Chryse H 12 Cicero ad Calvum || 13 Aen. VII, 272 || 16 M. Tullius de re publ. IV || 19 Accius Neoplolemo || 21 Accius Erigona. 3 nuHum l. in L. — Augurio Bamb. — Oenemao Bamb.; etiam in L e scr. supra o. — 4 atque cdd. pr. Ly. — ea accusat. — 6 h. v. M; aut vera (ver L^; Bamh.) cdd. — augurem pr. H; P; ed. princ; augurer rell.; auguret ed. a. 1471; augurent a. 1476. — si r^cte satis aut v^ra ratione aiigurent Vossiu^. — 7 Menalippo L^, H, G, Bamb.; Melanippo /y, ; corr. Columna. — 8 cer- tatio Passerat.; certo cdd. — nullum H^, G; non Bamb. — 9 hoc supra add. L. — 10 Chrysae cdd. — 11 eius Ald.; etius C, Bamb.; quod olim eiius fuisse putat Bibbeckius. sed cf. v. 20 etquam pro aequam. — 13 Verg.; cf. 358 l. optare. — IG. 17 vere fideliter supra add. in L. — abudieote pr. L. — abunde ante male lun.; quidem certe Me; Madvigius Advers. II, 245. — sed ne hoc quidem bene liabet: utinam fideliter auguraverim! ex- pectes: vere perinde ut fideliter. — 18 Adsensit — passivo. ita M; Adsensit (Assensit L.^, H; Adsentit Bamb.) est et passivum (pasissivum pr. H) cdd. — 19 Actius Bamb. — 20 nihil cdd. — orationem Passerat.; rationem cdd. — illud nihil ubicumque occurrit apud scaenicos antiquiores, fraudis est suspectum. itaque recipiendam duxi coniecturam Passeratii. — aequam Fruterius; etquam (-a in ras. H^) cdd. — f. ubi nil contra rationem atque aequom habuit; cf. quod in Enn. Hectoris lytris 399 s. l. spernere legitur: ius adque aecum. — adsentit Bamb. — siliens pr. H. — 21 id est Bamb. — 22 tu om. ed. a. 1471. — ede Me; et cdd. — fuit qui coniceret ex. 78 NONIVS MARCELLVS 469. 470 M. Pomponius Sponsa Pappi: p61 magi' curabo, ubi cognorint, 6mnis una ads^ntiant. CVNCTANT, pro cunctantur. Accius Alphesiboea: 25 ita t^rrita membra animo aegroto cunctant subferre lab6rem. Ennius Ambracia: bene mones tute, ipse cunctas . . vide fort^m virum! idem Hectoris lytris: 30 qui cupiant dare arma Achilli, ut [ipse] cunctent? ACCINGE, pro accingere. Pomponius Maccis geminis: iam 6go inibi adero: dum dgo revortor, age, anus, accinge ad raolas. CONTEMPLA. Accius Philocteta: cont^mpla hanc sedem, in qua dgo novem hiemes sfi-xo stratus p^rtuli. 35 Naevius Danae: cont^mplo II placide f6rmam et faciem virginis. 1 Titinius Fullonibus: aspdcta formam adque 6s contemplat6 meum. Ennius Medea: asta adque Athenas, &.nticum opulentum 6ppidum, 6 cont^mpla. 23 PomponiuB Sponsa Pappi || 25 Accius Alphesiboea || 28 Ennius Am- bracia || 30 Ennius Hectoris lytris || 32 Pomponius Maccis geminis || 34 Accius Philocteta || 36 Naevius Danae 1 1| 2 Titinius FuUonibus || 4 Ennius Medea. 23 Pomponius; cf. 275 l. cognoscere est audire; ubi omissa huius loci mentio. — Papi G. — 24 curabo om. h. l. cdd. — idem habent cognorit. — omnes legitur pg. 275. — 26 pro cunctur H^. — Alpesiboea Bamb.; pr. L. — 27 sufferre L^; item H. — 28 anbrachia C, Bamb. — 29 cunctas Bothius; cunctato L, H^; cuncto H^, G, Bamb. — en vide nos in ed. Ennii. — sed potuit et hauriri ut puta multum, quod ad priora referretur, si illud vide corriperet ultimam; ut plerumque fit apud vetustissimos. — 30 Haectoris H, Bamb. — lystris H^. — 31 ipse del. Bibbeckius; cf. v. 29; ipsi lun. — cunctet H^. — 32 macchis C; machis Bamb. — 33 inibi Lips.; mihi cdd. — adere, sed corr., H. — revertor Bamb. — amus Bamb. — accinge ed. princ; accingere, sed re punctis notato, Gs; accingere L, H, Bamh. — 34 filocteta cdd. — 35 navem L^, H, G, Bamb. — heimes, supra he scr. i, Bamb. sec. Beckerum. — saxo Bamb.; v.; taxo G. — 36 Nevius H, Bamb. — danea L, Bamb.; danaea m. 2 danae {pro ae caudatum e) Hs; danea P; Dane Gs. — 1 verba lovis de Danae conspecta Mercurio referentis. — contempla Bibbeckius; quod propter illud placide non videtur posse sat probari. — 2 fulloni L, H^, Bamb. — 3 atque cdd. pr. L^. — contemplato Bothius; Hermannus; contempla L; H; Bamb.; contemplo G. — aspecta formam meam (vel hanc) atque os contempla meum idem Hermannus. — • 5 astum Spanhemii cd. ap. Osann. Anal. crit. pg. 119; astu non bene Gifanius, alii. — atque (atque atque Bamb.) cdd. pr. L^. — anticum Mothius; Gs; DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 79 470 M. Plautus Asiuaria: meum caput cont^mples. ALTERCATA ES, octivum, non passivum. Pacuvius Iliona: 10 'cur illa, quae tu hic mecum altercata's?' — Hace!' ARBITRABVNT. Plautus in Sticho : probioies vero arbitrabunt, si probis narraveris. AMPLEXA, pro amplexare. Accius Alcimeone: postremo amplexa fructum, qnem di dant, cape. 15 [amplexari, pro amplecti. Cicero Academicorum lib. I: quas mirifice Plato erat amplexatus.] Cicero de oratore lib. III: nec voluptatem tuentur, quam amplexare poscunt. CRIMINAT. Ennius Satyrarum lib. III: 20 nam is n6n ben vult tibi, qui me falso crfminat aput te. DiGNAVi, pro dignatus sum vel dignum duxi. Accius Meleagro: r^manet gloria apud me; exuvias dignavi Atalanta^ dare. Pacuvius Hermiona: 25 cum neque me aspicere aequales dignar^nt meae. 7 III, 1, .35 II 9 Pacuvius Iliona 1 11 I, 2, 87 || 13 Accius Alcmeone B 15 I, 9, 33 II 17 III, 17, 62 || 19 Ennins Satyrarum lib. III jj 22 Accius Meleagro H 24 Pacuvius Hermiona. antieum L; H^; G sec. ed. Bas.; Batnb.; antaeum Hs^; antiquum ed. princ. — opulenteum L, Bamb. — 7 Plaut; cf. Gell. XVIII, 12, 1. — S capud P, — 9 es M; est v. — activum, non add. M. — 10 cur illa qnae tu hic mecum (ita ed. a. 1471)- sic pulchre Duentzerus; cur illaquetur (inlaquetur Jrj,- Bamb.; illaqueetur H^; inlaqueetnr ed. Bas.) hic meum cdd. — alter- cata's M ; altercas v. — 'cur inlaqueetur (inlacuetur Bibbeckius) hic?' — 'mecum altercas? tace!' Bothius. — 11. 12 Plautus — arbitrabunt om. Bamb. — stico pr. Gs. — vero; credo cdd. Pl. — 13 alcimeone pr. H; alomeone X,,- solomeone Baiub.; alcmeone L^; H ex corr.; G. — 14 postremo; t. e. ultimum. — illud amplexa recte participium dicit esse Bothius. — fructum; i. e. eventum. — dit L^; du Bamb.; dii rell. — 15. 16 quae his vv. continentur , aliena prorsus, primus add. Quicheratus. non extant in L, G. — in H, Bamb. haec: Cicero Academicorum lib. I quaa mirifice (murifice H) Plato (Plauto Bamb.) erat amijlexari {add. Bamb.: pro am- plecti). — erat amplexatus Cic. — verba araplexari pro amplecti post v. 14 hab. ed. a. 1480. — 17 IIII pr. H. — 18 amplexare H^; Non.; amplexari rell. cum cdd. Cic. — poscunt M; possunt C, Bamb.; volunt cdd. Cic. — 19 IIII jHj/ G. — 20 cf. vit. Ennii pg. 109. — is ed. princ; iis cdd. — ben scripsi; ne duo anapaesti continuarentur ; bene v. — tibi (ibi L^; H^; Bamb.y, f. ti. — qui f. cr. om. Bamb. — me add. Quicheratus. — 21 apud cdd. pr. L^. — 22 Dignavi; Digna i/j. — dign. duxi add. N., quia dign. sum et passive dicitur; cf. 2S6, 28. — 23 Athalante (Athalantae ed. Bas.) cdd. — 24 Hermione L^. — 26 illud neque positum pro ne quidem demon- 80 NONIVS MA.RCELLVS 470. 471 M. MiSERARENT, pro miserarentur. Accius Athamante: adque ita de illis mdrui, ut iure haec numquam miserar^nt mala. LARGI, pro largire. Lucilius lib. XIIII: quod yiscus? dederas tu quidem hoc est viscera largi.t Accius Diomede: 30 benigne ei pro benficio largi adque ampliter. Cato de lege Baebia: pecuniam inlargibo tibi. INTVI et CONTVI, pro intueri et contueri. Turpilius Pedio: tamen 6culi ex longa intdrcapidine ^dpetunt cupide intui. Pomponius Maccis geminis: 36 incepi contui: conspicio c61eatam ciispidem. PROFICISCERET, pro proficisceretur. Turpilius Hetaera: « hortatur hominem, qu&,m primum || proficisceret. 1 SORTIRENT, pro sortirentur ♦ * * Varro Rerum humanarum lib. XX: cum venerint censores, inter se sortiant. [moderant, pro moderantur. Pacuvius Periboea: neque tuiim te ingenium m6derat neque fratdrnum ira exiliiSm levat?] 6 [sortivnt] Ennius Cresphonte: an fnter sese s6rlinnt urbem ^dque agros? 26 Accius Athamante || 28 Lucilius 1. XIV || 30 Accius Diomede || 32 Cato de Lege Baebia || 33 Turpilius Pedio || 35 Pomponius Maccis gerainis || 37 Turpilius Hetaera || 2 Varro Kerum hum. XX || 4 Pacuvius Periboea || 6 Ennius Cresphonte. strari non potest. — aspicere ed. a. 1476; inspicere Serv. Baniel. ad Aen. XI, 169; aspiceret C, Bamb. — 26 pro miserentur G. — Athanante Bamh. — 27 atque cdd. pr. /jj. — 28 Luc; cf. 184 l. viscus, ubi diverbium habetur duorum versuum, ibique comm. — vid. a Lucilio venisse large adverbium. — 30 Accius; cf. 511 l. ampliter. — 31 ei Gulielmius; et cdd. — beneficio idem. — aque cdd. h. l.; atque (adque) pg. 511. — 32 de add. M. — inlargibo Ald.; inlargivo (mlargivo G-^ sec. lordanum) cdd.; largibo lordanus. — 33 et add. M; contueri add. Quicheratus. — 34 cf. 522 l. diem. — oculi ex BibbecTcius (oculi Gulielm.); oculis cdd.; quod pro nominativo erat accipiendum, nisi prae- positione addita vix posset careri. — intercapedine L, G, Bamh. — 35 Macchis C; Machis Bamb. — 36 incepi Ald.; incoepi cdd.; f. ut coepi. — 37 pro om. pr. L; H^. — hethera C; ethera Bamb. — 1 proficeret Bamh. — ut pr. Bothius. — 2 aut Sortiant pro sortiantur scribendum aut post sortirent ponendum lacunae signum. — 3 convenerunt edd. veteres. — cum venerint; sc. praetores tribunique plebei quique in consilium vocati sunt; cf. Varro de l. L. VI, 87 cum comm. Spengelii {ibi in superiorihus videtur scrihendum unguontur). — f. etiam hic restituendum quod l. m. legitur venerunt — sortiunt (sortiunt iam Odofredus Mueller). — 4. 6 haec per errorem huc illata e 472 , 17 sqq.; ubi vide comm. — 6 moderant Bamb. — frater non cdd. h. l. — ex ira cd. lun. — vetat cdd. — 6 Sortiunt del. Quicheratus. — Cresfonte cdd. — 7 an; avi Bibheckius. — cf. comm. in Ennii fah. v. 335. — se cdd.; corr. Vossius. — atque cdd. pr. L^. DE CONTRARTIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 81 471 M. POLLiCEEES, pro pollicereris. Varro 'Avd-gojtoTtdXst, nsQl yEvsd-haxflg [nam in omnibus legi IIOAinEKAO]: vjtSQ^azov^ ne 10 dares, ne polliceres quid daturum [est]. POPVLAT activum est et passivum popvlatvb. Vergilius Georgicon lib. I: populatque ingentem farris acervnm curculio. 16 Caecilius Asoto: iamdudum depopulat macellum Ennius Ambracia: agros audaces populant servi domini dominorum. 20 Quadrigarius: agrum Nolanum populare coeperunt. — Accius Astyanacte: qui nostra per vim patria populavit bona. Sisenna Hisi lib. IIII: protinus agros populabundus ad Nu- ceriam convertit. 25 PVNITVR aliquem, pro punit. M. Tullius de officiis lib. I: neque ad eius qui punitur aliquem ant verbis fatigat, sed ad rei 8 Varro 'AvQ^qanonvXsi || 12 I, 185 H 15 Caecilius Asoto || 17 Ennius Ambracia || 20 Quadrigarius 0 Accius Astyanacte || 23 Sisenna Hist. IV || 26 I, 25, 88. 8 PoUiceres ed. a. 1471; Pollicere cdd. — pollicereris Pius; polliceris cdd. — PoUicere pro poUiceri Me. — Anthropopoli lun.; anoputio noXi {noai L^; H post ras.; G; noaai pr. II) C, Bamb. — 9 nsQi y£vs9XiaKJJg lun.; nsx (iTfx Bamh.) XsvstXtayiriC {ita L^; asvsaiayiTjc. G; asvssXiaxriC L^; item H^; avssaianrjc H^; Xsvs sXiXyiric Bamb.) C, Bamb. — illa nam — vnsQ§azov {vnsQ^. recte exclusit Biesius) a correctore archetypi, qui codices plures adhibuisset, addita in ipsa verba Nonii irrepsisse pulchre intellexit Rothius. — noams-Kao: vnsQ§atov\ noamsnaovnsQ^axov H^; G; noamsnao- vnsQUtov ij ; noainsytaovcnsQ§aitov L.^; H^; noXiitsyiXovcnsQpXitov Bamb. — illud vnsQ^atov quomodo explicandum sit non comparet. nam in sequen- tibus figura talis nuUa. — illud enim non credo , ita esse scribendum: ne dares, ne polliceres quid datum {sc. permissum) est, ut verba datum est in fine potius quam in principio collocata figura significentur hyperbati. — videntur potius ante vnsQ§atov complura hausta. — daturum, om. est, cd. N. Fabri; datum est {seq. est) C, Bamb. — 11 activum add. M. — passivum; sc. auctoritate veterum. — 15 Asato Bamb. — 17 Ambrachia H. — 19 populant M; depopulant cdd. ; cf. v. 16. — domini dominorum M; domi- norum dominis cdd.; cf. comm. in Ennii Sat. v. 33 sq. — 20 coperunt G; ceperunt Bamb. — 21 Astianacte H, Bamb.; Astyaanacte L. — 22 nostram G. — 23 populabundus Floi-ent.; Pius; populabundos C, Bamb. — agros populabundus. similimum exemplum ex eodem libro adfert Gellius XI, 15: populabundus agros ad oppidum pervenit. — Nuceriam Gifan.; Numeriam cdd. — 26 II H^; G. — 26 puniet (punit) cdd. Baiteri. — aut om. G, Bamb. — ante verbis facile potuit hauriri vel. — ueb Bamb. sec. Beckerum. — fatigat; castigat melius cdd. Cic.; cet. cf. comm. Baiteri. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvbllbr. 6 82 NONIVS MARCELLVS 471. 472 M. publicae utilitatem referri. — et Tusculanarum lib. I: quom multi inimicos etiam mortuos puniuntur. RVMINAT. Vergilius in Bucolicis: ilice sub nigra pallentis ruminat herbas. 30 FABRICANTVR. M. Tullius de officiis lib. I: ut enim pictores et i qui signa fabricantur. Plautus Asinaria: fabricare quidvis, quidvis conminiscere. || Cicero de oratore lib. III : Capitoli fastigium illud et ceterarum l aedium non venustas, sed necessitas ipsa fabricata est. PALPATVR. Lucilius Hb. XXVIIII: hic me ubi vidit, siibblanditur, palpatur, capiit scabit.t LVCTANT, pro luctantur. Ennius lib. VIIII: 5 virei validis cum viribu' luctant. BELLANTVR, pro bellant. Vergilius lib. XI: et pictis bellantur Amazones armis. PARTIRET, pro partiretur. Lucilius lib. XXVIIII: quid? qu^s partiret r^s pro doctrinfi, boni? 10 Plautus in Asinaria: hanc quidem, quam nanctus, praedam pdriter cum illis p§,rtiam. INPERTIT. Lucilius Hb. XXVII: sospita, inperti salutem plurimam et plenissimam! 27 I, 44, 107 II 29 VI, 54 || 31 I, 41, 147 || 32 T, 1, 89 || 1 III, 46, 180 || 3 LuciliuB 1. XXIX || 5 Ennius I. VIIIl || 7 XI, 660 U 9 Lucilius l. XXIX 1| 11 II, 2, 5 II 13 Lucilius 1. XXVII. 27 et Tusc; cf. 479 l. poeniuntur. — quom; quo (seg. m) cdd. h. l.; quum Me; cum id. 479; libri Ciceronis. — 28 poeniuntur, paeniuntur, poeniantur cdd. Gic. — 29 Bucolicon L, M^. — 30 nigram pr. L. — herbis JJj. — 31 pictoris cdd. — 32 i; ii ?;. ap. Cic; hi G, Bamb. — 33 quidvis alterum ex Pl. add. Me. — 1 IIII Bamb. — fastidium L^. — 2 edium L. — 3 Luc; cf. Fest. pg. 210 s. l. pedes: Lucilius 'ubi me vidit, caput scabit, pedes legit.' — 4 ubi om. Bamb. — vidit Fest.; videt cdd. — palpatur, caput scabit. — haec et molossico verbo post thesin posito et iambicis in fine admissis asperiora quin gravius sint interpolata vix dubito. — cet. cf. comm. in Luc. XXIX, 75. — 6 virei; viri ed. princ; viri a G; varia Bamb. — cum add. I. Dousa. — 7 X cdd. — 8 Amadiones L^; Bamb.; cf. 272, 26 ibique comm. — 9 idem l. 475, 20. — XXVIII E^; P: — 10 res M; ipse cdd. — pro; per Bamb. — bona Lugd. — sensus ut puto hic: quid? quas res inpertiretur pro doctrina summi boni? — 12 quidem, quam; quidem hanc L^. — nactus L ex corr., H, G, Bamb.; cdd. Pl. — nanctus pro nanctus sum. — pariter om. cdd. — 13 /". Inperti. — Luc; cf. Luc XXVII, 1; 2. — 14 sospita, inperti Lachmannus; sospitat inpertit (imp. L^, H) cdd. — plurimam et plenissimam ed. a. 1471; plurima et plenissima cdd. — olim nos salute et (salute Lachmannus) plurima et plenissima. sed in primo l. XX VII DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 83 472. 473 M. . 15 COHORTARENT. Quadrigarius Annalium lib. V: et dicerent castra capta esse adque eos cohortarent uti maturarent. MODERANT, pro moderantur. Accius Epigonis: viden lit te inpietas stimulat nec moderat metus? PacQvius Periboea: 20 neque tuum te ingenium m6derat neque frat^rnum ira exilium levat? MiSERESCiMVS. Vergilius Aen. lib. II: his lacrimis vitam damus et miserescimus ultro. Ennius Hectoris lytris: pdr vos et vostriSm ducum 25 imperium et fiddm Myrmidonum, vigiles, conmiserescite ! PROELIANT. Ennius Achille: [inta] mortales inter s^se pugnant, pro(51iant. CONPLECTiTE. Pomponius Fullonibus: 'quin drgo, quando c6nvenit, conplectite.' — 1 'mi II fr&ter, salveto!' — '6 soror salv^ mea!' EXPERGISCERET, pro expergisceretur. Pomponius Agamemnone subposito: nequis miretur, ciir tam clare tonuerit, 5 ut, siquis dormitaret, expergisceret. 15 Quadrigarius Annal. V |] 17 Accius Epigonis || 19 Pacuvins Periboeajj 21 II, 145 Ij 23 Ennius Hectoris lytris || 26 Ennius Achille jj 28 Pomponius Fullonibus || 2 Pomponius Agamemnonc subposito. fragniento, quod quin haud longc afuerit ab hoc versu dtibitari neguit, illtid salutem inpertit non videtur posse mutari. cf. comm. in 308 l. fingere, con- ponero. — 15 quadraginarius G^. — V; libro VI coll. Liv. XXVI, 6 pro- bahiliter tribuit Petrus; cuius adeundus commcntarius. — dicereni X,. — 16 capta Me; facta cdd. — atque cdd. pr. L^. — eos M; os G {praec. e); hos L, H, Bamb. — maturarent. recte si iudicatum de hoc fragmento a Petro, videtur olim fuisse uti maturarent fugam. cf. Aen. I, 137. — 17 ephigonis cdd. — 18 vident Bamb. — 19 Pacuv.; cf. 336; 471 l. levare — relevare; moderant cnm comm. — 20 ira (irae Lugd.); cf. comm. in 336 , 26. — 21 Miserescimus M; Conmiserescimua (Comm. L.^, U, Bamb.; Conmiscere scimus X,) cdd. — 23 ectoris L; H^; haectori Bamh. — lydtris L; H; Gs; listris Bamb. — 24 verba Priami. — per vos Palmer.; ser vos (sic) C; uservos Bamb. — vostrum; uTGni Bamb. — ducum add. M. — 26 Achille Aristarchi male Ald. — 27 inta (ita H, sed it m. 2 post ras.) del. Duentzerus; ita et ed. princ; interea post Klussmannum Lachmannus Comm. Lucr. pg. 80. — 29 convenit praesens. — 1 mi cd. a. 1471; mihi cdd. — salveto. 0 M; salve o (salveo L^) cdd. — soror Bamb.; soro C. — ef. Pl. Poenul. V, 2, 116: 'mi patrue salve.' — 'et tu salveto {ita Camerarius; salve cdd.), Agorastocles.' — 2 pro sperg. G. — 4 miretur ed. a. 1471; miraretur cdd. — cur M; cum v. — videtur agi de cluriore crepitu ventris emisso. ef. Suetonii vitam Lucani pg. 51 ed. Beifferscheid. 6* 84 NONIVS MARCELLVS 473 M. LABASCO, pro labor. Accius: nullumst ingenium tam atrum neque cor tam ferum, quod n6n labascat lingua, mitiscat malo. Varro rerum divinarum lib. VII: postquam vidit misericordia labasci mentem infirmam populi. 10 CONGREDIAS. Plautus in Epidico: *quid si adeam?' — *haut sciam an congredias, si ha^c east'. . . . CERTATVR, pro certat. Pacuvius Armorum iudicio: an quis est qui te dsse dignum quicum certetiir putet? FRVSTRO, pro frustror. Pomponius Maiali: 16 miseret me eorum, qui sine frustis ventrem frustrariint suum. IMITAT. Varro Epistularum latinarum lib. II: tuum opus nemo imitare potis. — Livius Achille: ni malos imitabo, tum tu pretium pro noxa dabis. EXECRARENT * * * Afranius Incendio: 20 expeiurabant, ^xsecrabant se ac suos. PRAEGREDI. Novius Vindemiatoribus: 'quid stas? age, move te. manen?' — 'i primus.' — 'praegredi.' 6 Accius II 9 Varro Rer. div. VH 1| 11 IV, 1, 16 || 13 Pacuvius Armorum iudicio II 15 Pomponius Maiali |1 17 Varro Epistularam latinarum II || 18 Livius Achille II 20 Afranius Incendio || 22 Novius Vindemiatoribus. 6 Labasco, pro labor M; Labascor (Lavascor L^) pro lavo (labo i/, ; labor ed. a. 1471) cdd. — 7 non nullum est G; nullum est L, H, Bamh. — tam atrum M {olim tam asprum); tantum cdd. — tam; tantum, sed corr., L. — 8 labascat Scriver.; labescat Bamh.; labascatur C. — 9 VI Merkelius Proll. Fast. Ov. CXXIV. — 10 labasci (labisci Bamh.); puto labascere. — 12 cf. Goetzii comm. in h. 1. — baut sciam an; haud scio an cdd. Pl.; aut sicia an (aut Bamh) cdd. — congrediar Plaut.; congredias auctor Nonii; cuius error e sequente s videtiir traxisse originem. quamquam nescio an olim fuerit congrediam in lihris Nonii et hoc v. et praecedente. — si haec ea est meliores lihri Pl.; si hoc est C, Bamh. — haut sciam — east. haec eidem personae trihuunt cdd. Pl.; et ita haud duhie Non.; sed cf. Goetzii comm. — 14 nulla omnino causa cur illud certetur dictum existimes pro certet. — 16 frustor Bamh. — 16 frustris pr. L et G; Bamh.; furstis pr. H. — frustrarum Bamh. — 17 Epist. latinarum M; epistula (epistola L^, H, Bamh.) latina cdd. — tum L^; Bamh. — 18 imitari L^; Bamh. — potis M; potes L^; potest rell. — Lucilius Achillae Bamh. — Livius ; cf. 365 l. pretium ihique comm. — 19 si cdd. utrdbique. — males G; malas Bamh.; cdd. 365. — tu; tum pr. H. — praecium X, ; praetium L^, H. — 20 videtur aut scribendum Execrare aut post hoc v. lacunae signum ponendum. — 21 expeturabant pr. H. — execrabant H, G, Bamb. — 22 Praegredi M; Progredi v. — 23 quid stas? age, move te lun.; qui primus hoc l. addidit; quidiscas (qui discas H, Gs) egemovete C; quidicas ege move te Bamb. — te om. lun. cd. — manen'? Voss.; i Me; mane mi (manemi Ly) C, Bamb.; inanem cd. lun. — DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 85 473. 474 M. CONSOLABE. Varro Oedipothyeste: per idem tempus Oedipus 26 Athenas exul venire dicehatur, qui consolaret. MINITAS, pro minitaris. Naevius Danae: ^tiam minitas? mitte ea, quaeso, qua^ mea saat magi' qu^m toa. Plautus in Amphitryone: 1 quid minitabas t^ factornm, || si stas pepulissem fores? MVTVET [mutuum sumat]. Caecilius Asoto: 'ad amicoa curret miituatum?' — 'miituet causa mea.' PERCONTA * ♦ * Novius Malevolis: 6 si percontass^m, malum hoc me pra^terisset. Naevius Belli Punici lib. I: blande et d6cte p6rc6ntat, Aen^a qu6 pacto Troiam urb^m linquisset. 24 Varro Oedipothyeste || 26 Naevius Danae || 28 Plautus Amphitryone (| 2 Caecilius Asoto |J 4 Novius Malevolis; cf. comm. || 6 Naevius Belli Punici I. prius, sed corr., Gs; prins L see. Zangemeisterum (primus auctore Eothio), Bamh. — praegredi M; qui et diverbii partes disposuit; progredi cdd. — 'i primus.' — 'praegredi.' cf. Sophocl. Ekctr. illud: dlX' sgcp'. — vcprjyov. — aol ^aSiGxiov nuqog. — 24 Consolaret Quicheratus; Ho^; inrg. G. — Oedip. ; oedipothyeste i^ (oedipotthyeste Zr sec. liiesium); oediopotthieste pr. H. — Oedipothyeste ; cf. Laevii illa: Sirenocirca; Protesilaodamia. — odipus pr. L; Bamb.; oedippus G. — 25 qui ahlativ. — consolaret; sc. cala- mitatem suam. — 26 pro minitaris H, ; in mrg. adscr. m. 2 pro minaris; ita relL; edd. pleraeque. — Naevius Pius; Livius cdd. — Dariae Bamb.; Danea (Dane a L^) C. — 27 ea; ae L^; a (aquae) H^; f. ea dclendum. — quaeso add. M. — quae mea sunt magi' quam tua M; quae tua sunt magis quam mea v. — 1 fact. om. ij. — si istas cdd. pr. i, ; sistas Lugd. — 2 Mutuet H post ras.; P; lun.; Mutum et; Mutumet rell. — mutuum sumat del. Quicheratus. — Asato Bamh. — 3 causa mea Quicheratus ; mea causa v. — hoc servato trimetros instituit Bibheclcius, quorum prior finiretur post mutuet. — 4 post Perconta exemplum puto hauMum; Percontat Paris. 7665; Monte- pess.; V.; Percunctat ed. princ. — Malivolis Bamh. — Malivolo cdd. 126, 20. — ac difficile dictu utrum praeferas. — 6 si percontassem , hoc praeterisset me malnm integro versu Bibbeckius. — 6 Nevius (iu supra add. L.^) cdd. — II cdd. et pg. 335. — 7. 8 cf. 334 l. liquerit — reliquerit cutn comm. — uhi quam praetuli scripturam propter r. m. interpolationis suspectam non dissimu- lavi. — f. talcm in modum disponendi numeri: blande et docte perc6ntat, qu6 pacto Aenda | urbem Troiam linquisset. — percontata Bamb. — Aenea; aen L; aeneidos H^; en Bamb.; aennius H^; ennius G. — Troiam urbem cdd. utrobique. — liquisset Merula; reliquisset (relinquisset IJ,) cdd. h. l.; liquerit plerique 335. — Aenes pro Aenea Buechelerus. quae forma j>otuit admitti, si illud Aeneus (quod alias invenitur nomen) et pro Veneris filio positum existimaris; id quod suspicari licet propter Vergilianum Aenides. — tali autem pacto poterit servari ordo traditus verborum. — quae cum ita sint, nescio an locus sit constituendus in hunc modum: blande ^t doct^ perc6ntat, Aenes qu6 pacto | urb^m Troiam linquisset. 86 NONIVS MARCELLVS 474 M. OMINAS. Pomponius Oretula vel Petitore: 'bene ^venat!' — JO 'ita fiat. et tibi b^ne sit, quom recte ominas!' SAViES. Pompouius Munda: ego illam non amplectar? ego non saviem? Novius Quaestione: mammaa t^neas, ped^s dxtul§,8,' savi^s, 16 c6m gemit. PACISCVNT. Naevius Belli Poenici lib. VII: id quoque paciscunt * * * moenia sint * * * ♦ * * quae Lutatium concilient. et: 20 ' captivos plurimos idem, Siciliensds paciscit obsides ut reddant. CONVIVANT, pro convivantur. Pomponius Munda: 81 calendis hic convivant, idibus cenant foris. Ennius Satyrarum lib. I: 26 9 Pomponius Cretula || 12 Pomponius Munda || 14 Novius Quaestione | 17 Naevius Bell. Poen. VII || 20 Naevius Bell. Poen. || 23 Pomponius Munda| 26 Ennius Satyrarum 1. I. 9 Petitore Bent.; petiture (petiturae H) cdd.; cf. 206 l. forum. — 10 evenat Bibheckius; eveniat cdd. — 11 fiat Bibbeckius; sit cdd. — tibi bene; utrnm ti bene sit legendum an tibi ben vel ti ben discerni nequit. — quod fuit qui existimaret non concludendum ex eo quod pro mihi dicatur mi et pro tibi dictum esse ti, equidem minime nego. sed enim lingua nulJa carct erroribus analogiae imagine ortis. et extitisse formam illam evincit multitudo locorum qui aliter non possint scandi salva r. m. — quom M; qui cdd. — hominas G. — 13 amplectare Bamb. — sabiem (sabiaem Bamb.) cdd. — 14 questionem L, H^; questione H.^. — 15 creticos instituit M. — ammas L; H^. — extulas M; extollas (o in ras. H) cdd. — pedes extulas; i. e. ad concubitum te paratum ostendas. ita alii tollere pedem. — 16 cum gemit {sc. amica) lun.; congemit cdd. — 17 Nevius H, Bamb. — punici Bamb. — 18 — 22 duo loci misere mutilati coierunt in unum. — ac ne hoc quidem certum, verba id quoque paciscunt utrutn initium an finem efficiant versus saturnii, sic scandendum: id quoque paciscunt. — qnodque pr. L. — paciscunt ed. a. 1471; paciscuntur cdd. — f. paciscunt ut. — illud moenia utrum munia significet an muros non comparet. — sin Bamb. — que luctatium H^. — concilient M (reconcilient Hermannus); reconciliant cdd. — 20 et add. M. — 21 idem /'. ad Naevium pertinuit praecessitque ei quod est captivos. idem punctis del. in G; Idem praemisso puncto Bamb. — in ed. Naevii ita locus totus a nobis constitutus : id qu6que {sc. praeter alia multa) paciscunt, moenia lit sint quae concilient Lutatium. captivos plurimos idem, Sicilienses paciscit 6bsides ut reddant. — sed gravius adfecta videntur verba Naevii, neque primi versus iam placent numeri. — 24 hic add. M; domi Duebnerus. — con- vivant ed. princ; convivantur cdd. — caenant Bamb. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 87 474. 475 M. malo hdrcle tnagno suo conviTat sine modo. MiRABis. Pomponius Patruo: f^cies fatne, mirum si stud nimium mirabis diu. VRINANTVR. Cicero in Academicorum lib. II: siquando enim 30 nos demersimus, ut qui urinantur, aut nihil superum aut obscure admodum cemimus. MiSERETE. Ennius Hecuba: miser^te, manu date f^rrum, qui me anima privem! 35 OPINO, pro opinor. Plautus Bacchidibus: Pra^nestinnm opino esse: ita erat gldriosus! 1 Pacuvius II Chryse: inv^ni, opino [esse optumum], Orestes uter ess^t tamen. Ennius Eumenidibus: ego sapere opino esse 6ptumum [et] pro viribus: 6 tac^re ac fabulari tute noveris. Caecilius Asoto: nil fore opino intdr me adque illum. PROMERES, pro promereris. Plautus in Trinummo: nam retinerei nequeo, quin dicam ea quae pr6meres. 27 Pomponius Patruo || 29 Cicero Academ. II || 32 Ennius Hecuba [1 36 Plautus Bacchidibus || 1 Pacuvius Chryse || 3 Ennius Eumenidibus || 6 Caecilius Asoto II 8 III, 2, 15. 26 raagno suo Bothius; suo magno cdd. — idem instituit diverhium hoc: 'malo hercle magno suo convivat.' — *sine modo.' — convivant Lugd. — 28 facies fatue, mirum M; mirum facies, fatue (vocativ. vel adverb.) v. — mirum; h. e. quod tibi videtur mirum. — stud nimium Lachmann. comm. Lucr. pg. 197; studium (fatues istudium Ho, ; P) cdd. — istud studium Vossius; f. recte. — 29 Academicorum M; achademicis (acad. H^; G; Bamb.) cdd. — 30 ut nihil snper huma ut i,. — 32 ecuba cdd. — 33 miserete; ete in ras. L. — manu M; manus (unum punctum infra m, duo supra erasa in L) cdd. — anuis non bene in scriptore tam antiquo Scal., qui metrum agnovit. — debehat certe esse anuos. — 36 cf. Spengel. de cant. Flaut. pg. 275. — Bitschelius et Goetzius tetrametrum hacchiacum instituerunt ; quo numero sane constant quae praecedunt. — erat ed. princ; erat (erit) cdd. appendicis libri XI vel X VI Prisc. (I, 575 ed. Eertz.) ; errat C, Bamb. — 1 Chrisse Gs; Chrysae rell. — 2 opinio Gs. — illud esse optumum e v. 4 huc illatum intellexit Bihheckius. — 2 — 4 Orestes — esse optumum om. Bamb. — 3 uter esset Bothius; ut heres sed cdd. — tamen pro tandem. — 4. 5 ego sapere opino — tacere ac M; et ita Bothius exc. quod scribit: sapere esse opinor; f. tacere et; cdd.: tacere opino (opinio pr. L) — sapere atque (adque L^; atquea JT,). — optutum G. — et pro cdd.; et del. Bothius. — fabularitate noveris Bamb. — 6 Asato Bamb. — 7 nihil cdd. — opinio Bamb. — atque cdd. pr. L^. — me H^; Ald.; mea C pr. H^; ma Bamh. — 8 pro om. cdd. pr. H^. — in om. Bamb. — 9 retineri cdd. Pl.; retinere Non. 88 NONIVS MARCELLVS 475 M. OPITVLA. Livius Equo Troiano: 10 da mihi hasce opes, qufiiS pet6, qxiks prec6r, porrige, opitula. , PITE, imperativo modo. Cato de praeda militum dividenda: tum dites fite. — Crassus lib. XVI Iliados: 0 socii, nunc fite viri. 15 Livius Odyssia: sfc quoqu^ fitumst. PAENITEBVNT. Pacuvius Armorum iudicio: proloqui non pa^nitebunt libere ingrato ex loco? PARTIRET, pro partiretur. Afranius Divortio: 20 cum tdstamento pfi,tria partir^t bona. Lucilius lib. IIX: tu partem laudis caperes, tu gaudia mecum partisses. 10 Livius Equo Troiano || 13 Cato de praeda militum dividenda; cf. comm. II 14 Crassus Iliad. XVI || 16 Livius Odyssia || 18 Pacuvius Armorum iudicio I 20 Afranius Divortio || 22 Lucilius L III. 11. 12 cf. Spengel. de cantic. Plaut. pg. 68 sq.; quem ego sum secutus. — Bibbeckius in priore editione tetrametros creticos instituerat sic: da mihi | hasce opes, quas peto, quas precor: porrige, ) opitula; in quibus tamen finalis bis in hiatu posita eademque parum validum sonans displicet. — elegantiores commendat Spengelius hos: da mi hasce opes, | quas peto, quas precor, porrige atque opitula. — asce pro hasce L^. — porrige cd. N. Fabri; corrige G, Bamb. — 13 — 19 ut in fine huius capitis turbatum admixtis, quae ad partem IX pertinerent, ita hic et compluries infra illatis, quae ad tractatum de mutatis coniugationibus essent referenda. — 13 militum ; ita et pg. 510 s. l. avariter; militibus recte Gell. XI, 18, 18. — 14 tum dites Quicheratus; tu dives cdd. — site, ut vid., L^. — tu dives fito Lauremberg.; f. recte. nec enim semper in hoc capite lemma praefixum ad primum pertinet exemplum. — fito Crassus. — Cn. Mattius Struvius. — Cr.; Ninnius Crassus; qui Homeri Iliadem latine vertit; ut puto etiam illam, quae vocatur Cypria. — a Nonio venit: Iliados lib. XVI. — 16 o add. lun.; nunc minus bene Seal.; cf. II. XVI, 270: avsQsg sars, cpiloi. — 16 luvius pr. JS. — 17 sic Hermannus; fit cdd.; cf. Odyss. XIII, 40. — minus bene, ut puto, scandetur: sfc quoque fitumst. — 18 Poenitebunt Quicheratus; neque quidquam notat Onionsius; Paenitebant L; G; Poenitebat Bamb.; Penitebunt Hs; Penite- bant P. — 19 proloqui non Hermannus; prologo nunc cdd. — tantum Terentii fabularum prologos aliquando memorat Nonius. — penitebunt H; Bamb. — libere M (liberi Hermannus, alii)\ ingrato Hermannus; libunt (bibunt pr. G) liberi (biberi pr. G) grato cdd. — de captivis Troianorum agitur, quos iudices Aiacis et Vlixis facinorum destinaverant Graeci; cf. Odyss. XI, 547. — interrogandi signum add. M. — 20 cf 472, 9. — Partiret H^; ed. princ; Partire rell. — 21 partiret M propter lemma; partis et Bamb.; partisset C; v. — 24 partissis L^; Bamb. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 89 475. 476 M. 26 Accius Chrysippo: aeternabilem di utinam pacem partissint. Ennius Telamone: eandem in me suspicionem sc^Ieria partivit pater. 30 RECORDAVIT. Quadrigarius Annalium lib. V: is ubi Dasium cognovit et patriae veteris recordavit. POTI, pro potiri. Pacuvius Iliona: tu 81 conere, cr^do, avitum hnnc sc^ptmm patientur poti. PRESTOLAT, pro prestolatur. Turpilius Pedio: 35 ego prestolabo illi, e6 citante ut 6pitulem. Livius Tereo: nimi' pol inprud^nter servust pr^stolaras. || 1 EEVORTIT. Pomponius Maiali: c^nam qua^ritat: si eiim nemo voc&t, revortit mdstus ad men&m miser. 25 Accius Chrysippo || 28 Ennius Telamone || 30 Quadrigarius Annal. V (| 32 Pacuvius Iliona || 34 Turpilius Pedio H 36 Livius Tereo | 1 Pomponius Maiali, 26 cresippo L^ ; Bamb.; crisippo L^, H. — 27 di utinam M; divitiam v. — pacem (sc. in Chrysippum Atreumque et Thyestem) add. M. — par- tissint Ribbeckius; M; partissent cdd. — 29 in me Passerat.; alii; me in (in om. Hi) C, Bamb. — cf. Phaedr. III, S, 13: dulcemque in ambos cari- tatem partiens. — 30 Quadrigarius ; Qua in ras. L. — Annalium M; Annali cdd. — ni H^; G; Bamb. — ut puto m archetypo fuit VI. — is; i m. 2 add. in L. — Dasium Bothius; Decium Augustin. — neutrum nomen alienuni a rebu^ belli Punici secundi; cf. Petri comm. in h. l. — Decium si recte habet, Decius Magius vid. intellegendus ; qui Hannibalis iussu Garthaginem missus est, sed tempestate delatus Cyrenen ibique liberatus. — cf. Liv. XXIII, 10. — 31 cognovit pro agnovit. — patriae (ita lun.) veteris rec. M; patria eum rec. C; patriaeurecordavit Bamb. — illud recordavit pro recordatus est positum adstruit Nonius (patriae eum male v.). — 33 tu si conere Me; usi onere L, H^ Qiic usione recredo); Bamb.; usi honere H^; pr. Gs; usi honore ex corr. id. (honore, c supra o alterum scr., G sec. ed. Bas.). — avitum hunc M (avitnm Me; adhnc hunc Quicheratus)\ adhuic cdd. — pacientur Xj. — verba sunt Iliones ad Polymestorem de Polydoro, nepote Priami. — patientur; sc. Graeci, qui Polydorum ad necem efflagitabant. — 34 Praestolat H. — prestolaretur L; prestolatur rell. -- 35 praestolabo ed. Bas.; Bamb., ut vid. — ilieo cicant {sec. Flcckeisenum cicante) Bamb. — illi viU. adverb. loci. — ut opitulem Bothius curis alteris; opitium (opicium H^) C; optitum Bamb. — illi ut citanti opi sim crassa, ut solet, interpolatione cd. N. Fabri. — ego praestolabo ilU oscitans ante ostium? peringeniose Bothius ed. priore (inter- rogandi signum add. Bibbeckius). — 36 Luvius Bamb. — 37 Jmec quo pertineant prorsus incertum. — servos Scriver.; servis {potuit serveis) lun. — f. illud ser ex praecedente ter ortum et scribendum usque prestolaras. — praestolaras Bamb. — 2. 3 numeri trochaici. — caenam H. — menam C, Bamb.; maenam cdd. quidam ap. Gothofredum. — mena, «t murena. — ad Menam lun. 90 NONIVS MARCELLVS 476 M. RHETORiCASTi. Novius Asino: age nunc, quando retoricasti, responde quod t^ rogo. 5 TVTANT. Plautus in Mercatore: invoco v68, Lares viales, ut me Mne tutetis. Naevius Lycurgo: tu68 qui celsos t^rminos tutaut.. 10 Pomponius Parcis: n6n erat, qui c6rpu8 treraulum famula tutar^t, toga. Pacuvius Periboea: tu, mulier, tege te et tuta templo Liberi. PATITOR, pro patere. Plautus in Asinaria: 15 patitor tii item, cum ego te referiam. COPVLANTVR, pro copulant, passivum pro activo. Plautus in Aulularia: adeunt, consistunt, c6pulantur ddxteras. PRAESAGITVR, pro praesagit. Plautus Bacchidibus: 20 '6ccidi!' — 'animus iam stoc dicto pliis praesagitiir mali.' EXPALPABITVR, pro expalpabit, quod est extorquebit. Plautus in Vidularia: . servus a patre argentum expalpabitur. 4 Novius Asino || 6 V, 2, 23 || 9 Naevius Lycurgo || 11 Pomponius Parcis || 13 Pacuvius Periboea || 15 II, 2, 108 || 18 I, 2, 38 || 20 IV, 4, 28 || 22 Plautus Vidularia. 4 Rhetoricasti; Rhetoricasti pro rhetoricatus es add. lun.; om. pariter cum lemmatts nota cdd. — Asino lun. {cf. Indicem sub Novius); asinio cdd. — ita Fomponii fuit Asina. — 5 retoricasti H^ ; rethoricasti L^ ; rhetoricasti rell. — q. ret. ; i. e. quando multa profudisti rhetoris in modum verba. — 8 diales C, Bamb. — bene om. id. — tutetes Li. — bene iuvetis (uiuetis B Pl.) Camerar. — 9 Nevins H, Bamb. — Lecurgo L^; Licurgo Bamb. — 11 Parcis Bothius; partis cdd.; Patruo Bentin.; cf. 474 l. mirabis. — 12 qui Bibbeckius; Quicheratus; quid cdd.; quod non bene Ald. — famula nominativ. — 14 et f. delendum {praec. e, seq. t). — tota i^; H^; Bamb. — templo Alb. Langius; templa cdd. — 15. 16 f. Patito — patito. — Patitur L; H-^; P; Bamb. — patitur P. — tui item C, Bamb. — 17 cf. 479, 21 sq. ibique comm. — 20 praesagat L; H^ ; presagat Bamb. {idem et Presagitur et mox presagitur). — 21 cf. comm. Goetzii. — animis C, Bamb. — istoc cdd. Pl. — 22 ex- palpavit I/, , Bamb. ; expalpabitur pr. H. — quod est extorquebit del. Qui- cheratus, f. recte; quamquam potuere illa addi, quod rarissimum esset expalpandi verbiim. — Plaut.; cf. 104 l. expalpare. — 24 nunc servus cdd. 104; ubi nos: num. — ad Soterinem virginem a lenone redimendam haec posse pertinere statuit Winterus Pl. fab. deperditarum frgm. pg. 17; cf. tamen comm. in 332, 42. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 91 476. 477 M. 26 REDDIBO, pro reddam. Plautus in Casina: ruri r^ddibo. idem in Menaechmis: salvum tibi ita, -ut mihi dedisti, r^ddibo .... LVDIFICATA ERO hominem, pro hidificavero. Flautus Milite: 30 ni liidificata Idpide ero.t culpam omnem in me inp6nito, OSCVLAVi. Titinius ilarubra: + laudor quod osculavi privigna^ caput. EXPEDIBO, pro expediam. Plautus in Trueulento: || 1 ego ezpedibo: rem p^rdidi apud vos. Pacuvius Periboea: mane, ^xpedibo. fac mi contra qu6d rogo resp^ndeas. 5 MANDVCATVR, pro manducat. Pomponius Pappo agricola: nescioquis, molam quasi asinus, lirget uxor^m tuam: ita opertis oculis simitu manducatur ac molit. 25 I, 41 II 27 V, 7, 49 H 29 III, 3, 53 || 32 Titinius; cf. comm. 0 34 1, 2, 36 II 3 Pacuvius Periboea U 5 Pomponius Pappo agricola. 25 Reddibo; idem l 508. — 26 redibo i,. — 28 tibi, <m. ita, jff,. — tibi item vel item tibi cdd. Plaut. priore loco (post v. 102S, ubi versus 1037—1043 etiam habent). — 29. 30 hominem del. Lips. Antiq. Lect. IV, 20. — pro; ro Bamb., pr. L. — ludificavero Pl. ni add. Lips.; Mil. add. Me. — 30. 31 lepide ero vel lepidae pro {ab ero vel pro novi v. initium) cdd. P1.; lepido ero C; lapide ero Bamb. — non bene Ritschelius illud hominem, quod a N. potitis e v. priore Pl. adsumptum, hic repetit ita: ni ludificata ero homi- nem. multo enivi minus displicet iteratum lepide, in quo magna vis inest, licet iam vv. 51, 2 habeatur lepide, lepidius. — ni 1. ero lepide Brixius ed. pr.; ni ludificaro lepide numeris magis rotundis Ribbeckitis. — culpam omnem in med inponito (impunito) cdd. Pl.; culpam omnem in me inponit (imp. L,^, H) C; cnlpam in roe omnem inponi Bamb. — 32 Osculavit Ui. — ilarubra (ila f. m. 2 add. L) cdd.; Insubra Bibbeckius; Vlubrana Momsenus; Illecebra Bothius; Hilla rubra Quicheratus; puto Ilarula; i. e. Hilarula. — sane titulus fabulae vid. latere. — 33 novercae vid. esse verba. — ludor Bothius; cuius si recte habeat commentum, de vitrico potiwi cngitandum. — osculavi, supra os scr. b, G. — privignae ed. a. 1476; privigne C; provigne Bamb. — 34 idem l. 505. — Expedivo G. — l ego om. Bamb. — 2 aput vos Ambros. Pl.; om. B, C, D. — 3 peribo eama pr. i. — 4 post fac add. tum L, H.^, G, non Bamb. — expedibo actutum: ibi contra Gulielmius. — fac tu (ita Delrio) contra mihi Bibbeckius. — mihi cdd. — 5. 6 agricolanus (e supra u scr. m. 2) scio H. — molam quasi asinus, urget Luchsius (molam iam Bibbeckius in ed. priore, ubi male illud nescioquis elatum per ditrochaeum); ellam urget quasi asinus cdd. — 7 ita (om. HJ opertis oculis; cf. Appulei. Metamorphos. IX, 11. — simitu Bothius; simul cdd. — manducantur H^. — molit lun.; molet cdd. 92 NONIVS MARCELLVS 477 M. Lucilius Satyrarum lib. IIII: adsequitur neque opinantero, in caput insilit, ipsum conmanducatur totum. 10 idem lib. XIIII: num hilum quid satiat quod manducamur in ore? Afranius Fratriis: facile manducari quf potest. MiSERETVR, pro miseret. Turpilius Epiclero: 15 quom matris tum patris me miseretur magis. Pacuvius Atalanta: cepisti me istoc vdrbo, miseretiir tui. MVNERATVR, pro munerat. Turpilius Thrasyleone: dat liltro ac muneratur quod ab illo abstulit. 20 RIXAT, pro rixatur. Varro Armorum iudicio: illic vero hor- tari ut rixarent praeclari philosophi. — idem Serrano, TtsQl d6rmit alius. vigilant, clamant ni mirum, caldnt, rixant. idem de re rustica lib. I: ne familiae rixeut cum viciuis. 26 8 Lucilius 1. IV II 11 Lucilius L XIV || 13 Afranius Fratriis |1 15 Turpilius Epiclero || 17 Pacuvius Atalanta; cf. comm. || 19 Turpilius Thrasyleone || 21 Varro Armorum iudicio || 22 Varro Serrano || 25 I, 16, 1. 8 Lucil. ; cf. comm. in 81, 29. — 9 nec per interpol. 478 s. l. conmandu- catur. — 10 conmanducatum cdd. h. l. (concmanducatur J/, ,- conmanducan- dum pr. G; conmandatum Bamh). — 12 num hilum quid satiat M; cum illud qiiid faciat cdd. — post ras. in L. — 13 fratris cdd. — 14 f. qui (abl.) p.? — 15 Miseret (Misere H^) pro miseretur iJj/ Bamh. — 16 quom M (cum Bothius); quam cdd. — matris M^; Ald.; maris rell. — tum Bothius; tunc cdd. — quam matris nunc Ald. — ratris Bamh. — 17. 18 Atalanta: cepisti Me; at (ad L^; Bamh.) accepisti cdd. (cepisti pr. G. — in archetypo erat scriptum Atal.). — atat Gulielmius ; quod sicui placuerit in fine praecedentis versus collocandum. — istoc verbo Me (isto cum verbo ed. princ.)\ isto cum herbo (erbo H.^, G) cdd. — verba sunt Atalantae ad Parthenopaeum , qui ad mortem cum traheretur suspicionem matri percontanti movit de origine sua; cf. comm. in 85, 7. — nam ineptus fuit qui illud verbo referret ad sequentia. — 19 Muneratur pro munerat Bamh.; Paris. 7666; Munerat pro muneratur C {pr. munera, tum munerat L^). — trasyleone cdd. — 20 muneratur BotJiius; munerat cdd. — al illo G. — 21 Rixatur pro rixat Bamb. — illic vid. esse adverbium; f. illinc. — vero M; viro Bamb.; viros rell.; f. ultro. — ortari Bamb. — 22 pedari, tum preclari L; peclari Bamb. — filosofi L. — hortari (infinitiv. historicus) iungendum cum praeclari philosophi. — 22. 23 nBQi {nsQ Bamh.) aQ%r\qi(iiov {oiQxriQsuoiv H) C, Bamb. — 24 vigilant, clamant ni mirum M; nimirum vigilant (vigilat H^) clamant v. — cf. comm. in 137, 4. 5. — calant, m. 2 calaent H. — 25 de re rustica Lips.; Me; de rerum natura cdd. — II pr. H. — rixentur G, Bamb.; cdd. Varr.; corr. ed. princ. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 93 477. 478 M. ADIVTATVE, pro adiutat. Pacuvius Doloreste: illnm quaero qui adiutatur. Afranius Inimicis: hoc, obsecro, igitur agite et me adiutamini. 30 Lucilius lib. XXVII: n^c si paulo minus usnrast magna adiutatiis diu. PIGNERARETVR, pro pigneraret. M. Tullius de re publica lib. I: sed ut plurimas et maximas nostri animi, ingeni, consili 1 partis ipsa sibi || ad utilitatem suam pigneraretur. MVRMVRARI, pro murmurare. Varro [in] ^vqsv tj Xonag t6 n&fiK, TisQL ysyafirixotov : ita uti soliti eramus Romae in balneis, plodere coepimus et murmurari. — Quadrigarius Annalium lib. VIII: 5 eilico populus murmurari coepit. — Varro Papia papae, xsqI syxcofiiav : hoc Graecis renuntiato, ut facile intellegeres nos ab is amari, conmurmurantur avroC. — idem Virgula divina: praesertim cum ventrem meum coherceam nec murmurari patiar. EXCALCEATVR, pro excalceat. Varro Pseudulo Apolline, nsQl 26 Pacuvius Doloreste || 28 Afranius Inimicis; cf. comm. || 30 Luciliua 1. XXVII I) 32 I, 4, 8 II 2 Varro Evqfv r] Xonag to nafia jj 4 Quadrigarius Annal. VIII || 5 Varro Papia papae || 7 Varro Virgula divina || 9 Varro Pseudulo ApoIIine. 26 Duloreste cdd. pr. H^. — 27 /. adiutetur. — 28 Inimicis; amicis H,; ut dubius fiat fabulae huius titulus. — cf. tatnen 306, 28. — 29 obsecro is igitur Bamb. — 31 usurast M (usura est Corpetus); usuras (om. L^) et C, Bamb. — hoc f>'agmentum praemittendum ei quod legitur 275 s. l. conmodare, mutuari. — 33 ingenii cdd. — ingenii, consilio, supra o scr. i, Vatic. Cic; consilique coni. Halmius. — 1 ad cd. Vatic. Cic; id C, Bamb. — pignaretur Bamb. — 2 in secl. M. — heu (eu H^) renulo pasto (parto H^) poma C, Bamb.; cf. comm. in 399, 34. — nsQiv£va(ir]yioTCiiv i,; H^; G; nsQivscva^ri- ■Kotmv L^; H^; TcsQivBcaiirjKotcov Bamb. — cf. l. m. — 4 a plodere novum l. L. — cepimus L, G, non Bamb. — Annalium M; annali cdd. (Anna G sec ed. Bas.). — 5 eilico M; in eo (meo sine in Ho^; P) loco v. — 6 evK(Ofiicov L, G; BVKcofiiov H; svKOfiicav Bamb. — Grecis L, G, Bamb. — renunciato L^, G^. — hoc — renuntiato; ablativus absolutus. — ut — amari; haec suspensa a sequentibus. — intellelegeres L. — is; iis Quicheratus; his v. — 7 avtoC Oehlerus; autoi Bamb.; auto i L; auto {seq. i) H; G; avtm BibbecJcius. — avtoi si recte habeat, positum vid. pro avxoyLatoi , i. e. ultro. — 7. 8 praesertim; praeser Bamb. — patiar lun.; patiatnr cdd. — totum locum oliin trimetris iambicis discripseramus ita: praesertim cum ventrem meum coh^rceam | nec murmurari patiar. — probavit Quicheratus pg. 67S, ita quidem, ut ad emolliendos numeros bene reponeret praesertim ventrem cum meum. — sed ego hic ut alibi in saturis Menippeis restituendis secutus iam sum hanc viam, ne iambicos trochaicosve numeros, qui ultro plerumque oriuntur et in scriptis pedestribus latinis, in versus cogerem nisi indiciis locupletioribtts. — 9 Paeudulo; cf. comm. in 467 sq. l. vagas. 94 NONIVS MARCELLVS 478 M. Q^E&v dLa'yv(b6£(og: quod in eius dei templa calceati introeunt; nam 10 in oppido quoque est aedes Apollinis, adque ibi hercules, ut introeat, nemo se excalciatur. NVTRITVR et NVTRICATVR, pro nutrit et nutricat. Varro Testa- mento, tisqI dia&^^xrjg: e mea (piXotpd-ovCcc eos, quos Menippea haeresis nutricata est, tutores do * * * 16 qui rem Bomaiiam Latiumque augescere vultis. M. Tullius de deorum natura lib. II: omnium autem rerum, quae natura administrantur, seminator et sator et parens, ut ita dicam, atque educator et altor est mundus; omniaque, sicut membra et partis suas, nutricatur et continet. — Afranius Vopisco: 20 nam nutricatur * * * Vergilius Georg. lib. II: hoc pinguem et jpladtam paci nutritor olivam. 13 Varro Testamento I| 16 Ennius || 17 II, 34, 86 H 20 Afranius Vopisco 22 II, 425; qf. comm. 10 &£av IZ,. — 8iayvm6S(Oi BuecJielerus ; avayvoacscoc G; avaTrvcocfcoc L; avaxrjmcscoc Bamb.; avaTvcocfoc H. — quod in eius dei templa calceati iu- troeunt. apparet etiam in hac satura, ut in plurimis, quae ad antiquitates divinas vel humanas pertinerent traetata a Varrone. — eius dei (diei Bamb.)\ ApoUinis. — 11 in oppido; sc. Romae; uhi unum tum erat Apollinis templum. — qnoque M; quae v. — adque ibi hercules M; et L ex corr.; H^; G; Bamb.; set {praec. s) pr. L; sed H^; tum cdd.: quae ibi ad hercules (herculis L; H ex corr.; G; hercut Bamb.). — ibi fuere qui de Tibure accipiendum putarent. quod ineptum esse demonstrat illud ad Herculis. — hercules additum, quod res esset notissima cuique nemo posset contradicere. — 12 excalceatur Scal.; excalcietur C, Bamb. — 14 dta^S^/jxrjs; alias melius Sia&riv.wv. — «raO^r^c/jc L; pr. H; aia&r]CT]C H ex corr.; G; ld§ricrjc Bamb. — e mea philophtonia (sic) Me; sfisacpt.Xocp {ip Bamb.) &ovi,a C, Bamb. — /. e mea fpiXooxoqyia. — eos M; natos (praec. via) Bamb.; natis C; v.; quod siquis servatum voluerit, ita verba traicienda: natis tutores do, quos Menippea haeresis nutricata est. — illud e mea cpiXoq)9ovia iungendum cum tutores do intellexit Oehlerus. — Menippea Me (Menippi Popma; f. Menippei); menippe {post pe ras. L; mipse Bamb.) C, Bamb. — 15 heresis cdd. — est Gifanius; et cdd. — tutores do ; scil. ne molliore victu utantur quam ego in pueritia; ef. 108 l. ephippium. — post tutores do quaedam apparet hausta, ut puta: quod imitandum vobis sumite. — 16 cf. Enn. Ann. 477 sq. ibique comm. — lacium L^; quae pr. L. — augescere Porphyr. ad Hor. Sat. I, 2, 37; alciscere G , Bamb. — 17 naturalibus V Bamb. — 19 omniaquae C pr. H,^; Bamb. — 20 vobisco G. — 21 nam; num Hi- — nutricatur ed. princ; nutricator cdd. — cf. v. 23. — 22. 23 hic egregia usus sollertia Quicheratus intellexit interceptum Vergilii Georg. II, 425. nam et exemplo caret, sine hoc sit, lemma nutritur, neque indignum memoria a Prisciano pg. 827, ubi de eo quod est nutricor agit, post Ciceronis locum inde a verbo omniaque adferri Vergilii versum. — 23 oliva cdd. DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 95 478. 479 M. Lucilius lib. XXX: 26 sei nutricatus sibi nunc caput opprimit ipse. VOLAM, pro velim. Lucilius lib. XXVIII: eidola atque atomus vincere Epicuri volam. Plautus in Asinaria: atque audiu etiam? :*^ ^ * 80 idem eadem: * * ♦ volam, quoniam fntus non licitiimst mihi. CONMANDVCATVR. Lucilius lib. IIII: II 1 adsequitur nec opinantem, in caput insilit, ipsum conmanducatur totum conplexu' comestque. idem lib. XV: vilicum Aristocratem, mediastrinum adque bubulcum 6 conmanducatus [nt] corrapit, ad incita adegit ESVBIBO, pro esuriam. Pomponius Augure: 'immo mane, non ^suribis diutius.' — 'quar^ roga.' Novius Mortis et vitae iudicio: ita v6bi8 otidsu' sum, mi alg^bo et mi esuribo? 10 FATISCVNTVR, pro fatiscunt. Accius Epinausimache: 24 Lucilius 1. XXX || 26 Lucilius 1. XXVIII H 28 I, 1, 96 || 30 I, 2, 26 B 32 Lucilius 1. IV II 3 Lucilius 1. XV || 6 Pomponius Augure || 8 Novius Mortis et vitae iudicio g 10 Accius Epinausimache. 25 sei M; sensu (supra u et infra ras. in L) C; sensi Bamh. — nutri- catus sibi Qi. e. in suos usus) nunc M; nitricatum (nutric. H) sane (sine G) C; nutricatum sine Bamb.; cf. variet. script. in Luc. XXX, 102. — caput; cf. Catull. 15, 16: ut nostrum insidiis caput lacessas. — 27 idola lun.; eidola Me; etdola cdd. — acomus L; H^; Bamb. — 29. BO. 31 audin; haud in H; G; audin an audim sit in Bamb. incertum. — ap. Pl. feruntur haec: 'atque audin etiam?' — 'ecce.' — 'siquid te volam.' — cf. comm. Goetzii. — 30. 31 et in eadem Me; qui utrumquc v. supplevit (posteriorem iam Ald., qui om. priorem). — meo loquar modo {ita Weisius; meo modo loquar cdd.) quae volam Pl. (meo modo quae volam loquar Hermannus). — quoniam; quo Bamb. — 32 Luc; cf. comm. in 81, 29. — 1 neque cdd. 477 s. l. man- ducatur. — 2 comm. G; commanducantur Bamb. — conplexu' M; con- plexum cdd. h. l.; conplexa (compl.) pg. Sl. — comestque om. cdd. hic. — 3 idem ; cf. comm. in 123, 25. — 4 meiastrinum h. l. L, G, Bamb. ; maiestrinum H^; maeiastrinum H^. — adque L^; atque rell. — bucolicum G^. — 5 ut corr. cdd. hoc l.; om. ut pg. 123. — 7 immo hic potius pyrrichiacum quam trochaicum. — diverbium disposuit M. — sctlicet prior persona, quae vellet percontari dlteram, abiturae huic promittit, si respondeat fore ut esurienti succurratur. — esurivis Bamb. — eroga Bothius. — 9 mihi utrobique cdd. — sum ut mihi algebo ut mihi cd. Palatin. — esuribo id.; ed. princ.; servibo C, Bamb. — mi alg. et mi esur. ; h. e. solus sive vestra ope destitutus algebo et eaoribo. — 10 Epinausimace cdd. 96 , NONIVS MARCELLVS 479 M. tamen haiit fatiscar quia tuam inplor^m fidem. Varro Antiquitatum Rerum humanarum lib. XIIII: alterei ita [altera] vulneribus fatiscuntur. — Pacuvius Doloreste: v^reor, sin umquam fatiscar facere quod quibo boni. CONSCREABOR. Plautus in Persa: 16 *set quia hic ansatus ambulat?' — 'magnifice conscreS,bor.' FRVTICARI, pro fruticare. Cicero ad Atticum lib. XV: excisa enim est arbor, non evulsa: itaque quam fruticetur vides. EXVGEBO. Plautus in Epidico: iam ego m^ convortam in iriidinem adque eorum ^xugebo sanguinem. 20 [COPVLANTVE, pro coniungunt. Plautus in Aulularia: adeunt, consistunt, copulantur corpora.] INVENIBO, pro inveniam. Pomponius Buccone adoptato: saepe ambit, invenibit saepe. POENIVNTVR. M. Tullius Tusculanarum lib. I: tenendum est 25 igitur nihil curandum esse post mortem, cum multi inimicos et mortuos puniuntur. 12 Varro Antiquitatum Rer. hum. XIV || 13 Pacuvius Doloreste || 15 II, 5, 7 II 17 XV, 4, 2 II 19 II, 2, 4 || 21 I, 2, 38 || 23 Pomponius Buccone adoptato|| 25 I, 44, 107. 11 cf. 307 l. fatiscere est aperiri. — aut cdd. 307; hic C; ut Bamb. — fatiscam cdd. hic. — 12 Antiquitatum Rerum humanarum M (antiquitatum humanarum v. d. ap. Quicheratum; Antiquitate rerum humanarum Quiche- ratus); antiquitate (antiquitatem pr. L) humana cdd. — f. Ant. vel Rer. hum.; cf. comm. in 418, 11. — 12. 13 alterei ita M; altera ita (ita et H^, G) altera. — de Guriatiis agitur. — Pacuvius cdd. 307 l. m.; Accius hic. — dolor iste L; duloreste H^; G ex corr.; itcm Bamh. — 14 cf. comm. in 307. — sin umquam M; si numquam cdd. hic; nisi nuncquam (num- quam) 307. — quodquod cdd. hic. — 15. 16 persas et L^; persa sed rell. — sed quis hic; sed quis hic Eitschelius, operarum puto errore; sed qui hic Guietus. et ita omnino scribendum , si hic pro adverbio accipi necesse sit. — ansatus Pl.; conatus (praec. c) cdd. — conscreabor; concreabo- in Ambros. comparuit Studemundio; constabor B, G; contestabor D; consecrabor Piu^. — 17 Fruticare L^. — 18 est enim Bamb. — fruticet' L. — 19 Pl.; cf 102 l. exorbebo ibique comm. — 20 iam atque ego H. — vortam (voriam L^) cdd. h. l. — erundinem idem; etiam 102 turbatum. — atque cdd. pr. L^. — eor' L; eorum etiam Pl. libri; horum cdd. 102. — exorbebo Non. 102. — 21. 22 haec videntur hic male repetita; cf. 476 l. copulantur. — ac Nonius certe debuit scribere: pro copulantur, quod est coniungunt. — coniunguntur L. — corpora; dexteras recte cdd. 476. — memoria lapsus est interpolator. — 23 pro veniam pr. L. — bucone G. — 24 sae G; sepe Bamb. — ambit Bothius; adnuit (annuit L^, H, G) cdd. — anquirit, numeris trochaicis, Quicheratus. — invenibit ed. a. 1471; invenit cdd. — sepae Bamb. sec. Beckerum. — 25 Poenitur Bamb. — M. TulL; cf. 471 l. Punitur. — 26 et, quod exquisitius, cdd. hic; etiam cum Cic. libris 471. — 27 poniuntur, supro o posito v, sed eraso, L. — poeniuntur vid. scripsisse Non., ut Cicero. t>E CONTRARITS GENERIBVS VERBORVM. Vll. 97 480 M. ' 1 SACRIFICANTVR, pro sacrificant, Varro || Antiquitatum Rerum divinarumlib.XIIII: biviris nuptis sacrificabantur in cubiculo viduae. — [sacrificari] Varro Manio: non maledicere, pedem in focum non inponere, sacrificari. — idem Cato vel de liberis educandis: cum 5 primo cibo et potione initiarent pueros, sacrificabantur ab edulibus Edusae, a potione Potinae nutricis. DISCREPVIT, pro discrepavit. Cicero de oratore lib. III: nihil sane ad rem pertinet, siqua in re discrepuit ab Antoni divisione. SPOLOR, pro spolio. Afranius Crimine: 10 qu68 inpune d^populatur, [et] d^spolatur d^decus. Quadrigarius Annalibus: ita per sexennium vagati Apuliam adque agrum Campanum, quod is per militem licebat, spolabantur. VERECVNDANTVR. M. Tullius in Ortensio: hi nostri amici verecundantur, capti splendore virtutis. 1 Varro Antiquitatum Rer. divin. XIV || 3 Varro Manio || 4 Varro Cato || 7 III, 30, 119 II 9 Afranius Crimine j! 11 Quadrigarius Annalibus || 13 M. Tullius Hortensio. 2 biviris Popma; viris L; viri rell. — cf. 79 l. biviras. — non bene Merkelius: viri nuptiis. — in oni. H^. — 3. 4 sacrificari del. Quicheratns. — Varro — sacrificari om. Bamb. — Varro {olim fuit idem); cf. pg. 543 l. patella. — nom m. G. — inponere (imp. L.^, H, G); ponere adnotavi e Lugd.; neque defectus mentio ulla addita. — quae si recte habent, apparet scriptorem huius praeter Bambergensem etiam alio subinde usum exempJari. — idem; cf. 108 l. Edusam cum comm. — libris if,. — 5 primo cibo; pro cibo cdd. 108; primoribus (primo ribus ed. Bas.) h. l. — et ; de cdd. h. l. — 5. 6 initiarent — potione in mrg. add. L. — ab idibus cdd. h. l. — edusae Bamh.; aedusae C. — cet. cf. 108. — a om. edd. hic. — Potinae om. id.; pontinae legitur 108. — nuti-ici cdd. loco utroque; nutricis (nominativ.) Biesius; nutrices Lips. — 8 sano L^. — discrepavit meliores cdd. Cic; Pideritus; puto, recte. — ac f. ap. Non. restituendum : Discrepavit pro discrepuit. cf. Gell: L, 7 , 20; qui testatur Ciceronis aetate illud explicuit vsitatius esse coepisse quam explicavit; quamquam hoc agnoscit ipse or. pro lege Manilia 11, 30. — cf. et Neuii gramm. lat. II, 478 sqq. — ab ationi L^. — 9 pro spolior L, H^, Bamb. — 10 et del. Bothius. — despolatur; despoliatur Bothius (dispoliatur ed. a. 1471)] dispolatur cdd. — dedecus; de homine dictum. — 11 Annalibus M; annali cdd. — f. Annalium I {seq. ita). — hene enim cum Bothio Petrus hoc frgm. ad Gallos qui intra annos a. Chr. 367 — 361 Apuliam et Campaniam sunt pervagati rettulit. — vagati; lugati L. — Apuliam lun.; am polam L, H; ampolam Bamb. (vagatiampolam); G. — atque cdd. pr. L^. — 12 quod positum pro quoad, quod coni. Petrus. — is M; his C, Bamb. — quod eius Palmer., f. recte. — spolabantur; spolia- bantur Petru^, cuius conferendus commentarius ; spolabatur Bamb.; expola- batur C (expoliabatur pr. H); exspoliabantur lun. — nulla prorsus fuit causa cur contemptis libris restitueretur Spolior, despoliatur, spoliabantur. — nam ita, subtracta i, et Accius dixit augura et Lucilius domina et Lucretius orundi, cum praecederet ubique liquida. — 13 Verecundantur H^ ; mrg. G; Verecundatur rell. — ortensio pr. L; hortensio rell. — f. nil vel hic. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvei.i.br. 7 98 NONIVS MARCELLVS 480 M. CONVERTITVE, pro convertit. Plautus in Amphitryone: 15 sed fugam in s6 tam^nt n^mo conv^rtitur. EVMINATVR. Varro Sexagesi: erras, inquid, Marce, accusans nos. ruminaris antiquitates. — idem Bimarco: Odyssiam euim Ho- meri ruminari incipis. PEECANT. Varro Eumenidibus: 'ego medicina a Serapi adiuter!' 20 cotidie precant. intellego recte scribtum esse Delphis: theo hera.+ MiRAS, pro miraris. Varro Eumenidibus: hospes. quid miras animot curare Serapim? quid? quasi non curat tantidemt Aristoteles.' 15 I, 1, 83 II 17 Varro Sexagesi || 18 Varro Bimarco || 20 Varro Eumeni- dibus II 22 Varro Eumenidibus. 16 ita Nonius; cdd. Pl.; in fugam sed (set aZ.) tamen nemo conv. bene Lindemannus ; sed fugam in sic tamen n. conv. non probabiliter Vssingius. — 17. 18 Ruminatur ed. princ; Ruminatum C, Bamb. — possis conicere Ruminat ; quod certe facillime potuit corrumpi, quia sequitur u. — sed frequen- tius fuisse videiur, licet et ipsum sit rarum admodum, ruminare. — cf. et pg. 18; 166 l. rumen; ruminari. — ruminare ipse Non. posuit pg. 18 l. m. — inquit cdd. pr. L. — merce G. — accusans Quicheratus ; accusare cdd. — ruminaris Ald.; criminaris C, Bamb. — ruminaris antiquitates; puto antiquitatem. — 18 idem; cf. 383 I. recipere, promittere; ubi locus longe plenior. — uimarco cdd. — Odyssiam; odissian cdd. rectius 383; hic odissiam C, Bamb. — 19 incipis cdd. 383; hic H^; incipes rell.; incipies ed. princ, quae omittit media inter accusare nos et ruminari. — 20 Precant Vahlenus (de mendo iam Popma suspicatus); ef. Prisc pg. 799; Precantur cdd. (Pre- cantor mrg. G). — ego e. q. s.; hospitis verba; cf. v. 23. — a Serapi (ita iam Turneb.) adiuter M; serapi {praec. a) utar (praec. api) cdd. — non placet propter ambiguum illud Serapi. — medicina Serapii (osQansiov Me in notis manuscriptis) Quicheratus. — 21 cottidie L; H; G^; non Bamb. — precant Vahlenus; precantur cdd. — preco ter {melius erat precant ter) Popma; precantor (debebat precanto) non bene Me. — scribtum L^; scriptum rell. — puto inscribtum. — delfis cdd. — theo (teo Bamb.) hera cdd. — ^Em r^^a (sc. cpsQs) Oehlerus; quod cum proxime absit a traditis, non tamen aptum huic loco; &sm dga lun., quod magis placet; nam aQcca&cci est vox media. — &sioav vel &smv squ Scal. — alii alia, pleraque inepte. — 23. 24 in his, quae minimo intervallo secuta sunt frgm. praecedens , multae tenebrae. plerique dioerbium putant inter aegrotum quendam vel, quod verius, Serapim deum et hospitem. sed vix potest . dubitari quin unus Serapis verba faciat. nam continuo secutus est v. 26. neque de Aristotele philosopho existimo cogitandum. nam pro hoc potius Platonem, qui longe maiore erat fama inter Bomanos, nominaturus fuit Varro. — porro olim nos animo hoc; Vahlenus animos. — sed quod sequitur tantidem pretii potius vocabulum corruptum facit probabile. — non placet nummo, quod vilissimam significat mercedem. f. magno vel nimio. — ceterum Aristoteles videtur fuisse medicus Varronis temporum iactatione potius quam meritis nobilis (Licinium Aristotelem quendam familiarem veterem memorat Cic. ad Fam. XIII, 52, non tamen ut dicat medieum). — sequ^ns v., ut puto, ita restituendus: tantidem (i. e. perinde magno pretio) quasi non curet Aristoteles; cdd.: quid (qui L^. — praecedit DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. VII. 99 480. 481 M. 25 idem eisdem: ant ambos mira aut noli mirare deum me. 1 NOLITOTE, pro nolite. Sisenna Hist. lib. III: || nolitote mirare, quam desperata voluntate ad unam belli faciendi viam ♦ ♦ * GLisciTVR, pro gliscit. Sempronius AsellioHistoriarum lib. Illl: ut maior invidia Lepido glisceretur. 5 IGNESCITVR, pro ignescit. Laberius Colace: figiira humana inimicit ardore ign^scitur. LVXVRIABAT, pro luxuriabatur. Tubero lib. XIIII Hist.: pars omnis+ luxuriabat. — Vergilius Georg. lib. III: luxuriatque toris animosum pectus. 10 FOCILANTVR. Varro de vita populi Romani lib. II: propter res secundas sublato metu non in commune spectant, sed suum quisque diversi conmodum focilantur. EMVNGERENT VR. ^ Varro Cato vel de liberis educandis: eam consecuti corporis siccitatem, ut neque expuerent neque emun- 15 gerentur. 25 Varro Euraenidibus || 1 Sisenna Hist. III || 3 Sempronius Asellio Hist. IV II 6 Laberius Colace || 7 Tubero Hist. XIV |I 8 III, 81 |1 10 Varro de* vita pop. Rom. II || 13 Varro Cato. quid) quasi noo curat (curet Turnebus) tantidem Aristoteles (Aristotheles pr. L; om. Bamh.). — quondam nos: quid quasi non curet tanti idem (tanti item Eibbeckms) Aristoteles. — 25 om. Bamb. — eiusdem L^; H; G. — cf. et comm. in v. seq. — 26 deum me Biesius; de me cdd. — seq. in C, Bamb.: de eodem; quo indicari dittographiam v. 25: idem eodem intellexit Boeperus. — nam et sic potuit scribi a Nonio. — mirare de eodem durissima elisione lun. — hoc dicit Serapis: noli mirari et me pecuniae studiosum, quando divina humanaque pulchris divitiis parent. — 1 haud inscite putat Quicheraius olim fuisse ap. Sis. miraie, illud Nolitote ab interpolatoribus additum; quamquam invenitur pg. 505 levima Nolito. — itaque reposui mirare, quod et Bamb. habet (mirari C). — 2 puto quod desp. — viam. hiat locus; potest addi adplicemus animum. — 3 cf. 22, 12. — 5 inimici; nimio Bothius. sed et humana displicet. puto hoc loco, ut pluries in hoc capite, arcJietypum labe quadam fuisse obscuratum. — f. figura immane vini ardore (vino meliore Gebhardus; in cd. Palatino dicitur esse nimo nelore) ignescitur. — 7. 8 Tuuero 2/,. — olim fuit Hist. lib. XIIII. — omnis; puto bonis. — Georg. lib. III Me; lib. II cdd. — 10. 11 Focillantur ed. a. 1471 (ita et infra); Focilatur cdd. — res add. Popma. — propter secunda Freinshemius. — commune lun.; communi cdd. — spectent H^. — sum L^; Bumb. — 12 diversio commodum Bamb. — focilatur cdd. — 13 Emungerentur; v. infra. — Varro; cf. 395 1. siccum, firmum ibique comm. — eam; eo cdd. l. utroque. — add. cdd. 395 se {pro sunt). — 14 ut habent cdd. 395, hic om. L, H, Gs, Bamb. — expuerent M; spuerent cdd. hic. — emungerentur. cum emungere intransitive positum haud facile inveniatur, et in l. Nonii et in verbis Varronis vid. legendum: emungerent. — cet. cf. Xenoph. Inst. Cyri I, 2, 16. 7* 100 NONIVS MARCELLVS 481 M. LIBERTATEM VTI, pro [uti] libertate. Titinius Quinto: item liti eum oportet libertatem, qui sapit. Novius Zona: adque facilitatem, video, haut uteris vulgariam. Lueilius Satyrarum lib. XIIII: 20 quem metuas saepe, interdum quem utare libenter. Sic POTIOK ILLAM REM, pro illa re [potior]. Terentius Adelphis: * * * mille potior gaiidia. Lucretius lib. III: 25 adde Heliconiadum comites, quornm unus Homerus sceptra potitus. Naevius Lycurgo: dic quo pacto eiim potiti sitis, pugnan an dolis? 16 Titinius Quinto |! 18 Novius Zona || 20 Lucilius 1. XIV || 22 (V, 4, 17; V, 4, 22; cf. comm.) H 24 com. incertus || 25 III, 1037 || 28 Naevius Lycurgo XIV. 16 quae secuntur usque ad finem capitis aliena ab hoc loco et ex nono, quo de numeris et casibus agitur, huc translata intellexere plerique. — om. ea Montepess.; valde manca exhibet ed. princ. — desunt complura et in ed. a. 1471 et sequentihus mque ad Ald. — ac monet Quicheratus verba versus 22: sic potior illam rem legi rursus pg. 501 s. l. nominativus pro genetivo post Terentii locum, ubi aperte hiat oratio. videtur igitur ibi haustum lemma: accusativus pro ablativo cum exemplis quibusdam. cf. comm. in hunc l. — quo ne transferremus quae secuntur ordinemque vulgatum perverteremus vel id obstitit, quod et alias in capite IX turbatum. — 16 uti om. P. — Quinto Quiche- ratus (in Quinto Me); lib. V cdd. — 17 ita Bothius. — ut eum oportet L^; uti cum portet Bamh. — cum numeri secundi pedis sint duriores et peccatum hic olim appareat, vid. scribendum: item utei oportet. — 18 Novius; cf. 488 l. vulgariam. — 19 atque cdd. pr. L^. — haut add. BihbecJcius; om. cdd. utrobi- que. — 20 Licilius H. — XV Lugd. — 21 sepae interdumque mutare Bamb. — 22 Hic G; Sic et cdd. 501. — potior secl. M. — 22-24 Terentius Adelphis (adelfis ij, H): mille potior om. Gr, Bamb. — iam pro eis quae v. 24 leguntur Quicheratus substituit haec (Adelph. V, 4, 17; 22): 'ille alter sine labore patria potitur commoda'; et in sequentibus: 'hic potitur gaudia'. — prohat - Bartelsius pg. 13 sq., neque ipse abnuerim, cum praesertim utroque exemplo et Arusianus et Priscianus utantur in re eadem (gr. lat. VII, 498; III, 333 sq.); cf. Bartelsium l. m. — attamen versum 24 ex primo verbo prioris exempli et duohus ultimis posterioris conflatum, ut Quicherato visum, omni caret pro- habilitate. — cumque verba illius nullam omnino vitii notam ostendant, potius cum Terentii versibus comici incerti apparet haustum nomen. — 26 IIII Bamh. — 26 helicaoniadum C, Bamb. — quorum munus L (sec. Zangem. quorum unus; m. 1 f. quorum unus); Hqo; Bamb. — omerus i^. — 27 esceptra L; Bamb.; escreptra H^; G. — potitur C; ponitur Bamb. (potius cdd. Lucr.). — 28 Nevius cdd. — 29 sitis add. Bibheckius. quod recipiendum duxi, quamquam neque opus est illo addito et integer scandi potest trimeter talis: dic quo pacto eum potiti, pugnan an dolis, quia haud dubie pertinent ad relationem de Baccho eiusque comitihus captis, quae trochaicis constaret septenariis. — pugnan' an Bothius; pugna an (pugnan H^) cdd. DE CONTRARIIS GENEEIBVS VERBORVM. VII. 101 481. 482 M. 30 Accius Phoenisis: natiis virtute sceptrum poteretur patris. Pacuvius Atalanta: refte, ut memoravi, is nunc regnum p6titur transmissii patris. Turpilius Liudia: 35 me vis potiri? fac, ego potiar quocl volo. 1 Sic et OPVS EST ILLAM REM, pro iUa re. || Plautus Cistellaria: malum aufer; bonum mihi opus est. et in Captivis: iam maritimi omnis milites opu' siint tibi. 5 Lucretius lib. 11: scire licet nil principiis opus esse colores. Sic et CALLET ILLAM REM, pro illa re. Pomponius Pictoribus: mirum ni haec Marsast: in colubras callet cantiunculam. Afranius Epistula: 10 quamquam istaec malitiosa non tam calleo, tamen n6n fefellit. 30 Accius Phoenissis || 32 Pacuvius Atalanta || 34 Turpilius Lindia || 1 Plautus Cistellaria; cf. comm. 1 3 I, 2, 61 || 5 II, 815 || 7 Pomponius Pictoribus|i 9 Afranius Epistula. 30 phenisis L^; foenisis Bamb.; fhenisis H^; femsis L^ ; H.^ ; Phenissis ed. Bas. — 31 virtute lun.; ut tute cdd. — uti tute {pro tuto) Bothitis (tnagis canorum erat quod Guieto placuit: ul tute natus); sc. ab insidiis vel mutuis vel aliorum. — sed magis placet inventum lunii. — verba puto esse Polynicis, a fratre expulsi et querentis quod aetate potius ac stemmate quam virtute commendati solerent in regna succe^ere. — screptrum G. — poteretur Guietus; Bothius; potiretur cdd. — 32 Athalanta cdd. — 33 verba Atalantae. — reite M; regi cdd.; Tegiae Bibbeckius. — memoravi, is Bothius; memo- rabis cdd. — is; aetate maximus ex fratribv^ lasi. — nunc regem Bamb. — patris; sc. Atalantae. — 34. 35 in cdd. leguntwr post 482, 6; huc revocavit Quicheratus. "* — Lymdiam, tum Lyndia L. — me; e JD,. — portiri Bamb.; pr. L. — potiar Ald.; qui primus hoc exemplum addidit; potior cdd. — quodquod H^. -- 1 Hic et G. — re; ille, m. 2 ire L; ille et Bamb. — 2 v. 538 Cistell. in loco manco reposuit haec Gulielmius; eumque secuti plurimi. — sed metricae rationes videntur obstare. nam haec, ut tradita sunt, bacchiacos referunt numeros: malum aufer. lonum mlhi opus est. — ibi autem sunt septenarii iambici. — 4 omnis (omnes cdd. Pl.) nominativ. — 6 nihil principiis cdd. Lucr.; nihil in principiis Non. — colore cdd. Lucr. — 7 Hic et G. — Pistoribus G^. — 8 post haec tres litterae rasae in H. — colubres Bamb. — cantiunculam Passerat.; canticulam L, H, Bamb.; canticulum G. — 9 Afr. Ep. om. Bamb. — aepistula L; epistola H. — 10 quanquam L^; Hqos. — ista haec L; istahaec cd. Bas.; istaec et Batnb. — 11 f. t. hau (haud Guietus). — fefellit Bothius; fefelli cdd.; tamen {eieWi BibbecJcius ; tamen non fefelli? Bothius. — caput hoc vid. collocandum post cap. X. 102 NONIVS MARCELLVS 482 M. vm. INCIPIT DE MVTATIS DECLINATIONIBVS. qrzf9hue7gag2gnu8z0qgy6tg393sj1 270647 270579 2026-06-11T17:41:46Z Saumache 27923 multa contenta ex pagina removit, contenta nova: '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber VII<br>de contrariis generibus verborum. }} {{Liber |Ante= Liber VI |AnteNomen= ../Liber VI |Post= Liber VIII |PostNomen= ../Liber VIII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=77 fromsection=s2 to=106 /> {{Liber |Ante= Liber VI |...' 270647 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber VII<br>de contrariis generibus verborum. }} {{Liber |Ante= Liber VI |AnteNomen= ../Liber VI |Post= Liber VIII |PostNomen= ../Liber VIII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=77 fromsection=s2 to=106 /> {{Liber |Ante= Liber VI |AnteNomen= ../Liber VI |Post= Liber VIII |PostNomen= ../Liber VIII }} j5tdhwzzjytfe6pw1spktfm2g5mi5n9 0 75024 270580 248022 2026-06-11T13:14:09Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/VIII. De mutatis declinationibus]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber VIII]] 248021 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=VIII. De mutatis declinationibus }} {{Liber |Ante= Liber VII |AnteNomen= De compendiosa doctrina/VII. De contrariis generibus verborum |Post= Liber IX |PostNomen= De compendiosa doctrina/IX. De numeris et casibus }} DE MVTATIS DECLINATIONIBVS. VIII. 103 182. 483 M. FESTINEM, pro festinantein. Titinius Quinto: . . nunc hoc uror, nunc haec res me festinem facit. || 1 LACTE, nominativo casu, pro eo quod est lac. Ennius lib. X: et simul erubuit ceu lacte et purpura mixta. Hemina Annalium lib. IIU: ex Tiberi lacte aurire* — Cae- cilius Titthe: 5 praesertim quae non p^perit, lacte non habet. Varro Andabatis: ci,ndidum lact 6 papilla com fluit. MANSVETEM et MANSVEM pro mansuetum, ut sit nominativus mansues. Plautus Asinaria: 10 reddam ego te ex fer& fame mansu^tem. Accius Meleagro: nunc 81 me matrem m^suem misericordia capsit. Varro "Ovog XvQag: 15 non vidisti tii leonis simulacrum Idai loco, libi eum quondam siibito galli ciira vidissent quadrupedem, tympanis adeo fecerunt mansuem ut tractarent manu? 31 Titinius Quinto || 1 Ennius lib. X (| 3 Hemina Annal. IV || 3 Caecilius Titthe II 6 Varro Andabatis || 9 I, 2, 19 || 11 Accius Meleagro || 14 Varro "Ovog XvQag. 31 festinentem L^. — Quinto Quiclieratus (in Q. Me)\ lih. V cdd. — 82 nunc hoc res G. — festinem facit Bothius; facit festiuem cdd. — f. prius nunc tolhndtim, ut trimeter fiat solidus: hoc uror nunc, haec res me festinem facit. — 1 post Lacte pro add. L; Ald. — pro M; ab cdd. — vestigium veri servavit L. — X JBamb.; XI C. — cf. vitae Ennii pg. 170 sq. — 2 et simul Gidielmius; essi mulier {seq. er) cdd. — ceu; ceci H^. — 3 aurire L, Bamb.; haurire H, G. — 4 Titthe lun.; tite cdd. — 5 disertim quae v. d. ap. Stephanum. — 6 cf. 4S6 l. parti. — 7 lacte cdd.; lacte e Erycius Puteanus; lact e Bucchelerus; cf. Varr. V, lOi. — cum fluit cdd. 486; confluit h. l. — 8 Mansuetem (ita iam Quicheratus) et mansuem M; Mansuete et mansues cdd. — mansuitum Ly. — 10 feram L, pr. H, Bamb. — mansuitem L,; mansuetam cdd. meliores Pl. — 11 Meleagro; mele Bamb. — 12 trochaici septenarii partem existimat Bibbeckius. non tamcn satis constat quae praecedunt apud eum hoc numero composita ad eundem pertinere locum. — mansuem M; mansues v. — iUud mansuem lemmate Nonii commendatur. quod si recte feratur mansues, post sequens erit excmplum ponendum hoc. — atqui ipsum mansues misericordia mihi non satis videtur convenire antiquioris poesis simplicitati. — 13 tapsit ij. — 15. 16. 17 trochaicos numeros post alios instituit M. — 15 con vidisti Bamb. — tu add. M {praec. ti). — leonis simulacrum M ; simulacrum leonis cdd. — Idai loco M; ad idam eloco cdd. — 16. 17 ubi eum quondam subito galli cum vidissent quadrupedem M; ubi quondam subito eum cum vidissent quadru- pedem galli cdd. — timpanis cdd. — fecerunt Gulielm.; ferunt Ubri. — manu Boeperus; manibus cdd. 104 NONIVS MARCELLVS 483 M. QVAESTI vel QVAESTVIS dictum pro quaestus. Titiiiius Fullo- nibus: ni nos texamus, nil erit, fullones, vobis quaesti. 20 Plautus Aulularia: nam hic apud nos nil est dliud quaesti furibus. Novius : per deam sanctam Lavernam, quae aiictrix quaesti tui siet! Terentius Hecyra: 25 numquam animum quaesti gratia ad malas inducam partis. Pomponius Pistore: nam plus quaesti facerem quam quadrinas si haber^m molas, Turpilius Demiurgo: mulier meretrix, qua^ me quaesti causa cognovit sui. 30 idem Hetaera: simulare me a se amari quaesti gratia. Caecilius Feneratore: satine h6c cordate? etsi nil egi, qua^sti quia sunt a^muli. Varro Cato vel de liberis educandis: non insuerunt manum 35 18 Titinius Fullonibus || 21 1, 2, 5 || 23 Novins; cf. comm. || 26 V, 3, 38 ' 27 Pomporiius Pistore || 29 Turpilius Deraiurgo || 31 Turpilius Hetaera || 33 Caecilius Feneratore || 35 Varro Cato. 18 cf. 493 1. quaesti. — Quaesti vel quaestuis ed. Bas.; Questi (Questu Banib.) vel questuis (questiuis pr. L) L, H, Banib. — quaestus ed. Bas.; questus L, H, Batnb. — eadem scripturae diversitas in sequentibus , exc. ubi aliud erit notutum. — 20 nihil cdd. — erit M; est noto errore cdd.; siet Buechelerus. — questu Bamb. — 22 nihil cdd. — aliud om. cdd. et f. ipse Non. — questi L, H. — furius C, Bamb. — 2,3 Novius. ante per deam facile potuit hauriri Pedio. — nam hoc solum in toto lemmate exemplum caret libri nota. — 24 sanctam H^; ed. princ; sancta L, G, Bamb.; sanc Hs^. — lauernam Pius; labernam cdd. (in H m. 2 supra b erat scriptum v, sed id eras.). — quae auctrix quaesti tui siet M; quae cultrix (q. c. om. L^) quaestuisit (questui sit H; quaestui sit Bamb.; hic sec. Bibbeckium, qui vid. errare, quaestuissit) cdd. — quae cultrix quaesti siet Quicheratus ; quae sit cultrix quaestuis Bothius. at nullus hic locus genetivo quaestuis. — aacti-ix; i. e. quae augere solet; cf. Charis. pg. 30; Serv. ad Aen. XII, 159. — 25 ecyra H; hecera L^. — 26 questi L, H. — malam Bamb. — adducam cdd. Ter. plerique {pauci ducam); adducam et Prisc. pg. 712. — 28 quam rinas L^; quam quadrina Bamb. — malos H, G; non Bamb. — 30 meletrix G. — questi H, L. — 31 aethera cdd. — 32 simulare Bothius ed. 2 , ubi cetera male; simulari cdd.; simulavit lun. — simulat me a sese Carrio. — 33 Feneratore Spengelius ; venatore cdd. — 34 hoc cordate M (hoc iam Quiche- ratus); huc ordine Lj^; huc ordini rell. — nihil cdd. — egi; i. e. effeci; per- petravi. — questi L, H; quaesti quaesti Bamb. — sunt aemuli (i. e. com- petitores) Ald.; sunemuli cdd. — 35 insuerunt M; in suarum L; pr. H; Bamb.; insarum H ex corr.; in sinuarum G; insinuarunt Quicheratus. — insuescere DE MVTATIS DECLINATIONIBVS. VIII. 105 483. 484 M. opificio, qui e busso aut liuo quid faciant aut palma. nam libertae quaestuis causa diribent suas res pueris. TVMVLTi, pro tumultus. Plautus Casina: || 1 quid intus tumulti fuit? Terentius in Andria: nil ornati, nil tumulti. Pomponius Piscatoribus: 5 quid hoc ^st tumulti? Accius Aeneadis vel Decio: nil neque pericli n^que tumultist, qu6d sciam. idem Nyctegresia: cuius vos tumulti causa accierim et quid parem, animam adv6rtite. 10 VICTI, pro victus. Plautus Captivis: proin victi quotidiani ventrem tu ad med adferas. AESTI, pro aestus. Pacuvius Chryse: aesti forte ex arido.t SENATi vel SENATVis, pro senatus. Plautus Epidico: 16 senati qui colum^n cluent. 38 III, 5, 22 II 2 II, 2, 28 I 4 Pomponius Piscatoribus || 6 Accins Aeneadis jj 8 Accius Nyctegresia || 10 IV, 2, 75 || 12 Pacuvius Chryse || 14 11, 2, 5. transitive dictum. — insuerunt ; puellae. — manum Quicheratus (maniis Biesius) ; manu cdd. — 36 qui e busso aut M; qui bysso vel Rtesius; quibns alme cdd. — faciant Barthius; faciunt cdd. — aut palma. hacc si rette habent, id respicitur quod Flin. XIII, 3, 7 dicit capitum umbracuJa lecia {i. e. ad feminarum usus apta) fieri ex fissis palmarum foliis. acu et palma pro aut palma maU Barthius. — libertae Barthius ; liberti lun.; lib. II cdd. — 37 causa om. Bamb. — quaestuis causa; h. e. donorum spe adductae. — diribent M (diribiunt coni. lun.); deribant L; item H ex be corr.; G; Bamb.; deridebant pr. H; tw archetypo vid. fuisse: deribant. — diribent; i. e. distribnunt. — suas res; h. e. ab ipsis fabricatas. — pueris; t. e. et pueris et puellis patronorum. — 38 Tumulti; cf. 489 l. tumulti. — 1 pars tetrametri bacchiaci. — 3 nihil orn. nihil cdd. — 4 piscatoris G. — 5 quid Paris. 7666; Ald.; quod C, Bamb. — tumilti L. — 6 aeleadis L^. — 7 nihil cdd. — pericly H^. — 8 uectegresia cdd. — 9 accierim et; accie rimer H^; acie rimer H^; acierimeo G. — parem Bamb.; v.; parum C. — animum om. C. — advoitite Stephanus (animum advortite Bergkim); ad- vortito Bamb.; advorti L, H; divorti ed. Bas.; Me. — 11 proin cdd. PL, Piisc. pg. 712; pro C, Bamb. — tu ad med M; ad {praec. trem) me cdd. — ita hunc versum restituendum censui convenienter scripturae codicum. — libri Pl. et Prisc: proin tu tui (tui tu Prisc.) cotidiani (cottidiani, quottidiani simil.) victi ventrem ad me aSeras (adferas). — 12 Chrysae C; Crysae Bamb. — 13 fonte ex arido male Osannu^. — f. aesti fervore horrido. — 14 vel senatus H^. — 15 dim. iambicus vel pars tetrametri. — cet. cf. Goetzii comm. in h. l. 106 NONIVS MARCELLVS 484 M. Sallustius Catilinae bello: igitur senati decreto Q. Marcius Rex Faesulas, Q. Metellus Creticus in Apuliam circumque ea loca missi. — Sisenna Hist. lib. III: Lucius Calpurnius Piso ex senati consulto duas novas tribus. — idem: simul ec senati consultis clarissimis amplificati * * * Varro de vita populi Romani lib. I: 20 posteaquam Q. Fabio Maximo dictatore * * * VAS, pro vades. M. Tullius de officiis lib. III: vas factus est alter eius sistendi, ut si ille non revertisset moriendum esset ipsi, SVMPTI, pro sumptus. Plautus Trinummo: quod ebibit, quod comest, quod facit sumti. 26 Turpilius Philopatro: ecce autem tuo more, lit soles, aegre id patj vid^re mihi, quia hos dies conpliisculoa intercapedo sumti faciundi fuit. Lucilius lib. XXX: 30 quid dare, quid sumti facere ac praebere potesset. Caecilius Plocio: quid h6c futurum obs6nioBt, ubi tantum sumti f&ctum? 16 30, 3 II 18 Sisenna Hist. III || 19 Sisenna; cf. comm. || 20 Varro de vita pop. Rora. I || 22 III, 10, 45 || 24 II, 1, 22 || 26 Turpilius Philopatro || 30 Lucilius 1. XXX || 32 Caecilius Plocio. 16 Catillinae L, Bamb. — 17 Fesulas cdd. — Q. Metellus Sall.; m. tuUius H; m tullius L; M. tuUius Bainb.; M'tullius ed. Bas. — circumque H^, G; quicumque L, i/,, Bamb. — 18 lucilius Bamb.; Montepess.; licius G. — carpurnius Bamb.; calpus G. — puto ec. — 19 idem; cf. Ann. philol. a. 1867 pg. 494; item Schneideri de Sisennae Hist. rell. dissert. pg. 37; ubi haec ad eundem l. III relata. — ec M; et v. — senaticonsultis Guietus; senatis consultis cdd.; senatuis consultis non bene Me; cf. 130 l. iusso. — 20 amplificati; excidit honoribus. et f. plura hausta. — de vita om. G. — P. R. ed. Bas.; populi L, H, Bamb. — III probabiliter Kettnerus. quamquam potuere haec, quae in subiuncto fuisse apparet enuntiato, obiter memorari a Varrone in libro primo. — 21 dictatore; quae hausta sint praeter senatuis genetivum (cf. Gell. IV, 16, 1) prorsus incertum. — 22 vades ed. a. 1476; vade cdd. — cf. comm. in 114, 1. — III H^; Bamb.; I rell. — ut — vas factus est (sit restituit Manutius) Cic. — f. olim fuit siet (praec. s). — vas om. G. — 23 revertis sed Bamb. — 24 Pl. ; cf. 81, 21 ibique comm. — 26 com est H. — sumpti G; H; Bamb. — 26 Turpilius; cf. pg. 525 finem. — filopatro cdd. — 27 — 29 hacc cum cavillatione dicta apparet. — 27 tuo more ut cdd. 525; hic tuum ore (tuu more ed. Bas.; Bamh.) uti. — 27. 28 aegre id pati videre mihi M; videre mihi aegre (aegere G; egve pars libroruvi 525) id (om. cdd. 525) pati C, Bamb. utrobique. — videre mi | aegre id pati Quicheratus. — hoc cdd. hic. — cumplusculos Bamb.; compl. L^; H. — 29. 31 sumpti H, G, Bamb. — 29 faciendi Bamb. — 31 potesset M; potisset cdd.; potissit Dousa pater. — 33 obsonio est Bothius; obsonio et cdd. — sumpti H, G, Bamb. DE MVTATIS DECLINATIONIBVS. VIII. 107 484. 485 M. 1 Varro || Bimarco: cum novissim^ putaret, qaaDtum sompti fecerit. ITERIS positum pro itineris [et quidem recte, ab eo quod est iter-, iter iteris facit; itiner, itineris]. Naevius Lycurgo: 5 ignotis iteris sumu'; tute acis? Accius Oenomao: 'praebto, em, iam adsum.' — 'expr6mito: quid ferg? nam te e longo itere cerno vadere. idem Telepho: 10 stiidiumque iteris r^prime. Varro Cycno, tceqI ragj^j: tua templa ad alta fanit properans citiis itere. EXERCiTi vel EXERCiTVis, pro exercitus. Accius Armorum iudicio : 15 in qu6 salatis sp^ supremas sfbi habet summa ez^rciti. idem Epinausimache : contra tu quantum obfiieris, si victus sies, considera et quo revoces summam ex^rciti. Varro de vita populi Romani lib. II : quibuscum turpe fecerant 1 Varro Bimarco |] 4 Naevius Lycurgo XII | 6 Accius Oenomao || 9 Accius Telepho |j 11 Varro Cycno || 13 Accius Armorum iudicio U 16 Accius Epinausimache H 19 Varro de vita pop. Rom. II. 1 vimarco H, G; vim, supra scr. arco, L; VI. m Bamb. — 2 novissime L, Hi, Bamb. — putaret Meinekius, qui et metrum agnovit; mutaret (mitaret I/i) cdd.; computaret Oehlerus. — putarit ad temporum consecutionis legem servandam Kettnerus. — f. miraret vel mirarit. — sumpti et L. — 3 Iteris; cf. 4S2 l. itiner. — 3. 4 et quidem — itineris. rurstis in his, qiioe secl. M, irUerpoIator se Nonio praebuit prudentiorem. — cf. pg. 4S2 l. m. — 4 est add. Ald. — iter alterum add. M. — Naevius (Nevius H; Bamb.); cf. 124 l. ignoti ibique comm. — Lecurgo L, ; Licurgo Bamb. — 6 ignotis M; h. l. cdd.: ignoti (igoniti X,; igniti Bamb.). — 7. 8 presto H, Bamb. — em iam Eibbeckius; etiam (etcam X,) cdd. — expromito M; exprome cdd. — e add. M. — 9 telefo (telofo G) cdd. — 10 stodiumquae, tum studiumquae Banib. — 11 cicne Bamb. — 12 de Atti ad Cybeles nemus tendente haec dicta; cf. de re m. 108. — illud fani corruptum. et videtur latere adiectivum, quod pertineat ad itere. — 13 vel exercitum i,. — 15 salutes cd. Palatin. — spes supr. {i. e. ultimas) lun.; spesque supremas G sec. Heinemannum; Me; spesque (praec. quo) summas L, H, Bavib. — speres sumnias Bibbeckius. — exercitu X,. — 16 epinausimace (epinacesimace i,) cdd. — 17 tu add. M. — obfuris G. — puto quantei fuerit. — 19 — 22 suspicionem movet, quod praecedit enuntiatum relativum. — quod si tolerabitur, duplex patet via emendandi. nam hoc poterit modo scribi: quibuscum (quibus eum Bamb.) turpe fecerant foedus siue publico consilio, dediderunt {ita Quicheratus; dederunt cdd.) hostibus (ita Kettnerus; qui tamen dui>itat an servari possit id quod traditur hosti) consules, legatos, quaestores tribunosque exercituis 108 NONIVS MARCELLVS 486 M. foedus sine publico consilio, dediderunt hostibus ♦ * + idem eodem: 20 quid quod Decius imperator pro exercituis salute se dis Manibus devovit? ASPECTi, pro aspectus. Accius Astyanacte: abdiicite intro; nam mi miseritudine conmovit animum excelsa aspecti dignitas. 25 idem Alphesiboea: 0 deirumque hostificumque diem! o vim torvam aspecti adque horribilem! SCRiBTio, pro scribtura. Cicero de oratore lib. II: illud autem est huius institutae scriptionis ac temporis. 30 SALTi, pro saltus. Accius Melanippo: hic Melanippum inter traiectus nemorum in salti faucibus. LVCTi, pro luctus. Accius Pelopidis: cdsso hinc ire et capere lucti vestem in leto coniugis? idem Nyctegresia: 35 tiin quod superest socium mittis leto? an lucti paenitet? || 20 cf. comm. || 23 Accius Astyanacte (| 26 Accius Alphesiboea || 29 II, 1, 5 II 31 Accius Melanippo || 33 Accius Pelopidis || 35 Accius Nyctegresia. (cf. Liv. IX, 5). — idem (vel idem eodem) : quid quod (ita Paltner.; quodquod (om. LJ L^ {pr. quotquod) ; Bamb. ; quod pr. H , supra adscripto altcro quod; quod P; Montepess.; quotquot ll^; G) Decius im- perator pro (propter Bamb.) exercituis salnte {ita Kettnerus; exerciti salute cdd.; cf. comm. in 484, 21) se dis Manibus devovit? — sed ne hoc quidem caret probahilitate quod Popma post illud hosti (vel hostibus) eodem enuntiato continuavit liaec: quod factum non minus profuit quam quod Decius imperator pro exerciti {scribend. exercituis) salute se dis manibus devovit. — cf. Liv. IX, 10: Postumius in ore erat. eum — devotioni P. Decii consulis — aequabaut. — 24 mi M; mihi cdd. — 26 Alfesiboea cdd. — 27 o deirumque M Ann. philol. a. 1868 pg. 434 (o dirum lun.); odirum L^; odiorum relL cum Bamb. — ita numeri laetiores quam si scripseris: o deirum maestificum- que diem, o. — anapaestos agnovit Geppertus. — 27. 28 o vim torvam G; ovium turbam L, H, Bamb. — atque cdd. pr. L^. — 29 Scribtio ; cf. 174 l. scribtione. — Scribto pr. L; tum Scribtio; Scripti Bamb.; Seriptio rell. — scribtura L; scriptura H, G, Bamb. — 30 instute ij. — 31 Menalippo Hqos; Bamb. — 32 hic f. nominativ. pluralis numeri (hi Ald.). — Menalippum Bamb. — inter (int) H^; Bamb.; Vossius; interra Hs^; intera G; intra L, Ho^. — saltis G. — seq. v. conspicit vel simile verbum fuisse putat Vossius; et subiect. Tydeus vel Capaneus. — 33 Pelopedis JEf,. — 34 h. hire G. — capere M de re m. 421; lapere cdd. — in lecto L ex corr.; H; G; laeto Bamb. — 35 nycte egresia, altero e deleto et supra es scr. s, L; nyptae egressia H.^; nictae egressia Bamb.; nyptae gressia H^; nyptegressia G. — 36 tun' Vossius (tune Me); tunc cdd. — socium genetiv.; f. Threcum {praec. t). — mittes Bothius. — laeto L. — poenitet G; Bamb. DE MVTATIS DECLINATIONIBVS. Vm. 109 486 M. 1 PARTI et PARTvis, pro partus. Pacuvius Atalanta: ubi 6go me gravidam sentio adgravascere propinquitate parti. Varro Andabatis: 5 candidum lact 6 papilla ciim fluit, signiim putant partuis, quod hic sequatur miilierem e partii liquor. FRONS, pro frondes; ut Vergilius Georg. lib. II: praeterea cum frons tenera inprudensque laborum. Varro Parmenone: 10 cadditur 15to8 dlma; alta fr6s d^cidit P§,lladis; platanu' ramis. IBVS pro is minus latinum putat consuetudo, cum veterum auctoritate plurimum valeat. Titinius Gemina: eu! ecastor, si sitis moratae ambae ibu' pro ut ego m6ribu8! 15 Plautus Milite: latr6nes, ibus dinumerem stip^ndium. Pomponius Pappo agricola: nunc, quando voluisti facere, fac voluptati sies ibus. 1 Pacuvius Atalanta fl 4 Varro Andabatis | 7 II, 372 || 9 Varro Parme- none || 12 Titinius Gemina || 15 I, 1, 74 y 17 Pomponius Pappo agricola. 1 et partui Bamb. — pro fartus JD, . — Atbalanta cdd. — 2 aggra- vescere Ald.; sed ut a labo labasco, a gravo potuit dcscendere gravasco. — 3 propuinquitate Bamb. — partis Bamb.; H^; pr. L. — 4 Varro; cf. 4S3 l. lacte. — 5 lacte pap. cdd. — putane G. — 6 a partu Carrio. — 7 Frons; cf. 114 l. fros. — frondes {vel frondis; cf. 114 1. tfi.) M; fronde (de in ras. H) cdd. — ut f. delendum. — Verg.; cf. 114 l. m. — S praeterea (praetera pr. L) cum; praecipue dum Verg.; praecipue cum leg. 114; ubi conf. comm. — 9 Varro; cf. comm. in 79, 21. — huic fragmento successisse videttir id quod legitur pg. 153 s. l. percellere. — 10 caedr Bamb. — lotos Me; Intos (luctos Hi) cdd. — lucus qiddam ap. Bentin. — alma {i. e. bene nutriens, ut Horatius alma dixit ova) add. M. — alma; quod pariter et cibo et potui inserviat. — ramis. post hoc v. hausta quaedam, librariorum ut puto culpa. — 11 is; iis ed. a. 1471; his cdd. — 12. 13 Gemina: eu; gemineae Bamb. — 14 aecastor G; castor Bamb. — sitis mor. Eibbeckius; moratae sitis cdd. — ambo Gs (morate — ambe Bamb.). — prout ego Hermannus (pro ut ego BibbecJcius)', ut ego pro cdd. — moribus cd. N. Fabri; maoribus pr. L (supra 0 ras.); maioribus rell. (mauribus Bamb.). — 16 latronibus vel latronis bus boni cdd. Pl. — dinumerem correctum in cd. B ap. Pl; denumerem C, Bamb.; ideh vel similia cdd. Pl. — 17 Papo cdd. ~- 18. 19 quando pro quoniam. — voluisti G; v.; nol. L, H, Bamb. — qu^d si recte habet, octonarius est iambicus. — sed sensus sic minus scitus, ut videtur: nunc fac sis voluptati ibus, quando prius noluisti facere. — fac voluptati sies | ibus. obsecutv^ sum in his A. Spengelii auctorHati, qui in comm. ad Trucul. I, 2, 14 negavit, quod Hermanno et Lachmanno visum, illud ibus posse et corripere priorem. — 110 NONIVS MARCELLVS 486. 487 M. EXCELSITAS. M. Tullius de officiis lib. III: etenim magis 20 est secundum naturam excelsitas animi et magnitudo. CAMPANS, pro Campanum. Plautus in Trinummo: credo ego istuc, Stasime . . . sed Campans genus mult6 Surorum iam antidit pati^ntia. PEENicii, pro perniciei. M. Tullius pro Sexto Roscio: quorum 25 nihil pernicii causa divino consilio, set vi ipsa ac magnitudine rerum factum putem. — Sisenna Hist. lib. VI: Romanos inferendae pernicii causa venisse. HEREM, pro heredem. Naevius Gyminastico: atque meis bonis 30 6mnibu8 te ego h^rem faciam. || GELV ars monoptoton esse vult; contra sentit auctoritas. i Lucretius lib. V: adsiduosque geli casus mortalibus aufert. 20 III, 5, 24 II 22 II, 4, 144 || 25 45, 131 |j 27 Sisenna Hist. VI H 29 Naevius Gymnastico VIII || 2 V, 205. quamquam non credo rem profligatam. cf. 280, 34. — ibus si pyrrichium possit implere, in fine versus superioris potius collocandum, etsi non ignoro illa sies , siet , . similia in exitu plerumque metri inveniri. — sententia loci liaec est: quoniam voluisti facere, iam libenter ac snaviter facias quaeso. — 20. 21 M. Tullius — excelsitas om. Bamb. — etenim multo magis cdd. Cic; in quos multo ex superioribus vid. irrepsisse. — 23 istasime cdd. — ita esse, sed Pl. — campas B, C, D ap. Pl.; cam- panes vel campanis Amhros. auctore Studemundio. — 24 multo suorum G; multos vestrorum Lugd. — ancidit Bamb. — patentia id. — illud patientia recte si habet, ad Syrorum apparet supplendum genus. — patientiam probabi- liter BitscJielius. — apparet autem inveteratum esse mendum. nam et ap. Diomedem pg. 294, ubi demonstrat anteundi verbum et cum accusativo iungi, fertur patientia. qui genus pro accusativo habuit. — 25 Pemicii {ita lun.; Pernici cdd.); cf. Gell. IX, 14, 8 sqq.; ubi etiam Ciceronis et Sisennae exempla. — scilicet ab utroque datum pernicie. — 26 pernicii Gell.; pernici C; Bamb.; pernicie, pemitie, perniciae cdd. Cic; nullus pernicii; pernicies Gharis. pg. 53. — sed vi Gell; et ut C, Bamb. — ac; et cdd. Cic et Gell. — magnitudone (pr. magnitudine) L; magnitudo ne iZj. — 27 factum om. Bamb. — putamus Gell.; et ita Cic — 27. 28 inferendae pernicii Gell.; inrecerne pernici cdd. — 29 Heredem pro Bamb. — Nevius cdd. — gimnastico L^; H; gemnastico L^; geminastico Bamb.; Gymnastico ed. Bas. — Ritsche- lius Op. II, 483 putat illud Guminasticus inscriptum fuisse. quod sane probabile est, licet tenuissima firmetur auctoritate librorum. — 30 atquei nos in ed. Naevii; quod ne nunc quidem displicet. — 31 te ego M; ego te cdd. — nam vix videtur admitti posse quod Corsenus de pronunt. linguae lat. II, 498 statuit finalem bus in dativis et ablativis aliquando apud vetustissimos poetas inveniri productam. — herem Hj^ ; v. ; heredem C pr. H^ ; Bamb. — 1 Gelu; cf. 492 l. gelo. — monopoton H. — 3 assiduosque H^; adsiduusque pr. L; ed. Bas.; adaiduus Bamb.; assiduusque L ex corr.; H^. — mortalius G. m MVTATIS DECLINATIONIBVS. VIIL 111 487 M. idem lib. VI: 5 denique saepe geli multus fragor adque~ruina. VAPOR et VAPOS et timor et timos et labor et labos ita sunt ut color et colos. Lucretius lib. VI: pervolitant, permanat odos frigusque vaposque, Naevius Lycurgo: 10 iam viris duplicat fldmmae advenientis timos [pavos]. Accius Andromeda: qui neque terraest datu' nec cineris causa umquam evasit vapos. Varro Manio: stertit iuventus, qn&m labos moUem facit. 15 PERVico, pervicaci. Accius Armorum iudicio: sed pervico Aiax animo adque avors&bili. lOXi. Plautus Aulularia: quem qu6ndam loni luno custodem ^ddidit. ANTISTITAM. Accius Astyanacte: 20 utinam unicam mi antistitam Arquitnn^ns suam tut^tur! GEMITI. Plautus Aulularia: tantum gemiti et mali et maestitiae mihi hic dies obtulit. SPECIS, pro specubus. Accius Alcmeone: 4 VI, 156 II 7 VI, 952 || 9 Naevius Lycurgo XXVI || 11 Accius Andro- meda || 13 Varro Manio || 15 Accius Arraorum iudicio jj 17 III, 6, 20 || 19 Accius ABtyanacte jj 22 IV, 9, 11 || 24 Accias Alcmeone. 6 geli post ruina postium in cdd. — atque cdd. pr. i,. — 7 et colus pr. H. — Y G. — 8 pervolitant (voces) Lucr.; pervolitas (pervolitans Paris. 7665) cdd.; et ita, ut puto, Non., qui videtur habuisse pro participio. — per- maneat G. — odos Pius; ados (ad os) C, Bamb.; ad os f. ipse Non. — odor cdd. Lucr. — 9 Nevius cdd. — 10 viris M; ibi nos v. — flaBimae add. M. — pavos glosema ex praecedente vel insequente vapos ortum delevit Quiche- ratus. — 12 terra est Bamb.; terrae est C. — cynneris L; P; Bamb.; cinneris, tum cyneris H; si recte intellego Siversium. — 14 st^ertit iuventus Oehlerus; sternit iuvencus cdd. — molem Bamb. — 16 atqne cdd. pr. L^. — avorsabili M de re m. 441 sq.; ante G. Wolfius Philol. XVIII, 234; advorabili H^; Bamb. (ad ex corr. recentt); Paris. 7666; atvorabili Lugd.; vorabili L, H^, G. — 18 cf. Goetzii comm. in h. versum. — luno om. cdd. — 20 mihi cdd. — ant.; sc. Cassandram. — 21 tutetem Bamb. — 23 mali et Harius; mali cdd. Pl.; C; om. Bamb.; malae (male) Prisc. pg. 712. — mestitiae Bamb. — rai hic dies (hic dios mihi cdd. Pl.) Goetzius, qui anapaestos dimetitur. — mihi hic diea et Prisc; mihi dies hic Bamb. — obtulit L^; optulit rell. — 24 Spectis pro Bamb. — Almeone Bamb.; Alchmeone L, H. 112 NONIVS MARCELLVS 487. 488 M. '26 quod di in sedem infernatn penitus depr^ssum altis clausdre specis. GALLVM, pro gallorum. Varro Eunienidibus: ruditatem ac pudorem gallum, eo^pit, inibi videris. GENERIBVS, pro generis. Accius Alcimeone: quis deicat, cum te socerum viderit, ^" generibus tantam esse inpietatem? ARGVS, pro Argivus. Plautus Amphitryone: Amphitryo natus Argis ex Argo patre. Vergilius Aen. lib. IIII: auriat hunc oculis ignem crudelis || ab alto 1 Dardanus. AVGVRA, pro auguria. Accius Telepho: pr6 certo arbitrabor sortis, oracla, adytus, aiigura? HVMV, pro humo. Varro Pranso parato: 6 contra coactu' cervu' latratii. canum fertiir bisulcis ungulis neites humu. idem [Varro] Tacpfj MsviTtnov: in pavimento non audes facere lacunam; ad in humu canales fac sis elixos. 27 Varro Eumenidibus || 29 Accius Alcmeone || 32 prol. 98 || 34 IV, 661 3 Accins Telepho || 5 Varro Pranso parato || 8 Varro Tacpfj Mivinnov. 25. 26 anapaestos agnovit Gulielm. — quod; sc. chaos. — in sedem infernam M; interdum inferam cdd. — 26 depusum Montepess.; interpressum {praec. itus) G. — clusere Paris. 7665; Montepess. — 28 ruditatem Oehlerus; pruditatem cdd. — ac Kiesius; a pr. H; an rell. — pudorem hic ita dictum ut ap. Hor.: infans namque pudor prohibebat plura profari. — inibi {i. e. continuo, statim) Vahlenus; mihi cdd. — videris (futurum) M (viderim male Vahlenus); videri cdd. — versum instituit Vahlenus. sine hoc Riesius probi- tatem (male) ac p. g., c, mihi vide sis. — ceterum cum statim sequatur illud viderit, non abhorret a probabilitate videri e v. 30 huc irrepsisse altiusque latere mendum. — 29 alchimaeone Bamb.; almeone pr. L; alchmeone H; alomeone G. ' — 30 quis (/". quis est qui) deicat M; qui ducat v. — s. v. Vossius; viderit socerum (soceiirum pr. L) cdd. — 33 Amphitreo H; Am- fitreo L, G; Anfitrio Bamb. — natum L; H; Bamb. — Argus Saracenus. — Argo (arco L^); ita et Serv. Dan. in Aen. I, 268. — Alcaeo pro ex Argo manus recens in Fl. cd. E; et ita Goetzius. — sane videtur subesse antiquum mendum. — 34. 1. 2 haec f. ab interpol. addita. — 1 hauriat H, G, Bamb. — huc G. — 3 Telefo L, H, Bamb.; Telofo G. — 4 aditus G. — augura; cf. 480 l. spolor. — 5 Humo Bamb. — V.; cf. 353 l. niti — ambulare ibique comm. — 6 servus cdd. utrobique. — 7 neites pro nitens, quod 353 legitur, M; neces cdd. — humu Ald.; humum cdd. — 8 idem M; vident cdd. — idem; cf. 48 l. elixum ibique comm. — Varro om. L^; Bamb. — non aedes (edes G) cdd. h. l. — 9 laccunam H. — at L.^; H; non Bamb.; aut' G. — in humo cdd. h. l. — idem calceos facis clixos. DE MVTATIS DECLINATIONIBVS. Vm. 113 488 M. 10 FLVCTI, pro fluctus. Accius Telepho: flucti cruoris volverentur inihi.t idem Clytemestra: flucti inmisericdrdes iacere, ta^tra ad saza adlidere. Pacuvius Chryse: 15 interea locei fliicti flaccescunt, silescunt v^nti, mollitiir mare. PISCATI, pro piscatus. Pomponius Piscatoribus : *quid habes in syrpiculis, calve?' — '6mne piscati genus.' Turpilius Demetrio: 20 antbac si flabat aquilo aut auster, inopia tum erat piscati. POEMATis. M. Tullius de officiis lib. III: quod item in poematis, in picturis usu venit. CVLTio, pro cultura. M. Tullius de senectute: num igitur 25 horum senectus miserabilis, qui se agri cultione oblectabant? VVLGARIAM, pro vulgarem. Novius Zona: ^itque facilitMem, video, haut literis vulgariam. Turpilius Thrasyleone: 10 Accius Telepho || 12 Accius Clytemestra || 14 Pacuvius Chryse | 17 Pomponius Piscatoribus || 19 Turpilius Demetrio || 22 III, 3, 15 || 24 16, 56 | 26 Novius Zona || 28 Turpilius Thrasyleone. 10 Telefo cdd. — 11 <wJ trimetrum suppJendum post volverentur (vol- verunt H.^; G) poterit culdi tnm; Mysii pro mihi (michi L) Bxiechelerus. — 12 Clytemystra if, ,• Clytaemystra rell. — 13 iacere. guae seq. om. G; edd. ab a. 1471 ad Aldum usque; in his nec sequens locus extat; quem habet corruptum valde ed. princ, oinisso exemplo Clytanestrae. — taetra M (et taetra Me); et {praec. e) aetra pr. L; et aethra L ex corr. ; H; aetera Bamb. — 14 Chryse ed. Bas.; cryse L; crysae H, Bamb. — 15 iter ea G. — locei; loci Gulielm.; alii; loca cdd. — 16 flaccescunt Scriver.; flacciscunt cdd. — 18 sirpiculis Paris. 7666. — calve. vix credo apud Pomponium post caesuram septenarii' trochaici vel mutatis personis admittendum hiatum. neque ita visum C. F. G. Muellero, qui Prosodiae Plaut. pg. 592 putat scribenduvi vel em, omne vel habeo omne; e quibus neutrum sat placet. nam hoc duriusculos reddit numeros, illud hiatus genus suspectum vix magis probabili mutat. — f. en, omne vel est omne. — 20 antehac cdd. — flauat L^; fluat Bamb. — 21 tum erat Bamb.; v.; tumor at, supra mo scr. e, L; tumeor at, tum del. 0, H; tum eoraut G. — picati G. — 22 cf. 493, 6. — de offic. (sic) add. Me. — quod item Cic. cd. Bern. 104; quod autem relt; quod idem C; quo quidem Bamb. — 23 usum C, non Bamb. — 25 miserabilis fuit melius cdd. Cic. — 26 Novius; cf. 481 l. libertatem uti. — zeno cdd. pr. G^; de Bamb. nihil tradi- tum; zono, tum zeno Lugd. — 27 atque (adque) cdd. pg. 481; h. l. P; at L, H, Bamb.: aquae; G: aquile; quem secutus Bibbeckius atqui vel atquei. — falicitatem pr. L. — haut om. cdd. — vilgariam G. — 28 trasyleone L, G; trasileonc H; transyleonem Bamb. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvblleb. 8 114 NONIVS MARCELLVS 488. 489 M. . . non est mediocris [res] neque vulgaria fallacia haec. 30 Afranius Privigno: dehinc t^meritatem r^pudio vulgariam. PANNIBVS, pro pannis. Pomponius Maccis geminis: . 'bono animo es!' — 'video, erepsti primiter de pannibus.' INDECORIS, pro indecora. Accius Athamante: || 35 ciiiust vita indecoris, mortem fiigere turpem haut convenit. 1 Vergilius lib. XII: nec genus indecoris. FETIS, pro fetibus. Accius Bacchis: ubi sanctu' Cithaeron 5 frondet viridantibu' fetis. SVBLIMA, pro sublimis. Accius Phinidis: at sa^pe ex humili sdde sublima ^volat. Sallustius Historiarum lib. III: nam tertia tunc luna erat, et sublima nebula caeliim obscurabat. 10 Ab eo quod est labes labosvm facit [non laboriosum] Lucilius Satyrarum lib. III: praeterea omne iter est hoc labosnm adque lutosum. NEFANTIA, pro nefanda. Lucilius Satyrarum lib. III: 31 Afranius Privigno || 33 Pomponius Maccis geminis || 35 Accius Atha- mante || 2 XII, 25 || 4 Accius Bacchis || 7 Accins Phinidis || 9 Sallustius Hist. III |j 12 Lucilius 1. III II 14 Lucilius 1. III. 29. 30 res del. M (praec. ris). — Bothius: non ost mediociis res neque vulgaria haec fallacia. — 31 Provigno Bamb. — 33 Panibus Bamh. — Pomponium (m. 2 Pomponi) X, ; Bamh. — Pomp. ; cf. 154 l. primiter ihique comm. — macchis L, G; machis H, Bamh. — 34 quin bono an. cdd. 154. — erepsti; h. l. cdd. eripis te. — cet. cf. Catull. 17, 12 sq. — 35 pro indecore Bamh. — Athammante L^; H. — 1 cuiust M; cuius sit v. — indecora Ij. — turpem lun.; turpe C, Bamh.; om. cd. A. Schottii (cf. Vossii comni. in h. v.). T- haud cd. N. Fabri; ed. a. 1471; aut C, Bamb. — 3 indecores cdd. V. — 4. 6. 6 metrum agnovit Grotius. — Bacchis (Bacci.s H^): ubi; Bacchi sub Bamb. — Citheron cdd. — 7 iinidis cdd. — 8 at M; aut v.; f. haut. — sublimia evolat Bamh., pr. L; sublime volat H^. — 9 cf. Hor. C. IV, 2 fin.; Kritzii comm. in Sall. frgm. III, 14. — luna add. M (praec. tunc); Juna pro tunc Maelius. — nam incerta luna erat Madvigius Obsero. I, 37. — ^- sublima pro susum lata. — 11. 12 labes M ; cf. Turneh. Adv. XIV, 19: veteres a labe labosum dixerunt; labos cdd. — non laboriosum del. Quicheratus. — ac tamen nescio an nimium trihuerim Numidae immutata scriptura codicum. nam quam curiosus sit ille circa quantitates satis novimus; illud autem labos ideni memorat pg. 487 s. l. vapor. — cet. f. scribendum: Labosura fit. Lucilius. — IIII G. — 13. 14 om. G. — inter Bamb. — labosum; ita si scripsit Lucil, idem fere est quod lutosum; sed lamosum non male Kellerus; cf. Enn. Ann. 359 lamasque lutosas. — atque cdd. pr. L^. — 14 IIII Me; DE MVTATIS DECLINATIONIBVS. VIII. 115 489 M. 15 Tantalu' qui poenas ob facta nefantia [poenas] pendit. idem lib. XXVIIII: dissociata aeque 6mnia ac nefantia. Varro Sciamachia, tisqI tvcpov: ego, inquid, ei eam suppetias, quicum mihi nec res nec ratio est, 'dissociata aeque omnia ac 20 nefantia?' GRACILA [est], pro gracilis [est]. Lucilius Satyrarum lib. VIII: quod gracilast, pernix, quod pectore puro, qnod puero similis. BACCHANALIORVM, pro bacchanalium, ut vectigaliorum et 25 conpitaliorum et novaliorum et vulcanaliorum. Sallustius: exaudirique sonus bacchanaliorum. — idem Historiarum lib. IIII: Curio vulcanaliorum die ibidem moratus. TVMVLTi. Ennius Hectoris Lytris: quid hoc hic clamoris, qnid tumnltist? n6men qni usurpat meum? 30 Turpilius Paedio: progredior foras visdre quid i tumulti ante fores. t 16 Lncilius 1. XXIX || 18 Varro Sciamachia | 21 Lucilius 1. VIII || 25 Sallustius; cf. comm. || 26 Sallustius Hist. IV y 28 Ennius Hectoris lytri» || 30 Turpilius Paedio. ef. comtn. in v. 11. 12. — VI Bamb. — 15 poenas alterum del. ed. princ. — pendit; luit ed. princ; male Turnebus et Dousa: luvit. — 17 dissociata Guietus; Oehlerus comvi. ad Varronis locum sequentem; dissociat {seq. a) cdd. — aeque Fruter.; atque (adqnae i,) cdd. — ac; an G. — ac nef. om. Bamb. — 18 sciamacchia (sciamacchi L , i/,) Ttsqi {antQi L; a,nsQi //,) zvtpov cdd. — ego inquit (inquid i,) C; ego enim qnid Bamb.; Paris. 7666; f. recte. — ei eam M; etiam i/, ; eam rell. — 19 qnicum BuecJielerus; qni tnnc cdd. — ratio est, set Biesiu^. — dissociat atque (adqne L^) cdd.; cf. comm. in V. 17. — acutissime, ut solet, coniecit Me^ illud dissociata e. q. s. ex Lucilianis perperam iterata et ante Varronis nomen ponendum lemma: Suppetias. — riec tamen videtur esse causa, cur tradita antiquitus mutemu^. — 21 cf. 116 l. gracilitudo. — Gratila Bamb. — est pr. om. ed. a. 1471. — est alt. om. H^. — 22. 23 pede quod pernix J. Dousa. — puro qnod om. G. — 25 comp. L^; H; Bamb.; compntaliorum pr. H. — Sall.; libro III bene adscripsere docti coll. Macrob. Saturn. I, 4, 6. — v. et Charis. pg. 46. — 26. 27 nonus Bamb. — idem (id est Bamb.) — Vulcanalioruni om. G. — idem; cf Fomp. gramm. lat. V, 168 cum comm. Keilii, qui intellexit duo Sall. frgm. (IV, 70; 71 Kr.) a Pompeio conflata in unum. — di ibidem G. — moratur fl,. — f. ibi demoratns. — Curio ibidem moratus regione (religione) Vulcanaliorum perperam Pompeii libri. — 28 Tumulti. idem l. pg. 483. — haectoris cdd. — lystris L ex corr.; G; litris if, ; listris id. m. 2. — 29 clamoris qui Bamb. — 30 Paedio G, Bamb. — 31 praogredior pr. L. — 32 etiam hic gravius turbatum. — videtur oliin fuisse ut puta: visere, quid i tumulti iam tumul- tuent [fores]. — i; hi _p^. L; in {pr. hinc) L ex corr.; Bamb.; Paris. 7666; hinc H, G; hic Bothius. — ante; an G; vid. dlim fuisse ant. — fores e v. 31 fine ortum. — ante fores male secludit Bibbeckius. 8* Il6 NONIVS MARCELLVS 489. 490 M. Sallustius in Catilinae bello: ille coliortis veteranas, quas tumulti causa conscripserat, in fronte, post eas ceterum |j exer- 1 citum in subsidio locat. — Afranius Vopisco; hem, quid hoc? perii! pertimiii! quid tumulti exaiidii? PROGENii. Pacuvius Paulo: pat^r supreme nostrae progenii, patres! 6 STREPITI, pro strepitus. Ennius Hectoris lytris: quid in castris strepitist? ADMIRABILITAS, pro admiratio. M. Tullius de officiis lib. II: ergo et haec animi despicientia admirabilitatem magnam facit. ITINER, pro iter. Ennius Telepho: 10 deumque de consilio hoc itiner cr^do conatiim modo. Pacuvius Atalanta: dolet pigetque m^gi' magisque me conatum hoc n^quiquam itiner .... idem Doloreste: 15 Delphos venum pecus egi, inde ad stabula huc itiner c6ntuli. FEROCIA, pro ferocitate. Pacuvius Teucro: nisi coh^rceo prot^rvitatem adque h6stio fer6ciam. 33 59, 5 II 2 Afranius Vopisco Ij 4 Pacuvius Paulo || 6 Ennius Hectoris lytris II 8 II, 11, 38 || 10 Ennius Telepho || 12 Pacuvius Atalanta jj 15 Pacuvius Doloreste || 17 Pacuvius Teucro. 33 Catillinae L; Cattilinae Bamb. — illo Xj. — 1 tumultus Sall. cdd. plerique. — frontera C, Bamb.; f. frontei. — 2 in subsidiis melius cdd. Sall. — 3 hoc — quid m. 2 add. H. — exaudio Jiihheckius. — 4 Progenii (Progenis Bamh.)] cf. 486 l. pernicii; Gell. IX, 14, 13. — 6 supraeme L; ed. Bas.; Bamb. — nos nostre Bamh. — progenii Gell.; progeni C, Bamh.; progenie Pacuvius. — n. prog. ; i. e. nostri generis. — patres (a patrando) M; patris v. — parens Ranchinus. — 6 Haectoris L; H; Bamh. — lystris L, H, G; non Bamh. — 7 pars haee octonarii iambici suhiungetida versui gui legitur pg. 489 s. l. tumulti. — strepitus est G; strepiti est L, H, Bamb. — 8 Admirabilitas Quicheratus; Mirabilitas cdd. — M. Tullius; cf. 203 l. despectus. — 9 et hic G. — dispicientia cdd. h. l. — 10 Itiner; cf. 482 l. itiner. — pro itiner G. — Telepo L^; Telefo H. — 11 de om. G; f. te. — 12 Athalanta cdd. — 13. 14 octonarii trochaici quibus minus placuerint, poterunt iamhicos concinnare trimetros in hune modum: dolet pigetque magi' magisque me exequi | conatum hoc nequiquam itiner. — pigitque L^. — 15 Duloreste H^. — 16 Delfos cdd. — Delphos versum Banchinus. — pecus egi unde lun. (inde Voss.); pecus (pecu G; pucus Bamh.) secundae (saecun- dae Bamb.; secunde G; item H ex corr.; in quo et supra de eras. um) cdd. — ad lun.; ab cdd. — huc M; haec Rihbeckius; ac cdd. — 17 Teuchro Gs. — 18 in cdd. scriptura corruptissima eundem octonarium iambicum, qui legitur 121 s. l. hostire, latere introspexit Me. — scilicet olim hic versus cum positus esset pg. 492 s. l. ferocia post locum Ciceronis et ibi intercidisset, quod librarii ab altero ferociam aberrassent ad alterum, a correctore archetypi falsae DE MVTATIS DECLINATIONIBVS. VIII. 117 490. 491 M. DELERITAS, deleratio. Laberius: 20 quaen&.m mens, quae deleritas vos siibpolitores facit cum cano . . eugio puellitari?t . . , HOLERORVM, pro holeruiu. Lucilius Satyrarum lib. XV: tintinnabulum abest hinc surpiculique holerorum. MixTVRA et MODERATVRA. Varro de vita populi Romani 25 lib. I: sed propterea quod talei mixtura moderata exaugescunt, ita quoque temperatur moderatura triplici vita in Romuli civitatei. GVBERNA, pro gubernacula. Lucilius Satyrarum lib. XX: proras despoliate et detuudete guberna. || 1 siNGVLARiA, pro singulari. Turpilius Demetrio: homo unicast nattira ac singularia. LVBIDINITAS, pro lubidine. Laberius in Scylace: lubidinitate labitur. 19 Laberius || 22 Lucilius 1. XV || 24 Varro de vita pop. Rom. I || 27 Lucilius 1. XX II 1 Turpilius Demetrio || 3 Laberins Scylace. paginae margini est adscriptus et, ut solet fieri condicione tali, deinceps labe attritus graviore. — cf. comm. in pg. 493. — hic C, Bamb. : nisi citia (nisi- citia) fericitate (ferocitate IZi; fercitate G) atque (adque L^) ferocia. — cf. comm. in pg. 121. — Merceri ingcniosissimo invento aut non cognito aut spreto diversissima eademque ineptissima plerique h. l. commenti. — 19 Deliritas, deliratio H.^; G; Deleritas, deleratio et mrg. G. — eontra pg. 17 s. l. delirare potiores libri i. — 20. 21 deliritas H^; G; hic in mrg. deleritas. — suppo- litores mrg. lun.; subpolitoris (supp. H, L.^) G, Bamb.; subpilatores Pius; subo- litores Bothius, qui trimetros male disposuit. — c. cano; anilique hatid inscite addit Buechelerus. — illud suppolitores satis commodum; contra puellitari (pro quo Hi puellari; cd. princ. vellitari; a. 1476 velitari) non videtur posse tolerari. — 22 olerum Hs; item Paris. 7666. — 23 tintinabulum L^; G. — 24 Mixtura pro moderatura ed. princ. — populi Romani Hqos; P. R. L, G, Bamb. — sed hoc plerumque non enotatum. — 25 sed propterea quod talei M; sed quod ea et propter talem cdd. — moderata Bothius, qui cetera male; inmoderata (imm. H) cdd. — talei mixt. mod.; i. e. triplici. nam ternarius numerus sacer. — exaugescunt M; exaquiscunt C; exaquiscunct Bamb. — ita 478 s. l. nutritur habetur alciscere pro augescere. — 26 ita quoque temperatur moderatura Bothius; itaque (itaquae Bamb.) quod temperatura moderatur cdd. — triplici vita in Romuli civitatei 31 ; in Romuli vita triplicis civitatis (civitates L; H; Bamb.) cdd. — dicit Varro civitatem Romanam temperari magistratuum imperio, quod regii sit instar , auctoritate patrtim, suffragiis populi. — nota res e Cicerone. — 27 Lucil.; cf. Mar. Victor. pg. 2500; ubi cdd. proras detendite et spoliate gub. ; docti proraa detondete (vel detundete) et despoliate gub. — detundite C; detunditate Bamb. — 3 Libidinitas pro libidine L^; Bamb. — in Colace lun.; qua fabula Non. 481 s. l. ignescitur usus. — Scylacem eundem quem Catularium mimum bene putat Scal.; cf. Bitschelii Parerg. pg. 158. — 4 libidinitate L^, Bamb. 118 NONIVS MARCELLVS 491 M. FRVCTI vel FRVCTVIS, pro fructus. Turpilius Canephoro: 5 sati' friicti reddunt. idem Hetaera: haec si abs te ut faciat inpetro, sati' fructi cepero ex te. Varro de re rustica lib. I: eius enim salivam esse fructuis venenum. 10 MENSIONEM, pro mensuram. Cicero in Oratore: aures enim vel animus aurium nuntio naturalem quandam in se continet vocum omnium mensionem. VOLVTABVNDVS, pro volutans. M. TuUius de re publica lib. II: cupido autem et expetenti+ et lubidinoso et volutabundo in vo- 15 luptatibus. PORTI, pro portus. Turpilius Demiurgo: neque naiitae, cnm essent circumventi ventis, incerto itinere, porti indigentes. DOMVIS, pro domus. Varro Taq)f} MEvCmtov: perrexit in inte- 20 riores partes domuis. SONITI et SONV, pro sonitus et sono. Pacuvius Doloreste: quidnam autem hoc sdnitist, quod stridunt foris? Caecilius Chalciis: nam quid [nam] fores fec^re soniti? 26 5 Turpilius Canephoro H 7 Turpilius Hetaera || 9 I, 2, 19 || 11 53, 177 14 M. Tullius de re publ. II || 17 Turpilius Demiurgo || 20 Varro Tacpy Ms- vlnnov II 22 Pacuvius Doloreste | 24 Caecilius Chalciis. 5 cf. 492 l. fructuis. — vel fructuus pr. L. — vel pro fructuis Banib. — Caneforo cdd. — 7 hethera G; aethera Bamb. — 8 haec si abs te ut faciat impetro Havetm; haec si inpetro (imp. L^, H) abs te ut faciat (faciet G; etiam in H e supra scr. m. 2, sed erasum) cdd. — facias Bothius. — coepero H. — nos olim (de re m. 442): haece si inpetro abs te ut facias, sati' fructi ex te cepero (ita Bothius). — 9 re om. Bamb. — saliuuam pr. L. — 10 venenum Varronis cdd.; lun.; veneno C, Bamb. — cf. Lachm. comm. Lucret. pg. 52. — 11 mensuram P; mensura G, Bamb. — de oratore Bamb. — 13 vocem L, H^, Bamb. — 16 expetenti. vix puto hoc sanum. exspectes illud appetenti. sed nescio an aliud luteat. in G est expetendi; in Bamb. ex- pendet omisso et, quod seq. — luuidinoso L^ ; Bamb. — voluntatibus C; non Bamb. — 17 deiurgo H^. — 18 circum H^. — 19 portu Gs. — 20 Varro; cf. comm. in 217, 15. — interioris H^; G; Bamb. — 21 domus G. — 22 Soniti H^; V. ; Soni rell. — sonu H^; cd. Schottii; sonus rell. — sono cd. SchoUii; sona G, Bamb. — at ed. princ: Soniti pro sonitus et sonu pro sono; puto vere. — Doloreate Bamb.; P; Gs; Duloreste L, Hqos. — 23 aut hoc Bamb. — quid Bothius. — fores lun. (foris Eibbeckius); fori cdd. — 24 calcis cdd.; xaXv.sLOLq lun.; Chalciis Spengel. — 25 nam quid Bothius; nam quid nunc vel nam quid iam Spengel. — fortes G. — facere G; Bamb. DE MVTATIS DECLINATIONIBVS. VIII. 119 491. 492 M. Sisenna Historiarum Jib. III: postquam sonu signorum proe- lium magno eum clamore utrorumque commissum est. GLVTINO, pro glutine. Lucilius lib. XXVIII: praet^rito tepido gliitinator glutino. 30 CAVTIO, pro cautela. Cicero de oratore lib. 11: neque illa mihi cautio et timiditas in causis propter praestantem prudentiam Crassi neglegenda est. || 1 FEROCIA, pro ferocitate. M. TuIIius de re publica lib. VI: qui contuderit eius vim et ecfrenatam illam ferociam. GELO, pro gelu. Varro Sesquulixe: . . Pieridum comes, 5 quae cavata tenent gelo saxa putria montium. CESTIS, pro cestibus. Varro Vae victis, TteQl q)ilovixias: deicat pugil: spectatores, quin miserum putatis vinci? quaero a 26 Sisenna Hist. III H 28 Lucilius 1. XXVIII || 30 II, 74, 300 || 1 M. TuUius de re publ. VI || 3 Varro Sesquulixe || 7 Varro Vae victis. 26 praelium H; Bamh. — 27 utrorumque M; virorum edd. (utrorum Popma). — 28 XXVIII M; XXVI cdd. — 29 praeterito (pret. Bamb.); prae- treito nos in ed. Luc; sed satis commode pro imperativo potest accipi illud praeterito. — fuit qui coniceret perterito. — glutinat Hs^ ; glutinato, supra o scr. r, Hs.^. — glutino H^; ed. princ; glutinor rell. — glutinator quid. pro imperativo accipiunt: quod non potest admitti nisi si scripseris praetreito vel pertreito. — ego illud glutinator glutino dictum puto ut lih. V ceparius cepa. — nihil autem obscaeni inest in his verbis. — 30 Cautio; idem lemma 493, 10. — utrumque iunxit ed. princ. — Cic; cf. 228 1. timor. — 31 mihi; mea Cic. — prestantem, em in ras. H. — 1 M. Tull.; cf. comm in 490 1. ferocia. — libro quinto Ald. — 2 contuderit Bothius; contuperit X, ; id., ut refert Zangemeisterus , m. 2 comtiperit; comperit H; G; Bamh.; L^ sec. Bothium. — igitur non satis arti convenit, quod Sigonius compescit, Moserus compressit coniecere. — haecfrenatam 7/j. — illam ferociam. pronomen additum facit prohahile lacuna, qua Teucri Pacuviani versum hic intercidisse supra monui, ctiam verbum ut puta: represserit haustum post ferociam. — 3 Gelo; c/. 487 l. gelu. — 4 — 6 glyconeos, qualibus Catullus usus, instituit M. — Pieridum Scal.; pueri dum cdd. — comes; Orpheus Thrax videtur significari. — quae cavata teneut gelo saxa putria montium. ita M; cdd.: que teuent cata gelo putri montium laxa (quae tenes cavata Scal.; saxa Bentin.). — cavata; i. e. fissa; cf. Afranii verba pg. 207 s. l. gelu: silices cum findat gelus. — putria idem quod lubrica. — 7 Cestis — cestibns C, Bamb. — Vae victis Ald.; devictis C; devitis Bamb. — 8 deicat; dicat L,; H^; G; ducat L^; Bamb.; dicit H^. — pugil M; Buechelerus; pugilis L, G; pugillis H, Bamb. — is sequente s impura videtur ortum; pugil is ed. Bas. (pugil, is lun.). — id quod est pugil is cui videbitur verum, relinquetur dubium utrum nominativus sit is an dativus. illud pugilis qui tutabitur, eodem modo mugilis pro mugil dictum poterit cxcusare. — spectatores P; mrg. lun.; spectatoris C; peccatoris Bamb. — quin M; qui v. 120 NONIVS MARCELLVS 492 M. vobis, si adversarius supercilia mi cestis descobinarit, numquis vestrum sua mihi est daturus? 10 FRVCTVIS, pro fructus. Varro Meleagris: quaero, utrum fructuis an delectationis causa? si fructuis, ut vendatis. — idem [Varro] Taq)f} MsviTCitov: aliquod Romae sunt, qui cellas vinarias fructuis causa fecerunt. QVAESTi, pro quaestus. Varro Prometheo libero: aemulum 16 illius artis adque obstrigilatorem; quem propter aliquot annos quaesti nihil fecerit. SENECTAM, pro senectute. Vergilius lib. VI: vires ultra sortemque senectae. Lucilius lib. XXVIII: 20 pr6spicieudum ergo in senectam idm nunc adulisc^ntiaest. INERMIS, pro inermibus. Sallustius [in] lugurthae bello: neque quemquam decere, qui manus armaverit, ab inermis pedibus auxi- lium petere. — Sisenna Historiarum lib. III: plerique inermi in castra perfugiunt. 25 11 Varro Meleagris || 12 Varro Tacprj Msvinnov \\ 15 Varro Prometheo lib. 18 Aen. VI, 114 || 20 Lucilius 1. XXVIII |1 22 107, 1 H 24 Sisenna Hist. III. 9 supercilia mi; supercili tami L; superciltam i (icerstis) H^. — cestis cdd. pr. H^; cerstis H^. — caestis Varro, ut puto; cf. Brambachii Orthogr. lat. pg. 205. — descobinarit Boeperus; cf. 99, 24; discobinarit Ald.; disco- pinarit C; discopanarit Bamb. — 10 sua ed. a. 1476; suam cdd. — haud inscite, non tamen ut satis facere videatur elegantiae Varronis, octonarios trochaicos Boeperus instituit tales: dicat pugil is: sp^ctatores, qui miserum put&tis vinci, quaero a vobis, si supercilia adversarius mi cestis d^scobinarit mea, n. vestrum sua mihist d.? — 11 cf. 491, 5. — Fructibus L^; Bamh. — pro fructis L^ ; pro fructibus L^ ; H; G; Bamb. — fructuus Bamb. — 12 delectationes L^; Bamb. — causa? si fructuis Rothius; causa. (tum lacunae signum) fructuis Me; causa structuis Bamb.; L^; H; G; causastructuis L^. — causa; sc. venamini. — ut vendatis. om. Nonii vel librariorum culpa ut puta probo. — huic frgm. continuandum quod legitur 99, 24 intellexit N. Faber. — Varro del. Ald. — 13 aliquod pro aliquot; et ita L^, H^. — f. at quot — fecerint. — qui; quid Bamb.; pr. L. — vinariis pr. L. — 15 Quaesti (Questi L, H)\ cf. 483 l. quaesti. — questus L, H. — lib, lib', libro cdd. — aemulum; locus vel initio vel post obstrigilatorem vid. truncatus. — 16 atque cdd. pr. L^. — obstrigilatorem Pius; obtrigilatorem cdd. — cet. cf. comm. in pg. 147 l. obstrigillare. — quem Havetus; quae cdd. — qua- , propter Bothius; quod non potest probari nisi ante haustum statueris ut puta esse causam. — 17 questi H^. — 19 ultro Bamb. — 21 senectam F. Dousa; senecta cdd. — post ta ras. in G. — iam nunc aduliscentiaest M; nunc {praec. ta) adulescentia (adulisc. L^) est (adolescentiae est Fr. Dousa) cdd. — nunc in adolescentia est Gasaubonus. — 22 Inermes L^. — in om. L, Bamb. — 22. 23 neque quemquam (quenquam (r); nequaquam Bamb. — nec quemq. cdd. Sall. — dicere H^, G. — 24 plerisque G, P; non Bamb. — inhermis L; H; inermis rell.; corr, Bent. — 26 perfugunt Bamb. DE MVTATIS DECLINATIOKIBVS. VIII. 121 492. 493 M. GALLAE, pro Gallicae. Sallustius Hist. lib. IIII: cum interim lumine etiamtum incerto duae Gallae mulieres conventum vitantis ad mestrua solvenda montem ascendunt. || 1 EFFIGIA, pro effigies. Afranius Vopisco; 'cuius te auscitat imago, cuius eflFigia?' — 'co gnatu'8 patre?' 26 Sallustius Hist. IV || 1 Afranins Vopisco. 26. 27 Gallae bis Pius; Galliae cdd. — cf. Dietsch. ad Hist. IV, 15. — III Paris. 7666. — mulieres ed. princ; mnlieris cdd. — 28 mestrua Bamb.; pr. L; roenstrua rell. — cet. cf. Kritzii comm. in IV, 42, qui recte viihi videtur verbum illvd per sacra quovis mense fieri solita expUcasse. — ad struem movendam, ita, ut in men lateat nomen dei, Dietschius. — 1 Vipisco Bamb. — 2. 3 illud cuius et hoc v. et sequente monosyllabum. — co {pro quo) gnatu's patre? cognatus patre C; quo gnatus p. Bamb. (gnatu'8 Bibbeckius). — diverbium instituit M. — de argumento Vopisci parum accurate disputatum a doctis. quos vel ante restitutum nostra opera hunc locum non debuit fugere in fabula, quae Vopisci haberet nomen, aliquid partium oportere esse vopisco. igitur ex diiobus conceptis, ut Nonii {pg. 557 s. l. vopiscus) verba mea faciam, uno aboi'tu excluso qui ad partum legitimum deductUrS erat cum a patre ominis causa non esset sublatus, sed exponi iussus, id matrona gravissime tulit. hinc lites ortae ac postremo divortium. deinde post longius tempus maritus paenitentia tactus rursus voluit cum uxore redire in gratiam. at ipsa amissi memor filii recusabat. praeterea illum occupaverat femina altera, aetate florens, delicata, vafra, quae consilium reducendae coniugis omnibus modis temptaret impedirc. at eius artes discussae invento repente et agnito vopisco, qui servatus erat ignaris parentibus et educatus. quam ad rem munit aditum diverbium, quod supra est positum. — ex fragmentis quxtedam ita fere videntur disponenda et explicanda. I) Non. 280 dicere — pro- mittere. verba alterius mulieris, quae devinxerat vopisci patrem ita, ut nuptias sibi polliceretur. quas et perfectas esse eis, quae sunt ap. Non. 262 8. l. con- fidentia, videtur indicari. — II) Non. 495 accusativus numeri singularis — pro genetivo pluralis. verba viri paenitcntia capti propter expositum quondam vopiscum; III) Charis. 191 perditim. verba viri ad amieum vel parasitum, quibus indicat fore ut a muliere dimittatur , quod sciat eum prioris coniugis teneri amore; IV) Charis. 182 inpendio. verba eiusdem ad eundem, qui recon- ciliandae uxoris antiquae in se partes susceperat; ea videntur per inter- rogationem esse efferenda; V) Non. 97 deamare. verba insultantis viro, quod matronam tam male tractasset ante, cuius nunc desiderio maximo teneretur; VI) Non. 433 morata; verba mulieris exponentis quibus artibus viros detinere soleat; VII) Non. 2 aetatem malam senectutem dixerunt. veiba mulieris monitae de renovato viri in pristinam uxorem affectu, sed rem se spernere simulantis; VIII) Non. 230 uterus. narratio tnatronae de facto quondam abortu; IX) Non. 217 partus. verba hominis submissi ad 'matronam eamque ad recusandum maritum priorem propter memoriam expositi pueri hortantis; X) Non. 493 effigia. verba vopisci ad matrem vel patrem intentis eum oculis contemplantem ; item responsum matris vel patris. — praeterea fueru/nt partes in hac fabula parasiti, sed qui melioris esset notae {Non. 235 aequales); vernae {Non. 502 accuaativus pro dativo); ancillae {Non. 12 vestipici). 122 NONIVS MARCELLVS 493 M INTEMPERIA, pro intemperantia, apud veterem auetoritatis obscurae: lias eius intemperias in maritum. 5 POEMATORVM, pro poematum. Afrauius Privigno: po^matorum n6n bonorum. Plautus Asinaria: nam nec fictum umquamst neque pictum n^que scribtum in podmatis. CAVTIO, pro cautela. Terentius in Andria: 10 . . puerum autem nd resciscat rai esse ex illa caiitio. ACRITAS. Accius Neoptolemo: vis, vertus adque acritas. LARGITAS, pro largitio. Terentius in Adelphis: qu6<i proluvium? quae istaec subitast largitas? .... 15 DEXTRABVS, pro dexteris. Livius in Odyssia: dequ^ manibus dextrabus. CVRATVRA et cvRATio, pro cura. Terentius in Eunucho: tametsi bonast natiira, reddunt curatura iunceas. Cicero Tusculanarum lib. III: nam ut medici causa morborum 20 inventa curationem esse inventam putant. INBERBI, pro inberbis. Lucilius lib. XXX [maximus si argento]: 4 vetus auctoritatis obscurae (Gell. I, 17, 2) || 6 Afranius Privigoo || 8 I, 3, 22 II 10 II, 3, 26 II 12 Accius Neoptolemo jj 14 V, 9, 28 || 16 Livius Odyssia || 18 II, 3, 25 || 20 III, 10, 23 || 22 Lucilius 1. XXX. 4 apud veterem; sc. Gell. I, 17, 2. — 5 as pr. L. — eius; Xanthippae. — intemperias H.^; ed. a. i476'; intemperantias rell. — intemperies cdd. Gell.; qui utraq. forma vid. uti; cf. Hertz. l. m. — 6 Poem.; cf. 488, 22. — 8. 9 f. ab interpol. additi; cf. 309, 12 sq. — 9 usquam est nec cdd. 309. — ne scriptum (scriptum et L^, H) Bavib. — 10 Cautio; cf. 491 idem l. — 11 mihi esse cdd. Non. et Ter. — v.: mihi esse (mi esse Bentl.); at puto apud Terentium neglectae positionis licentiam quantum potest fieri maxime restringendam. — cautiost Ter. — 12 neoptolomeo G; apparet olim fuisse neoptolomo, supra om scr. e. — 13 vertus M; veritis, supra scr. ta, L; veritatis rell. — veritatis vis atque acritas Vossius. — atque cdd. pr. L^. — acritas; cf. Gell. XIII , 3, 2. — 14 Laigitas. nullum l. in L. — Ter ; cf. 373 l. proluvies ibique comm. — Adelfis cdd. — 15 istahaec C; isthaec Bavib. — subita est; subito cdd. 373; quod nescio an sit elegantius, sive scripseris: quae istaec subito largitas sive quae haece s. 1. — gargitas L^. — 16 dextris Bamb. — Livius Bentin.; laberius cdd. — odissia cdd. — 17 cf. de V. Sat. pg. 139. — denique G. — 18 aenucho Bamb. sec. BecJcerum; eunuco pr. L. — 19 natura om. Bamb. — lunceas Bamb.; iunceam recte Bcmbin. — 20 II Bamb. — morborum H^; verborum rell.; morbi Cic. — 21 inventa habent cdd. Cic. (delet. in Parisino); om. C, Bamb. — 22 Imberbi pro im- berbis lun.; Inverbi pro inverbis (inverbeb H^) cdd. — inberbes ut puto Non. — maximus si argento secl. Cuiac; Me; cf v. 27. DE MVTATIS DECLINA.TIONIBVS. VIII. 123 493. 494 M. inberbi androgyni, barbati moechocinaedi. Varro epistula ad Fabium: [quod] facie Saturorum similes 25 [sunt], quod simei sunt idemque inberbi. SESCENTVM, pro sescentorum. Lucilius lib. XXX: Maximu' si argenti sescentum ac mille reliquid. ♦ * * idem lib. XXX: 1 quid verost, centum ac || ducentam possideas si milia? PAVPERIES, pro paupertate. Ennius Hecuba: sendx sum: ut iam mortem oppetam, priu' quam ^venat 5 qnod in pauperie mea senext gravit^r gemam! AEDis nominativo singularis. Varro de vita populi Romani 24 Varro epistula ad Fabium 1| 26 Lucilius I. XXX |1 28 cf. comm. || 29 Lucilius 1. XXX H 3 Ennius Hecuba 1| 6 Varro de vita pop. Rom. I. 23 imb. lun.; inverbi cdd. — androgini H. — moechocinedi (moecho- chinedi Bamb.; pr. L) C, Bamh. — 24 aepistula X,; epistola Bamh.; aepistola H; L.^. — quod secl. M. — facie lun.; facis {seq. s) cdd. — Satu- rorum Cuiac; saturnorura cdd. — 25 sunt vid. olim emendandi causa ad- scriptum ad illud fiunt, quod seq. — simei 31 (naso simi Riesius); maxima ij, Hi, Bamh.; maximi L^, H^, G. — fiunt L.^, H^, Bamh. — imberbi lun.; inverbis Bamh.; L; pr. H; inverbi H ex corr.; G. — de Silenis agitur. — cf. Lucr. IV, 1169. — 26. 27. 28. 29 illud sescentorum nescio an librariis sit tribuendum. certe sescentum dictum pro sescenta loco insequente. — f. genetivi exempl. ante haustum. — loci Luciliani ap. L. fuere iuncti ita, ut posterior praecederet. cf. comm. in Luc. XXX, 18. 19. — 27 argenti Bamb.; argentis {seq. s) rell. — argenti, scil. facti, quod nisi fallor olim in praece- dentibus Lucilti verbis fuit additum. — ac mille om. Bamh. — sescentum ac mille; sc. milia sestertium vel milia nummorum; cf. comm. in 494, 2. — reliquit H, G; non Bamh.; P. — 29 idem lib. XXX; et lihri numerm idem qui praecedens et exemplum diversum demonstrat aliquid haustum. — intercidit ut puto l. Ducentum pro ducenta; tum exemplum Lucilii, f. idem qUiOd leg. 544 s. l. cadi. — 1 ac; /". aut; atque Bouterwekiu>s. — cf. de re m. 255. — si om. L, H, Bamh. — 2 milia M; milium edd. — milia; sc. sestertium. quamquam dubitO aliquando an illud milia e 493, 27 irrepserit. quo deleto et ad hoc exemplum et ad superius supplendum erit sestertia. — fuit et qui coniectaret saibendum milia nummorum. — ea quae sunt quid vero — milia cum septenarium trochaicum, satis quidem elumhem, efficiant, Quicheratus hoc metrum praetulit. quod falsum esse supra est demonstratum. — 3 /". Pauperie. — paupertatem if,. — Ennius; cf. 507 l. evenat. — 4 ut iam M; utinam v. — moriar mortem cdd. h. l.; om. moriar 507. — in ed. Ennii propositum: mortem utinam. — evenat cdd. 507; eveniat hic. — 5 pauperiem, om. mea, Bamb. — nihil varietatis in lihris 507. — verba sensu cassa. — quid olim fuerit apud Ennium et res ipsa dcmonstrat et Euripideae Hecuhae v. 497 sq. — f. ut senium pro taedio quolibet, pauperies pro calamitate qualicumque poni solita. — hoc si probaveris, poterit Ennio tribui ui: quod in pauperie et miserie graviter fleam. — 6 singularis pr. L; singulari rell. 124 NONIVS MARCELLVS 494 M. lib. I: haec aeclis, quae nunc est, multis annis post factast. nam- que Numae regis temporibus delubra parva facta. viCTVis, pro victus. Varro de vita populi Romani lib. I: primo de re familiari ac partibus; secundo de victuis cousuetu- 10 dine primigenia; tertio de disciplinis priscis necessariis vitae. GRADVIS, pro gradus. Varro de vita populi Romani lib. II: multo praediti pudore et pudicitia aduliscentis vixerunt, cum maiorem partem eius graduis aetati' stipendia facerent. PVERITAS, pro pueritia. Varro Cato vel de liberis educandis: 16 velim mehercules, inquid, ipse voto magno pueritatis formulam audire. ANVis, pro anus. Varro Cato vel de liberis educandis: eam nutricem oportet esse aduliscentem. anuis enim ut sanguis de- terior, sic lac. lac enim, ut quidam dicunt physici, sanguinis spuma. 20 PRAECANTRix. Varro Cato vel de liberis educandis: ut faciunt pleraeque, ut adhibeant praecantrices nec medico ostendant. RiTVis, pro ritus. Varro Cato vel de liberis educandis: itaque domi rituis nostri qui per Dium Fidium iurare vult prodire solet in conpluvium. 25 9 Varro de vita pop. Rom. 1 1| 12 Varro de vita pop. Rom. II || 15 Varro Cato II 18 Varro Cato || 21 Varro Cato jj 23 Varro Cato. 7 hec L. — edis Bamb. — quao ed. a. 1471 (que princ); quo cdd. — factast M; facta sit cdd. — 7. 8 namque Numae {vel namque omnia Numae) M; in quae (inque H) omnia cdd. — quia omnia regiis Scal.; at minime regum temporibus templa nulla aedificata nisi parva demonstrat luppiter Gapitolinus. — 9. 10. 11 Vicuis pr. L. — Varro. haec verba in primore lihro fuere collocata. quibus demonstrat Varro, quem ordinem enarrandi in singulis libris sit observaturus. — primo M; primum cdd. — ac Me, ab cdd. — secunde Bamb. — victus consuitudine L^. — primigenia om. Bamb. — priscus pr. L. — 12 Gradus pr. L. — 13 adulescentis cdd. pr. L^. — vixerunt Me; dixerunt (dierunt Bamb.; pr. L) cdd. — 14 maiorem partem Me; maiore patre cdd. — graduis ed. princ; gradui cdd. — aetatis Kettnerus; aetati' M; cf. comm. in 395, 4; etade pr. L; etadte rell. (et aetate ad te ed. a. 1476); et aetatis non bene Popma; Me. — eius graduis genetivus est quali- tatis; a quo suspensum aetati'. — cf. Varronis locum 523 s. l. sexagenarios. — 15 Pueritas M; Puerilitas v. — ita pg. 433 s. l. iuventus in cdd. est iuvenilitas pro iuventas vel iuvenitas. — 16 mehercules Ald. (me hercule ed. princ); meherculis cdd. — inquit H, G, Bamb. — voto {i. e. desiderio) M; uto Bamb.; uso L; H^; usu Hj.; G; v. — pueritatis M; puerilitatis v. — formam Bamb. — 18 Annuis pro anuus pr. L. — 19 adulescentem edd. pr. L^. — annuis G; pr. L. — 20 ut quidem Gulielm. — fysici cdd. — sanguisis pr. L. — 21 Praecantrix; cf. Haut. Mil. 692. — faciunt Pius; faciant cdd. — 22 plerique L^. — modico Bamb. — ostendant Grauertus; ostendunt cdd. — 24 illud rituis nostri , si ' integra omnia , suspensum a qui. sed potius adducor ut credam post verbum nostri (in ras. H^) excidisse ut puta cultor. — dium S^caZ.; deum cdd.; cf. Varr. de l. lat. V, 66. — 25 in conpluvium (compl. L^); cf. Varro l. m. — non bene Popma in publicum (in poblicom Scal.). DE NVMERTS ET CASlBVS. IX. 125 494. 495 M. PRONis, positum pro prona. Varro Parmenone: alta trabs pronia in humum accid^ns proximae || frangit ramos cadens. TENERITAS. Cicero de linibus bonorum et malorum lib. V: in primo enim ortu inest teneritas ac moUitia quaedam. 7e3f2n7aihl797e2lcsvfoo7qr8w2ih 270648 270580 2026-06-11T17:43:29Z Saumache 27923 multa contenta ex pagina removit, contenta nova: '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber VIII<br>se mutatis declinationibus. }} {{Liber |Ante= Liber VII |AnteNomen= ../Liber VII |Post= Liber IX |PostNomen= ../Liber IX }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=107 to=130 tosection=s1 /> {{Liber |Ante= Liber VII |AnteNome...' 270648 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber VIII<br>se mutatis declinationibus. }} {{Liber |Ante= Liber VII |AnteNomen= ../Liber VII |Post= Liber IX |PostNomen= ../Liber IX }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=107 to=130 tosection=s1 /> {{Liber |Ante= Liber VII |AnteNomen= ../Liber VII |Post= Liber IX |PostNomen= ../Liber IX }} h8ejtawh2wyeniq33ugj9grcrocmrfy 0 75025 270582 248025 2026-06-11T13:14:26Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/IX. De numeris et casibus]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber IX]] 248025 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=IX. De numeris et casibus }} {{Liber |Ante= Liber VIII |AnteNomen= De compendiosa doctrina/VIII. De mutatis declinationibus |Post= Liber X |PostNomen= De compendiosa doctrina/X. De mutatis coniugationibus }} IX. INCIPIT DE NVMERIS ET CASIBVS. Aceusativus numeri singularis positus pro genetivo pluralis. 26 Varro Parmenone || 2 V, 21, 58. 26 Varro; cf. 178 l. traps ibique comm. — 1 iam pg. 178 est relatum deleri a Quicherato illud cadens; ac vix dubito quin verum viderit ortusque sit error ex eo quod praecedit accidens. — nam quod bis idem vitium recurrit in codicibus, sive Nonii culpa sive librariorum, non magis mirum quam quod vidimus pg. 494, 5 illud senex etiam 507 s. l. evenat iterari. — 3 temeritas cdd. Cic. — mollicia 17, . — 5, 6 om. hoc cap. Montep.; Par. 7GG5. — de uumeris Bamb.; Index; ex quo ductum est, quod et in P legitur de numeris; de generibus C; Ottobon. 1725; Vatic. 1554. — hoc capite vel Nonium superavit stultitia Nonius. — quamquam non hic magis ■ quam alibi ducibus caret perversitatis. — vetus enim grammaticorum commentum de mutatis promiscue cusibus. nihil autem aliud nisi quod huius capitis parte ipsoque initio tractatur respexit Quintilianus 1,5, 45, cum dicit: similiter in vocabulis et nominibua fit soloecismus genere, numero, proprie autem casibus, quidquid eorum alteri succedet. cf.I,6, 18: idem 'centum milia nuramum' et 'fidem deum' ostendant duplicis quoque soloecismos esse, quando et casum mutant et numerum. neque repugno, siquis huius erroris ut multorum aliorum initia prima ad Varronem auctorem referenda existimarit; quamquam certum eius rei indicium in scriptis quae extant non invenitur. — quis autem ignorat quam saepe diversa inter se et repugnantia de rebus isdem ille tradiderit? — in quo quidem etiam eum sunt seeuti plerique posteriorum. — de permutatis casibus cf. et Prisc. pg. 1101. relicua deterioris aetatis grammaticorum, ut Serv. ad Acn. XI, 775; Donati ad Ter. Andr. V, 4, 37, placita similia Nonianis omitto. — ceterum compluries turbatum in hoc capite, cuius etiam pars quaedam in finem cap. VII delata. — tamen veriti sumus ordinem traditum mutare, cum praesertim in loco tam brevi affinia inter se vel cognata facili negotio possent colligi ab eo, cui voluntas suppeteret. — nec desunt exempla, ubi lectione falsa Nonii auctorem, quisquis fuit, appareat deceptum. — denique quod aliquoties a Numida nominativum cum accusativo, dativum cum ablativo vides confusos, et ex hoc indicio pariter atque ex lemmatis accusandi casu potius quam nominandi appositis, quae saepius inveniuntur ap. eum, cognnsces, quantum iam illo tempore non modo inter rusticos, sed inter semidoctos gra^ssata sit sermonis latini depravatio illa, ex qua deinceps ortae linguae romanicae. — 7 Accusativus e. q. s. — -um pro -orum positi exempla tantum adferuntur. — cet. cf. Neuii gramm. lat. I, 103 sqq. — positum Bamb. — pro genitivo G; Hqos; non P; Bamb.; pro genetivo G in mrg. — plurali {seq. s) cdd. 126 NONIVS MARCELLVS 496 M. Sisenna Hist. lib. IIII: qui taiuen quibus leitibus foedera maiorum suum dissoluta + * * Titinius Veliterna: 6mnium plenum prohibui vitium, expertem c6nsili. 10 idem in Gemina: non is exscreat parasitum nec vestrum aspellit domo? Plautus Persa: pol deiim virtutei dicam et maiorum meum. Lucretius lib. VI: 15 flammea tempestas Siculum dominata per agros. Terentius Heeyra: prope iam remotum [ab] iniuria adversarium. Accius Eurysace: parumper reprime vim citatum quadrupedum. 20 idem Epinausiraache: ab classe ad urbem tendunt, neque quisquam potest fulgentium armum animatus ardorem 6btui. 8 Sisenna Hist. IV || 9 Titinius Veliterna || U Titinius Gemina || 13 III, 1, 63 II 15 VI, 642 II 17 prol. II, 14 || 19 Accius Eurysace || 21 Accius Epinausimache. 8 leitibus (ablativus causae); litibus ed. princ; laetibus C; letibus Bamb. — satis constat lites non privatarum tantum esse disceptationum. — foedere G. — malorum Bamb. — 9 dissoluta. sequebantv/r ut puta haec: voluerint (id fortasse librariorum culpa omissum) notum vobis. — 10 omnium plenum prohibui v. , exp. consili; ita M; cdd. omnium vitium expertem, consilii plenom prohibui. — de adulescente temerario eodemque corrupto agitur. — id melius placet quam quod etiam venit in mentem: omnium vitium me expertem , consili plenum praehibui (consili plenum praehibui iam coni. Bothius ed. 2). ubi praehibui idem quod praestiti. et poterit comparari Ter. Phorm. III, 1, 12. — 12 non is exscreat M (ex- screat iam Buechelerus) ; non exsecratis C; non exscrat is Banib. secundum Fleckeisenum ; Lugd. — cur non exscrattis Ribbeclcius. — vestrum scite Ribbeckius excepto quod eum fugit, quomodo explicandum esset illud. — nimirum auctor Nonii non putavit id positum pro vestri vel vestra (neutri enim cum lemmate conveniret) , sed pro vestrorum. de qua genetivi forma, frequenti apud vetvstissimos , cf. Neuii gramm. lat. II, 185. — aspellis cum Bothii ed. 2 Ribbeckius. — domo; modo Bamb. — nomen exaecrat parasitum nec virum aspellit domo? Hermannus. — at displicet illud virum. — 14 virtutei; virtute cdd. Pl.; virtutem C, Bamb. — dico Ambros. Pl.; sed cf. Caesar pg. 117. — 16 flammae non bene cdd. Lucr. — 18 ab om. cdd. Ter. — abversarium Bamb. — 19 Euresace L^ ; Eurisace L^, H. — 20 parumper reprime [vel reprimes parumper) vim M ; reprime parumper vim C; reprime para imperium Bamb. — cicatum Bamb. — 21 epinausimace cdd. — 23 armum Bentin.; armorum cdd. — animatus Bothius; armatus v.; advorsus Madvigius Advers. II, 667. — obtuli Bamb. DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 127 495. 496 Bl. Novius [Eurysace]: 25 milia sex nummum in arcam d^misi nummariam. Turpilius Epiclero: ni Calliphonis niinc te miseret liberum. Pacuvius Atalanta: 30 parentum incertum investigandum gr^tia. idem Periboea: regum imperator a^terne, humaniim sator. Varro Papia papae, tisqI iyxanicov: omni dpstant in mystdrio invidum tabes. 35 idem de vita populi Romani lib. IIII: Hortensius supra decem milia cadum heredi reliqiiid. — Jjucilius lih. XVJII: milia ducentum frumenti tolli' medimnum, vini mille cadum. 1 Sallustius Hist. lib. I: cuius duas insulas, propinquas || inter 24 Novius; cf. comm. || 27 Tnrpilius Epiclero |j 29 Pacuvius Atalanta || 31 Pacuvius Periboea || 33 Varro Papia papae || 35 Varro de vita pop. Rom. IV II 36 Lucilius 1. XVIII j| 1 Sallustius Hist. VI. 24 Eurysace (Erisace G) secl. Munkius. — hoc verbo verum fahulae titulum expulsum, guod et Quicherato visum, ea re fit probabile, quod ubique in hoc lemmate libri nota addita. — 26 nnminum Bamb. — deniisi Passerat.; dimisi cdd. — 28 ni H, G; in L, Bamb. — Callifonis cdd. — miseret lun.; misere G, Bamb.; miserae H, L. — 29 Athalanta cdd. — 30 invest. ; ca4!sura post in. — 32 regum Gulielm.; regnum cdd. — cf. Hor. III, 1,6. — aeterne, humanum; aeterne humanum Bothius; aeternum morum (mox male intellecto compendio Bamb.) cdd. — Lumanum ; cf. Lucr. III , SO. — quam- quam et neutrum potest esse illud humannni. — ceterum invidenda ingenii facilitate, sive levitatem dixeris, Buechelerus quattuor, non minus, in hunc locum effudit coniecturas, quas videre est apud liibbeckium. — 33 nsQt- svyioaiiiiov cdd. — 34 choliambum notavit M. — omni obstant (opstant Vahlenus) in Popma; o mi optanti cdd. — mysterio M; ministero L; Bamb. ex corr.; P ex corr.; ministerio H; G; pr. P et Bamb. — inv. Ald.; inviduum cdd. — inv. tabes; cf. Ovid. Metam. II, 760 sq.; 780 sq. — 35 idem; cf. 544 l. cadi cum comm.; Plin. Nat. hist. XIV, 15, 17. — 36. 37 cadunt i,. — reliquit lun. ex pg. 544; re cdd. (retollis L; H^; recoUis H^). — Lucilius — frumenti Me supplevit ex pg. 544. — unus nimirum erat versus inierceptus in archetypo. — toUi'; tollis G, Bamb.; de L, H supra dictum. — 38 cadunt ij, — 1 cf Kritz. comm. in I, 61. — I Gerlach.; XI C (in L numerus adiectus a correctore, sed ut vid. m. 1) ; om. Bamb.; lill ed. princ; (om. lib.) VI histof a. 1471. — cuius; quas coni. Bothius. — sed non est improbabile, sicut Brossio aliisque visum, illud cuius spectare ad verba servata db inter- polatore Servii in Aen. II, 640: traditur fugam in oceani longinqua agitavisse. 128 NONIVS MARCELLVS 496 M se et decem milia stadium procul a Gadibus sitas, constabat suopte ingenio alimenta mortalibus giguere. — Afranius Vopisco: antiquitas spectanda in principi^st mihi: maioris nostri ciipidioris liberum 6 fu^re. M. Tullius de officiis lib. III: an emat denario quod sit mille denarium ? Accusativus positus pro dativo: *ignoscamus illam rem' pro 'illi rei' [ignoscantj. Plautus Amphitryone: 10 velatis manibus orant, ignoscamus peccatiim suum. Terentius in Eunucho: au! ne conparandus hic quidem [ad] illumst. Genetivus casus positus pro accusativo. Titinius Psaltria: 16 dic istuc, quaeso: quor te avortisti? mei fastidis, meae deliciae? 3 Afranius Vopisco I| 7 III, 2.3, 92 || 10 I, 1, 101 || 12 IV, 4, 13 || 15 Titinius Psaltria. 2 X Me; milia add. Brossius. — stadium om. G. — gadiuus L^. — sitas Carrio; Me; satis cdd. — 3 ingente pr. L. — Afran. ; vide quae de sequenti frgm. dicta comtn. in 493 l. effigia. — 4 spectanda M ; petenda (praec. s) cdd.; repetenda Bothius ed. 2. — 6 maioris nominativ. — nostri lun.; vestri cdd.; quod cui magis placuerit, tierha alterius ad patrem vopisci data existimet oportet praeferatque illud repetenda. — cupidioris (nominativ.) Paris. 7666 ; M ; incupidioris (praec. i) cdd. — maiores — incupidiores Ald. — 7 IIII H^; G. — 9 Accusativus e. q. s.; cf. 502 l. accusativus pro dativo; ubi etiam Pl. exemplum. — 10 ignoscant del. Me. — 11 versus caesura carens. — ignoscam' L. — 12 Ter. ; cf. 256 l. conparare, adaequare cum comment.; Prisc. 1012. — eunuco pr. L. — 13 aut cdd. utrohique. — 14 conferendus (conferundus) cdd. Prisc. — ad secl. Me; liabent cdd. utrobique (hic L^ aut); item Ter. libri pr. D, G; in quibus praep. a correctoribus addita; ad illum et Prisc. B; apud quem plerique cum illo. — nimirum haec res. auctor Nonii cum et ipse incidisset in exemplar Terentii quod careret illo ad neque ianti duceret conferre alia, portentosum protulit commentum, cuius dignus sectaior existeret Nonius. — scilicet praepositioni nullus hic locus. nam uhique in hoc papite ut res ipsa fert de nudis agitur casibus permutatis. cf. comm. in 501 l. ablativus pro accusativo. — 15 Genitivus L^, Hqos, G {hic in mrg. genetivus); non Bamh. — saltria L, H, Bamb.; altria G; in altera ed. princ; corr. Ald. — 16 dic istuc M; dic istud Neukirchius; dic tu lun.; dic sis tu Gulielm.; dicis tu cdd. — quor Bibbeckius; quoa C (quo ate); quo Bamb. — avortisti Pius; abortisti (abhort. H) C, Bamb. — parum elegans nec tamen exemplo carens interpunclio post quintum trimetri pedem. septenarium formidabilem qui fastidis verho cluderetur, effecit Mihbeckius. — 17 fastidis H^, Bamb. fastidisi G; fastidissi L, H^. — mee 77,. — delicie H^ ; delitiae L, H^, G non Bamh. {H^ fastidissime edelicie; L fastidissimeaedelitiae). DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 129 496 M. Plautus in Aulularia: abiit neque me certiorem fecit: fastidit mei; 20 pro me fastidit. Lucilius Satyrarum lib. VII: tristes, difficiles sumu', fastidimu' bonorum. Turpilius Leucadia: vide, nunc fastidit mei. Lucilius lib. XXVIII: 25 cui sa^pe mille inp6sui plagarum in diem. idem: si argenti fndiges. Plautus Aulularia: deinde ^gomet mecum cogitare int^rvias 30 occ^pi. Il cum sit veretur illam rem, sicuti et consuetudo et Terentius in Phormione auctor est dicens: non simultat^m meam ver^ri saltim? 35 veteribus genetivum pro accusativo poni placet. Afranius Com- pitalibus : si non vereare, nemo vereatiir tui. idem Simulante: qufa tui ver^tur, me ad te misit oratum pater. 40 et in Emancipato: optandum uxorem, quae non vereatur viri? 18 II, 2, 67 II 20 Lucilius 1. VII || 22 Tuipilius Leucadia y 24 Lucilius 1. XXVIII II 26 Lucilius || 28 II, 8, 9 || 32 II, 1,2 || 35 Afranius Compitalibus : 38 Afranius Simulante || 40 Afranius Emancipato. 18 pluat', m. 2 plaut' H. — in L, H, Lugd.; om. ed. Bas.; Bamh., ut vid. — 19 me om. G. — 20 illud pro me fastidit f. delendum. — 21 tristes Lugd.; tristis C, item, ut vid., Bamb.; in H margini adscr. tristris, sed id del. m. 2. — male sonaret tristis, difficilis. — 23 viden' ut f. m. eleganter Fr. I)ousa. — 26. 27 quod sequitur exetnplum recte videtur a Quicherato collocatum pg. 498 post v. 12. — 29 inter vias (intervias) cdd. Pl.; interdum G, Bamb.; cf. Buecheleri libelli de declin. lat. pg. 32. — 30 hoccepi L. — 31 consuitudo L^. — 32 formione cdd. pr. H; L^. — auctorem dicens Bamb. — 34 veriri G. — revereri melius cdd. Ter. — saltem cdd. pr. L^. — 35 genitivum ed. a. 1476; genetivus L^; genitivus L.^, H^, Banib.; genitivos jffa, G. — 37 vereare Me; verear cdd. — ego si non verear Bibbeckius. — 38. 39 Simulante: qtiia tui M (Simulante: tui lun.)] simulatui jpr. H; simulat ui ij ; simula tui rell. — apparet ab ula ad uia aberratum librariis. — 39. 40 pater. et Bothius; peteret L, H^; petere Bamb.; peteret idem H^, G; pater. idem Me. — eamancipato L^, H^, G; non Bamb. — f. Ecmancipato. — 41 optandum f. accusativ., suspensu^ ille a dicendi verbo praemisso. NoNi Mabc. C. D. ed. I/. Mvellbb. 9 130 NONIVS MARCELLVS 496. 497 M. Pacuvius Hermiona: Tyndareo fieri contum^liam, cuins te veretur maxume? Atta Gratulatione: 45' nilne te populi veretur, qui vociferere in via? ' Varro Sardis venalibus: || non te tui saltim pudet, si nil mei revereatur? 1 Accius Alphesiboea: si tui veretur t^ progenitoris, cedo. Accusativus positus pro ablativo. Titinius Gemina: . . edepol hominis gnavi functu'8 officium.. 5 Plautus Menaechmis: nam parasitus octo hominumt munus facile fiingitur. idem Trinummo: sequere hac me, gnata, miinus ut fungas tuum. Lucilius Satyrarum lib. I: 10 munu' tamen fungi et muros servare potissint. idem lib. V: Laeliu' pauperem ait se ingentia munera fungi. Turpilius Epiclero: sed volo ut familia nostra officia fungatur sua. 15 idem Pedio: 42 Pacuvius Hermiona I| 45 Atta Gratulatione || 47 Varro Sardis vena- libus II 2 Accius Alphesiboea || 4 Titinius Gemina || 6 I, 4, 5 || 8 prol. 1 1| 10 Lucilius L 1 II 12 Lucilius L V | 14 Turpilius Epiclero || 16 Turpilius Pedio. 43 Tindareo cdd.; Tyndareo Ald. — 44 te Voss.; a te cdd. — a te; iam secuntur exempla diversa. at prioruvi respectus causa fuit librariis ponendi a te. — maxime L {pr. maximae); H^; Bamb. — 45 Atta Lips.; Me; acta cdd. — 46 nihilne cdd. (nilne RibbecMus). — vociferare Ald., qui primus lioc exemplum addidit. — 1 septenarium iambicum agnovit Havetus. — saltem cdd. pr. L^. — nihil cdd. — 2 Alfesiboea L^; Adphesiboea H^. — 6 etepol L^. — gnavi Puteanus; ignavi cdd. — functu'8 Quicheratus ; functus V. — 7 octo hominum munus et B , G, D ap. Pl.; octo hominum nunc Ambros. — ad hiatum tollendum octo homonum Brixius; munus hominum Muretus. — 9 ac me C, Bamb.; hac me ap. Pl. Ambros.; Bothius; me mea B, C, D. — munus ut fungas tuum M; ut munus f. t. C, Bamb.; ut munus fnngas tu tuom Schoellius; ut munus fungaris tuum cdd. Pl.; cf. 406, 4. — 11 potissint M; possint C, Bamb.; potessiat v. cd. Dousae; potissent male lun. — sententia similis ei, quae legitur Ennii Annal. v. 323. — 13 laevius L, H^ ; Laevius nos cum Aldo in ed. Lucilii. sed quamquam Laevii nomen saepissime corruptum, tamen Laelium in re, de qua agitur, apud Luc. com- memorari magis probabile. — ait; punetum subter a pos. in L. — 14 Ephi- clero pr. L. — 16 volo H; Bothius; vola rell. — sedulo ut Gulielm.; f. sedula ut. DE NVMERIS ET CASIBVS. IX 131 497 M. nuptias abieci; amicos litor primoris viros. Pacuvius Doloreste: ndnne vitium fiingar vulgi adque aegre malefactiim feram? 20 Accusativus yel nominativus pro ablativo. Turpilius Demetrio : mcos parentes careo. M. Tullius de re publica lib. V: sed tamen ut bono patri familias colendi, aedificandi, ratiocinandi quidam usus opus est. — 25 Varro Cygno, nsQl ra^prig: denique sei vestimenta opus sunt, quae fers, cur conscindis? si non opus sunt, cur fers? — idem Prometheo libero: id ut scias, audi hoc. quod falsum dicis esse, nemini oculos opus esse, si habet+. — Sallustius Hist. lib. 11: ruinaque magna pars suismet aut proxumorum telis ♦ ♦ ♦ ceteri 30 vicem pecorum obtruncabantur ♦ * * Afranius Vopisco: tandem lit possimus nostra fangi miinera. 18 Pacuvius Doloreste H 20 Turpilius Demetrio p 23 M. TuUins de re publ. V II 25 Varro Cygno jj 26 Varro Prometheo libero || 28 Sallustius Hist. II || 30 Afranins Vopisco. 17 amicos e. q. s.; asyndeton causale. — 18 Doloreste P; Bamh.; G; Dnloreste L; Hqos. — 19 nonne vitium {vel non ego vitium) M; non officium v. — verba respondentis ei, qui exprobraret, qiwd aiter iniuria magis quam sapientem virum deceret commoveretur. — vitium; i. e. malam consuetu- dinem. — vit. f., ut ap. Hor.: virtute functos. — atque C pr. L^; atque atque Bamb. — egre Bamb. — malefactum ed. princ; malefatum (male fatum ed. Bas.; Bamb.) cdd. — 20 vel nominativus; in (i longa) mts Bamb. sec. Beckerum. — Turpilius; cf. 466 l. carere; ubi legitur: eos p. car. — 22 careo om. Bamb. — 24 racionandi G. — 25 cigno G. — racpsc cdd. pr. H. — sei vestimenta M; si vestimenta ei (et P) cdd. — vid. illud ei olim appositum ad corrigendum si casu quodam locum post vestimenta accepisse, cum deberet ante. — si vestimenta ea Bothius; haec Quicheratus. — 26 quae fers — opus sunt om. Bamb. — si; recte si supra scriptum illud sei, etiam hic idem oportet reponi. — 27 prometeo pr. L. — libero; lib. I cdd. — 27. 28 id ut scias — habet. octonariis iambicis haec contineri olim rati, quorum prior finiretur post nemini, minus addicente re m., quod in illis ocul63 opus esse si habet displicet duplex anapaestus, solutam iam praetulimu^ orationem. — fuit autem hic ut saepius in saturis Varronis sophistica quaedam altercatio disceptatioque ; in qua alter contenderet, ocuJorum usu tion esse opus. — dicis esse; esse om. H^; G; Me. — nemini oc. op. esse supra scr. in L m. 2. — si habet; vix videtur supplendum oculos; sed potius librariorum vel Nonii culpa haustum ut puta ingeni aciem. — 29 ruinaque magna pars M; ruinaquae (ruina quae; corr. Me) pars magna cdd. — ruinaque magna; i. e. cum alii super alios promiscue ruerent. — ruuntque pars magna parum eleganter Colerus. — post illud telis haustum velut vulnerati ; quod Dietschio venit in mentem. id tamen non participium duco sed verbum finitum. — citeri L, Bamb. — vecem; vicem Passerat.; Me; vece L, H^; vete Bamb.; vice H; G. — 30 obtruncabuntur G. — etiam in fine quaedam omissa, incertum cuius culpa, ut puta ab hostibus. — 31 possumus Bamb. 9* 132 NONIVS MARCELLVS 497. 498 M. idem Fratriis: id aurum me condonat litteris. Lucilius lib. XXVI: hadc tu si vol^s per auris pectus inrigarier. 35 Genetivus positus pro ablativo vel adverbio loci. Plautus Trinummo: non ego sum digmis || salutist? 1 Cicero Tusculanaruni lib. IIII: aliquod malum metuit; exani- matus pendet animi. — Plautus Amphitryone: ut salvi poteremiir domi. Pomponius Pappo agricola: 5 domus haec fervit flagiti. Accius Erigona: locorum late viridia et frugum ubera. Lucilius Satyrarum lib. VI: , hortare, illorum si possim captu' potiri? 10 idem lib. VIII: 32 Afranius Fratriis || 34 Lucilius L XXVI || 37 V, 2, 29 || 2 IV, 16, 35 1| 3 1 , 1 , 32 II 5 Pomponius Pappo agricola || 7 Accius Erigona || 9 Lucilius 1. VI II 11 Lucilius 1. Vm. 32 fratris cdd. — 33 id aurum me condonat; simiJlimus loquendi usus in exemplo sequenti; porro infra pg. 500 in v. Novii: o, quot res vis hunc privari pulchras; neque distat, quod Horatius dixit: dulci laborem decipitur sono; et Verg.: expleri mentem nequit. — literis Bamh. — 34 Lucilius Satyrarum lib. G; non Bamb. — 36 aures G. — 36 Geuitivus L^; Hqos; G; non P; Bamb. — adverbio Ald.; adverbium cdd. — 1 salute dignus cdd. Pl.; ac negant viri docti ap. liunc inveniri illud dignus cum genetivo; cf. Caes. pg. 146. itaque alterum videtur praeferendtm. at qui ablativum in d exeuntem promiscue admittendum existimarint in fabulis Plautinis, eis facile poterit persuaderi olim h. l. fuisse: non ego sum dignus salutid? — 2. 3 qui adpropinquans aliquod m. m. exanimatusque p. a. Cic. — examinatus L.^, G. — 3 Pl. in A. Bamb. — 4 poteremur Guietus; potiremur edd. Non. et Pl.; poneremur Non. ed. princ. — male LacJmannus: salvi ut potiremur domi; nam rarissime apud antiquiores potiri in praesentis indic. vel coniunct. imperfecti seq. quartam. — domum cdd. PJ.; ap. quem f. restituendum domu. cf. tamen Caes. pg. 134. — 5 Pompon. ; cf. 502 J. fervit. — 6 fervit flagiti cdd. 503; fuerit placiti Ji. J. — 7 Erigena Bamb. — 8 locorum BotJiius (in arcJietypo fuerat loconum); locronura cdd.; Locrorum v. auetore AJdo. — latae L. — fruguum Bamb.; pr. L. — frugum ubera; n. N.; nam iJlud ubera vid. esse substantivum ac frugum ubera dicta ut ap. Verg. exempJo homerico: ubere glebae. — 10 hortare; secunda persona indicativi. — f. hortarei. — captu' potiri (captus iam ScaJ.) I. Dousa; capisotiri Bamb.; pr. L; capisor- tiri L ex corr.; capi sortiri H; capis sortiri G. — captus; i. e. delectatus. — fuit qui coniceret haud maJe: illorum si possim parti' potiri. — 11 VI G; non Bamb. DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 133 498 M. qtiarain et abundemas rerum et qnarum indigeamus. idem lib. VIIII: si nil ad faciem et solum lupa prostibulumque, 15 nummi opus adque assis. Pacuvius Periboea: postquamst honeratus frugum et floris Liberi. [Genetivus pro ablativo.] M. Tullius de re publica lib. III: noster autem populus sociis defendeudis terrarum iam omnium 20 potitus est. — Afranius Excepto: quod vftae studium aut quod praesidium in posterum mihi subponebas, m^ cum privastf tui? Varro de vita populi Romani lib. II: [ut] uoster exercitus itast fugatus, ut Galli Romae praeter Capitoli sint potiti neque 25 inde ante sex menses cesserint [significat genetivus eum qui in 13 Lucilius 1. IX II 16 Pacuvius Periboea Q 18 M, TuUius de re publ. III II 20 Afranins Excepto | 23 Varro de vita pop. Ron^. II. 12 post V. h. a Quicherato comtnode poni illa: idem: si argenti indiges comm. in 496, 26 est adnotatum. — 14 nihil cdd. — ad faciem; supplendum ut puta animattenditur. — solum Lips.; si olim cdd. — prostibulumque; sc. quaeritur. — 15 numi pr. L (nnmmi Lips. Epistoh quaest. V, 12); numini {supra u in 11 erasa lineola) relL cum Bamb. — atque cdd. pr. L^. — assis Lips.; obsit cdd. — recte notat Lipsius opus hic minime eo sensu dictum quo putat Non., sed accipiendum pro res. — 17 honeratus; oneratus Bamb. sec. Fleckeisenum ; ed. princ; honoratus C. — flores H^. — 18 Geuetivus (Geni- tivus L^, H; non Bamb.; enitivus G) pro ablativo om. ed. a. 1476 (etiarn cum exemplis pluribus a. 1471). — 20 potius H^. — 21 aut q. pr. supra add. ijj- — 22 privasti Me (privares Bibbeckius ; privas lun., quod non potest ferri nisi praemisso sic); privis {seq. t) cdd. — tuis Bamb. — 23 ut, quasi e V. 24 itlatum, secl. M. — excitus G. — 24 itast M; ita sit v. — praeter add. Quichcratvs; nisi Popma. — capitolii sint (capitoliis in Jy,) cdd. — 25 cesserint Lips.; gesserint cdd. — 25. 26. 27 significat — commoda secl. M. — significat genetivus eum qui M ; significata ad genetivum (genitivum L,^, G, Hqo; ginitivum Hs^ C, Bamb. — significat id genitivum in p. v. male Me, qui ponit post Plautinum hostis est. — porro lacunae siynum cum versu Ter. Adelph. V , 4, 17 hic addidit M; cdd. tantum habent ille alter et quidem post Plautus Captivis. — egregia usi cura Bartelsius pg. 13., Caesar 51 intellexere intercidisse unumr vel duo exempla Terentii Adelph. (V, 4, 17 ; 22); quae hausta videri pg. 481 ad l. potior illam rem est adnotatum. neuter tamen originem erroris introspexit. scilicet interpolator cum menuntsset alibi a Nonio referri de illo potior cum accusativo iuncto, differentiam quandam esse voluit, ut genetivus significaret sub potcstatem alienam redactum, accusativu^ fructum percipiendum ; eimque rei firmandae causa unum vel duo apposuit exempla Terentiana, quae a Nonii lcmmate plane alicna. — gwae de accusativo addidit, ea havsta. et opparet olim in hoc loco turbatum. 134 NONIVS MARCELLVS . 498. 499 M. potestatem venit * * * "^ille alter sine labore patria potifur com- moda''^ — Plautus Captivis: potitus hostis est. Sallustius in lugurtae bello: ut, priusquam legatos conveniret, Adherbalis potiretur. — idem in eodem: ager autem aridus et 30 frugum vacuus. — M. Tullius de officiis lib. I: haec sunt opera magni animi et excellentis et prudentiae consilioque fidentis. — idem: omnium autem rerum, ex quibus aliquid adquiritur, nihil est agri cultura melius. — Vergilius Aen. lib. I: inplentur veteris bacchi pinguisque ferinae. 35 M. Tullius in Hbrtensio: et qui expectat, pendet animi, quia semper, quid futurum sit, incertum est. — Varro Eumenidibus: ego autem, qui essem plenus vini et veneris, — || Sic Mesipiebam l mentis', pro 'mente desipiebam'. Plautus Epidico: desipiebam mentis, ciim illa scribta mitterem. Sic *mille annorum vivunt' pro *mille annis vivunt*. Plautus Milite: . ,5 qui mille annorum p^rpetuo vivunt ab saeclo ad saeclum. Dativus pro accusativo. Titinius Barbato: 26 Ter. Adelph. V, 4, 17; cf. comm. || 27 I, 1, 24; III, 6, 104} cf. comm. || 29 25, 10 II 30 90, 1 || 31 I, 23, 81 || 33 de ofF. I, 42, 151 || 34 I, 215 || 36 M. Tullius Hortensio || 37 Varro Eumenidibus || 2 I, 2, 35 jj 5 IV, 2, 87 || 7 Titinius Barbato. 27 Captivorum utrum 93 v. nam postquam meu' rex est potitus hostium an 762 maior potitus hostiumst. quod hoc est scelus? significetur a Nonio definiri nequit. — 28 potius G; pr. L. — 29 lugurtae pr. L; lugurthae rell. — legatus Xj. — 31 fruguum Bamb.; pr. L. — M. Tull.; hoc exemplum nisi casu quodam huc est delatum ex pg. 502 l. dativus pro ablativo, quomodo ad rem faciat non video, ni statueris olim apud Nonium fuisse corrupta lectione vel: ad haec est opus animi e. q. s. vel consilique pro consilioque. — haec jffj; ed. Bas.; Bamb.; hae H^; L^; hex L^. — 32 et excellentis; et excelsi cdd. Cic. — prudentia cdd. Cic; prudentiae quae (prudentiaeque H^; seq. consilioque, ubi pr. L consilioquae) C, Bamb.; prudentiae aeque Ald.; quod non placet neque magis prudentiae suae. — consilioque et cdd. Cic. — 33. 34 haec ita videtur accepisse Numida, wt illud omnium rerum putaret dictum pro adverbio loci. — adqniretur Par. 7666. — 36 et qi pr. L. — exapectat Bamb. — /. et quei sperat. — 37 Varro supra add. L. — 1 vini; uni Bamb.; pr. L. — ex Bamb. — f: ego autem quiessem, plenus vini et veneris? — sic; lemma in L. — 2 mentes Bamb. — 3 desipiebam mentis, cum illas scriptas (illa scripta v.) mittebam tibi cdd. Pl. — scripta L^, H, Bamb. — miterem Bamb. ex corr. — 4 Sic; lemma in H; in L supra S punctum. — pro mille annis vivunt om. H^. — 6 qui; quin recte docti ap. Pl. — mille annorum; mille accusativus. — ab saeclo ad saeclum docti ap. Pl.; ubi cdd. fere absacio (ab satio) adseclum; ad (novum l. L, H) saeculo pro (cf. V. 4) ad saeculum C, Bamb. — 7 nullum l. L, H. — Titinni G. — Barbato Me; Varrato C; Y&rro Bamb. DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 135 499 M. libi nbi ambitionem yiituti Yideas antecedere. [pro Virtutem antecedere'.] 10 Plautus Truculento: qiiia tu6 vestimento et cibo ali^nis rebu' ciiras. Accius Meleagro: cuius exuvias et coronam huic miineravit virgini. M. Tullius de re publica lib. IIII: nec vero mulieribus prae- 15 fectus praeponatur, qui apud Graecos creari solet; sed sit censor, qui viros doceat moderari uxoribus. — Sallustius Catilinae bello: brevi spatio legiones numero hominum expleverat, cum initio non amplius duobus milibus habuisset. — Lucilius lib. XXVI: si miserantur se ipsi, vide, 20 ' caiisam illorum siiperiore c6nlocarit ne loco. Terentius: facite ita ut vobis decet. idem in Andria: int^rea mulier quaedam, abhinc tri^nnium, 25 ex Andro conmigravit huic vicmiae. 10 I, 2, 35 B 12 Accius Meleagro |) 14 M. Tullius de re publ. IV || 16 56, 2 II 18 Lucilius 1. XXVI jj 21 Adelph. III, 4, 45; V, 8, 5; cf. comm. || 23 Andr. I, 1, 42. \ 8 ubi ubi M; at ubi Qtiicheratus ; ubi iam Rihheckim; ubi cdd. — ambitionem virtuti Ivm.; (ambitioni virtuti Ald.; ambitioni virtutem ed. a. 1476; virtutem ia7n 1471) ambitione virtutis cdd. — f. studeas. — 9 om. Bamb.; P; del. Quicheratm. — 11 cf. Spengel. comm. in h. v. — tuo Pl.; tu C, Bamb. — 12 Accius Ald.; abius cdd. — 13 cuius monosyllabum. — virgi G. — 15 praeponatur lun.; reponatur cdd. — Grecos cdd. — IG- doceam i,. — uxuribus G. — Catilline, m. 2 Catillinae L. — 17 ac brevi spatio Sall. — 18 duobus milibus; haec dativo casu constare putavit Numida; cf. 502 l. accusativus pro dativo. — illud amplius duobus milibus pro amplius duo milia, non pro amplius quam duo milia acceptum voluit Non. — 19 illud ipsi pro ipsos positum, sed dativo casu, existirnasse videtur Nonius. quid enim alienum ab eius socordia? — similis infra pg. 501 s. l. nominativus pro genetivo error in Terentii Phorm. versu. — 20 ita M; ne illorum causa superiore loco conlocavit (coll. L^, II, G; non locavit Bamb.) cdd. (causam Guietus; qui et collocarit iam ante nos). — 21 Ter.; cf. Bartelsii diss. pg. 15. — post Ter. vid. excidisse Adelphis (Ter. Adelphis: ut vobis decet Me). — 22 decet ed. a. 1476; Ter.; placet cdd. — Terentii Adelph. III, 4, 45 haec sunt: haec primum ut fiant deos quaeso ut vobis decet. — sed etiam Serv. in Aen. VIII, 127 habet: facite ut vobis decet. — Adelph. V, 8, 5 legitur: immo hercle ita nobis decet; quod videntur respexisse Sacerdos, Aru^anu^ (gramm. lat. VI, 450; VII, 465). ex quibus ille citat: ita ut vobis decet; hic: ita nobis decet. — sed apparet traditionem scholasticam locorum Teren- tianorum iam olim turbatam. — 23 idem; cf. Bartels pg. 23. — 24 huic viciniae; sic et Ter. libri pJerique (dest Bembinus); idem error apud Priscian. gramm. lat. III, 187; ubi cf. Hertzium; sed et illud, quod verum est, huc viciniae quihusdam stat testibus. 136 NONIVS MARCELLVS 499. 500 M. Varro de vita populi Romani lib. IIII: tanta porro invasit cupiditas honorum plerisque, ut vel caelum ruere, dummodo magi- stratum adipiscantur, exoptent. Accusativus pro genetivo. M. Tullius de officiis lib. II: dum homines perditi hastam illam cruentam meminerint et spera- 30 bunt. — Vergilius in Bucolicis: alternos Musae meminisse volebant. Plautus Cistellaria: m^minere officiiim suum. et Menaechmis: 35 propt^rea illius nomen memini facilius. Accius Eurysace: beu me miserum cum ha^c recordor! cum illos reminisc6r dies! idem || Epinausimache: i eos mortalis, Phoenix, libero mis^reor saepe stiidio et adiut6s volo. et Athamante: v^ritus sum arbitr6s; adque utinam mdmet possim obliscier! 5 et Nyctegresia: an ego Vlixem obliscar umquam aut quemquam praeponi velim? 26 Varro de vita pop. Rom. IV || 29 II, 8, 29 1| 31 VII, 19 H 33 Plautus Cistellaria || 35 prol. 47 || 37 Accius Euiysace || 1 Accius Epinausimache || 4 Accius Athamante || 6 Accius Nyctegresia. 26 tanto G. — 27 dummodo; modo G; non Bamh. — 29 genetivo L^; G in mrg.; Bamh.; genitivo rell. — 30 perditi Cic; cruenti {seq. cruentam) cdd. — sperabant Bamh.; L^. — et meminerint melius cdd. Cic. — 31 Verg.; cf. 524 l. memini illam rem. — 32 volebam cdd. quid. Verg. — 37 Euresace L^ ; Eurisacc L^ ; Bamh. — 38 heu ed. a. 1471 ; eu cdd. — hec L. — illos H^; Ald.; illo L, H^, G; ille Bamb. — 1 Epinausimace cdd. — 2. 3 verba Patrocli. — 2 eos; eo hos Bothius; f. hos {praec. e). — eos mortalis; sc. Graecos a Troianis pressos. — Phoenix, libero {i. e. ingenuo) M; cdd,: foenis (foenus Bamh.; Phoenix Grotius) lib. X cdd. (X vid. olim ascriptum fuisse supra illud foenis, quamquam potuit numerus et librariorum arhitrio addi, ut saepius factum in Promethei liheri titulo). — 3 misereor Bamb,; miseror C. — studio {i. e. favore) et adiutos volo M; studitos volo cdd. (studio iam lun.; et adiutos volo Grotius; qui ita totum locum: eos | mor- tales, Phoenix, misereor saepe et adiutos volo). — quem si potius sequendum duxeris, magis placent haec: e6s (hos) mortalis libere, | Phoenix, misereor saepe et adiut6s volo. — verha Accii allata a Non. propter illud misereor cum accusativo iunctum. — 4 Athamante Bent.; adamante {amante pr. L) cdd. — 5 arbitros Bothius; arbitror cdd. — atque cdd. pr. L^. — obliscier L; Bamh. {L^; Bamh. pro obliscier et: obliscierent) ; Gs {vel oblicier); obliyiscier H. — 6 et ikf (et in Quicheratus) ; ent L^; Bamb.; v. supra; in L^, H, G; om. Bamb. — nectegresia cdd. — 7 Vlixem Bamb.; Vlixen C. — DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 137 500 M. Turpilius Pedio: iam d^sine 10 meminisse illius f6rmam. M. Tullius de re publica lib. IIII: adque ipsa mens, quae futura videt, praeterita meminit. — Varro Vae victis, jvsqI (pilo- viTiCaq: libet epigrammatia facere et quoniam nomina 16 non memini, siquod m solum mi venerit, ponam. Sic et 'invidit illam rem' pro 'illi rei.' Accius Melanippo: linde haec? quis mortalis florem liberum invidit meum? II privatur illam rem, pro Mlla re' [privatur]. Novius Pedio: 20 6, quot res vis hunc privari piilcras, quas uti Bolet! Ablativus pro genetivo. Plautus Pseudolo: vino modo cupidae estis. Lucilius Satyrarum lib. I: 8 Turpilius Pedio || 11 M. TuU. de re publ. IV || 12 Varro Vae victis 17 Accius Melanippo || 19 Novius Pedio || 21 I, 2, 60 || 23 Lucilius 1. I. obliscar Bibheckius; oblicar pr. L (oblicarum quem, tum obliviscarum quam); obliviscar rell. — umquem i, ; cf. notam priorem. — 8 Paedio Bamb. — 10 trochaica disponit Grautoffius: meminisse illius formam. — 11 atque cdd. pr. L^. — mens quae H; ed. a. 1471; mensaq; L; mensa quae ed. Bas.; mensasque Bamb. — 12 praeteritam Bamb. — meminit; menit, tum memenit L. — Vae victis Ald.; devictis cdd. — qptaovtxtac L, H^, G. — 14—16 propter gravissimam H codicis auctoritatem iam senarios cum Eoepero putavi effingendos. — 14 libet i/, ,• libet me rell, — epigrammata H^ ; epiglammatia, m. 2 aepigrammatia L; oepigrammatia Bamb.; epigrammacie Paris. 7666. — 15 siquod {sc. nomen) M; quod (praec. ni) cdd. — mihi cdd. — 16 poenam Bamb. — f. libet epigrammatia facere me et quoniam omnia {sc. de qnibus ante dictum) non memini, quidquid in solum mi venerit, ponam. — 17. 18 haec verba vid. divulsa a fine l. accnsativus pro dativo (496. 502) alieno accessisse loco. sed cf. et 495, 7. — Accius; cf. Cic. Tusc. III, 9, 20. — Menalippo H, G; non Bamb. — unde haec? M; unde aut C, Bamb.; om. Cic. — quisnam (quasnam Gudian. m. 1) Cic. — meum (genetiv.) Cic. ; meam cdd. — 19. 20 haec olim pertinuere ad lemma accusativus — pro ablativo sive accusativus vel nominativus pro ablativo (497). et quidem huius in fine videntur fuisse collocata. cet. cf cotnm. ad Afran. Fratriarum V., qui ibi est. — privatur alterum om. ed. princ. — Poedio Bamb. — 20 o add. M {praec. o). — quot Stephanus; quod cdd. — quo tu Bothius. — hanc G, non Bamb.; huic vel hinc Lugd. — pulcras pr. L; pulchras rell. — nt solet Bamb.; ti solent Paris. 7666. — 21 genitivo L^, Hqos. — PI.; cf. 394 l. siccum — sobrium. — Pseudolo Hqos; Pseudulo rell. — 22 vino et Pl. libri; sed recte docti vini; nisi gravius latet mendum. — cupidae estis cdd. 394; at h. l. L; H; Bamb.: cupide testis; ed. Bas.: cupidet estis. 138 NONIVS MARCELLVS 500 M. s porro queicumque et cuicumque, ut diximus ante, obstiterit, preimo huic cerebrum minuei refert re. 25 idem lib. VI: mi id solum adversae fortunae reque resistit, Turpilius Paedio: neque mirum: educta ut par est, expars m&litieis. ... Vergilius Georg. lib. II: 30 illa ferax oleost. Accusativus pro nominativo. Pomponius Praecone posteriore: quot laetitias insperatas modo mi inrepsere in sinum! Nominativus pro dativo, Novius Agricola: 'licetne nunc duo vdrba?' — 'set iam primo et postremo', , 35 idem * * * Plautus in Aulularia: cr^do ego illum iam inaudivisse mihi esse thensaurum domi. id inhiat. 26 Lucilius 1, VI || 28 Turpilius Pedio || 30 II, 222 || 32 Pomponius Prae- cone poBteriore || 34 Novius Agricola || 36 Novius H 37 II, 2, 88, 24 queic, M; quaec. (quec, -L,) v. — 26 preimo; primo L, H, Bamb.; promo G (pr. P). — huic M ; hoc cdd.; hic ed. princ. — cerebrum add. M. — minuei M; minuendi cdd. (in rasura G). — refert re M; refert res (referres m refertres mutatum an refertres in referres habeat G non liquet; supra aliquid erasuvi). — finis v. ut ap. Verg. : penatibus et magnis dis ; cf. et Enn. Ann. 203. — olim nos: pr. c. huic refert minui re. — 27 mi M; et {sq. i) cdd.; cf. de re m. 20. — reque L^, ut vid.; Gifan.; reique L,^, H, G, Bamb. — resistit {i. e. restat) ; resistat (in rasura) pr. G. — 28 Turp. ; cf. 501 l. genetivus pro dativo. — Turpilius in ras. G. — pedio H; poedio Bamb. — 29 mirum cdd. infra; hic C, Bamb. virum. — exp. m.; expars (expers) malitiis (militiis) cdd. infra; hie J/, , Bamb.: expartem alicuius; L.^, H: expertem alicuius; G sec. ed. Bas.: exparte malicuius. — 30 Verg.; cf. Arusian. gr. lat. VII, 473. — I cdd. (om. G). — 31 ferat G. — oleae est Medic. Verg. — 33 quot lun.; quod cdd. — inspiratas Bamb. — laetitias insperatas nominativi plu/ralis forma ex antiquissimi temporis usu haesit in fabula atellana; cf libri de v. satwnio pg. 73. — mihi cdd. — 33 post v. 33 edd. ante Me addunt: Verg, Aen. lib. I (corruptelas non curo): urbem quam statuo vestrast; quod per interpolationem est adsumptum ex Prisc. pg. 1101. — 35 licetne Bothius; nunc M; lecte ne H^ ; lecnete rell. cum Bamb. — leno, te Munkius. — verba Bibbeclcius; set iam M; verbis etiam cdd. — illud licetne nunc duo verba ita dictum ut apud Terentium (Andr. 893) licetne pauca pro licetne paucis (cf. Phaedri Fab. appendic. 15, 5); et est accusativus pro ablativo, non, ut ait Numida, nominativus pro dativo. — et postremo om. Bamb. — primo et postremo (adverbia); sc. licet. — f. postremissimo, — 36 lacunam indicavit M. — 38 simile exemplum ex Caecilii Plocio pg. 502 s. l. accusativus pro dativo. — inaudisse cdd. Pl.; ubi bene Goellerus indaudisse. — thensaurum pr. L; thesaurum rell. cum Bamb. — 39 ad iniat G. DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 139 500. 501 M. 40 Cicero Tusculananim lib. I: multaque saecula postea reviguitt 1 Pythagoreorum nomen. — Varro de re || rustica lib. I: centum iugeribus vinearum opus esse quindecim mancipia. Genetivus pro dativo. Accius Neoptolemo: quid si ex Graecia 5 omnei illius par n^mo reperin' potest? Turpilius Paedio: neque mirum: educta ut ^&r est, expars malitiis, metu^ns sui. Vergilius Aeneidos lib. I: dives opom studiisque asperrima belli. 10 Plautus in Asinaria: volo amari obsecutum illiust volo amet me patrem. idem Pseudulo: duoriim labori ego h6minum parsissem lubens, mei te rogandi et tui respondendi mihi. 15 Cicero de oratore lib. 11: bonorum virorum plenum forum. — Varro de vita populi Romani lib. IIII: ipsa Italiae oppida sunt vasta, quae prius fuerunt hominum referta. 40 I, 16, 38, II 1 I, 18, 5 II 3 Accius Neoptolemo || 6 Turpilius Pedio || 8 I, 14 II 10 I, 1, 62 II 12 I, 1, 3 II 15 II, 48, 198 || 16 Varro de vita pop. Rom. IV. 40 secula L. — postula G; postilla sive postula libri Merceri; post ed. a. 1471. — sic viguit Cic; reviguit cdd.; et f. ipse Non.; viguit ed. princ. ; a. 1471. — 1 phithagoreorum L; phitagoreorum if; .pithagoreorum Bamb.; Phythagoreorum ed. Bas. — quod autem ait in centum Varro. — 3 Genitivus L.^, H.^, G (genetivus in virg.), Bamh. — 4 grecia cdd. (agrecia G). — 5 omni illius Me; omne (om. Par. 7666) ilium (illum pr. H) cdd. — reperiri Bavib.; Hqos; reppiriri L; repperiri ed. Bas. — 6 Turp. ; cf. 500, 28. — Pedio H; Poedio Bamb. — 7 expers H^, G; non Bamh. — militiis Bamb. — metuens viri pulchre Me. attamen id Nonii lemmate minus videtur com- mendari; quamquam illum etiam hic nugari sat apparet. nam aliud est sui esse metuentem, aliud sibi metuere. — 9 ojjuumque pr. L. — 11 hunc v. quod expulere multi, prius emendandum censeo quam possit tolli. — amori H^; Pius;yAld.; lun.; Me; cdd. Pl. — obsecutum cdd. Pl.; obsecutam Non. — et Non. quidem apparet ab illo obsecutum putasse pendere id quod est illius. — f. olim fuit: volo apisci obsequium (obs. Hermannus) illius, volo amet me patrem. displicet tamen repetitum v. insequente illum. — 12 cf. Gell. XX, 6, 9 sq. — 13 hominum Gell.; hominem cdd. Non.; item Diom. pg. 365. — parsessem ex corr., sed id rurs. immutatum, Hs. — libens L^; Bamb. — 14 mei te rogandi Gell.; Pl.; me interrogandi C, Bamb. (mis te rogandi Popma). — tui (tu Bamb); tis recte Garrio; tui tis, tuitis, uitis, intis fere cdd. Gell.; te Pal. Pl; ui Ambros. — illud mei cum rectissime explicasset Gellius, Nonius ea quae sunt mei, tui pro meo, tuo putavit esse posita. — 16. 17 oppida oppida Bamb. — vasta M; vastata (vasta ita Bamb.) cdd. — cf. Hor. C. I, 2, 23 sq.; Lucan. I, 24 sqq. 140 NONIVS MARCELLVS 501 M. Nominativus pro genetivo. Turpilius Epiclero: ad enim scies ea quae fuisti inscius. Terentius Phormionfe: 20 ita plerique ingenid sumus omnes: nostri nosmet p^nitet. II Sic et ^potior illam rem'. Pacuvius Periboea: r^gnum potior, coniugem macto inferis. Ablativus pro dativo. Lucilius: quod sumptum adque epulas victu praeponis honesto. 26 Vergilius lib. VI: teque aspectu ne subtrahe nostro. Genetivus pro nominativo. M. Tullius de re publica lib. VI: ut, quemadmodum scribit ille, cotidiano in forum mille hominum cum palleis conchylio tiuctis descenderent. 30 Ablativus pro accusativo. Vergilius lib. V: gratior et pulchro veniens in corpore virtus adiuvat. 18 Turpilius Epiclero || 20 I, 3, 20 || 22 Pacuvius Periboea || 24 Lucilius || 26 Aen. VI, 465 || 28 M. Tullius de re publ. VI || 31 Aen. V, 344. 18 Nom. pro genetivo (genitivo, m. 2 ginitivo i); n. N. — 19 ad L^; Batnb.; at rell. — scies; pro cognosces. — 20 Ter.; cf. Gell. XX, 6, 4. — formione L.^, G, Bamh. — 21 omnes: nostri; nostri omnes Bamb. — ita plerique omnes sumus ingenio sine causa ex uno cd. Bentleius. — penitet C, Bamb. — 22 Sic et potior illam rem. hic videri collocanda, quae in fine cap. VII inde ab eo quod est libertatem uti pro libertate leguntur in com- mentariis l. m. est monitum. — et Pacuvii quidem Periboeae v. sub exitum eius quod est 'Sic et potior illam rem' puto reponendum, ita ut pro Pacuvius scribatur idem. — 23 haec quam recte sint scripta propter obscuritatem fabulae Pacuvianae ineertum. — magto L^. — 24 n. N. — Lucilius om. Bamb. — Luc; cf. Gell. IV, 16, 6. — 25 atque cdd. pr. L^. — victu Gell. ; dictu L, H ex corr., G; dictum Bamb., pr. H. — praeponis H {sec. Siversium supra i erasa e); Gell.; praepones L, G, Bamb. — chonesto G; honestos Bamb. — 26 cf Gell. l. m. — 28 Genitivus cdd. pr. L^. — 20 cotidiano H; Bamb.; cottidiano rell. — 30 conchylio ed. a. 1476; concilio cdd. — descenderent quid. ap. Bentin.; discenderent cdd.; descenderot Garatonius; ef. Hertz. in Gell. I, 16, 15. — 31 — 33 hic ut liceret Nonii stultitiam insinuare Arusiani, qui illi vix cedit socordia, beneficio obtigit. Vergilii haec sunt: tutatur favor Euryahim lacrimaeque decorae gratior et pulchro veniens in corpore virtus. adiuvat et magna proclamat voce Diores. iam Arusianus gr. lat. VII, 485: in illa re veniens pro illi rei conveniens (proveniens v.; praec. pro) vel in illa re digne seu feliciter nascens. Verg. Aen. V: gratior es (et Keil.) pulchro veniens in corpore virtus. — qui incertum est illud pnlchro utrum voluerit ad id quod est in corpore pertinere necne. at Nonius seiunxit utrumque; nam de solo ablat. agitur; nisi praestat pro in poni en. itaque ille aut sic explicandum duxit Vergilii locum: et adiuvat pulchrum virtus in corpore digne nascens {vel conveniens corpori) aut si en praeferatur et adiuvat pulchrum corpus virtus en digne nascens {vel conveniens). DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 141 501. 502 M. Accusativo pro genetivo. Accius Myrmidonibus : || 1 mea facta in acie obliti. Sallustius Hist. lib. III: sed Pompeius a prima adulescentia, sermone fautorum similem fore se credens Alexandro regi, facta consultaque eius quidem aemulatot- erat. — Vergilius Aen. lib. VIII: 5 et vocem Anchisae magni vultumque recordor. Accusativus pro dativo. Lucilius lib. XXVI: suspendatne s^se an [in] gladium incumbat, ne caeliim bibat. Afranius Vopisco: male mer^ntur de nobis eri, 10 qui n6s tanto opere indiilgent in pueritia. Caecilius Plocio: dum ego eius mortem inhio. Plautus Amphitryone: velatis manibus 6rant, [ut] ignoscamus peccatum suum. 15 Vergilius Aen. lib. III: tris adeo incertos caeca caligine soles erramus pelago, totidem sine sidere noctis. Cicero de oratore lib. II: locutus esse dicitur homo copiosus aliquod horas. 34 Accius Myrmidonibus || 2 Sallustiua Hist. III || 4 VIII, 156 H 6 Lucilius 1. XXVI II 8 Afranius Vopisco j| 11 Caecilius Plocio || 13 I, 1, 101. jj 15 III, 203 || 18 II, 18, 75. 34 genitivo L^. — Mirmidonibus pr. H. — \ facta P; Passerat.; fata rell. — 2 Sall.; cf. 239 l. aemulus est sectator. — IIII pr. 1/. — 3. 4 facta — erat ex pg. 239 add. Carrio. — aemulus Carrio; at illud aemulator potius a Nonio scriptum recte statuit Dietschius; cf. eiu^ comm. ad III, 7. — ego tamen existimo hic ut alihi in Sallustii scriptis grammaticos falsa deceptos lectione recteque habere quod legitur pg. 239: aemulatus. ubi cf. cotnm. — 6 achisae J3j. — multumque rec. G. — 7 suspenditne Bamb. — sese Quiche- ratus; M; se cdd. — suspendatne se anne al. — in om. cd. N. Fabri. — bibat {vel tuat; cf. 170, 14) M; vivat cdd. (videat IT,; Ald.). — ne caelum ruat Lachmannus. — suspendatne sese an gladium incumbat; nec caelum iuvat olim nos. — vel bibat verbum vel tuat in h. v., qui est tragici aequalis, irridetur a Lucilio. — cf. comm. in Luc. XXVI, 37. — , 9 marle G. — 10 nos Bent.; non edd. — tantopere Uqos; non P. — 12 ego om. cdd. GeJl. II, 23. — quod si additum sit a Caecilio, eius erit monosyllabum. — sed id ex sequente egomet inter vivos vivo mortuus a Nonio adscitum conicit Hertzius. — inhio Gell.; inibo cdd. — similem inhiandi verbi constructionem habes supra pg. 500 s. l. nominativus pro dativo. — 13 Plaut.; cf. 496 l. accusativus positus pro dativo ibique comm. — 14 ut (vel Bamb.) om. cdd. 496. — 15 in hoc et seq. exemplo ablativum cum dativo confudit Non. — 17 eramua pr. L. — 18 III cdd. — 19 aliquot cdd. pr. L^. 142 NONIVS MARCELLVS 502. 503 M. Dativus pro ablativo. Sisenna Hist. lib. III: alii saltu ac 20 velocitate^ certare. — Varro de re rustica lib. I: a quo, quod indigent potui^ poma dicta esse possunt. — idem Cato vel de liberis educandis: non solum qui primus in alterutra re praestet alios, sed etiam qui [sit] secundus et tertius. Nominativus pro ablativo. Sisenna Hist. lib. III: omnia, 25 quae diximus, loca statim potitus. — idem: hostis loca superiora potiti. — Vergilius lib. X: saxumque undis inmane minatur. ghlr3hjkzl9lshk2hdnffw5kujgdho4 270584 270582 2026-06-11T13:15:24Z Saumache 27923 270584 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=Liber IX<br>de numeris et casibus. }} {{Liber |Ante= Liber VIII |AnteNomen= ../Liber VIII |Post= Liber X |PostNomen= ../Liber X }} IX. INCIPIT DE NVMERIS ET CASIBVS. Aceusativus numeri singularis positus pro genetivo pluralis. 26 Varro Parmenone || 2 V, 21, 58. 26 Varro; cf. 178 l. traps ibique comm. — 1 iam pg. 178 est relatum deleri a Quicherato illud cadens; ac vix dubito quin verum viderit ortusque sit error ex eo quod praecedit accidens. — nam quod bis idem vitium recurrit in codicibus, sive Nonii culpa sive librariorum, non magis mirum quam quod vidimus pg. 494, 5 illud senex etiam 507 s. l. evenat iterari. — 3 temeritas cdd. Cic. — mollicia 17, . — 5, 6 om. hoc cap. Montep.; Par. 7GG5. — de uumeris Bamb.; Index; ex quo ductum est, quod et in P legitur de numeris; de generibus C; Ottobon. 1725; Vatic. 1554. — hoc capite vel Nonium superavit stultitia Nonius. — quamquam non hic magis ■ quam alibi ducibus caret perversitatis. — vetus enim grammaticorum commentum de mutatis promiscue cusibus. nihil autem aliud nisi quod huius capitis parte ipsoque initio tractatur respexit Quintilianus 1,5, 45, cum dicit: similiter in vocabulis et nominibua fit soloecismus genere, numero, proprie autem casibus, quidquid eorum alteri succedet. cf.I,6, 18: idem 'centum milia nuramum' et 'fidem deum' ostendant duplicis quoque soloecismos esse, quando et casum mutant et numerum. neque repugno, siquis huius erroris ut multorum aliorum initia prima ad Varronem auctorem referenda existimarit; quamquam certum eius rei indicium in scriptis quae extant non invenitur. — quis autem ignorat quam saepe diversa inter se et repugnantia de rebus isdem ille tradiderit? — in quo quidem etiam eum sunt seeuti plerique posteriorum. — de permutatis casibus cf. et Prisc. pg. 1101. relicua deterioris aetatis grammaticorum, ut Serv. ad Acn. XI, 775; Donati ad Ter. Andr. V, 4, 37, placita similia Nonianis omitto. — ceterum compluries turbatum in hoc capite, cuius etiam pars quaedam in finem cap. VII delata. — tamen veriti sumus ordinem traditum mutare, cum praesertim in loco tam brevi affinia inter se vel cognata facili negotio possent colligi ab eo, cui voluntas suppeteret. — nec desunt exempla, ubi lectione falsa Nonii auctorem, quisquis fuit, appareat deceptum. — denique quod aliquoties a Numida nominativum cum accusativo, dativum cum ablativo vides confusos, et ex hoc indicio pariter atque ex lemmatis accusandi casu potius quam nominandi appositis, quae saepius inveniuntur ap. eum, cognnsces, quantum iam illo tempore non modo inter rusticos, sed inter semidoctos gra^ssata sit sermonis latini depravatio illa, ex qua deinceps ortae linguae romanicae. — 7 Accusativus e. q. s. — -um pro -orum positi exempla tantum adferuntur. — cet. cf. Neuii gramm. lat. I, 103 sqq. — positum Bamb. — pro genitivo G; Hqos; non P; Bamb.; pro genetivo G in mrg. — plurali {seq. s) cdd. 126 NONIVS MARCELLVS 496 M. Sisenna Hist. lib. IIII: qui taiuen quibus leitibus foedera maiorum suum dissoluta + * * Titinius Veliterna: 6mnium plenum prohibui vitium, expertem c6nsili. 10 idem in Gemina: non is exscreat parasitum nec vestrum aspellit domo? Plautus Persa: pol deiim virtutei dicam et maiorum meum. Lucretius lib. VI: 15 flammea tempestas Siculum dominata per agros. Terentius Heeyra: prope iam remotum [ab] iniuria adversarium. Accius Eurysace: parumper reprime vim citatum quadrupedum. 20 idem Epinausiraache: ab classe ad urbem tendunt, neque quisquam potest fulgentium armum animatus ardorem 6btui. 8 Sisenna Hist. IV || 9 Titinius Veliterna || U Titinius Gemina || 13 III, 1, 63 II 15 VI, 642 II 17 prol. II, 14 || 19 Accius Eurysace || 21 Accius Epinausimache. 8 leitibus (ablativus causae); litibus ed. princ; laetibus C; letibus Bamb. — satis constat lites non privatarum tantum esse disceptationum. — foedere G. — malorum Bamb. — 9 dissoluta. sequebantv/r ut puta haec: voluerint (id fortasse librariorum culpa omissum) notum vobis. — 10 omnium plenum prohibui v. , exp. consili; ita M; cdd. omnium vitium expertem, consilii plenom prohibui. — de adulescente temerario eodemque corrupto agitur. — id melius placet quam quod etiam venit in mentem: omnium vitium me expertem , consili plenum praehibui (consili plenum praehibui iam coni. Bothius ed. 2). ubi praehibui idem quod praestiti. et poterit comparari Ter. Phorm. III, 1, 12. — 12 non is exscreat M (ex- screat iam Buechelerus) ; non exsecratis C; non exscrat is Banib. secundum Fleckeisenum ; Lugd. — cur non exscrattis Ribbeclcius. — vestrum scite Ribbeckius excepto quod eum fugit, quomodo explicandum esset illud. — nimirum auctor Nonii non putavit id positum pro vestri vel vestra (neutri enim cum lemmate conveniret) , sed pro vestrorum. de qua genetivi forma, frequenti apud vetvstissimos , cf. Neuii gramm. lat. II, 185. — aspellis cum Bothii ed. 2 Ribbeckius. — domo; modo Bamb. — nomen exaecrat parasitum nec virum aspellit domo? Hermannus. — at displicet illud virum. — 14 virtutei; virtute cdd. Pl.; virtutem C, Bamb. — dico Ambros. Pl.; sed cf. Caesar pg. 117. — 16 flammae non bene cdd. Lucr. — 18 ab om. cdd. Ter. — abversarium Bamb. — 19 Euresace L^ ; Eurisace L^, H. — 20 parumper reprime [vel reprimes parumper) vim M ; reprime parumper vim C; reprime para imperium Bamb. — cicatum Bamb. — 21 epinausimace cdd. — 23 armum Bentin.; armorum cdd. — animatus Bothius; armatus v.; advorsus Madvigius Advers. II, 667. — obtuli Bamb. DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 127 495. 496 Bl. Novius [Eurysace]: 25 milia sex nummum in arcam d^misi nummariam. Turpilius Epiclero: ni Calliphonis niinc te miseret liberum. Pacuvius Atalanta: 30 parentum incertum investigandum gr^tia. idem Periboea: regum imperator a^terne, humaniim sator. Varro Papia papae, tisqI iyxanicov: omni dpstant in mystdrio invidum tabes. 35 idem de vita populi Romani lib. IIII: Hortensius supra decem milia cadum heredi reliqiiid. — Jjucilius lih. XVJII: milia ducentum frumenti tolli' medimnum, vini mille cadum. 1 Sallustius Hist. lib. I: cuius duas insulas, propinquas || inter 24 Novius; cf. comm. || 27 Tnrpilius Epiclero |j 29 Pacuvius Atalanta || 31 Pacuvius Periboea || 33 Varro Papia papae || 35 Varro de vita pop. Rom. IV II 36 Lucilius 1. XVIII j| 1 Sallustius Hist. VI. 24 Eurysace (Erisace G) secl. Munkius. — hoc verbo verum fahulae titulum expulsum, guod et Quicherato visum, ea re fit probabile, quod ubique in hoc lemmate libri nota addita. — 26 nnminum Bamb. — deniisi Passerat.; dimisi cdd. — 28 ni H, G; in L, Bamb. — Callifonis cdd. — miseret lun.; misere G, Bamb.; miserae H, L. — 29 Athalanta cdd. — 30 invest. ; ca4!sura post in. — 32 regum Gulielm.; regnum cdd. — cf. Hor. III, 1,6. — aeterne, humanum; aeterne humanum Bothius; aeternum morum (mox male intellecto compendio Bamb.) cdd. — Lumanum ; cf. Lucr. III , SO. — quam- quam et neutrum potest esse illud humannni. — ceterum invidenda ingenii facilitate, sive levitatem dixeris, Buechelerus quattuor, non minus, in hunc locum effudit coniecturas, quas videre est apud liibbeckium. — 33 nsQt- svyioaiiiiov cdd. — 34 choliambum notavit M. — omni obstant (opstant Vahlenus) in Popma; o mi optanti cdd. — mysterio M; ministero L; Bamb. ex corr.; P ex corr.; ministerio H; G; pr. P et Bamb. — inv. Ald.; inviduum cdd. — inv. tabes; cf. Ovid. Metam. II, 760 sq.; 780 sq. — 35 idem; cf. 544 l. cadi cum comm.; Plin. Nat. hist. XIV, 15, 17. — 36. 37 cadunt i,. — reliquit lun. ex pg. 544; re cdd. (retollis L; H^; recoUis H^). — Lucilius — frumenti Me supplevit ex pg. 544. — unus nimirum erat versus inierceptus in archetypo. — toUi'; tollis G, Bamb.; de L, H supra dictum. — 38 cadunt ij, — 1 cf Kritz. comm. in I, 61. — I Gerlach.; XI C (in L numerus adiectus a correctore, sed ut vid. m. 1) ; om. Bamb.; lill ed. princ; (om. lib.) VI histof a. 1471. — cuius; quas coni. Bothius. — sed non est improbabile, sicut Brossio aliisque visum, illud cuius spectare ad verba servata db inter- polatore Servii in Aen. II, 640: traditur fugam in oceani longinqua agitavisse. 128 NONIVS MARCELLVS 496 M se et decem milia stadium procul a Gadibus sitas, constabat suopte ingenio alimenta mortalibus giguere. — Afranius Vopisco: antiquitas spectanda in principi^st mihi: maioris nostri ciipidioris liberum 6 fu^re. M. Tullius de officiis lib. III: an emat denario quod sit mille denarium ? Accusativus positus pro dativo: *ignoscamus illam rem' pro 'illi rei' [ignoscantj. Plautus Amphitryone: 10 velatis manibus orant, ignoscamus peccatiim suum. Terentius in Eunucho: au! ne conparandus hic quidem [ad] illumst. Genetivus casus positus pro accusativo. Titinius Psaltria: 16 dic istuc, quaeso: quor te avortisti? mei fastidis, meae deliciae? 3 Afranius Vopisco I| 7 III, 2.3, 92 || 10 I, 1, 101 || 12 IV, 4, 13 || 15 Titinius Psaltria. 2 X Me; milia add. Brossius. — stadium om. G. — gadiuus L^. — sitas Carrio; Me; satis cdd. — 3 ingente pr. L. — Afran. ; vide quae de sequenti frgm. dicta comtn. in 493 l. effigia. — 4 spectanda M ; petenda (praec. s) cdd.; repetenda Bothius ed. 2. — 6 maioris nominativ. — nostri lun.; vestri cdd.; quod cui magis placuerit, tierha alterius ad patrem vopisci data existimet oportet praeferatque illud repetenda. — cupidioris (nominativ.) Paris. 7666 ; M ; incupidioris (praec. i) cdd. — maiores — incupidiores Ald. — 7 IIII H^; G. — 9 Accusativus e. q. s.; cf. 502 l. accusativus pro dativo; ubi etiam Pl. exemplum. — 10 ignoscant del. Me. — 11 versus caesura carens. — ignoscam' L. — 12 Ter. ; cf. 256 l. conparare, adaequare cum comment.; Prisc. 1012. — eunuco pr. L. — 13 aut cdd. utrohique. — 14 conferendus (conferundus) cdd. Prisc. — ad secl. Me; liabent cdd. utrobique (hic L^ aut); item Ter. libri pr. D, G; in quibus praep. a correctoribus addita; ad illum et Prisc. B; apud quem plerique cum illo. — nimirum haec res. auctor Nonii cum et ipse incidisset in exemplar Terentii quod careret illo ad neque ianti duceret conferre alia, portentosum protulit commentum, cuius dignus sectaior existeret Nonius. — scilicet praepositioni nullus hic locus. nam uhique in hoc papite ut res ipsa fert de nudis agitur casibus permutatis. cf. comm. in 501 l. ablativus pro accusativo. — 15 Genitivus L^, Hqos, G {hic in mrg. genetivus); non Bamh. — saltria L, H, Bamb.; altria G; in altera ed. princ; corr. Ald. — 16 dic istuc M; dic istud Neukirchius; dic tu lun.; dic sis tu Gulielm.; dicis tu cdd. — quor Bibbeckius; quoa C (quo ate); quo Bamb. — avortisti Pius; abortisti (abhort. H) C, Bamb. — parum elegans nec tamen exemplo carens interpunclio post quintum trimetri pedem. septenarium formidabilem qui fastidis verho cluderetur, effecit Mihbeckius. — 17 fastidis H^, Bamb. fastidisi G; fastidissi L, H^. — mee 77,. — delicie H^ ; delitiae L, H^, G non Bamh. {H^ fastidissime edelicie; L fastidissimeaedelitiae). DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 129 496 M. Plautus in Aulularia: abiit neque me certiorem fecit: fastidit mei; 20 pro me fastidit. Lucilius Satyrarum lib. VII: tristes, difficiles sumu', fastidimu' bonorum. Turpilius Leucadia: vide, nunc fastidit mei. Lucilius lib. XXVIII: 25 cui sa^pe mille inp6sui plagarum in diem. idem: si argenti fndiges. Plautus Aulularia: deinde ^gomet mecum cogitare int^rvias 30 occ^pi. Il cum sit veretur illam rem, sicuti et consuetudo et Terentius in Phormione auctor est dicens: non simultat^m meam ver^ri saltim? 35 veteribus genetivum pro accusativo poni placet. Afranius Com- pitalibus : si non vereare, nemo vereatiir tui. idem Simulante: qufa tui ver^tur, me ad te misit oratum pater. 40 et in Emancipato: optandum uxorem, quae non vereatur viri? 18 II, 2, 67 II 20 Lucilius 1. VII || 22 Tuipilius Leucadia y 24 Lucilius 1. XXVIII II 26 Lucilius || 28 II, 8, 9 || 32 II, 1,2 || 35 Afranius Compitalibus : 38 Afranius Simulante || 40 Afranius Emancipato. 18 pluat', m. 2 plaut' H. — in L, H, Lugd.; om. ed. Bas.; Bamh., ut vid. — 19 me om. G. — 20 illud pro me fastidit f. delendum. — 21 tristes Lugd.; tristis C, item, ut vid., Bamb.; in H margini adscr. tristris, sed id del. m. 2. — male sonaret tristis, difficilis. — 23 viden' ut f. m. eleganter Fr. I)ousa. — 26. 27 quod sequitur exetnplum recte videtur a Quicherato collocatum pg. 498 post v. 12. — 29 inter vias (intervias) cdd. Pl.; interdum G, Bamb.; cf. Buecheleri libelli de declin. lat. pg. 32. — 30 hoccepi L. — 31 consuitudo L^. — 32 formione cdd. pr. H; L^. — auctorem dicens Bamb. — 34 veriri G. — revereri melius cdd. Ter. — saltem cdd. pr. L^. — 35 genitivum ed. a. 1476; genetivus L^; genitivus L.^, H^, Banib.; genitivos jffa, G. — 37 vereare Me; verear cdd. — ego si non verear Bibbeckius. — 38. 39 Simulante: qtiia tui M (Simulante: tui lun.)] simulatui jpr. H; simulat ui ij ; simula tui rell. — apparet ab ula ad uia aberratum librariis. — 39. 40 pater. et Bothius; peteret L, H^; petere Bamb.; peteret idem H^, G; pater. idem Me. — eamancipato L^, H^, G; non Bamb. — f. Ecmancipato. — 41 optandum f. accusativ., suspensu^ ille a dicendi verbo praemisso. NoNi Mabc. C. D. ed. I/. Mvellbb. 9 130 NONIVS MARCELLVS 496. 497 M. Pacuvius Hermiona: Tyndareo fieri contum^liam, cuins te veretur maxume? Atta Gratulatione: 45' nilne te populi veretur, qui vociferere in via? ' Varro Sardis venalibus: || non te tui saltim pudet, si nil mei revereatur? 1 Accius Alphesiboea: si tui veretur t^ progenitoris, cedo. Accusativus positus pro ablativo. Titinius Gemina: . . edepol hominis gnavi functu'8 officium.. 5 Plautus Menaechmis: nam parasitus octo hominumt munus facile fiingitur. idem Trinummo: sequere hac me, gnata, miinus ut fungas tuum. Lucilius Satyrarum lib. I: 10 munu' tamen fungi et muros servare potissint. idem lib. V: Laeliu' pauperem ait se ingentia munera fungi. Turpilius Epiclero: sed volo ut familia nostra officia fungatur sua. 15 idem Pedio: 42 Pacuvius Hermiona I| 45 Atta Gratulatione || 47 Varro Sardis vena- libus II 2 Accius Alphesiboea || 4 Titinius Gemina || 6 I, 4, 5 || 8 prol. 1 1| 10 Lucilius L 1 II 12 Lucilius L V | 14 Turpilius Epiclero || 16 Turpilius Pedio. 43 Tindareo cdd.; Tyndareo Ald. — 44 te Voss.; a te cdd. — a te; iam secuntur exempla diversa. at prioruvi respectus causa fuit librariis ponendi a te. — maxime L {pr. maximae); H^; Bamb. — 45 Atta Lips.; Me; acta cdd. — 46 nihilne cdd. (nilne RibbecMus). — vociferare Ald., qui primus lioc exemplum addidit. — 1 septenarium iambicum agnovit Havetus. — saltem cdd. pr. L^. — nihil cdd. — 2 Alfesiboea L^; Adphesiboea H^. — 6 etepol L^. — gnavi Puteanus; ignavi cdd. — functu'8 Quicheratus ; functus V. — 7 octo hominum munus et B , G, D ap. Pl.; octo hominum nunc Ambros. — ad hiatum tollendum octo homonum Brixius; munus hominum Muretus. — 9 ac me C, Bamb.; hac me ap. Pl. Ambros.; Bothius; me mea B, C, D. — munus ut fungas tuum M; ut munus f. t. C, Bamb.; ut munus fnngas tu tuom Schoellius; ut munus fungaris tuum cdd. Pl.; cf. 406, 4. — 11 potissint M; possint C, Bamb.; potessiat v. cd. Dousae; potissent male lun. — sententia similis ei, quae legitur Ennii Annal. v. 323. — 13 laevius L, H^ ; Laevius nos cum Aldo in ed. Lucilii. sed quamquam Laevii nomen saepissime corruptum, tamen Laelium in re, de qua agitur, apud Luc. com- memorari magis probabile. — ait; punetum subter a pos. in L. — 14 Ephi- clero pr. L. — 16 volo H; Bothius; vola rell. — sedulo ut Gulielm.; f. sedula ut. DE NVMERIS ET CASIBVS. IX 131 497 M. nuptias abieci; amicos litor primoris viros. Pacuvius Doloreste: ndnne vitium fiingar vulgi adque aegre malefactiim feram? 20 Accusativus yel nominativus pro ablativo. Turpilius Demetrio : mcos parentes careo. M. Tullius de re publica lib. V: sed tamen ut bono patri familias colendi, aedificandi, ratiocinandi quidam usus opus est. — 25 Varro Cygno, nsQl ra^prig: denique sei vestimenta opus sunt, quae fers, cur conscindis? si non opus sunt, cur fers? — idem Prometheo libero: id ut scias, audi hoc. quod falsum dicis esse, nemini oculos opus esse, si habet+. — Sallustius Hist. lib. 11: ruinaque magna pars suismet aut proxumorum telis ♦ ♦ ♦ ceteri 30 vicem pecorum obtruncabantur ♦ * * Afranius Vopisco: tandem lit possimus nostra fangi miinera. 18 Pacuvius Doloreste H 20 Turpilius Demetrio p 23 M. TuUins de re publ. V II 25 Varro Cygno jj 26 Varro Prometheo libero || 28 Sallustius Hist. II || 30 Afranins Vopisco. 17 amicos e. q. s.; asyndeton causale. — 18 Doloreste P; Bamh.; G; Dnloreste L; Hqos. — 19 nonne vitium {vel non ego vitium) M; non officium v. — verba respondentis ei, qui exprobraret, qiwd aiter iniuria magis quam sapientem virum deceret commoveretur. — vitium; i. e. malam consuetu- dinem. — vit. f., ut ap. Hor.: virtute functos. — atque C pr. L^; atque atque Bamb. — egre Bamb. — malefactum ed. princ; malefatum (male fatum ed. Bas.; Bamb.) cdd. — 20 vel nominativus; in (i longa) mts Bamb. sec. Beckerum. — Turpilius; cf. 466 l. carere; ubi legitur: eos p. car. — 22 careo om. Bamb. — 24 racionandi G. — 25 cigno G. — racpsc cdd. pr. H. — sei vestimenta M; si vestimenta ei (et P) cdd. — vid. illud ei olim appositum ad corrigendum si casu quodam locum post vestimenta accepisse, cum deberet ante. — si vestimenta ea Bothius; haec Quicheratus. — 26 quae fers — opus sunt om. Bamb. — si; recte si supra scriptum illud sei, etiam hic idem oportet reponi. — 27 prometeo pr. L. — libero; lib. I cdd. — 27. 28 id ut scias — habet. octonariis iambicis haec contineri olim rati, quorum prior finiretur post nemini, minus addicente re m., quod in illis ocul63 opus esse si habet displicet duplex anapaestus, solutam iam praetulimu^ orationem. — fuit autem hic ut saepius in saturis Varronis sophistica quaedam altercatio disceptatioque ; in qua alter contenderet, ocuJorum usu tion esse opus. — dicis esse; esse om. H^; G; Me. — nemini oc. op. esse supra scr. in L m. 2. — si habet; vix videtur supplendum oculos; sed potius librariorum vel Nonii culpa haustum ut puta ingeni aciem. — 29 ruinaque magna pars M; ruinaquae (ruina quae; corr. Me) pars magna cdd. — ruinaque magna; i. e. cum alii super alios promiscue ruerent. — ruuntque pars magna parum eleganter Colerus. — post illud telis haustum velut vulnerati ; quod Dietschio venit in mentem. id tamen non participium duco sed verbum finitum. — citeri L, Bamb. — vecem; vicem Passerat.; Me; vece L, H^; vete Bamb.; vice H; G. — 30 obtruncabuntur G. — etiam in fine quaedam omissa, incertum cuius culpa, ut puta ab hostibus. — 31 possumus Bamb. 9* 132 NONIVS MARCELLVS 497. 498 M. idem Fratriis: id aurum me condonat litteris. Lucilius lib. XXVI: hadc tu si vol^s per auris pectus inrigarier. 35 Genetivus positus pro ablativo vel adverbio loci. Plautus Trinummo: non ego sum digmis || salutist? 1 Cicero Tusculanaruni lib. IIII: aliquod malum metuit; exani- matus pendet animi. — Plautus Amphitryone: ut salvi poteremiir domi. Pomponius Pappo agricola: 5 domus haec fervit flagiti. Accius Erigona: locorum late viridia et frugum ubera. Lucilius Satyrarum lib. VI: , hortare, illorum si possim captu' potiri? 10 idem lib. VIII: 32 Afranius Fratriis || 34 Lucilius L XXVI || 37 V, 2, 29 || 2 IV, 16, 35 1| 3 1 , 1 , 32 II 5 Pomponius Pappo agricola || 7 Accius Erigona || 9 Lucilius 1. VI II 11 Lucilius 1. Vm. 32 fratris cdd. — 33 id aurum me condonat; simiJlimus loquendi usus in exemplo sequenti; porro infra pg. 500 in v. Novii: o, quot res vis hunc privari pulchras; neque distat, quod Horatius dixit: dulci laborem decipitur sono; et Verg.: expleri mentem nequit. — literis Bamh. — 34 Lucilius Satyrarum lib. G; non Bamb. — 36 aures G. — 36 Geuitivus L^; Hqos; G; non P; Bamb. — adverbio Ald.; adverbium cdd. — 1 salute dignus cdd. Pl.; ac negant viri docti ap. liunc inveniri illud dignus cum genetivo; cf. Caes. pg. 146. itaque alterum videtur praeferendtm. at qui ablativum in d exeuntem promiscue admittendum existimarint in fabulis Plautinis, eis facile poterit persuaderi olim h. l. fuisse: non ego sum dignus salutid? — 2. 3 qui adpropinquans aliquod m. m. exanimatusque p. a. Cic. — examinatus L.^, G. — 3 Pl. in A. Bamb. — 4 poteremur Guietus; potiremur edd. Non. et Pl.; poneremur Non. ed. princ. — male LacJmannus: salvi ut potiremur domi; nam rarissime apud antiquiores potiri in praesentis indic. vel coniunct. imperfecti seq. quartam. — domum cdd. PJ.; ap. quem f. restituendum domu. cf. tamen Caes. pg. 134. — 5 Pompon. ; cf. 502 J. fervit. — 6 fervit flagiti cdd. 503; fuerit placiti Ji. J. — 7 Erigena Bamb. — 8 locorum BotJiius (in arcJietypo fuerat loconum); locronura cdd.; Locrorum v. auetore AJdo. — latae L. — fruguum Bamb.; pr. L. — frugum ubera; n. N.; nam iJlud ubera vid. esse substantivum ac frugum ubera dicta ut ap. Verg. exempJo homerico: ubere glebae. — 10 hortare; secunda persona indicativi. — f. hortarei. — captu' potiri (captus iam ScaJ.) I. Dousa; capisotiri Bamb.; pr. L; capisor- tiri L ex corr.; capi sortiri H; capis sortiri G. — captus; i. e. delectatus. — fuit qui coniceret haud maJe: illorum si possim parti' potiri. — 11 VI G; non Bamb. DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 133 498 M. qtiarain et abundemas rerum et qnarum indigeamus. idem lib. VIIII: si nil ad faciem et solum lupa prostibulumque, 15 nummi opus adque assis. Pacuvius Periboea: postquamst honeratus frugum et floris Liberi. [Genetivus pro ablativo.] M. Tullius de re publica lib. III: noster autem populus sociis defendeudis terrarum iam omnium 20 potitus est. — Afranius Excepto: quod vftae studium aut quod praesidium in posterum mihi subponebas, m^ cum privastf tui? Varro de vita populi Romani lib. II: [ut] uoster exercitus itast fugatus, ut Galli Romae praeter Capitoli sint potiti neque 25 inde ante sex menses cesserint [significat genetivus eum qui in 13 Lucilius 1. IX II 16 Pacuvius Periboea Q 18 M, TuUius de re publ. III II 20 Afranins Excepto | 23 Varro de vita pop. Ron^. II. 12 post V. h. a Quicherato comtnode poni illa: idem: si argenti indiges comm. in 496, 26 est adnotatum. — 14 nihil cdd. — ad faciem; supplendum ut puta animattenditur. — solum Lips.; si olim cdd. — prostibulumque; sc. quaeritur. — 15 numi pr. L (nnmmi Lips. Epistoh quaest. V, 12); numini {supra u in 11 erasa lineola) relL cum Bamb. — atque cdd. pr. L^. — assis Lips.; obsit cdd. — recte notat Lipsius opus hic minime eo sensu dictum quo putat Non., sed accipiendum pro res. — 17 honeratus; oneratus Bamb. sec. Fleckeisenum ; ed. princ; honoratus C. — flores H^. — 18 Geuetivus (Geni- tivus L^, H; non Bamb.; enitivus G) pro ablativo om. ed. a. 1476 (etiarn cum exemplis pluribus a. 1471). — 20 potius H^. — 21 aut q. pr. supra add. ijj- — 22 privasti Me (privares Bibbeckius ; privas lun., quod non potest ferri nisi praemisso sic); privis {seq. t) cdd. — tuis Bamb. — 23 ut, quasi e V. 24 itlatum, secl. M. — excitus G. — 24 itast M; ita sit v. — praeter add. Quichcratvs; nisi Popma. — capitolii sint (capitoliis in Jy,) cdd. — 25 cesserint Lips.; gesserint cdd. — 25. 26. 27 significat — commoda secl. M. — significat genetivus eum qui M ; significata ad genetivum (genitivum L,^, G, Hqo; ginitivum Hs^ C, Bamb. — significat id genitivum in p. v. male Me, qui ponit post Plautinum hostis est. — porro lacunae siynum cum versu Ter. Adelph. V , 4, 17 hic addidit M; cdd. tantum habent ille alter et quidem post Plautus Captivis. — egregia usi cura Bartelsius pg. 13., Caesar 51 intellexere intercidisse unumr vel duo exempla Terentii Adelph. (V, 4, 17 ; 22); quae hausta videri pg. 481 ad l. potior illam rem est adnotatum. neuter tamen originem erroris introspexit. scilicet interpolator cum menuntsset alibi a Nonio referri de illo potior cum accusativo iuncto, differentiam quandam esse voluit, ut genetivus significaret sub potcstatem alienam redactum, accusativu^ fructum percipiendum ; eimque rei firmandae causa unum vel duo apposuit exempla Terentiana, quae a Nonii lcmmate plane alicna. — gwae de accusativo addidit, ea havsta. et opparet olim in hoc loco turbatum. 134 NONIVS MARCELLVS . 498. 499 M. potestatem venit * * * "^ille alter sine labore patria potifur com- moda''^ — Plautus Captivis: potitus hostis est. Sallustius in lugurtae bello: ut, priusquam legatos conveniret, Adherbalis potiretur. — idem in eodem: ager autem aridus et 30 frugum vacuus. — M. Tullius de officiis lib. I: haec sunt opera magni animi et excellentis et prudentiae consilioque fidentis. — idem: omnium autem rerum, ex quibus aliquid adquiritur, nihil est agri cultura melius. — Vergilius Aen. lib. I: inplentur veteris bacchi pinguisque ferinae. 35 M. Tullius in Hbrtensio: et qui expectat, pendet animi, quia semper, quid futurum sit, incertum est. — Varro Eumenidibus: ego autem, qui essem plenus vini et veneris, — || Sic Mesipiebam l mentis', pro 'mente desipiebam'. Plautus Epidico: desipiebam mentis, ciim illa scribta mitterem. Sic *mille annorum vivunt' pro *mille annis vivunt*. Plautus Milite: . ,5 qui mille annorum p^rpetuo vivunt ab saeclo ad saeclum. Dativus pro accusativo. Titinius Barbato: 26 Ter. Adelph. V, 4, 17; cf. comm. || 27 I, 1, 24; III, 6, 104} cf. comm. || 29 25, 10 II 30 90, 1 || 31 I, 23, 81 || 33 de ofF. I, 42, 151 || 34 I, 215 || 36 M. Tullius Hortensio || 37 Varro Eumenidibus || 2 I, 2, 35 jj 5 IV, 2, 87 || 7 Titinius Barbato. 27 Captivorum utrum 93 v. nam postquam meu' rex est potitus hostium an 762 maior potitus hostiumst. quod hoc est scelus? significetur a Nonio definiri nequit. — 28 potius G; pr. L. — 29 lugurtae pr. L; lugurthae rell. — legatus Xj. — 31 fruguum Bamb.; pr. L. — M. Tull.; hoc exemplum nisi casu quodam huc est delatum ex pg. 502 l. dativus pro ablativo, quomodo ad rem faciat non video, ni statueris olim apud Nonium fuisse corrupta lectione vel: ad haec est opus animi e. q. s. vel consilique pro consilioque. — haec jffj; ed. Bas.; Bamb.; hae H^; L^; hex L^. — 32 et excellentis; et excelsi cdd. Cic. — prudentia cdd. Cic; prudentiae quae (prudentiaeque H^; seq. consilioque, ubi pr. L consilioquae) C, Bamb.; prudentiae aeque Ald.; quod non placet neque magis prudentiae suae. — consilioque et cdd. Cic. — 33. 34 haec ita videtur accepisse Numida, wt illud omnium rerum putaret dictum pro adverbio loci. — adqniretur Par. 7666. — 36 et qi pr. L. — exapectat Bamb. — /. et quei sperat. — 37 Varro supra add. L. — 1 vini; uni Bamb.; pr. L. — ex Bamb. — f: ego autem quiessem, plenus vini et veneris? — sic; lemma in L. — 2 mentes Bamb. — 3 desipiebam mentis, cum illas scriptas (illa scripta v.) mittebam tibi cdd. Pl. — scripta L^, H, Bamb. — miterem Bamb. ex corr. — 4 Sic; lemma in H; in L supra S punctum. — pro mille annis vivunt om. H^. — 6 qui; quin recte docti ap. Pl. — mille annorum; mille accusativus. — ab saeclo ad saeclum docti ap. Pl.; ubi cdd. fere absacio (ab satio) adseclum; ad (novum l. L, H) saeculo pro (cf. V. 4) ad saeculum C, Bamb. — 7 nullum l. L, H. — Titinni G. — Barbato Me; Varrato C; Y&rro Bamb. DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 135 499 M. libi nbi ambitionem yiituti Yideas antecedere. [pro Virtutem antecedere'.] 10 Plautus Truculento: qiiia tu6 vestimento et cibo ali^nis rebu' ciiras. Accius Meleagro: cuius exuvias et coronam huic miineravit virgini. M. Tullius de re publica lib. IIII: nec vero mulieribus prae- 15 fectus praeponatur, qui apud Graecos creari solet; sed sit censor, qui viros doceat moderari uxoribus. — Sallustius Catilinae bello: brevi spatio legiones numero hominum expleverat, cum initio non amplius duobus milibus habuisset. — Lucilius lib. XXVI: si miserantur se ipsi, vide, 20 ' caiisam illorum siiperiore c6nlocarit ne loco. Terentius: facite ita ut vobis decet. idem in Andria: int^rea mulier quaedam, abhinc tri^nnium, 25 ex Andro conmigravit huic vicmiae. 10 I, 2, 35 B 12 Accius Meleagro |) 14 M. Tullius de re publ. IV || 16 56, 2 II 18 Lucilius 1. XXVI jj 21 Adelph. III, 4, 45; V, 8, 5; cf. comm. || 23 Andr. I, 1, 42. \ 8 ubi ubi M; at ubi Qtiicheratus ; ubi iam Rihheckim; ubi cdd. — ambitionem virtuti Ivm.; (ambitioni virtuti Ald.; ambitioni virtutem ed. a. 1476; virtutem ia7n 1471) ambitione virtutis cdd. — f. studeas. — 9 om. Bamb.; P; del. Quicheratm. — 11 cf. Spengel. comm. in h. v. — tuo Pl.; tu C, Bamb. — 12 Accius Ald.; abius cdd. — 13 cuius monosyllabum. — virgi G. — 15 praeponatur lun.; reponatur cdd. — Grecos cdd. — IG- doceam i,. — uxuribus G. — Catilline, m. 2 Catillinae L. — 17 ac brevi spatio Sall. — 18 duobus milibus; haec dativo casu constare putavit Numida; cf. 502 l. accusativus pro dativo. — illud amplius duobus milibus pro amplius duo milia, non pro amplius quam duo milia acceptum voluit Non. — 19 illud ipsi pro ipsos positum, sed dativo casu, existirnasse videtur Nonius. quid enim alienum ab eius socordia? — similis infra pg. 501 s. l. nominativus pro genetivo error in Terentii Phorm. versu. — 20 ita M; ne illorum causa superiore loco conlocavit (coll. L^, II, G; non locavit Bamb.) cdd. (causam Guietus; qui et collocarit iam ante nos). — 21 Ter.; cf. Bartelsii diss. pg. 15. — post Ter. vid. excidisse Adelphis (Ter. Adelphis: ut vobis decet Me). — 22 decet ed. a. 1476; Ter.; placet cdd. — Terentii Adelph. III, 4, 45 haec sunt: haec primum ut fiant deos quaeso ut vobis decet. — sed etiam Serv. in Aen. VIII, 127 habet: facite ut vobis decet. — Adelph. V, 8, 5 legitur: immo hercle ita nobis decet; quod videntur respexisse Sacerdos, Aru^anu^ (gramm. lat. VI, 450; VII, 465). ex quibus ille citat: ita ut vobis decet; hic: ita nobis decet. — sed apparet traditionem scholasticam locorum Teren- tianorum iam olim turbatam. — 23 idem; cf. Bartels pg. 23. — 24 huic viciniae; sic et Ter. libri pJerique (dest Bembinus); idem error apud Priscian. gramm. lat. III, 187; ubi cf. Hertzium; sed et illud, quod verum est, huc viciniae quihusdam stat testibus. 136 NONIVS MARCELLVS 499. 500 M. Varro de vita populi Romani lib. IIII: tanta porro invasit cupiditas honorum plerisque, ut vel caelum ruere, dummodo magi- stratum adipiscantur, exoptent. Accusativus pro genetivo. M. Tullius de officiis lib. II: dum homines perditi hastam illam cruentam meminerint et spera- 30 bunt. — Vergilius in Bucolicis: alternos Musae meminisse volebant. Plautus Cistellaria: m^minere officiiim suum. et Menaechmis: 35 propt^rea illius nomen memini facilius. Accius Eurysace: beu me miserum cum ha^c recordor! cum illos reminisc6r dies! idem || Epinausimache: i eos mortalis, Phoenix, libero mis^reor saepe stiidio et adiut6s volo. et Athamante: v^ritus sum arbitr6s; adque utinam mdmet possim obliscier! 5 et Nyctegresia: an ego Vlixem obliscar umquam aut quemquam praeponi velim? 26 Varro de vita pop. Rom. IV || 29 II, 8, 29 1| 31 VII, 19 H 33 Plautus Cistellaria || 35 prol. 47 || 37 Accius Euiysace || 1 Accius Epinausimache || 4 Accius Athamante || 6 Accius Nyctegresia. 26 tanto G. — 27 dummodo; modo G; non Bamh. — 29 genetivo L^; G in mrg.; Bamh.; genitivo rell. — 30 perditi Cic; cruenti {seq. cruentam) cdd. — sperabant Bamh.; L^. — et meminerint melius cdd. Cic. — 31 Verg.; cf. 524 l. memini illam rem. — 32 volebam cdd. quid. Verg. — 37 Euresace L^ ; Eurisacc L^ ; Bamh. — 38 heu ed. a. 1471 ; eu cdd. — hec L. — illos H^; Ald.; illo L, H^, G; ille Bamb. — 1 Epinausimace cdd. — 2. 3 verba Patrocli. — 2 eos; eo hos Bothius; f. hos {praec. e). — eos mortalis; sc. Graecos a Troianis pressos. — Phoenix, libero {i. e. ingenuo) M; cdd,: foenis (foenus Bamh.; Phoenix Grotius) lib. X cdd. (X vid. olim ascriptum fuisse supra illud foenis, quamquam potuit numerus et librariorum arhitrio addi, ut saepius factum in Promethei liheri titulo). — 3 misereor Bamb,; miseror C. — studio {i. e. favore) et adiutos volo M; studitos volo cdd. (studio iam lun.; et adiutos volo Grotius; qui ita totum locum: eos | mor- tales, Phoenix, misereor saepe et adiutos volo). — quem si potius sequendum duxeris, magis placent haec: e6s (hos) mortalis libere, | Phoenix, misereor saepe et adiut6s volo. — verha Accii allata a Non. propter illud misereor cum accusativo iunctum. — 4 Athamante Bent.; adamante {amante pr. L) cdd. — 5 arbitros Bothius; arbitror cdd. — atque cdd. pr. L^. — obliscier L; Bamh. {L^; Bamh. pro obliscier et: obliscierent) ; Gs {vel oblicier); obliyiscier H. — 6 et ikf (et in Quicheratus) ; ent L^; Bamb.; v. supra; in L^, H, G; om. Bamb. — nectegresia cdd. — 7 Vlixem Bamb.; Vlixen C. — DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 137 500 M. Turpilius Pedio: iam d^sine 10 meminisse illius f6rmam. M. Tullius de re publica lib. IIII: adque ipsa mens, quae futura videt, praeterita meminit. — Varro Vae victis, jvsqI (pilo- viTiCaq: libet epigrammatia facere et quoniam nomina 16 non memini, siquod m solum mi venerit, ponam. Sic et 'invidit illam rem' pro 'illi rei.' Accius Melanippo: linde haec? quis mortalis florem liberum invidit meum? II privatur illam rem, pro Mlla re' [privatur]. Novius Pedio: 20 6, quot res vis hunc privari piilcras, quas uti Bolet! Ablativus pro genetivo. Plautus Pseudolo: vino modo cupidae estis. Lucilius Satyrarum lib. I: 8 Turpilius Pedio || 11 M. TuU. de re publ. IV || 12 Varro Vae victis 17 Accius Melanippo || 19 Novius Pedio || 21 I, 2, 60 || 23 Lucilius 1. I. obliscar Bibheckius; oblicar pr. L (oblicarum quem, tum obliviscarum quam); obliviscar rell. — umquem i, ; cf. notam priorem. — 8 Paedio Bamb. — 10 trochaica disponit Grautoffius: meminisse illius formam. — 11 atque cdd. pr. L^. — mens quae H; ed. a. 1471; mensaq; L; mensa quae ed. Bas.; mensasque Bamb. — 12 praeteritam Bamb. — meminit; menit, tum memenit L. — Vae victis Ald.; devictis cdd. — qptaovtxtac L, H^, G. — 14—16 propter gravissimam H codicis auctoritatem iam senarios cum Eoepero putavi effingendos. — 14 libet i/, ,• libet me rell, — epigrammata H^ ; epiglammatia, m. 2 aepigrammatia L; oepigrammatia Bamb.; epigrammacie Paris. 7666. — 15 siquod {sc. nomen) M; quod (praec. ni) cdd. — mihi cdd. — 16 poenam Bamb. — f. libet epigrammatia facere me et quoniam omnia {sc. de qnibus ante dictum) non memini, quidquid in solum mi venerit, ponam. — 17. 18 haec verba vid. divulsa a fine l. accnsativus pro dativo (496. 502) alieno accessisse loco. sed cf. et 495, 7. — Accius; cf. Cic. Tusc. III, 9, 20. — Menalippo H, G; non Bamb. — unde haec? M; unde aut C, Bamb.; om. Cic. — quisnam (quasnam Gudian. m. 1) Cic. — meum (genetiv.) Cic. ; meam cdd. — 19. 20 haec olim pertinuere ad lemma accusativus — pro ablativo sive accusativus vel nominativus pro ablativo (497). et quidem huius in fine videntur fuisse collocata. cet. cf cotnm. ad Afran. Fratriarum V., qui ibi est. — privatur alterum om. ed. princ. — Poedio Bamb. — 20 o add. M {praec. o). — quot Stephanus; quod cdd. — quo tu Bothius. — hanc G, non Bamb.; huic vel hinc Lugd. — pulcras pr. L; pulchras rell. — nt solet Bamb.; ti solent Paris. 7666. — 21 genitivo L^, Hqos. — PI.; cf. 394 l. siccum — sobrium. — Pseudolo Hqos; Pseudulo rell. — 22 vino et Pl. libri; sed recte docti vini; nisi gravius latet mendum. — cupidae estis cdd. 394; at h. l. L; H; Bamb.: cupide testis; ed. Bas.: cupidet estis. 138 NONIVS MARCELLVS 500 M. s porro queicumque et cuicumque, ut diximus ante, obstiterit, preimo huic cerebrum minuei refert re. 25 idem lib. VI: mi id solum adversae fortunae reque resistit, Turpilius Paedio: neque mirum: educta ut par est, expars m&litieis. ... Vergilius Georg. lib. II: 30 illa ferax oleost. Accusativus pro nominativo. Pomponius Praecone posteriore: quot laetitias insperatas modo mi inrepsere in sinum! Nominativus pro dativo, Novius Agricola: 'licetne nunc duo vdrba?' — 'set iam primo et postremo', , 35 idem * * * Plautus in Aulularia: cr^do ego illum iam inaudivisse mihi esse thensaurum domi. id inhiat. 26 Lucilius 1, VI || 28 Turpilius Pedio || 30 II, 222 || 32 Pomponius Prae- cone poBteriore || 34 Novius Agricola || 36 Novius H 37 II, 2, 88, 24 queic, M; quaec. (quec, -L,) v. — 26 preimo; primo L, H, Bamb.; promo G (pr. P). — huic M ; hoc cdd.; hic ed. princ. — cerebrum add. M. — minuei M; minuendi cdd. (in rasura G). — refert re M; refert res (referres m refertres mutatum an refertres in referres habeat G non liquet; supra aliquid erasuvi). — finis v. ut ap. Verg. : penatibus et magnis dis ; cf. et Enn. Ann. 203. — olim nos: pr. c. huic refert minui re. — 27 mi M; et {sq. i) cdd.; cf. de re m. 20. — reque L^, ut vid.; Gifan.; reique L,^, H, G, Bamb. — resistit {i. e. restat) ; resistat (in rasura) pr. G. — 28 Turp. ; cf. 501 l. genetivus pro dativo. — Turpilius in ras. G. — pedio H; poedio Bamb. — 29 mirum cdd. infra; hic C, Bamb. virum. — exp. m.; expars (expers) malitiis (militiis) cdd. infra; hie J/, , Bamb.: expartem alicuius; L.^, H: expertem alicuius; G sec. ed. Bas.: exparte malicuius. — 30 Verg.; cf. Arusian. gr. lat. VII, 473. — I cdd. (om. G). — 31 ferat G. — oleae est Medic. Verg. — 33 quot lun.; quod cdd. — inspiratas Bamb. — laetitias insperatas nominativi plu/ralis forma ex antiquissimi temporis usu haesit in fabula atellana; cf libri de v. satwnio pg. 73. — mihi cdd. — 33 post v. 33 edd. ante Me addunt: Verg, Aen. lib. I (corruptelas non curo): urbem quam statuo vestrast; quod per interpolationem est adsumptum ex Prisc. pg. 1101. — 35 licetne Bothius; nunc M; lecte ne H^ ; lecnete rell. cum Bamb. — leno, te Munkius. — verba Bibbeclcius; set iam M; verbis etiam cdd. — illud licetne nunc duo verba ita dictum ut apud Terentium (Andr. 893) licetne pauca pro licetne paucis (cf. Phaedri Fab. appendic. 15, 5); et est accusativus pro ablativo, non, ut ait Numida, nominativus pro dativo. — et postremo om. Bamb. — primo et postremo (adverbia); sc. licet. — f. postremissimo, — 36 lacunam indicavit M. — 38 simile exemplum ex Caecilii Plocio pg. 502 s. l. accusativus pro dativo. — inaudisse cdd. Pl.; ubi bene Goellerus indaudisse. — thensaurum pr. L; thesaurum rell. cum Bamb. — 39 ad iniat G. DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 139 500. 501 M. 40 Cicero Tusculananim lib. I: multaque saecula postea reviguitt 1 Pythagoreorum nomen. — Varro de re || rustica lib. I: centum iugeribus vinearum opus esse quindecim mancipia. Genetivus pro dativo. Accius Neoptolemo: quid si ex Graecia 5 omnei illius par n^mo reperin' potest? Turpilius Paedio: neque mirum: educta ut ^&r est, expars malitiis, metu^ns sui. Vergilius Aeneidos lib. I: dives opom studiisque asperrima belli. 10 Plautus in Asinaria: volo amari obsecutum illiust volo amet me patrem. idem Pseudulo: duoriim labori ego h6minum parsissem lubens, mei te rogandi et tui respondendi mihi. 15 Cicero de oratore lib. 11: bonorum virorum plenum forum. — Varro de vita populi Romani lib. IIII: ipsa Italiae oppida sunt vasta, quae prius fuerunt hominum referta. 40 I, 16, 38, II 1 I, 18, 5 II 3 Accius Neoptolemo || 6 Turpilius Pedio || 8 I, 14 II 10 I, 1, 62 II 12 I, 1, 3 II 15 II, 48, 198 || 16 Varro de vita pop. Rom. IV. 40 secula L. — postula G; postilla sive postula libri Merceri; post ed. a. 1471. — sic viguit Cic; reviguit cdd.; et f. ipse Non.; viguit ed. princ. ; a. 1471. — 1 phithagoreorum L; phitagoreorum if; .pithagoreorum Bamb.; Phythagoreorum ed. Bas. — quod autem ait in centum Varro. — 3 Genitivus L.^, H.^, G (genetivus in virg.), Bamh. — 4 grecia cdd. (agrecia G). — 5 omni illius Me; omne (om. Par. 7666) ilium (illum pr. H) cdd. — reperiri Bavib.; Hqos; reppiriri L; repperiri ed. Bas. — 6 Turp. ; cf. 500, 28. — Pedio H; Poedio Bamb. — 7 expers H^, G; non Bamh. — militiis Bamb. — metuens viri pulchre Me. attamen id Nonii lemmate minus videtur com- mendari; quamquam illum etiam hic nugari sat apparet. nam aliud est sui esse metuentem, aliud sibi metuere. — 9 ojjuumque pr. L. — 11 hunc v. quod expulere multi, prius emendandum censeo quam possit tolli. — amori H^; Pius;yAld.; lun.; Me; cdd. Pl. — obsecutum cdd. Pl.; obsecutam Non. — et Non. quidem apparet ab illo obsecutum putasse pendere id quod est illius. — f. olim fuit: volo apisci obsequium (obs. Hermannus) illius, volo amet me patrem. displicet tamen repetitum v. insequente illum. — 12 cf. Gell. XX, 6, 9 sq. — 13 hominum Gell.; hominem cdd. Non.; item Diom. pg. 365. — parsessem ex corr., sed id rurs. immutatum, Hs. — libens L^; Bamb. — 14 mei te rogandi Gell.; Pl.; me interrogandi C, Bamb. (mis te rogandi Popma). — tui (tu Bamb); tis recte Garrio; tui tis, tuitis, uitis, intis fere cdd. Gell.; te Pal. Pl; ui Ambros. — illud mei cum rectissime explicasset Gellius, Nonius ea quae sunt mei, tui pro meo, tuo putavit esse posita. — 16. 17 oppida oppida Bamb. — vasta M; vastata (vasta ita Bamb.) cdd. — cf. Hor. C. I, 2, 23 sq.; Lucan. I, 24 sqq. 140 NONIVS MARCELLVS 501 M. Nominativus pro genetivo. Turpilius Epiclero: ad enim scies ea quae fuisti inscius. Terentius Phormionfe: 20 ita plerique ingenid sumus omnes: nostri nosmet p^nitet. II Sic et ^potior illam rem'. Pacuvius Periboea: r^gnum potior, coniugem macto inferis. Ablativus pro dativo. Lucilius: quod sumptum adque epulas victu praeponis honesto. 26 Vergilius lib. VI: teque aspectu ne subtrahe nostro. Genetivus pro nominativo. M. Tullius de re publica lib. VI: ut, quemadmodum scribit ille, cotidiano in forum mille hominum cum palleis conchylio tiuctis descenderent. 30 Ablativus pro accusativo. Vergilius lib. V: gratior et pulchro veniens in corpore virtus adiuvat. 18 Turpilius Epiclero || 20 I, 3, 20 || 22 Pacuvius Periboea || 24 Lucilius || 26 Aen. VI, 465 || 28 M. Tullius de re publ. VI || 31 Aen. V, 344. 18 Nom. pro genetivo (genitivo, m. 2 ginitivo i); n. N. — 19 ad L^; Batnb.; at rell. — scies; pro cognosces. — 20 Ter.; cf. Gell. XX, 6, 4. — formione L.^, G, Bamh. — 21 omnes: nostri; nostri omnes Bamb. — ita plerique omnes sumus ingenio sine causa ex uno cd. Bentleius. — penitet C, Bamb. — 22 Sic et potior illam rem. hic videri collocanda, quae in fine cap. VII inde ab eo quod est libertatem uti pro libertate leguntur in com- mentariis l. m. est monitum. — et Pacuvii quidem Periboeae v. sub exitum eius quod est 'Sic et potior illam rem' puto reponendum, ita ut pro Pacuvius scribatur idem. — 23 haec quam recte sint scripta propter obscuritatem fabulae Pacuvianae ineertum. — magto L^. — 24 n. N. — Lucilius om. Bamb. — Luc; cf. Gell. IV, 16, 6. — 25 atque cdd. pr. L^. — victu Gell. ; dictu L, H ex corr., G; dictum Bamb., pr. H. — praeponis H {sec. Siversium supra i erasa e); Gell.; praepones L, G, Bamb. — chonesto G; honestos Bamb. — 26 cf Gell. l. m. — 28 Genitivus cdd. pr. L^. — 20 cotidiano H; Bamb.; cottidiano rell. — 30 conchylio ed. a. 1476; concilio cdd. — descenderent quid. ap. Bentin.; discenderent cdd.; descenderot Garatonius; ef. Hertz. in Gell. I, 16, 15. — 31 — 33 hic ut liceret Nonii stultitiam insinuare Arusiani, qui illi vix cedit socordia, beneficio obtigit. Vergilii haec sunt: tutatur favor Euryahim lacrimaeque decorae gratior et pulchro veniens in corpore virtus. adiuvat et magna proclamat voce Diores. iam Arusianus gr. lat. VII, 485: in illa re veniens pro illi rei conveniens (proveniens v.; praec. pro) vel in illa re digne seu feliciter nascens. Verg. Aen. V: gratior es (et Keil.) pulchro veniens in corpore virtus. — qui incertum est illud pnlchro utrum voluerit ad id quod est in corpore pertinere necne. at Nonius seiunxit utrumque; nam de solo ablat. agitur; nisi praestat pro in poni en. itaque ille aut sic explicandum duxit Vergilii locum: et adiuvat pulchrum virtus in corpore digne nascens {vel conveniens corpori) aut si en praeferatur et adiuvat pulchrum corpus virtus en digne nascens {vel conveniens). DE NVMERIS ET CASIBVS. IX. 141 501. 502 M. Accusativo pro genetivo. Accius Myrmidonibus : || 1 mea facta in acie obliti. Sallustius Hist. lib. III: sed Pompeius a prima adulescentia, sermone fautorum similem fore se credens Alexandro regi, facta consultaque eius quidem aemulatot- erat. — Vergilius Aen. lib. VIII: 5 et vocem Anchisae magni vultumque recordor. Accusativus pro dativo. Lucilius lib. XXVI: suspendatne s^se an [in] gladium incumbat, ne caeliim bibat. Afranius Vopisco: male mer^ntur de nobis eri, 10 qui n6s tanto opere indiilgent in pueritia. Caecilius Plocio: dum ego eius mortem inhio. Plautus Amphitryone: velatis manibus 6rant, [ut] ignoscamus peccatum suum. 15 Vergilius Aen. lib. III: tris adeo incertos caeca caligine soles erramus pelago, totidem sine sidere noctis. Cicero de oratore lib. II: locutus esse dicitur homo copiosus aliquod horas. 34 Accius Myrmidonibus || 2 Sallustiua Hist. III || 4 VIII, 156 H 6 Lucilius 1. XXVI II 8 Afranius Vopisco j| 11 Caecilius Plocio || 13 I, 1, 101. jj 15 III, 203 || 18 II, 18, 75. 34 genitivo L^. — Mirmidonibus pr. H. — \ facta P; Passerat.; fata rell. — 2 Sall.; cf. 239 l. aemulus est sectator. — IIII pr. 1/. — 3. 4 facta — erat ex pg. 239 add. Carrio. — aemulus Carrio; at illud aemulator potius a Nonio scriptum recte statuit Dietschius; cf. eiu^ comm. ad III, 7. — ego tamen existimo hic ut alihi in Sallustii scriptis grammaticos falsa deceptos lectione recteque habere quod legitur pg. 239: aemulatus. ubi cf. cotnm. — 6 achisae J3j. — multumque rec. G. — 7 suspenditne Bamb. — sese Quiche- ratus; M; se cdd. — suspendatne se anne al. — in om. cd. N. Fabri. — bibat {vel tuat; cf. 170, 14) M; vivat cdd. (videat IT,; Ald.). — ne caelum ruat Lachmannus. — suspendatne sese an gladium incumbat; nec caelum iuvat olim nos. — vel bibat verbum vel tuat in h. v., qui est tragici aequalis, irridetur a Lucilio. — cf. comm. in Luc. XXVI, 37. — , 9 marle G. — 10 nos Bent.; non edd. — tantopere Uqos; non P. — 12 ego om. cdd. GeJl. II, 23. — quod si additum sit a Caecilio, eius erit monosyllabum. — sed id ex sequente egomet inter vivos vivo mortuus a Nonio adscitum conicit Hertzius. — inhio Gell.; inibo cdd. — similem inhiandi verbi constructionem habes supra pg. 500 s. l. nominativus pro dativo. — 13 Plaut.; cf. 496 l. accusativus positus pro dativo ibique comm. — 14 ut (vel Bamb.) om. cdd. 496. — 15 in hoc et seq. exemplo ablativum cum dativo confudit Non. — 17 eramua pr. L. — 18 III cdd. — 19 aliquot cdd. pr. L^. 142 NONIVS MARCELLVS 502. 503 M. Dativus pro ablativo. Sisenna Hist. lib. III: alii saltu ac 20 velocitate^ certare. — Varro de re rustica lib. I: a quo, quod indigent potui^ poma dicta esse possunt. — idem Cato vel de liberis educandis: non solum qui primus in alterutra re praestet alios, sed etiam qui [sit] secundus et tertius. Nominativus pro ablativo. Sisenna Hist. lib. III: omnia, 25 quae diximus, loca statim potitus. — idem: hostis loca superiora potiti. — Vergilius lib. X: saxumque undis inmane minatur. h1eia3e6ctrhmiy6vmbemnqpspjq1a1 270651 270584 2026-06-11T17:45:46Z Saumache 27923 multa contenta ex pagina removit, contenta nova: '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |SubTitulus=Liber IX<br>de numeris et casibus. }} {{Liber |Ante= Liber VIII |AnteNomen= ../Liber VIII |Post= Liber X |PostNomen= ../Liber X }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=130 fromsection=s2 to=147 tosection=s1 /> {{Liber |Ante= Liber VIII |AnteNomen= ../Lib...' 270651 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |SubTitulus=Liber IX<br>de numeris et casibus. }} {{Liber |Ante= Liber VIII |AnteNomen= ../Liber VIII |Post= Liber X |PostNomen= ../Liber X }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=130 fromsection=s2 to=147 tosection=s1 /> {{Liber |Ante= Liber VIII |AnteNomen= ../Liber VIII |Post= Liber X |PostNomen= ../Liber X }} 7yr9z66nd9jeh2ejtue1rzagtu02fsl 0 75026 270585 248026 2026-06-11T13:15:37Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/X. De mutatis coniugationibus]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber X]] 248026 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=X. De mutatis coniugationibus }} {{Liber |Ante= Liber IX |AnteNomen= De compendiosa doctrina/IX. De numeris et casibus|Post= Liber XI |PostNomen= De compendiosa doctrina/XI. De indiscretis adverbiis }} X. INCIPIT 30 DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. FERVIT, pro fervet. Lucilius lib. VIIII: || fervit nunc, fervet ad aunum. 1 Accius Nyctegresia: clam 818 adito! cludito! fervit ferox. 20 Sisenna Hist. III || 21 I, 31, 5 || 22 Varro Cato || 25 Sisenna Hist. III | 26 Sisenna [| 27 X, 196 || 32 Lucilius 1. IX || 2 Accius Nyctegresia. 20. 21 IIII Ald. — alii J3i,- Ald.; ali cdd. — saltu ac yelocitate. omnino recte puto in ed. a. 1471 scribi: saltui ac velocitati. scilicet illud velocitati cum parum esset intellectum causam praebuit librariis etiam scribendi saltui; quae deinde rursus a correctoribus mutata. igitur Sisennae fuit saltu ac velo- citati. — nam ne existimetur illud alii (vel quod Mothio placuit aliis) pro dativo habitum a Nonio respici, id obstat, quod dativus tali pacto non pro ablativo sdlo, sed pro cum et ablativo invenitur positus. — 21. 22 Varro; cf. 62 l. ijomorum ibique comm. — I om. G. — potuis pg. 62 Quicheratus ; potui hic cdd.; et ipse Numida, cui rursus fuit fraudi lectio corrupta. sed a Varrone utrum potuis an potius quod in cdd. eius est potu scriptum sit definiri non licet. — 22. 23. 24 idem. quae secuntur , huc videntur translata ex superioris lemmatis fine. — quod si ita est, olim fuit Varro Cato, nisi ante alterum Varronis exemplum haustum. — prestet H; Bamb. — sit {seq. se) om. Quicheratus, per neglegentiam quidem, sed commode. — 25 Nomin.; n. N. — 26 potius P; G; pr. L. — hostis plural. — 28 ap. Verg. praec: ille instat aquae. — 31 coniugibus G^. — 32 cf Luc. IX, 28 ibique comm. — 1 prae- cedit ap. Luc: fervit aqua et fervet; quod h. l. librariorum culpa haustum non est improbabile. — ante h. v. ponendus ille, qui 503, 18 affertur. — ferunt nunc G. — 2 nictaegresia L, H; nictaegressia Bamb. — 3 clam sis adito! cludito! ita M (minusp lacet cluditor; f. occludito); classis aditcladitur IL; classis ad id claditur H; classis aditocluditur ed. Bas.; classis addid {sec BecJcerum addid) claditur Bamb.; classis aditus clauditur male Vossius. — fervit; sc. Dolon. — ferox add. M. — verba sunt Vlixis ad Diomedem. DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. X. 143 503 M. Titinius Setina: 5 sapientia gnbernator navem torquet, non val^ntia; cocu' magnum aenum, quando fervit, paula confutat tma. Accius Meleagro: heu! cor ira f^rvit caecum; amentia rapior ferorque. Pomponius Pappo agricola: 10 domus haec fervit fl^giti. Afranius Privigno: hoc potius, hoc nunc fdrvit animns, h6c volo. Varro Sexagesi: quod leges iubent, non faciunt; dog xal Xa^E fervit omnino. || Ab eo quod est fervit breviato accentu fervere 15 facit, ut spernit, spernere. Afranius Epistula: ego misera risu clandestino riimpier; turgere mater, amens ira f^rvere. Lucilius Satyrarum lib. VIIII: fervere; nei longum, verum hoc lectoriba' tradam. 20 Vergilius Aeneidos lib. IIII: iam litora fervere flammis. Lucretius lib. II: 4 Titinius Setina || 7 Accius Meleagro || 9 Pomponius Pappo agricola || 11 Afranius Privigno || 13 Varro Sexagesi || 15 Afranias Epistola || 18 Lucilius 1. IX II 20 IV, 567 11 22 II, 43''. 4 cf. comm. in 19, 14. — Sedina L^; H^. — 5 gubematur Bartib. — 6 paula; aula cdd. pr. H^. — confutat trua (ita iam Pius) Ald. ex aliis Non. locis; confutat avo cecum (confutata voce cum H, Bamh.) amentia rapior fervorque cdd.; cf. V. 8. — 7. 8 om. G. — ferorque Bent.; fervorque cdd. — 9 cf. 497 l. genetivus — pro ablativo. — Pappo add. Quicheratus. — 10 hec L. — 12 f: hoc p., h. n. (fervit animua), h. volo, — 13 faciunt faciant L; H; Lugd.; Bamb. sec. Fleckeisen.; faciant Par. 7666; Bamb. sec. Becker.; corr. lun. — dog xal Xd^s Scal.; dos celave C; doscelauve Bamb. sec. Becker. — cf ed. Oehkri pg. 214. — 14 omnino; animo Oehlerus. — 15 facit; f fit. — epistola Hj^; Bamh.; aepistula pr. L. — 16 cf 382, 26 sq. cum comm. — misera risu pars cdd. 382; h. l. miso C, Bamh. — clandestino rumpier pars cdd. 382; hic clandestino rumpie ed. Bas.; clan destinorum pie L^; clan- destinorumpie Bamh.; clandestinorum pie H (pietorfere) ; L.^. — 17 turgere {de ira dictum; cf Pl. Mostell. 699) Buechelerus; torqueri Quicheratus; torpere Schegkius. — amens ira Me in Animadvertendis ; a (matera) menstra L, H; amens tra ed. Bas.; amenstrua Bamb. — amens; ora fervere Scal. — f tor- pere mater; at amans i. f. — 19 fervere; praecessit ut puta: ne dubitent, fervere utrum sit rectius anne. — nei M; ne cdd. (non Montepess.). — verum M; vero cdd. — lectoribus Dousa pater; lictoribus C; Bamb.; litoribus Paris. 7665. — 21 litora ferre G. — f. lit. cdd. Verg. — flammis fervere Bamh. — in mrg. ad 20. 21 add. H, G: aptius (quod Lucilii exemplum esset corruptum; abtius G) virg. (Aen. VIII, 677) fervere Leucaten (Leucanten pr. H). 144 NONIVS MARCELLVS 503 M. fervere cum videas classem lateque vagari. Naevius Lycurgo: lat^ longeque Thr&ces nostros f^rvere. 25 Accius Telepho: aere adque ferro fdrvere et signis florere insignibus. Varro Desultorio, xsqI roi) yQacpsLv: fervere piratis vastarique omnia circum. Il PERVAT; pro ferveat. Pomponius Fullone: 30 facite ut ignis fdrvat, ligna insfpite, far concidite. Accius Achille: ne tuiim confervat p^ctus iracundiae. FERVITVR aeque pro fervetur. Afranius Vopisco: quanta vociferatione ferviturlt ei miserae mihi! 36 LAVIT, pro lavat. Vergilius Georg. lib. III: lavit ater vulnera sanguis. 24 Naevius Lycurgo IX || 26 Accius Telepho || 28 Varro Desultorio || 30 Pomponius FuUone || 32 Accius Achille || 34 Afranius Vopisco || 36 III, 221. 23 h. V., quo carent Lucr. cdd., post v. 43 recte inseruit Lanibinus. — ceterum non est improhabile ap. Non. ante hausta haec: fervere {cdd. eruere) cum videas belli simulacra cientes (Lucr. IL, 41). idem eodem. — cum viduas G. — vigari Bainh. — 24 Nevius H, Barrib. — 26 Thraces Bothius; trans cdd. (Thracia nostros per ablativum cum synizesi male Grotius). — 26 Telefo cdd. — 27 aere jHi,- Bamb.; Ald.; rere rell. — atque cdd. pr. L^. — fervere {scil. acies) Bent.; et signis florere insignibus M; fervet igni in- signibus florere (flore G) cdd. — 28 desultoribus H^; desulturio Bamb. — TtsQt Tov YQcccpsiv mrQ. lun.; nsQirovT (tt G) Qacpsiv G, Bamb. — nsQl nsiQa- xav male Mercklinus. — si in tanta fragmentorum paucitate (duo sunt, non plura) licet coniectari de argumento, a Varrone hac satura demonstratum, quo- modo homini Itomano, i. e. rebus publice privatimque agendis exercitatissimo, in dicersissimis vitae laboribus otium esset captandum raptimque, si adeptus esset, utendum. — qua in re videtur memor fuisse G. Caesaris, cui quondam inter piratas agenti non defuit animus ad carmina pangenda. — 29 pirates G. — vastiarique pr. L. — 30—33 in libris collocati 504 ante l. sonit. huc revocavit Quicheratus. — 30 Fullonibus pg. 473 s. l. complectite. — 31 ferveat H-^. — insipite Scal.; instipite edd. — concidite per pinsite explicat Eibbeckius; f. conlidite vel contundite; cf. 39, 13. — 32 acille cdd. pr. Bamb. — 33 ne tuum confervat M; ne tum cum fervat cdd. — iracundia frustra Bentin.; cf. 503, 10. — 34. 35 in cdd. leg. pg. 505 ante l. mantat; hic collocavit M. — 34 pro fervetur Bamb.; pro fervitur L; pro fervit H; G. — 35 quanta Bentin.; quanti cdd. — quanta hic MibbecTcius; f. quanam. — fervitur; fertur Bibbeckius; fervit Bothius. — misere L^, H, Bamb. — non ausim scribere miserae ei mihi. — vid. post vociferatione duo pedes hausti novique versus initium ducendum ab ei miserae mihi. — 36 Verg.; cf. 337, 17 sq. cum comm. — 37. 38 add. Me. — 37 vulnera cdd. pg. 337 et 466; corpora Verg. DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. X. 145 503. 504 M. idem Aeneidos lib. X: lavit improba teter 40 ora cruor. Plautus Pseudolo: eas lacriims lavis. Lucretius lib. II: litoris incuryi bibulam lavit aequor harenam. 45 Accius Phinidis: salsis cruorem giittis lacrimariim lavit. Varro Cosmotoryne, nsQl cpd-oQag xd^fiov: adque Aegeus fluctu qua lavit alto aquilo, 50 saevus ubi posuit Neptuni filius urbem. Sallustius Hist. lib. II: dubium an insula sit, quod euri adque 1 austri vi superiactis fluctibus || circum lavitur. || lavere inde tractum est. Naevius Danae: . . auri TiYom fontem l^vere memini mei sinum. Ennius Telamone: 38 X, 727 II 41 I, 1, 8 II 43 II, 376 1| 45 Accius Phinidis || 47 Varro Cosmotoryne || 51 Sallust. Hist. II || 2 Naevius Danae VI || 4 Ennius Telamone. 88 Verg. ; cf. comtn. in 327, 7. — 39 improbate eter i,; flj. — 40 ora crura cruor pr. L. — 41 Pl.; cf. 466 1. lavare. — Pseudolo Hqos; Pseudulo L, Bamh.; setipsudulo G. — 42 lacrimas cdd. h. l. — labis L^; Bamb. — 44 incurvain bibam Bamh. — lavit; pavit cdd. Lucr. — 45 finidis cdd. — 46 guttit G. — 47 cosmotorynae (cosmotorinaei II, G) cdd. — tcocjuov L, H^. — 48 versus agnovit Ald. — adque L^; atque rell. {/. factum ex aeque ac delend.). — 49 aegeus Ald.; egeus (egetis JffJ cdd.; Aegeo Oehhnts. — fluctu Popma; Me; fluctua cdd. — qua M; quam cdd. — alto M; ante v. — nihil habet quod reprehendas elisio durior apud poetam aequalem Catullo. — equilo Bamh. — fuit qui illa Aegeus fluctu quam lavit ante aquilo ita existimaret explicanda: antequam Aegeus aquilo lavit fluctu; cf. Tibull. I, 3, 9 sq. — sane iam ap. CatuUum audaciores verborum traiecti&nes inveniuntur. tali autem paclo post v. 50 poterit suppleri verbum ut puta contendam. — 50 saevus Bent.; sebus cdd. — quae urbs significetur incertum. — 61 eri pr. L. — atque cdd. pr. L^. — 1 austri (ita Ald.; africi alii; f. rectiu^) vi Quicheratus; astrici cdd.; sed v. infra. — fluctis Bamb. — circumlavitur Colerus; circumlabitur (circumlabit H^, G) cdd. — austri vis circumlavit mrg. Ho^. — de Carthagine nova dicta haec suspicatur Bietschius. — 1. 2 Lavere inde tractum est. haec verba in cdd. leguntur post v. 3. huc retraxit Quiche- ratus. — Nevius H, Bamb. — Dane L, G. — 3 auri Delrius; Grotius; animi cdd. — vivom fontem M ; iubeo fonte cdd. — lavere ed. Bas.; labere L, H, Bamb. — mei {pro mihi) sinum M; manum cdd. — non satis placet auri vivo fonte lavere me (add. Grotius) memini manum. — 4 Enn.; cf. 172 l. squalam. NoNi Mabc. C. D. ed. L. MyKiiiiER. 10 146 NONIVS MARCELLVS 504 M. strata terrae lavere lacrumis v^stem squalam et sordidam. 5 idem Hecuba: heii me miseram! int^rii! pergunt lavere sanguen sanguine. Lucretius lib. V: lubrica proluvie larga lavere umida saxa. Accius Medea; 10 lavere salsis vultum lacrumis. Varro '^vd-QcoTCOTCoXei, ^sqI ysvs&XLccjcrjg: 6t hymenaeus qui primo alvum lavere marsupid solet. idem 'Exato^^rj, TtsQl Q-v6LGiv: pater ut cruore laveret ararum aggerem. . 16 Afranius Suspecta: viden lavere lacrimis md tuum colliim, pater? II LAVERENT etiam inde manavit. Ennius Andromacha: nam ubi introductast piierumque ut laver^nt locant in clipeo. 20 Afranius Fratriis: aquam ^x aeno haurire, qui laverdnt manus. Plautus Amphitryone: 6 Ennius Hecuba || 8 V, 950 || 10 Accius Medea || 12 Varro 'Av&qmno- itoXst II 14 Varro 'EKccTOfi^rj jj 16 AtVanius Suspecta || 18 Ennius Andromacha || 21 Afranius Fratriis 1) 23 V, 1, 50. 5 terrae cdd. 172; hic L sec. Zangemeisierum , G, F; terra H, L sec. Bothium, Bamb. auctore Bibheckio, Lugd., Paris. 7666. — labere cdd. hic. — squalam cdd. 172; squalidam h. l. — 6 idem; cf. comm. in 224, 10. 11. — 7 miserum cdd. hic. — sanguen sanguine; sanguinem L, H^; sanguen sanguinem H^, G, Bamb. — 11 lacrimis Bamb. — 12 'A., n. y. v.; av&Qmno pr. L; av&Q(ononoai L ex corr.; G; av8Q(ononoai H; nsQitsveoiaKrjC L {c m. 2 L)', H^; nsQitsvsaoiaKrjC H^ ; nSQitsvsoaiatirjc G. — 13 cet pr. L; H^. — himeneus H, G, Bamb.; hymeneus L. — alvum lavere M; lavere alvnm v. — marsupio pr. L; G^; Bamb.; marsuppio rell. — versum restitui ipsa oratione ducente, sed ita, ut illud marsupio secundam corripere existimarem, sicut apud Plautum aliosque conchylium. — ita item' sequente i habes Sidonius, Edonius, Paeonius correpta altera non carente re exemplis Graecorum. — 14 idem ; cf. 466 l. lavare. — 16 lavaret Bamb. — aggerum H^ ; ageres cdd. 466. — 17 cf. 466 l. lavare. — h. l. cdd. vident (viden cd. N. Fabrt) — tum. — nota h. V. videndi verbum liberius positum, ut cernendi in illo: 'qaid agam? vox illiust.' — 'certe idem omnes cernimus.' — 18 Laverent ed. a. 1471; Lavere (Levere H) cdd. — Andromaca L, H. — 19 ubuntroducta est L^; ubi introducta est rell. — puerorumque G. — pueram qui Quicheratus; quod possit placere, si qui pro ut dictum existimes. — lavarent Bamb. — 20 clypeo Ald.; cypeo L, Bamb.; cipeo H, G. — 21 Fratris cdd. — 22 aeno Bueche- lerus; seno (sono H^) G, Bamb.; sino Paris. 7666; Montepess.; Scal. — 23 post Pl. in add. H, Bamb., sed in H deletum. m MVTATIS CONIVGATIONIBVS. X. 147 504. 505 M. postquam peperit, piieros lavere iussit [ut] nos. acc^dimus. 25 11 inde imperativo modo lavite facit. Titinius Psaltria; , manus lavite mulier^s et capita velate LAVI etiam positum pro lavari. PompoDius Herede petitore: ita velim facias: iam pridem v6Io lavatrina lavi. 30 SONIT, pro sonat. Accius Aeneadis aut Decio: clam6re et gemitu t^mplum resonit caelitum. idem Phinidis: hac libi curvo Iit6re latratu unda snb undis labiinda sonit. 35 Ennius Hectoris lytris: a^s sonit, frangiintur hastae; t^rra sudat sanguine. || 1 Pacuvius Duloreste: hymenaeiim fremunt aequales; aula rdsonit crepitu miisico. II SONERE inde tractum est. Lucretius lib, III: 5 caligare oculos, sonere auris, succidere artus. Accius Neoptolemo: adque adeo valvas s6nere sensi r^gias. idem Atreo: sed quid tonitru turbida torvo 10 conciissa repente aequora caeli sensimu' sonere? 25 Titinius Psaltria fl 28 Pomponins Herede petitore | 30 Accius Aeneadis || 32 Accius Phinidis || 35 Ennius Hectoris lytris || 1 Pacavius Duloreste H 4 III, 156 II 6 Accius Neoptolemo || 8 Accius Atreo. 24 aut laverent iussit hos seripsit Non. aut hoc exemplum collocandum ante v. 18. — labere L^; lavare cdd. Pl. — ut om. Bamb.; Pl. — nos Pl.; hos cdd. . — accedimus; occepimus Pl. — 26 fecit H,. — f. fit. — 27 mulieris cdd. pr. IT, . — capita H, ; Bent. ; capite rell. — 28 herede petitore cdd. potiores 511 s. l. ampliter; h. l. petitore (petitorem pr. H) heredem (eredem Bamb.) C, Bamh. — 29 lavatrina M (lavatrinam Lachmannus comm. Lucr. 393); latrinam C; latrinem Bamh. — ita lavabrum pro labro. — lavi; seq. in cdd. l. Fervat pro ferveat; cf. 503, 30. — 30 au Bamb. — 31 gemitu (gemitum Bamb.); f. fremitu. — 32 finidis cdd. — 33 hac Scriver.; ac cdd. — curvo ed. a. 1471; curbo cdd. — latrans Scal. — 35 haectoris lystris cdd. — 36 aes N. Faber; et cdd. — haste terrae Bamb. — 1 Doloreste Bamb. — 2 hymeneum cdd. — 3 aula Scal.; aura cdd. — crepntu G. — 4 — 11 »n cdd. infra ante l. nolito collocata. — huc retraxit lun. — 4 1 cdd. — 5 arboris L^; aures -ff,. — arcus Bamb. — 7 atque cdd. pr. X,. — 8 idem in Atreo L^; -H,, — 9 tronitru H, Bamb; tronitu G. — torvo ed. a. 1471; torbo (turbo pr. H) cdd. — 10 cussa repente H^. — 11 sonare Bamb. 10* . 148 NONIVS MARCELLVS 505 M. II SONVNT etiam inde manavit. Ennius Andromacha aechmalotide: nam neque irati neque blandi quicquam sincer^ sonunt. Facuvius Iliona: ibo ad eam, ut sciscam quid velint. — valvae Boniint. 15 EXPEDIBO, pro expediam. Pacuvius Atalanta: nam qu6d conabar, cum interventumst, dicere, nunc expedibo. Accius Nyctegressia : cuncta dxpedibo: id modo iusiurandum date. 20 Pomponius Vernionibus: sed qui utrosque error vos agitat, ^xpedibo. Ennius Eumenidibus: id ego a^cum ac ius fuisse dxpedibo adque eloquar. NOLITO, pro noli. Lucilius lib. XXX: 25 nolito tibi me maledicere posse putare. AXIM, egerim. Pacuvius Periboea: ut quae egi, ago vel &xim, verruncdnt bene. MANTAT, pro manet. Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria: in v61tu eodem, in eadem mantat malitia. 30 12 Ennius Andromaclia aechmalotide; cf. comm. || 14 Pacuvius Iliona || 16 Pacuvius Atalanta || 19 Accius Nyctegresia || 21 Pacuvius Vernionibus; cf. comm. H 23 Ennius Eumenidibus || 25 Lucilius I. XXX || 27 Pacuvius Periboea || 29 Caecilius Hypobolimaeo. 12 — 15 haee in cdd. infra ante l. artivit posita. hic collocavit ed. a. 1476. — 12 Andromache (Andromacha M) aechmalotide Bothius; andromace ethemapotide cdd. — ac probahile est diversam librorum memoriam {pg. 292; 401; 515 s. l. exanclare — perpeti; summum, gloriosum; longinque) ortam eo quod est aechmalotide per compendium seripto- — 13 quicquam ed. princ; quiqiiam (supra i in L c positum, sed elutum) cdd. — 14 Pacuvius add. mrg. lun. — 16 velit ed. princ. — valve ed. princ.; balue L, G, JBamb.; belue H^; baluae H^. — 16 Expedibo; idem l. pg. 476. — Athalanta cdd. — 18 non expedibo Bamb. — 19. 20 praet. iusi. d. om. Bamb. — 19 Nyctaegresia H; Nyctegresia ed. Bas. — 20 verba Dolonis. — cuncta ed. a. 1471; cuncto cdd. — date date, sed alterum del., H. — 21 Vernionibus ; quamquam et pg. 506 s. l. aperibo idem titulus in maiore jjarte invenitur membranarum et Vernionis nomen exstat aJibi (cf. Eibbeckii ed. pg. 251), tamen possis de mendo suspicari. Vespillonibus BibbecMus; magis placebit, modo dliunde suppetat exemplum, quod Hertzius proposuit Hernionibus. — 22 se qui H^, G. — utrosque Munkius; utroque cdd. — 23 exmenidibus L^. — 24 ac ius fuisse Gulielm.; accius fecisse cdd. — cf. Enn. Fab. 147. — atque cdd. pr. L^. — elo H^; eloquor G. — seq. in cdd. 4—11. — 27 nullum l. in H. — Pac; cf. 185 l. verruncent cum comm. — 28 recte pg. 185: veniam precor petens ut quae egi, ago, axim verruncent bene. — aut cdd. {praec. a). — qua egi (quaegi L^) L^; H^; Bamb. — everruncen h. l. cdd. — seq. 503, 34. 5. — 29 Hypob Rastraria ed. Bas.; hypobras taria L, H^; Lugd. (hypo br. t. L. — tria Hi). — 30 vultu Bamb. DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. X. 149 505. 506 M. ARTiviT, pro artavit. Novius Dotata: artivit lingiiam in palatum; coepit labias sugere. idem Hetaera: c6m natust, artivit matri interfeminia fortiter. 35 AVDIBO, pro audiam. Ennius Telamone: || 1 more antiquo audibo, atque auris tu ibi contra utendas dato. idem Pancratiaste: *quo minc me ducis?' — 'ubi molarum strepitum audibis maximum.' Caecilius Nauclero: 5 'niinc ab eo audibis.' — 'praeterea, dic sis redeat filia.' idetn Progamo * * ♦ FVLGIT, pro fulget. Lucilius Satyrarum lib, VII: primum fulgit, uti caldum ec fornacibu' ferrum. Pomponius Macco sequestre: 10 similest quasi cum in caelo fulgit propter lunam lucifer. Lucretius lib. VI: fulgit item, nubis ignis cum semina mnlta. item: fulgit item, cum rarescunt quoque nubila caeli. 15 11 FVLGEEE, correpta e, pro fulgere. Lucretius lib. V: 31 Novius Dotata || 33 Novius Hetaera || 35 Ennius Telamone || 2 Ennius Pancratiaste | 4 Caecilius Nauclero || 6 Caecilius Progamo || 7 Lucilius 1. VII || 9 Pomponius Macco sequestre || 11 VI, 160 || 13 VI, 214 || 15 V, 1094. 31 praec. 12 — 15. — pro artivit L^. — 32 labias Quicheratus ; labia (seq. s) cdd. — f. hic V. pg. 210 post 27 haustus. cf. ibi comm. — suggere H^. — 33 idem; in Hqo. — Turpilius Carrio. — Hetaera Bent.; aethra L, H; ethra Bamb.; ethera G. — 34 quom natust C. F. G. Muellerus (cnm natus Palmer.); conatus cdd. — interfeminia Palmer.; inter femina cdd. — 35 telemone (telemon H^) cdd. — 1 mo more pr. L. — atque Bamb.; ed. princ; neque C. — tu ibi — dato M; tibi — dabo v. — ntendos Bamb. — 2 Pancr. M; panchratiastis cdd. — 3 dicis Hj, Bamb. — molarium L.j^; G; molariam Bamb. — audivis L^; Paris. 7666. — 6 diverb. instituit M. — nun habeo G. — ab eo; abeo v. — audivis L^ ; Bamb. — audibis; sc. quae scire tua interest. — dic sis M; si dicis cdd. — redeat filia Bibbeckius; filia redeat cdd. — 6 idem add. Grauertus. — 8 callum Bamb. — ec M; et cdd.; ex I. Dousa. — furnacibu'; fornacibu' J. Dousa; furnacium (furnatium Bamb.) cdd. — 9 maccho cdd. — sequestre; puto sequestro; cf. Prisc. pg. 1301. — 10 simile est cdd. — cf. 224 l. simile est. — quasi ed. a. 1476; quas cdd. — 12 nnbis nominativ. — multa; seq. excussere suo concursu. — quae verba f. librariorum culpa omissa. — 13 item add. M; idem lun. — 15 correpta e M; correpte v. — pro om. H^. 150 NONIVS MARCELLVS 506 M. multa videmus enim caelestibus insitat flammis fulgere, cum caeli donavit plaga vapore. Pacuvius Medo: lingua^ bisculae i&,ctu crispo fiilgere. Accius Bacchis: 20 la^tum in Parnaso inter pinos tripudiantem in circulis ludere atque taedis fiilgere. Lucilius Satyrarum lib. XI: conventus pulcher. bracae, saga fulgere, torques magni. 25 Es, pro esto. Lucilius lib. XXVIIII: coicito te intro ac bono animo es! . . . . Pomponius Maccis geminis: . 'bono animo es!' — 'video, erepsti prlmiter de pannibus.' AMPLANT, pro amplificant. Pacuvius Teucro: 30 v-» u _ u ubi falsa poetae, pro sua partei conficta canunt, qui causam humilem dictis amplant. APEEIBO, pro aperiam. Pomponius Vernionibus: 18 Pacuvius Medo || 20 Accius Bacchis || 23 Lucilius 1. XI || 26 Lucilius 1, XXIX II 28 Pomponius Maccis geminis || 30 Pacuvius Teucro || 34 Pomponius Vernionibus; cf. comm. 16 vidimns cdd. — insita et Lucr. edd.; incita v.; inlita Lachmannus. — 17 tum Batnb. — vapore Lachm.; vare (vere H^; Bamh.) G, Bamb. — vaporis libri Lucr.; ap. quem docti male vapores. — 19 bisulcae (bisulces BibbecJcius; poterat bisulcis) iactu N. Faber; bisulcis actu cdd. — 21 letum L^. — 22 ludere Seal.; ludo cdd. — tedis Bamb. — fulgere. recte dicit Bibbeckius in fine versus olim fuisse illud fulgere. nam aliter paenultimae quantitas dignosci nequibat. — lacunae signum nescio an melius post atque ponas. — 23 Luc; cf. 227 l. torquem cum comm. — X Lugd. — 24. 25 fulgere t. magni {pr. magna) in mrg. add. H^. — magni; datis magni cdd. 203; ubi nos induti magni. — 26. 27 XXVIIII M; qui et iambos instituit; XXVIII V. — coicito te Lachmannus; coicite jpr. L; H^; Bamb. sec. Beckerum; coici te G; conicite L ex corr.; H^; conici te Lugd. — coicito — es; cf. Spengelii comm. in Trucul. V, 22. — 28 Pompon. ; cf comm. in 154, 19 sq. — magis cdd. — 29 quin bono cdd. 154. — erepsti; hic cdd.: derepis (depis (rj). — 30 Teuro Bamb. — 31 — 33 anapaestos cum Grotio et Her- manno probavi. — illud falsa v. 31 collocavit Hermannus; 32 ante conficta habent cdd. — pro (per Lugd.) sua partei {ita M; parte cdd); quasi pro virili parte. — pro sua arte Bothius; quod non potest recipi nisi trochaicis numeris admissis, qui minus la^tum sonabunt. — quos qui praetulerit, ei erit in prioris versus fine scribendum cum Bothio: falso confictum. — canunt M; canant v. — 33 quia H^, G. — amplent G^. — 84 Vernionibus; cf. comm. in 505, 21. — Vermionibus H^; Bamb. * DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. X. 151 506. 507 M. 36 aperibo; non possiim pati: p6rcu8 est quem amare coepi, pinguis, nou pulch^r puer. CVPIRET, pro cuperet. Lucretius lib. I: perfringere ut arta 1 naturae primus portarum || claustra cupiret. DiCEBO, pro dicam. Novius Depaticis:+ *primum quod dicebo'. — 'recte!' — 'tum secundum' [quod dicebo] — . — 'eo m^lius esf." 5 EDIM, pro edam. Caeciiius Asoto: nilne, nil tibi dsse quod edim? Novius Buccullo: qudd editis, nil ^st; si vultis, quod cacetis, copiast. Pomponius Condicionibus: 10 yix nunc quod edim invenio: quidnam fiet siquam diixero? Plautus Poenulo: ^st domi quod edimus: ne nos tam cmtemptim conteras. FACITVR, pro fit. Nigidius Commentariorum grammaticorum 37 I, 70 II 2 Novius Depaticis; cf. comm. || 6 Caecilius Asoto || 7 Novius BuccuUo; cf. comm. || 9 Pomponius Condicionibus || 11 III, 1, 34 || 13 Nigidius Commentariorum gramm. XIX. 35 a peribo Fleckeisenus. — non possum civem pati ed. a. 1476 sqq. usque ad lun. — 36 porcus Scal.; orcus cdd. cum Montepess. (patior cus L, pr. H). — 38 perfringe (profringe i/,) ut ar (ur i, ; L perfringeutur- naturae) cdd. — vetus hic vid. subesse mendum. nam et Lucretii libri manco versu: inritat (perfect.) animi virtutem, confringere ut arta. Prisc. 879 per interpolationem , puto, effringere ut arta. — a Lucr. existimo scriptum: vir- tutem inritat animi, confringere {vel periringere) ut arta. — 1 natura Bamb. — 2 dapaticis cdd. 509 s. l. vivebo; h. l. depaticis. — utrumque nomen cor- ruptum. — de paticis ed. princ; Patbicis Bentin.; Hepaticis pr. Bothius; id. ed. 2 Depactis. — 3. 4 adulatorem ineptum proponi apparet. diverb. instituit M. — quo Bamb.; pr. L. — tum add. M {praec. te). — dicebo; interrupta ab adsentante oratio hic et post secundum. — quod (quo Bamb.) dicebo del. M (dicebo om. ed. a. 1471). — et G'. — est {seq. e) add. M. — dii prodam om. 5 — 12 add. ed. a. 1471. — 5 Edim ed.princ. (ita et v. 6); Edi cdd. — asato Bamb. — 6 nihil cdd. — hil L, H^ {praec. ne) ; nihil H^, G; om. Bamb. — edi (dedi i/J cdd. — 7 BuccuUo M; bucculo L, H^, G^, Bamb.; buccolo flj/ bacculo Gi. — buccullus a bucco, bucconis, ut ab homo, homonis homullus. — non credo scribendum Bucolo; quamquam graeci tituli ab Atellanis non alieni. — Buculo (ita P) vel Bucula Duentzerus; Bucculo Ald.; Baucalo cdllata Hesychii glosa: ^avticclov, (iaXay,t,^6(iBvov , tQvcpsQov Bibbeckius. — 8 editis Ald.; edisti cdd. — nihil cdd. — si om. Bamb. — si vultis e. q. s.; obscaene haec dicta intellexit M. Hauptius; cf. Priap. 69. — 9 Condicionibus (condi- tionibus cdd. pr. H^); h. e. Condicionibus nuptialibus. — 10 edi H^. — quodnam Bamb. — 11 Paenulo H. — 12 quo dedimus H. — contemptim om. cdd. — contereas Bamb. — 13 Commentarioram grammaticorum M; com- mentatione grammaticis (grammatices L^) cdd. 152 NONIVS MARCELLVS 507. 508 M. lib. XVIIII: id quod dico, huiusmodi est: ut facit, oiout, ita facitur, jtOLsttai est. — Titinius Quinto: 15 stultitia cupidiiis petunt consilium, bona uti gratia parvi faciatur. EVENAT, pro eveniat. Ennius Hecuba: sen^x sum: ut iam mortem 6ppetam, priu' quam evenat quod in pauperie mea senext gravit^r gemam! 20 FAXIM, fecerim, Ennius Phoenice: 'pliis miser sim, si scelestum faxim.' — 'quid dicam fore?' MONERis, pro monueris. Pacuvius Armorum iudicio: . . dic quid faciam. quod me m^neris, effectiim dabo. idem Chryse: 25 di monerint meliora! NiviT, pro ninguit. Pacuvius Paulo: nivit sagittis, plumbo et saxis gr&,ndinat. OBOEDIBO. Afranius Maritis: meo ut 6bsequere am6ri, oboedibo tibi. 30 OPERIBO, pro operiam, Pomponius Praefecto morum: ^pater adest.' — 'ad^st? negato esse bic me; ego operibo caput. || PARIBIT, pro pariet. Pomponius Buccone auctorato: i si pregnans non ^s, paribis numquam. 15 Titinius Quinto |1 18 Ennius Hecuba || 21 Ennius Phoenice || 23 Pacuvius Arraorum iudicio || 25 Pacuvius Chryse || 27 Pacuvius Paulo || 29 Afranius Maritis || 31'Pomponius Praefecto morum || 1 Pomponius Buccone auctorato. 14, 16 ut M (uti Bothim); tui (cui Bamh.) cdd. — noisi, ita Bothius; noisTcc cdd. — noisttai est Mothius; tinaetaee cdd. (tinaetaee pr. H). — est huiusmodi, noisi: facit, noieixai facitur Ald. — Titin. ; cf. Prisc pg. 789; ubi omissa prima tria verba; id. 801 uhi etiam consilium dest. — 16. 17 cupidius Bothius; cupidinis cdd. — numeros constituit M. — petunt; i. e. appetunt, quaerunt. — bona uti gratia parvi M; bona gratia ut parvi C, Bamb.; bonum gratia parvi ut cdd. plerique Prisc. 801; bonum gratia parvi idem fere 789. — faciantur pars cdd. Prisc. 801. — 18 Enn.; cf. 494 l. pauperies ibique comm. — 19 utinam m. cdd.; ut m. ed. princ. — obpetam ij , ed. Bas., Bamb. — priquam ev. G. — 21 fenice C; foenice Bamh. — 22 sim Delrius; sum cdd. — scelestum ed. princ; scelestim cdd. — quid M; qui et diverbium instituit; quod v. — cf. comm. in Ennii Fab. 371. — 24 dabo lun.; da cdd. — 26 idem; cf. comm. in 74, 21. — Chrysae L, H; Chrysace Lugd. — 26 de minerint G. — 21 Nium Bamb. — 28 nivit sagittis Fleclc- eisenus; sagittis nivit H; om. nivit rell. — in fine versus male add. Ald. — 30 ut om. Bamb. — obsequere MibbccTcius; obsequerer cdd.; obsequar ed. a. 1471; obsequare Neukirchius. — 32 pate pr. L, ut vid. — cf. et notam seq. — adest Bent.; at est L, H^, Bamb. (rat est pr. L; paterat est H^, Bamb.)\ atest ed. Bas. — adest alterum add. M; qui et diverbium instituit cum SchegJcio aliisque. — 2 sip pr. L. — f. per octonarium si pregnans nunc (hoc iam add. Bibheckius) non es. DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. X. 153 508 M. PERVENIBVNT. Pomponius Pythone Gorgone: 6 hominem be&tum, quo illae pdrvenibunt ditiae! 5 REDDIBO. Plautus Vidularia: 6go servabo, quasi sequestri ddtis; neutri r^ddibo. REPERIBITVR, pro reperietur. Pomponius Anulo posteriore: id, credo, metuis, n^ tibi invidia adsiet, cum n^mo, quei te r^cipiat, reperibitur. 10 Plautus [in] Epidieo: 'quid illa fiet fidicina igitur?' — 'aliqua res reperibitur.' Caecilius Obolostate: uunc enimverost cum meae morti r^medium reperibit nemo. POSSETVR, pro posset. Quadrigarius Annalium lib. I: cum 15 non possetur decerni, utrius putaretur victoria esse. SAPivi, pro sapui. Novius Virgine pregnate: quanto ego pliis sapivi, qufn' fuUouem cdnpressi quinqud>trubus! . 3 Pomponius Pythone Gorgone || 5 Plautus Vidularia || 7 Pomponius Anulo posteriore |J 10 I, 2, 48 || 12 Caecilius Obolostate || 14 Quadrigarius Ann. I II 16 Novius Virgine pregnate. 3. 4 Pythone (ita Scal.) Gorgone: o M Mus. rhenan. XXIII, 697 (Gorgoni, quod ihidem propositum, non placet nisi ante scribatur Pythoni; cf. Lachm. in Lucr. pg. 49) pintone gorgonio cdd. — o et a Guieto inventum notat QuicJieratus. — Pytho Gorgo ut Varronis Oedipothyestes, Laevii Sireno- circa. — quod G. — illae ed. a. 1476; ille cdd. — ditiae M l. m.; Guietus; divitiae edd. — 5 Reddibo; idem l. pg. 476. — Plaut.; cf. Prisc. gr. lat. II, 224; 226; III , 7 ; Studemundium in Actis philologorum conventus XXXVI pg. 58. — sequestri Non. ; sequestro Priscian. ; et ita Studemundius. — 6 quasi om. L, Jff, ; non Bamh. — 7 Reperibitur H^; ed. princ.; Repperibitur Lugd.; mrg. G; Reperebitur H^; Repperebitur rell. — reperietur ed. princ; repp. cdd. — 8 tibi add. Bothius. — invidia adsiet M; invidia (invia pr. L) desit cdd.; invidiae siet vel invidia inde sit Bothiv^ (invidiae id sit tibi Me). — 9 qui Passerat.; qui a cdd. — repperibitur C pr. H^; repperitur Bamh. — 10 in om. jHi. — 11 quid de illa B, I ap. Pl.; non Ambros. — aliqua re B, I ap. Pl.; non Amhr. — reperebitur £",; repperibitur reU. — 12 Obolostate Me; obolo C; obello Bamb. — 13 senarios iamh., quorum prior finiretur post remedium, posuere plerique; octonarium trochaicum qui hene convenit orationis gravitati nos (ita iam Buechelerus). — nec enimv. G. — repperibit cdd. pr. H. — 14 h. l. videtur olim adha^sisse ei quod est poteratur; cf. infra. — 16 cf. Prisc. pg. 879 qui citat Nonium. — Sapi ut i, ; m. 2 Sapi ui. — pregnate pr. L; pregnante L ex corr. , H, Bamh.; praegnante ed. Bas. — 17 quanto 3Ie; quando cdd. — 18 sapivi; sa in ras. L^. — quin (qui Prisc; quae Bothius; quiin H,); per quine recte explicat Ribbeckius; qui putat servi iocuntis esse dictum et illud compressi explicandum per pugnis compressi colh Budentis v. 1125. — quinquatribus Prisc 154 NONIVS MARCELLVS 508. 509 M. VENIBO, pro veniam. Pomponius Maccis geminis: .... serost: sexta, si tibi placdt, venibo. 20 POTERATVR, pro poterat. Caelius Annalium lib. I: cum iure sine periculo bellum geri poteratur. || potestvr, pro potest. Pacuvius Chryse: siqua potestur investigari via. Quadrigarius Annalium lib. III: adeo memorari vix potestur, 25 ut omnes simul suum quisque negotium adortei sient. SOLVERIT, pro solitus sit. Coelius' Annalium lib. VII: duos et septuaginta victores domum deportavisse || fascis, qui ductoribus l hostium ante soluerint ferri. VIVEBO. Novius Dapaticis: tibi, dum vivebo, fidelis ^ro. [deplorabvndvs, pro deplorans. Plautus in Aulularia: 5 homo ad praetorem d^plorabundus venit. COCTVM, pro ad coquendum. Plautus in Aulularia: solet ire coctum. MACET. Plautus in Aulularia: quia 6ssa ac pellis totust: ita curd macet.] 10 19 Pomponius Maccis geminis || 21 Caelius Ann. 1 1| 23 Pacuvius Chryse || 26 Quadrigarius Ann. III || 27 Caelius Annal. VII |1 3 Novius Dapaticis || 6 II, 4, 38 II 7 II, 4, 46 H 9 III, 6, 28. 19 Maccis ; in actis Bamh. — 20 f. diverb. instituend., cuius prior pars finiatur post serost. — si sexta Bamh. — si; sib pr. L. — 21 Celius G; Cecilius Bamh. — Annalium M; annali C; anna Bamh. -— 28 Chrysae flg ; Chrise Bamh. — 24 potest pr. L. — avia pr. H. — 25 annali cdd. — potestur Florent.; ed. a. 1471; potest cdd. — 26 suum ed. a. 1476; snnt cdd. — adortei sient M; adorti essent cdd. — post haec colloeandi vid. vv. 14, 15. — nota uhique passivi formam positam addito infinitivo praes. pass. — 27 Caeci- lius Bamb. — annali cdd. — 1 victores Madvig. Advers. II, 667 ; lictoris cdd. — f. victorem; nam de Hannihale agitur. — fascis Me; facis cdd. — 2 solver inferri L, H^; solverin feri Bamh. — 3 Vivebo H^; Lips.; Me; Videbo cdd. pr. H^. — Dapaticis; cf. 507 l. dicebo. — 4 dum Eibbeckius; cum cdd. — videbo C pr. H^; videro Bamb. — 6 — 10 haec, quae quomodo ad mutatas coniugationes pertineant non comparet, ah interpolatore addita ex Aulularia, quae, ut ex priorihus octo Pl. fabulis, medii aevi doctis minime fuit ignota. — secl. M. — 5 pro om. H^. — 6 pretorem Bamh. — venit deplorabundus cdd.; deplor. venit Hermolaus Barharus; plorabundus devenit Plaut. — homo et praetorem plorabundus advenit Obsernus. — 7 ad quoquendum G; P; Lugd. — 8. 9 in mrg. add. H^. — 9 Macet; pro maci- lento (macilentus est Pius) add. H, G. — 10 quia cdd. Pl.; qui C, Bamh. — qui ossa atque docti ex Nonio; sed cf. Caes. pg. 78. — totust docti ap. Pl.; totus est eius cdd.; tenos (tenes, ut vid., Bamb.) C, Bamh. — cura om. cdd. lq7qqi7rfsj044jzxagjg9rl7bnculw 270587 270585 2026-06-11T13:16:28Z Saumache 27923 270587 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=Liber X<br>de mutatis coniugationibus. }} {{Liber |Ante= Liber IX |AnteNomen= ../Liber IX |Post= Liber XI |PostNomen= ../Liber XI }} X. INCIPIT 30 DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. FERVIT, pro fervet. Lucilius lib. VIIII: || fervit nunc, fervet ad aunum. 1 Accius Nyctegresia: clam 818 adito! cludito! fervit ferox. 20 Sisenna Hist. III || 21 I, 31, 5 || 22 Varro Cato || 25 Sisenna Hist. III | 26 Sisenna [| 27 X, 196 || 32 Lucilius 1. IX || 2 Accius Nyctegresia. 20. 21 IIII Ald. — alii J3i,- Ald.; ali cdd. — saltu ac yelocitate. omnino recte puto in ed. a. 1471 scribi: saltui ac velocitati. scilicet illud velocitati cum parum esset intellectum causam praebuit librariis etiam scribendi saltui; quae deinde rursus a correctoribus mutata. igitur Sisennae fuit saltu ac velo- citati. — nam ne existimetur illud alii (vel quod Mothio placuit aliis) pro dativo habitum a Nonio respici, id obstat, quod dativus tali pacto non pro ablativo sdlo, sed pro cum et ablativo invenitur positus. — 21. 22 Varro; cf. 62 l. ijomorum ibique comm. — I om. G. — potuis pg. 62 Quicheratus ; potui hic cdd.; et ipse Numida, cui rursus fuit fraudi lectio corrupta. sed a Varrone utrum potuis an potius quod in cdd. eius est potu scriptum sit definiri non licet. — 22. 23. 24 idem. quae secuntur , huc videntur translata ex superioris lemmatis fine. — quod si ita est, olim fuit Varro Cato, nisi ante alterum Varronis exemplum haustum. — prestet H; Bamb. — sit {seq. se) om. Quicheratus, per neglegentiam quidem, sed commode. — 25 Nomin.; n. N. — 26 potius P; G; pr. L. — hostis plural. — 28 ap. Verg. praec: ille instat aquae. — 31 coniugibus G^. — 32 cf Luc. IX, 28 ibique comm. — 1 prae- cedit ap. Luc: fervit aqua et fervet; quod h. l. librariorum culpa haustum non est improbabile. — ante h. v. ponendus ille, qui 503, 18 affertur. — ferunt nunc G. — 2 nictaegresia L, H; nictaegressia Bamb. — 3 clam sis adito! cludito! ita M (minusp lacet cluditor; f. occludito); classis aditcladitur IL; classis ad id claditur H; classis aditocluditur ed. Bas.; classis addid {sec BecJcerum addid) claditur Bamb.; classis aditus clauditur male Vossius. — fervit; sc. Dolon. — ferox add. M. — verba sunt Vlixis ad Diomedem. DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. X. 143 503 M. Titinius Setina: 5 sapientia gnbernator navem torquet, non val^ntia; cocu' magnum aenum, quando fervit, paula confutat tma. Accius Meleagro: heu! cor ira f^rvit caecum; amentia rapior ferorque. Pomponius Pappo agricola: 10 domus haec fervit fl^giti. Afranius Privigno: hoc potius, hoc nunc fdrvit animns, h6c volo. Varro Sexagesi: quod leges iubent, non faciunt; dog xal Xa^E fervit omnino. || Ab eo quod est fervit breviato accentu fervere 15 facit, ut spernit, spernere. Afranius Epistula: ego misera risu clandestino riimpier; turgere mater, amens ira f^rvere. Lucilius Satyrarum lib. VIIII: fervere; nei longum, verum hoc lectoriba' tradam. 20 Vergilius Aeneidos lib. IIII: iam litora fervere flammis. Lucretius lib. II: 4 Titinius Setina || 7 Accius Meleagro || 9 Pomponius Pappo agricola || 11 Afranius Privigno || 13 Varro Sexagesi || 15 Afranias Epistola || 18 Lucilius 1. IX II 20 IV, 567 11 22 II, 43''. 4 cf. comm. in 19, 14. — Sedina L^; H^. — 5 gubematur Bartib. — 6 paula; aula cdd. pr. H^. — confutat trua (ita iam Pius) Ald. ex aliis Non. locis; confutat avo cecum (confutata voce cum H, Bamh.) amentia rapior fervorque cdd.; cf. V. 8. — 7. 8 om. G. — ferorque Bent.; fervorque cdd. — 9 cf. 497 l. genetivus — pro ablativo. — Pappo add. Quicheratus. — 10 hec L. — 12 f: hoc p., h. n. (fervit animua), h. volo, — 13 faciunt faciant L; H; Lugd.; Bamb. sec. Fleckeisen.; faciant Par. 7666; Bamb. sec. Becker.; corr. lun. — dog xal Xd^s Scal.; dos celave C; doscelauve Bamb. sec. Becker. — cf ed. Oehkri pg. 214. — 14 omnino; animo Oehlerus. — 15 facit; f fit. — epistola Hj^; Bamh.; aepistula pr. L. — 16 cf 382, 26 sq. cum comm. — misera risu pars cdd. 382; h. l. miso C, Bamh. — clandestino rumpier pars cdd. 382; hic clandestino rumpie ed. Bas.; clan destinorum pie L^; clan- destinorumpie Bamh.; clandestinorum pie H (pietorfere) ; L.^. — 17 turgere {de ira dictum; cf Pl. Mostell. 699) Buechelerus; torqueri Quicheratus; torpere Schegkius. — amens ira Me in Animadvertendis ; a (matera) menstra L, H; amens tra ed. Bas.; amenstrua Bamb. — amens; ora fervere Scal. — f tor- pere mater; at amans i. f. — 19 fervere; praecessit ut puta: ne dubitent, fervere utrum sit rectius anne. — nei M; ne cdd. (non Montepess.). — verum M; vero cdd. — lectoribus Dousa pater; lictoribus C; Bamb.; litoribus Paris. 7665. — 21 litora ferre G. — f. lit. cdd. Verg. — flammis fervere Bamh. — in mrg. ad 20. 21 add. H, G: aptius (quod Lucilii exemplum esset corruptum; abtius G) virg. (Aen. VIII, 677) fervere Leucaten (Leucanten pr. H). 144 NONIVS MARCELLVS 503 M. fervere cum videas classem lateque vagari. Naevius Lycurgo: lat^ longeque Thr&ces nostros f^rvere. 25 Accius Telepho: aere adque ferro fdrvere et signis florere insignibus. Varro Desultorio, xsqI roi) yQacpsLv: fervere piratis vastarique omnia circum. Il PERVAT; pro ferveat. Pomponius Fullone: 30 facite ut ignis fdrvat, ligna insfpite, far concidite. Accius Achille: ne tuiim confervat p^ctus iracundiae. FERVITVR aeque pro fervetur. Afranius Vopisco: quanta vociferatione ferviturlt ei miserae mihi! 36 LAVIT, pro lavat. Vergilius Georg. lib. III: lavit ater vulnera sanguis. 24 Naevius Lycurgo IX || 26 Accius Telepho || 28 Varro Desultorio || 30 Pomponius FuUone || 32 Accius Achille || 34 Afranius Vopisco || 36 III, 221. 23 h. V., quo carent Lucr. cdd., post v. 43 recte inseruit Lanibinus. — ceterum non est improhabile ap. Non. ante hausta haec: fervere {cdd. eruere) cum videas belli simulacra cientes (Lucr. IL, 41). idem eodem. — cum viduas G. — vigari Bainh. — 24 Nevius H, Barrib. — 26 Thraces Bothius; trans cdd. (Thracia nostros per ablativum cum synizesi male Grotius). — 26 Telefo cdd. — 27 aere jHi,- Bamb.; Ald.; rere rell. — atque cdd. pr. L^. — fervere {scil. acies) Bent.; et signis florere insignibus M; fervet igni in- signibus florere (flore G) cdd. — 28 desultoribus H^; desulturio Bamb. — TtsQt Tov YQcccpsiv mrQ. lun.; nsQirovT (tt G) Qacpsiv G, Bamb. — nsQl nsiQa- xav male Mercklinus. — si in tanta fragmentorum paucitate (duo sunt, non plura) licet coniectari de argumento, a Varrone hac satura demonstratum, quo- modo homini Itomano, i. e. rebus publice privatimque agendis exercitatissimo, in dicersissimis vitae laboribus otium esset captandum raptimque, si adeptus esset, utendum. — qua in re videtur memor fuisse G. Caesaris, cui quondam inter piratas agenti non defuit animus ad carmina pangenda. — 29 pirates G. — vastiarique pr. L. — 30—33 in libris collocati 504 ante l. sonit. huc revocavit Quicheratus. — 30 Fullonibus pg. 473 s. l. complectite. — 31 ferveat H-^. — insipite Scal.; instipite edd. — concidite per pinsite explicat Eibbeckius; f. conlidite vel contundite; cf. 39, 13. — 32 acille cdd. pr. Bamb. — 33 ne tuum confervat M; ne tum cum fervat cdd. — iracundia frustra Bentin.; cf. 503, 10. — 34. 35 in cdd. leg. pg. 505 ante l. mantat; hic collocavit M. — 34 pro fervetur Bamb.; pro fervitur L; pro fervit H; G. — 35 quanta Bentin.; quanti cdd. — quanta hic MibbecTcius; f. quanam. — fervitur; fertur Bibbeckius; fervit Bothius. — misere L^, H, Bamb. — non ausim scribere miserae ei mihi. — vid. post vociferatione duo pedes hausti novique versus initium ducendum ab ei miserae mihi. — 36 Verg.; cf. 337, 17 sq. cum comm. — 37. 38 add. Me. — 37 vulnera cdd. pg. 337 et 466; corpora Verg. DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. X. 145 503. 504 M. idem Aeneidos lib. X: lavit improba teter 40 ora cruor. Plautus Pseudolo: eas lacriims lavis. Lucretius lib. II: litoris incuryi bibulam lavit aequor harenam. 45 Accius Phinidis: salsis cruorem giittis lacrimariim lavit. Varro Cosmotoryne, nsQl cpd-oQag xd^fiov: adque Aegeus fluctu qua lavit alto aquilo, 50 saevus ubi posuit Neptuni filius urbem. Sallustius Hist. lib. II: dubium an insula sit, quod euri adque 1 austri vi superiactis fluctibus || circum lavitur. || lavere inde tractum est. Naevius Danae: . . auri TiYom fontem l^vere memini mei sinum. Ennius Telamone: 38 X, 727 II 41 I, 1, 8 II 43 II, 376 1| 45 Accius Phinidis || 47 Varro Cosmotoryne || 51 Sallust. Hist. II || 2 Naevius Danae VI || 4 Ennius Telamone. 88 Verg. ; cf. comtn. in 327, 7. — 39 improbate eter i,; flj. — 40 ora crura cruor pr. L. — 41 Pl.; cf. 466 1. lavare. — Pseudolo Hqos; Pseudulo L, Bamh.; setipsudulo G. — 42 lacrimas cdd. h. l. — labis L^; Bamb. — 44 incurvain bibam Bamh. — lavit; pavit cdd. Lucr. — 45 finidis cdd. — 46 guttit G. — 47 cosmotorynae (cosmotorinaei II, G) cdd. — tcocjuov L, H^. — 48 versus agnovit Ald. — adque L^; atque rell. {/. factum ex aeque ac delend.). — 49 aegeus Ald.; egeus (egetis JffJ cdd.; Aegeo Oehhnts. — fluctu Popma; Me; fluctua cdd. — qua M; quam cdd. — alto M; ante v. — nihil habet quod reprehendas elisio durior apud poetam aequalem Catullo. — equilo Bamh. — fuit qui illa Aegeus fluctu quam lavit ante aquilo ita existimaret explicanda: antequam Aegeus aquilo lavit fluctu; cf. Tibull. I, 3, 9 sq. — sane iam ap. CatuUum audaciores verborum traiecti&nes inveniuntur. tali autem paclo post v. 50 poterit suppleri verbum ut puta contendam. — 50 saevus Bent.; sebus cdd. — quae urbs significetur incertum. — 61 eri pr. L. — atque cdd. pr. L^. — 1 austri (ita Ald.; africi alii; f. rectiu^) vi Quicheratus; astrici cdd.; sed v. infra. — fluctis Bamb. — circumlavitur Colerus; circumlabitur (circumlabit H^, G) cdd. — austri vis circumlavit mrg. Ho^. — de Carthagine nova dicta haec suspicatur Bietschius. — 1. 2 Lavere inde tractum est. haec verba in cdd. leguntur post v. 3. huc retraxit Quiche- ratus. — Nevius H, Bamb. — Dane L, G. — 3 auri Delrius; Grotius; animi cdd. — vivom fontem M ; iubeo fonte cdd. — lavere ed. Bas.; labere L, H, Bamb. — mei {pro mihi) sinum M; manum cdd. — non satis placet auri vivo fonte lavere me (add. Grotius) memini manum. — 4 Enn.; cf. 172 l. squalam. NoNi Mabc. C. D. ed. L. MyKiiiiER. 10 146 NONIVS MARCELLVS 504 M. strata terrae lavere lacrumis v^stem squalam et sordidam. 5 idem Hecuba: heii me miseram! int^rii! pergunt lavere sanguen sanguine. Lucretius lib. V: lubrica proluvie larga lavere umida saxa. Accius Medea; 10 lavere salsis vultum lacrumis. Varro '^vd-QcoTCOTCoXei, ^sqI ysvs&XLccjcrjg: 6t hymenaeus qui primo alvum lavere marsupid solet. idem 'Exato^^rj, TtsQl Q-v6LGiv: pater ut cruore laveret ararum aggerem. . 16 Afranius Suspecta: viden lavere lacrimis md tuum colliim, pater? II LAVERENT etiam inde manavit. Ennius Andromacha: nam ubi introductast piierumque ut laver^nt locant in clipeo. 20 Afranius Fratriis: aquam ^x aeno haurire, qui laverdnt manus. Plautus Amphitryone: 6 Ennius Hecuba || 8 V, 950 || 10 Accius Medea || 12 Varro 'Av&qmno- itoXst II 14 Varro 'EKccTOfi^rj jj 16 AtVanius Suspecta || 18 Ennius Andromacha || 21 Afranius Fratriis 1) 23 V, 1, 50. 5 terrae cdd. 172; hic L sec. Zangemeisierum , G, F; terra H, L sec. Bothium, Bamb. auctore Bibheckio, Lugd., Paris. 7666. — labere cdd. hic. — squalam cdd. 172; squalidam h. l. — 6 idem; cf. comm. in 224, 10. 11. — 7 miserum cdd. hic. — sanguen sanguine; sanguinem L, H^; sanguen sanguinem H^, G, Bamb. — 11 lacrimis Bamb. — 12 'A., n. y. v.; av&Qmno pr. L; av&Q(ononoai L ex corr.; G; av8Q(ononoai H; nsQitsveoiaKrjC L {c m. 2 L)', H^; nsQitsvsaoiaKrjC H^ ; nSQitsvsoaiatirjc G. — 13 cet pr. L; H^. — himeneus H, G, Bamb.; hymeneus L. — alvum lavere M; lavere alvnm v. — marsupio pr. L; G^; Bamb.; marsuppio rell. — versum restitui ipsa oratione ducente, sed ita, ut illud marsupio secundam corripere existimarem, sicut apud Plautum aliosque conchylium. — ita item' sequente i habes Sidonius, Edonius, Paeonius correpta altera non carente re exemplis Graecorum. — 14 idem ; cf. 466 l. lavare. — 16 lavaret Bamb. — aggerum H^ ; ageres cdd. 466. — 17 cf. 466 l. lavare. — h. l. cdd. vident (viden cd. N. Fabrt) — tum. — nota h. V. videndi verbum liberius positum, ut cernendi in illo: 'qaid agam? vox illiust.' — 'certe idem omnes cernimus.' — 18 Laverent ed. a. 1471; Lavere (Levere H) cdd. — Andromaca L, H. — 19 ubuntroducta est L^; ubi introducta est rell. — puerorumque G. — pueram qui Quicheratus; quod possit placere, si qui pro ut dictum existimes. — lavarent Bamb. — 20 clypeo Ald.; cypeo L, Bamb.; cipeo H, G. — 21 Fratris cdd. — 22 aeno Bueche- lerus; seno (sono H^) G, Bamb.; sino Paris. 7666; Montepess.; Scal. — 23 post Pl. in add. H, Bamb., sed in H deletum. m MVTATIS CONIVGATIONIBVS. X. 147 504. 505 M. postquam peperit, piieros lavere iussit [ut] nos. acc^dimus. 25 11 inde imperativo modo lavite facit. Titinius Psaltria; , manus lavite mulier^s et capita velate LAVI etiam positum pro lavari. PompoDius Herede petitore: ita velim facias: iam pridem v6Io lavatrina lavi. 30 SONIT, pro sonat. Accius Aeneadis aut Decio: clam6re et gemitu t^mplum resonit caelitum. idem Phinidis: hac libi curvo Iit6re latratu unda snb undis labiinda sonit. 35 Ennius Hectoris lytris: a^s sonit, frangiintur hastae; t^rra sudat sanguine. || 1 Pacuvius Duloreste: hymenaeiim fremunt aequales; aula rdsonit crepitu miisico. II SONERE inde tractum est. Lucretius lib, III: 5 caligare oculos, sonere auris, succidere artus. Accius Neoptolemo: adque adeo valvas s6nere sensi r^gias. idem Atreo: sed quid tonitru turbida torvo 10 conciissa repente aequora caeli sensimu' sonere? 25 Titinius Psaltria fl 28 Pomponins Herede petitore | 30 Accius Aeneadis || 32 Accius Phinidis || 35 Ennius Hectoris lytris || 1 Pacavius Duloreste H 4 III, 156 II 6 Accius Neoptolemo || 8 Accius Atreo. 24 aut laverent iussit hos seripsit Non. aut hoc exemplum collocandum ante v. 18. — labere L^; lavare cdd. Pl. — ut om. Bamb.; Pl. — nos Pl.; hos cdd. . — accedimus; occepimus Pl. — 26 fecit H,. — f. fit. — 27 mulieris cdd. pr. IT, . — capita H, ; Bent. ; capite rell. — 28 herede petitore cdd. potiores 511 s. l. ampliter; h. l. petitore (petitorem pr. H) heredem (eredem Bamb.) C, Bamh. — 29 lavatrina M (lavatrinam Lachmannus comm. Lucr. 393); latrinam C; latrinem Bamh. — ita lavabrum pro labro. — lavi; seq. in cdd. l. Fervat pro ferveat; cf. 503, 30. — 30 au Bamb. — 31 gemitu (gemitum Bamb.); f. fremitu. — 32 finidis cdd. — 33 hac Scriver.; ac cdd. — curvo ed. a. 1471; curbo cdd. — latrans Scal. — 35 haectoris lystris cdd. — 36 aes N. Faber; et cdd. — haste terrae Bamb. — 1 Doloreste Bamb. — 2 hymeneum cdd. — 3 aula Scal.; aura cdd. — crepntu G. — 4 — 11 »n cdd. infra ante l. nolito collocata. — huc retraxit lun. — 4 1 cdd. — 5 arboris L^; aures -ff,. — arcus Bamb. — 7 atque cdd. pr. X,. — 8 idem in Atreo L^; -H,, — 9 tronitru H, Bamb; tronitu G. — torvo ed. a. 1471; torbo (turbo pr. H) cdd. — 10 cussa repente H^. — 11 sonare Bamb. 10* . 148 NONIVS MARCELLVS 505 M. II SONVNT etiam inde manavit. Ennius Andromacha aechmalotide: nam neque irati neque blandi quicquam sincer^ sonunt. Facuvius Iliona: ibo ad eam, ut sciscam quid velint. — valvae Boniint. 15 EXPEDIBO, pro expediam. Pacuvius Atalanta: nam qu6d conabar, cum interventumst, dicere, nunc expedibo. Accius Nyctegressia : cuncta dxpedibo: id modo iusiurandum date. 20 Pomponius Vernionibus: sed qui utrosque error vos agitat, ^xpedibo. Ennius Eumenidibus: id ego a^cum ac ius fuisse dxpedibo adque eloquar. NOLITO, pro noli. Lucilius lib. XXX: 25 nolito tibi me maledicere posse putare. AXIM, egerim. Pacuvius Periboea: ut quae egi, ago vel &xim, verruncdnt bene. MANTAT, pro manet. Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria: in v61tu eodem, in eadem mantat malitia. 30 12 Ennius Andromaclia aechmalotide; cf. comm. || 14 Pacuvius Iliona || 16 Pacuvius Atalanta || 19 Accius Nyctegresia || 21 Pacuvius Vernionibus; cf. comm. H 23 Ennius Eumenidibus || 25 Lucilius I. XXX || 27 Pacuvius Periboea || 29 Caecilius Hypobolimaeo. 12 — 15 haee in cdd. infra ante l. artivit posita. hic collocavit ed. a. 1476. — 12 Andromache (Andromacha M) aechmalotide Bothius; andromace ethemapotide cdd. — ac probahile est diversam librorum memoriam {pg. 292; 401; 515 s. l. exanclare — perpeti; summum, gloriosum; longinque) ortam eo quod est aechmalotide per compendium seripto- — 13 quicquam ed. princ; quiqiiam (supra i in L c positum, sed elutum) cdd. — 14 Pacuvius add. mrg. lun. — 16 velit ed. princ. — valve ed. princ.; balue L, G, JBamb.; belue H^; baluae H^. — 16 Expedibo; idem l. pg. 476. — Athalanta cdd. — 18 non expedibo Bamb. — 19. 20 praet. iusi. d. om. Bamb. — 19 Nyctaegresia H; Nyctegresia ed. Bas. — 20 verba Dolonis. — cuncta ed. a. 1471; cuncto cdd. — date date, sed alterum del., H. — 21 Vernionibus ; quamquam et pg. 506 s. l. aperibo idem titulus in maiore jjarte invenitur membranarum et Vernionis nomen exstat aJibi (cf. Eibbeckii ed. pg. 251), tamen possis de mendo suspicari. Vespillonibus BibbecMus; magis placebit, modo dliunde suppetat exemplum, quod Hertzius proposuit Hernionibus. — 22 se qui H^, G. — utrosque Munkius; utroque cdd. — 23 exmenidibus L^. — 24 ac ius fuisse Gulielm.; accius fecisse cdd. — cf. Enn. Fab. 147. — atque cdd. pr. L^. — elo H^; eloquor G. — seq. in cdd. 4—11. — 27 nullum l. in H. — Pac; cf. 185 l. verruncent cum comm. — 28 recte pg. 185: veniam precor petens ut quae egi, ago, axim verruncent bene. — aut cdd. {praec. a). — qua egi (quaegi L^) L^; H^; Bamb. — everruncen h. l. cdd. — seq. 503, 34. 5. — 29 Hypob Rastraria ed. Bas.; hypobras taria L, H^; Lugd. (hypo br. t. L. — tria Hi). — 30 vultu Bamb. DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. X. 149 505. 506 M. ARTiviT, pro artavit. Novius Dotata: artivit lingiiam in palatum; coepit labias sugere. idem Hetaera: c6m natust, artivit matri interfeminia fortiter. 35 AVDIBO, pro audiam. Ennius Telamone: || 1 more antiquo audibo, atque auris tu ibi contra utendas dato. idem Pancratiaste: *quo minc me ducis?' — 'ubi molarum strepitum audibis maximum.' Caecilius Nauclero: 5 'niinc ab eo audibis.' — 'praeterea, dic sis redeat filia.' idetn Progamo * * ♦ FVLGIT, pro fulget. Lucilius Satyrarum lib, VII: primum fulgit, uti caldum ec fornacibu' ferrum. Pomponius Macco sequestre: 10 similest quasi cum in caelo fulgit propter lunam lucifer. Lucretius lib. VI: fulgit item, nubis ignis cum semina mnlta. item: fulgit item, cum rarescunt quoque nubila caeli. 15 11 FVLGEEE, correpta e, pro fulgere. Lucretius lib. V: 31 Novius Dotata || 33 Novius Hetaera || 35 Ennius Telamone || 2 Ennius Pancratiaste | 4 Caecilius Nauclero || 6 Caecilius Progamo || 7 Lucilius 1. VII || 9 Pomponius Macco sequestre || 11 VI, 160 || 13 VI, 214 || 15 V, 1094. 31 praec. 12 — 15. — pro artivit L^. — 32 labias Quicheratus ; labia (seq. s) cdd. — f. hic V. pg. 210 post 27 haustus. cf. ibi comm. — suggere H^. — 33 idem; in Hqo. — Turpilius Carrio. — Hetaera Bent.; aethra L, H; ethra Bamb.; ethera G. — 34 quom natust C. F. G. Muellerus (cnm natus Palmer.); conatus cdd. — interfeminia Palmer.; inter femina cdd. — 35 telemone (telemon H^) cdd. — 1 mo more pr. L. — atque Bamb.; ed. princ; neque C. — tu ibi — dato M; tibi — dabo v. — ntendos Bamb. — 2 Pancr. M; panchratiastis cdd. — 3 dicis Hj, Bamb. — molarium L.j^; G; molariam Bamb. — audivis L^; Paris. 7666. — 6 diverb. instituit M. — nun habeo G. — ab eo; abeo v. — audivis L^ ; Bamb. — audibis; sc. quae scire tua interest. — dic sis M; si dicis cdd. — redeat filia Bibbeckius; filia redeat cdd. — 6 idem add. Grauertus. — 8 callum Bamb. — ec M; et cdd.; ex I. Dousa. — furnacibu'; fornacibu' J. Dousa; furnacium (furnatium Bamb.) cdd. — 9 maccho cdd. — sequestre; puto sequestro; cf. Prisc. pg. 1301. — 10 simile est cdd. — cf. 224 l. simile est. — quasi ed. a. 1476; quas cdd. — 12 nnbis nominativ. — multa; seq. excussere suo concursu. — quae verba f. librariorum culpa omissa. — 13 item add. M; idem lun. — 15 correpta e M; correpte v. — pro om. H^. 150 NONIVS MARCELLVS 506 M. multa videmus enim caelestibus insitat flammis fulgere, cum caeli donavit plaga vapore. Pacuvius Medo: lingua^ bisculae i&,ctu crispo fiilgere. Accius Bacchis: 20 la^tum in Parnaso inter pinos tripudiantem in circulis ludere atque taedis fiilgere. Lucilius Satyrarum lib. XI: conventus pulcher. bracae, saga fulgere, torques magni. 25 Es, pro esto. Lucilius lib. XXVIIII: coicito te intro ac bono animo es! . . . . Pomponius Maccis geminis: . 'bono animo es!' — 'video, erepsti prlmiter de pannibus.' AMPLANT, pro amplificant. Pacuvius Teucro: 30 v-» u _ u ubi falsa poetae, pro sua partei conficta canunt, qui causam humilem dictis amplant. APEEIBO, pro aperiam. Pomponius Vernionibus: 18 Pacuvius Medo || 20 Accius Bacchis || 23 Lucilius 1. XI || 26 Lucilius 1, XXIX II 28 Pomponius Maccis geminis || 30 Pacuvius Teucro || 34 Pomponius Vernionibus; cf. comm. 16 vidimns cdd. — insita et Lucr. edd.; incita v.; inlita Lachmannus. — 17 tum Batnb. — vapore Lachm.; vare (vere H^; Bamh.) G, Bamb. — vaporis libri Lucr.; ap. quem docti male vapores. — 19 bisulcae (bisulces BibbecJcius; poterat bisulcis) iactu N. Faber; bisulcis actu cdd. — 21 letum L^. — 22 ludere Seal.; ludo cdd. — tedis Bamb. — fulgere. recte dicit Bibbeckius in fine versus olim fuisse illud fulgere. nam aliter paenultimae quantitas dignosci nequibat. — lacunae signum nescio an melius post atque ponas. — 23 Luc; cf. 227 l. torquem cum comm. — X Lugd. — 24. 25 fulgere t. magni {pr. magna) in mrg. add. H^. — magni; datis magni cdd. 203; ubi nos induti magni. — 26. 27 XXVIIII M; qui et iambos instituit; XXVIII V. — coicito te Lachmannus; coicite jpr. L; H^; Bamb. sec. Beckerum; coici te G; conicite L ex corr.; H^; conici te Lugd. — coicito — es; cf. Spengelii comm. in Trucul. V, 22. — 28 Pompon. ; cf comm. in 154, 19 sq. — magis cdd. — 29 quin bono cdd. 154. — erepsti; hic cdd.: derepis (depis (rj). — 30 Teuro Bamb. — 31 — 33 anapaestos cum Grotio et Her- manno probavi. — illud falsa v. 31 collocavit Hermannus; 32 ante conficta habent cdd. — pro (per Lugd.) sua partei {ita M; parte cdd); quasi pro virili parte. — pro sua arte Bothius; quod non potest recipi nisi trochaicis numeris admissis, qui minus la^tum sonabunt. — quos qui praetulerit, ei erit in prioris versus fine scribendum cum Bothio: falso confictum. — canunt M; canant v. — 33 quia H^, G. — amplent G^. — 84 Vernionibus; cf. comm. in 505, 21. — Vermionibus H^; Bamb. * DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. X. 151 506. 507 M. 36 aperibo; non possiim pati: p6rcu8 est quem amare coepi, pinguis, nou pulch^r puer. CVPIRET, pro cuperet. Lucretius lib. I: perfringere ut arta 1 naturae primus portarum || claustra cupiret. DiCEBO, pro dicam. Novius Depaticis:+ *primum quod dicebo'. — 'recte!' — 'tum secundum' [quod dicebo] — . — 'eo m^lius esf." 5 EDIM, pro edam. Caeciiius Asoto: nilne, nil tibi dsse quod edim? Novius Buccullo: qudd editis, nil ^st; si vultis, quod cacetis, copiast. Pomponius Condicionibus: 10 yix nunc quod edim invenio: quidnam fiet siquam diixero? Plautus Poenulo: ^st domi quod edimus: ne nos tam cmtemptim conteras. FACITVR, pro fit. Nigidius Commentariorum grammaticorum 37 I, 70 II 2 Novius Depaticis; cf. comm. || 6 Caecilius Asoto || 7 Novius BuccuUo; cf. comm. || 9 Pomponius Condicionibus || 11 III, 1, 34 || 13 Nigidius Commentariorum gramm. XIX. 35 a peribo Fleckeisenus. — non possum civem pati ed. a. 1476 sqq. usque ad lun. — 36 porcus Scal.; orcus cdd. cum Montepess. (patior cus L, pr. H). — 38 perfringe (profringe i/,) ut ar (ur i, ; L perfringeutur- naturae) cdd. — vetus hic vid. subesse mendum. nam et Lucretii libri manco versu: inritat (perfect.) animi virtutem, confringere ut arta. Prisc. 879 per interpolationem , puto, effringere ut arta. — a Lucr. existimo scriptum: vir- tutem inritat animi, confringere {vel periringere) ut arta. — 1 natura Bamb. — 2 dapaticis cdd. 509 s. l. vivebo; h. l. depaticis. — utrumque nomen cor- ruptum. — de paticis ed. princ; Patbicis Bentin.; Hepaticis pr. Bothius; id. ed. 2 Depactis. — 3. 4 adulatorem ineptum proponi apparet. diverb. instituit M. — quo Bamb.; pr. L. — tum add. M {praec. te). — dicebo; interrupta ab adsentante oratio hic et post secundum. — quod (quo Bamb.) dicebo del. M (dicebo om. ed. a. 1471). — et G'. — est {seq. e) add. M. — dii prodam om. 5 — 12 add. ed. a. 1471. — 5 Edim ed.princ. (ita et v. 6); Edi cdd. — asato Bamb. — 6 nihil cdd. — hil L, H^ {praec. ne) ; nihil H^, G; om. Bamb. — edi (dedi i/J cdd. — 7 BuccuUo M; bucculo L, H^, G^, Bamb.; buccolo flj/ bacculo Gi. — buccullus a bucco, bucconis, ut ab homo, homonis homullus. — non credo scribendum Bucolo; quamquam graeci tituli ab Atellanis non alieni. — Buculo (ita P) vel Bucula Duentzerus; Bucculo Ald.; Baucalo cdllata Hesychii glosa: ^avticclov, (iaXay,t,^6(iBvov , tQvcpsQov Bibbeckius. — 8 editis Ald.; edisti cdd. — nihil cdd. — si om. Bamb. — si vultis e. q. s.; obscaene haec dicta intellexit M. Hauptius; cf. Priap. 69. — 9 Condicionibus (condi- tionibus cdd. pr. H^); h. e. Condicionibus nuptialibus. — 10 edi H^. — quodnam Bamb. — 11 Paenulo H. — 12 quo dedimus H. — contemptim om. cdd. — contereas Bamb. — 13 Commentarioram grammaticorum M; com- mentatione grammaticis (grammatices L^) cdd. 152 NONIVS MARCELLVS 507. 508 M. lib. XVIIII: id quod dico, huiusmodi est: ut facit, oiout, ita facitur, jtOLsttai est. — Titinius Quinto: 15 stultitia cupidiiis petunt consilium, bona uti gratia parvi faciatur. EVENAT, pro eveniat. Ennius Hecuba: sen^x sum: ut iam mortem 6ppetam, priu' quam evenat quod in pauperie mea senext gravit^r gemam! 20 FAXIM, fecerim, Ennius Phoenice: 'pliis miser sim, si scelestum faxim.' — 'quid dicam fore?' MONERis, pro monueris. Pacuvius Armorum iudicio: . . dic quid faciam. quod me m^neris, effectiim dabo. idem Chryse: 25 di monerint meliora! NiviT, pro ninguit. Pacuvius Paulo: nivit sagittis, plumbo et saxis gr&,ndinat. OBOEDIBO. Afranius Maritis: meo ut 6bsequere am6ri, oboedibo tibi. 30 OPERIBO, pro operiam, Pomponius Praefecto morum: ^pater adest.' — 'ad^st? negato esse bic me; ego operibo caput. || PARIBIT, pro pariet. Pomponius Buccone auctorato: i si pregnans non ^s, paribis numquam. 15 Titinius Quinto |1 18 Ennius Hecuba || 21 Ennius Phoenice || 23 Pacuvius Arraorum iudicio || 25 Pacuvius Chryse || 27 Pacuvius Paulo || 29 Afranius Maritis || 31'Pomponius Praefecto morum || 1 Pomponius Buccone auctorato. 14, 16 ut M (uti Bothim); tui (cui Bamh.) cdd. — noisi, ita Bothius; noisTcc cdd. — noisttai est Mothius; tinaetaee cdd. (tinaetaee pr. H). — est huiusmodi, noisi: facit, noieixai facitur Ald. — Titin. ; cf. Prisc pg. 789; ubi omissa prima tria verba; id. 801 uhi etiam consilium dest. — 16. 17 cupidius Bothius; cupidinis cdd. — numeros constituit M. — petunt; i. e. appetunt, quaerunt. — bona uti gratia parvi M; bona gratia ut parvi C, Bamb.; bonum gratia parvi ut cdd. plerique Prisc. 801; bonum gratia parvi idem fere 789. — faciantur pars cdd. Prisc. 801. — 18 Enn.; cf. 494 l. pauperies ibique comm. — 19 utinam m. cdd.; ut m. ed. princ. — obpetam ij , ed. Bas., Bamb. — priquam ev. G. — 21 fenice C; foenice Bamh. — 22 sim Delrius; sum cdd. — scelestum ed. princ; scelestim cdd. — quid M; qui et diverbium instituit; quod v. — cf. comm. in Ennii Fab. 371. — 24 dabo lun.; da cdd. — 26 idem; cf. comm. in 74, 21. — Chrysae L, H; Chrysace Lugd. — 26 de minerint G. — 21 Nium Bamb. — 28 nivit sagittis Fleclc- eisenus; sagittis nivit H; om. nivit rell. — in fine versus male add. Ald. — 30 ut om. Bamb. — obsequere MibbccTcius; obsequerer cdd.; obsequar ed. a. 1471; obsequare Neukirchius. — 32 pate pr. L, ut vid. — cf. et notam seq. — adest Bent.; at est L, H^, Bamb. (rat est pr. L; paterat est H^, Bamb.)\ atest ed. Bas. — adest alterum add. M; qui et diverbium instituit cum SchegJcio aliisque. — 2 sip pr. L. — f. per octonarium si pregnans nunc (hoc iam add. Bibheckius) non es. DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. X. 153 508 M. PERVENIBVNT. Pomponius Pythone Gorgone: 6 hominem be&tum, quo illae pdrvenibunt ditiae! 5 REDDIBO. Plautus Vidularia: 6go servabo, quasi sequestri ddtis; neutri r^ddibo. REPERIBITVR, pro reperietur. Pomponius Anulo posteriore: id, credo, metuis, n^ tibi invidia adsiet, cum n^mo, quei te r^cipiat, reperibitur. 10 Plautus [in] Epidieo: 'quid illa fiet fidicina igitur?' — 'aliqua res reperibitur.' Caecilius Obolostate: uunc enimverost cum meae morti r^medium reperibit nemo. POSSETVR, pro posset. Quadrigarius Annalium lib. I: cum 15 non possetur decerni, utrius putaretur victoria esse. SAPivi, pro sapui. Novius Virgine pregnate: quanto ego pliis sapivi, qufn' fuUouem cdnpressi quinqud>trubus! . 3 Pomponius Pythone Gorgone || 5 Plautus Vidularia || 7 Pomponius Anulo posteriore |J 10 I, 2, 48 || 12 Caecilius Obolostate || 14 Quadrigarius Ann. I II 16 Novius Virgine pregnate. 3. 4 Pythone (ita Scal.) Gorgone: o M Mus. rhenan. XXIII, 697 (Gorgoni, quod ihidem propositum, non placet nisi ante scribatur Pythoni; cf. Lachm. in Lucr. pg. 49) pintone gorgonio cdd. — o et a Guieto inventum notat QuicJieratus. — Pytho Gorgo ut Varronis Oedipothyestes, Laevii Sireno- circa. — quod G. — illae ed. a. 1476; ille cdd. — ditiae M l. m.; Guietus; divitiae edd. — 5 Reddibo; idem l. pg. 476. — Plaut.; cf. Prisc. gr. lat. II, 224; 226; III , 7 ; Studemundium in Actis philologorum conventus XXXVI pg. 58. — sequestri Non. ; sequestro Priscian. ; et ita Studemundius. — 6 quasi om. L, Jff, ; non Bamh. — 7 Reperibitur H^; ed. princ.; Repperibitur Lugd.; mrg. G; Reperebitur H^; Repperebitur rell. — reperietur ed. princ; repp. cdd. — 8 tibi add. Bothius. — invidia adsiet M; invidia (invia pr. L) desit cdd.; invidiae siet vel invidia inde sit Bothiv^ (invidiae id sit tibi Me). — 9 qui Passerat.; qui a cdd. — repperibitur C pr. H^; repperitur Bamh. — 10 in om. jHi. — 11 quid de illa B, I ap. Pl.; non Ambros. — aliqua re B, I ap. Pl.; non Amhr. — reperebitur £",; repperibitur reU. — 12 Obolostate Me; obolo C; obello Bamb. — 13 senarios iamh., quorum prior finiretur post remedium, posuere plerique; octonarium trochaicum qui hene convenit orationis gravitati nos (ita iam Buechelerus). — nec enimv. G. — repperibit cdd. pr. H. — 14 h. l. videtur olim adha^sisse ei quod est poteratur; cf. infra. — 16 cf. Prisc. pg. 879 qui citat Nonium. — Sapi ut i, ; m. 2 Sapi ui. — pregnate pr. L; pregnante L ex corr. , H, Bamh.; praegnante ed. Bas. — 17 quanto 3Ie; quando cdd. — 18 sapivi; sa in ras. L^. — quin (qui Prisc; quae Bothius; quiin H,); per quine recte explicat Ribbeckius; qui putat servi iocuntis esse dictum et illud compressi explicandum per pugnis compressi colh Budentis v. 1125. — quinquatribus Prisc 154 NONIVS MARCELLVS 508. 509 M. VENIBO, pro veniam. Pomponius Maccis geminis: .... serost: sexta, si tibi placdt, venibo. 20 POTERATVR, pro poterat. Caelius Annalium lib. I: cum iure sine periculo bellum geri poteratur. || potestvr, pro potest. Pacuvius Chryse: siqua potestur investigari via. Quadrigarius Annalium lib. III: adeo memorari vix potestur, 25 ut omnes simul suum quisque negotium adortei sient. SOLVERIT, pro solitus sit. Coelius' Annalium lib. VII: duos et septuaginta victores domum deportavisse || fascis, qui ductoribus l hostium ante soluerint ferri. VIVEBO. Novius Dapaticis: tibi, dum vivebo, fidelis ^ro. [deplorabvndvs, pro deplorans. Plautus in Aulularia: 5 homo ad praetorem d^plorabundus venit. COCTVM, pro ad coquendum. Plautus in Aulularia: solet ire coctum. MACET. Plautus in Aulularia: quia 6ssa ac pellis totust: ita curd macet.] 10 19 Pomponius Maccis geminis || 21 Caelius Ann. 1 1| 23 Pacuvius Chryse || 26 Quadrigarius Ann. III || 27 Caelius Annal. VII |1 3 Novius Dapaticis || 6 II, 4, 38 II 7 II, 4, 46 H 9 III, 6, 28. 19 Maccis ; in actis Bamh. — 20 f. diverb. instituend., cuius prior pars finiatur post serost. — si sexta Bamh. — si; sib pr. L. — 21 Celius G; Cecilius Bamh. — Annalium M; annali C; anna Bamh. -— 28 Chrysae flg ; Chrise Bamh. — 24 potest pr. L. — avia pr. H. — 25 annali cdd. — potestur Florent.; ed. a. 1471; potest cdd. — 26 suum ed. a. 1476; snnt cdd. — adortei sient M; adorti essent cdd. — post haec colloeandi vid. vv. 14, 15. — nota uhique passivi formam positam addito infinitivo praes. pass. — 27 Caeci- lius Bamb. — annali cdd. — 1 victores Madvig. Advers. II, 667 ; lictoris cdd. — f. victorem; nam de Hannihale agitur. — fascis Me; facis cdd. — 2 solver inferri L, H^; solverin feri Bamh. — 3 Vivebo H^; Lips.; Me; Videbo cdd. pr. H^. — Dapaticis; cf. 507 l. dicebo. — 4 dum Eibbeckius; cum cdd. — videbo C pr. H^; videro Bamb. — 6 — 10 haec, quae quomodo ad mutatas coniugationes pertineant non comparet, ah interpolatore addita ex Aulularia, quae, ut ex priorihus octo Pl. fabulis, medii aevi doctis minime fuit ignota. — secl. M. — 5 pro om. H^. — 6 pretorem Bamh. — venit deplorabundus cdd.; deplor. venit Hermolaus Barharus; plorabundus devenit Plaut. — homo et praetorem plorabundus advenit Obsernus. — 7 ad quoquendum G; P; Lugd. — 8. 9 in mrg. add. H^. — 9 Macet; pro maci- lento (macilentus est Pius) add. H, G. — 10 quia cdd. Pl.; qui C, Bamh. — qui ossa atque docti ex Nonio; sed cf. Caes. pg. 78. — totust docti ap. Pl.; totus est eius cdd.; tenos (tenes, ut vid., Bamb.) C, Bamh. — cura om. cdd. 52rdr5n1t852fqila6rd4slh83mc2a1 270652 270587 2026-06-11T17:46:59Z Saumache 27923 multa contenta ex pagina removit, contenta nova: '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |SubTitulus=Liber X<br>de mutatis coniugationibus. }} {{Liber |Ante= Liber IX |AnteNomen= ../Liber IX |Post= Liber XI |PostNomen= ../Liber XI }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=147 fromsection=s2 to=159 /> {{Liber |Ante= Liber IX |AnteNomen= ../Liber IX |Post=...' 270652 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |SubTitulus=Liber X<br>de mutatis coniugationibus. }} {{Liber |Ante= Liber IX |AnteNomen= ../Liber IX |Post= Liber XI |PostNomen= ../Liber XI }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=147 fromsection=s2 to=159 /> {{Liber |Ante= Liber IX |AnteNomen= ../Liber IX |Post= Liber XI |PostNomen= ../Liber XI }} lurj3ynso6sn1w08l9513hql074bks6 0 75031 270567 248036 2026-06-11T13:10:02Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/IV. De varia significatione sermonum per litteras]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber IV]] 248036 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft archive] |SubTitulus=IV. De varia significatione sermonum per litteras }} {{Liber |Ante= Liber III |AnteNomen= De compendiosa doctrina/III. De indiscretis generibus per litteras |Post= Liber V |PostNomen= De compendiosa doctrina/V. De differentia similium significationum }} DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 351 282 M. IV. mciPiT 10 DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM PER LITTERAS. INCIPIT PER A LITTERAM. I ADVOESVM contra significat. Terentius [in] Adelphis: neque s^rvulorum qufsqnam, qui advorsnm lerant. 13 I, 1, 2. Sequitur caput longe amplissimutn (nam plus tertia parte continet totius operis) idemque gravissimum. — argumento quantum differat .a prinio et secundo, item ab aliis locis Compendiosae Doctrinac, uhi paraphrases propo- nuntur elocutionum , ipso indicatur titulo. — fontibus autem usus est Nonius obscuris quidem plerumque et incertis, neglccto, ut plurimum, Gcllio, sed saepius egregiis. — et quamquam stuporis fidem superantis ne in hac quidem parte desunt exempla (neque ullum est magis vulgatum vitium inter grammaticos quam in explicandis scriptoribus supponere sensus, non exponere), tamen, nisi labor animi', maiore nonnihil cura et sollertia in ea videtur esse versatus, pariter atque in quinta et sexta; quas inter priores duodecim tempore esseultimas facile possis persuadere animo. — porro notandum Ciceronem et Vergilium, cum et alibi multum memorentur, hic tamen longe citari frequentissime. cuius quidcm rei causa in aperto est. — quod autem dicit Mercerus caput hoc fere totum propria constare lectione Nonii, fefeUit eum opinio. ac potius agnoscas hominem perinde atque ante libris aliorum grainmaticorum serviliter addiclum. quamquam quin plura quam alibi ex propria vulgatissimorum scriptorum, Ciceronis et Vergilii, lectione addidisse videatur , non intercedo. — his cum plurimum innitatur, quarium caput in exemplis auctorum paueiores relicuis traxit CMTuptelas. contra saepius aberratum in lemmatum partibus suo loco ponendis. qu,ae propter causam manifestam in archetypo cum excidissent, deinceps a correctore non ubi oportebat repositae. — in hac parte quMm sectiti simus viam, in prooemio expositum. — eeterum cum iractatus hic ei propria mole sii gravissimus et tribus assumptis codicibus operosior, etiam magis quam ante minutiae mittentur. veluti non iam monebitur de xufpfi MsvCiinov latinis liiteris scripta neque aut sesque ulixe pro Sesquulixe aut beautontimornnienon pro heautontimorumeno positum adnotabiiur. — porro in Graecis ubicumque ncc de vero possei ambigi nec occurreret in dittographiis, quod alioqui videretur notabile, unius libri sive Lugdtmensis sive Harleiani scripturam appona-e satis visum. — ab hoc autem capite cum aliquanto saepius quam anie auctorum librorumque nomina per compendium essent scripta in Lugdunensi (et maxime quidem Vergilii, Georgicorum, Aeneidos), nos illa plena posuimus, in his notandis eum expressimus. — eiiam in Harl. iam crebriu^ imminuti tituli eodem modo. qui perinde manci in Gen. — denique libris Helveticis, hoc est Gen. ac Bern. utroque, quomodo uti instituerimus , iam in prooemio declaratum. — 11 P. L. om. L, G. — 12 cf comm. in 6S, 7—10; 190, 6. — Incipit om. L, G, Gen; Id est H; in quo illa Id est per A litteram capitalibus litteris addita in mrg. — 13 Adversum ubique Montepess.; Tornaes.; h. 1. Adversum i, ; B; A ex corr. — in L^, H^, B, Montep.; om. X, , H^, Gen, A, ed. Bas. — adel- pbis //, Gen, B, A, adelfis L, G. — 14 sermornlorum H^. — adversum B. — 352 NONIVS MARCELLVS 232. 233 M. Plautus [in] Asinaria: 15 quae illa praedast? ibo advorsum atque ^lectabo quidquid est. II Advorsum rursum apud significat. Titinius Gemina: mulier, credo, advorsus illum res suas conqueritur . . Terentius [in] Andria: et id gratum fuisse advorsum te habeo gratiam. 20 Ennius Telepho: te ipsum h6c oportet pr6fiteri et pr61oqui jldvorsus illam mihi. Afranius Excepto: v de vita ac morte d6mini fabulabere 25 adv6rsum fratrem illius ac domimim tuum. Plautus [in] Aulularia: egone lit te advorsum m^ntiar, mat^r mea? II Advorsum, erga. M. TuUius de finibus bonorum et malorum lib. III: nec vero pietas advorsum deos nec quanta is gratia 30 debeatur sine explanatione naturae intellegi potest. ' ANIMA est secundum consuetudinem spiritus quo vivimus. Vergilius Georg. lib. IIII: animasque in || vulnere ponunt. 1 15 II, 2, 29 II 17 Titinius Gemina || 19 I, 1, 15 | 21 Ennius Telepho || 24 Afranius Excepto || 27 IV, 7, 9 || 29 III, 22, 73 || 33 IV, 238. ierant C, Gen, A; inerant B. — ierant et cdd. Ter.; Donatus; qui probat. — a Terentio venit illud iverant. — 15 in vid. delend. — 16 illaec (illa aec) cdd. Pl. — ibi L^. — quidq. Gen; quicq. G. — 17 Adversum A^, B^. — 18 advorsus M; advorsum v. — 19 in lioc v. {et 27) secl. M. — 20 et it pr. Gen. — adversam Lj^; adversum Gen; A (item 26); B. — te om. ed. Bas. — abeo L, II^. — 21. 22, 23 Telefo C, Gen. — advorsus M; advorsum C, Gen. — profiteri pro- ducta prima; cf. de re m. 362 sqq. — potuit etiam scribi ted ipsum op. hoc, servata o brevi in profiteri. — Quicheratus per octonarium iamb.: te ipsum hoc oportet proloqui et profiteri adversum illam mihi; f. recte. — 25 divita pr. L; de vito ifj. — fabulabere Bothius; fabulavere C, Gen (fabulare pr. H). — 26 tuum Bothius;-sxmm (sum ij C, Gen. — recte si habent iam omnia, servus videtur moneri, ut caute circumspecteque loquatur de mortuo ero apud praesentem, ad quem i^re hereditatis transierat. — 28 cf. Mil. glor. IV, 2, 88. — ut te Pl.; ut ea C, Gen. — advorsu Gen; avorsum pr. L. — 29 Ad- vorsum, erga add. Quicheratus. — 30 nec Cic; haec C, Gen. — vero om. H^. — nec quanta his (hys) cdd. Cic; ne (nec G sec ed. Bas.) qua isti C, Gen; ne quanta isti cd. Tornaes. — 31 explanatione ap. Non. legi dicit Baiterus; sed expiatione habent H, L^, Gen; explatione G, f. L^. — explicatione cdd. Cic.; et ita v. ap. Non. — ac nescias, utrum praeferas. — 32 Anima w. pr. non l. in L. — 33 XII pr. L. — 1 vulnere H^, Gen; vulnera H^, G; vulnerea L. — vulnera pars cdd. Verg.; item Macrobii Parisin. VI, 6 , 19; schol. in luven. 4, 91. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 353 233 M. Ij Anima rursum alitus oris et odor. Vergilius Georgicon lib. II: animas et olentia Medi ora fovent illo et senibus medicantur anelis. 5 Titinius Fullonibus: int^rea faetida §,i)ima nasum obpiignat Plautus Asinaria: animan fdtet uxorx tuae? idem Mereatore: 10 ieiunitatis pl^nus, anima f^tida. Caecilius: qua^ mibi, ubi domum adveni, ats^di, extemplo savium dat i^iuna anima. 15 11 Anima, aqua. Plautus Amphitryone: ni ego illi puteo, si occepso, animam omnem intertr&xero. II Anima, sonus. Varro Eumenidibus: Phrygios perosa corniis liquida canit anim§,. II Anima, iterum significat iracundiam vel furorem;- unde et ani- 20 mosi dicuntur iracundi. Plautus Amphitryone: ' ' animam conprime. 2 II, 134 II 5 Titinius Fullonibus i 7 V, 2, 78 || 9 III, 3, 13 | 11 Caecilius (Plocio) II 15 II, 2, 41 I 17 Varro Eumenidibua || 20 Plautus Amphitryone. 2 Georg. ed. Bas.; ovi. H^ {m. 2 add. georg), Gen. — 4 favent pr. L. — tillo L. — anelis; h supra e add. H; anhelis Gen. — 6 faetida L, H, Gen; foet. ed. Bas. — anema i,. — obp. icuj» />j et H {in quo prius fuit opugnat) etiam Gen. — interea nasum oppngnat anima foetida cum proba- bilitate Bothiu^; aliter pars est octonarii iamb. — illud anima fetida utrum nominativus sit an ablat. incertum. — 7 in As. L^, H^, G. — 8 animan' foetet u. t. Quicheratus ; an fetet (faetet H; foetet ed. Bas.) anima (animae pr. H, Gen; utrobique corr. in mrg.) tuae uxori cdd. — anima faetetne (fetetne) uxori tuae cdd. Pl. — 9. 10 mercator ei eiunitatis Gen.; mercatore (post littera eras.) ei unitatis If,. — anima ed. Bas.; animam L, H, Gen. — fetidat H, Gen {pr. H faetidat). — 11 ex Plocio haec petita; cf. Gell. II, 23; quo tamen usum esse N. non potest demonstrari. — atsedi, supra t scr. s, L; adsedi Gen; adsedit J/, ; assedi H^, G. — savium 6reW. ; avium C, Gen. — 16 aqna Quicheratus; aquae v. — 16 cf. comm. in 148 l. occepso. — ai hoc cepsio (si hoo cepsto i, ; si hoc cepsitio pr. H) cdd. h. l. — 17 Varro; cf. 334 l. liquidum, suave. — 18 frigios (frios pr. H) cdd. — perossa C, pr. Gen; A; B; v.; perosa cd. Tornaes.; Gen post ras.; Madvigius Advers. II, 660. — perosa; de Atti evirato videtur agi; cf. Catull. c. 63. — anima om. G; Gen sec. Hagenum et Meylanum; non A. — 19 Anima om. L, H, B; ab iterum novum l. in L, H, B; in G animatum pro Anima iterum esse testatur ed. Bas. — iracundiam vel furorem A; Montepess.; cd. Tornaes.; iracundum (iracundiam in mrg. Genm) vel furorem (farorum i,) L^, H^, Gen, B; ira- cundum vel furiosum L.^, H^, G. — 21 conprime cum i, Gen; B^. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mv£1iL£b. 23 354 NONIVS MABCELLVS 233 M. Accius Melanippo: egone auxilio nudus temere ut hosti me animato offeram? idem Epinausimache: ut niinc sum animatus, si lero, satis armatu' sum. 25 Novius Fullonibus fereatis: nil ^st pericli. dabo tibi validum verum, animosum. M. Tullius de re publica lib. I: 'ergo non probares, si con- silio pulso lubidines, quae sunt innumerabiles, iracundiaeque tene- 30 rent omnia.' — 'ego vero nihil isto animo, nihil ita animato homine miserius ducerem.' — idem de re p. lib. V: tum virtute, labore, industria tueretur summi viri indolem, nisi nimis animosa et ferox natura illum nescio quo ♦ * * Vergilius Georg. lib. II: quas animosi Euri adsidue franguntque feruntque. 36 et Aeneidos lib. XI: pone animos et pulsus abi. Lucilius lib. XXX: atque animosam Thessalam et indomitam frenis subigamque domemque? 40 22 Accius Melanippo || 24 Accius Epinausimache || 26 Novius Fullonibus fereatis || 29 I, 38, 60 || 32 M. Tull. de re publica 1. V H 34 II, 441 1| 36 XI, 366 1| 38 Lucilius 1. XXX. 22 Menalippo C, Gen. — 23 auxilium pr. H. — nudus Lips.; motus G, Gen. — honesti Gen; pr. H. — 26 ut nunc sum animatus, si iero Mad- vigius Advers. II, 660; ut nunc cum animatus (animatos pr. H) iero G, Gen. — 26 fereatis Gen. — 27. 28 nihil cdd. — tabo L^. — d. tibi BibbecJcim; d. t. verum G, Gen. — veram; pro virum. — /. olim septenarius fuit in hunc modum: nil ^st pericli. dabo tibi validum verum, acrem, animosum {vel validiim vernm atque animosum). — animosim L^. — 29 si add. Me; habet Cic. cd.; om. G, Gen. — 30 libidines L^, H, Gen. — quae sunt om. JETj. — innumerabilis Gen. — iracundiaeque Me; iracundiaequae G, Gen; iracundiaeve cd. Gic. — terrent H^, Gen, cd. Tornaes. — 31 animatio pr. L. — homine supra add. Gen^. — 33. 34 tueretur Me; quaereretur L, H^, Gen; quereretur H^, G. — animosa et M; animose G, Gen. — nesffo quo impelleret Guietus, Me; sed plura videntur hamta. — 35 quos cdd.; et f. ipse Non. — euri; eun {vel euni) ria Xj ; euria Gen. — ads. (adsiduae pr. L) cum L^ et H Gen. — frangunt quae Gen, pr. L. — ferunt quae pr. Gen. — 38 cf. 401 l. subigere, mollire. — 40 tessalam cdd. 401; thessaliam h. l. (tessal. pr. H; G^). — indolitam L^; Gen; pr. H; P. — subigamque domem- que Bentin.; subigantque domentque (doentque pr. L; domenque Hs ; do- memque Ho) G, Gen.; 401 cdd. subigam ante domemque. — post subigant- que domentque lun., Gothofredus, Me addunt bellando. — apparet lun., si non ipso Guelferbitano , certo apographo inde ducto usum; nam in G margini adscriptum v. illud, sed ita ut ad versum Pacuvii, 234, 36, pertineat; gui legitur in columna altera. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 355 233. 234 M. 11 Anima, ventus. Vergilius lib. VIII: || 1 qnantuin ignes animaeque valent. Lucretius lib. V: aurarumque leves animae calidiqne vapores. Varro Marcopoli, tcsqI dQxijg'- noctilucam tollo, ad focum fero, 5 inflo anima; reviviscit. — idem Cosmotoryne, icsqI g)&0Qag ic66(iov: detis babenas anima^ leni, dum nos ventns flamine sudo suavem ad patriam perdiicit. Accius Myrmidonibus: 10 trabere in salum classis et vela v^ntornm animae inmittere. Plautus Aulularia: . ndquid animae . . emittat d6rmiens. APTAM, necessariam. M. Tullius de re publica lib. IIII: ea 15 denique obiectu mutuo aeque umbram noctemque efficiat, cum ad numerum dierum aptam, tum ad laborum quietem. | Aptum, ele- ganter ac necessarie conpositum. M. Tullius de officiis lib. I: ut enim pulcritudo corporis apta conpositione membrorum movet oculos et delectat. — idemque: sed facile iudicabimus, quid eorum 41 Aen. VIII, 403 || 2 V, 236 y 4 Varro Marcopoli || 5 Varro Cosmotoryne || 9 Accins Myrmidonibus || 12 II, 4, 24; 26 || 14 M. Tull. de re publica IV 1 17 I, 28, 98 II 19 de off. I, 41, 146. 4 Marcopolis C; Gen. — noctilucam; NOCTIlucam H, Gen. — in L NOCTI supra noctilucam m. 1, ut vid., additum. — ad f. foro L. — 5 alii: inflo ; anima reviviscit. — sive lioc sive illud proharis, pro ablativo accipiendum anima; neque ventus est, sed halitus. — cosmotor vvs H, Gen (cosmotor; vvs L sec. Biesium). — Kocfioi G solus. — 6 a. 1.; animasve ni (pr. amas veni) L. — 7, 8 sudo suavem cd.Tornaes.; sudos ualem L; sudosualem H ex corr.; sudes uadem pr. H; studos valem (vadem Genm) Gen; sudo Sualem (S propter novi v. initium) ed. Bas. — perducat Scal. — 9 mermidonibis ij,- myrmidonibis L^; G; meridonibus H^; Gen; mirmidonibus H^; mieri- donibus cd. Tornaes. — 10. 11 ita Grotius; lassis (classes lun.; classis Me); trahere in salum et vela ventorum animae immittere (inm. L^, Gen) C, Gen. — non bene luiec scandas per octonarium iamb.: classis trahere in saliim me (add. Hermannus) et vela ventorum animae inmittere. in quo secundus pes displicet propter r. m. — vela ventorum animae inmittere; cf. Aen. III, 61: dare classibus austros. — 13 cf. Prisc. 649. — nequit L. — an. forte Pl. — amittat melius cd. Toi'naes.; libri Pl.; Prisc. — 14 III B. — 15 eademque v.; ea denique cdd. (cademque non recte Bm); f. eadem quom. — ob. m. aeque M; obiectum (obl. B) vivo atque cdd.; obiectu suo v. — 16 numeret L^. — aptam, tum Turneb.; aptum (abtum L,) L, H, Gs, Gen, B. — eliganter L^, H^, G, non Gen, B. — 18 enim om. H^. — pulcr. pr. B; pacr. pr. L; prcritudo (sic) pr. H; pulchritudo rell. — apia L^. — conpositionem (comp. Z/j) L. — menbrorum H. — 19 idemque ; raro admodum exemplo dictum pro idem. — sed facile; ex ceteris similibus facile Cic; et ita exc. quod legitur 23* 356 NONIVS MARCELLVS 234. 235 M. apte ftat, quid ab officio naturaque discrepet. — M. TuUius de 20 finibus bonorum et malorura lib. III: itaque natura sumus apti ad coetus, concilia, civitatis. || Aptus significat adeptus. Accius Melanippo: obviam ensi it. quem advorsum aptus alter in pi'oratu occupat. Pacuvius Hermiona: 25 qu6d ego in acie cr^bro obiectans vitam bellando aptu' sum. Lucilius lib. XXVIIII: ut si id quod concupisset non aptiis foret. II Aptum [conpositum], paratum. Vergilius Aeneidos lib. III: interea classem velis aptare iubebat ' 30 Anchises. idem lib. X: proiecto dum pede laevo aptat se pugnae. Poraponius: 35 heiis! aptate, piieri, munde atque ampliter convivium! II Aptum rursum conexura et conligatum significat. Vergilius Georg. lib. III: ipsis e torquibus aptos iunge pares. || 40 Accius: 1 demer hinc colomen alat g^minis aptum cdrnibus. 20 III, 19, 63 II 22 Accius Menalippo || 25 Pacuvius Hermiona || 27 Lucilius 1. XXVIIII || 29 III, 472 || 32 Aen. X, 587 jj 35 Pomponius (Herede petitore) || 38 III, 168 jl 1 Accius. et ceteris Non. 258 s. l. contentio, perseverantia. — pro sed Quicheratus sequentibus; at pessime, cum id non soleat dici nisi de eis, quae proxime subseciintur. — iudicaviraus H^ , Gen. — 20 apte fiet (fiat ed. a. 1476) quid cx Cie. ed. princ; aliter cdd. — 21 naturaque {praec. itaque) pr. H. — 22 concilia Cic; consilia C, Gen. — 23 Menalippo cdd. — 24 obviam ense Grotius (ensi Quicheratus) ; it Bothius curis secundis (obviam est, itque ad- vorsum, aptus; alter in proraptu occupat); quem M; obvia mens idque C, Gen. — promptu Gen. — 26 pacuius Gen. — hermione pr. H. — 26 quod ineertum an per quot sit explicandum, cum potuerit praecedere ut puta tropaea. — crebro Passerat.; Me; celebro cdd. — bellando; cf. comm. in 233, 40. — 28 foret add. I. Dousa. — 29 illud compositum (conp. L) nisi corruptelam traxit, e v. 17 huc videtur translatum. — 30 clasem H^. — belis L^; Gcn^. — 33 levo cdd. — 35 cf. 511 ampliter. — 36 heus cdd. 511; eius h. l. — pueri cdd. 511; puer H, L, Gen; item Gs. — convivia L; H^; Paris. 7577; Gs. — 37 Aptum, Atque supra scr. ptum L. — conligatum (coll. L^; G); f. coniugatum vel coiugatum. cf. tamen pg. 263 s. l. contentus: contentum, conligatum, coniunctum. — 1. 2 hic supra scr. n H. — ala H^ ; Gen; ale L, H^, G. — hinc Colomena lece minis cd. lun. — Accius ♦ * * DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 357 235 M. Lucilius Satyrarum lib. X: tonsillas quoque praevalidis ni funibus aptas. 5 idem lib. XVI: ibat forte aries, inquit. iam quod genu'! quantis testibu'! vix uno filo hosce haerere putares. pellicula extrema exaptum pendere onus ingens. Varro Mutuum muli scabunt, TtsQl fcoQte^ov: 10 ubi lucus opacus teneris fruticibns aptus. M. Tullius de deorum natura lib. II: quis enim liunc homi- nem dixerit qui, cum tam certos caeli motus, tam statos astrorum ordines, tamque inter se omnia conexa et apta viderit, neget his ullam inesse rationem? — Sallustius Historiarum lib. III: quod 15 ubi frustra temptatum est, socordius ire miles obcipere, uon aptis armis, ut in principio, et laxiore agmine. — Lucilius lib. XXX: clinas consternit nobis vetu' restibus aptas. M. Tullius in Hortensio: altera est nexa cum superiore et 3 Lucilius I. X II 5 Lucilius 1. XVI || 9 Varro Mutuum muli scabunt || 11 II, 38, 97 II 14 Sallustiua Hist. III || 16 Lucilius 1. XXX y 18 M. Tull. Hortensio. idem Erigona (potuit Epigono pro Epigonis) coni. KiessUngius. sed etiam supra s. l. aptum, paratum nomen fabulae omissum in Pomponii v., quam- quam alibi ab ipso Nonio est additum. ipsa potius Accii verba latere existimo in illis demer hinc colomen; in quibus tetrametrum troch. catalect. facile agnoscas. — emendatio tamen proeedere nequibit, antequam illud demer sit expeditum. — hinc colomen alte geminis aptum cornibus Ribbeckius, de Farnaso intellegens; hinc colo Maenalium g. a. c. lunius; cuius invento hoc potissimum obstat, quod desideratur substantivum ex illo demer fortasse elicien- dum. — 4 tonsillas lun.; cousellas cdd. — praevalidis vetus liber Dousae, Turnebus; validis cdd. — ni Bibbeckius; in cdd. — funibus L, H, Gen.; finibus G. — aptas; non adiect. videtur esse, sed verbum. — talem si seripsit Lucilius versum, recte dicit Bibbeckiu^ monere eum firmis retinaculis navem in litore religandam, ne venti aut fluctus abripiant. — 6—8 cf. comm. in Luc. XVI, 10. — hosce Gerlachius; hoc se cdd. — herere idem. — peri- cula Hi; Gen; P; pellicula in mrg. P. — 9 Mutuum; multum {pr., ut vid., muctum) L; mutum H, G, Gen. — scabant cdd. — n. {nloQt L^; noQi H, Gen, G) jjcoeicfiov C; Gen. — 10 versum sotadeum agnovit Lachm. Opusc. 69. — fructicibus Gen^. — aptum Gen; pr. H, P. — 11 III L. — 12. 13 cum ex Cic. add. docti. — statos v.; status C, Gen; ratos (quod vid. ex paragr. 95 irrepsisse) cdd. Gic. — ordine cdd. (statutum — ordinem A). — o. quaenexa L. — in his A; Cic. — 15 temptatu L, Gen. — socerdius cdd. — occipere Me; railites occoepere lun.; obcepere (pe supra scr. H) C, Gen. — 15. 16 non aptis armis; pro aptatis; cf. Catull. 28, 1 Pisonis comites cohors inanis aptis sarcinulis et expeditis. nam n. N. — et add. lun. — 17 clinas M; unua v. — nobis Turneb.; novis cdd. — vetus; i. e. vetulus. — pestibus L; restibus H^ (hic pr. rebus); G; preatibus H^. — aptas 31; aptus v. — cf. LurC. VI, 7. — 18 hortentio H^ ; hortemsi pr. L. — superiores pr. H. 358 NONIVS MARCELLVS 235. 236 M. inde apta atque pendens. — et Tuscul. lib. V: fulgeutem gladium e lacunari seta equi aptum demitti iussit. 20 AEQVALES sunt similes et ex aequo. Afranius Vopisco: equidem te uumquam mihi parasitum, verum amicum, aequalem atque hospitem cotidianum et lautum convivam domi. II Aequales rursum aequaevi. Vergilius Aen. lib. X: 25 ncc non Euanthen Phrugium Paridisque Mimanta aequalem. Lucilius Satyrarum lib. V: verum unum cecinisse tamen seni' Tiresiai aeqnalem constat. 30 Afranius Privigno: novi amicum atque aequalem meum. Vergilius lib. V: ast illum fidi aequales. Terentius in Eunucho: 36 patris cognatum atque a^qualem [te] Arcidemiden nostiQ? M. Tullius de officiis lib. III: P. || Scipionem, Marce fili, i eum qui primus Africanus appellatus sit, dicere solitum scripsit 19 V, 21, 62 II 21 Afranius Vopisco H 25 X, 702 || 28 Lucilius 1. V j| 31 Afranius Privigno || 33 Aen. V, 468 || 35 II, 3, 36 || 1 III, 1, 1. 19 apta atque Hdlmius; aptaeque L, G; apteque H, Gen. — tuscul L, H, Gen.^ (tbuscul, pr. thucul, L ct Gen^); Tusculan. cd. Bas. — 20 me 1. L; Gen^. — s. et aequi Gen^. — equina edd. Cic. — diniitti C, Gen. — iusit Gen. — 21 Afran.; ef. 337 l. lautum, elegans. — 22 potuere esse velut haec: eq. putari volui te numquam mihi. — equidem cdd. pg. 337 ; et quidem h. l. — nunquam Hqos. — 23 rerum Hs^. — 24 convivam 7*. l. Bentin.; pg. 337 ed. a. 1476; convivium cdd. — 25 rursus pr. H. — aen H, Gen, G; aenei L. — 26 euantent L^; euanten Gen; euantem rell. — frugium L^; fryg. L^, G; frig. H, Gen. — paradisque L; H^; Gen. — minanta L; H^; G. — 28 saterarum L^; Gen^; satirarum Gen.^. — 29 verum Me; veterum cdd. — cecinisse tamen Franckenus; cecidisset a me L, H^, Gen; cecidisse tamen H^, G.. et ita nos olim, de comissatore vetulo, qui nocturnis rixis esset implicitus et in fuga praepeditus, locum aceipiendum esse rati. — seni' Franckenus; senem (se senem G) cdd. — sene pro dativo Me, minus recte, cum illud Tiresiai non possit non esse genetivus. cf Lachm. cotnm, Lucr. pg. 40. — Tiresiai Me; Tiresiam cdd. — ita Lucretius Geryonai. — 30 constet, supra scr. a, H. — 32 novi pro agnovi; nisi scribendum nosti. — aeq. eum H; Gen. — 34 ilum H^. — fidere quales C pr. H^; fidire quales Gen^. — 35 eunuco X,, Gen^. — 36 archidemidem cdd. Ter. (archide- miden G); te marcidemiden (ti raarcidem H^) C; Gen; A; te archidemiden cd. Tornaes. — Ter. scr. Arcidemidem. — 37 nosti A; nostine Bentl.; novistin Bertibin. — 1. 2 cf. 238 l. appellare. — P. ; p. supra add. in L; P. (sicj H, Gen; DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 359 236 M. Cato, qui fuit fere eius aequalis. — et de senectute: ego vero propter sermonis delectationem temperius quoque conviviis de- 5 lector, nec cum aequalibus solum, qui pauci admodum restant, sed cum vestra etiam aetate. APER^^VM, purum, serenum. Vergilius Aeneidos lib. I: Bcindit se nubes et in aethera purgat apertum. II Apertum dicitur patefactum. Vergilius lib. VIII: 10 iamque adeo exierat portis equitatas apertis. Terentius Adelphis: abi prae strenue §,c foris aperi. j| Aperit, mitigat, placat. Vergilius Aeneidos lib. I: et vastas aperit syrtis et temperat aequor. 15 II Apertum, nudatum. Turpilius Demiurgo: apertae surae, brachia alte prdcera horrordm mihi ex corde exsuscitabant. Sallustius Histor. lib. V: quibus de causis Syllam in victoria dictatorem uni sibi equo descendere, surgere de sella, caput aperire 20 solitum. — M. Tullius de officiis lib. I: verentur enim ni, siquo 3 14, 46 II 7 I, 587 || 9 Aen. VIII, 685 || 11 II, 1, 13 || 13 I, 146 || 15 Turpilius Demiurgo jl 18 Sallust. Hist. V || 20 I, 35, 129. pae, lineolis traiectis deletum, O. — fili, eum Cic; fili L, H^, Gen; filium H^, Gen; item cdcl. 238. — primo L, H, Gen; primus ed. Bas.; cdd. 238; et ita Gicero. — afranius Gen^, — apellatus pr. H. — est cd. Bamb. Cic; sit rell.; item Non. libri l. utroque. — 3 eius fere cdd. Cic — et de sen.; cf. 378 l. restare — superesse. — 4 prompter L^. — temperius habent L, Gen, A; tempestivis Hqos, G (Genm^); tempestiiis Genli^. — ac temperius illud etiam adfirmat Charis. pg. 196 in tractatu de adverbiis, ubi cd. Neapol. leni cum corruptela et in lemmate et in verbis Ciceronis tempestius; in illo excerpta Bernensia per interpolationem manifestam tempestive. — 5 ne i, JEfj, Gen, pr. A; nec H^, A ex corr., G; cdd. 378. — 5. 6 secum L^; Gen^; sed tum if,. — vestra om. Genm^; vestram Ho^. — aetatem H^. — 8 nobes L^; nobis Gen; supra scr. nubes. — 9 VIIII cdd. — 10 portus B. — aequitus B. — 11 adelpis H^ ; adelfis rell. — 12 pre L, Gen; per pr. H. — fores L, Gen, G. — 13 V.; cf. 246 l. aequor. — 14 syrtes B; post r r vel t erasa in L; 6 del. in Gen. — 15 dem uirgo Gen; de inuirgo B. — 16 a. s.; cf. 237, L — L m. 1 aperi ae (aperi aesurae); aperto, supra o pos. e, H; aperte G, Gen. — bracia i,. — alte M; autem v. — 18 Sall. (Salluscius ii); cf. 397 l. surgere, erigi. — historiae cdd. — Syllam C, Gen. — victaria i, H (victariam Ho^), Gen. — 19 dictatore Hs^; Gen. — uni; post i in L a correctore additum a, sed elutum; supra i adiect. a, m. 2. — uni sibi equo; sibi munia equo H^; sibi muni aequo (equo m. 2) Gen. — uni sibi etiam Arusian. Gr. lat. VII, 454. — descendere equo id. — sylla L, H^, Gen. — adsurgere sella elegantius Arusian. — 20 ni pro ne. — ni, siquo; nisi (ne nisi ed. Bas.) quod cdd- 360 NONIVS MARCELLVS 236. 237 M. casu evenerit ut corporis partes quaedam aperiantur, aspiciantur non decore. — Vergilius lib. VI: aperit ramum qui veste latebat. Varro Eumenidibus: capite aperto esse iubet, ante lucem suscitat. — Sisenna Historiarum lib. III: adoriuntur advcrsos vi 25 apertis lateribus. — Varro de vita p. R. lib. I: minoris natu capite aperto erant, capillo pexo, vittisque innexis crinibus. |j Aperire, erigere, ostendere. Vergilius Aeneidos lib. III: quarto terra die primum se adtoUere taudem visa, aperire procul montis. 30 idem Aeneidos lib. VIII: patriumque aperitur vertice sidus. Varro Meleagris: non modo suris apertis, sed paene || natibuy i apertis ambulans. AVTVMARE est dicere. Pacuvius Periboea: flexa, non falsa autumarei dictio Delphis solet. idem Hermiona: 5 quid benefacta mei patris, cuius opera te esse ultum autumaut? Lucilius lib. XXVIII: Socraticum quidam tyranno misse Aristippum aiitumant. Plautus Amphitryone: 22 Aen. VI, 406 || 24 Varro Eumenidibus || 25 Sisenna Hist. III || 26 Varro de vita pop. Rom. I || 28 III, 205 [| 31 VIII, 681 || 1 Varro Meleagris || 3 Pacuvius Peribooa || 5 Pacuvius Hermiona || 7 Lucilius 1. XXVIII || 9 Plautus Amphitryone. 21 causu iZj, Gen. — asp. m. 1 vel 2 add. L. — decoreae cdd. — 24 cf. 452 l. torrere. — 25 susc. supra addit. L. — libro IIII L. — aversos pr. L, H.2, G. — vi Me; ut cdd. — 26 minoris nominativ. — 27 aperte pr. H; Gen; L.^; id. m. 3 apertae. — vittisque Popma; utique edd. (utrinque Quicheratus). — de eo quod est utique cf. Lachm. comm. in Lucr. pg. 250. — 29 edd. quarto die terra. — prima L^. — adt. L^^, H, G, Gen, A. — 30 mentis Gen^ ; C pr. H^ ; non A, B. — 1 pene (penae pr. L) cdd. — 2 apertibus Ho^ ; apertib Hs^. — 3 Auct. pr. L. — 4 plexa BergJcius; coll. Fest. pg. 230 l. plexa; sed vide Pacuv. Dulor. pg. 260 s. l. contendit, proripuit: quorsum flexivia dictio contenderet. — etiam propter allitterationem sublatam displicet illud plexa. — autumarei 31; autumare v. — Delfis cdd. — 6 benefacta mei Me; benefaciam ei (et L) cdd. — patri fl,. — opera opera cdd. — autumant Gen. m. 1; Bothius; autumat (autum ad pr. L) rell. — verba sunt Orestis ad Menelaum. — 8 Socraticum lun.; Socratium L, H^, G; Socratum H^, Gen. — Socratem Lachm. comm. Lucr. pg. 170; qui male trimetros instituit. — quidam Lachm.; quidante pr. G; quiddante rell. {scq. tyranno). — quidara f. pro dativo accipiendum. — raisse Guietus; Lachm.; mississe H, G; misisse L, Gen. — tippum {prius p supra scr.) H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 361 237 M. 10 nisi hoc ita factumst proinde ut factuni esse autunio, non causam dico, ver, quin insimules probri. II Autumare est sperare. Pacuvifis Doloreste; aut hic est aut bic adfore actutum aiitumo. ALTVM non solum aerium vel profundum, sicuti plerumque. || 15 Altum ab alendo dictum. Varro Manio: habens antepositam alimoniam, sedens altus alieno sumptu. || Altum, magnum vel gloriosum. Vergilius Georg. lib. III: te sine nil altum mens incboat. 11 Altum, vetus, anticum. Vergilius Georgicon lib. IIII: 20 altius omnem expediam prima repetens ab origine famam. et lib. VIII: quid causas petis ex alto? Accius Armorum iudicio: 25 cur vetera tam ex alto adpetissis discidi Agamemno, initia? II Altum, pressum, obscurura. Vergilius lib. X: quid me alta silentia cogis rumpere? idem [in] eodem: 12 Pacuvius Doloreste || 15 Varro Manio || 17 III, 42 || 19 IV, 285 || 22 Aen. VIII, 395 || 24 Accius Armorum iudicio || 26 Aen. X, 63 || 29 Aen. X, 625. 10 ut factum est pr. H. — autumori L. — 11 vir Quicheratus; verum cdd. — quin insimules Me; qui insimules Gen; qui insimiles H^; qnin simules L, H^, G. — quin vero insimules cum Brandtio et Langeno Goetzius; f. recte. — 12 Aut. est sperare; n. N. — doloreste H^; dul. rell. — 13 cf. Pl. Epidic. 257 nam ille quidem aut iam bic aderit, credo bercle, aut iam adest. — atutum supra scr. c L, Gcn. — 14 profundes pr. L. — prof. sed plerumque A. — 15 Altum om. B. — ab alimento H^, Gen, B, A. — dictum altum B. — Varro; cf. comm. in pg. 133 limum, obtortum. — 15. 16 antepositum (u corr. in a) alimonium B^ auctore Hageno. — altum G^. — 17 IIII L, Gen, pr. H, B. — 18 nil Gen; B; A; nibil rell — 19 antiquum H, Gen.2, G. — n. N. — g«org Gen; Georgic. ed. Bas.; georgicus pr. L. — georgicorum h. v. ut et 17 H. — III L, H^, Gen, B. — 20 omnem G, Gen; omen B. — 21 repetentes ed. Bas. — famam Verg.; fatum L, ifj, Gen; A; factum H^, G; famam B. — 22 cf. 366 petere, repetere. — 23 petas pr. L. — ab alto B. — 25 adpet. cum H, i, etiam Gen; adpetisses Montepess.; A. — diacidi, Agamerano, initia M propter r. m., cum non sit prohabile ab Accio praeter primum pedem in numeris iambicis ad- missum proceleusmaticum ; discidia Agamemno (Agameno pr. L; Agamenno H, Gen) cdd. — 26 obcurum pr. H. — Verg.; cf pg. 182; 382 l. vulgavit; rumpere, retentum proferre. — XI i, Gen, G, B, H ante rasuram. — 29 item Gen; B. — in ow». H^, L^, Gen. 362 NONIVS MARCELLVS 237. 238 M. sin altior istis 30 sub precibus venia uUa latet. ADITVS, interpellatio. Terefttius in Andria: aliquod me adierunt, 6x te auditum esse.t Vergilius lib. X: regcm adit et regi memorat nomenque genusque. 35 Lucilius lib. XXVII: ciim pacem peto, cum placo, cum adeo et cum appello meam. II Aditus est ingressus. Vergilius lib. VIIII: huc turbidus atque huc lustrat equo muros aditumque per avia quaerit. 40 M. TuUius de suppliciis: in ipso aditu atque ore portus, || Aditus rursum adventus. Accius Medea: tun, dic, II Meda es, ciiius aditum exp^ctans pervixi usque adhuc? 1 M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: et aut ad consules aut ad te aut ad Brutum adissent, his fraudi ne esset, quod cum Antonio fuissent. ADTENDERE est intendere. M. Tullius de officiis lib. III: set si, 6 cum animum adtenderis, turpidinem videas adiunctam. — Accius Diomede: simul aurem adtendo, ut quirem exaudire amplius. Lucilius lib. XXVIIII: praeterea ut nostris animos adtendere dictis 10 atque adhibere velis. 32 III, 2, 3 II 34 Aen. X, 149 || 36 Lucilius I. XXVII |1 38 Aen. IX, 57 || 41 II, 5, 12, 30 II 42 Accius Medea || 2 M. Tull. ad Caesarem iuniorem I || 5 III, 8, 35 II 7 Accius Diomede || 9 Lucilius I. XXX. 33 aliquot L^ ; ed. Bas. ; cdd. Ter. — ex te auditum qui aibant hodie filiam e. q. s. Ter. — 35 rei H^. — 37 placito Gen; pr. H. — apello H, Gen. — 39 atque illuc cdd. — 40 p via L^. — 41 cf. 459 l. os. — supleciis L^; item Gen^. — ore Cic; opere cdd. — 42 rursus Gen^. — Meda cdd.; f. recte; quamquam alibi etiavi ap. Nonium Medea tantum habetur inscriptio; cf. comm. in v. seq. — 1 tun dic Medea es Lachm. in Lucr. pg. 162 (tune dic iam Barthius; Meda es M; Mede's Bibbeckius, f. recte); tunc (tum L{) diomedes et cdd. — tune dia (debebat esse tun) Medea es male cum Passerat. Me; cf. vit. Ennii pg. 206. — expectans Passerat.; expectant (exspectant cd. Bas.) cdd. — 3 et aut ad te H^, Gen. — aut a Br. L^. — essent Gen; pr. H; etiam in L n scriptum supra et. — 5 Adt. cum L^ , H , Gen; et ita ubique L^, H, Gen in sequentibus pr. v. 6; 8; 18. — sed Cic; et cdd. Non. — 6 att. L. — turpidinem H^; Gen; turpitudinem rell. — adiunctam Cic; adunatam cdd. Non. — 7 diOrae H^. — 8 simil ij. — att. pr. H. — attendi Bothius; at praesens historicum frequ^ns in fabulis vetustissimis, perinde atque in inscriptionibus. — 10 nostris Bentin.; nostros cdd. — post adtendere de re add. cdd.; om. cd. princ; attendere om. rell. A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 363 238 M. ideni lib. XXVII: rem cognoscas Bimul et dictis animum adtendas postulo. Pacuvius A.ntiopa: 15 sed cum animum adtendi ad quaerendum qnid siet. Pomponius Macco: quid futurumst, si pol discere artem ego hanc adtenderim? II Adtendere, perseverare. Accius Diomede: numquam perpellar, gnate. || pol, ne adtdnderis 20 petere a me id quod nefas sit concedi tibi. APPELLARE est familiariter respondere. Lucilius lib. XXVII: ciim mei me adeunt serTuli, non dominam ego appellem raeam? || Appellare, norainare. M. Tullius de officiis lib. 111: Publium Scipionem, Marce fili, eum qui primus Africanus appellatus sit. 25 APPELLERE est applicare. Afranius Excepto: abi tu, appellaut huc ad molem nostram naviculam iube. Lucilius lib. XXVI: &gere in iacidndo siqueis vineis actis opust, primam id dant operam ut qnamprimum appeliant. 30 * * * 12 Lucilius 1. XXVII || 14 Pacuvius Antiopa H 16 Pomponius Macco Q 18 Accius Diomede || 21 Lucilius 1. XXVII || 23 Ilf, 1, 1 || 25 Afranius Excepto || 27 Lucilius I. XXVI. 12 cf. 375 l. cognoscere. — 13 postula cdd. h. l. — 15 animum lun. concenienter lemmati; animo v. — querendum ed. Bas. — 16 Pomp. Macco; (/. comm. ad 114 l. foria. — 17 puto: quid futurumst pol, si. — discere a. ego h. M; ego hanc discere artem cdd. — 18 Attend. L, non H, Gen. — 19 n. p. M; si umquam perpediar G, Gen (praepediar A; Montepess.). — gnate Grotius; gnato cdd. — pol M; puer cdd. — 20 concede Hi; eoncedit L, G. — ibi pr. L. — 22 cum ei pr. G. — adeant Guietu^; quod possit placete, si dictum sit modo concessivo, appellare autem perinde atque adire sit interpellare. — servili L^. — 23 — 29 ohsequendum existimavi Quicherato, qui vv. 23, 24 in lihris post 29 positos traiecit ac v. 25 restituit (ut et nos in ed. Luc. pg. S7) Appellere, «6t lihri Appellare. — nam Nonium, quantumvis sit bardus et rudis, ignorasse ut existimem ut finale iungi cum coniunctivo nullo equidem possum adduci pucto. — quod cum ita sit, post v. 29 quaedam hausta esse apparet, quibus varia significatio appellendi verhi illustraretur. — 23 M. Tullius; cf. pg. 235 l. aequales — aequaevi cum comment. — 24 Marce; per compendium m vel .M. vel M, omnes (M. ed. Bas.; in relicuis addita supra virgula). — fili, eum, filium cdd. — 25 Appellare cdd. ; v. supra. — 26 iube add. BuecJielerus. — 27 cf. 243 l. actum, admotum; 327 l. iacit, facit. — 28 agere pro aggere cdd. ter. — agere in; agerem Hy. — iaciendo Gs; itcm (iacendo Gen^) rell. ciim A. — siqueis M; siquo est in L^; Hs.^ (Ho^ ; Ho^ siquid; pr. Hs.^: siq); G post correcturam; siquod est in A; Montepess.; G^; ij,- H^; hic siqd ducta per d lineola; eodem cum compendio Gen. — 243 cdd. 364 NONIVS MARCELLVS 238 239 M. AEMVLVS est invidus. Vergilius Aeneidos lib. V: aemula necdum temporibus geminis canebat sparsa senectus. et lib. VI: . aemulus exceptnm Triton. || 35 Aemulus est sectator vel imitator. M. Tullius pro Marco Mar- 1 cello: illo aemulo atque imitatore studiorum meorum ac laborum. — Sallustius Hist. lib. III: sed Pompeius a prima aduliscentia, sermone fautorum similem fore se credens Alexandro regi, facta consultaque eius quidem aemulatus erat. — Vergilius Aeneidos 5 lib. X: spemque meam, patriae quae nunc subit aemula laudi. II Aemulus, similitudinem vitae vel instituti sequens. M. Tullius de re publica lib. I: quei enim iudicatur iste optimus? doctrina, artibus, studiis? audio. quando * * * 10 ARGVTVM significat sonans. Vergilius Bucolicis: forte sub arguta consederat ilice Daphnis. et multa huiusmodi. || Argutum, audax, malitiosum. Lucilius lib. XXVIII: agite, agite, furei m^ndaci argutamini. ^ l^ 31 V, 415 II 34 VI, 173 || 1 1, 2 ij 3 Sallustius Hist. III || 6 X, 371 || 9 I, 33, 50 II 11 VII, 1 II 13 Lucilius 1. XXVIII. siquos tu; 327 siquost vel siquo est. — opust M; opus h. l. cdd.; id. 243 opost; 327 opust, opus est, opus. — 31 est supra adscr. in H. — 32 aeraula, adversa virtiiti Serv. — 34. 1 cf. 437 l. aemulatio; ubi alio fonte usu^ N. — Marco ed. Bas.; rell. ut 238, 24. — 2 imitatione Hj^, Genm, B. — stud. ac (et) lab. meorum cdd. Cic. — 3 SalL (Salustius pr. L); cf. 501 l. accusativus pro genetivo. — historiarum ed. Bas.; hist cum virgula supra t H, Gen , L (liic prius histus, tum histori). — adulescentia G pr. Ij^; Gen^. — 4 se fore A. — 5 aemulatus verhum post aemuli suhstantivi lemma nihil quidqnam hdbet offensionis. cf. I. sequens vel pg. 234 aptum, paratum. — scite tamen Dictschius aemulator. — cf. comm. in pg. 501. — 7 patriaeque nunc L, G. — 8 institutis L, pr. Gen. — 9 quei; qua L, H, Gen; qui ed. Bas.; quid deleto d cd. Cic. — 10 illud audio, nisi forte ex praecedente vocah. ortum est, videtur positum noto usu pro concedo. — 11 cf. 245 l. argutari. — bucolicorum cdd. — 12 considerat B. — dafnis cdd. — 13 Arg., audax (/". mendax), malitiosum; n. N. — 14 libro XXIX propter haud dissimilis argununti fragmenta plura adscr. M in ed. Luc; cf. XXIX, 19 — 37. — 15 nota proceleusmaticum in primo pede. — furei M; fures cdd. (furos pr. A; furu pr. B). — illud furei non de homine furaci sed pro convicio videtur positum; cf. IV, 12. — mendaci (mendati L); olim fuit mendacei. — argutamini si recte habet, significat argutiis detinete. et aryutandi verbum cuvi dativo iunxit Propertim. — f. tamen scribendum furei, mendacei, arguto nimis (fures mendaci arguti nimis male liibbeckius). DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 365 239. 240 M. Plautus Mustellaria: exi 6 culina, sis, foras, mastigia, qni mi inter patinas ^xhibes argiitias. II Argutum, parvum, adductum. Vergilius Georg. lib. III: 20 argutumque caput, brevis alvus obesaque terga. ACCIPERE, tractare, increpare. M. Tullius in Verrinarum actione secunda: male accipit verbis Haboniura. — et ad Caesarem iuniorem lib. I: roga ipsum, quemadmodum eum ego Arimini ac- ceperim. || Accipere est datum sumere. Vergilius Aeneidos lib. III: 26 accipe et haec, manuum tibi quae monimenta mearum sint, puer. II Accipere, sentire. Terentius Heautoutimorumeno : Clinia, aliter tuum amorem atquest accipis. II Accipere, videre. Vergilius lib. VIII: 30 ut te, fortissime Teucrum, accipio agnoscoque libens! Accipere, concipere. Vergilius lib. VIII: alii ventosis foUibus auras accipiunt redduntque. || 1 II Accipere, audire. M. Tullius: accipite nunc aliud eius facinus nobile. — Lucilius lib. XXX: hoc etiam accipe quod dico; nam pertinet ad rem. 16 I, 1, 1 H 19 III, 80 II 21 II, 1, 54, 140 || 22 M. Tullius ad Caesarem iun. I II 24 III, 486 || 27 II, 3, 23 || 29 Aen. VIII, 154 jj 32 Aen. VIII, 449 j| 1 in Verr. II, 2, 34, 82 jj 2 Lucilius I. XXX. 16 cf. 55 l. colinam. — in must. B. — 17 exceculi nasis A; ex cotnlinasis B^; ex ceculinasis B^. — e; c, ^r. i. — 18 mihi cdd. — ex- hiberea B; A; exiberes H^ {m. 2 exibes); Gen. — 19 add. M; ac lectum H^; Gen; B; ac letum L, G; ac laetum H^. — 20 cf. 361 l. obesum. — capud JSj. — obseque Gen^. — 21 puto in Verrem. — 22 secundum H^; Gen; B. — haboniura H^; Gen; B; A; abonium L, H^, G. — Habonium ubique in hac oratione lordanus, cuius conferendus comm. in 50, 132; habonius, habonis, abonius, babonius cdd. Prisc. gr. lat. III , 258, 13; 263, 11. — Rabonium al. ap. Cic; quod minore stat librorum auctoritate. — 22. 23 et ad Caes. iun.; cf. 383 rogare, quaerere. — roga — arimini — acceperim cdd. 383; rogo — arini (arinia H) — acceperit C, Gen. — ego eum cdd. 383. — 25 accep X,. — manuumque tibi mon. C (sed L pr. manuum tibi quae); Gen. — eorum pr. L; meorum Gen^. — 27 heautontimorumeno pr. H; heautontimorumen H ex corr.; heautontimorume n Gen; heautontimorumenon L, G. — 28 tuum (tuom) amorem cdd. Ter.; cum amore N. — 29 «. N. — post 31 Ald. add.: Varro de re rustica li. III: cum diceret nullam se accepisse villam, qua magis delectatus esset; at Non. pr. id, quod fertur 122 s. l. hinnos, e solo lih. I exempla petiit. — leguntur III, 2, 8. — 33 ali X, , H^, Gen. — 1 accipite H, L, Gen.^, B; A; accipete Gen.^; accipere ed. Bas. 366 NONIVS MARCELLVS 240 M. Vergilius Aen. lib. II: accipe nunc Danaum insidias et criinine ab uno 5 disce omnis. II Accipere, pascere. Terentius [in] Eunueho: accipit homo nemo melius prdrsus neque prolixius. II Accipere, decipere. Lucilius lib. XXVIIII: sic inquam veteratorem illum vetulum lupum 10 Hannibalem acceptum. II Accipere, admittere. Plautus in Aulularia: tara optumumst: tu condicionem hanc accipe ARDERE est igniscere, concremari. Vergilius Aeneidos lib. V: namque volans liquidis in nubibus arsit harundo. 15 idem [Vergilius] lib. II: iam proximus ardet Vcalegon. ' II Ardere, festinare. Vergilius Aeneidbs lib. I: instant ardentes Tyrii: pars ducere muros 20 molirique arcera et manibus subvolvere saxa. idem lib. XII: ardet in arma magis. II Ardere, fulgorem et splendorem emittere. Vergilius Aen. lib. IIII: 25 tyrioque ardebat murice lena. idem lib. X: ardet apex capiti cristisque a vertice fiamma fanditur. 4 II, 65 II 7 V, 8, 52 || 9 Lucilius 1. XXVIIII || 12 II, 2, 60 || 14 V, 525 16 Aen. II, 311 || 19 I, 423 || 22 XII, 71 || 25 IV, 262 |j 27 Aen X, 270. 5 danuum L^^; Gen^. — crimine; crina Hy^. — 7 in om. B^; hab. C, Gen, B^. — eunuco ^5r. L. — 8 homo C, Gen, B; ed. princeps; hominem pars deteriorum Ter. cdd.; Non. ed. a. 1471 et insequentes ante Quicheratum. — prosus pr. H. — neque; atqae (adque L^) cdd. Non.; cf. comm. in Plauti Mercat. v. pg. 191 s. l. amnem. — 0 Acc. , dec. ; n. N. — accipere idem quod tractare. — XXXIIII G. — 10 sic inquam; scinquam L. — illura; pronuntiandum propter r. m. ilum vel adeo lum. — vetum Bj. — lupus pr. L. — 11 Hann. L, H, Gen, B, A; Ann. G. — 12 Accipere, ad- mittere add. Fius. — 12. 13 Auhilaria: tam (ita Pl. cdd.) M; aululariam L, H, Gen; Aulularia ed. Bas. — optumumst docti ap. Pl.; ubi cdd. optimum est; optumus {pro optumust; seq. t) C (autumus H^)\ optimus Gen. — con- ditionem C, Gen. — 14 Arderest ign. L.^. — ignescere B. — concremarius ij. — 19 V.; cf. 283 l. ducere, struere; 346 moliri, extruere. — 23 in ar, su/pra scr. ma magis, L. — 26 cf. 541; 549 l. laeua; murex. — maurice H^. — 21 XI H^. — cf 312 l. fundere. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 367 240. 241 M. 30 jj Ardere, dolere vel irasci. Vergilius Aeneidos lib. X: proxima quaeqne metit gladio latumque per agmen ardens limitem agit ferro, te, Turne, superbum caede nova quaerens. ACRE significat celer, velox. Vergilius Georg. lib. III: 36 calidumque animis et cursibus acrem. idem Aen. lib. IIII: ad puer Ascanius mediis in vallibus acri gaudet equo. II Acre, austerum, acerbum, asperum. M. Tullius in Hortensio: 40 quod alterius ingenium sic dulce ut acetum Aegyptium, alterius sic acre ut mel Hymettium dicimus. — Varro Parmenone: || 1 demitis acris pectdre curas cantii castaque poesi. II Acre, severum. M. Tullius de officiis lib. I: suum quisque igitur noscat ingenium acremque se et bonorum et malorum suorum iudicem praebeat. — idem [in] eodem: utendum est fortasse vocis 5 contentione maiore et verborum gravitate acriore. II Acre, forte. Vergilius Aen. lib. VIII: aut acrem dubites in proelia poscere Tumum. Cicero Tusculanarum lib. V: in rebus gerundis virum acrem et industrium, eundem tamen maleficum natura. 30 X, 513 II 34 III, 119 || 36 IV, 156 H 39 M. Tullius Hortensio B 41 Varro Parmenone || 2 1, 31, 114 || 4 I, 38, 136 | 6 VIII, 614 B 8 V, 20, 57. 30 d. irasci vel amare A. — V.; cf. 391 l. superbum. — 33 caedens H^; cede L, G, Gen. — 34 celerem, velocem A. — celer; pro celere. — 35 animus L. — 37 at C pr. L^ ; Gen. — 39 Acrem cdd. ; Acre lun. — acervum L^; Gen. — post asperum repetunt acerbum (acervum L^ , H^, Gen) C; Gen; non B. — Acrem austerum acerbum (acervum m. 1) asperum severum mediis om. A. — 40 altius pr. H. — dulce add. Nobbius. — acceptum H^, Gen. — 41 ymetium H, G, Gen; metinm L. — quod ad sen- tentiain, cf. Augmtin. de vita beata c. 14: nescio quomodo contortum hoc et aculeatum quod posuisti; ut ait ille de melle Hymettio: acriter dulce est nihilqne inQat viscera. — Varro; cf. 267 castum, suave. — demitis cd. Tornaes.; dimittis rell.; cf. et comment. in 267. — pectore dativus; fuit qui coniceret pectori'. — curas; luctus minm bene, propter allitterationem immi- nutam, libri 267. — cantum (cautum pr. H) cantasque (cantusque Tornaes.) h. l. cdd. — 2 suum quisque igitur etiam Cic. cdd. — 3 et bonorum et vitiorum suorum recte cdd. Cic; illud malorum videtur a librariis invectum prava recordatione librorum de fin. bon. et mal. — suum pr. H. — 4 in om. Gen; H^; in L m. 1 videtur fuisse m. — et vocis bene cdd. Cic. — 6 Acrem, fortem cdd. — 7 cf. 374 l. poscere. — praelia B. — 8 in rebusque cdd. Cic — veium cdd.; quod tamen Ctceroni non ausim tribuere. 368 NONIVS MARCELLVS 241 M. II Acre, vehemens, saevum. M. Tullius in Hortensio: aut Philisto lO brevius aut Theopompo acrius. — Vergilius Georg. lib. III: acremque Molosum pasce sero pingui. idem Aen. lib. V: acrior ad pugnam redit ac vim suscitat ira. 15 M. Tullius Verrinarum actione II, de signis * * * || Acre, pro- vidum, diligens. — Vergilius Georg. ]ib. II: iam tum acer cnras venientem extendit in annum rnsticus. AER est medium spatium quod inter caelum est et terram. 20 / Vergilius Aeneidos lib. V: aera dimovit tenebrosum et dispulit umbras. II Aer, altitudo. Vergilius Georgicon lib. II: ubi aera vincere summum arboris haut uUo iactu potuere sagittae. 25 II Aer, sonus. Varro Andabatjs: auima ut conclusa in vesica, quandost arte religata, si p^rtuderis, a^ra reddet. AMARVM dicitur asperum. Vergilius Georg. lib. II: et amara pausia baca. 30 Lucretius lib. IIII: 10 M. Tullius Hortensio || 11 III, 405 || 14 V, 454 || 16 II, 4, 31, 70 || 17 II, 405 II 21 V, 839 || 23 II, 123 || 26 VaiTO Andabatis || 29 II, 86 || 31 IV, 15. 10 M. TulL; cf. 315 l. grave, sapiens; 343 l. mitis — tranquillus; ibique comment. — Ortensio ed. Bas. — au H^. — filisto ij , H^, Gen; philippo (fil. H^) L^, H^, G. — 11 brevius; vius m ras. L^; brevis Gen^. — 12 acrem H^. — molosum, supra scr. s, L et Gen; molossum G; molosscium, supra ci scr. u, H teste Siversio. — 15 apud nam Gerii. — pusnam L. — ac tum H^, G (non Gen). — 16 ex orationis de signis 31, 70 hausta illa: qui apud alium iudicem multo acrior quam ego sum actor accusatorque esse deberes intellexit JRothius. — 18 dum L^. — 22 dimonit pr. H. — dispolit L^; Gen. — 23 Verg.; cf. 418 vincere — superare. — 23 aeneidos (aen.) lib. (libro) V L^, H^, Gen, B; aeneidos libro 11 L^; georgicon lib. VII G; georgc lib. II H^. — 24 summam H^. — 25 aut L, H, Gen; haud ed. Bas., B. — illo L^. — ullae Verg. — 27. 28 metrum agnovit Meinekius. — religata M de re m. 146 {praec. arte); ligata v. — pertuderis L, A, B; pertuleris, d supra I posita, H; perfuderis in G et Gen esse testatur ed. JBo.s.; sed cum eadem falsissime asserat hanc dittographiam etiam in B et Merceri libris inveniri neque quidquam adnotarint Hagenus et Meylanv^, fides fit suspecta. — pertoderis pr., ut vid., B. — illud pertuderis producit uUimam noto usu. — f. reddit. — 30 baccha B. — 31 Lucrecius L^. BE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 369 241. 242 M. interea perpotet amanim absinthi laticem. II Amarum, acerbum. Vergilius Aeneidos lib. IIII: 35 iaque amens animi et rumore accensus amaro. || 1 ADMONERE Bst conmonefaccre. M. Tullius in Verrem, de signis : recte admones. Poljcletum esse dicebant. |i Admonere, percutere. Vergilius lib. X: Lucagus ut pronus pendens in verbera telo 5 admonuit biiugos. AMBIRE significat circuire et concludere. Vergilius lib. VI: quae rapidas flammis ambit torrentibus amnis. idem lib. X: atque oras ambiit auro. 10 Ambire, ambitionibus adpetere. Vergilius lib. VII: nec conubiis ambirc Latiuum Aeneadae possint. Terentius in Andria: nisi vides, nisi senis amicos oras, ambis. 15 II Ambire, interpellare. Vergilius Aen. lib. IIII: quonam reginam ambire fnrentem audeat adfatu? AGERE+, egerere. Varro Bimarco: non Hercules potest, qui Augeae egessit xoTtQov. 34 IV, 203 II 1 II, 4, 3, 5 II 3 Aen. X, 586 1 6 Aen. VI, 550 || 8 Aen. X, 243 1| 10 Aen. VII, 333 || 13 II, 2, 36 || 15 IV, 283 y 18 Varro Bimarco. 38 absenthi L^, H^, Gen. — 34: acervum L^ , Gen. — aeneidos supra scr. H^. — 35 eisque ed. Bas. — acc. amore Geny. — 1 commonere facere B. — M. T.; cf. lordani comm. — 6 circumire, sed erasa virgula supra u, H. — IIII C, Gen, B. — S idem om. H^; Gen; B. — d oras H, Gen^, B; horas rell. — ambit libri pr. H^. — 10 adpetere cum i, H, Gen, A. — 11 nec; neu cdd. Verg.; ne ed. a. 1476. — 12 aneadae H, Gen. — possunt A. — 15 Virgilius add. L^. — 16 quonam Ubri et h. l. et pg. 30 s. l. exordium; quo nunc cdd. Verg. — audire L^. — 17 adfatu cum L^, H^, Gen. — 18. 19 h. 1. post 243, 12 hahet ed. princ; Quicheratus post 243, 38 reposuit probabiliter. nos, quia propriae est cuiusdam condicionis, hoc serva- vimus loco. — tamen rem omnino expeditam a Mercero animo habeo persuasum. — Agere; Augerere {ut aufugere) Bibbeckius. — egerere Me; egere L^; gerere reU. — uimarco (uimargo Lj) cdd. — 18 hergules L^; ercules JBT,, Gen, G; herculus B^. — potes ed. a. 1476 et insequentes usque ad lun., qui in margine habet poteat. — pote Eibbeckius. — quod Bm. — 19 Augiae lun. (Augeae Bmchelerus) ; egessit Me (egit lun.; augessit Rib- beckius); Ttongov lun.; augebes (augehes H^) sed conpron {pr. n punctis notat. in G, qvMntum ex Biesii potest intellegi nota) C, Gen; augebes sed ampion (ampyon nu 2) Bh. (ampron non recte Bm). — «n A h. l. om. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvei,lbb. 24 370 NONIVS MARCELLVS 242 M. AVDACIA consuetudine temeritas dicitur. Sallustius Catilinae 20 bello: audacia pro muro habetur. || Audacia, fiducia. Vergilius lib. V: quique pedum cursu valet et qui viribus audax. ATKVM dicitur nigrum. Vergilius lib. VI: quinquaginta atris inmanis hiatibus hydra. 25 et Georgicon lib. III: hic piscibus atram inprobus ingluviem. Varro Eumenidibus: vix vulgus confluit non furiarum, sed puerorum atque ancillarum, qui omnes me bilem atram agitare 30 clamitantes * * * ALVMNOS consuetudo quos alas vel educes vel eos qui alunt dici vult. Vergilius lib. VI: nec Romula quondam ullo se tantum tellus iactabit alumno. 35 M. Tullius in Verrem, de suppliciis: Italia autem alumnum suum servitutis extremo summoque supplicio fixum^ videret. — Varro Sesquulixe: ubi quod lupam alumni fellarunt olim. — idem in Eumenidibus: || 20 58, 17 II 22 Aen. V, 67 || 24 Aen. VI, 576 || 26 III, 430 || 29 Varro Eumenidibus || 33 Aen. VI, 876 || 36 11, 5, 66, 169 || 38 Varro Sesquulixe || 39 Varro Eumenidibus. Nonio (dehehat dicere Nonii auctori) fuisse fraudi falsam lectionem egisset, recte adnotavit Buechelerus. — RibbecJcii auteni aliorumque conatus, qui aliud atque agere verhum in l. Nonii fuisse existimant, non possunt probari nisi post illud v.6nqov lacunam csse statueris. nam de varia sermonum signi- ficatione hoc capite agitur. — 20 Audicia L^; Audatio B. — salhiscius L^. — cf. 431; 442 l. audacia. — catilinae, altero 1 supra scr., U; cantillinae, m. 2 cantilinae L; catillinae Gen. — 21 audicia L; audaiia B; id. statim audatia (bis), fidutia. — 23 p. c. v. m. antiq. in mrg. add. Gen. — 24 nigrum add. L^. — V L, H, Gen; VI ed. Bas.; item B. — 26 inm. cum i, , H, Gen, B (H prius inmanus). — hidra Gen. — 26 cf. 298 1. explere; 327 l. in- probum. — IIII X,. — 27 p. ram ij. — 28 impr. C; inpr. Gen. — inglnviem cdd. 327 ; inluviem (ill. L^, G) h. l. — 29 Varro; cf comm. in 153, 3. — 30 livem L^, H^ , Gen; liven L^. — 31 clam.; hic hausta plura. — 32 odocas, tum edocas, dein. per ras. edias A. — vel qui, supra scr. eos, H. — vel eos qui alunt; cf. Isidor. Or. X, 3: licet et qui alit et qui alitur dici potest alumnus; cd. Bernens. 330 in fine Capri de duhiis verbis lihelli. — 34 romola H. — 35 ullo om. B. — tullus Gen, pr. H — iactavit cdd. — 36 supliciis L; simpliciis Gen^. — 37 sum serv. p>". L et Gen. — suplicio L. — affixum V. ap. Cic; affectum Hervagenus; cf. lordani comm.; f. afflictum. — 38 sesq. olixae H,; B; sesq; olixe i, ; sesq; olixae Gen; sesq; (sesq. H.J ulixe L^, H^, G. — ubi; ibi Quicheratus. — fallarunt G^. — idem; cf. 86 l. canum. — in Eum. om. A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 371 243 M. 1 [et] ecce de inproviso ad nos accedit cana Veritas, Attices philosophiae alumna. II Alumnum, filium. Vergilius lib. VI: nec non et Tityon, Terrae omnipotentis alumnum. 5 Pacuvius Teucro: quae desiderio alumnum, penitudine squales scabresque inculta vastitudine. Alumnum, dominum. Vergilius lib. XI: caro datus ibat alumno. 10 AGERE, leto dare. Vergilius Aen. lib. I: tunc vulgus et omne miscet agens telis. II Actum, rotatum. Vergilius Aeu. lib. VIIII: ipse ter adducta circum caput egit habena. 15 II Agere, loqui. Terentius in Adelphis: sed ^stne hic ipse, d^ quo agebam? II Actum dicitur perfectura. Vergilius lib. VI: hic actis propere exequitur praecepta Sibyllae. II Agere, persequi. Vergilius Aen. lib. IIII: 20 quam procul incautam nemora inter Cresia fixit pastor agens telis. et [Aen.] lib. VIII: quos illi bello profugos egere superbo. 3 Aen. VI, 595 || 5 Pacuvius Teucro H 8 XI, 33 || 10 I, 190 || 13 IX, 587 1 15 I, 1, 53 II 17 Aen. VI, 236 || 19 IV, 70 || 22 VIII, 118. 1 et om. A. — inpr. C, A, Gen (inprovisi G^; inprovixo Gen^). — ad nos; annos H,, Gen; anno Li. — 2 phylosophyae L. — apparet hic dlumnam pro ea quae alat accepisse Non., non recte, cuin active positum illud alnmnus non inveniatur ante saec. IV. — 4: cf. Serv. — Tytyon C; non Gen. — omniparentis Verg.; omnipot. C, Gen; Arusian. gr. lat. VII, 471; ap. Verg. pr. F et M. — b in T. ed. Bas. — cet. cf. comm. in 152, 25. — 6. 7 penitudines quales L, H, Gcn; poenitudine squales ed. Bas. — scabres- que; scrbreque, & et a supra scr. H. — vastitatudine JBT. — 8 AI. domi- num. — n. N. — 10 loeto H. — aeu add. H^. — 11. 12 tum Verg. cdd. plerique. — vultus, I puncto notata et supra posita g (sic), L. — omne C, Gen; cd. Probi gr. lat. IV . 208. — Verg.: et omnem miscet agens telis nemora inter frondea turbam. — 13 Actum; Adductum H^. — Aeneidos add. H^. — 14 cf 246, 25. — habenas C, Gen; ab. A. — 16 hic om. cdd.; is Donat. — ipsus multi libri deter. Ter.; Donat. — ageram i^. — 18 sybillae C, Gen^ (sybilae H^; syllabas Gen^). — 20 quam pro ed. Bas. — 22 et om. Gen, ij, pr. H. — Aen. secl. M. — cet. cf. 391 l. superbo, iniquo. — 23 profugus J(j, ed. Bas.; non H, Gcn, L^. — superbos ii, 24* 372 NONIVS MARCELLVS 243 M. II Actum, adpulsum. Vergilius lib. VII: sive errore viae seu tempestatibus acti. 25 Varro in lege Maenia: non h6s Pactolus aureas undas agens eripiet umquam e miseriis .... II Actum, infixum. Vergilius lib. VIIII: sed viribus ensis adactus 30 transadigit costas. Varro yva&i ^savrov: I non videtis, linus ut Amor parvulus ardifetat lampade arida agat amantis aestuantis? II Actum, coactum, territum. Vergilius lib. VI: 35 prodigiis acti caelestibus ossa piabunt. II Agere, fugare. Vergilius Georg. lib. II: et membris agit atra venena. II Actum, admotum. Vergilius lib. VIIII: adcelerant acta pariter testudine Vulsci. 4q Lucilius lib. XXVI: agere in iaci^ndo siquo vineis actis ,opust. II Agere, porrigere. M. Tullius de officiis lib. II: vera gloria radices agit atque etiam propagatur. || Agere, intendere, inquirere. Vergilius in Bucolicis: 45 24 Aen. VII, 199 || 26 Varro lege Maenia || 29 Aen. IX, 431 || 32 Varro rva&i asavrov \\ 35 Aen. VI, 379 || 37 II, 130 || 39 Aen. IX, 505 || 41 Lucilius I. XXVI II 43 II, 12, 43 II 45 IX, 87. . 24 adpulsum L^, H^, Gen. — 26 1. menia H^, G; leminia L, H^, Gen. — 28 non bene nonnulli Jiunc v. integrum rati de epodis cogitarunt iamb. — umquam me H^, Gen. — 31 transabiit recte pars cdd. Verg.; cet. cf. Aen. XII, 276; 508. — 32 Varro; cf. 312 l fetum — plenum. — 33 ut Am. parv. MeineJcius; ut parvulus amor edd. — 34 ardi. feta L; ardifet alampade H^ ; Gen. — aridat pr. H. — amantissa L. — estuantis L, G. — aliter Ovid. Am. II, 9 , 5: cur tua fax urit, figit tuus arcus amicos? — ea res persuadet cum Quieherato addendum Jioc exemplum infra post v. 48. — 35 V.; cf. 370; 435 l. piare; monstra. — lib. VI om. L, H^, Gen, BJi. — 36 celestibus ed. Bas.; BJi. — 37 fugere L^; Gen.^. — I L, H^, Gen. — 38 ac lihri V.; et add. L^. — menbris H — agit atra; t atra in ras. L^. — benena L^. — 40 adcelerant cum L^, H^ Gen. — volsci H^; G {H^ vul, tum rasura); vulsci Gen; evulsi, m. 2 evulsci L. — 41 Lucilius supra v. add. L^, H^. — cf. comm. in 238 l. appellere. — 42 iacendo G, Gen. — si quos tu vinis actis (actus pr. H) opost G, Gen. — 43 — 48 in libris posita pg. 246 post finem 1. auscultare Jiuc transtulit QuieJieratus. — 45 cf. 420 l. volutari. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 373 243. 244 M. id quidem ago et tacitus, Lycida, mecum ipse voluto. II Agere, urguere, inpellere. M. Tullius in Verrem actione secunda: agunt eum praecipitem poenae civium Romanorum. 1 ASPERVM siguificat insuave. Terentius || Heautontimorumeno : asperum, pater, hoc est; aliud lenius sodes para. . Vergilius Georg. lib. IIII: 5 asper in ore sapor. II Asperum, nocens. Vergilius Georg. lib. III: saevit agris asperque siti atque exterritus aestu. -* II Asperum, exasperatum, non leve. Vergilius lib. VIIII: bina dabo argento perfecta atqae aspera signis 10 pocula. AEQVARE est cum aequitate dividere. Vergilius Aen. lib. I: operumque laborem partibus aequabat iustis. II Aequare, continuare. Vergilius lib. VIIII: 15 felix, si protinus illum aequasset noctis ludum. ACCOMMODATVM dicitur adiunctum. Vergilius Aen. lib. II: laterique Argivum accommodat ensem. M. TuUius in Verrem, [in] Frumentaria: flagitia lubidinesque 20 accommodat. — Accius Bacchis: tunc * * * silv^stres pecudtm exiivias laevo pictas lateri accommodant. 47 II, 1, 3, 7 II 1 I[I, 1, 49 II 4 IV, 277 || 6 III, 434 § 8 Aen. IX, 263 |. 11 I, 507 B 14 IX, 337 || 17 II, 393 || 19 II, 3, 24, 60 || 20 Accius Baccbis. 46 it pr. Gen. — tacitas pr. H; tacite pr. A. — licida A, ed. Bas. — 47 urgere L^; Gen.^; M; G. — impellare, m. 2 impellaere H; inpellere Gen, B; imp. A; inplere ij/ implere L^, G. — 48 pene, supra pos. o, H; poene Gen; pene B; paene A. — 1 Asperam L^; Asperem pr. H. — 3 lenius om. cdd. — s. vide cdd. Ter. — 6 cf. 195 l. exterritum. — IIII L, Gen, B; III ed. Bas.; Hqos. — 7 sevit C, Gen. — 9 segnis L^. — 10 poculam pr. L. — 11 Verg.; cf. 412 l. trahere. — 12 laborum Gen; H^. — 13 aequabus pr. H. — 14 Verg.; cf. 376 l. protinus, iugiter. — 15 felix m. 1 vel 2 add. L. — 16 nocti cdd. 377 l. m. — sed liic a Non. datum illud noctis lemmatis ostendit perversa explicatio. — 17 Verg.; cf. 71 l. adcommodat. — lib. II aen. Gen; H^ ; eidos (sic) lib. II H^. — 18 argiuuum Gen. — 19. 20 M. Tull. ; n. N. — in del. Quicheratus. — Cicerovis haec sunt: a Q. Apronio, homine — ad Verris flagitia libidinesque accommodato. — libidinis- que (quae pr. L) L^; H^, Gen; lubidinisque rell. — 20 Accius; cf. 45S l. exnvias. — 21 tunc; l. mancu^ Nonii culpa, ut vid. — 22 silvestres om. cdd. 458; pecudum h. l. — levo cdd. 458; saevo h. l. 374 NONIVS MARCELLVS 2U. 245 M. M. Tullius de officiis lib. I: qui se ad rem publieam et ad magnas res gerendas adcommodaverunt. — et de re pub, lib. primo : expositaque ad exemplum nostrae rei publicae forma adcommodabo 25 ad eam, si potero, omnem illam orationem, quae est mihi habenda de optimo civitatis statu. || Accommodatum, proclive, propensum. M, Tullius in Verrem actione II: tum praeterea maxime sedati et quieti, prope praeter ceteros, ad summum Graecorum otium potius quam ad ullam vim aut tumultum accommodati. || Accommo- 30 dare, adhibere. M. Tullius de officiis lib. III: tantum dabit ami- citiae, ut veram amici causam esse malit, ut orandae litis tempus, quoad per leges liceat, adcommodet. — et de senectute: cetera tempora metendis frugibus et percipiendis adcommodata sunt. || ARIDVM dicitur siccum. Vergilius Aen. lib. I: i atque arida circum nutrimenta dedit. II Aridum, horrificum, acutum. V^ergilius Georg. lib, I: et aridus altis 5 montibus audiri fragor. Lucretius: aridus unde auris terget sonus. II Aridum, purum, lucidum, Plautus in Rudente: argento arido, 10 23 I, 21, 70 II 24 I, 46, 70 || 28 II, 1, 24, 63 jj 31 IIJ, 10, 43 || 33 19, 70 i 1 I, 175 II 4 I, 357 II 7 VI, 119 | 9 III, 4, 21. 23 et postea add. in L. — 24 adc, supra d scr. c X; acc. rell. — de re pub primus Gen, L; in L lica libro supra scr. et primus mutat. in o. — de republica primus pr. H. — de Re publica lib. I ed. Bas. — 25 exposita- que cd. Vntic; expositamque G, Gen. — nostrae (mostrum, deinde nostrum L) rei publicae (reip. Vatic.) cd. Vat.; C, Gen. — * forma add. M. — non bene Niburius: expositaque — nostra re publica. — etiam alias in corruptelis Nonio convenit cum pdlimpsesto librorum de re publica. — adcommodabo L (in quo c supra scr.) , H, Gen; acc. G. — ad habet Vatic; Arusian. gr. lat. VII, 452; oni. C, Gen. — potero L; H; Gen; Arusian.; potuero cd. Vat.; ed. Bas. — 28 actione II: tum {praec. ap. Cic. cum) Me; actione tertia tunc L; G ; H^ ; actione tunc tertia H^ ; Gen. — 29 grecorum C, Gen. — motium L, Hi, Gen. — 30 accommodatu pr. H (accommodatum Ho^). — 31 M. Tull. ; cf. 361 l. orare, agere. — 32 orande L^, Gen, G. — lites h. l. cdd. pr. H^. — 33 quo ad; qu, tum rasura, ad Xj. — adcomm. h. v. et 34 {supra scr. c. L) L, H, Gen; acc. G. — cetera Quicheratus ; ceterum et C, Gen; reliqua autem (om. Bhenaugiensis) cdd. Cic — demetendis idem; et sic f. Non.; metendis C, Gen; sed tendis pr. Gen et L. — 4 Ariduni, hoi-rificum, acutum; n. N. — 8 ardus L^. — auris terget cdd. Lucr.; auri topet H^, Gen {supra topet scr. est -HiSi); auris et L, G, Ho^; auria parum probabiliter Hs^. — f. auris torquet sonus. — 10 arido argentost opus cdd. Pl.; at Non. auctor videtur legisse opus est argento arido. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 375 245 M. ANCEPS [estj dubium. Vergilius Aen. lib. X: anceps pugna diu. jl Anceps, duplex. Lucilius lib. XXVIIII: nemo hos ancipites ferro effringat cardines. 15 [Vergilius Aen. lib. III: agnovit prolem ambiguam geminosque parentis.] Varro de vita populi Romani lib. IIII: Caesar reversione efFecit, ne post occipitium in Hispauia exercitus qui erant relin- querentur, quo se coiceret Pompeius, aut ancipiti urgueretur bello. || 20 Anceps, acutum ex utraque parte. — Lucilius lib. XXVIIII: vecte atque ancipiti f^rro effringam cardines. AVRA est ventus ♦ * * j| avra, odor. Vergilius Georg. lib. IIII: ad illi dulcis compositis spiravit crinibus aura. 25 jj Aura, splendor. Vergilius Aen. lib. VI: 11 X, 359 II 13 Lucilius 1. XXVIIII || 15 III, 180 1) 17 Varro de vita pop. Rom. IV II 20 LuciUus I. XXVIIII || 22 IV, 416 || 25 VI, 204. 11 Auceps Hy, Gen^. — est om. H^, Gen^, A, B. — 14 ancipite /. Dousa; ancipiti Bentleius {debebant ancipitei); cf. infra v. 20; 21. — Nonius certe dedit cxemplum Lucilii hoc loco. quod quomodo defendendum esse videretur, comm. in Luc. XXIX, 23 dictum est. — neque tamen abhorrct a fide etiam hic deceptum stuporem Nonii. cf. comm. in pg. 261 l. cernere, amittere. — effrigat H^. — 16 aut legendum ancipitem pro ambiguam aut nihil valere hoc exemplum verissime notavit Mercerus. — ego ut plura alia, etiam in hoc capite, ab interpolatore, quem iam novimus, adiectum puto. nec enim erat, cur a librariis Nonii immutaretur illud ancipitem. — geminusque Z,. — 17. 18. 19 pr L, Gen; populi Romani H; populi Rom. ed. Bas. — cf. 222 l. reditus: ad milites facit reversiouem. — ac notavi quidem ibi neglegentia videri lapsum interpolatorem , qui {nisi expwngendum illud eodem) hactenus certe culpandus est, quod verba Varronis tribuit Eerum humanarum libro XX, qui praecedit l. VI. — vix etiam hic turbatum antiquitus et verba sic concipienda : Caesar reversionem fecit (ita v. h. l.) ad milites in. Hispania qui erant, ne post occipi- tium exercitus relinqueretur, quo se coiceret Pompeius, aut ancipiti urgueretur bello. — caesar reversione L, G; cessare versione H^^; Gen; cessar reversione H^. — effecit M; fecit cdd. — occipictum ij. — relinquerentur M; relin- queret 3Ie; v.; relinquerent cdd. (reliquerent pr. H). — coiceret Gen, H, Gs; coniceret L. — Pompeius, scil. si victus esset in Oriente. — aut M; ut v. — urgeretur L.^, Gen.,, H, G. — ancipiti — bello, h. e. ex Occidente pariter atque Oriente. — 22 ventus M; ventorum cdd. (v. est A); ventorum vis Ald. — Verg. videtur exemplum hauktum; cf. Aen. LV, 417 al. — Aura, odor auctore Mercero add. Quicheratus. — Verg.; cf. 257 l. componere, ornare. — 23 at C pr. L^; Gen; B. — 24 spirabit cdd. h. l. praeter Bh; non 257. — criminibus i,. — 25 Aura, spl. add. Quicheratus; om. cdd. — et fulgoris significationem excidisse adnotavit Me. antiquum tamen admodum errorem ea re probatur, quod cdd. habent idem pro Vergilius. — VII L^. 376 - NONIVS MARCELLVS 245. 246 M. discolor unde auri per ramos aura refulsit. II Aura, tactus. Varro [in] Eumenidibus: simul ac languido corporei solis calidioy visast aura. ARGVTARI dicitur loquaciter proloqui. Ennius Phoenice: 30 tum tu isti credere nolito atque exerce linguam, ut possis argutarier. Novius Exodio: quando ad ludos venit, alii cum tacent, totum diem argutatur, quasi cicada. 35 II Argutari, sussilire. Titinius Fullonia: dt terra haec est, non aqua, ubi tu s61itu's argutarier, p^dibus cretam diim condepsis, vestimenta quei laves. || ATTOLLERE significat erigere, fundare. Vergilius Aen. lib. III: i^ attollit se diva Lacinia contra. II AttollerCj adferre. Pacavius Medo: custodite istum vos, ne vim qui attulat neu qui §,ttigat. 27 Varro Eumenidibus || 30 Ennius Phoenice || 33 Novius Exodio || 36 Titinius Fullonia || 1 III, 552 || 3 Pacuvius Medo. 26 cf. Serv.: auri aura; splendor auri. — 27 Aura add. L^ in spatio vaeuo. — tactus M; adtactus Boeperiis; adactus (praec. a) cdd. — in om. L; eum enidibus, w. 2 meum enidibus id. — 28. 29 versus significavit Mihhechius. quos qmdem propter insolentius dirempta illa solis — aura putavimus ad- mittendos. — corpori Oehlerus; corpore cdd. — cadilior Gen^. — 30 cf. 2391. argutum. — loquaciter ed. a. 1476; loquacium C pr. H.^; Gen; loquacius H^. — 30 Phoenice Columna; quo enice (iunctum cum seq. tum) L, H, Gen; quoenice ed. Bas. — 31 credere ed. Bas.; v.; f. cedere; crede L, H, Gen. — 32 nol. add. M; cf. Luc. XXX, 103. — linguam A, Montep. ; lingua rcU. — ut p. arg. M; ut arg. possis cdd. — 34 alii om. H^. — 36 sussilirej exis silire L; easisilire, sed hoc linea transfixum et in mrg. subsilire Gen; sublire H^; sussilire H^; G. — f. ecsilire. — cf. Serv. in Bucol. IV, 34: unde verso in latinum verbo argutos celeres dici. — 37 at add. Quicheratus ; nam Bergkius; terra hercle haec est C. F. G. Muellerus Prosod. Plaut. pg. 604. — nonaqua Gen; IZj (non aqua BotJiius); novaqna rell. — solitu's Munlcius de Pomp. Bonon. pg. 98; solitus cdd. — terra haec est, non aqua, ubi tute solitu's Bitschel. Op. II, 605 sqq. — argutarier Scal.; ai-gutari cdd. — 38 condepsis Schneiderus; conpescis (comp. L.2, H, G, Gen) v. — compercis ohscura mihi quidem sententia Lachm. comm. Lucr. pg. 379. — qui (ahlativus) laves Lachm.; que levas cdd. — 1 Adt. Hqo; v. 1. 2. 3 A. — fundare M; fundere v. — 2 att. (attolit H) C; adt. Gen. — divina B^; dit (sedit) ua ij. — Lucinia ed. Bas. per errorem operarum; lenia ij. — 3 Adt. H; Gen (ita et v. 4). — ad- ferre (aff. L^, H^, G) C, Gen; efferre Guietus; alii auferre. — sed in priore Pacuvii exemplo illud attulat haud duhie positum pro adferat; secundo quidem l. pro levet. — Pac; cf. Diomed. pg. 378. — 4 istum (iustum J5); hunc cdd. Diom.; istunc Eihheckius. — ne vira qui; ne eum qui cdd.; nequis vim Diovi. — adtpllat (att, G; attollant punctis notato n L) cdd.; DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 377 246 M. 5 idem Armorum iudicio: 'pro imperio agendumst.' — 'quis vetat, nequi attulat?' Vergilius Aen. lib. VIII: attulit et nobis aliquando optantibus aetas. AVSCVLTARE est obsequi. Pacuvius Chryse: 10 magis audiendnm quam auscultandum cdnseo. Ennius Melanippa: mi ausciilta, nate; pueros comburi iube. Caecilius Symbolo: audfre^ ignoti quom fmperant, soleo, non auscultare. 15 II Auscultare, audire. Afranius Simulante: ne ego illos velitantis ausculto lubens. Pomponius Asina: atque auscultare disce, si nescfs loqni. ; Auscultare, videre, spectare. Afranius Privigno: 20 'vidfstei ludos?' — 'hinc auscultavi procul.' ADDVCERE, ducere. Terentius Heautontimorumeno: adducimus [ad te] tnam Bacchidem 5 Pacuvius Armornm iudiciojl 7 VIII, 200 || 9 Pacuvius Chryse || 11 Ennius Melanippa || 13 Caecilius Symbolo || 15 Afrauius Simulante || 17 Pom- ponius Asina || 19 Afranius Privigno || 21 II, 3, 70. attulat Diom.; attolat Voss. — neu qui M; neve (neae L^) qui cdd.; ap. Biom. Parisini neue; Mon. neui. — attigat L; adtigat Gen; supra i scr. n in L et Gen; adtingat H, Gs; attingat B. — 6 pro imperio agendumst; verha militis cttstodientis corpus Aiacis. — nequi M; quisne cdd.; cf. v. 4. — attulat Quicheratus ; attolat Voss.; attollat cdd. — f. abstolat olim fuit. — neque improbabile est et h. l. et v. 4 quod traditur a Nonio datum propter nimiam rei metricae scaenicorum imperitiam ; cf. 393 l. statim ibique comment. — 7. 8 Vergilii exemplum ab interpolatore additum suspicere. — VIIII L. — 8 attollit pr. H. — optantibus L, H, Gen; obstantibus ed. Bas. — 9 Austare, in mrg. m. 2 auscultare H. — Chryse lun.; qui se (qui sem Geti) cdd. — 10 ascultandum L^. — gens eo L^. — 11 Menalippa cdd. — 12 mihi cdd. — comburi M; cremari cdd. — 13 Symbolo; cf. Turneb. Adv. XXIX, 20; sembono L, H^, Gen; embono H^, G; cf 279 l. destitui. — Emporo Turneb.; Embolo Scal. — 14 quom Eibbeckius (quae Bothius); quod cdd. — 16 illos add. H^. — velitantes lun.; veltantis cdd. — ausculta Gen, pr. H. — livens Gen; iubens L^; lives, supra scr. n, H; deleto voc. in marg. lubens H^. — 18 discessi nescis, m. 2 disce sinescis L. — 19 Auscultare, videre. n. N. — cf. et comm. in 261 1. cernere, audire. — 20 vidisti NeuJcirchius; videt cdd. — auscultari 11^, Gen, B. — post hunc versum in cdd. posita illa agere, porrigere — agunt eum praecipitem poenae civium Romanorum; quae pg. 243 in fine l. agere sunt reposita. — 22 ad te (ad tem Gen) om. Ter. cdd. — baccidem pr. B. 378 NONIVS MARCELLVS 24.6. 247 M. II Adduci, cogi. M. Tullius de senectute: nullo imbri, nuUo frigore adduci, ut capite operto sit. || Adducere, intorquere, rotare. Vergilius lib. VIIII: 25 ipse ter adducta circum caput egit habena. II Adducere [excutere], producere. Vergilius lib. VIIII: ocius adducto torques hastile lacerto. AEQVOE, campus. Vergilius lib. XII: illi aequore aperto 30 ante notos zephyrumque volant. II Aequor, mare. Vergilius Aen. lib. I: et vastas aperit syrtis et temperat || aequor. 1 II Aequor, fluvius. Vergilius lib, VIII: viridisque secant placido aequore silvas. ADVENIRE, venire. Caecilius Plocio: edepol senectus, etsi nil aliiid viti 6 adportes tecum, cum advenis, unum id sat est. II Advenire, incipere, Plautus Amphitryone: 23 10, 34 II 25 Aen. IX, 587 || 27 Aen. IX, 402 || 29 Aen. XII, 333 || 32 I, 146 II 2 Aen. VIII, 96 || 4 Caecilius Plocio || 7 Plautus Araphitryone. 23 Adduci add. ed. princ; om. cdd. — cogi ante nuUo B, H^, L, Gen; sed in H del. m. 2. — M. T.; cf. 395 l. siccum, firmum, — M. TuIIius de sen. om. L, Gen, B; habet H^ in margine; G. — atque in hoc potissimum capite M. Tullii nomen frequentia usus longe superat Ciceronis. — Cicero de senectute H^ (del. m. 2); Gen in mrg. — imbre cdd. Cic. — 26 cf. 243 l. actum, rotatum. — 26 ter add. H^. — adducer, supra scr. ta, H. — habenas pr. H; habena etiam B; abena A; ed. Bas. — 27 excutere add. H^, in mrg. Gen; om. rell. cum B. — oc recte quidem ad superius potius lemma referendum dicit Quicheratus. sed utrum interpolatori an Nonio debeatur parum liquet. — producere; cf. cd. T Servii, in quo ad illud adducto haec notata: quidam 'producto' intellegunt; alii 'reducto', quia reducitur manus, ut fortius exeat quod fuerit destinatum. — Adducere, reducere Quicheratus. — neque potest dubitari, quin pro reducendo positum sit adducere 7. Vergi- liano. — 28 ocyus (ut Me, lun.) ed. Bas. — torques i, ; torquens rell. — astile Gen^. — 29 Aequor mare campus H^, Gen^. — 31 nothos H^^; Gen; B. — zeferumque L^; H^; Gen^; zefirumque H^; Gen^; zephirumque B; zefyrumque L.^; ed. Bas. — volat L^; H^; Gen; valat B. — 32 Verg. ; cf 236 l. aperit, mitigat. — 1 syrtes B; cirtes A. — 2 Aequor, fluvius; n. N. — VIIII L, pr. B. — 4 Advenire est venire A. — ita in hoc et alias nonnum- quam additum illud est. — Caec; cf. Cic. Cat. m. 8, 25; ubi sequitur versus quod diu vivendo multa quae non volt videt. — 5 etsi Bothius; ut si cdd. — nihil cdd. — aliud om. B. — si nihil (nil v.) quicquam aliud vitii (viti v.) fere cdd. Gic, f. recte. — viti om. cdd. Non. — adportes L^, H, A, B, Gen; app, L^, G. — ad s. Bj^. — sad L^. — 7 Pl. om. Gen; B. — cf. 44 l. cerriti. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 379 247 M. quaese advenienti m6rbo medicari lovem. AESTVS, solis et aestivi temporis flagrautia. Vergilius Georg. 10 lib. III: aestibus in mediis umbrosam exquirere vallem. II Aestus, marini impetus vel commotiones. Lucretius lib. IIII: frigQS ut a fluviis, calor ab sole, aestus ab undis aequoris. 15 Plautus in Asinaria: qu6 magi' te in altiim capessas, aestus te in portum refert. Vergilius : fundoque exaestuat imo. ACERBVM, horrendum, infandum, inmite. Vergilius Aen. lib. [IIII 20 et lib.] VI: et funere mersit acerbo ; et in multis ita. || Acerbum, incoctum, praecocum; ut de pomis frequeutius dicitur. Varro in Agathone: virgo de convivio abducatur ideo, quod maiores nostri virginis acerbae auris veneriis vocabulis 25 inbui noluerunt. 10 III, 331 II 12 IV, 219 II 15 I, 3, 6 || 17 Aen. III, 577 || 20 VI, 429; cf. comm. II 23 Varro Agathone. 8 quaeso cdd. h. l.; quasi pg. 44. — moribo C, Gen, B. — medicari om. hic cdd. {pg. 44 medicati). — iube U^; Gen; B; iure H^; L, G. — quaeso, advenienti morbo medicari iube Schroederus, Goetzius. quod nec ipsum displicet. — ceterum cum comm. pg. 44 brevius rettulissemus de Acidalio, addimus hic sic ab eo conformatos versus^ qui ibi sunt: quaese adveniente morbo nunc medicum tibi; | enim tu certe aut larvatus aut cerritus es. — fugerat qtiippe eum apud Plautum pro larva poni laruam. cf. Lachm. comm. Lucr. pg. 379. — 9 flagratia H. — 11 aestibus at Verg. — vellem X/, ; Gen^. — 12 mari, supra scr. ni, Gen. — Lucr. ; cf. 310 1. frigus. — 13 frigiis L^; Gen. — a fluviis cdd. 310; a pluviis (pluis H^; pluvis i,) h. l. — ab s. et Lucr. cdd. — 15 cf. pg. 266 l. capessere, inmittere; 381 referre, revocare. — interpolatione ex Non. ducta additus ab Italis hic v. commentis Servii ad Aen. XI, 627. — 16 quo Non. ter. — capessis cdd. pg. 206; 381. — interpolata haec. — recte cdd. Pl.: quam magis te in altum capessis, tam aestus te in portum refert. — te secundum abesse malit Quichtratus, scd sine causa. — 18 fondoque B. — 19. 20 Acerbo pr. H. — inmite cum I/, , B, Gen ; immite (immitte pr. H) rell. — IIII et lib. secl. M; lib. VI et XI Quiche- ratus. nam recurrit v. 21 XI, 28. — verum talis citandi modus omnino abhorret a Nonio. videtur olim fuisse scriptum III pro VI errore fre- quenti et ita ortum vitium. — cf. et comm. in 229 l. tapete. — 21 w. N.; recte enim Servius ad Aen. VI, 429: acerbo, inmaturo. tianslatio est a pomis. — acervo i,. — 22 et in multis (imnultis B) ita add. L, H^, Gen, B; om. H^, G. — et de p. lun. — 23 V.; cf. 521 l. inbuere. — abdicatur Pius; f. recte. — 24 acervae X,, Gen^. — veneriis vir doctus in mrg. ed. lun.; venereis Guietus; veneris cdd. l. utroque. — 25 inbui jL, ; Gen; imb. rell. — voluerunt cdd. pr. mrg. H; et in mrg. Genm N. (sic). 380 NONIVS MARCELLVS 247. 248 M. ALBVM significatione manifesta est, ut Vergilius Georg. lib. III : color deterrimus albis et gilvo. II Album, mite vel placidum, Varro Sesquulixe: albi nondtini sunt fludus nec adversi venti * ceciderunt. quodsi pergunt diutius 30 mare volvere, vereor ne me quoque, quom domum ab Ilio cossim venero, praeter canem cognoscat nemo. ADOLERE est urere. Vergilius in Bucolicis: verbenasque adole pinguis et mascula tura. II Adolere, augere, honorare, propitiare: et est verbum sacratum, 35 ut macte, magis aucte. Vergilius Aen. lib. I: quinquaginta intus famnlae, quibus ordine longo cura penum struere et flammis adolere penatis. et lib. VII: praeterea, castis adolet cum || altaria taedis. 1 II * * * Alescere^, crescere: unde aduliscentem dicimus. Lucretius lib. II: '116 III, 82 II 29 Varro Sesquulixe || 33 VIII, 65 I| 36 I, 703 || 39 Aen. VII, 71 II 3 II, 1130. 26 ut supra add. in H. — 28 gilvo B; gilbo (gelbo L^) C, Gen. — 29. 30 Altum cdd. — Varro; cf. 276 cognoscere, agnoscere. — albi nondum sunt fluctus nec add. M; nondum album est mare nec Quicheratus; nondum album caelum est neque Buechelerus. — 31 quom Vahlenus; quo cdd. h. l. exc. quod in H cst quod; cum 276. — ab ilio cdd. 276; ab dalio (ab adalio Genj) hic. — vid. fuisse ab Eilio. — cossim cdd. 276; cossint (cossim Gs) h. l.; cf. 40 J. cossim. — cessim Pius; v. Gruteri Lampad. I, 408. — 32 vevertero cdd. 276; f. revenero. — 33 cf. 58 l. adolere. — Adholere hic et vv. 34; 35; 38 (dest 1) per h scriptum in A exc. quod v. 38 m. 2 sit repositum adolere refert Meylanus. — Adolere aestu, tum ras., rere H^ ; id. m. 2 Ado- lerea est urere. — aestu erere Gen; aestu urere B. — Verg.; cf. 58 l. adolere. — 35 aestu verbum L^. — 36 mage (magi Ho), supra scr. cte, H. — Verg.; cf. 58 l. m. — 37 longo; cf. JRibbeekii comm. — 38 poenum Gen^. — poenatis Gen^^; H^. — ^9 ex pro et Gen. — lib. VII; cf. 58 l. m.; 439 l. castitas. — 1 castris Gen. — tedis Gen, G, H (hic telis, notata 1 puncto et supra scr. d). — 2—7 locus difficilis. — 2 Adolescere (Adh. A) cdd.; AI. M. — cum non possit demonstrari eo fuisse stupore eaque ignorantia Nonium, ut crederet recte procedere hexametrum talem: donique adulescendi summum tetigere cacumen, cumque adeo alescendi vocabulum in versu Laberii optimis suppe- ditetur codicibus, ego id non modo apud Lucretium, etiam in lemmate indicavi reponendum. — quod si recte factum, apparet Nonium opinatum adolere ab alendo descendere. nam per se stare non potest lemma illud, cum de varia agatur significatione sermonum nec facile appareat, quid aliud alescendi verbum possit significare nisi alendo increscere, ut omittam inveniri rarissime. a/ferunt lexica duos Varronis de re rust. (I, 44, 4; II, 4, 19) locos. e quibus prior" hic est: quae nata sunt, inquit, iu fundo alescunt, adulta concipiunt; ubi legendum videtur olescunt; aJter talis, significatione quidem aperta: quod DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 381 248 M. donique alescendi sammnm tetigere cacomen. 5 Laberius in Sororibus: laus, nomen, gloria ea agdnti alescit. INCIPIT PER B LITTERAM. BELLVM est, ut plerumque, pugna. |] Bellum, elegans, melius: 10 prudens. Lucilius lib. XXVIIII: adtatem istuc tibi laturam [et] bellum, si hoc bellum putas. Varro Taq)rj Msvixjcov: Diogenem litteras scisse, domi usioni quod satis esset, hunc quod etiam acroasi bellorum hominum. — idem eodem: in carteo stadio epitaphion agona quom quis cer- 5 Laberius Sororibus || 10 Lucilius 1. XXVIIII || 12 Varro Taqpg Ms- vCnnov || 14 Varro Tatpfj Msvinnov. neqne mater potest sufferre lac neque congenerati alescendo roborari. — iam eum ne Nonium quidem sit probabile ab alendo existimasse ducendum illud adolere, potius videtur scribendum Olescere; id quod confirmatur Festi pg. 309, qui suboles, inquit, ab olescendo id est crescendo, ut adolescentes quoque et adultae et indoles dicitur. — praeterea apparet ante Alescere vel Olescere hausta, quibus indicaretur illud adolere ab alendi sive olescendi verbo originem ducere {ita et pg. 58 l. m. conferuntur illa adolevit, adultum). nam ne in quarto quidem capite NoniuSj perditus veriloquiorum captator, a proprietate verborum abstinet. — cf. 362 l. protelare. — aduliscentem Xj,- Gen^; adulescentem rell. exc. quod adolescentem A, B. — dicimus Guietus; Lachmann. in Lucr. pg. 140; A; dicimi H, ; dici L^; Gen; B; dicit L.^, H.^, G. — 4 donique Lachm. comment. in Lucr. 1. m.; denique cdd.; et ipse, puto, Non.; donec libri Lucretii. — alescendi Lachm.; olescendi rectius Quicheratiis ; adulescendi C, Gen, A; adolescenti B. — 6. 7 laus, nomen, gloria ea agenti (vel agendo) alescit (»eZ potius olescit) M; laus nomen gloria alescit Lachm. l. m.; laus nomine agendi nomine gloria alescit Gen; pr. H; laus nomine gloria alescit i, ; laus nomine gloria adolescit L; H ex corr.; G. — in A, B Lab. exempl. non extat. — equidem nondum sat cognita sincera librorum traditione Lachm. putaram probandum inventum. sed cum illud agendi vix probabile sit ortum ex eo quod praecedit v. 4 adulescendi, alia fuit via ineunda. — accedit quod anapaesticorum metrorum in reliquiis mimorum et atellanarum exemplum extat nullum. neque casu id factum praeter Terentii fabulas palliatarum hoc posteriorum et togatarum decJarant reliquiae; in quibus etiam illa rarissima. adeoque in atellanis et mimis praeter trim. iamb. et troch. septen. et aliquando septen. et octon. iambicos vix quidquam metrorum fuisse tibi persuadeas nisi tetrametros bacchiacos et creticos eosque rarissimos. cf. et libri de Saturnio V. pg. 5. — 8 om. Gen. — 9 ingens hic N. stupor; qui utinam hoc loco origines circumspexisset verborum, in quibus alibi inquirendis est multus. — elegans ij, H^, Gen, B, A; eligans L^, H^, G. — 11 stuc Gen, B. — et quod ex praecedente aetatem vid. ortum del. Me. — putas add. H^. — 12 Varro; cf. 230 l. usus cum comm. — dum usioni L, H, Gen, B; dum uisioni G. — 13 himc Buechelerus; tunc (praec. t) cdd. — hunc; Menippum; propter elegantiam scriptorum. — acroasi lun. in marg.; acrosi cdd. — acta (acto ed. a. 1471) ■ edd. usque ad lun. — hominem H, Gen, B. — 14 idem oedem H^. — cartao Hj^ ; casteo G^ . — epitaphion agona Turneb. Advers. XXIX, 20 ; 382 NONIVS MARCELLVS 248 M. tassit animo bellissumo, magis delectatus stoicorum pancratio 15 quam athletarum. — idem Sesquulixe: quid enim est quod homo masculus lubentius yidere debeat bella uxore? — idem Bimarco: sociis es hostis, hostibus socius. bellum ita geris, ut bella omnia domum auferas. ♦ * * 20 INCIPIT PER C LITTERAM. CONMITTERE, effigiare. Pacuvius Niptris: barbaricam pristim siibinis nostris optulit, nova figura factam, conmissam infabre. 1 Conmittere, coniungere, sociare. Lucilius lib. XXVIII: 25 qufd me fiet, siquidem nunc vis te inprobis conmittere? 16 Varro Sesquulixe || 17 Varro Bimarco || 22 Pacuvius Niptris || 25 Lucilius 1, XXVIIL quom Riesius; epitafion ago aquo (aqua, o supra a scr., H) C, Gen. — cer- tassit Sarthius; certasset G; Gen. — 16 bellissumo Gulielmus (hoe superlativo cum ajiis etiam Lucilius usus) ; bellus homo C, Gcn. — pacratio A, pr. U; pancracio L^. — 16 quam; ita v.; et in Gen esse testatur ed. Bas.; secl nihil notatum ab Hageno et Meylano; quarum cdd. — adletarum L^; G; ita 82, 24 adlis C; atletarum L^, H, Gen (hic sec. ed. Bas. athl.). — {in B Varronis hoc cum sequentibus exemplum omissum. — ad init. lemmatis m. s. XI in mrg. B adscr. haec: de B. cuT consequentia vitio (vitia Bh) scriptorum male curtata sunt.) — 17 masulus H^; Gen. — libentius L^; i/,; Gen. — bella uxore Me (bellam uxorem ed. pr.; quam bellam uxorem Bentin.); illa uxorem (uxore Gen) cdd. — VI marco H^; Gen; uimareo L^ ; uimarco rell. — 18. 19 sociis es (sic Bentin.) hostis, host. socius M; socis (socius L^, H^, G) est (ita et Gen) hostibus socius (sociius H, Gen) cdd. — generis H^, G. — minus observata edd. opt. memoria sociis es hostis, cum sociis bellum ita geris Lips.; socius es hostibus, hostis sociis Madvigius; socius es? hostibus socius Havetus. — post illud auferas hausta plura cum ^jer se sit probabile (nec enim uno lemmate in hoc capite, omnium amplissimo, ea quae a B littera incij)erent contineri voluisse Nonium demonstrat collata pars seeunda, qua de honeste sed nove dictis agitur), tum ea re docetur, quod in Guelferbitano libro dimidia pars columnae h. e. versus circiter 14 vacant. qua re lacunam indicari declaratur; cf. comm. in 8, 24. — 21 om. H, Gen. — 22 efficiare L^ ; eflfugiare B. — Pac. ; cf. 40 l. infabre. — niptra L^, H^, G; neptra L^, H^, Gen, B. — 23. 24 verba nuntii ad Vlixem de pugna, quam commiserat Telegonus, stomachatus quod non admitteretur ad patrem. — barbaricam (barricam pr. H); i. e. peregri- nani, ignotam. — pestem cdd. — subinis in A testatur esse ed. Bas.; sed totum Pacuvii locum desse constat; sabinus C, Gen, B (in Ij laesa charta factum sahinus). — fuit olim subineis. — navibus cdd. pg. 40. — cf. de hoc genere teli Paul. pg. 336. — optulit C, Gen; obt. B. — novam cdd. — figuram C; figura Gen, B. — fatam L^, pr. H, Gen, B. — 26 fiet et L^. — nnnc VahJcnus; non (no supra scr. N Gen) cdd. — committere cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 383 248. 249 M Vergilius Aen, lib. III: delphinum caudas utero conmissa luporum, j[ Conmittere, donare, relinquere. M. Tullius in Verrem actione 30 secunda: [is] calumniatores ex sinu suo obposuit, qui illam heredi- tatem Veneri Erycinae conmissam esse dicerent. || Conmittere, facere, M. Tullius in Verrem actione [tertia]: ego etiam quae tu sine Verre conmisisti Verri crimini daturus sum. — Vergilius Aen. lib. I: || 1 quid meus Aeneas in te conmittere tantum? Lucilius lib. XXVIII: conmovet se niisquam neque conmittit ut pereat sibi. II Conmittere dicitur initiare. Vergilius lib. V: 6 et tuba conmissoa medio canit aggere ludoa. Varro Endymionibus: discumbimus inviti. tum dominus maturo ovo cenam conmittit. || Conmittere, credere, permittere. Vergilius lib, VIIII: portam, quae ducis imperio conmissa, recludunt. 10 Terentius in Eunucho: ovem conmisisti lupo. Lucilius lib. XXX: 27 III, 428 II 29 de praet. urb. 10, 27 || 32 Divinat. 11, 35 || 34 1, 231 [j 2 Lucilins 1. XXVIII || 4 Aen. V, 113 || 6 Varro Endymionibus || 8 Aen. IX, 675 II 10 V, 1, 16 II 12 Lucilins 1. XXX. 28 delfinum C, Gen. — 30 secunda: [is]; secundas L^; Gen^. — is non hahet Ciccro. — obpo&uit L^, H, Gen; opp. L.^, G, B; app. cdd. Gic. — 31 ericinae L, H, Gen. — 32 M. Tullius; cf. 279 l. dare, adsciibere; uhi recte in Verrem, Divinatione. — in, tum ras., in uerem, supra ue scr. r, Gen. — tertia (atertia 2)r. H; terentia Gen^) sccl. M. — M, Tullius in Verrera Di- vinatione Me. — 33 commisisti C, Gen. — 3 commovet — committet (com- mitet, supra scr. t G) C, Gen; committit Quicheratus; Lachmannu^. — ut pereat sibi; sensus mancu^ Nonii, ut vid., culpa. — recte Quicheratus vv. 14 — 16, qui in libris positi sunt post 3, traiecit in illum l. — 5 agere Gen^; B. — 6 Varro; cf. 281 l. dominus — convivii exhibitor; 349 maturum, mite. — eHdimionibus (eudym. Gen) C, Gen. — inviti. t. d. M (mnlti, tum d. Carrio); multitudo minus H^; Gen, G; multi dominus L testaniibus Gerlachio Biesioque (multi tu dominus ed. Bas.; nihil notat Zangem.); H^; invitati Biesius. — cf. comm. in pgg. 282; 349. — 6. 7 maturo ovo cdd. 349; matura h. l.; corrupta lectio etiam 282. — caenam H, Gen. — conmittit L sec. Zangem.; committis (conm.) L testantibus Gerlachio, Biesio; G; Gen; com- mitis H. — 9 portamque ducis cdd. pi: H^. — comm. cdd. — 10 Terrentius L, ut saepius scriptum in cdd. vetustis. — eunocho Gen^; eunuco ed. Bas. — 11 commissiti B. — ap. Ter.: scelesta, ovem lupo commisti (commisisti cdd. cum Bemhino; commisi Bentleius). dispudet. 384 NONIVS MARCELLVS 249. 250 M. quoi sua conmittunt mortali claustra Camenae. idem lib. XXVI: ^d enim dicis, clandestino tibi quod conmissum foret, 16 ne muttires quicquam nec mysteria ecferr^s foras. M. TuUius de officiis lib. II: quamdiu res publica per eos gerebatur quibus se ipsa conmiserat. CONFVTARE, commo vere. ■•■ Titinius Setina: cocu' magnum aenum, quando fervit, paiila confutat trua. 20 II Confutare, reprimere, couvincere. Terentius in Phormione: . . . confatavit verbis admodum iratum patrem. CONDERE significat abscondere. Vergilius Aen. lib. II: scandunt rursus ecum et nota conduntur in alvo. II Condere, constituere. Sallustius in Catilinae bello: urbem Ro- 25 mam, sicuti ego accepi, condidere atque habuere initio Troiani. II Condere, consecrare. Vergilius Aen. lib. III: animamque || sepulchro 1 condimus. II Condi, potiri. Vergilius lib. VII: 14 Lucilius 1. XXVI || 17 II, 1, 2 || 19 Titinus Setina || 21 III, l, 13 |1 2:^ II, 401 II 25 6, 1 II 27 III, 67 || 3 Aen. VII, 303. 13 quoi M; quia cdd.; quod Plus; v. — sua supra scr. in H. — dautra, m. 2 clautra, H. — 14 — 16 in cdd. locati post v. 3. — 14 idem; cf. 38 clandestino. — VI, supra scr. XX, G. — 15. 16 ad C, Gen. — clam- destino H, G, Gen, pr. L. — conmissum Gcn; comm. rell. — neu melius cdd. 38. — muttiris L, Hj , Gen. — quidquam Gen, Hqos. — neu melius cdd. 38. — haec ferres L, H, Gen; ferres ec, sed signis additis corr. G. — 17 quamdiu om. L^. — 18 se om. L, Gen, pr. H. — conmiserat Lj^; id. 2 commisa (sic) erat; commiserat rell. — 19 Conmutare i^ {m. 2 Comfutare). — cf. pg. 87 confutare. — commovere; n. N. — pg. 87 leg.: confutare est confundere vel conmiscere {uM cdd. conmittere, comm.). — neutra explicatio satis bene hahet. neque ausim e v. 21 arcessitum addere illud comj)rimere, quamquam sat aptum. nimis enim diversa inter se commovere et comprimere. — Titin.; cf. 87 l. m. — seuna L^; seti G. — 20 etuum Gen, L, H; sed hic deleto illo in mrg. aenum; aetnum B. — 21 repr. Quicheratus; comprimere pr. H; oppr. (obpr. H ex corr.) rell. — vicere pr. H; con, supra scr. vincere, Gen^^. — form. cdd. pr. B. — 22 p. et Eutych. 2185; senem Bemb.; v. — post 22 leg. illa Capere, inplicare — depressam; qua^ pg. 252 ante l. capi colloca- vimus. — 24 russus pr. A; ursus L^. — secum L^, H, Gen (q ex c fact. in H); equum in mrg. H; aeqnum A. — albo L^, Gen^. — 26 Salustius Z/i. — Catiline id.; Catillinae L^; Gen. — bello add. L.^. — urbem; verrem L^. — 26 abuere H. — 1. 2 sepulchro L {sed h punctis notatum); Gen^; B; sepulcro Gen^, H, G. — condimus; est dicimus B. — 3 Condi Quicheratus; Condere cdd. — poliri L^; potire, sed i supra scr. H. — n. N.; sed cf. Aen. I, 172: egressi optata potiuntur Troes arena. — aliter Serv. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 385 250 M. optato conduntur Tibridis alveo. 5 COLEEE est venerari. Vergilius lib. XI: summe deum, sancti custos Soractis Apollo, quem primi colimus. II Colere, exercere, ut rustici. Vergilius Georgicon lib. II: fructnsque feros moUite colendo. ^^ \\ Colere, inhabitare. Vergilius Aen. lib. III: hic mater cultriz Cybeli. et rursum: quas dira Celaeno Harpyiaeque colnnt aliae. 15 Plautus in Asinaria: 6 catenardm colonel et in Aulularia: h&nc domum iam multos annos 6at ut possideo ^t colo. 20 Varro Endymionibus: uti Mercuriam Arcadon colonum, idem [in] Eumenidibus: ut Naides undicolae. II Colere, diligere. Vergilius [in] Bueolicis: 26 ille colit terras, illi mea carmina curae. idem [et] lib. HII: B XI, 785 II 8 II, 36 jj 10 III, IU || 12 Aen. III, 211 fl 15 II, 2, 32 || 17 prol. 3 II 20 Varro Endymionibus || 22 Varro Eumenidibus y 24 III, 61 || 26 Aen. IV, 421. 4 optate Gen^ {sec. Meylanum Gen.^; m. tertia restitutum optato). — condunt turtybrides (condun turtybridis id. m. 2) Gen. — tibrides L^; tybridis B. — 6 saractis, sed o supra a pr. posito, H. — AppoUo L. — 7 primo, i supra scr., H. — colem' L^. — 8 ut, tum ras. ci JD,; m. 2 supra scr. rusti. — georgicon Gen, H^, G; georg H^; aen. I con, posito m. 1 swpra 1 puncto, L. — I cdd. — 9 molite L^. — 10 inabitare H^. — 11 hinc Verg. — ybell L^. — Cybele plures cdd. Verg.; cf. Serv. in h. l. — 13 quas add. H^; om. Gen, B. — celeno (celene L^, Gen^) cdd. — 14 harpiteque L^; harpriaeque H. — 16 a pro o L; o i« a corr. H. — colonae L, Gen; colunae, tum colonae H^; colenae H^, G. — 19 a. et p. A; e. cum cdd. Pl. — 21 hendecasyll. — uti vid. particula. — colunum pr. H. — 22 fidem L^, Hi, Gen. — in om. Gen, L^, H^. — 23 et pr. G. — naides C, Gen; Naiades edd. plera^que. — undiculae Gen, pr. H; G; undicale L^. — possis eodem iure initium trim. iamh. et finem pentam. dactyl. statuere. — 24 in om. B, Gen, Hy. — 25 ili (ut vid.) ea ii. — mia pr. H. — 26 [et]; cf. comm. in 276, 1. — f. Aen. (Aeneidos Quicheratvis). — potuit et post idem intercidcre exemplum alterum, veluti Aen. I, 15 sq. — IIII; cf. 32 l. arcanum. KoNi Mabc. C. D. ed. L. MvEiiLSR. 25 386 NONIVS MARCELLVS 250 M. Bolam nam perfidus ille te colere. , Terentius Heautontimorumeno : quippe forma inpulsi nostri nos amator^s colunt. 30 Lucilius lib. XXVI: quare hoc colerest satius quam illa stiidium omne hic consiimere. II Colere, ornare. Varro Taq)fj Msviitnov: ad in segetibus post messem colligebant stramenta, qui domicilia colerent. || Colere, pati. Terentius Heautontimorumeno : 36 diim ille vitam illam colet inop^m, carens patria CEDERE significat secundum consuetudinem abire superatum et locum victori dare. Vergilius lib. XH: convenit Euandri victos discedere ad urbem. 40 et lib. V: cede deo. Lucilius lib. XXX: quandoque pudor ex pectore cessit. ' M. Tullius de officiis lib. U: cui quidem exercitus nostri 46 imperatoresque cesserunt. || Cedere, succedere. Vergilius lib. XII: ces^erit Ausonio si fors victoria Turno. II Cedere, dari. Vergilius lib. XI: haec omnis regio et celsi plaga pinea montis cedat amicitiae Teucrorum. 50 29 II, 4, 9 II 31 Lucilius 1. XXVI || 33 Varro Taq>^ Mavinnov \\ 35 I, 1, 84 II 39 XII, 184 II 41 Aen. V, 467 || 43 Lucilius 1. XXX || 45 II, 11, 40 || 46 XII, 183 U 48 XI, 320. 29 Terentius in Hqos; in om. P cum rell. — heautontimuromenon L; heuautontimoromenon Gen; heuautontimorumenon Hs ex corr.; prius eodem teste: heutiutontimerumenon; Heautont. ed. Bas. — 30 inp. cum L^, H Gen. — nostra Ter. — 32 statius Gen, pr. H. — puto illo. — hoc pr. G. — cum hoc V. iungendus qui legitur pg. 88 s. l. cordi est. — 33—37 leguntur pg. 251 post l. castigare. huc traiecit ed. princ. — 33. 34 olim haec tetram. troch. hippon. discripseramus ita: ast in segetibus post messem coUigebant stra menta j qui domicilia colerent. — illo ast etiam Hor. in saturis et epodis usus. — tafe — messem om. B. — at i^, H^, G; non Gen. — post supra scr. in G; pomessem H^; Gen {videtur fuisse olim pos). — strementa G^. — qui (supra add. in H; quo B); ablat. — 36. 37 coled H^; coUet Gen^. — nopem H^. — 38 Caedere G. — significat supra add. in H. — 39 victuri L^. — Verg.; cf. 271 l. convenire, placere. — 40 discere pr. H, G. — 44 quando quae L. — pudor ed. princeps; pudore cdd. — pectore supra add. in H. — gessit Gen-i. — 45 quidam H, Gen. — etiam exercitus Cic. — 46 Verg.; cf. 271 l. convenire, placere. — cet. n. N. — 47 autsonio Gen^. — victori Jv,, Gm^. — 48 dari ed. n. 1476; dare cdd. DE VARU SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 387 250. 251 M. et Ub. XII: aut habeat victos, cedat Lavinia coniunx. jl Cedere, recedere. Lucilius lib. XXVIII: 1 vel si II alio opus sit, fore, si hinc aliqno e^sseris. II Cedere, obsequi. Vergilius Aen. lib. III: cedamus Phoebo et moniti meliora seqnamur. ' et lib. II: 5 vestrum hoc augurium vestroque in nnmine Troiast. cedo equidem nec, nate, tibi comes ire recnso. II Cedere, evitare. Vergilius lib. V: celerique elapsus corpore cessit. Cedere, incedere. Plautus in Aulularia: 10 iam bosce absolutos censeas: cedunt, petunt. Varro Parmenone: cedit velocibus iiiveni' membris levis nitidus oleo. CVRSVS est pedum velocitas. Vergilius lib, V: 16 hic qui forte velint rapido contendere cursu. Ij Cursus, volatus. VergiHus lib. VI: este duces,. o, siqua viaet, cursumque per auras dirigite in lucos. et Bucolicis: 20 quo cursu deserta petiverit. II Cursns, navigatio. Vergilius Aen. lib. III: sed tibi qui cursnm venti, quae fata dedere? 51 XII, 17 II 53 Lucilius sat. 1. XXVIII B 2 IH, 188 j| 4 Aen. II, 703 ji 7 Aen. V, 445 |j 9 III, 5, 43 || 11 Varro Parmenone | 14 Aen. V, 291 || 16 Aen. VI, 194 II 19 VI, 80 H 21 UI, 337. 52 abeat H, G, L^, B, Gen^. — victus L^, U, G, B, Gen^. — cadat labinia L^. — libamina Gen^ (lavinia Genh^; labiania Genm^). — coniux B. — 53 Concedere X. — Cederere (re ultimum delet.) G. — recedere om. G. — Lucilius supra scr. H. — 1 fores hinc A, Gen. — 3 foebo C, Gen; non B. — et moniti; et cedamus L^. — 5 vestroque; que supra scr. m. 2 in H. — troia es, sed t supra scr., L. — 6 nec ante Gen^. — 7 Condere vitare X,. — i). 10 in — censeas om. B. — iam Pl.; im (7, Gen (imo pr. H). — absolutus Xj, H, Gen. — Cedunt per lemma L; Gen. — 11 pmenone L^. — 12. 13 creticos (quibus multum in hac satura usus VarroJ instituit Buechelerus. — iunis supra scr. ve H. — menbris H, B. — levis; ut ap. Hor.: nympharumqne leves cum satyris chori. — 15 hinc pr. L. — 17 ducis L^ , Gen^ . — via, supra scr. m. 2 est, H. — 21 Cursus cst n. B,. — 22 ventique L, H^, pr. Gen. — reddere H^. 25* 388 NONIVS MARCELLVS 25X. 252 M. M. Tullius de officiis lib. III: navisqne in cursu, frumento onustas, petentis Rhodum viderit. CASTIGARE est increpare vel reprehendere. Vergilius lib. V: 26 hic gravis Entellum dictis casligat Acestes. Terentius Heautontimorumeno: s^rvas, castigas, mones. Cicero de oratore lib. I: et quoniam de inprudentia diximus, castigemus etiam segnitatem. — et Tusculanarum lib. V: sed in 30 hoc me ipse. castigo, quod ex aliorum et ex nostra fortasse mol- litia, non ex ipsa virtute, de virtutis robore existimo. |1 Castigare, vindicare, punire. Vergilius lib. VI: castigatque auditque dolos subigitque fateri. II Castigare, expedire. Vergilius lib. IIII: 36 castigantque moras: opera omnis semita fervet. || CARPERE, adtenuare [aperire]. Vergilius Georg. lib. I: i ne nocturna quidem carpentes pensa puellae nescivere hiemem. et lib. IIII: eam circum Milesia vellera nymphae 6 carpebant, hyali saturo fucata colore. II Carpere, auferre, decerpere. Vergilius in Bucolicis: insere, Daphni, piros; carpent tna poma nepotes. Lucretius lib. IIII: iuvatque novos decerpere flores. 10 23 IIF, 12, 50 II 25 Aen. V, 387 || 27 III, 3, 31 || 29 I, 41, 185 || 30 V, 1, 4 || 33 Aen. VI, 667 || 36 Aen. IV, 407 || 1 T, 390 |j 4 Georg. IV, 334 || 7 IX, 60 || 9 IV, 3. 23. 24 navesque in cursu cdd. Cic; quae cursu C, Gen. — honustas A. — petentes cdd. Cic; petentibns C, Gen. — 25 Verg. ; cf. 314 grave, grandaevum. — II B; Gen; H^. — 26 hic cdd. 314; his h. l — acestes 314; acestis (acastis i,) hic pr. B. — 29 Cic. ; cf. 174 1. segnitas. — et quo Hy ; A; et quom H^ ; sed quom deletum et supra scr. quoniam. — inpudentia L, Gen, A. — impudentia Cic. — 30. 31 sed in hoc me; ita H per signa addita et n supra scr.; sed hoc in me L^, pr. H, G, Gen. — in L ante hoc una vel duae litt. erasae; in me add. m. 2. — in eod. post ipse addit. me, sed hoc punctis delet. m. 2. — 32 probare Gen, H^; rubore id. m. 2. — 34 n. N. — cet. cf. 401 subigere, cogere. — 36 n. N. — opere cdd. V. — post 36 pos. in cdd. illa, quae sunt 250, 33 sqq. — 1 adtenuare L^, H^, A, B, Gen. — aperire cuvi plane sit ineptum, ex eo quod est Carpere ortum esse existimo. — 2 ne L, c supra scr.; nec rell. — 6 nymphe L^, H, Gen; ed. Bas.: Nimphae. — 6 hyalo L^. — satro, u supra scr., L, H, Gen; deleto vocabulo H in marg. satyro. — ficata, u supra scr. L. — 8 inferet L; inseret Gen^. — dafni cdd. — 10 iuvantque cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 389 852 M. Vergilius Georg. lib. III: carpit enim vires paulatim uritque videndo femina. II Carpere, celeriter praeterire. Vergilius Georgicon lib. III: ^15 et acri carpere prata fuga. idem in eodem [libro]: carpere mox gyrum incipiat. Lucilius lib. XXVIIII: 20 hiemem unamquamque carpam. II Carpere, pascere. Vergilius Georg. lib. III: carpamus, dum mane novum, dum gramina canent. CVNCTARI est dubitare, deliberare. Vergilius lib. VIII: cunctantem amplexu molli fovet. 25 M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: sed cito paenituit, domumque rediit; ceteri cuuctabantur. U Cunctari est manere. Vergilius Georg. lib. IIII: non illis quisquam cuuctantibus altum ire iter aut castris audebit vellere signa. 30 et Aen. lib. IIII: reginam thalamo cunctantem. II Cunctari, cum ratione differre. Vergilius lib. VI: qui nobis cunctaudo restituit rem. 11 III, ai5 II 14 III, 141 II 17 III, 191 II 19 Lucilius 1. XXVIIII || 21 in, 326 II 23 Aen. VIII, 388 || 25 M. Tull. ad Caesarem iun. I || 27 IV, 107 || 30 IV, 133 II 32 Aen. VI, 846. 11 Georg. add. Me. — 12 paulatimque videndo, supra scr. urit H. — uritquidendo, supra scr. ue, L. — 16 pata Gen, fl,. — 17 in eodem ed. princ; in eo (eodem B) libro cdd. — 18 guirum L^; virum rell. cutn B. — 19 Lucretius G. — libro add. H^. — 21 DH L, Gen, P. — 23 diuitare L^. — deliberare M; dissipare (m. 2 add. L) C, B, Gen; cf. 282, 8; disceptare ed. a. 1476. — lib. VIII M; georg. lib. ini L; lib. VIII. georg. lib. HI H^; lib. VIII {fuit VIIII) georgi {tum ras.) lib. IIII Gen; aen. lib. IIII Bm; Aen. lib. YUI H^, G. — interpolatio ducta e v. 21. — 26 paen. A; poen. L; pen. H, G, Gen. — 26 rediiit L^. — 27 georgicon G {sed in L con, in H icon add. m. 2); non Gen. — III pr. H. — 29 velleres Gen; L^; pr. H. — gigna L^. — 30 III pr. H. — 31 talamo cdd. pr. B. — 32 cum ratione differre Lips. epistol. quaest. V, 12; cura- tionem differre (deferre H^, G, B, A) cdd. — VII pr. Gen. — 33 unus qui Verg.; unus homo Ennius. — restituis Verg.; et ita B per interpolationem ; restituit Macrob. VI, 1 23; Ennius. 390 NONIVS MAliCELLVS 252. 253 M. CAPERE, inplicare, inpedire. Vergilius Georg. lib. I: aut oculos capti fodere cubilia talpae. ^^ M. Tullius in Verrem, de suppliciis: non ceperunt, sed ab- duxeruut onere suo plane captani atque depressam. II Capi, propitiari. Lucretius lib. II: nec bene promeritis capitur neque tangitur ira. II Capere, facere. Terentius in Andria: 40 non 81 capiundoa mihi scio esse inimicos omnis hdmines. II Capere, perpeti. Terentius Heautontimorumeno: . dum abs te absum, omnes mihi labores fuere, quos cepi, leves. II Capere est tollere, tenere. Vergilius Georg. lib. III: cape II saxa manu, cape robora, pastor. 1 et lib. IIII: hic tibi, nate, prius vinclis capiundus. Varro Meleagris: quem idcirco terra non cepit et caelum re- cepit. — Varro Eumenidibus: stolam calceosque muliebris propter 5 positos capio. || Capere, eligere. Terentius in Hecyra: cum illum generum cepimus. Vergilius Georgicon lib. II: ante locum capies oculis. II Capere, delectare. M. Tullius de officiis lib. III: quod insit 10 aliquid probi, quod capiat ignaros. — Vergilius Georg. lib. IIII: carmine quo captae. 34 I, 183 II .S6 II, 5, 25, 63 || 38 II, 651 || 40 IV, 2, 12 || 42 II, 4, 19 || 44 III, 420 II 2 Georg. IV, 396 || 4 Varro Meleagris || 5 Varro Eumenidibus || 6 IV, 1, 22 II 8 II, 230 II 10 III, 3, 16 || 11 IV, 348. 34 — 37 haec in libris pg. 249 post l. confutare coUocnta. — pofuere et 253, 34 illud cepit poni. — 34 inpedire cum L^ Gen. — 35 oculos L, Gen^, G; oculis H, A, B, Gen^. — capite L^. — fondere Gen^; L^. — cubiliae pro c. t. L^. — 36 cf. 253, 32. — supliciis L. — coep. L. — 37 honore Gen; H; in hoc e supra o alt. scr.; tum m. 2. h delet. — 38 Lucr. ; cf. 408 l. tangere, ferire. ~ l B; Gen; H. — 39 capiuntur L; Gen^. — 41 capiendos, u supra scr., H. — socio pr. H; sciam Terent. — o pro omnis L^. — hominis C, Gen. — 43 nam dum Ter. — arsum i, ; abssum pr. H. — abores ifi,- Gen; f.L^. — f. om. cdd. — cepe L^. — 1 cape supra add. H^. — 2 III H^. — 3 capiendus L.^; H; Gen; B. — 4. 6 n. N.; illud cepit dictum, ut ap. Verg. Aen. IX, 641: nec te Troia capit. — ita Graeci xcoQStv. — f. idcirco quem terra non cepit, caelum recepit. — de Orione hoc dictum. — 5 Van-o; expectes idem. — 6 positos v.; positas cdd. — 8 georg. H, G, Gen; georgicon L. — 10. 11 illa M. TulL — ignaros, quae in cdd. leguntur post v. 9, huc traiecit Quicheratus. — lib. te III, sed te del. H. — in his (hiis) aliquid cdd. Gic. — 12 quod Gen; H; in quo supra scr. m. 2 quo. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 391 853 M. et lib. VIII: Aeneas capiturque locis. 15 M. Tullius in Philippicarum I: uon possum adduci ut suspicer te pecunia captum. — Lucilius lib. XXVI: niinc itidem populiim aucupamur istis cum scriptoribus. voluimus capere animum illorum. II Capere, sustinere, habere. Vergilius lib. VIII: 20 haec illum regia cepit. Terentius in Heautontimorumeno: di boni! quid turbaest? aedes nostrae vix capient, scio. M. Tullius de signis: tot domus locupletissimas domus istius una capiet? || Capere, decipere, circumvenire. Vergilius Aen. lib, II: 26 captique dolis lacrimisque coacti. Lucilius lib. XXVH: ad metuis porr6 ne aspectn et f6rma capiare ^ltera. M. Tullius in Hortensio: captum me fortasse, inquid, putas et id quod nollem confiteri coactum. || Capere, occupare, detinere. 30 Vergilius Aen. lib. II: certantque inludere capto. • M. Tullius in Verrem, de suppliciis: navem quandam pirata- rum, praeda refertam, non ceperunt, sed abduxerunt. — Varro in Meleagris: quid hic venator non cepit? || Capere, satiare. Ver- 35 gilius Georg. lib. HII: tanta meae si te cepenmt taedia landis. 13 Aen. VIII, 311 fl 15 I, 13, 33 || 16 Lucilius lil). XXVI || 19 Aen. VIII, 363 II 21 II, 3, 13 II 23 II, 4, 4, 7 H 24 II, 196 || 26 Lucilius I. XXVII || 28 M. Tullius Hortensio |1 30 11, 64 |1 32 II, 5, 25, 63 || 33 Varro Meleagris || 35 IV, 332. 15. 16 filippicis G, Gen. — adduc pr. L. — ut suspicer te pecunia cdd. Cic.; et suscipere (rasura infra ci et er, item supra er in H; suspicere Gen) pecuniae C, Gen. — f. te spe pecuniae. — 17 cf. Luc. XXVI, 3 cum comm. — istidem Gen; pr. H; Tornaes. — populum (ita ed. pr.) aucupamur istis cura M; populo istum C, Gen. — populo om. Tornaes. (nihil notat Beckerus). — 18 volumus H^; Gen. — f. volumus capier. — 20 retia Lj^. — coepit pr. Gen. — 22 capient suo Gen; H^. — 23 tot domos Lugdunens. Verrinarum. — lucupl. pr. H — ist. dom. Vatic. — 25 coactis, i. e. per simulationem expressis, Verg. — 26 XXVI pr. H. — 27 at L^; G; non H, Gen. — capiar C. BziatzTco. — 28 inquit G, H, B, Gen. — 31 cemansque Qen^, _ inl. cum L^ H, A, B, Gen. — 32 cf. 252, 36.- - de supl L,; de sepl H^, u supra scr.; de supl; Gen. — quadam H^. — 33 coep. — addux. A. — 34 maleagris L — hi (hic H) coenator Gen, pr. H; hic oenator, m. 2 hic cenator, L. — concipit G^^; coepit L. — 36 coeperunt L. — tedia H, G. 392 NONIVS MARCELLVS 253. 254 M. II Capere, accipere. Vergilius Aen. || lib. II: 1 tu, genitor, cape sacra manu patriosque penates. et lib. III: cape dona extrema tuorum. Terentius in Phormione: 6 nam ex bis pra^diis tal^nta argenti bina statim capiebat. Lucilius lib. XXVI: malis vesceist laiitum e mensa, piire, capturds cibum. M. Tullius in Hortensio: deinde boni mores et modestiores et lo ad capienda praecepta molliores. — Plautus in Aulularia: nkm tua gnata pdperit decimo m^nse post: numerum cape. Varro Quinquatrubus: cape hanc caducam Liberi moU^m dapem. II Capere, conplecti. Varro Marcipore: 16 Prop6ntis unda qua liquenti caerulo natantem perfundit, capit. II Capere, invenire. Terentius Heautontimorumeno: rationeiil cepi, lit neque egeres n^que ut haec posses perdere. M. TuUius in Verrem actione secunda: reiecti a Chelidone 20 capiunt consilium necessarium. — et de officiis lib. III: cum autem consilium hoc principes cepissent. 1 II, 717 II 3 Aen. III, 488 || 5 V, 3, 6 || 8 Lucilius 1. XXVI || 10 M. Tull. Hortensio || 11 IV, 10, 68 || 13 Varro Quinquatrubus || 16 Varro Marcipore || 18 V, 2, 11 II 20 II, 1, 54, 140 II 21 III, 10, 40. 1 aen (m. 2 aeneidos) supra scr. in H. — 2 capiosque pen. ij. — 6 Ter.; cf. 393 l. statim cum comm. — formione G, Gen. — 6 nam ex his (iis Bemb.; pars deteriorum Ter. cdd) praedis (predis H) latent argenti moeniae nam G, Gen. — 8 cf. 337 l. lautum, mundum. — 9 cf. comm. in Ltic. XXVI, 66. — vesceist M; necesse cdd. h. l.; 337 necesse est. — 1. cdd. 337 ; h. l. lutum L; G; H^; iautum Tornaes.; Gen; H^. — purae cdd. hic. — pure, i. e. puere. — capturos M; capturus (captuuus, rad. fact. captiuus, L h. l.) cdd. utrobiq. — 11 moUioris L; etiam in H i scr. supra e. — 12 m. pt Gen, pr. H. — capere L. — 13 Varro; cf. pg. 71 l. autumnitas. — quinquatiibus H^. — 14 libri G. — 15 — 17 in cdd. positi post v. 31 illud quassataeque rates h. l. reposuit ed. pr. — M.: Prop. om. B. — trim. graecanici. — non cogitandum de epodis; quibus primhs usus Horatius. — propintis G, Gen; corr. ed. a. 1471. — Prop. nominat. — qua Gerlachius; quam cdd. — liquenti B; lun.; linquenti G, Gen; liquanti edd. vet. — coerulo lun.; cerula G, B, Gen. — perfudit B. — capit M; cape v.; cf. v. 14. — 18 — 22 in cdd. leg. post illud paeniteat (v. 42); huc revoc. ed. princ. (18. 19 h. l. B; qui rell. om.) — 19 rationem (rac. B) cape (capere L) G, Gen, B; c. r. cdd. Ter. — egeris — possis eum Bemb. G, Gen, B. — perducere B^. — 20 r. achillidone Gen; H^; r. achellidone H^. — 21 est de Gen; pr. H. — 22 principis G, Gen. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 393 254. 255 M. CORRIPERE, conprehendere. Vergilius Georg. lib. UII: verum ubi correptum manibus vinclisque tenebis. 25 II Corripere, contorquere, Vergilius Aen. lib. I; turbine corripuit. II Corripere, excutere. Vergilius Aen. lib. III: corripio e stratis corpus. CVASSATVM est conlisum et non integrum. Vergilius Aen. 30 lib. IIII: quassataeque rates. II Cuassare est movere. Vergilius lib. VI: et lampada quassans per Graiom popalos. 35 Plautus Milite: suam qui undantem clamidem quassand6 facit. CERTARE significat altercari, contendere. Vergilius in Bu- colicis: certent et cygnis ululae. 40 II Certare, praevenire. Vergilius Aen. lib. I: officio nec te certasse priorem , paeniteat. || 1 CREPARE est sonare. Plautus in Menaechmis: 'dic mihi, en umquam intestina tibi crei^ant, quod sentiaa?' — 'libi satur sum, niilla crepitant; quando esurio, tunc crepant.' 23 IV, 405 D 25 I, 45 II 27 m, 176 || 29 IV, 53 || 32 Aen. VI, 687 H 35 Plautus Milite (Epidici III, 3, 55); cf. comm. || 37 VIII, 55 || 40 I, 648 l| 1 V, 5, 26. * 24 cf. 411 l. tenet. — ubi ego correptum Gen; L; pr. H. — tenebris pr. L. — 25 torquere H^. — 27 escut. L^. — 2S est ratis L. — 29—34 omissis 35. 36 pg. 272 post l. Cuatere B. — 29 Quassatum Quicheratus; Quassum {sine lemm. nota L) C, Gen, B. — 31 rates. — seq. in C, Gen 254, 15 — 17. — 32 Quassare (sine l. nota L) cdd. — conmovere B^. — 33 quassas B. — 34 gratum L^ ; graiam Gen^ . — 35 versu^ est Epidici 432. — sed cum cassandi vei-bum ap. Pl. in Mil. inveniatiir vv. 852 et 856, vel hunc vel illum omissum esse scite statuit Beblinus pg. 14, cuius conferenda disputatio. — illud incertum Noniine an librariorum neglegentia id evenerit. — 36 suam qui Pl.; qui suam C, Gen (sua mundantem Gen, L^). — clamitem L^. — quansando pr. H. — fecit L; H; Genm; facit Genh; ed. Bas. — 37 Caertare ij. — altercari; alter altari L^. — 39 cynnis L^, ut vid.; signis, c supra s scr. H; cinnis, corr. in cignis Gen; cignis A, B. — 41 nec; na L^. — nec etiam Verg. libri; ne Heinsius. — cer, tum ras., priorem GenJi. — 42 paen. L, A; poen. Gen, H^, B; pen. Hj,, G. — seq. in cdd. 254, 18—22; tum illa Componere, finire — conponere lites; cf. pg. 257 l. Conponere. — 2 tibi ex Pl. add. docti. — 3 sator L^, Gen, B^. — quando esurio, tunc crepant supra ser. 394 NONIVS MARCELLVS 255 M. Vergilius Georg. lib. I: atque levem stipulam crepitantibus urere flammis. 5 Tereatius in Phormione: sed ostium concrepuit. nil ad t6. M. Tullius in Verrem, de suppliciis: locum illum litoris per- crepare totum muliebribus vocibus cantuque symphoniae. — Varro [in] Eumenidibus: - 10 propter volitans v6cibu' p^rcrepis vulgi aiireis. Sisenna Historiarum lib. IIII: conglobati et conlecti concre- pant annis. H Crepare significat rursura queri vel dolere. Oratius Carminum lib. I: quis post vina gravem militiam aut pauperiem crepat? 15 Lucilius lib. XXVI: percrepa pugnam Popili, facta Corneli cane. Liicretius lib. II: 4 I, 85 II 6 V, 5, 12 II 8 II, 5, 13, 31 || 10 VaiTO Eumenidibus || 12 Sisenna Hist. IV || 14 I, 18, 5 || 16 Lucil. 1. XXVI || 18 II, 1170. in L. — tum cdd. Pl. — notum ante gutturdles tum plerumque emolliendo mutatum in tun. — 4 aen. georg. pr. H. — 6 formione G, Gen. — 7 hostium C, Gen, A, — nihil C, Gen; quid A. — ap. Ter. Jtaec sunt: Phormio 'set ostium concrepuit abs te'. — Antipho 'vide, quis egreditur'. — Ph. 'Getast.' — potuit igitur vel ap. Non. antiquitus extare hoc: con- crepuit a te et hinc oriri at te, ad te ac per interpolationem addi nihil vel, quod propius abest a vero, apud Terentium olim ferri tale: Antipho 'set ostium concrepuit,' — Phormio 'nil ad te'. — Ant. 'quis egreditur? — Ph. 'Getast'. — 8 Tullius supra scr. H^. — 9 muliebribus, b secunda supra ad- dita, L. — mulierum cdd. Cic; ap. quem paulo ante legitur in conviviis muliebribus. — symfoniae L. — seq. in cdd : Lucilius lib. XXVI — Coraeli cane. quae a nobis reposita sunt post v. 15. — 10 in om. G, non L, H, Gen. — 11 propter volitans vocibu' percrepis vulgi aureis M, Lachmanno ad- sensus, qui Opusc. pg. 69 sotadeum agnovit. — propter (i. e. praeter, sicut scrihendum coniecit Me; pp, add. m. 2 i, H) percrepis vocibus volitans aureis vulgi cdd. — quo probato verborum ordine Lachmannus scribit volitat, qui illud percrepis habuit pro adiectivo. — percrepis; pro percrepas (ita margo lun.); cf. Eutych. pg. 2188. — aureis; hic rarissimo exemplo servata in cdd. Non. ei diphthongus. — de Fama intellegendum videri locum monet Me^. — 12 conglouati L^. — conlecti cum i, Gen. — 13 Concrepare pr. H. — quaeri L^, Gen^, A, G. — oratius etiam A, B; oratuis pr. Gen; horatius H. — 14 lib. primo H. — 15 q. potest pr. H. — mil. ; mol- litiam Gen; moUiciam H; moUiciem L, G, A; mollitieni B. — 16 libucius pr. H. — 17 Popili; Popilli Gerlachius praef. Luc. pg. 32; Lachm. comm. Lucr. 329; Pompili cdd. — verba Lucilii ad Musam olim imtaram; sed nescio an potius huius sint ad Luc, adhortantis ut altiora capessat carminibus. — cet. cf. comm. in Luc. XXVI, 47. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERlrfONVM. IV. 395 255. 256 M. et crepat, anticum genus ut pietate repletum. 20 II Crepare iterum incantare. Turpilius Pedio: age, hymenaeum tu increpe. II Crepare, frangi. Vergilius lib. V: et acuto in murice remi obnixi crepuere. 26 II Crepare, ferire. Ennius in Thyeste: sed sonitus auris meas pedum pulsii increpat. M. Tullius de officiis lib. III: itaque si vir bonus habeat hanc vim ut, si digitis concrepuerit, possit in locupletium testa- menta nomen eius inrepere. 30 CONPAEARE est sociare, coniungere. Accius in Amphitryoue: quin meum senium cum dolore tuo coniungam et c6nparem. Plautus in Asinaria: preh^nde auriculis, conpara labella cum lab^Uis. 1 II Conparare, adaequare, M. Tullius ad Caesarem || iuniorem lib. I: neminem tibi profecto hominem ex omnibus aut ante- posuissem umquam aut etiam couparassem. — Terentius in Eu- nucho : 5 Au! ne conparandua hic quidem ad illumst. II Conparare, conponere, machinari. Sisenna Hist. lib, IIII: eos qui hoc makim publicum clandestiuis consiliis conparaverunt. II Conparare veteres coufirmare et constituere dixerunt. Terentiu.' 10 in Eunucho: 20 Turpilius Pedio || 22 Aen. V, 205 || 26 Ennius Thyeste || 27 III, 19, 75 1| 30 Accins Amphitryone || 32 III, 3, 78 || 1 M. Tiill. ad Caesarem iun. I || 3 IV, 4, 13 II 7 Sisenna Hist IV || 10 I, 1, 2. 19 crepat anticum; crepat antiquum L; crepanticum B, Gen; pr. U; id. ex corr. crepat et in mrg. antiquum, — 21 age, hymenaeum tu increpe vel age tute, hymenaeum increpe M; age tu (sed tu in B, Genm om., in H m. 2 supra sa:) hymeneum (himeneum B; pr. H) increpa (sed in- crepe, e posteriore puncto notata et a supra scr., H; crepa Quicheratus) C, Gen, B. — 22 Verg.; cf. 461 murices. — 25 Crepeie pr. H. — ferire n. N. — tyeste pr. H. — 28 locupletius pr. H; locuplecium i, . — 29 inrepere />, ; 74; iiicrepare Gen^; increpere Gen.^; i/, ,- irrepere L^; G. — 30 actium, m. 2 actius Gen; Attius Hqos. — 31 quin meam cdd. — senium; i. e. aegi*i- tudinnm. — compararem Gen; H^; comparem (con. X,) rell. — 33 phende hic, ut plerumque, L, Gen; prehende, ut vid., H, G. — etium in H saepius haec scriptura; ut praemo, praetium. — 1 iuuiorem supra scr. in L; m. 2 add. in H; om. Gen, A. — 2 \. l om A. — honiinum A. — ex homnibus pr. H. — 3 aut supra scr. in H. — eanucho J/, ; heunucho H. — cf. pg. 496 accusativus pro dativo ihique comment. — 5 au Ter.; aut G, Gen, B. — 6 me L; H^; B; Gen. — 10 heunucho H. 396 ' NONIVS MARCELLVS 256 M. an . . ita me couparem, non p^rpeti meretricum contum^lias? idem in Andria: lit malis gaiide&nt atque ex incommodis alteriiis sua lit conpardnt cdmmoda. 16 Titinius Gemina: . . ergo ut sua sdrvet dona, n6bis faciundiimst ita, ut ciim ea primum blanditer nos conparemus c6nloqui. Accius Eurysace: nil est. si autem ad te res tardat, socium in portust copia, 20 qua^ subsistat; modo tute ipse tete offirma et conpara. idem in Tereo: atque id ego semper sic mecura agito et c6nparo, quo pacto magnam molem minuam miseriae. Turpilius in Lemniis: 25 numquam unius me conparavi servire elegantiae. M. TuUius de re publica lib. VI: quam ob rem se conparet 13 IV, 1, 3 II 16 Titinius Gemina || 19 Accius Eurysace || 22 Accius Tereo || 25 Turpilius Lemniis || 27 M. TulL de re pubL VL 11 an ita; ta ut videtur L^. — an potius ita Ter. — compararem H^; comporarim B. — 12 meretricem pr. H. — '14 ut Ter.; aut C, Gen. — macis L^. — atque supra scr. H^. — ex supra scr. L^. — in excommodis Gen^. — incommedis L^. — 15 ut supra scr. H^. — con- nioda L solus. — 16 Titin.; cf. 510 blanditer. — 17. 18 potest scribi uti, si existimaris aut trochaicum septenarium a Titinio iunctum cum octonario iambico aut sequentem versum ad prioris speciem conformandum ita: ut cum ea blanditer nos primum {vel quam primum) conparemus colloqui. — ad octo- narium efficiendum RibbecJcius ergo ut sua salva servet dona. — servet Vrbin. 307 (non 308); servat C, Gen. — faciundum est L^, G; faciendum est H, Gen; taciendum est L^. — nos add. BibbecJcius. — conloqui (coll.) cdd. 510; h. l. conloquia H, Gen; colloquia G; conloq L^; colloqia id. m. 2. — 19 in seurysace Gen; H^; urysace H.^. — 20 nihil cdd. — aest L^. — res tardat Bothius (ire tardat Lips.; aZ.); retardat G, Gen. — tardare intransitive positum. — in promptu {potuit in promtu) est admodum probabiliter Bothim. — 21 quae Bothius; que C, Gen. — substat pr. H. — tete Bothius; ted BibbecTcius. — offirma Lips.; effirma cdd. — firma minus bene propter sequens compositum BotJdus. — verba sunt Teucri ad Eurysacem de Telamone resti- tuendo. — 23 sic mecum Vossius; mecum sic cdd. — conpara, o posita supra a posteriorem, L. — 24 molem minuam ed. princ; olem nimiam (olem magnam nimiam Gen^; olem minuam Vat. 2916) cdd. — miseriae add. Bothius. — 25 lemnius pr. L; lemnos, tum lemnis H^ ; lemnis Gen. — 26 nuncquam L^; Gen; nucquam pr. H; nuncquam id. ex corr., ut videtur. — unius hic creticum explet. — me unius A; Montepess. — compravi Gen. — eligantiae L^, H^, G; elegantiam A; eligantiam Montepess. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 397 256. 257 M. [hic] civis ita necessest, ut sit contra haec, quae statum civitatis inovent, semper armatus. — Afranius Epistula: 30 nam proba et pudica quod sum, consulo et parco mihi: qn6niam conparatumst, uno ut simus contentae viro. II Cicero de finibus bonorum et malorum lib. V: omnis auctoritas philosophiae consistit in beata vita comparanda. || Conparare, emere. Terentius in Heautontimorumeno : 35 dea qui aurum et vestem atque alia quae opu' sunt conparet. II Conparare iterum aestimare. Accius Epinausimache: proin tu id cui fiat, non qui facias, c6npara. II Conparare, adparare. M. Tullius in Verrem actione secunda: ut erat inter suos copiosus, convivium conparat. || Conparare, 40 dare. M. Tullius in Verrem, de suppliciis: ex omni gemitu ac dolore certa merces conparabatur. || 1 CONPONERE, finire. Vergilius Aen. lib. I: ante diem clauso conponet Vesper Olympo. et in Bucolicis: non nostmm [est] intervos tantas conponere Utes. 29 Afranius Epistula H 32 V, 29, 86 || 34 IV, 8, 14 J 36 Accius Epinausimache || 38 II, 1, 26, 65 || 40 II, 5, 45, 118 || 1 I, 374 i 3 III, 108. 28 hic vid. ex seq. haec oHum, — , cuius Gen; pr. H. — necessest; necesse Pius^-Gs; necesse est lun.; nec est cdd. — sit ed. pr.; sint cdd. — haec om. Tornaes.; Gen; E.^. — 29 permovent cdd.; comm. Moser; pervertunt Lambinus; movent M (seq. semper); f. permutent. — armatos Gen; armator H^. — aepistula L^; epistola H, G, Gen; aepistola L^. — 31 quom, in virg. quoniain (per compendium) H. — 32 praemittit Qui- cheratus: Comparare, parare, acquirere. — 33 phil. , ut ait Theophrastus, cons. Cic. — sed in huius cdd. illa ut — Theophr. collocata ante loco alieno post tecum enim. — consistit Gen; H^; A; B; cdd. Gic; constitit L, H^, G. — 34 in oin. ed. Bas. — 35 des qui, Te.r.; discubia (dicubia Gen; pr. H) C, Gen; dic ubi B; om. A. — ac v. Bemb., pars cdd. det. Ter. — 36. 37 haec in cdd. collocata post 257, 10; hie repos. ed. princ. — epinasimache L^; pr. H; epinasimachae Gen. — proim J?, . — qui ablativ. — 38. 39 illa Conp. — conparat in cdd. collocata pg. 258 post finem l. callet. — hic reposuit ed. princ. — 38 accione L. — 39 ut erat inprimis inter s. cop. Cic. — convium Gen, pr. H. — 39—41 Conparare e. q. leguntur pg. 262 ante l. confidentia. — hic reposuit ed. pr. — 39 Conp., dare; n. N. — 40 ex omni gemitu; praec. ap. Cic: lictor Sextius, cui. — omni supra add. in Gen; om. Vatic Cic — 1 — 4 haec in libris pg. 255 ante l. crepare posita. — ante l. Componere, reficere, recreare reposuit ed. princ; in qua tamen faciunt finem lcmmatis certare, praevenire; et haustum ibi Verg. exempl. cum illo Componere (sic cdd.), finire. — praetereu totum l. (257, 1 — 47) hic collocatum ante l. Crepare (255, 1). — 2 componat B, pr. P ap. Verg. — 4 nec pro non Am. — est om. B; cdd. Verg. 398 NONIVS MARCELLVS 257 M. II Conponere, reficere, recreare. Vergilius Georg. lib. IIII: 5 vix defessa senem paasus conponere membra. idem Aen. lib. I; nunc placida conpostus pace quiescit. II Conponere, lenire. Vergilius Aen. lib. I: sed motos praestat conponere fluctus. 10 II Conponere, disponere, constituere. Vergilius Aen. lib. III: quam tuta possis urbem conponere terra. M. Tullius de officiis lib. III: atque quod communiter con- positum fuerat solus edixit. — Sisenna Hist. lib. IIII: exercitum dispertiunt, ad confligendum se conponunt. || Conponere rursus 1.5 significat conparare. Accius in Armorum iudicio: quid dst? [cur] conponere aiisis mihi te aut m6 tibi? , Lucilius Satyrarum lib. IIII: Samnis, spurcus homo, vita ista dignu' locoque, cum Pacideiano conponitur, optimu' multo 20 post homines natos gladiator qui fuit unus. Sallustius in lugurtha: ubi Metelli dicta cum factis conposuit. — Vergilius Georgicon lib. IIII: non aliter, si parva licet conponere magnis. II Conponere, ornare. Vergilius Georg. lib. IIII: 25 dulcis conpositis spiravit crinibus aura. 5 IV, 438 II 7 I, 249 || 9 I, 135 || 11 III, 387 || 13 III, 20, 80 || 14 Sisenna Hist. IIII II 16 Accius Armorum iudicio || 18 Lucilins 1. IIII || 22 48, 1 || 28 IV, 176 II 25 IV, 417. & n. N. — sed omnes eius eirores recensere longum est. — 6 menbra B, H. — S compositus Gen; B^, conp. L^ solus. — quiescat B^. — 9 lenire placare mrg. G. — 10 motus B; Gen; H^. — post 10 in lihris sunt 256, 36, 37. — 12 tutam L; H; Gen; A; non B; tuam G. — possit L, H^; Gen; A. — superbem L^. — terram L; A; pr. Gen et H. — 13 IIII C, Gen. — atque; idque cdd. Cic. — quod om. Gen; supra add. H^. — 14 edixit Cic; Me; dixit C, Gen. — 15 se lun.; sit {seq. c) C, Gen. — componunt Me; comparant (conp. L^) C, Gen. — e v. sequente ortum vitium. — 16 actius Gen. — 17 est cur supra add. H^; cur, quod ex seq. con videtur ortum, om. Gen. — ausibus Gen^. — 18 c/. 393 l. spurcum, saevum; Luc. IV, 11 ibique comm. — 19 ista; illa Non. pg. 393; Gic. Tusc. II, 17, 41; orat. 48, 161. — homo se {videtur olim fuisse domoque) cdd. h. l. — 20 pacideiane L; G ex corr.; pacideia nec Gen; H; sed in hoc c posteriu^ deletum; pacede- gane pr. G; pacedeiano cdd. 393. — conponitur; i. e. gladiatorum munere iubetur depugnare. — obtimus G. — 22 salluscius L^. — iurgurt metelli om. mediis pr. L. — tum L^. — cum pacis Gen^; confractis B. — 23 georgicon (iia etiam H, G, ut v. 5; georg Gcn) supra add. L. — 25 Verg.; ef. 245 l. aura. — 26 dacis Gen; H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 399 257 M. II Conponere, colligere. M. Tullius in Verrinis, [in] Divinatione: si ab isto libro, quem tibi magister ludi nescio qui ex alienis ora- tionibus conpositum dedit. || Conponere, simulare vel fingere. 30 Accius Agamemnonidis: [sic] nmlti, animus quorum atr6ci vinctns malitiast, conposita docte e pectore evolviint suo; quae, ciim conponas dicta factis, dlscrepant. Sallustius in lugurtha: non sunt composita verba mea. parvi 35 id facio. ipsa se virtus satis ostendit. | Conponere, coniungere. Vergilius lib. VIII: conponens manibusque manus atque oribus ora. Lucilius Satyrarum lib. VIII: cnm poclo bibo eodem, amplector, labra labellis 40 ficta arte conpono, hoc est cum iixoloKonovfiai. idem in eodem: cum latu' conponit latere et cum pectore pectus. Sallustius Historiarum lib. III: suspectusque fuit, incertum vero an propter neglegentiam, societatem praedarum cum latronibus 27 14, 47 II 30 Accius Agamemnonidis || 34 85, 31 Q 36 Acn. VIII, 486 || 38 LucUius 1. Vni || 41 Lucilins 1. VIII | 43 Sallustius Hist. III. 27 in Verrem Divinatione Quicheratus, — 28 lib pro tibi B. — q. t. om. B. — magister; m B, Gen; m. H; sed in mrg. correctum. — 29 — 45 illa Conponere, simulare — cum latronibus conposuisse in cdd. leguntur pg. 260 ante l. cernere. — 29 exsimulare ed. Bas. — 30 Agamemnonidas, quae etiam pg. 146 s. l. oblitterare a Non. citatur fabula, numquam alibi, eandem atque Erigonam fabulam cum Welckero putat BibbecTcius, dissentit P. Schmidtius libri de Non. auct. pg. 59. — 31 sic del. Vossim. — malicia et (est m. 2) L^ ; militia est H^. — 32 compisita H. — docte e M; dicta e L, G; dictae Gen, H^; dicta e H^. — aevolvnnt Gen; H^ Qiic pectoraeae volv.). — 33 cum add. H^. — f. conponis. — 34 saluscius L^. — composita C, Gen. — m. V. Tornaes. — verbe Gen. — 36 se om. L, Gen, H^. — 36 VIIII cdd. — 38 cf 308 l. fingere; Luc. VIII, 2. — 39 ploco Gen, pi: H. — bibo eodem cdd. 308; eodem obvio (obvic Gen, ut vid.; pr. H; in guo est obvicam plector) C, Gen. — 40 ficta arte; cf. comtn. in 308 l. m. — ttjcoloKOTtovftai lun.; ipso loco pomas cdd. h. l.; cf. pg. 308. — 42 cum M; cf. Luc. VIII, 3; tuum cdd.; tum non recte I. Dousa. — latus ed. pr.; latum cdd. — lateri cdd.; latere M; nam sequens cum quin sit coniunctio non dubitandum. — 43 salustius X,. — III Tornaes.; Gen, H^; IIII L, H^, G. — illud praetuli, quo Sall. verba de M. Antonio possent intellegi, cuius bellum contra piratas et Cretenses J. III historiarum continebatur. dittographiam Harleiani libri et Genevensis cum ignoraret Kritzius, cuius conferendus com- mentarius, de Verre potius putavit cogitandum. — 44 an lun.; ac cdd. — propter Dictschius; per v. — praedare L. — composuisse lun.; composuisset (conp. L^) cdd. 400 NONIVS MARCELLVS 257. 258 M. conposuisse. || Conponere pro redimere. Sallustius lib. I: quin 45 lenones et vinarii laniique et quorum praeterea vulgus in diem usum habet pretio conpositi. CALX * * * Vergilius lib. V: calcemque terit iam calce Diores, II Calx est finis. Lucilius Satyrarum lib. VII: 60 * ♦ * hoc est: cum ad ♦ * * CALLET significat scit [hoc estj, a calliditate, quae est urbane scientia. Accius Aegistho: melius qu4m viri 66 callent mulieres. Afranius Abducta: ndscis, Numeri mei, omnem melius rem calleri quam volo. Pacuvius Atalanta: omnds qui, tamquam nos, servitium s^rviunt || 60 sub r^gno, callent d6rainum imperium m^tuere. 1 45 Sallustius Hist. I || 48 Aen. V, 324 H 50 Lucilius L VII || 54 Accius Aegistho II 57 Afranius Abducta || 69 Pacuvius Atalanta. 45 — 47 Conponere — conpositi, — haec in libris posita pg. 264 ante l. cogere hue recocavit ed. pr. — sallus Xj, — quin; cum B; Gen; Tornaes.; H^; qui, ut vid., -L, ; id. m. 2 quum. — illud quin etiam Charis. pg. 58 tutatur. — 46 leones B. — lenones et om. Char. — umarii Gen; humarii B. — et add. M. — diem ed. pr.; dies v. — 48 Calx; cf. pg. 29 l. calces cum comm. — Calx, extrema pars pedum, terrae proxima ex interpolatis pg. 29 verhis hic repctit Quicheratus; et certe illa extrema pars pedis vel similia videntur excidisse. — 48 — 52 ordo restitutus a Quicherato. nam in cdd. haec sunt: Calx (pr. Clax X) est finis. — tum Gen; H^ : lucilius satyrarum lib. VII hoc est cum ad virgilius (om. Gen) aen {del. H^; aeneidos Gen) lib. V calc. e. q. s.; L, B: lucilius satyrarum libro (lib.) VII calc. e. q. s.; H^, G: virg. (virgilius JH") lib. V calc. e. q. s. — 48 V.; cf. 29 l. calces; 414 volare, — 50. 52 apud Luc, cuius omissa memoria in ed. nostra, fuere ut puta: cum ad calcem ventumst; Nonii verba supplenda in hunc modum: hoc est: cnm ad finem ventum est. — 53 hoc est, ut e. v. 52 illatum, secl. M. — a add. A; om. rell. — urbane M; urbana v. — 54 actius A. — egisto L, G; segisto B, Gen; segistho, tum egistho H. — 55. 56 haec utrum iambica sint an trochaica plane incertum. — 58 Numeri (numero H^ ; vid. legcnd. Numerei) ; nomen proprium agnovit Me. — mei (meo H.^; Tornaes.; Gen) vocativus, ut puto. — possit tamen et pro mihi accipi. — iudicium hic ut saepe in fragmentis propter argumenti obscuritatem continendum. — rem calleri M; nam Afranii elegantiae non videtur satis convenire illud calleri rem; calli rem cdd. — non bene BibbccJcius: n., N. , me omnem melius rem callere quam volo. — 69 satalanta Gen; satanlanta, tum atanlanta Hs. — 60 servitium add. M; cf. Pl. Mil. II, 6, 2. — 1 dominum imperium N. Faber (dominum imperia minus bene Me); domitum imperio C, Gen; dora. imperium B; Vrbin. 307. non placet Bothii commentum domiti imperia. — metueres {seq. s) H^ ; Gen; B. \ BE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 401 258 M. Serenus in OpuscuKs: callet senium arte bibendi. Accius Aeneadis aut Decio: 5 quod periti sumus in vita atque lisu callemus m^s. idem [in] Neoptolemo: satin astu et fallendo callet? Sisenna Historiarum lib. III: Lucium Memmium, socerum Gai Scriboni, tribuni plebis, quem Marci Livi consiliarium fuisse 10 callebant et tunc Curionis hortatorem. || Callet etiam dictum a callositate. Caecilius in Asoto: tu ikm callebis, ille festum d^sidet? ,' Plautus in Persa: .... plus calleo quam aprunum callum cSIlet. 15 idem in Poenulo: quld opust verbis? c§.Ilum aprunum caUere aeque n6n sinam. [CONSTITVERE est disponere. Verg. Aen. I: hominesne feraene, quaerere constituit.] 2 Serenus Opusculis [] 4 Accius Aeneadis || 6 Accius Neoptolemo B 8 Sisenna Hist. III B 11 Caecilius Asoto B 13 II, 5, 4 fl 15 III, 2, 2 || 17 I, 308. 2 opuscuuius L^. — 3 v. paroemiacurS. — callet A, Gen, L, pr. H; callent jH ex corr., G, Montepess. — bibendi Bentin.; vivendi cdd. — 4 aeneidis Tornaes., Gen, pr. H. — decii cdd. — 6 in neophtolemo H^, G; ineoptholemo L; ineo- ptolemo flj ; Gen. — 7 saginas tu (sagina stu L^ ; saginastu H^ cum Tornaes.), Gen; L^; H^. — S hystoriarum L. — IIII G, ut vid.; cf. Petr. ed. min. praef. pg. XVIII; Flor. — Lucium Bothim; lucilium L {pr. lucilius), H, Gen; lucinium G, Flor. — 9 tribuni Bothim; natn de L. Memmii tribunatu non constat, constat de G. Scribonii; tribunum (tributum G^) cdd. — Marci Livii jffj,- Flor; Me; marcilli ui H^; marcelli uii L (uii m. 2 scriptum, sed, ut vid., m. 1 idem); martili VII Gen; marcili VQ Tornaes., G. — 10 hortatorem M; oratorem H, G, Gen; auratorem L. — f. Curioni auctorem. — 11 cacelius H; caecicilius G. — 12 tu ed. princ.; tun Bihbeckim; tum G, Gen; tunc B. — festum Palmerius; festus cdd. — fessus Bothim; quod sicui probetur, callebis aequat imperativum. — non pJacet tu iam callebis, ille fessus desinet. — 18 Plaut.; cf. Gharis. pg. 55. — in persona pr. H. — 14 magis pro plus cdd. Pl.; Ghar. — aprunum L^, pr. H, Gen, A; B; ed. Bas.; aprinam L^; H ex eorr. — aprugnum cdd. Pl.; prunum (pro aprunum^ Neapol. CJiar. — callidum Gen^. — calet pr. H — 15 idem om. H. ■ — penulo Gen; H; paenulo L. — 16 qui, supra scr. d, L. — opust; ita ap. Pl. A; B, C, D opuB si; opus L, H^, G, Gen; opud H^. — aprugnum vel apugnum edd. Pl. — calere pr. H; callare L. — post v. 16 secuntur in libris ea quae sunt Conparare, adparare — convivium conparat. — cf. 256, 38. — 17—19 secl. M. — cf 273 l. constituere ihique comm. Nom Mabo. C. D. ed. L. MvxiiiiSB. 26 402 NONIVS MARCELLVS 258 M. CONTENDERE, festinare. Vergilius Aen. lib. I: 20 quae proxuma litora carsu contendunt petere. M. Tullius in Verrinis, actione secunda: haec ubi filio nuntiata sunt, statim exanimatus ad aedis contendit, ut et vitae patris et pudicitiae sororis succurreret. || Contendere, intendere. M. 25 Tullius in Hortensio: magna etiam animi contentio adhibenda est in explicando Aristotele, si legas. — Cicero Tusculanarum lib. II: ut onera contentis corporibus facilius feruntur, remissis obprimunt. || Contentio est perseverantia vel elatio. M. Tullius de otficiis lib. I: ex contentione vocis et summissione et ceteris 30 similibus facile iudicabimus. || Sallustius Historiarum lib. IIII: rursus iumenta nacti ad oppidum ire contendunt. || Contendere, adstringere, intorquere. Vergilius Georg. lib, IIII: tanto, nate, magis contende tenacia vincla. Sisenna Hist. lib. HII: simul tormenta contenduntur. | Con- 35 tendere significat conparare. Plautus in Vidularia: signum recte conparebat: hiiius contendi anulum. Lucilius Satyrarum lib. I: 20 I, 157 II 23 II, 1, 26, 67 || 26 M. TuU. Hortensio || 27 II, 23, 54 || 30 I, 41, 146 II 31 Sallustius Hist. IV || 33 IV, 412 || 36 Sisenna flist. IV || 36 Plautus Vidularia || 38 Lucilius I. I. 20 — 22 leg. h. l. in libris; item cum 23 — 27 usque ad illud si legas pg. 264 post l. contentus verba familia contenti erimus una. — hic reposuit Quicheratus. — 20 Verg. ; cf. 367 l. petere, obtinere. — libro supra add. in L pg. 264. — 21 proxima h. l. H^, B, Gen [hic pr. f. proximum); proxima cdd. 264 (proximam a pr. L; proximum a Gen^). — littora h. l. Hqos (litora P); ed. Bas.; 264 B. — 23 puto in Verrem, vel Verrinarum. — 24 examinatus Gen^. — ad haedis Gen^ ; ad hedis L; ad is G. — 25 succurrerent H; succurrere L^. — 26 ortensio H, Gen, B. — 27 in add. ed. pr. — legas H^; Gen; B; Torn.; leges L; H^; G. — 27 — 29 Cicero — obprimunt; haec in cdd. leguntur pg. 259, 17 post ea quae sunt armis contendere. — ibi cum plane locum non habeant, recte hic sunt reposita a Quicherato. — Tusculanorum cum L^ H^, Gen; ita semper fere hic. — de quo iam non referetur. — 28 honera Gen, pr. H. — corporis L^. — facilius supra add. in H. — remissis opprimunt Cic; pessimis (pessimos Gen; H^) opprimuntur (obpr. Gen; opr. L^) cdd. — 29 Contio Gen^. — et L^. — perseverantia ad. Sall. spectat exemplum; elatio ad Gic. — 30 ex c. v. ex s. ex cdd. Gic. — 31 iudicavimus i/j. — Saluscius L^. — hystoriarum L. — III Gen. — 32 opidum pr. L. — 33 astringere H, G; asstringere L^. — aen. pro Georg. L. — 34 renacia pr. H; tenaci B. — ten (acia, f. in ras., m. 2) utcla L^; tenaautcla Gen^. — 36 simul tormenta M; simul et tormentaiv^ H^, G^; simul et armenia Gen., H^; simul et ormenta G^. — illud et si recte habet, statuatur oportet alterum et secutum. — cf. comm. in Sisennae locum, qui legitur pg. 484 s. l. senati. — 37 cf. Studemundii comm^n- tationis de Vidularia pg. 23. — conparebat L^ ; comparabat rell.; comparebat Me. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 403 258. 259 M. ut contendere possem 40 Thestiados Ledae atque 'l^iovitjg di.6xoio. idem lib. VH: huncin ego umquam Hyacintho hominem, cortinipotentis deliciis, contendi? Caecilius Titthe: || 1 egon vitam meam asticam cont^ndam cum istac rusticana ti*d, Syra? Licinius Macer in epistula ad senatum : illi suam vitam mecum contendunt, quoius in corpore ita crebra sunt vuhiera fvitae], 5 novae cicatrici ut locus non sit. — Naevius in Lvcurgo: cave sis tuam cont^ndas iram c6ntra cum ira Liberi. Accius in Tereo: video ^go te, mulier, m6re multarum litier, ut vim contendas tuam dd maieatat^m viri. 10 Varro Fvra-O-t dsavrov: age nunc, contende alterum genus 41 Lucilius 1. VII || 44 Caecilius Titthe || 3 licinius Macer epistula ad senatum; cf. comm. y 5 Naevius Lycurgo XIX || 7 Accius Tereo || 10 Varro rvm&i, aeavtov. 39 praecessit ut puta talis erat forma. — possem; f. posses. — 40 lede cdd. — 7|tov«jc aXoxoio Me; ixiones alcholocheo L, H^, G; eximone salcho- locheo (h scr. supra co) i/j; Gen; Tornaes.; cf. II. XIV, 315 sqq. — 41 cf. comtn. in Lucil. VII, 4. — 42 huncine Tornaes. — hyacinctho (h supra to sa-ipto L) L, G. — 44 tithae G, Gen. — 1 ego, n supra scr., L; egone A, Montepess. — 2 asticam BergMus; atticam cdd. — ista A, Gen^; isti, supra scr. a, H^. — rustina Gen^; rusticina Am, Montepess. — tua add. Bergkius; Quicheratus. — 3 lucilius H^ ; Gen.^ ; licilins Gen^ . — in epistula (epistola L^) ad senatum. — iure dubitat Petrus hist. lat. prooem. pg. CCCXL, num Licinii Macri epistulae vel db ipso vel ab amicis umquam sint editae, putat- que hanc epistulam a Sallustio fictam et historiis suis insertam; eiusque upinioncm probat Hertzius Indicis schol. Vratislav. aestiv. a. 1871 pg. 4. — ad- versatur, quod Nonius ne eis quidem locis, ubi citati ab eo auctoritatis ad- dendae gratia scriptores aliorum verbis utuntur, adeoque addito nomine, hos ponit auctores, sed illos. — cf. comm. in pg. 261 l. cernere, amittere. — ita- que si recte statuit Petrus, in fonte, quo u^sus est Non., SaUustii nomen vel casu omissuin vel cum extaret a Nonio neglectum existimabimus. — sed nescio an similius sit veri post illud epistula eius qu£m scribentem induceret Licinius nomen haustum; cf. pg. 228: Claudius Quadrigarius, describens Manli Torquati pugnam. — etiam hoc notandum, non uti alias epistttlis Non., nisi Ciceronis et Varronis, auctorum celeberrimorum. — metum L^. — 4 quoius M; quorum V. — vitae, ut e v. 3 iUatum, secl. M. — 5 cicatrice ut lucus L^ ; lucus etiam Gen^. — 6 contenda syram H, Gen; yram etiam L^. — 7 cf. 519 l. multos. — actius B. — accius in te in tereo L; te punctis adpositis notatum; sed haec eluta. — 8 more om. H^; Gen; B; Tornaes. — 9 vim cdd. 519; hic P; cum reU. — ad om. h. l. cdd. — maiestutatem pr. H. — viris cdd. hic. 26* 404 NONIVS MARCELLVS 259 M. q^iXod^EcoQov , ecquid ibi videris melius. || Contendere, certare. M. TuUius de officiis lib. I: miserrima omnino ambitio est hono- rumque contentio. — Vergilius Aen. lib. IIII: quis talia demens abnuat aut tecum malit contendere bello? 16 Sallustius in lugurthino bello: fretus multitudine militum parabat armis contendere. || Contendere, continuare. Cicero de oratore lib. I: ut una continuatioiie verhorum, id quod eius scripta declarant, hinae et contentiones vocis et remissiones continerentur. et [de oratore] lib. III: nihil perniciosius quam ecfusa sine inter- 20 missione conte^jtio. || Contendere iterum significat extorquere. Cicero in epistula ad Cassium: hoc a te ita contendo, ut in eo fortunas meas positas putem. — Accius [in] Eurysace: iam petere incipiam 6t si precibns perpetrari res nequid, vi coutendam, ut hinc parentem t^cum Salaminem ^vehara. 25 Turpilius Lemniis: hab^s potestatem, ubi petes tantiim, senis. pretium contendas, lit redempto Phaedriae liceat redire antiquam in consuetudinem. ' 12 I, 25, 87 II 13 IV, 107 || 16 13, 3 || 17 I, 61, 261 || 20 HI, 60, 224 || 22 Cicero epistula ad Cassium (ad Fam. XV, 14, 5) || 23 Accius Eurysace || 26 Turpilius Lemniis. 11 (ptlo&^soDQOv lun.; filothoreon cdd. — ecquid Vahlenus (praec. n); nequid cdd.; f. numquid (nunquid). — videris EibbecJcius; viderit (vederit J3i) cdd. — videre sit Vahlenus. — melius. hic addend. Varr. exempl. 260, 18 sqq. — recertare Gen; H^; decertare B. — 12 miserima Lj^. — est ambitio cdd. Cic. — hon. Cic; bonorumque cdd. — 14 qis L. — 16 saluscius L^. — in I. b. fretus supra scr. L^. — Sall. — bello in mrg. add. Gen^. — militem pr. H. — 17 parabat Sdll.; sperabat cdd. — 18. 19 II cdd. — quae cursivis litteris swnt expressa, ex Cic. add. Quicheratus. — ei cont. cdd. Cic. — missiones pr. L. — continuarentur C, Gen. — 20 de or. om. v. — ecfusa M; effusa cdd. Cic. et infusa Non. — 22 epistola L^, H, G. — ad Cassium Quicheratus; Cassi cdd. cf. pg. 278 1. delenitus, delectatus. — a te ita Cic; ait ita L, H, Gen; agit ita G mss. Me; om. B. — 23 meas putem as (putem as delet.) positas putem L. — pugnem B. — in om. L^. — 24 petere Scriver.; Guietus; potere G; potero L, H, Gen. — precibus perpetrari res add. M; nequid pro nequit (ita Scriver.J. — cf. Pacuv. ap. Fest. pg. 217: neque perpetrare precibus nec pretio quiid. — 26 vi; m. 1 f. in L. — hic G. — par. M; comportet (conp. L^; competeret Gj) cdd. {praec c). — tecum Grotius; texum cdd. — Salaminaem pr. H; f. Salaminam; qua Pacuviu^ usus est forma; quamquam Aecium graeca graece magis inflectere coepisse constat. — aveham Buechelerus; habeam cdd. — verba Teucri ad Eurysacem. — 26 Lemniis Ald.; lemonis C, Gen; lenonibus inepta, ut saepe, interpolatione cd. N. Fabri; atque ita ed. princ — 27 habes Bib- becTcius; habet cdd. — habes potestatem; i. e. facultatem adeundi. — ubi petes tantum M; ubi potestatem {supra scripta haec in H, in quo potastatem, muitat. in potaestatem) C; Gen. — 28. 29 pretium M; ptio (ante t rasura DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 405 259. 260 M. 30 Varro Serrano, tisqI ccQxaLQsd tav: et petere imperium populi et contendere honores. 1 M. Tullius de officiis lib. II: extremum || autem praeceptum in beneficiis operaque danda, nequid contra aequitatem contendas. II Contendit proripuit vel direxit significat. Vergilius lib. V: qni tamen aerias telum contendit in auras. 6 Licinius Macer: quo die magistratum obiit, repente celeri gradu per forum se in Capitolium contendit. — Turpilius Philo- patro: heu fortunas meas, mater. — hem, qua causa huc opere maxumo contdnditur? 10 Pacuvius Doloreste: nil c6niectura quivi interpretarier quorsum flexivia dictio cont^nderet. M. Tullius de re publica: sed audisse te credo, Tubero, Pla- 30 Varro Serrano || 1 II, 20, 71 i| 3 Aen. V, 520 | 5 Licinius Macer || 6 Turpilius Philopatro V 10 Pacuvius Doloreste || 13 M. Tullius de re publica (I, 10, 16). in L) L, H, Gen; pretio ed. Bas. — Phaedriae Grauthoffius ; fedria C, Gen (fedri alice ad Gen; licead etiam H^). — antequam H^; Gen. — sensm apertissimus. nam cum Phaedria adulescens propter peccatum levissimum exclusus esset a patre {cf. pg. 363 l. protelare — excludere) et a piratis captus ereptusgue amicae, h. l. socii de exorando patre illoque liberando consUia ineu/ntes inducuntur. — 30 sarrano L^. — nQUQxaiQSCicav L, sed solu£. — 31 honores; quamquam in accu^ativo nihil inest offensionis, tamen collato Lucretii versu (II, 11) certare ingenio, contendere nobilitate suspicor deceptum Nonii auctorem falsa lectione restitu^ndumque honore. — et accedit, quod extorquendi verbum parum videtu/r convenire huie loco. — 1 dextremum Gen; pr. H; deextremum L^. — 2 aequalitatem H^; Gen; Torn. — contendas; n. N. — 4 tantum B; tn, in mrg. tamen H. — se — contendit; ut se erugire ap. Ennium, se irrumpere ap. Varr., sim. multa. — filopatro H, G, Gen; fiU- patro L. — 7 heu {vel vae) fortunas meas M; gemmeas fortunas cdd. — geme meas fortunas Me; quod cum non displiceat, tamen ne versus exeat in mater. hem non poterit admitti nisi aut traiectis verbis ita: meas fortunas geme aut ut statuas post fortunas finem versus prioris haustum. — parum erit elegans metrorum discriptio haec: geme meas fortunas, mater. — hem, qua caiisa huc opere maxumo | contenditur? — diverbium, cuius prior pars finiretur in eo quod est mater, instituit Bibbeckius. — fortunas pro fortuna sa£pe dici apud antiquiores notum. — 9 maximo L. — 10 doloreste flj ; G^ ; f. L ex corr.; dul. rell. — 11 nihil cdd. — confectura L^. — 12 flexivia dict. Grotius; flexivice (flexi vice L,^; flexivite, supra scr. c, Gs) cdd. — cf. v. ex Periboea pg. 237 s. l. autumare ibique comm. — hu^ pertinet quod legitur ex Dolor. pg. 123 s. l. incertat. — 13 de re publica G, ut vid.; B; de repb: L; de repub Gen; de reb; mutat. in de repub; H. — audisse te Vatic. Gic; audisset G, Gen, B. — tuvero C, Gen, B. — plautonem Gen^. 406 NONIVS MARCELLVS 260. 261 M. tonem Socrate mortuo primum in Aegyptum discendi causa, post in Italiai^ contendisse. — Afranius Epistula: 15 n6ii licet me p^rvenire qua contendi s^mita. Sallustius [in] lugurthae bello: ex proelio fugit in provinciam; ac deinde Romam contendere. — Varro Quinquatrubus : qui Tarentinum tuum ad Heracleiden Ponticon contenderet. || 20 CERNERE significat videre. Vergilius Aen. lib. III: 1 cemimus adstantes nequiquam lumine torvo. II Cernere rursum disponere. Lucilius Satyrarum lib. V: postquam praesidium castris educere crevit. idem lib. XIII: 6 acribus interse cum armis confligere cernit. II Cernere, amittere. Varro Gerontodidascalo: non vides apud Ennium esse scriptum: t^r sub armis m^lim vitam c^rnere quam semel modo p&rere. 10 15 Afranius H 17 13, 4 || 18 Varro Quinquatrubus || 1 III, 677 || 3 Lucilius l. V II 5 Lucilius 1. Xllt || 7 Varro Gerontodidascalo || 8 Ennius (Medea exule). 14 causa om. male Vatic; ef. 53 l. lues. — 15 in Italiam et in Siciliam Cic. — epistola L^, G. — 16 ita M; cdd.: non (non Gen.) licet me qua contendissem ita (contendi sem. Gulielmus Verisim. III, 8) pervenire cdd. (non 1. me q. contendi p. semita Buechelerus). — 17 saluscius L^. — in om. Gen. — praelio ed. Bas. — profugit Sall. — 18 deinde ed. Bas.; v.; deinde inde L, H, Gen. — contendit Sall. — Varro; ef. comm. in 259, 11. — 19. 20 versus indicavit M. — Tar. t. ; 'Heraclides TarentinuS, Herophili discipulus celeberrimus et empiricae scbolae addictus — Varro dicit medicis a philo- sophis discendum esse.' — haec Oehlerus. — Heracleiden M; heracliadem Gen; etiam in H littera supra id erasa; heraclidem rell. — Pouticon Oehlerus; ponti (seg. con) cdd.; ponto L^; Ponticum v. (ponticum conten- derit ed. princ). — post v. 30 in libris sequitur pars l. conponere, et quidem illa: conponere, simulare vel fingere — societatem praedarum cum latronibus conposuisse,- cf. pg. 257 , 29—45. — 1 videre m. antiqua supra scr. in Gen. — 2 cerminus Gen^. — astantes ed. Bas.; asstantes L.^, H^; adst. et A, B. — luminet orbo Gen. — torbo L^ ; pr. H. — 3 rurs. om. A. — 4 seducere pr. II. — crevit ed. a. 1476; crevi Dp; decrevit L, G, H ex corr.; decrevi pr. H; Gen; A; B. — 5 dem pr. H. — 6 inter sese armis per interpolationem liber vetu^ Dousae. — cum coniunctio potius quam praepositio. — comfligere H. — 7 rontodidasoalo L^; pontodidascalo H^; Gen (hic pr. rontodidascalo); B. — 8 Ennium add. Ald. — cf. Enn. Fab. 368 cum comment. — 9 nam te edd. v. 22. — vitam; multa Flor. Varr. VI, 81; cf. comm. in v. 22. — 10 parire Flanckius (s. q. m. parire Porsonm ad Euripidis Medeam 252). — sane ita dixit E. in Annalibus; et potest modo produccre finalem. — sed cum alibi (Fah. v. 1) idevi posuerit parjn-e neque in numeris videatu/r esse offensio, ego illud, quod etiam Varronis libris firmetur, immutare timui. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 407 261 M. II Cernere, audire. Accius in Chrysippo: 'quid agam? vox ilUust c^rte'. — ''idem omnes cernimus.' II Cernere, iudicare. Pacuvius Armorum iudicio: et aecum et rectumst, tu quod postulas. 15 iurati cernant. Ennius Thyeste: inpetrem facile ab animo ut cemat vitalem babium.t II Cernere rursum dimicare vel contendere. Accius Epinausimache: primores procerum provocavit nomine, 20 si esset quis, quei armis s^cum vellet c^rnere. Eunius in Medea exule: . . . nam t^r sub armis m§,lim vita c^mere. Pacuvius Armorum iudicio: ^ ~ qui s^se arlfines ^sse ad causandum volunt, 25 d^ virtute eis 6go cernundi d6 potestatem omnibus. || Cernere, rursum succedere: unde et cernere hereditateu) filii (id est succedere patribus) dicti sunt. Accius Myrmidonibus: r^gnura tibi permitti malunt. cdmas! tradam ex^rcitus. 11 Accius Chrysippo- Q 13 Pacuvius Armorum iudicio || 16 Ennius Thyeste H 18 Accius Epinausimacbe |1 21 Ennius Medea exule Q 23 Pacuvius Armorum iudicio || 27 Accius Myrmidonibus. 11 actius A, ut saepius. — crysippo L; H {hic pr. cris.); Gen. — 12 illiust M de re m. 441; Ritschelius Opusc. II, 683; illiua est cdd. — certe pro certo. — illud ceraimus potius dictum pro iudicamus, existi- mamus. — nam videndi verbum latius patet in linguis plerisque, cum visus ex omnihvs sensibus longe sit acutissimus praestuntissimusque. — 13 pachu- bius A; et sic vel pacubius saepius. — 14 ecum L; aequum H, Gen, A, B, Montepess. — tu add. M. — postula pr. H. — 16 thyste ij ,• Gen^. — 17 versu^ corruptus. — cernet Gen; pr. H. — 18 epinausimace Gen; pr. L. — 19 procerum ed. princ ; procertum cdd. — provocavit Bothius (provocaret Vossius); revocarit cdd. — provocavit; sc. Hector; cf. II. VII, 66 sqq. — nomine Vossius; nomina cdd. — 20 si Voss.; nisi cdd. — quis, qnei; quis qui ed. a. 1476 ; quisque cdd. — 21 media Genh. — 22 nam om. Varro l. m. — nam e. q. s.; vide stuporeni socordiamque Nonii, qui paueis versibus ante prorsus diversa de codem loco Enniano tradiderat ct ne senserat quidem esse Ennii. — ac tamen extitere, qui Mercerum ac potissimum quemque criticorum incusarent, quod talem hominem inclemenfius arripuissent. — maculim pr. L. — vitam V.; vita M; num ita scripsit auctor Nonii; item Ennius. — 23 Pacuvius; cf. 89 l. causari. — 24 quis esse Gen; H^. — adfines lunius; ad- finem cdd. l. utroque. — causandara H, Gen. — 25 eis (ei diphthongo) M; et cdd. h. l. {id in H supra sa- ); his vel is id. pg. 89. — potestatem cer- uundi do (de L) omuibus cdd. hic. — 26 rursum succedere Me; rursum cedere (caedere H) C, Gen. — 27 fili L^ , JJ, ; Gen. — id est succ. patr. nos; patribus id est cedere (cedere in mrg. add. Gen) cdd.; cf. Merceri comment. — 28 malunt quidam per interrogationem. — malim lun. in mrg. — cemaii M; cernam cdd.; cernant, pro decernant, Me. — tradunt L. — 408 NONIVS MARCELLVS 261. 262 M. CIRCVMFERRE est proprie * * * II Circumferre, lustrare. Lucilius Satyrarum lib. 11: 30 tum farcto omnia sunt circumlata .... Plautus in Amphitryone : istam iube pr6 cerrita circumferri. Vergilius lib. VI: '35 idem ter socios pura circumtulit unda. || CONFIDENTIA est fiducia. Vergilius Aen. lib. I: i et adflictis melius confidere rebus. II Confidentia, duritia, patientia. Plautus in Asinaria: scapularum confidentia, virtute ulmorumt fr^ti. II Confidentia rursum temeritas, audacia. Pacuvius in Atalanta: 5 gradere adque atrocem coerce confiddntiam. * * * idem lib. X: inprobu', confidens, nequam, malus ut videatur. Turpilius Leueadia: 10 30 Lucilius 1. II || 32 II, 2, 143 HSS Aen. VI, 229 || 1 I, 452 || 3 III, 2, 3|1 5 Pacuvius Atalanta |1 8 Lucilius 1. X; cf. comm. H 10 Turpilius Leucadia. exercitum Ald. — verba Agamemnonis, ut videtur; cf. Eibbeckii libri de tragoedia lat. pg. 352. — 29 et pro est, sed punctis add. delet. m. 2, L. — proprie; recte Quicheratus, cum relicua male gereret, putavit hausta ea quae sunt differre, spargere, vulgare. — 30 Circumferre add. Quicheratus. — 31 farcto M; farto lum.; facto L, G; facta H, Gen, B. — sum B. — circumlata lun.; circumlatus cdd. — 33 quin tu istanc iubes cdd. Pl.; iube istam C , Gen (tam, supra scr. m. 2 iube is, L). — et potest servari impera- tivus, qui promptior fuit ad interpolandum. — 34 cerritam C, Gen. — post V. 36 in cdd. posita illa: Constituere, retinere, firmare — prudentia; tum: Conparare, dare — merces conparabatur. — cf. pg. 256 finem l. conparare; 273 initium l. constituere. — 3 duratia, sed i supra scr., H. — pacientia A, L^. — 4 cf. Goetzii comm. — ulnorum credi {corr. creti) A. — 5 Athalanta C, Gen. — 6 atque C pr. L^ ; rell. — coerce ed. princ. ; coercere (cohercere G, A, B) cdd. — coerce trisyllabum; cf. 121, 15. — 7 recte suspicatur Ger- lachius pg. 463 haustum alterum P. l, et quidem eum cuius Fest. 355 s. l. torvitas facit mentionem: cum recordor eius ferocem et torvam confidentiam; quamquam etiam potuit reponi v.: par fortitudo, gemina confidentia, qui servatus est ab ipso Non. pg. 316 s. l. geminum, vel alius. — nam amat Pacuvius elocutiones fortiores. — ut autem pariter, quod Mercerus notavit, Ludlii exemplum hauriretur {quod potuit esse illud: neminis ingenium tantum confidere oportet; cf. 143, 18), ea re effectum, quod a priore idem ad posterius in archetypo Nonii erat aberratum. — 8. 9 X om. Gen; L^; H^, ut videtur; nam pallidiore atramento, quali m. 2 uti soleat, in H scriptum esse testatur Siversius. — ut add. M. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 409 262 M. viden tu Phrygis inc^ssum? quamst confidensl di iatunc perduint! idem Hetaera: nam quid illoc homine vivit confidentius? Accius in Myriiiidonibus; 15 iram in&enes, obstes animis, r^primas confidentiam. Afranius Vopisco: excliidat uxor tam confidenter virum? non faciet. Vergilius Georg. lib. UII: 20 nam quis te, iuvenum confidentissime, nostras iussit adire domos? Terentius in Andria: n^scioqui sen^x venit modo: ^lum, confidens, catus. I Confidentia, constantia. M, TuUius de re publica lib. III: 25 duas sibi res, quominus in vulgus prodiret et in foro diceret, con- fidentiam et vocem, defuisse. — Naevius in Danae: ^xcidit orationis omnis confid^ntia. Plautus in Amphitryone: qua^ non delinquit, decet 30 audacem esse, c6nfidenter pr6 se et propterv^ loqui. 12 Turpilius Hetaera || 14 Accius Myrmidonibus || 16 Afranius Vopisco 19 IV, 446 II 22 V, 2, 14 jj 24 M. Tullius de re publ. III 1 26 Naevius Danae V 28 n, 2, 206. 11 viden' tu Frygis (Frugis Me) Lips. Epistol. quaest. V, 2; videntur (videtur Gen, H^) frigus C, Gen. — perdunt Gen^; pr. H. — 12. 13 idem m. 2 add. H; del.- Gen^. — hetera nam in mrg. Gen.^; item H (nam infra hetera scriptum); sed in hoc utrumque lineola cirdumducta deletum; terentius (terrentius pr. L) L, G; item H, Gen^ in contextu ; ubi hererentius Gen^. — quid Quicheratus, Bibbeckius; qui in H, Gen in contextu, sed in H deleta praepositio; qui L, G; q in margine H, Gen. — illoc Bergkius; illo cdd. — 14 infrenes lun.; infrenis H; Gen; item G; infermis L^; inferimis L^ sec. Zangem.; in mrg. Hs^: inferrinis, sed m. 2 idem infrerinis. — obtes Gen; flj. — 16 vobisquo, m. 2 vopisquo L; vobisco Gen. — 23 nescio quis B (pr. n. qui); et ita pars Ubrorum Ter.; Donat. — veni L, Gen. — modo venit B; cdd. Ter.; idque meliu,s quam si in illo venit modo pro praesente acceperis venit. — tellum L; sellum Gen; B; pr. H. — 24 const. confidentiam, sed id del. et supra scr. constantia, L. — 25 sibe B. — s. Isocrati. — prodiret add. M. — diceret H (t supra scr.); dicere (om. B) relicui. — 26 nevius cum L, H Gen. — Danae ed. Bas.; Gen; Dane pr. H; Dana L; H ex corr. — 27 condentia pr. H. — 29 deliquit, deliquid cdd. Pl. — etiam delinquit perfectum. — 80 verba pro se et propterve (propterve Bh^; protervae Gen^; L,; proterve rell.) loqai in G, Gen, A, B (om. Plauti frgm. A, B) locata post sequentia Constemari significat deici (deci B) ordinem rectum restituit Pius. — propterve etiam cd. D ap. Pl. 410 NONIVS MARCELLVS 262. 263 M. COT^STERNARI significat deici. || Consternari rursum erigi. Pacuvius in Periboea: const^rnare, anime? ex p6ctore hoc ecv61vito consilium subitum, res quod enatast modo, qui pacto inimicis mortem et huic vitam offeras. 35 idem Duloreste: unde exoritur? qu6 praesidio fr^tus? auxiliis quibus? qu6 consilio c^nsternetur? qua vi? cuius c6pii8? || CVRRICVLVS, ut consuetudo fert [a curru dimiuutio est], dicitur 1 brevissimum vehiculi biroti genus. || Curriculus, cursus. Varro in epistula ad lulium Caesarem: qu^m simul ac Romam venisse t^tigit mi auris nuntius, ^xtemplo meos in curriculum c6ntuli properd pedes. 6 CALVMNIA est malitiosa et mendax infamatio. || Calumnia rursum calliditas. M. TuUius de re publica lib, III: ut Carneadi 32 Pacuvius Periboea || 36 Pacuvius Duloreste || 2 Varro Epistula ad lulium Caesarem || 7 M. Tullius de re publ. III. 31 Consternari rursum erigi. — mirum criticos quosdam adeoque Guietum ac Bothium et Madvigium putasse vel ante haec verha haustu quaedam et pro Constemari reponendum Confirmari vel certe post prius Pacuvii exemplum; porro in posteriore reponendum confirmatur. — solus quippe arguendus stupor Nonii, qui in altero Pacuvii loco non intellexit consternare esse indicativum, non imperativum, in altero unius litterae deceptus est errore. — 33 anime (animae cdd.); interrogandi notam add. M. — hoc ecvolvito M (hoc evol- vere Passerat.)\ hac (hanc Gen, B, pr. H) et volvere {seq. con. — volveret ante ras. Hs; e ultimum f. ex i factum) cdd. — 34 subitum et q. seq. usque ad V. 1 om. B. — subitum, res quod enata est modo Madvigius Advers. II, 661; M; subit omnes (omns Gen) quod denata est modo cdd. — 34 qui p. C, Gen. — offeras Gen; H^; Vossius; efferas rell. — 36 Duloreste C, Gen. — 37 undem pr. L. — auxilius G. — 38 consternetur M; consternatur v. — cuius corpus pr. Gen. — 1 Curriculis L; G; B; Gen.^ ; Curriculum A. — fer, sed del. et fert supra scr., Gen. — a curru diminutio est secl. M. — a supra add. H^. — curri pr. H; Gen^; curre pr. B. — dimminutio L.^; H, B, Gen^. — 2 viroti C, Gen, B {om. A); biroti Bentin.; cf. 86, 28. -r 3 aepistula L^; aepistola L^; epistola G. — ad lul. Caes. M; cf. su^ra pg. 259 l. contendere — extor- quere; luli (lulii B) Caesaris cdd. — 4 venisse Gen; B; venissem L, H, G. — tetigit mi M; mihi attigit (adt. Gen) C, Gen, B. — 5 exemplo pr. Gen; H^; G ; extemplo etiam B. — meos Gulielm. ; eas cdd. — imitatus est Varro Ennii, ut probabile est, Iphigeniae haec (Fab. 72 sq.): posteaquam abs ted, Agamemno {vel postquam abs te Agamemo, ut venirem, qua^n commendat lectionem Varronis locus, nisi potius statueris huius exemplo scribendum simul abs te, Agamemno, ut venirem), tetigit aures nuntius, extemplo. — hos versus utrum Varro iocosa recordatione Ennii ductus interposuerit pedestribus an saepius poemata cpistulis eodem modo inseruerit , quo usus est in saturis, propter paucitatem reliquiarum decerni ncquit. — 6 menda, supra scr. x, L. — infamatio. post hoc v. librariorum neglegentia collocata haec: Convenire, placere, constituere — toUi convenerat. — c/. pg. 270 initium l. convenire. — 7 III Maius; II cdd. DE VAEIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 411 263 M. respondeutis, qui saepe optimas causas ingenii calumnia ludifi- cari solet. 10 CALIDVM est fervens. Vergilius Aen, lib. nono: volvitur ille vomens calidum de pectore flumen. II Calidum, citatum et velox. Varro jisqI xeQawov: cum dixfsset Vitulus, ^cce ibi tibi caldis pedibus quidam navicularius 15 semilstilatus mrampit se in curiam. 'I Calidum, ferox et inconsultum. M. Tullius de officiis lib. I: sic reperias multos, quibus periculosa et calida consilia. CAELVM est deorum domicilium Vergilius Aen. lib. IIII: caelum qui vertice fulcit. 20 II Caelum rursus aer. M. Tullius de deorum natura lib. II: acu- tiora ingenia et ad intellegendum aptiora eorum, qui terras in- 10 IX, 414 II 12 Varro nsgl hsquvvov || 16 I, 24, 82 || 18 IV, 247 || 20 II, 16, 42. 8 Carneadis respondentis cdd. quattuor Vaticani Nonii auctore Maio; Carneadi respondeatis G, Gen. — servandus quidem fuit genetivus Carueadi; qv^ etiam alias usus Cicero; et adeo rarior finalis causa fuit erroris librariis. — verba sunt L. Furii Phili; cf. III, 5, 6'. — praemissa huic fragmento haud inscite haec a Buechclero mus. Mhen. XIII, 593: neque banc tamquam meam orationem vos volo accipere, sed. — 10 Verg.; cf. 311 l. frigidus, mortuus. — lib. VIIII H, B, Gen, G. — 12 Caldum H, Gen, G; Calidum et. B; Caldum autem c. A. — cicacum X,. — verox Gen^. — pro illo nsQi Mspauvov ed. princ, quae om. ubique graeca, h. l., non 28, 15, mirifice: in logischorio (i. e. in logistorico). sed eam interpolationem esse apparet. num- qunm enim logistoricorum titulo ttst*s Nonius. — minu^ grave est, quod Macrob. III, 12, 2 hunc saturis adscribit libellum. nam logistorici et saturae propter argumenti similitudinem et qu^d etinm saturae pleraeque gemino erant titulo saepius- confusae. — 13 Vitulus Ald.; ante ferebatur vitulus. — Vitulus cognomen Pomponiorum. — et Vitulus inter amicos Varronis memoratur de re r. II, 11, 12. — nec tamen displicet vetulus, quod apud quosdam invenfri refert Bentinus. — ibi add. M; qui versu^ indicavit. — 15 irrupit in c. cd. N. Fubri. — iniuriam B; Gen; pr. H. — atque ilhid in curiam valde suspectum; f iniuria. — inter 15 v. et 16. 17 interpositum est l. caelum. — ordinem restituit ed. princ; in qua tamen v. 16, 17 leguntur pust 11; quos post 15 reposuit Quieheratus. — 16 Callidum L.^; H ex corr. — 17 repperias C, Gen; reperies B. — callida cdd. Buiteri; tt ita L.^; H; B; Gtn^. — con- silia; seq. ap. Cic: quietis et cogitatis splendidiora et maiora videantur. — in mrg. Ho habet haec: melius exemplum Vergili (Georg. III, 119): calidumque animis et cursibus acrem. — ita idem supra ad 240, 8: pasc^-re: (Aen. III, 353) rex accipiebat in amplis. — talia etiam in G reperiuntur ; cf. comm. in 15 l. torrus. — 20. 21 de deorsum naturam pr. L. — vtrba acutiora — ad intelleg. add. Quicheratus ex Cic; apud qtiein praecedit etenim licet videre. — aptiora ex Cic. Me; altiora cdd. — incolunt idem; et ita furtasse ipse Nonius. 412 NONIVS MARCELLVS 263. 264 M. colant eas, in quibus aer sit purus ac tenuis, quam illorum, qui utantur crasso caelo atque concreto. CONTENTVS dicitur cui res etiam parva abunde est. Vergilius lib. VII; 25 patriis sed non et filius arvis contentus. || Terentius in Eunucho: 1 quia neque tu lino eras cont^nta neque solus dedit. Lucilius lib. XXX: his te versibus interea contentu' teneto. 6 M. Tullius ad Brutum: sic igitur facies et me aut amabis aut, qui contentus sum, diliges. — idem de officiis lib. II: [in] brevitatis causa familia contenti erimus una. || Contentum dicitur extensum. Vergilius lib. V: tuuc rapidus, iamdudum arcu contenta parato 10 tela tenens. Lucilius lib. XX A: hic ut muscipulae contentae ac scorpio' cauda sublata. II Contentum, conligatum, coniunctum. Vergilius Georg. lib. III: 15 contenta cervice trahunt stridentia plaustra. 26 Aen. VII, 736 H 1 I, 2, 41 || 4 Lucilius lib. XXX || 6 M. Tullius ad Brutum || 7 11, 12, 43 H 9 Aen. V, 513 || 12 Lucilius 1. XXX l 15 III, 536. 22. 23 rnrsus ac tenues C, Gen. — qui tantur Gerii ; pr. L. — 26 patris L^. — 5 his Gulielm.; et is cdd.; ita pg. 422 s. l. horridum item in v. iMcilii etit, eti pro hic. — fuit qui coniceret mis pro meis; sane in Nonii libris etiam m cum et confusa pluries. — contentu! teneto; cf. comm. in Luc. XXX, 13. — 6 M. Tullius; cf. 421 l inter amare et diligere. — aut H^; ut rell. — 7 qui M; quid cdd. h. l.; quod (om. L) 421; quo v. ap. Cic. — contentus sum cdd. 421; contendi sum h. l. (sed in H di punctis notatum et supra scr. tus). — non ausim scrihere contentu' sum, quamquam a Varrone ita saepius s finalem subtractam constat. — diliges Gen; diligens L; G; in H m. 2 supra scr. N, sed rursus del. — in (quod ex praecedente numero ortum) om. ed. princ. ; sed brevitatis causa Cic. — 8 post illud erimus una seq. ea qtme suMt: Contendere, festinare — Aristotele, si legas; Conponere pro redimere — pretio conpositi. — cf. 258 initium l. contendere; 257 finem l. conponere. — atque ea, quae hic posita, ed. princ. translata ex pg. 265 sq., uhi feruntur inter lemmata citare et cadere. — 10 tunc Me; hunc C, Gen; tum cdd. Verg. — rapidum A, B. — iandudum B. — 12 cf. comm. in 181, 30 sq. — 13 musci- pula contenta atque h. l. cdd. — muscipulae tentae atque ut vid. scripsisse Luc; Non. autem aliam hie atque pg. 181 ipso lemmate declaraverat secutus est lectionem. — ac M; atque cdd. — caudas pr. Gen. et L. — 16 conli- gatum (coll. ijjj ^); f- coiugatum; cf comm. in 234 l. aptum — conexum et conligatum. — Verg.; n. N. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 413 264. 265 H. II Contentum, continuum, perseverans. Cicero Tusculanarum lib. V: Socraten ferunt, cum usque ad vesperum contentius am- bularet quaesitumque esset ex eo, cur id faceret. 20 COGERE, conradere. Varro in Eumenidibus: furando tamen, a morbo stimulatuB eodem, ex sese ipse aliquid quaerat cogatque peculi. II Cogere est urguere. M. Tullius de officiis lib. III: Diogenes contra: ^num te emere coegit, qui ne bortatus quidem est?' — 26 Terentius in Eunucbo: 'iubesne?' — 'iubeo, cogo atque inpero.' II Cogere, mollire, subigere. Varro Virgula divina: sed pancarpineo cibo coacto libamenta legens caduca veris. 30 II Cogere, in unum colligere. Sisenna Historiarum lib. IIII: sub- moti et intra moenia rursum coacti. — Cicero Tusculanarum lib. I: caelum hoc, in quo nubes, imbres ventique coguntur. — Terentius in Heautontimorumeno : quasi talenta ad quindecim 86 co^gi. M. Tullius ad M. Catonem: coactoque in unum exercitu || 1 castra in Lycaonia aput Iconium faceret. — Vergilius in Bucolicis: cogere donec oves stabulis. Lucilius lib. XXVI: 17 V, 34, 97 g 20 Varro Eumenidibus || 23 III, 13, 55 || 25 II, 3, 9» || 27 Varro Virgula divina || 30 Sisenna Hist. IV || 31 I, 19, 43 || 33 I, 1, 93 || 36 M. Tullius ad M. Catonem (Ep. ad fam. XV, 4, 2) fl 1 VI, 86 || 3 Lucilius I. XXVI. 17 thusculanorum L^. — 18 Socraten et Cic. cdd. — Socratem fertur B. vesperum; epirum H, Gen, G; epyrum B; ephyrum L. — contentus B. — 19 esse B; Gen; P. — qua re cdd. Cic. — facere L, G, Gen, non B. — 20 V.; cf. 392 l. stat — plenum est. — 21 a Lachmannus comm. Lucr. pg. S5; ac libri l. utroque. — stipulatus B. — 22 periculi B, Gen; pr. H; etiam in L ri supra scr. — 23 urguere A; pr. L et Gen; urgere rell. — 24 num; nimium L^, H^. — te emere; temere H^; et ita correctum in L, sed rursus mutatum. — nimium temere libri Merceri. — ortatus A. — 26 nubesne B, Gen, pr. H. — inpero Lj^ solus. — 27 V.; cf. 332 l. legere — colligere. — 28 parcarpineo L; pancerpineo G^. — 'pancarpineus adiectivum formatum est ut carbasineus (V. ap. Non. pg. 541)' Oehlerus. — ciuo (ciuo ci uo L) h. l. cdd. — illud coacto potius pos. pro collecto; coacta Beuvensius; f. recte. — 29 veris Scal.; vetus hic libri, victus pg. 332. — 30 siibmoti L^, H^, Gen, A. — 32 caelum om. H^. — imbres om. H^, Gen, A, B. — ^& Cato- nem; exionem L^. — in unum locum Mediceus Cic. — 1 aput L^; pr. Gen; apud rell. — conium H. — Verg.; cf. 381 l. referre. — 2 coegere Gen^. — stabilis L^; tabulis Gen^. — 3 Luc; cf. comm. in Luc. XXVI, 33. 414 NONIVS MARCELLVS 265 M. raiico contionem sonitu et curvis cogant c6raibu8. II Cogere, mulgere. Vergilius in Bucolicis: 5 cogite oves, pueri. si lac praeceperit aestus, ut nuper, frustra pressabimus ubera palmis. II Cogere, stringere, coartare. Vergilius Georg. lib. IIII: nam frigore mella cogit hiemps eademqne calor liquefacta remittit. 10 II Cogere, inpremere. Vergilius lib. VII: quadrifidam quercum cuneis ut forte coactis scindebant. CLAVDERE significat includere. Vergilius Georgicon lib. III: aut intus clausos satura ad praesepia servant. 16 li Claudere rursus obsistere. Vergilius Aen. ]ib. X: ecce maris magna claudit nos obice pontus. II Claudere, circumire. Vergilius in Bucolicis: claudite, nymphae, Dictaeae nymphae, nemorum iam claudite saltus, 20 siqua forte ferant oculis sese obvia nostris errabunda bovis vestigia. CITVM; incitatum, celer. Sallustius in Catilinae bello: citus modo, modo tardus inces^s. | Citum, divisum vel separatum: unde et oscitare dictum est. Vergilius Aen. lib. VIII: 25 haut procul inde citae Mettum in diversa quadrigae distulerant. CITARE est vocare. M. Tullius in Verrem: citat reum: uon respondit-, citat accusatorem. || Citare, incitare, provocare. M. 5 III, 98 II 8 IV, 35 II 11 Aen. VII, 509 || 14 III, 214 || IC X, .377 || 18 VI, 55 II 23 15, 5 II 25 VIII, 642 || 28 de praet. Sicil. 40, 98. 4 contentionem Gen; H^; L^. — /. e. — curtius L^. — 6 praecip. Gen; L^; J7j. — estus L^. — 7 om. B. — praessavimus, m. 2 praessabimus, Gen. — 8 restringere B. —- coartare (coaptare Gen, B, pr. II) e v. 11, uhi post in- premere pos. erat, huc revoc. M. — 10 hiemps et B ex corr.; A; hiems pr. B; Gen.^; H; G. — color L^; Gen^. — 11 inprem. L^; inpraem. Gen^; inprim. (impr. L^; G) rell. — 12 cum eis L^; Gen^. — et cdd. — 13 scindebat V. — 14 georgius X,. — 17 obicere Gen^; siv vel obicire L^. — 18 V.; cf. 103 l. errabundus. — 19 nymfae (nimfe L^) L.^, G; ita et v. 20, ubi L.^ nimfae. — 20 dictae Gen^, II^; dictaee Gen^; dicteae (ita IIJ nymphae supra add. B.^. — n. n. i. cl. m. antiq. add. Gen. — 21 nostri if, . — 23 inc. v. 24 post Citum add. H^, Gen, B, Tornaes.; om. rell.; huc transtulit M. — celer pro celere; celerem A. — catillinae L, Gen. — 24, 25 modo alterum add. H^. — tarsus Gen^. — vel — d. est ovi. B. — Verg.; cf. 384 l. differre, dividere. — 26 aut Jvj/ H^, Gen^; B; at L.^; H^; Gen^; haut ed. Bas. — diversum B. — 27 sustulerant B. — 28 citar jL,; Gen^. — 29 accussatorem Gen. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 415 26.5. 266 M. 30 Tullius de Divinatione: quorum studio legendi nostrum scribendi studium vehementius in dies suscitatur. | Citare, laudare. M. Tullius de officiis lib. I: citeturque Salamis clarissimae testis victoriae, quae anteponatur consilio Solonis. || 1 CADERE est ruere. Vergilius Georg. lib. I: illa cadens raQCnm per levia murmur saxa ciet. II Cadere, occidere. Vergilius Aen. lib. II: 6 cadit et Ripheus, iustissimns unus qui fuit in Teucris. i| Cadere, evenire. M. Tullius de officiis lib. III: et, ut idem dicunt, omnes numeros habet nec praeter sapientem cadere in quemquam potest. 10 CAPESSERE, perficere. Vergilius Aen. lib. I: mihi iussa capessere fas est. Plautus in Aulularia: in erum matura, in se sera c6ndecet cap^ssere. II Capessere, inmittere. Plautus in Asinaria: 15 qu6 magi' te in altum capessis, a^stus tc in portdm refert. II Capessere, recipere. Plautus in Amphitryone: nunc p^rgam eri imperium ^xsequi et m^ domum cap^ssere. COMMODVM, sicuti plerumque, utile. | Commodum, aptum, conveniens. Vergilius lib. XI: 20 accommoda fraudi. jl Conmodum, integrum, totum. Lucilius: 30 II, 2, 5 H 32 I, 22, 76 || 1 I, 109 || 4 II, 426 || 7 III, 3, 14 || 10 I, 77 12 IV, 1, 4 II 14 I, 3, 6 II 16 I, 1, 106 || 19 Aen. XI, 522 || 21 Lucilius. 30 studio Cic; studinm cdd. — nostrum M; non {seq. scr.) C, Gen; meum edd. Gic. — 31 studium om. A. — die X,. — suscitatur M; suscitant L; citant rell.; incitatur cdd. Cic. — saepius composita in hoc capite pro simplicibus adscrendae significationis causa adhiheri twtum. — 32 Sal.; psalmis cdd. — testis Cicero; om. cdd. — 33 anteponantur Gen, L, pr. H. consolio Gen^. — quae a. c. S. om. A, B. — seq. illa: Contentum dicitur extensum — cur id laceret; cf. pg. 264 finem l. contentus. — 5 ripheus B; rifeus C, Gen. — 7 M. TuU.; cf. 352 sq. numeros, modos. — et postea add. H^. — 8 omnes Cic; cdd. 353; ob h. l. — 10 perficere L, H, Gen, B; de G non constat; perferre ed. Bas.; Me; edd. ante Aldum. — II pr. Gen. — 13 se rerera Gen; pr. H. — 15 cf comm. in 247 l. aestus, marini inpetus. — reffert L. — 17 percam L, H.^. — era Gen^. — exequi cdd. Pl.; persequar (quod ex praecedente pergam vid. ortum) Non. — hiatus nihil habet offensionis. raale Guiet. exsequier, cui repugnat r. m. — 19 XII cdd. — 21 Conm. L solus. 416 NONIVS MARCELLVS 266. 267 M. bis quina octogena videbis conmoda, tunc Capua quinquaginta atque CCC. Plautus in Asinaria: vigfnti argenti conmodas minas, eius quas dem matri. 25 CANDET, ignitum est. M. Tullius de officiis lib. II: candenti carbone adurebat capillum. || Candet, candidum est. Vergilius Aen. lib. mi: candentis vaccjie media || inter comua fundit. 1 Varro IVcaO^t 6Eavr6v: cand^ns corpore taiirus Trivia^ liimine Liina^. CASTVM, sine lubidinis et turpitudinis nota. Vergilius Aen. * * ♦ Georg. lib. II: 6 casta pudicitiam servat domus. II Castum, religiosum. Vergilius lib. VI: quique sacerdotes casti, dum vita maneret. Varro Gerontodidascalo : ergo tum sacrae, religiosae castaeque fuerunt res omnes. — idem in Eumenidibus: 10 24 III, 3, 136 II 26 II, 7, 26 Jl 28 IV, 61 || 2 Varro rvm»i GBavtov \\ 5 II, 524; cf. comm. || 7 Aen. VI, 661 || 9 V. Gerontodidascalo || 10 V. Eumenidibus. ' 22 libro III recte adscr. I. Dousa. — de argumento cf. comm. in III, 4. — vis L^; Gen; liis pr. H; vi is Bh. — quina Scal.; quin G; qui in Gen, B. — actogena G {sed octogena pr. G; et ita B). — videb {i. e. videbit) H, B, Gen. — 23 commoda cdd. pr. L^. — tunc {Lucilius scripsit pronuntiavitve tun; ita nun sequente item gutturali XVII, 1) M; te {pro tc) cdd. — capu Gen; capi B. — CCC M; CC L, G; ducenta H, Gen, B. — 24. 25 haec ante versus 21 illud Lucilius in B collocata. — Asiria L. — commodas cdd. Pl.; commoda (conm. L) Non. — huius recte cdd. Fl. — quidem idem; ex quo Valla fecit qui dem. — 26 candenti (ut ap. Cic. Bernens. 104) B; pr. H; Gen {hic pr. candent); candente L (e f. ex o fact. vel postea add.); H ex corr.; G. — 27 carb. sibi adur. cdd. Cic. — 1 candentes Gen; L; H^. — ignotis eauton L^; H^; ignotis auton H^; Gen; ingnotis eauton L^, G. — 3 tetrametrwn ionicum a minori esse dixit Lachmannus comm. Lucr. pg. 276; possis tamen etiam anapaestis haec discribere, ut Biesio placuit, et quidem cum Buechelero in hunc modum: candens corpore Taurus trivio I lumine Lunae. idque magis probahile ideo , quod pg. 148 s. l. orbitum qui leguntur versus etiam ad caeli spectant signa. — candens (cadens H^; P); cf. Verg. Georg. I, 217. — Triviae (trivie ed. princ.) Oehlerus; trivio v. — 4. 5 Castum; cf. 439 sq. l. castitas. — libidinis pr. H; L^; G; Gen^; lividinis Gen^. — loca pro nota 5. — Aen.; geor. ed. a. 1471; et ita V. — quod si recte habet, illud Aen. ex 266 , 28 irrepsit. — sed potuit etiam exerriplum ex Aeneide petitum hauriri, ita quidem ut a priore lib. aber- raretur ad sequens Georg. lib., veluti VI, 563: nulli fas casto sceleratum insistere limen. — Georg.; cf. 439 sq.; ubi etiam v. 8. — S maneret libri etiam 440; manebat cdd. Verg. — 9. 10 sacrae Ald.; sacra cdd. — aristopha- neos de re m. pg. 146 instituimus ita: erg6 tum sacrae r^ligiosae | castaeque DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 417 267 M. nam qnae venustas his adest gallantibus? quae c^sta vestis? II Castum, a furtis et rapinis apstinens. Varro Andabatis; nec manus visco tenaci tincxerant virei castei. 15 II Castum, suave, iucundum. Varro Parmenone: demitis acris pectore luctus cantii castaque podsi. CENSEEE significat existimare, arbitrari. Accius Eurjsace: nam ea detnum oblectat spes erumnosum h6spitem, cum illiid, quod miser est, clam esse censet alterum. 20 Naevius Belli Poenici lib. VI: cens^t eo ventiirum 6bviam Po^num. Cassius Emina Historiarum lib, II: censuit sese regem Por- sennam occidere. — Quadrigarius Annalium lib. VI: ne nos ad cer- tationem censeas haec incepisse. |1 Censere, suscensere. Varro 25 Caprino proelio, tisqI Tjdovflg: ne vobis censeam+, si-ad me referetis. COICERE est iacere. Vergilius Aen. lib. ZI: 13 Varro Andabatis || 15 Varro Parmenone || 17 Accius Eurysace || 20 Naev. Bell. Poen. VI || 22 Cass. Hemina Hist II fl 23 Quadrigar. Ann. VI | 24 Varro Caprino proelio D 26 II, 544. fuerunt r^a omnes; hexametros Buechelerus sic: ergo tum sacra relligio castaeque fuerunt | res omnes. — quae si magis placuerint , recte illud sacra adiectivum dicit Biesius. — religiose casteque L. — idem; cf. 119 1. gallare; 386 species. — 11 namque cdd. — hic cdd.; cf. 119. — gallatibi (»», 1, ut vid., gallatib;) L^, in quo supra alterum a rasura. — 13 aptinens, supra pt scr. s, i; abstinens rell. — 14 vis contenaci pr. L et H. — visco tenaci; cf. Luc. XXVIII, 44 ihique comm. — tincxerant virei castei M; tinxerat (tincxerat L) viri casta (tinxerant castas viri Quicheratus ; castas pro var. lect. MCi); tincta erat viri casta Meinekius. — 15 n. N. — iocundum A, B. — Varro; cf. 240 l. acre, austerum. — 16 demitis pr. L; demittis rell.; dimittis B. — acros L^. — luctus; curas melius cdd. 240. — 17 arbitrare i, , fl"j, Gm, A, B. — 18 na mea B, Gen, H^ {hic eurysaceiia; B eurisa caena). — dem. add. Eihbeckiu^. — oblectet B. — aerumn. H, B^. — 19 cum 31; dum v. — illud mtschelius ; id cdd. — quo Bitschelius. — dum id quod miseriaest Buecheleru^. — alterum M; altero Gen, B, H^; alteros rell.; v.; ceteros Quicheratus. — non ausim retinere illud altero; quamquam ap Fest. pg. 142, loco mutilo, fertur ut Accianum: cum virginali mundo clam patre. — cf. Kuehneri gramm. II, 373. — 20 belli punici ed. princ; poenici (phoenici B) belli cdd. — 21 censet L, H^ (hic censete), Gen, B, pr. G; censent H^; G ex corr. — 0 pro eo Gen^; H^. — poenam L^. — 22 casiu semina pr. H; casui semina Gen; casui Sisenna B; sisenna pro C. E. A. — histor {vel historia) ii,- hist. Gen. — 23. 24 annali cdd. — certatione Gen. — incaepisse Gen^. — f. Censere, irasci. — 25 plio L. — ?jao7jc H; Gen; G; r}aoc7j L. — graeca eum ne om. B. — censeam; altius hic latet vitium. nam censere pro suscensere nullo pacto potuit poni. — f. olim fuit suscenseam; cf. comm. in 265, 31. — referetis B^; ed. princ; Oehlerus; referretis cdd. NoNi Mahc. C. D. ed. L. Mtellsr. 27 418 NONIVS MARCELLVS 267. 268 M. telumque inbelle sine ictu coniecit. Afranius Simulante: vellem intervenissem ante; nam, ut signa indicant, 30 hi c6niecere v^rba inter sese acrius. I) Coicere, confligere, certare. Afranius Simulante: He nolim, mater, m^ praesente, ciim patre coicere.' — 'non, si tiite non vis, mdl meum.' II Coicere, agere. Afranius Materteris: 35 causam coicere hodie ad t^ volo: ambon adestis? profuturos &,rbitror. || jl Coicere, furari, auferre. Afranius Incendio: i servus ^st mihi Nicasio, sceleratus, curiosus. is cum filio coi^cerat nescioquid de ratiuncula. Lucilius lib. II: 6 quid dicis? cur est factum, quod coicis istuc? CONTINGERE est tangere. Vergilius Aen. lib. II: funemque manu contingere gaudent. 29 Afranius Simulante || 32 Afranius Simulante || 36 Afranius Materteris || 1 Afranius Incendio || 5 Lucilius 1. II |1 7 II, 239. 27 inbelle L^, H, B, Gen. — 29 simulate L^. — 30 signant Gen, H^ (seq. indicant). — 31 ci f. L^. — coniacere Gen, H; coniaecere L^; conicere G. — sese lun.; se cdd.; f. intersed, quod melius propter r. m. — 32 con- fligere Me; coUigere C, Gen. — Affranius i,. — 33 te add. Bothius (praec. te). — nae praes. B. — 34 non, si tute non vis M (non si iam ed. princ.)', non sine (n. s. om. t) non vis (novis B, Gen, pr. H) cdd. — nunc sine, etsi non vis Bothius, minus bene ut puto, cum videantur hi versus superiori fragmento praecessisse. — ad illud coicere existimo pertinuisse in praecedentibus obiectum, quod commode posset suppleri; cf. v. 31; 36. — 35 — 1 Afranius Materteris — furari,- auferre in mrg. add. H^. — 36 cohicere pr. L. — coi per unam syllabam efferendum propter r. m. — odie pr. H. — 1 furari, auferre. — lacunam post haec putat esse Quicheratus additque Conjicere, interjicere, dicere. — ego potius stuporem Nonii arguendum puto. nam coiciendi verbum quo umquam pacto pro furandi potuerit poni, haud facile intellegas. — AflEranius L^. — 2 — 4 hic coicere pro coniectar.e vid. dictum. — curiosis cum Gen, B, pr. H. — coiecerat M comm. Lucil. pg. 200; ei (om. Gen, B, HJ coicere (cohicere pr. L) ad (aut, m. 2 at, B) cdd. — nescioquid; cf. de re m. 371; Luchsius Hermae Berolinensis VI, 270 sq. — ratiuncula lun.; latratiuncula (latraciuncula B, L^) cdd. (latriuncula liber lun.; in archetypo fuit rat latiuncula). — 6 /". quid dices? — quod; quo Ho (quodicis, m. 2 quod coicis P). — cur est factum? quo conjicis istud? Scal. — illud coicis hic pro abicis vel proicis dictum esse existimo. — non inscite ItibbecMus Comicor. rell. Corollarii pg. LXXII: quid dicis? cur est furtum? quor coicis istuc? quod quidem sicui arriserit, diverbium erit instituendum ita: 'quid dicis? cur est furtum?' — 'quor coicis istuc' — 7 III cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. '419 268. 269 M. II Contingere, evenire. M. Tullius Tusculanarum lib. V: quod 10 non modo singulis hominibus, sed potentissimis populis saepe contingit. Eunius Thyeste: qaei maximum mi hic hodie contigerit malum. CONFERRE significationem habet manifestam, M. Tullius de officiis lib. 11: omnis meas curas cogitationesque in eam confe- 15 rebam. || Conferre, conserere. Vergilius lib. VIIII: ergo etsi conferre manum furor iraque monstrat. II Conferre, contollere. Vergilius: et conferre gradum et procedere longius audet. II Conferre, conparare. M. Tullius de officiis lib. II: quae con- 20 ferri cum eorum studiis potest? || Conferre, trasferre. M. Tullius de officiis lib. 11: ad hoc nos studium potissimum contulissemus. CONFECTVM dicitur occisum, exanimatum. Vergilius lib. XI: hactenus, Acca soror, potui; nunc vulnus acerbnm conficit. 25 M. Tullius de suppliciis: plagis confectum dico a lictoribus tuis civem Romanum ante oculos tuos concidisse. || Confectum, defessum. Vergilius lib. XI: ducitur infelix aevo confectus Acoetes. Lucilius lib. XXVI: 30 tiim doloribus confectum corpus animo obsistere. M. Tullius de officiis lib. II: nec me angoribus dedidi, quibus eram confectus. || Conficere, frangere. Lucilius lib. XXVIII: malo h^rcle vestro confectores cardinum. 1 II Conficere, colligere. || Tereutius in Phormione: . . id ut conficerem. confeci: atfero. 9 Tusc. V, 6, 15 II 11 Ennius Thyeste || 14 II, 1, 2 jj 15 Aen. IX, 44 || 17 Aen. IX, 690 || 19 H, 2, 6 || 21 II, 2, 6 || 22 XI, 823 || 25 11, 5, 54, 140 || 27 XI, 85 II 29 Lucilius 1. XXVI || 31 II, 1, 2 || 32 Lucilius 1. XXVIII || 1 I, 1, 4. 9 Tusc. add. Me. — 10 modo male om. cdd. Cic. — potentibus male id. — 11 contingit B; H ex corr.; G; ap. Cic. Gudianm m. 1; contigit (contig i,) rell. — tyeste cdd. — 12 quei maximum (max. Bothius) mi M; quam (seq. m) mihi maxime cdd. — 14 omnes Gen, L^, jff, ; non B. — 16 pudor i. Verg.; cf. Aen. II, 316. — mostrat B. — 18 manum Verg.; cf. Aen. VI, 488. — procnrrere — audent Verg. — 20 trasf. L^ ; transf. rdl. — 22 examinatum A, G. — 23 actenus cdd. pr. B^. — aceruum L, H.^, G, Gen^. — 25 cf. 368 l. plagae. — dici a cdd. h. l; dico a 368. — lectoribus L^; H^; A; B^; Gen. — 26 civem Romanum Cic; C. R. Me; pr L; pr B^; H; Gen; P. R. ed. Bas.; tpf B^. — consedisse B^; occidisse ed. Bas., ut priores. — 28 cf. 283 l. ducere, — dicitur G. — acoetis cdd. pr. B.^. — 31 dedi A, G; f. recte. — 32 essem Cic. — 1 formione cdd. pr. B (Phormione Hqos). — 2 id ut Ter.; aut cdd. — conficiat fero idem (confici auferre B^). 27* 420' NONIVS MARCELLVS 269 M. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: * * * in singulas tegulas inpositis [sescenti] sescenties confici posse. — et in Verrem actione secunda: permagnam eum dicere ex illa re pecuniam con- 5 fici posse. — Lucilius lib. XXVI: n6nne multitudinem tuorum, quam in album mdidistei dextra, confeci tibi? II Conficere, facere. Terentius in Phormione: bonas me absente hic confecistis nuptias. 10 M. Tullius in Hortensio: ea facultas, maioribus nostris erat, qui confectis senatusconsultis. — et Tusculanarum lib. I: nihil est enim apud istos, quod non eorum turba conficiat. || Conficere, explicare, M, Tullius de officiis lib, II: honestatis pars confecta est, quam tibi cupio esse notissimam. || Conficere, consumere, 15 finire. Terentius in Phormione: ne cum hic non videant m^, conficere cr^dant argentiim suum. M, Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: bellum, ut opinio mea fert, consensu civitatis confectum iam haberemus, — Lucilius lib, XXX: 20 conficit ipse comestque, M. Tullius in Hortensio: quae est enim confectio valitudinis, quae deformatio corporis? 3 M. TuUius ad Caes. iun. I || 4 de praet. urb. 52, 138 || 6 Lucilius 1. XXVI II 9 II, 1, 28 II 11 M, Tullius Hortensio || 12 I, 11, 22 || 14 II, 3, 9 U 16 V, 5, 11 II 18 M." Tullius ad Caes, iun. I || 20 Lucilius sat, I. XXX || 22 M, Tullius Hortensio, 3 lacunam indicavit iH. — 4 inpotis, m. 2 impositis, L. — sescenti om. L, Hi, Gen, B. — sescenti et pr. L. — cet. cf. Cass. Dion. XLVI, 31. — 5 permagna Gen. — meum Gen; H^. — iha B^; ilia B,^; Gen; L^; H^. — 7. 8 nonne Duehnerus, non te cdd. — tuorum his, sed posteriore deleto, G. — indidisti Duebnerus; indidit a (indita, supra scr. m. 2 dltero di, L, in quo post a rasura) cdd. — dextera idem; dextra ed. princ. — confeci tibi Duebnerus; conficis ibi cdd. (tibi J, Dousa). — 9 formione cdd. — 12 senatusconsultis ; f. post hoc v. hausta quaedam. — I; VI C, Gen, B (V L^, H post ras.). — 13 quod B, Gen, pr. H; quos rell. — eorum; atomorum cdd. Cic. — n. in eorum, om. turba, B^. — 14 honestatis B, Gen, H^; onestatis A; honestitatis rell. — 15 quam quidem tibi cdd. Cic. — consumere; erat cum rescribendum ducerem consummare; sed certe ad primum exemplum tertiumque et quartum bene quadrat id quod traditum est. — 16 terrentius pr. L. — formione cdd. pr. B. — 17 ne om. cdd. — nec conf. B. — 19 fert v.; feret pr. L, H^; ferret rell. — fert et consensus non bene Me; fert, ex con- sensu Orellius. — Lucilius; cf. 81 l. comest cum comm. — 21 confecit h. 1. cdd. — comesque H^. — 22 enim om. L. — confessio cdd. pr. H^. — quae enim conf, est Augustin. contra lulian. Pelagian. IV, 14, 72. — valitudinis {ut consuitudo) C, Gen. — 23 quae deformatio coloris et corporis Augustin. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 421 269. 270 M; CONCEDEEE, dare vel permittere. M. Tullius in Verrem actione 25 prima: da mihi hoc; concede, quod facile est, — Vergilius lib. VII: coDcessit in iras ipse deum antiquam genitor Calydona Dianae. Terentius in Adelphis: 30 tui! metuisti, nunc si de tuo. iure cdncessissea paulnlnm. Lucilius lib. XXVIIH: t, conc^dat homini id quod velit; del^niat. . M. Tullius de officiis lib.III: si negent, omnia turpia per se 35 ipsa fugienda esse concedant. || Concedere, credere vel consen- tire, Terentius Pbormione: 1 numquamne h6die conced^s || mihi neque int^Ueges? Lucilius lib. XXVII: mi concedere linum atque in eo dare quod spectatur manus. 5 II Concedere, recedere vel cedere. Terentius in Hecyra: • hic vfdeo me invisam ^sse inmerito: t^mpus est conc^dere. Afranius [in] Incendio: atque etiam incedit h6c: procul conc^ssero. Caecilius Titthe: • 10 hic dum abit, huc concdssero. Cicero Tusculanarum lib. IIII: ut [cum] magnitudinei medi- cinae doloris magnitudo concederet. 24 Divinat. 7, 23 B 26 Aen. VII, 305 i| 29 11, 2, 8 J 32 Lucilius 1. XXVnil II 34 III, 9, 39 II 36 V, 3, 22 |1 3 LuciUus 1. XXVII j] 5 IV, 2, 21 |j 7 Afranius Incendio || 9 Caecilius Titthe fl 11 IV, 29, 63. 25 primus L^; Gm^. — 26 VI X, Gen^. — 27 in oras 5^. — 28 atiquam Gen, pr. H. — Calidona L. — 29 terrentius pr. L. — adelfis C, Gen; nan B. — 30 ut B. — 31 si nunc cdd. Ter. — concessesses L^; Gen^. — 32 Luc; c/. 277 l. delenitus; 301 eligere. — 34 negent Cic; neglegent cdd. (negleglent pr. L). — 35 vel consistere A, B, Gen; vel cedere, supra ced. scr. consentire, H. — 36 — 5 illa Terentius — vel cedere in tnrg. suppl. H^. — 36 formione (in F. ed. Bas.; Bh) cdd. — 1 numquamne h. Ter.; numquam me hoc die (odiae A) cdd. — 2 intellegis B^. — 4t mihi (vel id) Corpetm; in cdd. — unum; num pr. G. — atque ; post at rasura in B. — quod spectatur M; quo superatur cdd. — 5 terrentius ij. — 6 merito cdd. — est me Bembin. — 7 in om. B, Gen, L^, H^. — 8 atque ideo etiam B^. — ellam Lipsius, eccum Gulielm. sine causa. — incedit Gulielmivs Verisim. I, 2; Lipsius Epistol. Quaest. II, 22; intendit cdd.; f. tendit. — hoc pro huc, quod Lipsius reposuit. — 9 tithe cdd. — 11 magnitudinei; magnitudini cdd. Cic; cum magnitudine (magnitudime pr. Gen) Non. — emedicine L; medicae Gen, H^; medice B. 422 NONIVS MARCELLVS 270 M. CONSEQVI significat sequi. Vergilius lib. V: quem deinde CloatithuB consequitur. . 15 M. TuHius de officiis lib. III: ex quo intellegi debet illum mentis agitatione investigationeqne earum rerum quas cogitando con- sequebatur neque otiosum nec solum umquam fuisse. || Consequi, adipisci. M. Tullius Epistularum ad Caesarem lib. I: tunc cum ea, quae es ab senatu summo cum honore tuo consecutus. — 20 idem in Verrem actioue prima: quod ego meo labore et vigiliis consecutws sum. || Consequi, exprimere, definire. M. Tullius a4 Caesarem: extrema vero nec quanta nec qualia sint verbis conse- qui possum. CONSERERE dictum est miscere. Vergilius Aen. lib. II: 25 multaque per caecam congressi proelia noctem conserimus. II Conserere, serere. Vergilius Georg. lib. 11: iuvat Ismara baccho conserere. 30 M. Tullius de senectute: nec consitiones modo delectant, sed etiam insitiones. CONVENIRE, placere, constitui. Sisenna Hist. lib. IIII: signum 13 Aen. V, 152 || 16 III, 1, 4 |1 19 M. Tullius Epistul. ad Caes. I || 21 I, 2, 6 II 22 M. Tull. ad Caesarem || 25 II, 397 || 28 II, 37 || 31 15, 54 jj 33 Sisenna Hist. IV. 13 Verg.; cf. 381 l remi. — 14 cloantus cdd. — 16 IIIl ed. Bas. — 17 ag. invest. Cic; agitatione quae (a in L puncto notatum) cdd. — cogitan- dum id. — 17. 18 sequebatur G. — nec ot. lihri Gic. — 19 M. T.; cf. 320 l. honor cum comm. — epistula (aep. L^^; m. 2: aepistola; epistola G) C, Gen. — 19. 20 f. tum ea. — es ed. Bas.; cdd. 340; est L, H, Gen. — senatus h. l. cdd. — honere L. — 21 actione I Gen, ed. Bas. — 23 sin verbis pr. Gen. — 25 oblitus est Non. serendi verbi significationem pro diversitate perfecti differre. quam- quam pro sevi aliquando invenitur serui. — 28 serere ; ita Guietus pro inserere, cui plane hic nullus locus; cf supra: consequi significat sequi; pg. 299 exornare, ornare. — 29 iubat L^, Gen^. — bacho A. — 31. 32 his cum Passeratium secutus Mercerus primus intellexisset restituenda ex Cicerone ea quae sunt consitiones et insitiones, locum aptum assignavit Quicheratus. nam feruntur pg. 273 post l. Constituere est proponere, definire. Vergilius: hominesne feraene, quaerere constituit, et quidem sic: Constituere, instituere. M. TuIIius de senectute: constitiones (constitutiones H, Gen; in L tu supra scr.; praeterea hic m. 1 constitions, 2 constitione) modo delectant, sed etiam institutiones. — non autem merito h. l. Nonii stupor arguitur a Mercero. nec enim ab auctore illius potuisse proponi lemma tale Constituere, instituere ipsa verba Ciceronis declarant. — 33. 34 Convenire — convenerat. — haec in edd. collocata pg. 263 ante illud: Calumnia rursum calliditas. — cum sequentibus iunxit, sed ut haec in pg. 263 revocaret, ed. princ; huc retraxit Quicheratus. — 33 constitui Qtiiclieratus ; constituere cdd. — IIII; libro III coll. Appian. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 423 270. 271 M. nanctus a Papio, quod inter eos tolli convenerat || Convenire, 35 aptum esse. M. Tullius in Hortensio: nam quod vereris, ne non conveniat nostris aetatibus ista oratio quae spectet ad hortandum. II Convenire significat obvium fieri. Terentius in Eunucho: c6nyeni hodie adv^niens quendam mei loci hinc adque 6rdini8 h6minem. 40 II Convenire, videre. M. Tullius de senectute: neque vero eos solum convenire aveo quos ipse cognovi, sed illos etiam de || 1 quibus audivi et legi et ipse conscripsi. — Plautus iu Asinaria: a^tatem velim serveire, Libanum ut conveniam modo. II Convenire, colligi, coire. Vergilius Aen. lib. I: conveniunt, quibus aut odium crudele tyranni. 5 M. Tullius in Philippicarum lib. III: cui quidem hodierno die, patres conscripti, nunc enim primum ita convenimus. || Con- venire, constare. Terentius in Phormione: . . conveniet numerus, quantum d^bui. II Convenire, similem esse. Varro Longe fagit qui suos fugit: 35 M. Tull. Hortensio || 37 II, 2, 3 || 40 23, 83 || 1 II, 2, 8 || 3 I, 361 || 5 III, 2, 5 II 7 I, 2, 3 II 9 Varro Longe fugit qui suos fugit. de bello civ. I, 42 prohabiliter tribuit A. Schneidertts de Sis. hist. reliquiis pg. 24. — 34 nanctus Gerii, L, in quo puncta erasa supra n alterum et infra; nactus rell. — a Papio docti; et ita Petrus; a papo C (pape prius, ttt vid., o supra scr., H), Gen ex corr.; a popo cd. Tornaes.; pr. Gen; a papippo B. — quod lun.; qui (quid Gen, B, pr. H) cdd. — 35 actum Gen, L, B, P; aptum Hqos, ed. Bas., v. — in or hortensio pr. L. — 36 spectat Bh. — 37 Ter.; cf. 324 l. inpurus, inprobus; item 359 offendere, invenire; quo quidem loco egregia Nonii diligentia comprobatur. — 38 odiae A. — quendam mei loci hinc atque ordinis cdd. Ter.; mei loci quendam (quemdam L^;,prius quemdant; Gen; Hqos) atque (adque L) ordinis (ordines Gen^; ordine pr. L) Non. — pg. 324 haec feruntur omissis relicuis: mei loci atque ordinis hominem haut inpurum; 359 talia tradita: offendi adveniens quendam mei loci atque ordinis hominem. — 40 uidere bis pr. L. — f. visere. — M. Tnll.; cf. 275 sq. cognoscere, nossfe. — 41 solos pars cdd. Cic. — aveo v. ap. Cicer.; habeo cdd. Halmii; abeo H^ , B, G; ab eo Genh; habeo H^; ad eos L. — cognovi, sed; cognovissed pr. L; cognovisset Geni. — 1 et audivi cdd. 276. — Plaut.; cf. pg. 72 l. aetatem, ubi recta scriptura versui seq. reddita. — Asynaria L. — 2 serveire; servare L, H, Gen; sftrvere G. — 3 Conveniri A, B ex corr., Gen, H^. — b in filippicis cdd. — 6 e p. c. G; epc L; pai3 fli, Gen; H m. 2 supra p add. e et in margine adscriptum epc. — conveniens Gen, H^. — ap. Cic. haec sunt: cui quidem (C. Caesari adulescenti) hodierno die, patres conscripti (nunc enim primum ita convenimus, ut — possemus — libere dicere), tribuenda est auctoritas. — convenimus. cf. comment. in v. 20. — 6—8 Convenire — debuit in mrg. add. H^; om. Gen. — 7 in formione cdd. — 8 conveniet — debui Ter.; convenit — debu it cdd. 424 NONIVS MARCELLVS 271 M. solus rex, solus rhetor, solus formonsus, fortis, aecus vel ad aedili- 10 eium modium, purus putus. si ad hunc charactera Cleopantus conveniet, cave attigeris hominem. || Convenire, placere, certum fieri. Vergilius lib. XII: cesserit Ausonio si fors victoria Turno, convenit Euandri victos discedere ad urbem. 15 M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: vivendi cupiditate incensi omnes sumus; atque hoc mihi cum tuo fratre convenit. || Convenire, interpellare. M. Tullius in Verrem actione secunda: non dubitat quin, si ipse Verrem convenisset, aequitate causae, auctoritate sua conmovere hominem posset. — Lucilius 20 lib. XXVIIII: heic tum conventus tela insidiaeque locari. CAEDERE est verbcribus laedere. Terentius in Andria: verb^ribus caesum te in pristinum, Dave, dedam.... M. Tullius de suppliciis: caedebatur virgis medio in foro 25 Messanae civis Romanus. || Caedere, excidere. Vergilius Georg. lib. I: caeditur et tilia ante iugo levis. Lucilius lib. XXVII: 13 XII, 183 II 16 V, 29, 86 j| 18 de praetura urb. 48, 126 || 21 Luc. 1. XXIX || 23 I, 2, 28 II 26 II, 5, 62, 162 || 26 I, 173 || 29 Luc. 1. XXVII; sed cf. comm. 10 stoicum describi notarimt plerique. — rethor L^ ; Gen. — formonsus pr. L, Gen^; formosus rell. — fortis, aequus Turneb. Advers. XXIX, 20, alii; fortis secus L, H ex corr., G; forti secus Gen, pr. H. — fortis, securus lun. — 11 modium N. Faber ; modius cdd.; munus Lips. — putus lun.; putis cdd — hunc v.; huc edd. — car. Gen, H. — Cleanthes Gifan.; f. Cleanthis. — 13 Verg. ; cf. 250 l. cedere, succedere; ib. cedere — abire superatum. — 16 de finibus malorum et bonorum Gen, H, L^. — beate enim ex Cic. add. Quicheratus. — 17 atque om. cdd. Cic. — hoc pro nom. vid. habuisse N., cum sit ablat. — 19 dubitabat cdd. Cic. — quiin L^. — si om. cdd. — 20 causae et auct. cdd. Cic. plerique; om. et Vatic. — posse Gen, H^ ; possit rell. — Luc. l. reponendus supra v. 6. — 21 cf. 340 l. locare, parare. — lib. XXVIIl pg. 340. — 22 heic; hic I. Dousa; haec cdd. l. utroque. — tu idem hie. — porro insidiisque (insidisque Gen, L,); insidiaeque 340. — locavi idem utro- bique; locari I. Dousa. — hic tu conventus, tela insidiasque locasti mrg. lun. — 23 Caedere A; Cedere rell. — laedere Quicheratus; dedere cdd. — 24 pristinum L; pistinum, post p ras., supra in scr. RI, Gen; pistrinum rell. — 25 de supl; Gen; de supl ij; de supli Hs^. — cedebatur cdd. — in m. f. cdd. Cic. — 26 c. R.; Cl; L, H, Gen; C. R. ed. Bas.; om. B; M. c. R. om^ A. ~ Cedere cdd. — georgicon H^; G; et ita v. 33 et saepius. — 29 cf. 420 l. verrere, mundare. — XXVI G; XXVIII H^ ; item G pg. 420; lib. XXVII om. B. — seq. versus Plauti Merc. II, 3, 63, ubi de ancilla agitur. — et potuit quidem Lucilius eum inserere saturis suis; sed propius est a fide Noniuvi negle- gentia lapsum, sicut alibi plu/ries ab eo pro Claudio Gelliano repositus Caelius. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 425 271. 272 M. 30 lignum caedat, p^naum faciat, a^dis vorrat, vapulet. M. TuUms in Hortensio: aut tibi id ipsum pervertendum fuit, quod tu ne attigisti quidem, aut eius partes quasi membra quaedam caedenda. || Caedere, occidere vel mactare. Vergilius Georg.: 1 non aliam ob || culpam Baccho caper omnibus aris caeditur. et Aen. lib. II: caeduntur vigiles. 5 Varro in Eumenidibus: Aiax tum credit ferro se caedere Ulixem, cum baculo silvam caeditt porcosque trucidat. II Caedere inmolare. Plautus in Aulularia: caeddndum conduxi ^go illum. 10 Vergilius Aen. lib. V: caedit quinas de more bidentis. II Caedere, frangere. Vergilius Georg. lib. III: caeduntque securibus umida vina. M. TuUius in Verrem actione secunda: caedere ianuam saxis, 15 instare ferro. Lucilius lib. XXVIIII: caede 6stium, Gnato! lirguent, instant: pdriimus! 31 M. Tullius Hortensio || 33 II, 380 y 3 II, 266 || 5 Varro Eumenidibus || 8 III, 6, 31 II 10 V, 96; cf. comm. || 12 III, 364 || 14 de praetura urb. 27, 69 it 15 Lucilius 1. XXVim. 30 cedat cdd. — edis L, G; aedes B, — vorrat M; varrat'G^ l. utroque; verrat rell. (veijet Mc B^). — 33 ced. L; H ex corr. — caedenda pro cae- deudae. — Cedere cdd. — illud vel mact. cum Verg. exemplo priore potius ad sequens l. erat referendum , si sine violentia graviore posset recta lectio con- stitui. — 2 ceditur L, H. — 4 ceduntur H. — viles B. — 6 Aiax tum Benaeus apud Passeratium; Me; maximum cdd. — cedit G.^. — se v.; sed cdd. — cedere idem. — 7 baculo Lachmannus; baccha cdd. (baccham pr. L); bacchans male Me; nain eo quod est baculo non potest careri. — caedit (cedit Gen, G) corruptum; puto laedit. — porcusque L, — hexametros indicavit lun. — 8 Cedere L, H, Gen. — inmolare L^ solus. — Plaut.; cf. 274 l. conducere. — caedendum illum ego conduxi cdd. Pl. — 10 lib. V Me; lib. IIII cdd. — Aen. IV, 57 legitur: mactant lectas de more bidentis. — /'. ibi fuit dittographia caedunt et hoc exemplum cum lih. V nota haustum. — conferenda etiam quae notavimus supra ad illud caedere, occidere. — quinas; binas recte Medic. ap. Verg.; ubi B: caeditq. binas; P, V: caedit quinas; quinas Serv. ad V, 78; binas Serv. Ban. ad IV, 200. — 12 Cedere G, Gen. — Verg.; cf 380 l. rigidum. — IIII B. — 14 actione secunda H^; actione II ed. Bas.; actione I L^; actione L^; actionem Gen, H^. — 15 Lucil.; cf. 417 l. urguere, insistere. — lib. XXVIII cdd. pg. 417. — 16 hostium cdd. h. l; item quidam 417. — grato cdd. hic; cf. comm. in 417. — urguent, instant M; urgere (urguere Gen^; pr. L) istam lihri h. l; 417: urge (urgue) restant. — periimus cd. lun. pg. 417 (cf. cius comm. in pg. 301); perimus rell. l. utroque. 426 NONIVS MARCELLVS 272 M. II Caedere, consumere. Lucilius lib. XXX: lanai opus omne perit; squallor, tiniae omnia caedunt. CVATERE significat percutere. Vergilius lib. VIII: quadripedante putrem sonitu quatit ungula campum. 20 Cuatit, infestat. Vergilius lib. VIIII: aut rastris terram domat aut quatit oppida bello. II Cuatit, excludit. Terentius in Eunucho: 'nimirum istum.^ — 'homo quatietur c^rte cum dono foras.' II Cuatit, movet. Vergilius lib. X: 25 ad vero ingentem quatiens Medientius astam. CONSTAT, valet. Lucilius Jib. XXVI: trado ergo alias niimmo porro, qu6d mibi constat c§,rius. II Constat, consistit. Cicero Tusculanarum lib. I: animus; qui si est quattuor horum generum, unde omnia constare dicuntur. 30 II Constitit dicitur stetit. Vergilius Aeneidos lib. IIII: hic primum paribus nitens Cyllenius alis constitit. Plautus in Amphitryone: bodt 36 caelutn frdmitii virum; 6c spiritu atque halitii n^bula c6nst&.t. 17 Lucilius 1. XXX || 19 Aen. VIII, 596 || 21 Aen. IX, 608 || 23 II, 3, 67 || 26 Aen. X, 762 || 27 Luc. 1. XXVI || 29 I, 18, 42 || 31 IV, 252 || 34 I, 1, 77. 17 Ced. H post ras.; G. — cons. Ald.; commiscere (conm. L^, H, Gen) cdd. — Luc; cf. 462 l. squallorem. — 18 lanai M; lanae .g h. l.; v.; lana rell. utrobique. — periit jBj. — squalor Ald.; fallor libri h. l.; pallor pg. 462. — cedunt H, G, Gen, B^; cedent Bi- — 19 Quatere L, H, Gen^. — qu ubique B h. l. et 254. — 20 quadripedantem Gen^; L. — putem pr. L. — sonitum Gen, L, pr. H. — quatit etiam ed. Bas.; cuatit ed. Merceri (apud quem ubique cu pr. v. 24). — quate Gen^; pr. L. — 21 Cuatit ed. Bas.; Quatit rell. — eadem varietas in v. 22; 23; 25. — lib. VIII L. — 24 nimirum istum M; nimirum C, Gen; istum ipsum Bembin.; istunc ipsum rell. Ter. libri. — qnat. hic etiam ed. Bas.; item v. 26. — quatietur homo Bembin. — 26 ad Gen^; L^; at rell. — medientium Gen^; L^; plebeium illud scribendi genus; mezentius vel mezzentius cdd. Verg.; cf. de re m. pg. 314. — astam Gen^; L; hastam rell. — post hoc v. in B posita haec (pg. 254): Quassum est conlisum et non integrum — Virg. lib, VI et lampada quassans per Graium populos. — 27 Constat valet consistit cdd. — illud consistit ad v. 29 transtulit ibique Constat addidit Quicheratus. — 28 numero G^. — trado porro; cf. comm. in Luc. XXVI, 68. — mihi; melius mi. — 29 is autem animus, qui — dicuntur, ex inflammata anima constat Gic. — 30 unde; ex quibus cdd. Cic. — 31 Verg.; cf 353 l. niti, volare. — 32 cylennius pr. H. — 34—39 huc revocavit M. in libris Plauti exemplum colloc. post v. 40 illud erectus est; Cic. post 41. — non respexit Non. diversas standi significationes ; cf. Gell. VIII, 5; 391 l. stare. — confudit idem stare et consistere. — 36. 36 boat c. om. cdd. — ec M; et cdd. Non.; ox Pl. — et pro atque Am. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 427 272. 273 M. Cicero Tusculanarum lib. I: . . . ubi riglda constat crassa caligo inferum. 40 II Constitit, erectus est. Vergilius lib. V: constitit in digitos. II Constat, conpositum est. Lucilius lib. XXVI: 1 principio || physici 6mne8 constare hominem ex animo et corpore dicunt. Sisenna Historiarum lib. IIII: multitudinem procul hostium constare viderunt. || Constat, convenit, manifestum est. M. Tullius 5 ad Caesarem iuniorem lib, II: cum con«taret Caesarem Lupercis id vectigal dedisse: qui autem poterat id constare? — et Tuscula- narum lib. I: sive quod a gravioribus leviora natura repellantur. quae cum constent. CONSTITVEBE est proponere, definire. Vergilius Aen. lib. I: 10 hominesne feraene, quaerere constituit. II Constituere, retinere, firmare. M. Tullius de officiis lib. I: ineuntis enim aetatis inscitia senum constituenda et regenda est prudentia. || Constituere, instituere * ♦ ♦ || Constituere, parare. 15 M. Tullius in Verrem actione II: quod ubi est Philodamo nuntiatum. 38 I, 16, 37 (tragic. incert.) || 40 Aen. V, 426 || 42 Lucilius 1. XXVI |) 3 Sisenna Hist. IV || 4 M. Tull. ad Caes. iun. TI |I 6 I, 17, 40 || 9 I, 308 || 12 I, 34, 122 U 15 de praetura urb. 25, 65. — halitu C. F. G. Muellerus; anhelitu cdd. Non. (anel. A) et Pl. — 40 Constit Gen^; pr. L. — 1 fisici cdd. — animo Gulielmius; anima cdd. — cf. tamen XXVIII, 1, 6. — 3. 4 etiam in Sis. loco constare idem quod stare. — 5 iun. lib. II om. B. — com pr. B. — constaret Hdlmius; constet L, pr. H, Gen, A, B; constat H ex corr.; G. — 7 reppellantur L. — 8 constent Gen, L, H^; Gic; constet H^, G. — f. ante sive vel post constent hausta quaedam. — cf. Cic. — 9 — 11 haec etiam inveniuntur pg. 258 ante l. Contendere, festinare; uhi legitur Const. est (om. B) disponere (componere B, Gen, pr. H), om. definire. — hic ponere B, Gen, pr. H. — definire (difinire i,) ex deterioris aetatis usu pro destinare. — Verg.; cf. 290 l. exigere, inquirere. — h. l. lib. III B, Gen, L, pr. H — 10. 11 h. l. hominosne L^ ; item faeraene X, ; ferenae Gen, H; pg. 258 ferene H, Gen ex corr. {pr. ferenae). — quaere h. l. L^. — 12 — 14 haec in cdd. pg. 261 post finem l. circumferre. — 9 — 14 Const. — prud. ut nos disposuit ed. princ, sed ita ut totum lemma in pg. 258 l. mem. reponeret. — 13 inscicia L^ ; inscia Bm, Gen, H^ ; insua Bh. — et r. Cic ; exgregenda B, Gen, -Hj,- excredenda L; exercenda H^, G; ercen supra scr. et ante erasuni et H^. — 14 prud.; seq. in cdd. illa Constituere, instituere. M. Tullius de senectute — institutiones. — quae praeter lemma Nonii pg. 270 s. l. conse- rere, serere sunt collocata. — duhium tamen, h. l. utruvi hau^tum sit exemplum l. constituere, instituere an, quod minus probabile existimo, hoc et ipsum videatur delendum. — 14 parere pr. H. — 15 est cdd. Cic; erat, quod ex seqq. vid. ortum, Non. — Filodamo cdd. 428 NONIVS MARCELLVS 273. 274 M. tametsi erat ignarus, quantum sibi ac liberis suis iam tum mali constitueretur. || Constituere, erigere. Vergilius lib. VI: et feralis ante cupressos constituunt. COLLIGERE, in unum redigere. Vergilius Aen. lib. V: 20 colligere arma iubet validisque incumbere remis. M. Tullius in Philippicarum lib. VI: succurrendum est D. Bruto; omnes undique copiae colligendae. || Colligere, reficere. Cicero in Verrem actione II: sed manifesto furto perturbatus ubi se collegit. || Colligere, celare, subpremere. Vergilius lib. XII: 25 substitit Aeneas et se collegit in arma, poplite subsidens. II Colligere, auferre. Lucilius lib. XXX: ruis hoc et colligis omnia furtim. Plautus in Aulularia: 30 quin ipsi pridem tonsor unguis dempserat; colldgit, omnia abstulit praes^gmina. CONTINENS est abstinens, integer. M. TuUius ad M. Catonem: ut, quae copiis et opibus tenere vix possumus, ea mansuetudine et continentia nostra, || sociorum fidelitate teneamus. jj Continens, i coniunctum, continuum. M. Tullius in epistula ad Senatum: ita- que cum exercitu per Cappadociae partem eam, quae cum Cilicia 17 Aen. VI, 216 || 20 V, 15 || 22 VI, 3, 7 || 24 de praet. Sicil. 20, 48 || 25 XII, 491 II 28 Lucilius 1. XXX jj 30 II, 4, 33 || 33 Mr Tullius ad Catonem (Ep. ad Fam. XV, 3, 2) || 2 M. Tullius epist. ad Senatum. 16 quatum L^. — suis liberis B, Gen, H^. — 20 lib. VI cdd. — 21 iuvet Gen^; L^. — 22. 23 filippicis (pbil. Hqos) cdd. — D. Bruto — copiae collig. Gic; de bruto (butro Gen, H^) — coepere coUigere cdd. — 24. 25 a. III cdd.; otn. B. — perturbat' L^; perturbatur Bni. — ap. Cic. haec feruntur: tamen tum rumore et clamore populi et furto manifesto grandis pecuniae perturbatus est. ubi se collegit, vocat ad se Syracusanos. — caelare H. — subpremere L^; suppremere Gen^; supprimere rell. — celare, subpremere; miriflca para- phrasis; suspicor exemplum cum lemmate haustum. — Servius notat haec: ita se, texit, ut nuUa parte posset feriri. — 27 polite pr. L. — 28 Lucilius; cf. 380 l. ruere, irruere. — 29 ruisset hoc, tum ruiset hoc, coll. B. — ruis; cf. comm. in pg. 380. — hoc pro huc. — est L. — 30 plautur (sic) omnia in aulularia G sec. ed. Bas. — Plaut.; cf. 151 l. praesegmina. — 31 quin ipsi (ipse cdd. l. utroque); cf. comm. in pg. 151. — 33 est abstinens est integer L. — catonem cationem G; catonem catonem, sed alterum del. L. — 84 utque B, Gen, H^, L ex corr. — tenere Medic. Gic; ferre C, Gen; f. servare. — 1 teneamus v. ap. Cic {ubi Medic. tenemus); teneamur L, H, Gen; tune- amur G, libri Merceri; tueamur ed. a. 1471. — 2 epistola L.^, G. — Z exercitum Genm, H, L, G. — capodociae, p supra scr., H; cappodociae et Genm. — meam Gen^; pr. L. — cilia Gen^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 429 274 M. continens est, iter feci. — : et in Hortensio: ne in continentibus 5 quidem terris vestrum nomeu dilatari potest. CVRATVM est sanatum. P Curatum, post laborem refectum. Vergilius : corpora curamus, fesBos sopor inrigat artus. ij Curatum, cum dilectu apparatum. Lucilius lib. XXIX: 10 4t circumvolitant ficellae, turdi, curati cocis. CONDVCERE est, sicuti usu, emere. Plautus in Aulularia: caedendum conduxi 6go illum. Lucilius lib. XXVIIH: mango, non magna mercedest, m^no quod conduxeris. 15 M. Tullius de officiis lib. II: ut saepe in nostra republica videmus, mercede conducti. || Conducere, colligere, convocare. Varro Manio: Manius mane suscitat; rostrum sub rostra fert, populum in forum conducit. || Conducere, convenire. Lucilius lib. XXX: 20 et virtute tuae et caris conducere ca^is. II Conducere, utile esse. lAmlkis: s61us vero scit quid re atque qua^stu conducat suo. 4 M. TuIIius Hortensio H 7 Aen. III, 511 fl 9 Lucilius 1. XXIX | U III, 6, 31 II 13 Lucilius 1. XXVIIII || 15 II, 6, 22 || 17 Varro Manio || 19 Luciliua 1. XXX II 21 Lucilius; cf. comm. 4 ita pro iter H^. — feci. et in Me; feci. Idem lun.; faciet in cdd. — 6 sanatum Me; natum {praec. st) cdd. — perfectum pro refectum L. — 8 curam L^. — arcus pr. H. — 9 curatum dilectu B. — delectu ed. Bas. — XXX cdd.; XXIX M. — comm. Lucilii pg. 264 sunt haec notata: in ipsis quidein Nonii lihris, qui saec. IX raro attingunt, numquam excedunt, id genus num^rorum legere me non memini; sed in vetustiorihus saepius, velut in Neapolitano Charisii, nec minu^ in inscriptionihus. — 10 ficellae M; fice- tulae (ficaetulae Gen) cdd. — ficella pro ficedula, ut nitella pro nitedula; cf. Lachm. comm. Luor. pg. 204. — t'di L^; turdis B^. — ficellae, turdi; asyndeton ex more Lucilii. — curati cocis M (curati iam Palmerius); curatis coci B; Gen; L; H; curatis soci G. — 11 Conducere est, sicuti usu, emere Quicheratus; Conducere emere, dein post Plauti exemplum: Conducere est sicuti usu cdd. — Plautus; cf. 272 l. caedere, inmolare. — 12 cedendum cdd. — 14 mango M; magno cdd. — mercedest M; mercede v. — non magna mercedest, i. e. non multum praebet usurae. — cumduxeris pr. B. — 16 re publ Gen; re publ L. — 17 sub Turnehus; sum C, Gen; om. B. — suum Me; unde suum sub Quicheratus. — rostra, sc. fori. — fert M; adfert {praec. a) cdd. — 18 convertere G; convenire et B. — 19 XX B. — 20 e B. — virtute dativus. — tuae M; tua {seq. e) cdd. — caris M; claris v. — cartis B; carthis L, Gen^ ; chartis rell. — cartis ; i. e. epistulae Scipionis, cui iam rescrihit. — 21 Lucilii nomen add. M musei Bhenani XVII, 199. res tamen non prorsus certa. — 22 scit M; soli cdd. — atque quaestu M (questu iam ed. princ; quaestu ed. a. 1471); et questi cdd. (quaesti Gen; pr. M). 430 NONIVS MARCELLVS 274. 275 M. M. Tullius de officiis lib. III: stulte? [lib. 1] rei publicae conducebat. potest autem, quod rei publicae inutile sit, id cuiquam ceivi utile esse? — idem de re publ. lib. I: facillimam autem 25 in ea re publica esse posse concordiam, in qua idem conducat omnibus. — Sisenna Historiarum lib. IIII: quid re publicae suae maxume conducere videretur. CONCELEBRARE dicitur conmovere. Lucretius lib. I: quae mare navigerum, quae terras frugiferentes 80 concelebras. II Concelebrare, ditfamare: || dictum a celebritate. Lucilius i lib. XXX: multis indu locis sermonibu' concelebrarunt, \ CREDERE est fidem habere dictis vel factis. Lucilius lib. XXVIII: 6 Hymnis, velim tete id quod verumst cr^dere. Vergilius Aen. lib. II: ora dei iussu non umquam credita Teucris. Credere, fidei conmittere. Lucilius lib. XXVIII: vitam ac fortunas cui concrediderim meas. 10 II Credere [est], servandum conmendare. Plautus [in] Aulularia: ubi is 6biit mortem, qui id mihi aurum cr^didit. CONMODARE est mutuari. Lucilius lib. XXVII: 23 III, 27, 101 II 25 I, 32, 49 || 27 Sisenna Hist. IV || 29 I, 3 || 2 Lucilius 1. XXX 1| 5 Lucilius I. XXVUI || 7 II, 247 || 9 Lucilius 1. XX VIII || 11 prol. 15 II 13 LucUius I. XXVIL 23. 24 ap. Giceronem haec verbosiora: quomodo stulte? etiamne si rei publicae conducebat? — lib. I del. lun. — R. P. ed. Bas.; RP. L; RP. Gen; H; fp B. — inutile rei publicae cdd. Cic. — re, supra scr. i, L. -^ sit inut. B. — it pr. Gen et L. — 25 civi cdd. Cic; ubi B, Gen, H^; ibi rell.; cf. cornm. in 224, 21. — utilem Gen^; pr. L. — f. facillime. — 26 esse con- cordiam minus bene cd. Vatic. — 27 hystoriarum L. — re publicae M; rem publicam (rem pub Gen; rem publ L) cdd.; in rem publicam suam non bene Ald. — 28 maxime B, Gen, pr. H. — 1 diffamare vel divulgare Lips.; diu amare cdd.; cf. 284, 13. — 6 XXVIII M; XXVII v. (XXVI G). — 6 hynnis Gen; B; pr. H; hiemis, supra iemis, quod punctis notatum, scr. ymnis G; om. A. — velym L^; vel in Montepess. — tete M; te v. — verum est; est supra add. in L. — S hora cdd. pr. B^ (oro B^). — diei iusso Gen, H^. — nonnumq. cdd. pr. H^, B. — 10 crediderim A, B. — 11 est om. A, B, Gen, H^. — Pl. ; cf. 359 l. observare, celare. — in om. L^. — uidularia B. — obiit A, B, cdd. Pl.; obit rell. — morte A. — qui id mihi aurum Bothius; quid mihi in aurum cdd. h. l.; pg. 359: qui mihi id aurum sicut libri Plauti (ubi is obiit mortem , qui mi id aurum Goetzius). — 13 Commendare Gen^ ; Con- modare L^; Comm. rell. — mutari L^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 431 275 M. certa sunt, sine detrimento quae inter sese conmodent. 15 M. Tullius de officiis lib. II: atque ut dando et accipiendo mutuandisque facultatibus et conmodandis nulla re egeremus. II Conmodare, conmodum dare. M. Tullius ad filium lib. II: cui ego, quibuscumque rebus potero, libentissime conmodabo. CAPTARE, capere. || Captare, ohservare. Lucilius lib. XXVII: 20 quodsi paulisp^r captare atque observare haec v6lueri8. COGNOSCERE est audire, aestimare. Lucilius lib. XXVI: rem cognoscas simnl et dictis animum adtendas, p6stulo. Pomponius Sponsa Pappi: p61 magi' curabo, ubi cognorint, omnes una ads^ntiant. 25 Terentius in Andria: eo pacto et gnati vitam et consilium meum cognosces. Vergilius Georg. lib. I: ni refugis tenuisque piget cognoscere curas. 30 II Cognoscere, nosse vel perspicere. Vergilius lib. VIIII: venatu adsiduo et totum cognovimus amnem. idem Georg. lib. II: nunc qao quamque modo possis cognoscere dicam. M. Tullius in Hortensio: unde autem facilius quam ex anna- 35 lium monumentis aut bellicae res aut omnis rei publicae disciplina 15 II, 4, 15 II 17 M. Tullius ad filium II || 19 Lucilius 1. XXVII || 21 Lucilius 1. XXVI || 23 Pomponius Sponsa Pappi || 25 I, 1, 22 || 28 I, 177 || 30 Aen. IX, 245 | 32 II, 226 || 34 M. TuUius Hortensio. 14 detrim. ; rim in ras. B. — conmodent L^; comm. rell.; ita et infra. — 16 metuandisque Gen; mutuandis A, B. — commendantis Gen^; com- modantis H, Gen^. — mutand. — et commodis cdd. Cic. — 17 Comm. cdd. — c. d. M; cum commodo (conm. L^) dare L, G, H^; cum commoda dare H^; cum comoda dare Gen; concommodare B. — M. Tullius ad filium ; om. Gen^ ; in mrg., si recte intellego Hagenum, repos. m. 2 m. tullius. — 18 rebus potero; re potero, swpra e p scr. p, Gen; reppotero, supra scr. m. 1 bus et del, m. 2 p, H; repertis potero B; perpotero A. — 19 Capt., obs. add. Quicheratus. — 20 adque pr. B. — 21 Luc. ; cf. 238 l. attendere, uhi cdd. lib. XXVII; Luc. XX VII, 25; 26. — 22 cognoscat h. l. libri pr. H^. — simul supra add. L. — dicis H^. — anim' B. — attendas L^; B. — 23 Sponsa lun.; pansa cdd. — papi L, H^. — 24 pol magi'; pol mage Bothius; pol emagis cdd. (pole magis Gen, H^. — curare cum coniunctivo ; cf. comm. Lue. pg. 268. — 26 vita me, supra add. t, L. — 27 cognoscis cdd. — 28 Verg. ; cf. 411 l. tenue, parvum, — 29 non pro ni Gen, H^. — 30 perspicere B; ed. princ; prospicere A; prespicere L; praespicere H, Gen, G. — Verg.; cf. 230 l. venatus ihiqu^ comm. — 31 venati A. — ads. L^, H, Gen. — 33 qui Gen^. — quemque B. — 34 ana- lium pr. L. — 35 omnes H.^. — reipubl. L; reipub. Gen, G; reipub. H. — disciplinae L^ {m. 1 discipliue), H^, Gen^, G. 432 NONIVS MARCELLVS 275. 276 M. cognoscitur? — idem [et] de || senectute: neque vero eos solum i convenire aveo quos ipse cognovi, sed illos etiam de quibus et audivi et legi et ipse conscripsi. || Cognoscere, agnoscere. Ver- gilius in Bucolicis: incipe, parve pner, risu cognoscere matrem. 5 M. Tullius de re publica lib. I: cognosce mehercule, inquid, consuetudinem istam et studium sermonemque. — Varro Ses- quulixe: vereor ne me quoque, cum domum ab Ilio cossim rever- tero, praeter canem cognoscat nemo. CONPETERE significat quod est honorem vel coniugium vel lO quidvis aliud adversus alium petere. unde conpetitores, ut saepe. || Conpetere, par esse vel simile. unde et in aestimatione rerum ^hoc illi conpetit' dicimus. || Conpetere, rei cuiusque me- minisse aut constare, valere. Sallustius Historiarum lib. I: sic vero, quasi formidine adtonitus, neque animo neque auribus aut 15 lingua conpetere. INCIPIT PER D LITTERAM. DAMNARE est damno adficere. unde etcondempnare dictum est. e contrario nullo damno adfectum indempnem probamus^. || Damnare est exheredare. Lucilius Satyrarum lib. XI: 20 1 23, 83; cet. cf. comm. || 4 IV, 60 || 6 M. Tullius de re publ. I || 7 Varro Sesquulixe || 14 Sallustius Hist. I H 20 Lucilius 1. XI. 1. 2 aut delendum illud et aut ante eiusdem Ciceronis haustum exemplnm. — de senectute; cf. 370 l. convenire, videre cum comm. — eo (sic) ipse omissis mediis cdd. h. l. — de q. audivi pg. 270; cdd. Cic. — 3 audivi legi (lege Xj, Gen^) pr. L; H^; Gen. — 6 repub Gen, H; republ L. — cognosce Tornaes.; Gen; L; H ex corr; cognoscere (cf. v. 5) pr. H, G. — inquit Gen, H, G. — 7 sermonis Vaticani cdd. Maii; ed. princ. — locus vid. mancus Nonii culpa. — Varro; cf. comm. in 347 l. album, mite. — sesq: ulexe L. — 8. 9 quo domum — cossint venero cdd. 247; f. revenero. — nemio pr. Gen. — 10 quod est om. A, B. — vel c. add. L^. — 11. 12 quodvis B^. — aliud ed. princ; aliquid cdd. (aliquia jB). — ut saepe om. A, B. — unde A, B; inde rell. — 13. 14 dic. b. i. comp. A. — ille B. — rei c. m.; n. N. — aut const. v. om. A. — constare M; cf. Liv. V, 42 ne auribus quidem atque oculis satis constare poterant; constanter v. — Sallustius; cf. Kritzii comm. in I, 88. — recte puto statuere Dietschium comm. ad incert. libr. rell. 34 non huc pertinere, quod Donat. ad Ter. Adelph. III, 2, 12 illud conpos animi refert Sall. de amente Septimio dixisse neque animo neque lingua satis compotem ; quamquam ibi in edd. princ, Veneta videtur esse illud competere. — 16 formidane prius H. — atton. L.^; aut ton. G. — 18 Damnare malo addicere G. — adf. L, H, Gen, A, B; et ita v. 19. — condemnare cdd. pr. L (item v. 19 indemnem). — 19 est om. L^. — nonlo d. B. — probamus; f. nuncupamus {praec nem) vel ponimus, nisi forte aetatis ultimae usu probare pos, pro declarare. — 20 exered. A. — Sat. 1. XI om. B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SEEMONVM. IV. 435 276. 277 M. Cassiu' Gaius hic operariu', quem Cephalonem dicimu', sectorem furemque, hunc Tullius, inquam, index heredem facit, et damnati alii omnes. II Damnari, necessitate constringi. Terentius in Phormione: 25 tuus est damnatus natus, non tu. II Damnare est et morti dare. Vergilius Aeneidos lib. IIII: nondum illi flavum Proserpina vertice crinem abstulerat Stygioque capnd damnaverat Orco. I Damnare, condemnare. Accius Armorum iudicio: 30 maidr erit Inctus, cilm me damnatum aiidiet. M. Tullius in Verrem actione prima: reus in iudicium || 1 adductus est Verres, homo vita atque factis omnium iam opinione damnatus. | Damnare et Condempnare pro liberare positum est. Titinius Velitema: fortasse hau scis v6tum fuisse, qu6 die lib^r foret. 5 niinc eius voti condempnatust; immolavit hostiam. Vergilius lib. XII: quem damnet labor aut quo vergat pondere letum. Turpilius in Leucadia: etiam plus illanc apparare condecet, 10 quandoquidem voti cdndempnatast. 24 11, 3, 75 II 26 IV, 698 || 29 Accius Armorum iudicio jj 31 1, 2 P 3 Ti- tinius Velitema y 6 Aen. XII, 727 || 8 Turpilius Leucadia. 21. 22 Cass. — fur. om. B. — C. G.; cf. comm. in XI, 13. — quam I^. — Cefalonem cdd. — Ceph., i. e. capitum fenore augendorum studiosum. — sextorem H^, G. — faremque Scdl.; furiumque cdd. — inquam M, Quicheratus; quem cdd. — quidam non bene- Scah, cum appareat minime de homine audien- tibtis ignoto agi; Quintus Lachmannus. — 23 index (idex B); h. e. syco- phanta; cui propter improbitatem optime conveniret cum Cassio. — iudex mcde ed. princ. — et; cf. comm. Luc. l. m. — at Scal.; f. fecit: damnati. — 24 Damnari Quicheratus; Damnare cdd. — formione cdd. — 25 gnatus cdd. Ter. — 26 Dampnare Gen^. — 27 om. B. — 28 stigioque cdd. pr. B. — caput ij, H^, G; canum B, Gen, H^. — horco L, Gen^; hora B. — 29 Damnare, condemnare add. M. — Actius A, L^. — 30 cf. Sophocl. Aiac. 462 sqq. — maior erithel, tum ras. trium fere litt., tus i,. — 31 actione I ed Ba£. — iuditium L. — 1 adductus Cic; abductus cdd. — C. Verres Cic. — oppin. pr. L. — 2 n. N. — illud et condempnare (condemn. cdd. pr. L) f. olim ad. v. 29 pertinuit. — 3 est vid. delend. — 4 hau scis add. M. — votum participium. — fortasse eum votum (votum eum Neukirchius) fecisse Bergkius (fecisse iam Palmer.); fortasse id votum fecisse Bothius ed. 2. — possit et reponi: fortasse scis votum fecisse, si cum Neukirchio scandendo nunc ^ius octonarios iambicos admiseris. — 5 condemnatust Bothius; condemnatus ed. princ; condemnatus (condempnatus L) est cdd. — immolabit Sdoppius. — 7 aut (om. B); et recte cdd. pleriq. Verg. — loetum H; ex corr. Gen, L. — 9 et iam plus Palatin.; et amplius C, Gen. — etiam (melius erat et iam) thus Gulielm. — illanc Quicheratus; illam v. — apparare Pdlatin.; apparere (apparerere pr. L) rell. — 10 condempnata est L; coodemnata est rell. NoNi Marc. C. D. ed. L. MvbiiLbb. 28 4^ iTONlVS MARCELLVS 277 M. Vergilius in Bucolicis: damnabis tu quoque votis. Sisemia Hist. lib. IIII: quo voto damnati fetum omnem di- cuntur eius anni statim consecrasse. || Bamnare, accusare. Cicero Tusculanarum lib. V: rerum naturam quam errorem nostrum 15 damnare malumus. DELICERE est inlicere. Titinius Quinto: quod ea parasitus habeat, illum qui sciat delicere et noctem facere possit d^ die. * * * 20 Lucilius lib. XXX: nemo istum ventrem pertundet delicietque, ut veniatque videbis. DEFENDERE, vindicare, tueri. || Defendere, depellere. Yergilius in Bucolicis: 25 solstitium pecori defendite. Ennius Achille: s^rva cives, ddfende hostes, cum potes def^ndere. DELICA est aperi, ecplana. Titinius in Quinto: 11 V, 80 II 13 Sisenna Hist. IV || 15 V, 1, 4 || 17 Titinius Quinto || 21 Lucil. 1. XXX II 25 VII, 47 || 27 Ennius Achille || 29 Titinias Quinto. 13 quo Victorim; quod cdd. — foetum pr. H. — 14 anni supra add. in L. — D., acc. add. Quicheratus. — 15 quam merorem Gen, L, H^. — 17 est supra add. L. — inlicere L^, H, Gch, A, B. — va. Quinto Me; lib (vel libro; in lib. Montepess.) V cdd. — 18 habeat supra scr. in L. — habeat pro habitet. — illum qui M; quilum Gen, L^ , H^ ; quillum J?, ,• qui illum JBgj ^i> ^i) ^> l^i illam A; Montepess. — ut qui illum Neukirchius. — sciat; satiat B; v/nde qui illum sat sciat Mibbeckius. — 19 delicere; supra scr. m. 2 \ fauere in B. — noctem facere, i. e. probe decipere. — possit om. B. — de die; apparet hic textum hiare; nam plures significationes verbi quod est delicere debebant proponi. — male conicit Quicheratus iungendum hoc lemma cum eo quod sequitur delica. — transferendos autem huc versus Lucilii, qui in cdd. positi sunt post v. 38, facile intellegitur. — ante 21 haustum f. l. Delicere, inludere (vel decipere). — 22 agitur de vocando ad cenam comedone. — istum in {pr. im G) G, alii ap. Dousam. — ventrem; cf. Luc. V, 29. — delicetque edd. ante Bas.; Hs; non Hqo; delicietque et P; delicietquae pr. L; f. delicietve. — 23 ut veniatque M; uti via L, G, H ex corr.; ut via Gen; Tornaes., pr. H. — 24. 26. 26 Defendere, vindicare, tueri. Defendere, depellere. Virg. in B. : s. p. d. — ita Quicheratus. — Def. vind. (vind. Def. L^) depellere {om. Gen, B, pr. H) V. in B. s. p. d. Defen- dere (Dedfendere L) tueri depellere (Def. debellare ueri Gen, B , pr. H; in hoc d. u. delet. et supra scr. tueri depellere) cdd. — 26 solistitium pr. Gen et L. — 27 in achille Gen, Hj^; in chille B^; id. m. 2 in achilleo. — 28 que te {quod f. ex sequente Quinto ortum) serva B. — defendite h. B; cf. v. 26. — potest pr. H. — 29 cf. 98 l. delica, explana, indica. — aperi, ecplana M; aperi et explana v. t)E VAHIA SlGNIFICATlONE SERMONVM. tV. 435 277. 278 M. 30 quid istuc est aut quid istic sibi vult s^rmo? mater, d^lica. idem Proelia: tibin ego remedium, qu6m sciam, non d^Iicem? Caecilius Obolostate: 'si linguas decem 35 habeam, vix habeam sati' te qui laudem, Lache.' — immo vero haec ante solitus sum.' — 'res delicat.' Accius in Achille: qua re alia ex crimine inimicorum eflFiigere possis^ d^Iica. * * ♦ 1 DELENITVS, ad nostram consuetudinem: placatus. || Turpilius in Demetrio: vide mirum ingenium ac delenificnm miilierum! commorat hominem 16.crimi3. 6 II Delenitus, delectatus. M. Tullius ad Cassium lib. I: iam bien- nium egt cum virtuti nuntium remisisti, delenitus inlecebris vo- luptatis. — Lucilius lib. XXX: praeservit, labra delingit, delenit amore. jj Delenitus est mente alienatus. Plautus in Amphitryone: 10 d^enitus siim profecto, ita lit me, qui sim, n^sciafia. Lucilius lib. XXVIIII: 31 Titinius Proelia [| 33 Caecilius Obolostate H 37 Accius Achille || 1 Turpilius Demetrio || 5 M. Tull. ad Cassium I (Epist. ad Fam. XV", 16, 3) || 7 LuciUus I. XXX II 9 II, 2, 214 || 11 Lucilius 1. XXVIII. 30 cf. pg. 98. — istuc est aut; istuc essa ut prius H; istu cessa ut Gen; istud esse ut B. — vulsi sermo B, Gen, pr. H. — 32 tibin ego reme- dium (medelam Buechelerus) Ribbeckius; tibine comediam L, G; tibi nego mediam Gen, pr. H; in hoc c supra g scr. — quom Ribbeckius; quem ij ,■ H^; Gen; quam rell. — 33 obolestate Gen, pr. H. — 34. 35. 36 personas distinxit M; totum v. 36 Lacheti trib. Both. — linguis L^. — decem Bentin.; dete cdd. — 35 Lache Passerat.; ache cdd. — 36 cf. pg. 98. — immo pyrrichiacum ; cf. Bentl. ad Ter. Phorm. V, 8, 43. — ita saepe scaenici. — res om. cdd. h. l. — 37 cf. pg. 98. — Actius A, L^. — Accille i, ; Achilleo B^. — 38 qua re ex alio orimine B. — alias A. — post 38 seq. 21—23; cf. supra. at hausta quibus varia significatio v. delicare (deliquare) demon- straretur. — 1 c. dicitur placatus A. — 3 vide virnm L. — ingenitum B^; et ita Gen; pr. H. — delenificum mulierum lun.; delenifica mulierem cdd.; delenificam mulierem male v. — 6 in H post Del. est supra scr. m. 2 et elutum. — quare si i. b. aut triennium est Cic. — 6 illec. L^, G; incelebris B. — 8 delingit Turnebus; delicit cdd. (delic cum ras. supra i pr. L) — 9 Plautus in om. B, Gen, pr. H; Plautus om. L^. — 10 n. N. — 11 cf. 269; 301 concedere, dare; eligere, defetigare. — XXVIII cdd. pr. B. 28* 436 KONits MarcEllVs 278 H. conc^dat homini id qu6d velit, del^niat, cornimpat prorsnm ac n^rvos omnis ^ligat. Titinius Proelia: verum dnim dotibu' del^niti ultro etiam lixoribus ancillantur. 15 DEGERE est agere. Lucretius lib. II: degimus hoc aevi quodcumquest. II Degere est etiam minuere. Plautus in Aulularia: minc ego istum, sor6r, laborem d^gam et deminuam tibi. II Degere est detrahere. Plautus in Epidico: 20 degetur c6rium de tergo meo. DARE, exhibere. M. Tullius de signis: Cn. Pompeius est Philo, qui fuit Tyndaritanus : is cenam isti dabat aput villam. — Teren- tius [in] Heautontimorumeno : . . namque unam ei cenam atque eius comitibus 26 dedi. II Dare, facere. Vergilius Aen. lib. I: • , tu das epulis accumbete divum. et lib. III: inmotamque coli dedit et contempnere ventos. 30 14 Titinius Proelia H 16 II, 16 || 18 II, 1, 43 H 20 I, 1, 63 || 22 II, 4, 22, 48 24 III, 1, 46 II 27 I, 79 || 29 HI, 77. 12 velit cdd. 269; vult h. l. — 13 prorsus cdd. — qui G scr., voluerat pr. prorsum; prorsum M de re m. 419. — f. prorsus, n. — uervos pr. G; nec vos B, Gen^; nevos H^. — Deligat novo l. G. — eligat; cf. comm. in pg. 301. — 14 cf. comm. in 72, 1, 2. — 15 deliniti Gen. — anchillantur Gen^. — 16 Lucrecius A, B. — 17 degitur cdd. Lucr. — 18 est om. A. — 19 nec Bj^. — degam; demam recte libri Pl. — laborem sv/pra add. H. — diminuam H; dimminuam L^ (dem. etiam B). — 21 degetur Pius; degitur (deagitur Gen^; pr. L; H^; non A, B) cdd. — detegetnr recte cdd. Pl. — cofuum B^. — 22. 23 Dare est exibere A. — M. Tull.; cf 523 l. apud — pro in. — Gn. ed. Bas.; et ita, virgula supra add., L; GN H; GE Gen. — Gn. — Tyndaritano om. B. — filo (filio pr. H) cdd. — Tyndaritanus : is Cic. — in Tyndaritano (Tind. L) cdd. — istam apud dabat villam B. — caenam Gen, H; non B. — pg. 523 om. priorihus haec sunt tradita: cenam isti dabat apud villam in Tyndaritano. — apud cdd. pr. L^. — Ciceronis haec sunt: Cn. Pompeius est Philo, qui fuit Tyndaritanus. is cenam isti dabat apud villam in Tyndaritano; et ita f. h. l. Non. — 24 in om. Gen, pr. H. — 26 amquae {praec. heautontimorumenon) pr. L. — unam ei M; ieiunam (eiunam H ex corr.) C, Gen; ei unam v. — caenam Gen, H, ed. Bas. — ap. Ter. est: sensi; nam (que add. in Bemb. m. rec.) unam ei cenam atque eius comi- tibus I dedi. — 29 lib. IIII L; Gen; B; pr. H. — 30 dedit inmotamque coli L, H^. — inmotamque L^ (imotamque L^), H, Gen, non B. — con- tempnere L, B; contemnere rell. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 437 278. 279 M. II Da significantiam habet manifestam. Vergilius Aen. lib. III: da propriam, Tliyinbraee, domum. II Da, id est: dic. Vergilius in Bucolicis: sed tamcD iste dens qui sit, da, Titjre, nobis. 35 et in lib. VI: tuque, 0 sanctisaima vates, praescia venturi, da, non indebita posco. Terentius in Heautontimorumeno : nimc, quam 6b rem has partis didicerim, paucis dabo. 1 Lucilius II lib. XXX: si liceat facere et iam hoc versibu' reddere quod do. et lib. XXVIIII: pervade et transi, vel da, quam ob rem transeas. 5 II Dare, adscribere. M. Tullius in Verrem, Divinatione: ego etiam quae tu sine Verre conmisisti Verri crimini daturus sum. || Dare, ostendere. Lucilius lib. XXVI: animo quei aegrotat, videmus c6rpore hunc dgniim dare. II Dare, vendere. Lucilius lib. V: 10 sicut cum primus ficos propola recentis protulit et pretio ingenti dat primitu' paucos. DEPONERE est ponere. Vergilius in Bucolicis: de grege non aasim quicquam deponere tecum. 31 III, 85 II 33 I, 18 II 35 Aen. VI, 65 || 38 prol. 10 fl 1 Lucilius 1. XXX || 3 Lucilius 1. XXVini II 5 11, 35 || 7 Lucilius 1. XXVI | 9 Lucilius 1. V || 12 III, 32. 31 significationem A. — man., id est dic cdd. (idem dic B^; item L, in quo dic post versum additum ct punctis infia supraque notatum, sed Tuiec deleta; idem dic B..^). — id est dic. Virg.; tum v. 34 A. — id est ad 33 transtulit M. — Verg.; cf. 361 l. proprium — perpetuum. — IIII B. — 32 tymbreae L, H, Gen; timbraeae B; Tymbraee ed. Bas. — 33 id est; cf. supra. — 34 tytyre C, Gen; titire A; tytire B. — uobis L^. — 35 et in; etiam L^, JSi, Gen (ety vel ety L^); etiam in H.^, G; idem in B. — 37 da; n. iV^. — 39 n. q. Ter.; numquam cu7n Bemb. cdd. Non. (nunq. B). — 2 et iam v. c. Dousae; etiam v. — 3 XXVIIII M; XXVIII v. — 4 pervade M; persuade v. — val H^. — de Gen^. — 5 asscribere L^; ascribere ed. Bas. (adscr. etium B). — M. TulL; cf. 348 l. committere, facere. — divinationem edd. — 6 sine Verrem Gen, pr. L. — orimini d. B. — 6 — 11 Dare, ostendere e. q. s. — Jmec in cdd. pg. 231 ante l. dominus prostant; huc revocavit ed. princ. -^ 8 quei; qui Gulielm.; que cdd. — videmus Gulielm.; vidimus cdd. — 9 Luc; cf. comm. in 154 l. primiter. — vendere v. d. in mrg. ed. lun.; petere cdd. — V add. B^. — 10 sicuti cdd. l. utroque. — primos cdd. 154. — 11 pirotulit cdd. h. l. (recenti spirotulit Gen, B) ; sed in H pr. i erasum. — pci, o m. 2 add., B. — 13 quiquam Gen, H, pr. L. 438 NONIVS MARCELLVS 279 M. M. Tullius: existimavi honestissime molestias posse deponi, si me ad philosophiam retulissem. |1 Deponere est conmendare. 15 Accius in Erigona: h6spitem depositam interemes? Afranius Epistula: amare, habere piierum depositiim foris. M. Tullius de officiis lib. III: ergo et promissa non facienda 20 nonnumquam neque semper deposita reddenda. || Deponere est alienare. Plautus in Aulularia: ut m6 deponat vino, eam adfect§,t viam. II Deponere est desperare: unde et depositi desperati dicuntur. Lucilius Satyrarum lib. III: 25 Symmachu' praeterea iam tum depostu' bubulcus exalans animam pulmonibus aeger agebat. Vergilius lib. XII: ille ut depositi proferret fata pareatis. Accius in Tereo: 30 Tereus indomito more atque animo barbaro, conspexit ut eam, amore vecors flammeo, depositus facinus pessimum ex dementia confingit. idem in Alphesiboea: 35 14 de offic. II, 1, 4 II 16 Accius Erigona || 18 Afranius Epistula || 20 III, 25, 95 II 22 III, 6, 69 || 25 Lucilius I. III || 28 XII, 395 || 30 Accius Tereo || 35 Accius Alphesiboea. 14. 16 honestissime cdd. Gic; honestissimas Non.; f.: honestissime meas. — mollestias G^ew^. — si Cic; nisi (praec ni) cdd. (nisi si pr. H; etiam in Gen si supra scr.). — filosophiam L. — rettulissem Cie. ; retulissent cdd. — conmendare L^ solus. — 16 Actius L^. — 17 hospitam B. — deposita H ex corr., G; depositam rell. cum B. — f. hospitem depositum; nam de Oreste videtur agi, qui ad regiam Aegisthi accessisset. — interemes B^; Gen; Li Qiic pr. interem); pr. H; interimes B.^; L^; H ex corr.; G. — 18 aepistula L; epistola H, G; om. B. — 19 habere om. B. — 20 et add. H^. — 23 adfectat C, Gen; adsecrat B. — 24 disperare Gen^. — desperati; desperare L^. — 25—27 post 29 in B. — 25 Lucil.; cf. 38 l. expirare. — saturarum lib. IIII B. — 26 symmacus L, Gen; simacchus G^; simmachus 6^2/ B. — preter, m. 2 preterea L. — depostus ms. N. Fabri; depositus rell. — bubulchus B. — 27 exalans B; L; G^; exhalans H; Gen; examinans G^; expirans cdd. pg. 38. — 29 ille et ^i. — deponeti, supra scr. siti, L. — facta pr. id. — 31 barbario pr. H. — 32 ut M; in v. — vecor pr. L. — flammeo lun. in mrg. (flammeo et non bene Me; deterius Pius flammeus et); flammeos cdd. — 35 Alfesiboea cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 439 279. 280 M. etsist in malis depdsitns animus [mensj, quae scibo, exinde aiidies. M. Tullius in Verrem actione II: itaque milii videor, iudices, magnam et maxime aegram et prope depositam rei publicae partem 40 suscepisse. — Caecilius in Obolostate: depositiis modo siim animo, vivds sepultus [siim]. DESTiTVi est deholari. || Destitui rursum statui. Naevius in Gymnastico: 1 iub^t in alto n^vem || destitui anchoris. Caecilius in Symbolo: destituit omnes s^rvos ad mensam ante se. DEDICARE est dicare. M. Tullius * ♦ * || Dedicare, indicare. 5 Accius in Alphesiboea: ad vereor, cum te ^sse Alcmeonis fr§,trem factis dedicas. Caelius in Annalium lib. I: legati, quo missi sunt, veniunt, dedicant mandata. DiCERE, constituere. Terentius in Andria: 10 placuit; despondi. hic niiptiis dictiist dies. 38 de praetura urb. 2, 5 || 40 Caecilius Obolostate || 43 Naevius Gym- nastico |] 2 Caecilius Symbolo || 4 M. TuUius || 5 Accius -Alphesiboea 1 7 Caelius Annal. I || 9 I, 1, 75. 36. 37 meus del. Boihius {praec. mus); etsi meus est in malis ; depo- situs aniuius Bibbeckius. — audies Me; audiet cdd. — 38 II Me; I G; II om. Li , pr. JS, Gen; supra add. V L^ ; H: prima. — iudices om. cdd. Cic. — 39 ac pr. falstis Ascon. — 40 obolo istate L; H ex corr.; oboloist. Gen, pr. H, ed. Bas. — 41. 42 versm distinxit M. — animo Ribbeckius ; anima cdd. — vivos M; vita v. — sum secl. Bibbeckius. — 43 dosalari L^. — idem tursum. — Nevius cdd. — 44 gymastico Gen, pr. H; gimastico B. — 1 iubet in alto navem M; in alto navem iubet cdd.; f. in alto navem lubet ei (monosyllab.) destitui anchoris. minus eleganter Vrbin. 307: in alto navem destitui iubet ancoris; Bothius: in alto destitui anchoris navem iubet. — 2 Coelius B. — 3 destitui B^. — mesam Gen; pr. H. — ante sex B, — 4—6 M. Tullius — dedicas om. B. — Tullius om. Gen, pr, H. — Dedicare, indicare add. M. — Dedicaie est dicare, om. illo M. Tullius, ed. princ. ; et sic, exc. quod pro dicare positum dicere, lun., Me; Delicare non recte Lindemannus; nam delicare non ponitur pro dicare. — sine hoc foret, potuit hoc lemma iungi cum illo delica, qu^d legitur pg. 277. — 5 Alfesiboea cdd. — 6 ad O, Gen. — Almeonis cdd. — dedicas Bothius; dedicat (indicat ij cdd. — 7 Caelius Me; Caecilius (Cecilius B) cdd. — illud in vid. ex seq. an ortum; certe alias sequente genetivo 60, qui est Annalium, invenitur rarissime. — annalibus B. — legatique misi B. — veniunt om. B. — 9 Dicere est const. A, qui saepius addit est vel omittit. — 10 despondi. hic Ter.; despondit hinc (u supra i scr. in H; hunc G) cdd. — dictust Ter.; dictus est cdd. 440 NONIVS MARCELLVS 280 M. II Dicere, denuntiare. Lucilius lib. XXVIII: minitari aperte capitis dicturum diem. Terentius in Andria: sed dico tibi, ne t^mere facias. 15 II Dicere est indicare. Vergilius in Bucolicis: dic mihi, Damoeta, cuium pecus? II Dicere, dicare. Vergilius lib. VI: lunoni infernae dictus sacer. II Dicere, destinare. M. Tullius de officiis lib. III: et is qui 20 morti addictus esset, paucos sibi dies conmendandorum suorum causa postulavisset. || Dicere etiam promittere. Pomponius in Pistore: 'ibu' mimmos certos dlcas.' — 'dico quinquaginta milia.' Sallustius Hist. lib. II: eodem anno in Macedonia Gaius 25 Curio principio veris cum omni exercitu profectus in Dardaniam a quibus potuit pecunias Appio dictas coegit. — Afranius in Vopisco: igitur quiesce ; et qu6niam intemos miptiae sunt dictae, parcas istis verbis, si placet. 30 idem Fratriis: det rustico nesci6cui, vicino suo, perpauperi, cui dicat dotis paiilulum. Pacuvius in Hermiona: priu' datast quam tibi dari dicta aiit quam reditumst Pergamo, 35 11 Lucilius 1. XXVIII H 13 I, 2, 33 || 16 III, 1 || 18 Aen. VI, 138 || 20 III, 10, 45 (I 22 Pomponius Pistore || 25 Sallustius Hist. II |1 27 Afranius Vopisco II 31 Afranius Pratriis || 34 Pacuvius Hermiona. 12 minutari li. — aparte Q. — 16 temnere facies B. — 18 Dicere etiam d. A. — 19 iunio infen ered ictus h^. — 20 defunare Bm, Gen, pr. H. — et his B, Gen, L, pr. H. — 21. 22 adductus B; Gen^f — paucos — postu- lavisset om. B. — dies om. Gen; H^. — conmend. L^ solus. — 23. 24 Pistore: ibus M; Pictoribus minus bene Me; nam vix potest careri dativo. — 26 III Gen, pr. H. — ex Macedonia Dietschius. — gauis Gen. — 26 exercitu appio profectus cd. Tornaes. — damiam cd. Tornaes.; Gen; m. 1 H. — 27 a add. M. — quibus potuit modis Carrio ex codice, ut refert. — Appio JRothius; appia L, Gen, H^; del. H^; om. G; de Tornaes. supra dict. — dictas 7-ecte per constitutas vel imperatas explicat Cortius. — etiam in relicuis exemplis fefellit Nonium ratio. — affraniu' (sic) L. — 29 quiesce et Lips.; quiescet C, Gen (quiesce A, Montepess.). — internos; i. e. inter nos. — 30 dictae supra add. L. — 31 fratris cdd. — 32 det Lips. (dat Jfe); da cdd. — 35 verba Orestis ad Pyrrum. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 441 280. 281 H. Varro Mysteriis: in id iurgo, dos a femina ut auferatur. quae inihi posteaquam ad concordiam dicta est. || Dicere, dare. M. Tullius de officiis lib. II: conmode autem, quicumque dixit pecu- niam. || 1 Ij Dignatus significat dignus habitus. Vergilius lib. III: coniugio, Anchisa, Veneris dignate superbo. Accius in Neoptolemo: sed qu^m mihi iungent? cui, qaae cnm illo fuerim, dignabor dari? 5 idem iu Atreo: egone Argivum imp^rium adtingam? aut P^lopia dign6r domo? quoi me ostendam? quod templum adeam? quem ore funesto adloquar? Cicero in Oratore: quamquam enim omnis locutio oratio est, tamen unius oratoris locutio hoc proprio dignata nomine est. — idem 10 de oratore lih. III: res complures dissimiles inter se, quae tamen consimili laude dignantur. DOMINVS dicitur cui servitur. Vergilius Aen. lib. I: Eomanos rerum dominos gentemque togatam. II Dominus rursum appellatur convivii exhibitor. unde et do- 16 minia convivia. Lucilius Satyrarum lib. VI: 36 Varro Mysteriis H 38 II, 20, 69 || 1 Aen. III, 475 |I 3 Accius Neoptolemo || 5 Accius Atreo y 8 19, 64 || 10 III, 7, 25 i 12 I, 282 H 16 Lucilius 1, VI. 36 mirteris, tum mirteriis L^; misteriis L^, G; non Hqos, Gen. — in id iurgo Popma; in id virgo cdd.; illud urgeo Vahlenus. — dos a om. Tornaes.; Gen; pr. H. — f. adferatur. — 37 inud ad concordiam (concodiam pr. Gen) obscurum; neque placet quod Popma coniecit ad Concordiam; ad consortium haud mdle liiesius. — 38 ingens hic socordia Nonii. nam ap. Gic. haec sunt: commode autem, quicumque dixit, pecuniam qui habeat non reddidisse, qui reddiderit non habere e. q. s. — comm5 da B. — 1 — 11 hoc lemma cum eo, qu^d legitur pg. 286, conflat ed. princ; ei rectius suhiungitur a Quicheraio. nec vero quae hoc loco leguntur per se constare posse ea re declaratur, quod varietas nulla significationis est proposita. — tamen cuvi violentius haec essent contaminanda, indicasse rem satis habui. — 1 abitus A. — Verg.; cf. pg. 286 l. m. — lib. III om. B, Gen, L; in H supra scr. — 3 Actius J/j. — in eoptolemo Gen^. — 4 puto mi. — iunget pr. L. — cui q. c. i. f. Me; tuique tu illo faerint cdd. — digna bona tibi Tornaes.; Gen; H^. — 6 adt. L^, H, Gen. — Pelopia Voss.; Pelopis cdd. — 7 quoi Lips.; quo cdd. — adeant L^. — quem ore libri Merceri (cd. S. Victoi-is ap. QuicJieratum) ; Lips.; quae more L; H^; quaem ore Gs; quae mone Gen, H^. — funeste Gen, H. — alloquar Me; conloquar (coll. L^, G) cdd. — 8 loqutio L, — 9. 10 tamen — se ex Gic. supplevit Me. — signata cdd. Cic. — 10 qua et a me Gen, pr. H. — 11 dignentur Cic. — seq. 279, 6 — 11; ef. ibi comm. — 14. 16 exhibetur Gen^; L^. — domini ad convivia B, Gen, L, H^. 442 NONIVS MARCELLVS 281. 282 M. qui te bonu' luppiter, inquit Crasso Muciu', cum cenabat * * * ♦ * * dominum fortem. idem lib. XIII: i primum domina adque sodalicia omnia tollant. 20 Turpilius Philopatro: forte eo die meretricis ad me d^lenificae ut Atticae conv^nerant condixerantque c^nam aput me, Thais adque Erotium, Antiphila . . Pythias, ego ^xtra cubui d6minium. 25 Varro Papia papae, TtEQt iyxa^Leyv: dominum convivi, vinum aliudve — quidni? — laudato. — Sallustius Hist. lib. III: alter scriba Maecenas in imo, medius inter Tarquitium et dominum Perpennam. — M. Tullius in Verrem, Frumentaria [adria]: || huius 1 argento dominia vestra, Jmius signis et tahulis forum comitiumque ornari? — Varro in Endymionibus: discumbimus. statim dominus 19 Lucilius L XIII |1 21 Turpilius Philopatro || 26 Varro Papia papae 27 Sallustius Hist. III || 1 II, 3, 4, 9 |) 3 Varro Endymionibus. 17. 18 Mutiu' I. Dousa; Mucium cdd. — caen. Gen, H. — Lachm. Craaso Muciu', cum quo cenabat, dominum ornet; at pro cum debuit poni apud neque illud fortem esse sollicitandam docent plu/res Lucilii Horatiique loci; cf. Luc. XXX, S9; Hor. sat. II, 5, 64; 102. — ornandi tamen verbum vel simile quin lacuna haustum esse videatur non intercedo. — 20 i add. M {praec. XIII). — domina Perottus Corn. Cop. 114, 40; domina, supra scr. i, G; domini, supra add. a, H; domini Gen; dominia L. — domina; ita Accius dixit augura; cf. tamen de re m. 249. — adque L^; atque relU — tollant M; tollantur (seq. Turpilius) cdd. — 21 filopatro cdd. — 22 eo monosyllabum. — 23. 24 meretricis cdd. — delenificae lun.; delenitate (delinitate Gen, H) cdd. — ut Atticae Grauthoffius ; Attice (Atticae ed. Bas.) ut cdd. — con- venerant lun.; convenerat Gen, H^, G; cum venerat L, H^. — condixerant- que lun.; quo (quo, d su^ra scr., H; quod L) dixerant quae (que L^; qui Gs) cdd. — caenam Gen, H. — apud C pr. L^, Gen. — tais cdd. — adque L; atque rell. — 26 Antifila cdd. — Lais addit Bibbeckius. — pithyas pr. H. — Pythias; finalis producta propter caesuram. — ego extra (exira Gen, H^) cubui (/". accubui; praec. a); quia copa erat, non conviva. — dominium M; domina edd. — 26 evhw^iwv cdd. {sviia(iv G). — 27 convivii Gen, H, ed. Bas. (convivi Biesius, qui nihil adnotat). — quidni Gifanius, Popma; quid mi cdd. — /. scazon italicus in hunc modum concinnandus : dominum con- vivi tu, vinum alidve — quidni? — {vel alidve quidvis) laudato. — Sallustius; cf. Serv. ad Aen. I, 698. — 27. 28 et alter scriba Maecenas Serv. {ap. quem libri etiam mecaenas, maccennas, accenas); alteri (alter H^, G) scribam et cenas (caenas Gen, H) cdd. — Tarquitium Kritzius, cuius conferendus com- mentarius; Tarquinium Serv. et Non. — 1 Perpernam Serv.; Perpenna C, Gen. — frumentaria ed. princ; frumentaria adria {praec. aria) cdd. — 1 — 3 huius — ornari; haec ex Cicerone reponi iussit Lipsius; cui obsecuti sumus, quamquam non ausim adfirmare eadem plane data a Nonio. — argento dominos vestrae C, Gen. — Varro; cf 249; 349 l. conmittere — initiare; DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 443 282 M. maturo ovo cenam committit. || Domini etiam mulierum amatores 5 + ♦ ♦ II Dominus, maritus. Vergilius Aeneidos lib. IIII: conubia nostra reppulit ac dominum Aenean in regna recepit. DELIBERAEE est dubitare. Terentius in Phormione: ego amplius deliberandum c^nseo. 10 II Deliberatum, conplacitum vel definitum. Turpilius in Phi- lopatro : certum kc deliberatumst me illis obsequi. DISCRIMEN, divisio [separatio]. Cicero de finibus bonorum et malorum: quam quidem certationem homo et acutus et diligens 15 Chrysippus non contempnit totumque discrimen summi boni in earum conparatione positum putat. || Discrimen est periculum. Vergilius Aeneidos lib. I: per quot discrimina rernm tendimus in Latium. 20 II Discrimen rursum separatio, a discernendo, unde et discerni- culum dicitur acus, quae capillos a media fronte disseparat. — Sallustius Hist. lib. I: Sertorius portis turbam morantibus et nullo, ut in terrore solet, generis aut imperii discrimine per 5 IV, 213 II 8 II, 4, 17 II 10 Turpilius Philopatro || 13 11, 14, 44 || 17 I, 204 II 22 Sallustius Hist. I. maturum, mite. — endimionibus L, G. — discumbimus. statim M; discum- bimus mussati cdd. h. l.; cf. comm. in pg. 349. — 4 maturo ovo cenam; mandarenam cdd. h. l. — committit C, Gen. — etiam maliorum L^. — 5 lacuna praeter exemplum unum vel plura nescio an haustum sit lemmu ut puta tale: Dominae, meretrices vel Dominae, amicae; cf. Lucil. XXVII, 18; Terent. Hautont. II, 3, 57. — notus usus eroticorum. — 7 reppelit L^; reppuUit Gen. — Aeneam cdd. — recoepit L. — 8 formione cdd. — 10 complecitum G, liber optimus Merccri. — definitum; i. e. destinatum. — Turp.; cf. 429 l. cogitare et deliberare. — in add. B^. — filopatro cdd. — 13—16 illud separatio ut e v. 20 illatum del. M; Quicheratus scribit v. 20: Discrimen rursum divisio, separatio, a discernendo e. q. s, ibique Ciceronis reponit exemplum. — 14 verba q. q. c. ex Cic. add. Quiche- ratus. — et actus B, Gen, H. — 15. 16 Crysippus cdd. cum A, qui om. illud de fin. — diligens. — contempnit L, G, Gen, A, B; contemnit H. — in earum Cic; in eam rem rerum C, Gen, B; in ea rerum A. — est om. B. — 18 quod L; B; Gen^; H ex corr.; quot pr. H; Gen^; G; A. — tot Vtrg.; et ita cdd. 410 s. l. tendere est dirigere. — 20 a discernendam {vel discernendum) L^. — etsi d. pr. L. — 21 media (non medio) omnes. — 22 SalL; cf. 530 l. deinsuper; Serv. ad Aen. IX, 555. — portis Me; fortis cdd. h. l.; partis 530. — turbam Me; turba L, H, Gs, Gen; turbam orantibus fertur 530. — 23 discrimen Gen; H^; diacrimene Hs^. 444 NONIVS MARCELLVS 282. 283 M. calonum corpora ad medium evasit murum, dein supera stantium manibus adtollitur. — Vergilius Aen. lib. I: 26 Tros Tyriusque mihi nuUo discrimine habetur. M. Tullius in Philippicarum lib. XII: Etruriam discriminat Cassia. — Lucilius lib. XXVIIII: et amabat omnes; nam discrimen non facit, quei signat linea alba. 30 II Discrimen, certamen. Vergilius lib. V: post hos aequo discrimine Pistrix Centaurusque locnm tendunt superare priorem. DVCERE, consuetudine quam significantiam habeat, claret; sicut Vergilius Aen. lib. XI: 35 ducitur infelix aevo confectus Acoetes; et multa talia. || Duci, delectari vel avocari. M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: dantque se ad ludendum fabellarum- que II auditione ducuntur. || Ducere, potiri. Vergilius Aen. lib. IIII: l nate dea, potes hoc sub casu ducere somnos? II Ducere, nudare, exerere. Vergilius lib. XII: ille tamen clipeo obiecto conversus in hostem ibat et auxilium ducto mucrone petebat. 5 26 I, 574 II 27 XII, 9, 23 || 28 Lucilius 1. XXVIIII || 31 Aen. V, 154 || 35 XI, 85 II 37 V, 15, 42 || 1 IV, 560 || 3 XII, 377. 24 evasit Me; quasi cdd. hic et 530. — defendit Kritzius, qui pro cir- citer dicium putat; sed ipsum illud circiter parum placet. — murum h. l. M; in murum post manibus cdd. — dein supera stantium M; dein super adstantium (asstantium L ex corr.) cdd. h. l.; deinsuper (ita Non.) stantium 530. — illud super adstantium qui servatum velit, provocare possit ad Aen. X, 490: quem Turnus super adsistens. — 25 adt. Gen, H, pr. L. — 26 Tyriosque B, Gen, L, H; ap. Verg. prius Medic; Tyriusque ed. Bas. — habetur; agetur Verg. — habetor non hene Guietus. — 27 filippicis cdd. — 28 Cassia Cic; Cassius cdd. — Luc; cf. 405 l. signare, discernere. — 29 amauat L^. — nam lun.; nam (om. Gen,pr. H) ut cdd. utroque. — 30 quei M; neque cdd. utrobique. — linia (lima) cdd. 405. — linea alba; cf. comm. in Luc. XXIX, 6. — 31 Verg. ; cf. 411 l. tendere, contendere. — 32 hoc Gen, H^, L^. — equo H^, G; equod pr. L; eoquod L ex corr; Gen, supra e posito W; eoquo quod if, ; equos, puncto supra s pos. et infra, B. — priscis B; pristis Ho.^ (pristris Hs^); haud dubie per interpolationem ; nam illud pristis vel simillima habent optimi Verg. libri; pistrix cdd. etiavi 411. — v. 33 om. B. — 34—37 Ducere — talia hic reposuit Quicheratus ; in cdd. leguntur pg. 283 post v. 8 illud gloria ducitur. — 34 significationem B. — clareat pr. L. — 35 Verg.; cf. 268 l. confectum, defessum. — XII cdd.; I B. — 36 Ac. Verg.; acestes B; adquietes L; aquietas H^; aquiaetes, supi-a ia pos. ^, Gen; alaetaes H^; Acetes ed. Bas. — 37 dectari jB,. — M. Tull; cf 113; 191 l. fabellae; auditus. — fellarum quae, m. 2 fabellarum quae, si recte intellego, L; fellarum- que Gen^. — 1 dicuntur L^. — potiri M; pati cdd. — cf. 250, 3. — 2 n. N. — somnes i,. — 3 exherere pr. L. — 4 ille omen B. — ostem H. DE VAEIA SIGNlFICATlONE SErMONVM. IV. 445 283 M. II Ducere, excitare. M. Tullius in Verrem actione secunda: quod- siquem statuae magno opere delectant, siquis earum honore aut gloria ducitur. | Ducere, inlicere, inducere. M. Tullius de officiis lib. II: postremo pretio aut mercede ducuntur. — et de senectute: 10 sic adulescentes senum praeceptis gaudent, quibus ad virtutum studia ducuntur. || Ducere, extruere, erigere. Vergilius Aen. lib. I: pars ducere muros molirique arcem. II Ducere, existimare, iudicare. Varro Sexagesi: 15 aut avidus iuddx reiim duc^bat 6ase %oiv6v 'Eqiiiiv. Vergilius lib. X: tanton me crimine dignum duxisti? 20 M. Tullius in Verrem, [in] Divinatione: clarissimi viri nostrae civitatis temporibus optimis hoc sibi amplissimum pulcherrimum- que ducebant. — Lucilius lib. XXX: non datur. admittit nemo, nec vivere ducunt. II Ducere, agere. Lucilius lib. XXVI: 26 qui sex tnenses vitam ducunt, 6rco spondent s^ptimum. M. Tullius de officiis lib. III: a quattuor fontibus honestatis primo libro officia duximus. || Ducere, volvere, pertractare. Ver- gilius lib. VI: sic equidem ducebam animo rebarqne futurum. 6 de praetura Sicil. 58, 143 || 8 II, 6, 21 || 9 8, 26 || 11 I, 423 || 14 Varro Sexagcsi || 17 Aen. X, 668 || 20 20, 66 l 22 Luciliua I. XXX | 24 Lucilius 1. XXVI II 26 III, 25, 96 || 28 Aen. VI, 690. 6. 7 in Verr. — delectant om. B. — t magnopere Gen; L ex corr.; pr. E. — delectantis pr. L. — et siq. non bene cdd. Cic. — eorum B. — 8 inl. L^, H^, Gen, A, B. — 9 inducuntur B; deducnntur pr. H. — 10 adolescentes A. — senuum L^, Gen^ ; aenem pr. A. — 11 struere cdd.; extruere M. — Verg. ; cf. comm. in 240, 19. — 15. 16 saturnios agnovit MeineTcius; cf. 212, 26. — aut add. M. — praecesserat non. — avid L^. — xoivov sQfirjv lun.; coenon (coeno Gen) hermen C, Gen. — 18 tanto A, B, Gen, pr. L, H^. — 19 dixisti Gen^ ; pr. H. — 20 in del. Quicheratus. — 23 n. v. d. lacunae signa post haec iam in ed. Luc. posita. mancum etiam illud non datur. sed in hoc certe Nonii cuJpa vid. turbatum. — nec vivere ducunt, i. e. vitam non putant vitalem. — 24 Ducere, agere add. Quicheratus; Ducere, trahere nos in ed. Lucilii; sed recurrit illud trahere v. 35. — Luc; cf. pg. 525 l. quotiea per accusa- tivum casum; ex quo suppletur lacuna. — 25 imitatur Luc. Caecilii v.: mihi sex menses sati' sunt vitae, septimum Orco spondeo. — orpo cdd. hic. — 27. 28 lib. vel lib C, Gen. — Viigilius supra scr. in H m. 2. — M. Tut. pro Verg. lib. VI A. — 29 sic qnidem pr. Gen ct L — deducebam A. 446 NONIVS MABCELLVS 283. 284 M. Lucilius lib. XXVIIII: 30 age nunc, summam siimptus duc atque adde alieni aeris simul. jl Ducere, fabricare. Varro rvmd^t osavtov: nil siint Musae ad Polyclis vestrae, quas a^rifice duxti. II Ducere, trahere, diflferre. M. Tullius ad Caesarem iuniorem 35 lib. I: ne || res duceretur, fecimus ut Hercules Antianus in alium l locum transferretur. — idem de officiis lib. III: aput populum Romanum criminatus est, bellum illum ducere. || Ducere, proprium pro temporibus servare+. Vergilius in Bucolicis: astrum, quo segetes gauderent frugibus et quo 5 duceret apricis in coUibus uva colorem. II Ducere, dimittere, descendere. Plautus in Aulularia: ubi ille abiit, ego me duco deorsum de arbore. II Ducere, gerere. Vergilius lib. VIII: hi bellum adsidue ducunt cum gente Latina. 10 DiFPEREE est spatium temporis dare. Vergilius Aen. lib. VI: distulit in seram conmissa piacula mortem, II Differre, diffamare, divulgare. Lucilius lib. XXX: gaudes, cum de me ista fori sermonibu' diflfers. 30 Lucilius 1. XXIX [] 32 Varro Fvm&i asavxov || 35 M. TuUius ad Caesarem iun. I || 2 III, 20, 79 || 4 IX, 48 || 7 IV, 8, 8 || 9 Aen. VIII, 55 || 11 VI, 569 II 13 Lucilius I. XXX. 31 sumtus, p supra scr., L. — duc atque lun.; ducatque cdd. — adde alieni aeris simul M; atque aeri (eri Gen, L^; aeris lun.) simul adde alieni cdd. — 32. 33. 34 Varro; cf. 69 l. aeriflcum cum comment. — h. l. cdd.i nihil sunt musae policis vestrae quas erifice (aerifice B) duxti (duxci i, ; duxisti jB). — 36 trahere ferre B, Gen, pr. H; etiam proferre aptum huic loco. — 1 ne, B; L; hic supra scr. c; nec rell. — rex B, Gen; item, s supra scr., H. — fetimus L^. — ut — transferretur om. B. — 2. 3 tranferretur pr. L; transferetur Gen,^. — aput Lj^; apud rell. — populum Romanum; P. R. ed. Bas.; L; pr, add. supra virgula, Gen, H; RR B. — bellum Cic; balbum L, II ex corr., G; balbus B^; balbul B^, Gen, pr. H. — 3. 4 proprium (proprie male lun.) pro temporibus servare. subobscura haec nec rei apta. nam ducere ap. Verg. idem quod accipere. — igitur aut lacuna post illud servare aut in Nonii verbis turbatum gravius. — 5 segetis C, Gen, non B. — 7 demittere lun.; sed Non. quam non accurate utrumgue verbum distinxerit pg. 285 l. dimissum prohatur. — 8 abiit B; cdd. Pl.; abit C, Gen. — ego medico Gen; pr. H. — deorsum PL; serium cdd. — 9 VII B, Gen, L, H.^. — 10 etiam Servius: ducunt; aut gerunt aut in longum trahunt. — sed hoc verum; cf. Forcellinum s. v. duco. — adsidue (adsiduae pr. L) Gen, L^, H. — 11 Difi^ere B, G. — est om. A. — f. tempori. — Verg. ; cf. 370 l. piare — im- piare. — 13 Differre (Diff^erri per errorem operarum) add. ed. princ; idem habet mrg. Ho. — 14 fori M; foris {seq. s) cdd. DE VARlA SlGNlFICATIONE SERMONVM. IV. 447 284. 285 M: 15 Varro de vita p. R. lib. IIII: si modo civili concordia exequi rationem parent, rumore famam differant licebit nosque carpant. II Differre, dividere vel scindere. Vergilius Georg. lib. III: Scythiaeque hiemes atque arida differt nubila. 20 Terentius in Adelphis: . . miseram me! differor doloribus. Vergilius lib. VHI: haut procul inde citae Mettum in diversa quadrigae distulerant. 25 Lucilius lib. XXX: et maledicendo in vulgi aermonibu' differs. Plautus in Aulularia: nisi reddi mihi vasa iubes, pipulo te differam ante aedis. 30 II Differre, in ordinem ponere. Vergilius Georg. lib. IIII: ille etiam seras in versum distulit ulmos. II Differre, distare. M. Tullius in Verrem, Divinatione: ac vide, quid differat inter meam opinionem ac tuam. — Lucilius lib. XXVII : tamen aut verruca aiit cicatrix naeveis papulae differunt. 35 M. TuUius in Hortensio: quantum inter se homines studieis, i moribus, omni vitae ratione || differant 15 Varro de vita pop. Rom. IV H 17 III, 197 || 20 III, 4, 40 |j 22 Aen. VIII, 642 II 25 Lucilius I. XXX 1| 27 III, 2, 31 || 30 IV, 144 0 32 19, 61 || 33 Lucilius 1. XXVII || 35 M. Tullius Hortensio. 15. 16 concordie L^. — f. si modo (ut sit substantivum) civili cum con- cordia. — exsequi pr. L; ed. Bas. — parent Kettncrus; paret cdd. — rumore vel rumoribus Quicheratus; rumores cdd. — illud differre h. l. potius videtur dictum pro scindere. — nosque II; nos quae rell. — nos qui (abtat.) Kett- nerus. — 17 sindere B. — llll cdd. — 18 schytiaeque (schytieque L) C, Gen; scinthiaeque, m. 2 scithiaeque B; scythieque A. — hiemis cdd. — 20 adelphis B; adelfia rell. — 21 ita et Ter. cdd. vitio inveterato; nam reponendum propter rationem musicam me miseram. — 22 Verg.; cf. 2651. citum, divisum. — VII cdd. — 23 aut cdd. — 25 — 29 haec ad scindendi significationem rettulisse videtur Non.; rectius addidisset lahmati superiori, cuius in fine collocata sunt a Qui- cherato. — 26 in vulgi M; in multis {seq. s) cdd. — 27 Plautus; cf. 152 l. pipulo ibique comment. — auluraria L. — 28. 29 praec. te iam. — redde cdd. h. l. — item iuves (vives Gen). — te hic cdd. pg. 152; ubi cf. comm. — 31 siras L. — in inversum L; puncta et supra pritis in posita et infra; sed utraque eluta. — ulmos; omos B. — 32 Differe H, Gen. — in V., D.; ac V. om. B. — 33 oppinionem pr. L. — 34 t. aut Me; tamen aliti L, G; t. aditi H, Gen. — cacatrix Gen^. — naeveis M (naevus Me); medius cdd. — papulae v. c Dousae; papule (popule Gen, flj) rell. — papulae; v. Luc. frgm. inc. libr. 14. — de sententia, quMm parum perspexit Mercerus,- cf. comm. in Luc. XXVII, 12. — 35 studieis; studiis Nobbius; studentes cdd. 448 NONIVS MARCELLVS 285 M. DVRVM, solidum. Vergilius Aen. lib. IIII: sed duris genuit te cautibus horrens Caucasus. II Durum, noeens. Vergilius Georg. lib. IIII: 6 aut durum tineae genus. Lucilius lib. XXX: et saevo ac duro in bello multo optimus hostis. II Durum, patiens et perseverans. Vergilius Georg. lib. II: Scipiadas duros bello. 10 et Aen. lib. I: durate et vosmet rebus servate secundis. Terentius in Adelphis: non hercle hic qui viilt durare quisquam, si sic fit, potest. II Durum, inmite. Vergilius Georg. lib. III: 16 quid iuvenis, magnum cui versat in ossibus ignem durus amor? Terentius in Heautontimorumeno: et quod illum insimulat durum, id non est. DECERNERE est constituere, definire. M. Tullius de officiis 20 lib. I: quare expetenda quidem magis est decernendi ratio quam decertandi fortitudo. — Vergilius lib. IIII: decrevitque mori. Terentius in Andria: quidquid peperisset, d^creverunt tollere. 25 Plautus in Asinaria: eos m^ decretumst p^rsequi mor^s patris. 2 IV, 366 II 5 IV, 246 || 7 Luciliua 1. XXX || 9 II, 170 || 11 I, 207 || 13 IV, 2, 15 II 15 III, 258 II 18 I, 2, 30 || 20 I, 23, 80 || 22 Aen. IV, 475 || 24 I, 3, 14 I 26 I, 1, 58. 4 Causasus Gen, H^, Causcasus pr. B. — h Durum Quicheratus; Durus cdd. — noces B. — 6 ut i. — tineae L^, A, B; tiniae rell. — 8 cf. 388 l. saevum. — ut (aut pr. H) duro cdd. h. l. — 9 et f. delend. — III B. — 13 adelfis C, Gen. — 14 hic quidem dur. Ter. — 15 inmite A, B; Gen; L^; H. — Verg.; cf. 418 1. versat, agitat. — 19 insimulato C, Gen. — 20 definibus B, Gen, pr, H. — definire pro destinare, ut supra et saepe alibi. — 21. 22 expetenda — ratio Cic; explenda — oratio C, Gen. — illa oratio quam decertandi om. Gen; m. 2 add. H. — 22 Verg.; cf. 291 l. exigere, definire. — 25 quidquid L^; quicquid rell. — peterisset Gen; prae- tetisset B; item H^; sed in mrg. corr. m. 2. — oUere H^; ollere (sic) Gen; tollore B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 449 285. 286 M. Varro in Eumenidibus : forenses decernunt, tit Existimatio nomen meum in insanorum numerum referat. || Decernere, id 30 est dicere. Plautus in Amphitryone: qui nequeas nostr6rum uter sit Amphitryo decernere. II Decernere, certare. Vergilius Aen. lib. XI: ipsum armis ipsumque iubent decernere ferro. idem Georg. lib. III: 35 comibus interse subigit decemere amantis. M. Tullius Philippicarum lib. III: nisi servire malumus quam ne serviamus animis armisque decernere. 1 DIMISSVM, abiectum. M. Tullius de || officiis lib. III: perspi- cuum est enim ea quae timido animo, humili, demisso fractoque fiant ♦ * ♦ unus accipit, adfert^. Dimissum, humile, miserandum, abiectum^. — Vergilius Aen. lib. III: 28 Varro Eumenidibns || 30 Plautus Amphitryone || 32 XI, 218 || 34 III, 218 ] 36 m, 13, 33 II 1 III, 32, 115 || 3 cf. comment. || 4 III, 320. 28 Varro; cf. 381 l. referre, adscribere. — ut om. cdd. h. l. — Existi- matio; aestimator {i. c. censor) Popma. — 29 eum cdd. hic. — in insanorum Popma; in sanorum (insanorum) cdd. utrdbique. — cf. Hor. Sat. II, 3, 46 sqq. — referat idem 381; refert h. l. — id est M; ut est C, Gen; est B; v. — 30 dicere; rectius dixisset diiudicare. — in am in amfitryone pr. H; sed in am punctis deletum. — 31 nequeas ed. princ.; neque has L, G, H^; nequea B, Gen; neque H^. — nostrum B^. — qui nequeo vostrorum Acidalius; Gulielm. — post v. 1038 inserit h. v. Gul. — Amfitryo C, Gen; Amphitrione, m. 2 Amphitrio B. — cf. et ed. Goetz. pg. 118. — 32 recertare B; Gen; pr. H. — 34 idem; cf. 401 l. subigere, cogere. — 36 filippicarum L, G, non Gen, H. — IIII L, H, Gen.,; IIl Gen^; ed. Bas.; v. — nisi servire malumua ex Cic. add. Quicheratus. — 37 serviamus Cic; serviam cdd. — armis animisqne Vatic. ap. Cic; animis armisque deteriores; cf. Phil. X, 10, 21: armis animisque infestam inimicamque. — 1 apparet a Numida semidocto et vulgi erroribus obnoxio pio deteriorum temporum more parum distincta illa demittere, dimittere. — nos observata, quantum potest fieri, codicum memoria scriptoribvs quid quoque loco conveniat curabimus; ipsi suam relinquemus barbariem. — obiectum G. — IIII Gen. — praespicuum Gen^; L^; pspicuum B. — 2. 3 enim est Hqos. — dimisso cdd. Non. — fractoque fiant ex Cic. add. Quicheratus. — 3. 4 illa unus (unas B, Gen, H^) accipit, adfert (affert L^, H^, G) alterius scriptoris esse intellexit Me. ac fortasse sunt poetae, ut post verbum accipit finis sit v. prioris. — etiam iUa demissum humile (humilem Gen^; pr. L) abiectum (obiectum G) eidem adsignat auctori Me; de quo tamen dubites. nam in cdd. lemmatis instar scribitur Dimissum; ac nescio an ea quae sunt hum., mis. v. 1 post Dimissum sint reponenda. accedit quod A omisso Cic. exemplo habet haec: Dimissum (semelj humile miserandum abiectum. — de his igitur cum parum constet, non magis apparet, quomodo illud adfert (aufert mrg. lun.) vel suppJendum sit vel corrigendum. possunt multa proponi velut: adfert auxilium d^misso, humilei, miserando, abiecto u _. . NoNi Mabc. C. B. ed. L. Myxi:.lxr. 29 450 NONIVS MARCELLVS 286 M. deiecit vultum et demissa voce locutast. 6 ^ Lucilius lib. XXVII: re in secunda t611ere animos, [et] in mala demittere. Cicero Tusculanarum lib. V: non est ausus elate et ample loqui, cum humiliter demisseque sentiret. || Dimittere, permittere, in potestatem dare. M. Tullius de re pub. lib. I: tum annui 10 consules, tum demissi populo fasces. || Dimittere est derelinquere. M. Tullius ad Caesarem lib. III: quae si videres, non te exercitu retinendo tuereris, sed eo tradito aut dimisso. || Dimittere, desuper mittere, Vergilius Aen. lib. II: demissum lapsi per funem. 15 Sallustius Hist. lib. II: cum machinato strepitu demissum Victoriae simulacrum coronam capiti inponebat. — Varro in Me- leagris: cum etiam Thais Menandri tunicam demissam habeat at talos. II Dimittere, edere. Vergilius Georg. lib. III: demissaeque ab love gentis 20 nomina. II Dimittere, mittere. Vergilius Aen. lib. I: equidem per litora certos dimittam. DIGNARI dicitur dignum aliquem deputare. Vergilius lib. X: 25 adque idem fugientem haut est dignatus Oroden sternere. 6 Lucilius 1. XXVII || 8 V, 9, 24 || 10 I, 40, 62 || 12 M. TuUius ad Caesarem 1. III || 14 II, 262 || 16 Sallustius Hist. U || 17 Varro Meleagiis || 19 III, 35 II 22 I, 576 || 25 Aen. X, 732. 5 dimissa A, B, Gen, H^. — loquuta est A. — 7 et m. 2 add. L; del. M. — dem. Pius; dimittere cdd. — 8 nos est Ly. — 9 cum ex Gic. add. docti. — dimisseque sentire cdd. — 11 demissi Vat. Cic.; dimissi (di- misi pr. L) cdd. — 12 si ed. a. 1471; sibi cdd. — te Nipperdeius Fhilol. III, 149; de cdd. — 13 tuereris M; tueris pr. L; tueri rell. (retinendo tueri, infra o t punctis tenuissimis positis, H). — Dem. A^. — 16 dimissum B, Gen, C pr. Hs. — 16 Sallustius; cf. 180; 222 l. transenna; secus eum com- ment. — III h. l. cdd. — machinato cdd. 180; machinis h. l. — transenna dim. cdd. pg. 180. — dim. cdd. utrobique (dem. Hs). — 17 inponebant (imp. L^, G) cdd. — V.; cf. 536 l. tnnica. — 18 dem. ed. a. 1480; dim. cdd. utrobique. — 19 atialos, supra i pos. ^, Gen; attalos L^; H; adt. L^, G. — fragmentum hoc iungendum cum eo, quod legitur pg. 236 s. l. aperire, erigere, ostendere, intellexit Gulielm. Verisim. I, 5. — edere Quiche- ratus; dare (praee. e) cdd. — 20 dimissaque (sic) cdd. — 23 et quidem Gen, L, H; non B, ed. Bas. — littera, tum litera, B. — 25 cf. pg. 281 l. dignatus ibiqu£ comm. — Dignari v.; Dignatus cdd. — 26 atque cdd. pr. L^. — haud (hau pr. Gen) B, Gen, H, G. — horoden B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONYM. IV. 451 286. 287 M. II Dignatus rursum, qui ab alio habetur diguus. Vergilius Aen. lib. IIT: 30 coniugio Anchisa Veneris dignate superbo. DISCERE est ignotam rem meditando adsequi. Lucilius lib. VIIII: labora discere, ne te res ipsa ac ratio ipsa refellat. Vergilius lib. XII: 1 disce, paer, || virtutem ex me. II Discere, temptare. Vergilius lib. V: et fractis discentem currere remis. DEFVNCTVM dicimus consuetudine morfcuum. Vergilius lib. VI: 6 defunctaque corpora vita. II Defuncti, liberati. Vergilius lib. VI: 0 tandem magnis pelagi defuncte periclis. DiSTRAHERE est vendere. Lucilius lib. XXVIIII: ♦ * ♦ 10 II Distrahere, discerpere ♦ ♦ ♦ dividant, differant, dissup^nt, distrahant. II Distrahere, separare. Terentius in Phormione: quddsi eo meae fortiinae redeunt, Phanium, abs te ut distrahar. M. Tullius in Philippicarum lib. II: quid ego illum ab eo 15 distrahere conarer? — idem de officiis lib. III: qui primum haec natura cohaerentia opinione distraxissent. — Varro de vita p. R. lib. II: distractione civium elanguescit bonum proprium civitatis 28 m, 475 H 31 Lucilius 1. IX || 34 XII, 435 || 2 Aen. V, 222 |1 4 Aen. VI, 306 II 6 Aen. VI, 83 || 8 Lucilius 1. XXIX \ 11 versus poetae scaenici; cf. comm. II 12 I, 4, 23 y 14 II, 10, 23 || 15 IH, 3, 11 || 16 Varro de vita pop. Rom. II. 28 Verg.; cf. 281 l m. — 29 IIII L. - 30 Ancisa pr. L; Ancissa Gen^. — 31 adsequi X,, H, Gen. — 32. 33 labora discere lun.; discere labora cdd. — te res I. Bousa; ree te cdd. — refallat, tum refaellat H. — 3 dicentem L. — 4 consuetndinem (ita et pr. L) ortum Gen^. — 5. 6 vita. Def., lib. in mrg. add B^. — 7 defuncti L; defunte pr. H; defunctae Gen.^^. — 9. 10 lacunam indicavit, illud Distrahere, discerpere add. M. — cf. Luc- XXIX, 40 cum comm. — 11 versus poetae scaenici, et quidem, ut puto, comict. — dissupent Gen, pr. H; dissipent rell. cum B. — distrahunt Gen, J3j; distrahent G^. — quod notavimu^ cotnm. Luc. pg. 262 verba Titinii quae leguntur ap. Fest. pg. 270 s. l. rediviam implere tetrametrum creticum (nam sic ibi legend.), etiamnunc tuemur, sed ita, ut iuventur numeri scribendo: c6nserv6m Iassitud6 (cd. 1. c.) redivia^ flagrf. — 12 formione cdd. pr. B. — 13 fanium cdd. — 14. 16 filippicis C, Gen. — quid — lib. III; suppleta haec a Mercero. — 16 idem; cf. 356 1. opinio, suspicio. — quid cdd. h. l.; cf. V. superiorem. — 16. 17 coherentia C, Gen. — p. R. ; pr, virgula supra posita, Gen, H; ita et v. 21. — sed haec non ubique notata. 29* 452 NONIVS MARCELLVS 287. 288 M. atque aegrotare incipit et consenescit. || Distrahere, dividere, diffindere. Vergilius lib. VII: turbatis distractus equis. 20 Varro de vita p. R. lib. I: Mettum Fufetium propter perfidiam interemit, poenae iure usus imperiosius quam humanius; nam equis ad curriculum ex utraque parte deligatum distraxit. DICARE dictum est constituere, consecrare. Vergilius lib. V: urbe velit posita teraplis sibi ferre dicatis. 25 II Dicare, tradere. M. Tullius in Epistolarum ad Caesarem lib. I: Balbum quanti faciam quamque ei me totum dicaverim, ex ipso scies. — Lucilius lib. XXX: iuratam se uni, cui sit data deque dicata. II Dicare, indicare, nuntiare. Lucilius lib. XXX: 80 sicubi ad auris fama tuam pugnam clarans adlata dicasset. DETRAHERE dicitur derogare. M. Tullius de signis: et si quaeritis, ut ipse de me detraham, illos ego accussatores puto. II Detrahere, toUere. |] Terentius Heautontimorumeno: 1 adsido: adcurrunt s^rvi, soccos detrahunt. Vergilius Georg. lib. IIII: observans nido inplumis detraxit. M. TuUius in Verrem, [in] Frumentaria: postremo, sicui 5 19 Aen. VII, 767 || 21 Varro de vita pop. Rom. I H 24 Aen. V, 60 || 26 M. Tullius Epist. ad Caes. I. || 28 Lucilius 1. XXX || 30 Lucilius 1. XXX || SS II, 4, 24, 53 II 1 I, 1, 72 || 3 IV, 513 1| 5 II, 3, 70, 165. 18 egrotare A, Gen, G. — incipiet cons. Gen, H^. — distraere, ium distrere L. — 19 diflftind. cdd.; corr. Passerat. — 20 aequis Gen^; L. — 21 Mettum C, Gen, A. cf. de nomine illo comm. in Enn. Ann. v. 129. — 22 poenae iure usus M; poene A, G, Gen. — pene ed. princ; paene Me; quod tamen non aptum. — aequis Gen^; i. — 23 deligatum ed. a. 1471; diligatum cdd. (del. H^; sed e ru/rsus elutum). — 24 construere (7^. — 26 orbe velim positam (posita B) cdd. — 26 Ep. M; aepistola L; epistola H, G, Gen. — lib. I om. B. — 27 ex i. supra add. J5^. — 29 cui stit Gen; in H ras. post s. — deque Carrio; adaequae C, Gen; atque cd. N. Fabri. — 31. 32 auris v.; auri cdd. — clarans Lips.; claram cdd. — adlatam L^; H^; Gen; B; all. L^; H^; illatam G. — alata non bene Lipsius. — dicasset in ras. B; dicassit FrancTcenus. — 34 de supra add. in A. — accusatores (acus. L) A, B, C, non Gen. — puto fuisse Cic. — 2 adsido B, Gen, H^, L.^; atsido A. — adcurrunt A, Gen, L^, H; occurrunt B. — post servi add. L^ ii (i alt. supra scr.). — soccosque B. — 3 Verg.; cf. 360 l. observare, captare. — 4 post nido supra scr. et H^. — inplumis (in plumis Gen) C, Gen, B. — 5 in Verrem Frumentaria Quicheratus; in Frumentaria in Verrem cdd. DE VARIA SIGNIPICATIONE SERMONVM. IV. 453 288 M. civitati solvit, tantum detraxit quantum conmodum fuit. — idem de officiis lib. III: numquam conmittet, ut alienum adpetat et id quod alteri detraxerit sibi adsumat. — et in Hortensio: ut ea [sibi] ratio vera restituat, quae consuetudo vitiosa detraxerit. i De- 10 trahere, extrahere. Lucilius lib. XXVIIII: [cum] ipsi in lutum desc^ndant, dum alios d^trahant? DESPICERE est pro nihilo habere. M. TuUius in Verrem actione secunda: quem ad modum tenuissimum quemque con- tempserit, despexerit, liberum esse numquam duxerit. — Vergilius 15 in Bucolicis: despectus tibi sum nec qui sim quaeris, Alexi. M. Tullius de officiis lib. II: despiciunt autem eos et con- tempnunt, in quibus nihil virtutis, nihil animi, nihil nervorum pu- tant. II Despicere, desuper aspicere. Vergilius Georg. lib. II: 20 qualem saepe cava montis convalle solemus despicere. M. Tullius in Hortensio: consolabitur ea magnitudo animi et humanarum opinionum alta quaedam despectio, DEICERE, elidere. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. II: 25 de statua nescio cuius Clodi; quam cum restitui iussisset An- tonius, [cum] iterum deiecta est ex senatei consulto. || Deicere -dicitur desuper mittere. Vergilius lib. VIII: 7 III, 5, 23 II 8 M. Tullius Horteusio || 10 LuciUus I. XXIX || 13 II, 1, 57, 123 II 15 II, 19 II 17 II, 10, 36 || 19 II, 186 || 22 M. TuUius Hortensio || 24 M. Tullius ad Caesarem iun. 11 || 27 Aen. VIII, 427. 6 solv.; sociae cdd. — conm. L^ solus. — 7 conm. L^^ solus. — adp. L^; U; Gen. — 8 adtraxerit Gen; L^; H^; attraxerit L^. — f. olim fuit alterei detraxerit. — adsummat (m. 2 ass.) if. — 9 sibi ut e v. 8 illatum del. M. — minus placet reponi tibi. — detraxerit Aldus; qui hoc et praec. exempl. primus addidit; detraxerat cdd. — 11 cum secl. M. — luctum pr. B. — discendant L^; H^; Gen. — dum (vel quei) M; cum v.; tum A. — detrahunt H^, G; f. dum — detrahunt. — vulgata lectio, quam in ed. Luc. dedimus, non poterit servari, nisi nugatum existimabimus N. atque illud detrahere idem esse quod deorsum trahere. — 12 Disp. pr. Gen. — cf. comm. in 286, 1. — M. T.; cf. 436 l. contemnere. — 13 actione II ed. Bas. — 14 desperit H^. — 16 nequi sim Gen, pr. B, L^, H^. — Alexi; N m. 2 supra i adscr. in L, H. — 17. 18 contemnunt Cic. (eos contempnuntque Bern. 104); condempnant Gen, L, H^ ; condemnant H^, G, A. — 19 super asp. A, B, pr. H. — 21 dispicere Gert^; L^; deteriores quidam Verg. cdd.; et ita videtur scribendum. cf. Lachm. comm. Lucr. pg. 236. — 22 ea M; eam (seq. m) M; eum docti ap. Cic. — 23 oppinionum pr. L — 25. 26 de statua 3Ie; ad est adba L; ad est adab H^; Gen; ad est atba H^; ed. Bas.; adest abba Gs. — cum ed. princ; tu cdd. (supra add. in Gen). — Antonius, iterum M; ancone (Anconae v.) cum (quod e v. 25 huc videtur delatum) hero cdd. — deiecta Me; delectam cdd. 454 NONIVS MAltCELLVS 288. 289 M. toto genitor quae plurima caelo deicit in terras. Lucilius lib. XXVIIII: 30 vasa ec fenestreis in caput deiciam, qui prope ad ostium aspiraverint. II Deicere, praecipitare. M. Tullius in Verrem actione I: si me aedilitate deiecisset. — || Lucilius lib. XXVIIII: l detrusus tota vi deiectusque Italia. II Deicere, avertere. M. Tullius in Philippicis: nec vero usquam discedebam nec a re publica deiciebam oculos. DEDVCTVM dicitur molle et suave. Vergilius Bucolicis: 5 pascere oportet ovis, deductum dicere carmen. II Deducere, revocare. M. Tullius de re publica lib. I: quare, si placet, deduc orationem tuam de caelo ad haec citeriora. || Deduc- tum, delectatione ductum. Vergilius in Bucolicis: carmina vel caelo possunt deducere lunam. 10 Lucilius lib. XXVII: illo ocuH deducunt ipsi atque animum spes illuc rapit. II Deducere, retrahere, movere. Sisenna Hist. lib. IIII: ab armis recedere, praesidia de locis deducere. || Deductum, deminutum, subpressum. Lucilius lib. XXX: ' 15 30 Lucilii 1. XXIX |I 33 8, 23 ij 1 Lucilius 1. XXIX || 3 I, 1, 1 i 5 VI, 5 1| 7 M. Tullius de re publ. I || 9 VIII, 69 || 11 Lucilius 1. XXVII || 13 Sisenna Hist. IV II 15 Lucilius 1. XXX. — est M (ita iam Nobbius, cuius quidem mira de h. l. somnia); esse cdd. — minus bene Me in notis: de statua nescio cuius Clodii, quam tu restitui iussisses Anconae, quum ea deiecta esset ex S. C. — senatei M; senatus ed. pr.; senatu L, H^, G; senatum R^, Gen. — consultu Gen, L^, Hqo, G. — 27 des. add. M; cf. 280, 13. — 30 XXVIIII M comm. Luc. pg. 257; et collocandum est hoc fragtnentum post XXIX, 36; XXVII cdd. — 31 vasa ec fenestreis M (ec iam Vahlenus); has et fenestras (fenestris L^, H^) C, Gen. — 32 deiciam Tornaes.; Gen; H^; deiciunt L, H^, G. — hostium cdd. — 33 I Me; II ed. Bas.; secuuda Gen, L, H. — 1 deiecissent Cic. — deiecisset carmen B, qui Luc. exempl. omittit; sed illud carmen punctis subditis deletum. — XXVIII Hj. — 2 detrusus ed. pr.; detrursus L; G.^; det rursus Gen, H; dtrursus G^. — deiectusque ed. pr.; deiectaque L, G; deiactaque (vide iactaque; sed H ex corr. vi de iactaque) Gen, H. — 3 in filippicis cdd. (om. B). — usq- L^. — 4 discedebam ex Cic. add. docti. — rem B. — 5 in Buc. B. — 7 revocare doctus quidam in mrg. ed. lun.; vocare (evocare A; B; Gen; H^) cdd. — M. Tullins; cf. 85 l. cituma. — quarem B. — 8 deduce rationem L; H^ (de- ducere pr. H^); puto et G; deduc or. Gen, H^, A, B. — 9 ductum om. B, Gen, pr. H. — 11 XXVI H post ras., G. — 12 illo mrg. lun. ; illoc {seq. oc) cdd. — 13 retrahere B; Gen; pr. H; trahere rell. — f. demov. — 14 dem. etiam A; dim. B; dimminutum L^, H^, G. — 15 depressum B; DE VARIA SIGOTFICATIONE SERMONVM. IV. 455 289. 290 M. deducta tunc voce leo: cur tu ipsa veuire non vis huc? II Deducere, depravare, transvertere a recto. M. Tullius in Hor- tensio; habet enim ipsa certam et definitam viam; set ex ea 20 multis vitiis et erroribus depravata deducitur. — Vergilius Georg. lib. I: rivos deducere nulla relligio vetuit. DEFERRE, abducere. Vergilius Aen. lib. V: 26 defer in Italiam. II Deferre est adferre. Vergilius Aen. lib. IIII: celeris mandata per auras detulit. II Deferre, celatum prodere. Lucilius lib. XXVIII; 30 quapropter certumst ficere contra ac p^raequi et nomen deferre h6mini8. DESTINARE dicitur parare. Q Destinare, emere. Lucilius lib. XXVIIII: faci6 cito. 36 ad lenonem v^nio, tribus in Iibertatem milibus d^stino. DOCERE significat disciplinam vel artem quampiam magisterio dare. || Docere, demonstrare. Vergilius Aen. lib. V: 1 docuit II post exitns ingens. II Docere, dicere. Lucilius lib. XXVIIII: 18 M. TuIIius Hortensio || 20 I, 269 0 24 V, 730 || 26 IV, 357 H 29 Lucilius 1. XXVIII II 32 Lucilius I. XXIX || 38 V, 623 || 2 Lucilius 1. XXIX. suppressura (sic) L^; superbumressum id. m. 1; subpr. A, Gen, H. — ita supra pg. 204 s. l. frontem m v. Pacuvii: voce suppressa. — 16 deducta tuuc pr. L; deductat hunc rell. cum B. — leo oni. G. — cur tum B, Gen. — 19 certam A, Tomaes. (et ita Nobbius); iacertam rell. — def. et A; deinfinitam H^; Gen; Tornaes. — set; sed Orell. ; et cdd. — 20 orroiibus pr. H. — 22 deducere supra scr. in B. — 23 religio Gen, pr. L, H^; relligio et B. — 24 abd. est B. — VI cdd. — 25 defert cdd. pr. flj. — 26 adf. i,, H, Gen, A, B. — 27 celeris et B (caeleris Ge)\; L). — 29 caelatum Gen^; prolatum (pro per compendiuin) , sed supra scr. ce, L. — XXVIII H^; G; XXVmi rell cum Tornaes. — cf. Luc. XXVIII, 1 sqq. — 30 ac AU.; hac cdd. — haec (quod ad sequ^ntia trahendum) ed. Luc. Turic. — 33 XXVIII H^; item G; XXVIIII etiam Tornaes. — 34 cito add. M. — 35 leonem pr. i- — 36 destino Acidal. ap. Gruter. Lampad. VI, 177 ; destiner cdd. — male eidem in mentem venit illud ad. len. venio, facio destinet (ita ed. princ); nec enim emere est destinare, ut Non. dicit, sed empturire, proponere pretium; cf. Plaut. Mostell. v. 646. — 37. 38 quempiam B. — f. mag. tradere. — Docere, demonstrare (vel declarare) add. M. 456 NONIVS MARCELLVS 290 M. ad non sunt similes, neque dant. quid? sin dare vellent, acciperesne? doce. DILIGERE+ manifestam habet significationem, ut plerumque. 5 Diligit, dividit. Plautus in Curculione: clipeatus elephantum libi machaera diligit. Titinius Proelia: p^rnam totam diligit. DEXTRVM dicitur dextrae partis. Vergilius lib. V: lo quo tantum mihi dexter abis? II Dextrum dicitur felix, propitium. Vergilius Aen. lib. VIII: et nos et tua dexter adi pede sacra secundo; multaque similia multorum. DEPRECOR * * * Deprecor amolior, depello, propulso. M. Tullius 15 6 ni, 64 II 8 Titinius Proelia || 10 Aen. V, 162 || 12 VIII, 302 || 15 TuUius de re publ. VI. 3. 4 at L^; G; B. — sin M; sint edd.; si ed. princ. — acciperesne cd. N. Fdbri; acciperisne Gen^; L^; G; acceperisne rell. cum B. — sine causa quidam haec diveriio existimarunt contineri, ita, ut altera pars ab illo quid inciperet. — 6 Dirigere Salmas. ad Solin. pg. 1191; idem infra bis dirigit. — ut; at B ex corr. — in eodem a verbis ut plerumque quae secuntur usque ad finem D litterae addita m. 1 in schedula. — 7 elephantum cdd. Pl.; eligantum Gen, Hi, G; eligantium B; eligant L, H^. — ibi B ; Gen; H^. — macera cdd. — diligit; dissicit (dessicit) cdd. Pl. — cf. de hoc verbo Bibbeclc. Corollar. ed. Com. Lat. frgm. pg. XIII sqq. — illud diligit tueri videtur C. F. G. Muellerus libri de prosodia Plautina pg. 490. — verum neque quae ipse neque quae Madvigius Emend. Livianarum pg. 175 adfert exempla eligendi verbi pro evellendi positi icf. et comm. in pg. 301 l. eligere, defetigare) sufficiunt ad huius loci scripturam, quam Non. suppeditat, defendendam. — propius est a fide hue pertinere quod Paulus adfert pg. 69- dirigere apud Plautum in- venitur pro discidere (discindere Scal.). — quem locum ad Plauti versum pertinere putat Scaliger. — qui si recte coniectavit, etiam in Titinii versu restituendum videtur cum Salmasio dirigit; quamquam in hoc id quod traditum est possit explicari per divellit. — illud incertum Noniine an librariorum culpa sit turbatum. — 10 dextrae G; dexctre, m. 2 dexctrae L; dexterae A, B, Gen, H; quod non potest recipi, nisi et h. l. et v. 12 scripseris Dexterum. — lib. IIIII (sic) L^; lib. VIIII pr. B. — 13 et tua; emia Gen, sed hoc deletum et iuxta adpositum et tua. — tua om. L. — dexter, supra r adscr. a, B, qui illud sacra habet in margine additum. — 14 multaque similia mul- torum; ita Me, notissimum usum Nonii secutus; moUissima quam mul- toram L; H; G; qm. Gen et pariter cum seq. l. B. — male Eothius (cf. Addend. pg. 463) cogitavit de haustis Vergilii verbis (Aen. IV, 293) et quae moUissima fandi tempora, qui rebus dexter modus {illud et quae mollissima fandi tempora pg. 336 s. l. molle, opportunum adfert Non.). — citant ad hunc locum scholia Danielis memoratum a Non. exemplum; explicantque id quod est dexter per bonus ac propitius {ipse Servius per propitius). — 15 ex Gell. ductum hoc l; cf. N. A. VII, 16; Hertz. Opus. Gell. pg. 128 sq. — Deprecor. fuere olim ut puta haec: Deprecor significationem habet manifestam. — cf. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 457 290 M. de re publica lib. VI: non modo invidia pari non erant, sed etiam Claudi invidiam Gracci caritas deprecabatur. — Ennius Erechtheo: quis nunc erumna mea libertatem paro, quis s^rvitutem mea miseria deprecor. 20 DivORTivM est rcrum omnium separatio. Cicero de oratore lib. III: sic e conmuni sapientiae iugo sunt doctrinarum facta divortia. || Divortium, flexus de via, a divertendo. Vergilius lib. VIIII: obiciunt equites sese ad divortia nota. 25 INCIPIT PER E LITTERAM. EXIGERE, vi extorquere. M. Tullius in Divinatione: et cum esset tritici modius sestertiis duobus, pro frumento in modios sin- gulos duodenos sestertios exegisse. || Exigere, inquirere, verum perdiscere. Vergilius Aeneidos lib. I: 30 quaerere constituit sociisque exacta referre. II Exigere est excludere. Plautus in Aulularia: itaque 6mnis exegit foras 1 Terentius || in Andria: 17 Ennius Erechtheo || 20 III, 16, 69 B 23 Aen. IX, 379 | 26 10, 30 J 29 I, 309 II 31 III, 1, 7 II 1 prol. 27. Gell. VII, 16, 3. — Deprecor; pro pre ubique p Gen, L, H, exc. quod L h. l. Deprecor. — 17 Gracci; greci (graeci H) Gen, pr. H. — Erechtheo v.; erictheo Vatican. Gell. ; erepiteo Gen; L^ ; H^ ; eripiteo rell. — 18. 19 wrba utrum Erechthei sint an Praxitheae caniugis incertum. — 18 quis Me; cui cdd. Non.; qui Gell. — nonc ij. — erumpna Vatic. Gell.; mea v.; erumnam ea (eta L) Gen; L; H; Gs. — libertatem paro Gell.; libertate para cdd. Non. — in ed. Ennii nos: quin nunc erumna mea libertatem para; quod tamen non potest placere, nisi V. seq. scripseris: quin servitutem mea miseria depreca. — et affirmat Prisc. pg. 799 veteres dixisse etiam preco. — 19 queis QuicJieratus ; quibus cdd. Non. et Gell. — mea miseria Gell.; meam miseriam C, Gen (miseria Gen et ut vid. H{). — 20 Div.; cf. 458 l. Divortia. — 21 haec autem, ut ex Apennino fluminum, sic ex communi Cic. — sic — sapientiae om. B. — sic ae L, pr. H. — conmuni Gen, H ex corr.; L^; communi L.^, pr. H, G, A. — aique hic semel notasse satis erit, de quo saepe monuit Zangemeisterus, in L esse traditum con et in, et ita saepius, plerumque ut sit incertum, utrum prima manu sic sit perscriptum et deinde u deletum an secunda apposita virgula. — sane haud raro quae primae, quae secundae manui sint trihuenda in L, H valde dubium. — sapientia A. — sapientium male cdd. Cic. — sint A, B, Gen, pr. H. — 22 devortia L^. — Verg.; cf. 458 l. m. — 25 om. Gen. — 27 modios A, B, Gen, L, pr. H. — sestertis Gen, L^; pr. H; sestertii A. — 28 duodenis A, B, Gen, L^, pr. H. — sertertios H. — exigisse A. — 29 perdiscernere B, Gen, pr. H; non A. — Verg.; cf. 273 constituere — pro- ponere. — 30 excita Gen^. — 31 est om. A. — 32 exegit cdd. Pl.; exigit Non. — poras Xj. — 1 Ter.; cf. 402 l. spectare, probare. 458 NONIVS MARCELLVS 290. 291 M. spect§,ndae an exigendae sint vobis prius. Afranius Fratriis: retinebitnr viri [ut] voluntate unice probabili, pregnatem quo non ^xigat. 5 Naevius Danae; indigne ^xigor patria innocens, M. Tullius [in] Philippicarum lib. II: claves ademit forasque exegit. — Lucilius lib. XXVI: vdstimentis frigus atque horr6rem exacturiim putat. lo II Exigere, debitum repetere. M.. Tullius epistula ad Cassium: sed non urgeo: longiores enim expectabo, vel potius exigam. — ♦ * * quando, hercle, ego temere exigam? || Exigere, facere [cogere]. Vergilius Aeneidos lib. II: quos inproba ventris 16 exegit caecos rabies, II Exigere significat agere. Plautus Captivis: 'salve, Tyndare.' — '^t tu, cuius causa hanc erumnam ^xigo. Vergilius Aeneidos lib. I: omnis ut tecum meritis pro talibus annos 20 exigat. Terentius in Hecyra: illiqne exopto ut r^licuam vitam dxigat. 3 Afranius Fratriis || 6 Naevius Danae X 1| 8 II, 28, 69 || 9 Lucilius lib. XXVI II 11 M. TuUius epistula ad Cassium (Epist. ad Fam. XV, 16) || 13 cf. comm. II 14 II, 356 || 17 V, 4, 12 || 19 I, 74 || 22 III, 6, 40. 3 fratris cdd. — 4 viri Bothius; ut seclus. M; vir ut cdd. — unice, quod ad illud probabili referendum, M; una cdd. (unica Bothius). — f. r. v. V. unice, ut probabilest. — 5 pgnatem Gen; pregnantem B, pr. H. — quo M; quod V. — 6 Naevius ed. Bas.; Nevius rell. — dane B, H. — 1 utrum ante indigne an post versus pars sit hausta, incertum. — 8 in post add. in L. — filippilibro, tum filippicisbro L; filippicis lib, H; ed. Bas.; filipp lib. Gen; filippic (post rasura; lineola supra c pos. m. 2) lib. B. — claves ademit, exegit cdd. Cic. — 10 frugus pr. B. — orrorem L. — exac- torem L. — putat F. Bousa; putet cdd. — 11 epistula L^; epistola rell. — 12 exspectabo Med. Epistularum; spectabo cdd. Non. — 13 incerti scriptoris verba. — post illud ego si hausium statueris ut puta hoc, hahes finem versus iambici senarii vel octonarii sive trochaici septenarii. — Exigere, facere ; n. N. — cf. Serv. — cogere videtur e v. 17 l. agere irrepsisse. — 16 exigit Gen; L; H^. — ] 7 in Captivis, sed in del., H. — 18 Tymdare (Timdare L^) cdd. pr. B. — erumnae Gen, H^; non B. — 20 omnis ui (w, 1 u) B. — 22 ecira pr. B; hecera Gen^; L^. — 23 relicuam docti ap. Ter.; reliquam cdd. Ter. et Non.; cf. Lachm. comm. Lucr. pg. 305. — seq. ap. Ter.: cum eo viro, qui me sit fortunatior. DE VARIA SIGNIFICATIONE SEBMONVM. IV. 459 291. 292 M. Lucilius lib. XXVIIII: 25 quae cum cog^ioris, vitam sine cura exigas. II Exigere, definire, constituere. Vergilius Aeneidos lib. IIII: decrevitque mori, tempus secam ipsa modumque exigit, II Exaetum, transcursum, praeteritum. Vergilius Georgicorum 30 lib. III: ad tribus exactis ubi quarta acceperit aestas. et [in] eodem: exactis gravidae cum mensibus errant. ELIDERE est secundum consuetudinem deicere. || Elidere 35 etiam excludere significat. Vergilius lib. VIII: elisos oculos et siccum sanguine guttur. Plautus in Rudente: iiibe oculos elidere itidem ut saepiis faciunt coqni. Lucilius Satyrarum lib. II: 40 iniuriatum hunc in fauces invasse animamque elisisse illi. II Elidere, sufibcare vel occidere. Vergilius lib. VIII: 1 geminasque premens || eliserit angues. 24 Lucilius 1. XXIX || 26 IV, 475 || 29 III, 190 H 32 III, 139 y 35 Aen. VIII, 261 II 37 III, 2, 45 || 39 Lucilius 1. II || 42 Aen. Vm, 289. 25 quae add. M. — con B^. — cognoris L^; cognoveris rell. cum B. — cure ij. — agitur de vitae regendae praeceptis. — cum cor cognoris non benc Passeratius. — 26 Verg.; cf. 2S5 l. decernere. — praecedit: ergo ubi concepit furias evicta dolore. — 31 at L^, H, Gen^, B, G. — accesserit (se m. 2 ex correctura) B; et ita ap. Verg, Mediceus cuin parte librorum, ubi Vaticanae schedae prius occeperit. — aetas B, Gen, H^. — 32 in om. B; Gen; H^; idem supra add. in L. — 33 msibus erant L^; erant et Gen^. — 34 Elidere; reeurrit idem lemma infra in fine pg. 292. — iunxerunt utrumque, diverso quidem modo, Laetus et Quicheratus. — ego intacta haec reliqui, cum non sine violentia possent copulari. librariis tamen, non Nonio, tribuendum censeo vitium. — deicere (dicere L^). post hoc v. Quicheratus Ciceronis Tusculanarum exemplum ponit, quod habetur pg. 292 s. l. elidere, collidere. — lidere G, pr. L. — 36 oculos elidere et siccum (sicut Gen^; sicum H) B^, Gen, Hs^; elidere del. B^, H^; et siccum Gen.^; et et sicum Hs^. — 38 iubeo H^. — itidem v. ap. PL; idem cdd. Pl. et Non. (iam B). — saepiis {vel saepieis); saepius B, Gen, L, H; sepius ed. Bas.; saepius ap. Pl. C, D; sepiis, sed m. 1 mutatum in sepius, B. — faciunt ut coqui B; Gen; H; sed in hoc ut deletum; idem supra add. in L. — quoqui H^. — 40 iniuriatiim {ita et B; iniuria tnm L^; iniuratum Genm); impuratum (cf. Luc. II, 1) Muretus V. L. XVIII, 14; Me; nos aliquando tum vi iratum; sed neutro opus. — 41 elise Tornaes., Gen, pr. H; elisse B. — 1 geminosque cdd. Verg. — fremens .4^. — angues; post Verg. exempl. bene collocat Ciceronis de republica illud, quod legitur 292 s. l. elidere, deicere, Quicheratus. 460 NONIVS MARCELLVS 292 M. EXANCLARE siguificat exaurire. Plautus [ia] Sticho: ne iste ^depol vinum p6culo pausillulo saepe dxanclavit submerum scitissime. II Exanclari, perfici. Pacuvius Periboea: 5 non potest, Melanippe, hic sine tua opera exanclari labos. II Exanclare etiam significat perpeti. Ennius Andromacha aech- malotide: quantis cum erumnis illum exanclavi diem! Accius Diomede: lo foede exancl&,vimu8 tyr^nni saevum ing^nium atque execrabile. idem Amphitruone: p^rtolerarem vitam cladesque ^xanclarem inpetibilis. Lucilius lib. XXX: 15 2 I, 3, 115 II 5 Pacuvius Periboea || 7 Ennius Andromacha aechmalotide | 10 Accius Diomede || 13 Accius Amphitruone || 15 Lucilius 1. XXX. 2. 3. 4 ef. pg. 107 7. exanclare ; Loewii Prodrom. pg. 371. — Exandare Gen; Hi. — exhaurire H, G, Gen, B; exaurire L cum A, qui Plauti exemplum omittit. — exaurire; ita supra pg. 13 austra; ac saepius idem in cdd. Nonii occurrit. porro notat Loewius Prodrom. pg. 371 illud exaurire pro exh. in glosariis suis mere latinis, quae vocat, pa^ne solum inveniri. ~ in om. Ly. — stico L. — V. 3. 4: iam restituit praeter minutias Me. — edopol L.^; edopul B; L^. — post poculo add. H, L.^ exanclavit. — pausillulo; ita Me in notis; pauxillulo edd. Pl.; plautus (Plautus B) illulo L^; B; ed. Bas.; plautus inpoenulo L m. tertia; plautus inpenulo H. — sepe L. — submerum Pl.; merum L, H, G; summerum B. — scintissime L. — in Gen totus locus m. 1 ita perscriptus: Exandare significat exhaucho ne iste edo puluinum (edepul vinum GenJi) poculo plautus illulo saepe euanclauit summerum scitissime; m. 2 Tiaec ita suppleta vel emendata: Exandare significat ex- haurire plautus in sticho ne iste edo puluinum poculo exanelauit plautus in penulo saepe exanclauit merum scitissime. — 6 melanipse B, Gen; melan ipse H; in quo s punctis notatum et supra scr. p; melanippe L; in quo s post pr. p eras.; melanippe et A; menalippe ed. Bas. — exanclari labos Lips.; exanclari clavos cdd. {praec. clari; f. tamen scribendum exanclarei). — 7, 8. 9 Endrius Gen; pr. H. — Andromache (Andromacha M) aechmalotide Bothius; cf. 5051. sonunt; Andromache aechmaloto Quicheratus ; Andromache — molotto (sic) Me; quantis Me; andromache (endromache B) malo torquantis B, Gen, H^^; a. jnalo torquentis (torquaentis H^) L, H^, G. — eum B^. — herumnis Gen, pr. H; aerumnis B. — post exancl, eum add. B, Gen, L^, H; sed in hoc del. — Actius Gen, pr. H. — 11 foede, pi-o quo in cdd. saepe fede, M; fere cdd.; feri non bene Gulielm. — 12 tyranni saevum ed. a. 1476; tyrannis eum cdd. — execrabile cd. princ; execrabilem cdd. — 13 Amphi- truone; amfytrasone (;oel amfytricsone) L; amfitrasone (amfitrasonem pr. H) B, Gen, H^; amfitrione H^; Amfitryone ed. Bas. — 14 pertolleralem Gen, H^; pertoleralem B. — inp. L^; imperitibilis B; Gen; H; Gs; etiam in L m. 2 ri supra et adscr. DE VARIA SIGNEPICATIONE SERMONVM. IV. 461 292 M, quantas quoqne modo erumnas quantosqne labores exanclaris. 11 Exanclare, effundere. Ennius Eumenidibus : nisi patrem matdrno sanguine ^xanclando ulciscerem. 20 ELiMiNARi est Bxire. Ennius Medea exule: antiqua erilis fida custos corporis, quid sic te extra aedis exanimata eliminas? Accius Phoenisis: dgredere, exi, ecf^r te, elimina urbe. 25 idem Meleagro: timide eliminor cum clamore simul ac nota vox ad auris accidit. Varro Serrano, nsgl a();Kat()£(?t(Dv: occipitium arivot deo 6stendo, 30 ^x oraclo elimino me. II Eliminare rursum excludere. Pacuvius Duloreste: ubi ill^st? me miseram! quonam clam se eliminat? Pomponius Conca: y6b istic man^te: eliminabo extra aedis c6niugem. 18 Ennias Eumenidibus || 20 Ennius Medea exule || 23 Accius Phoenisis || 25 Accius Meleagro fl 28 Varro Serrano y 31 Pacuvius Duloreste || 33 Pom- ponius Conca. 16 quotque viintis concinne Dousa pater. — aer. B. — 18 eumedinibus B; eumenibus i, ; heumenidibus H. — 19 exaclando G. — ulciscerer Mon- tepess., non A. — 20 cf. 38 l. eliminare. — Eliminare cdd. — Ennius; cf. pg. 39 l. m. — mede B. — 21 ant. aedilig JBT; L^; a. edilis L^; Gs; antiquae (antique B) diliy Gen^ ; B; antiquae dilis Gen^. — 22 sit extra edd. utrohique. — hedis B. — examinata (examinate, a supra e scr., L) cdd. utrobique. — eliminat (etliminat Gen^) libri hic ; elimina pg. 39. — 23 foenisis Gen, pr. H; fenisis L; H ex corr.; foenissis B; fenissis Gs. — 24 ecfer te; ecfecte Gen^; effecte B. — ilimina X,; limina Gen^. — 25. 26 cf. comm. in pg. 39. — maleagro Gen^; meleacro L^. — timidae Gen, H, non B. — 27 cum add. BotMus primus; non, ut pg. 39 dictum, nos — agnota vox ad auris accivit cdd. h. l. — 28 aQxcczQecicov Gen, pr. H; ccQxatgeaav B. — 29. 30 versus esse instituendos asyndeton declarat. — noccipitium Gerii. — arivo carruptum; ambiguo male Bibbeckius propter r. m.; sed aptiore verbo qtiam quod Vahleno placuit arduo. — ostendo m. 2 add. in H. — occipitium ostendo, i. e. averto me. — ex orando (pr. ex orendo) B. — 31 excl. rurs. B. — Duloreste omnes. — 32 rectius v. perscriptus est pg. 38 l. m. — h. l. senarius constituendus fuit. — cdd. hic: quoniam clamor el. — f. quornam clam se el. — 33. 34 cf. pg. 38. — concla cdd. hic (Concla: vos ed. Bas.; conclavos Gen, B, H, L). — 34 isti B, Gen, f. recte; ut sit etiam loci adverbium. — istic; ic in ras. H. — manet cdd. — hedis Gen, B, H^; aedes Montepess.; eliminabo extra hedes coniugem omissis relJ. A. 462 NONIVS MARCELLVS 292. 293 M. ELIDERE, conlidere. Vergilius Aeneidos lib. III: 35 ter spumam elisam et rorantia vidimus astra. Cicero Tusculanarum lib. V: qui rebus his fractus aegritudine eliditur, potest tandem esse non miser? || Elidere, deicere. M. Tullius de re publica lib. II: ut auriga indoctus e curru trahitur, opteritur, laniatur, eliditur, || 40 EVADERE, exire, tendere. Terentius Phormione: i scin qnam? quo evadat vide. Lucilius lib. XXVI: ^vadat saltem aliquid aliquo, quod conatus sum.. Plautus in Asinaria: 5 demfror quid sit ^t quo evadat sum in metu. II Evadere, fieri, produci. M. Tullius Philippicarum lib. II: an verebare ne non putaremus natura te potuisse [non] inprobum evadere? || Evadere est liberari. Sallustius in lugurtae bello: ac ni Marius signa inferre atque evadere oppido properavisset, pro- 10 fecto cuncti aut magna pars Sicensium fidem mutavissent. Ver- gilius lib. VIIII: nostrasne evadere demens sperasti te posse manus? Lucilius lib. XXVI: 15 idcirco omnem se evasuroa c^nsent aegritiidinem. 35 III, 567 II 37 V, 6, 16 || 38 M. TuUius de re publica 1. II || 1 I, 2, 61 1| 3 Lucilius 1. XXVI jj 5 I, 1, 36 (in libris I, 1, 69) || 7 11, 7, 18 || 9 56, 5 1| 12 Aen. IX, 560 || 15 Lucilius I. XXVI. 35 cf. 291 l. elidere. — 36 el. errorantia L^. — 37 Ciceroj cf. comm. in 291, 34. — 38 post pro potest Gen^; item, ut vid., L^. — non miserrimus minus bene cdd. Ciceronis. id ex sequentibus irrepsisse existimo, ubi melius loeum habet. — 39 M. Tullius; cf. comm. in 292, 1. — 40 opteritur Bindandus, Buhnkenius; cf. Mnemosynes II, 419; operitur (opperitur Gen^; pr. L) cdd. — 1 formione cdd. — 2 scin quam Ter.; sic inquam cdd. — evadit L, H^, G, .B. — 3 XXVII Gen, B, pr. H. — 4: evadit B. — aliquo M; aliqua cdd. — quod pro quoad; nam ad illud conatus sum supplendum evadere. — post sura facile potuit hauriri, per compendiiim si scriberetur , id quod est modo. — 6 ex quo B; f. ecquo evadat. — in inctu Bh^. — 7 produci Quiche- ratus; praedici cdd. — filippicarum cdd. — 8 ne om. H^; Gen; B. — non poteramus B. — tem Gen, ut infra v. 30. — non, quod ex superioribus irrepsit, om. ed. princ; tam Cic. — 9 — 22 Ev. e. q. s.; haee in libris collocata pg. 294 ante l. explorare; in hunc transtulit locum ed. princ. — 9 liberare L. — Salnstius A, ut semper fere. — in om. B. — lugurte L^, h supra pos.; lugurtae A, B; lugurthe H; lugurthae Gen, L^, G. — 10 properavisset; propter valuisset A, Gen, L, H^ ; praeter valuisset B. — 11 ut magna B. — sicinsium L, Gen, B; Siccensium v. ap. Sal. — fidem vitavissent H^; Gen, B. — 13 nostrasne; ne supra scr. in Gen. — 16 licilius H. — 16 omnem se M (omnes se Quicheratus); omnes cdd. — evasuros ed. princ; cursuros cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 463 293 M. Sisenna Historiarum lib, IIII: cohors una passu concitato, qua murus erat interruptus, evadit. || Evadere, ascendere. Ver- gilius Aeneidos lib. II: 20 evado ad summi fastigia culminis. II Evadere, apparere. Vergilius Aeneidos lib. II: at tandem ante oculos evasit et ora parentum. EXCIPEBE est seiungere, separare. Vergilius lib. VIIII: ipsum illum, clipeum cristasque rubentis 25 excipiam sorti. II Excipere, excusare vel celare. Plautus [in] Aulularia: nec part^m tibi ab eo, cuinmst, fndipisces ndque furem excipi^s? !; Excipere est suscipere, Vergilius Aeneidos lib. III: 30 heu! quis te casus deiectam coniuge tanto excipit? M, Tullius in Verrem, de suppliciis: filiorum suorum postremum spiritum ore excipere liceret. | Excipit, obprimit vel circumvenit. Vergilius Aeneidos lib. 111: 35 et scelerum furiis agitatns Orestes excipit incautum. M. Tullius ad Pompeium lib. IIII: quod si esset, non modo iter meum interclusum, sed me ipsum plane exceptum putabam. — et rursum: admoniti sumus ut caveremus ne exciperemur a 40 Caesare, — Vergilius in Bucolicis: 17 Sisenna Hist. IV 1) 19 II, 458 || 21 II, 531 || 23 Aen. IX, 270 B 26 FV, 10, 44 II 29 III, 317 II 32 II, 5, 45, 118 || 34 III, 331 || 37 M. Tullius ad Pom- peium IV (ad Attic. VKI, 11 D 2) | 39 ibid, (ad Att Vm, 11 D 3) |j 40 HI, 17. 17. 18 senna B. — cohors una ed. a. 1476; cohorima cdd. — passu concitato P. Marquardus dissert. de Aristoxeno thesi V; M Annal. philol. LXXXXLVII, 428; Madvigius Advers. II, 661; possim (post ed. a. 1480, Ald.; lun.; passira mrg. lun.) concitata cdd. — qua murus Ald.; quara mnrus, H^; quam unus cdd. (concitat aquam nnus H, Gen; concitat aquamunus, m. 2 c. aqua munus L). — 20. 21 in mrg. add. H^; eadern om. Gen, B. — 21 III L. — 22 perentum Gen. — 26 Plaut.; cf. 128 1. indipiscere cum comment. — in om. L, punctis subditis del. H. — 28 adeo cdd. — cuiust; cuius Gen; pr. H; B^ (m. 1 uius); cuivis rell. — indipiscis cdd. h. l. (inde posces Pl). — excipias hic libri. — 32 suorum om. B; Gen; pr. H. — posttremum Gen^. — 33 obprimit L^; opprimit rell. — 35 est celerum Gen^. — 37 quod si esset; quod si ita esset Cic.; quod si est cdd. — non modo; non nomo, supra m posito W, Gen; non nomodo pr. Hs; ex corr. non mo- modo (nihil notat Onionsius). — 38 interusum Gen, H^; om. B. — me B, Cicero; ne rell. — putabam Cic; putabat C, Gen; putabit B. — 39 et om. L^. — 40. 41. 42 Verg. — insidiis huc transtulit Quicheratus; in libris legtmtur V. 45 post illud necaverunt. 464 NONIVS MAUCELLVS 293. 294 M. non ego te vidi Damonis, pessime, caprum excipere insidiis? II Excipere rursum extrahere. M. Tullius de re publica lib. IIII: quod insepultos reliquissent eos, quos e mari propter vim tempe- statis excipere non potuissent, innocentes necaverunt. || Excipere, 45 manere, habere. Vergilius Georg. lib. IIII: ergo ipsas quamvis angusti terminus aevi excipiat. II Excipere, captare. Cicero de oratore lib. II: quaedam dari et ea acuta ad pertractandos animos hominum et ad excipiendas eorum 50 voluntates. || EXPLORARE est intentius observare. Vergilius Aen. lib. VIIII: i nec non trepidi formidine portas explorant. M. Tullius de officiis lib. III: hac vi non utatur, ne si ex- ploratum quidem habeat, id omnino neminem umquam suspica- 5 turum. II Explorare, verum inquirere. Vergilius Aeneidos lib. I: exire locosque explorare novos. II Explorare, probare. M. Tullius in Verrem actione II: tum in reliquis explorata atque provisa. — Lucilius lib. XXVIIII: 10 certiim scio / esse ita ut dicis; nam mihi erant de illo explorata 6mnia. M. Tullius de senectute: quis est tam stultus, quamvis adulescens, cui sit exploratum se ad vesperum esse victurum? II Explorare, siccare. Vergilius Georgicorum lib. I: 15 43 M. Tull. de re publ. IV || 46 IV, 206 || 49 II, 8, 32 || 1 IX, 169 || 4 Ul, 19, 75 II 6 I, 306 II 9 de praet. urb. 6, 15 || 10 Lucilius 1. XXIX || 13 19, 67 || 15 1, 175. 42 excipire H. — 43 III Gen, B, H^. — cf. pg. 174 l. sanctitudo. — 44 quod Me; quos cdd. — requissent L^, H^, Gen, B. — 45 excipe L^. — innotescentes B, Genm, H. — necaverunt cd. N. Fabri auctore Quicherato, Halmius; necaverint rell. — 46 geor. ed. princ; aeneidos L (ita idem 294, 1), aen. cdd. — 47 terminos L. — 49. 60 capere Bj. — dari; clara A; clari B. — et ea acuta M; exacuta G, Gen, B (exacuita L.^; ex hac vita H^; G secund. ed. Bas. ex bae vita); et acuta A. — pertac, tum ras. unius vel duarum litt. , tandos Lj^. — pertractandas animas pr. A. — ex- cipiendas; explendas Abrincensis; Erlangensis prior; sed recte habet elocutio Nonii testimonio firmata, quae a re venatoria originem videtur ducere. — ap. Cic. feruntur haec: sic illud adfirmo praecepta posse q. d. peracuta ad pertractandos animos bominum. — 51 secuntur in cdd. 393, 9 — 23, inde ab eo quod est Eva- dere est liberari. — 4 mutatur cdd. — ne si; nisi H^; G. — 6 quidem; diem B^. ~ ^ Verg.; cf. 440 l. ora. — 9 plobare Gen^. — 10 provisa est cdd. Cic. — 13. 14 quamquam quis est Cic. — qui H^, Gen, B; non A. — quamvis sit adulescens cdd. Cic, minus hene, cum sequatur statim illud sit. — adoliscens B ; L^ ; adolescens A; Gen^ ; L^. — 15 Explorare, siccare. n. N. BE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 465 294. 295 M. et suspensa focis explorat robora fumus. EXERCERE, fatigare. Terentius in Adelphis: i sane: ego te ex^rcebo hodie ut dignus es, silicernium. I| Exercere est exagitare vel conmovere. M. TuUius de officiis 20 lib. I: exercenda etiam est facilitas et altitudo animi. Vergilius Aeneidos lib. III: 1 nate || Iliacis exercite fatis. II Exercer.e, insequi. Vergilius Aeneidos lib. IIII: tum V08, o Tyrii, styrpem et genus omne futurum exercete odiis. 5 II Exercere, solidare. Sallustius in lugurthae bello: Nabdalsa exercito corpore. — Cicero Tusculanarum lib. V: equidem eos casus, in quibus me fortuna vehementer exercuit. || Exercere, inponere, inmittere. Vergilius Georgicorum lib. II: tunc denique dura 10 exerce imperia et ramos conpesce fluentis. Plautus in Amphitryone: ai in me exercituru'8, quaeso in parietem, prius lit domes. Ij Exercere, in meliorem usum et fructum formare. Vergih*us Georgicorum lib. I: 15 exercetque frequens tellurem atque imperat arvis. EQVITEM cum consuetudine aut magistrum equorum aut ses- sorem appellemus, ut Vergilius lib. VIIII: 17 IV, 2, 48 II 19 I, 25, 88 || 21 III, 182 (V, 725) || 2 IV, 622 i 5 71, 1 6 V, 1, 3 II 8 II, 369 II 11 I, 1, 168 || 14 I, 99 || 17 Aen. IX, 367. 16 ex suspensa H^. — uocis Gen^. — rabora Gen^. — 17 Excere B. — fastigare pr. L. — adelfis cdd. — 18 cf. 48, 3. — hi sane L, H.^, G; hi rane Gen, B, H^. — 20 an., quae dicitur Cie. — 21 V H^, G, non B. — 1 factis L; Gen^. — 3. 4 tyrri Gen, L, H^; non B; tyrrii H^. — stirpem cdd. pr. L. — exercite Gen^; L^. — 5 Sall.; cf. 6 l. exercitum — fatigatum. — iugurtae B. — 6 lib. V add. M. — eos Cic; meos cdd. cum A. — 7 inponere, in- mittere M; imercere Gen, H {iXle add. supra me nota w) ; inercere B; om. L relicto spatio decem fere litterarum; imperare, imponere H^, G. — om. h. l. A. — 8 Verg.; cf. 303 l. fluere, latius — excrescere. — 9 tum libri pg. 303; item plures Verg. cdd. — 10 composce G. — 12 si in me om. B, Gen, H^. — exercituru'8 Campmannus; exerciturus cdd. Pl. et Non. — exercituru'8; sc. pugnos. — imparietem Gen, H; impariaetem B. — prius ut M; prius cdd. Non.; ut primum Plauti. — 15 impetrat Gen^; pr. L. — 16. 17 cf. 106 l. equitem ibique comment. — Equitem — aut magistrum equorum aut sessorem M; Equites — aut a magistro equorum aut a sessore v. — consuitud. L^. — appellamus B. — ut supra add. in L. — IIII cdd. pr. B; in quo id delctum et m. 2 sui^ra scr. VII — sane illud equites etiam invenitur Aen. IV, 132. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mveller. 30 466 NONIVS MARCELLVS 295. 296 M. interea praemissi eqnites ex urbe Latina; et lib. X: effusumque equitem super ipse secutus; 20 II Equitem Vergilius Georgicorum lib. III equum dici voluit: inpositi dorso atque equitem docuere sub armis insultare solo et gressus glomerare superbos. EXTERRITVM pavefactum significat. Vergilius lib. V: plausumque exterrita pinnis 25 dat tecto ingentem. Varro Eumenidibus: vid^mus populum, Fiiriis instinctum tribus, div^rsum ferri, ext^rritum formidine. II Exterritum, accensum, inflammatum. Vergilius Georgicorum 30 lib. IH: saevit agris asperque siti adque exterritus aestu. EXPERIRI est pati, sentire. Vergilius Aen. lib, I: vos et Cyclopea saxa experti. 35 [et] Terentius in Hecyra: nam fuisse erga me miro ingenio exp^rtu' sum. || II Experiri, temptare. Vergilius Aeneidos lib. IIII: l nequid inexpertum frustra moritura relinquat. Terentius in Eunucho: 6mniat prius ^xperiri quam 4rmis sapient^m decet. Lucilius lib. XXX: 5 summatim tamen experiar rescribere paucis. Plautus in Asinaria: 19 Aen. X, 893 H 21 III, 119 || 24 Aen. V, 215 || 27 Varro Eumenidibus j| 30 III, 434 II 33 I, 201 || 36 III, 5, 39 || 1 IV, 415 || 3 IV, 7, 19 H 5 Lucilius 1. XXX II 7 I, 3, 94. 18. 19 latinae lib. pr. L. — 21 equitem Gen^; B; JB^; equites reU. — Equit. lemma in L et H. — equum Gen (hic in ras.); B; H^; equos rell. — Verg.; ef. comm. in 106 l. m. — 24 pavefactum; amat composita talia Nonius; quae nec ajaud Gellium exemplis carent. — 26 pennis L,^; H^; G; B. — 27 Varro (post addit. in L); cf. 434 l. specula. — 28 intinctum G^j. — 30 Verg.; cf. 244 l. asperum, nocens. — 32 sevit L, H, Gen, ut saepius, non B. — atque cdd. pr. L^. — estu L, ut saepius. — 34 ciclopea B; cydopea H^. — 36 et om. ed. princ. (praec. i, seq. t). — 37 fuisse fuisse Gen, pr. H. — ergo B; Gen; L^; pr. H. — ingento Gen; pr. H; B^; ingenti B^. — 3 Ter.; ef. 349 l. manere, expectare. — in om. Hqos. — 4 omnia cdd. l. utroque; etiam Ter. libri; sed suspectum lioc propter r. m. — experire pr. B. — 6 experiare scribere H, Gen, B; experire scr. L. — 7 in aulularia B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 467 296 M. dignos indignos adire atque ^xperiri certumstt mihi. I Experiri, scire. M. TuUius Epistularum ad Brutum lib. VII: 10 his eontraria atque disparata, ut esse solet, expertus sum. — Vergilius lib. XI: experto credite, quantus in clypeum insurgat. ExiEE manifestam habet significationem; ut Terentius in 16 Eunucho: exi foras, scel^ste! ad etiam r^stitas, fugitive ? II Exire, evadere, liberari. Lucilius lib. XXVIII: ne hoc faciat atque ex hac is erumna ^xeat. 20 II Exire, vitare. Vergilius lib. V: corpore tela modo atque oculis vigilantibus exit. II Exire, erumpere. Vergilius Aeneidos lib. 11: non sic aggeribus ruptis cum spnmeus amnis exit. 25 II Exire, prohibere. Vergilius lib. XI: sustinet a iugulo dextram et vim viribus exit. EXPEDiEE, utile esse. Terentius Heautontimorumeno : ^xpedit bonas ^sse vobis; nos quibu'cumst res non sinunt. 9 M. Tullius Epistul. ad Brutum VII H 11 Aen. XI, 283 || 15 IV, 4, 1 || 18 Lucil. 1. XXVni II 20 Aen. V, 438 || 22 U, 496 || 25 Aen. XI, 760 |f 27 II, 4, 8. 8 indignos om. cdd. — atque experiri certum est mihi. sic cdd. Non.; item Plauti {ap. quem experire E, I; certumst mihi B, D, E). — illud atque experiri e v. 92, ubi legitur atque experiar, irrepsisse putat Goetzius, qui serihit d. ind. adire precibus decretumst mihi : sed nescio an potius sit reponendum dignos indignos adireat certum atque experirier. — Langenus: atq. experiri certa res; Fleckeisenu^: a. e. stat mihi. — 9 Epistularum M; aepistula L^; aepistola Gen^; L^; epistola Gen^; H; G; at B: apta. — 10 disparata Orellivs; parata cdd. — solet M; et ita A; soleat cdd.; ut assolet Bardilius. — his contr. atque disparata ut esse soleant Orellius. — 12 quiantus Genm (quamtus, sed corr. quantus, Genh); pr. H; in B post qu ra£.; quaintus pr. L. — 13 clypeum L; clipeum B , Gen, H, G. — adsurgat vel ass. recte cdd. Verg. et Prisc. pg. 802. — 16 at L^, H^; G; non Gen, B^. — adhuc B^. — 17 fugitivae B, Gen^; item pr. L. — 18 XXVIIII pr. Gen; XXVI pr. G. — 19 puto utque. — is erumna exeat M (aerumna is exeat lun.); erumna (aerumna B) exeatis cdd. — 21 exsit Gerii; pr. L. — 23. 24 ageribus Geny. — exsit pr. L; exstit Gen^; exit etiam A; exiit male plures Verg. cdd.; cf. Lachm. comm. Lucr. pg. 209. — 25 n. N. — proibere B. — 26 et dextram, sed et del., L. — exstit pr. Gen. — 28 nam expedit Ter. — nos Ter.; nobis {praec. vobis) cdd. — quibuscum est etiam Ter. libri. — post 2S in libris pos. exemplum Lucilianum, quod infra v. 36 sq. collocatum a nobis. 30* 468 NONIVS MARCELLVS 296. 297 M. M. Tullius de officiis lib. II: saepe enim aut eos laedunt quos non debent aut eos quos non expedit. || Expedire est de- 30 finire. Vergilius Aeneidos lib. III: * * * et Ausonio possis considere portu, expediam dictis. Terentius in Phormione: atque ea, sf potes, verbo ^xpedi. 35 II Expediri, liberari. Lucilius lib. XXVII: dgo enim, a, perficiam lit me amore exp^diam? Vergilius Aeneidos lib. II: flammam inter et hostis expedior. 40 Terentius Hecyra: t^que hoc crimine ^xpedi. M. Tullius in Verrem actione secunda, de iurisdictione Siciliensi: videte ut, dum expedire se vult, induat. || Expedire, proferre. Si- senna Historiarum lib. IIII: || funis expediunt, claustra foribus 1 inposita periclitantur. — Vergilius Aeneidos lib. I: cereremque canistris expediunt. M. Tullius in Verrem, de suppliciis: hominem proripi atque B in foro medio nudari ac deligari et virgas expediri iubet. || Ex- 29 II, 19, 68 II 31 Iir, 378 || 34 I, 4, 20 || 36 Lucil. L XXVII || 38 II, 632 || 41 V, 1, 29 II 43 II, 2, 43, 106 || 44 Sisenna Hist. IV || 2 I, 701 H 5 II, 5, 62, 161. 29 ledunt cdd. pr. H; ladunt pr. A. — 30 debent cdd. Cic; debeant Non. — 31 ini cdd. — 32 Vergilii haec sunt: pauca tibi e multis, quo tutior hospita lustres aequora et. — lacuna fuit indicanda, nisi forte Nonius scripsit ut Aus. — 34 formione libri. — 36 id Ter. — potest pr. L, f. recte. — si potes tu uno verbo duo deteriores ap. Ter. — 36 Expediri B; lun.; Expedire rell. — Expedire, liberare Quicheratus. — Lucilius; cf. comm. in V. 28. — VII, supra scr. XX, L. — 37 a M; an cdd. — perficiam Madvigius Advers. I, 18; pereiciam cdd. — amore Gerlaehius; amare cdd. — ego enim a pueritia male Ald. — ut me amare expediat sec. ed. princ. {quae addit dictis) Ald., quo conveniret lemmati, cui appositus est versus in cdd. — 39 inter om. B, Gen, Hj^. — ex pr. H. — 42 expedi; cf. comm. in 43. 44. — 43. 44 M. Tullius — expedire se; ita Quicheratus; quamquam neseio an melius absit illud actione secunda ; cf. 297 ,5. — rese e. q. s. cdd. (expedire se Gen, H; expedire si A; expedire libri Me); reae, ut vid., corr. resq Bh; rese, m. 2 resi, Bm. — indoat L^^; induat an inducit in Gen sit dubium. — post induat in cdd. seq. Sisennae exemplum, quod proximo lemmati subiunxit Quicheratus. — 1 floribus B, Gen, H^. — 2 per. ; cf. 364 periculum, experimentum. — 6 i. V. d. s. ed. princ; d. s. i. V. cdd. — cum repente hominem Cic. — 6 in fore B. — modio Xj. — expedire JB, Gen, H^. — iubet. — quae secuntw, in libris sunt collocata pg. 298 post l. educere. huc transtulit lun. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 469. 297 M. pedire, colligere. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: ex ceteris autem generibus tum pecunia expedietur, cum legionibus victricibus erunt quae spopondimus persolvenda. 10 ENIXA dicitur partu levata. Vergilius Aeneidos lib. III: triginta capitTim fetus enixa iacebit. II Enixa, subiugata. Vergilius Aeneidos lib. III: servitio enixae tulimus. EFFEERE, subdere. Lucilius lib. XXVI: 15 depugnabunt pro te ipsi et morientur ac se ultro efferent? II Efferre significat proferre. Vergilius: tunc satus Anchisa caestus pater extulit aequos. et lib. II: mene efferre pedem, genitor? 20 Lucilius lib. XXVI: ^go ubi qnem ex praec6rdiis ^cfero versiim. Enuius Medea: utinam ne umquam Mede cordist 25 cupid6 corde pedem ext^tulisses ! II Ecferre, ostendere. Vergilius lib. VIII: 7 M. TuUius ad Caesarem iun. I || 10 III, 391 fl 12 III, 326 || 14 Lucilius 1. XXVI II 16 Aen. V, 424 || 18 Aen. II, 657 | 20 Lucilius 1. XXVI | 23 Ennius Medea exule |1 26 Aen. VIII, 1. 8 tum M; tunc v. — expediaetur B. — 10 Enixa; cf. 57; 458 l. enixae; enixas. — 11 faetus B; foetus A, Gen, pr. H. — 12 Verg. ; cf. 458 l. enixas, uM diversa de hoc loco tradit Non.; 407 1. toUere, pati; item iU5 subnixum, subditum. — 13 cf. Serv. ad h. l. — enexae pr. B. — 14 Effere B. — VI, supra scr. XX, L. - 15 cf conm. in Luc. XXVI, 32. — depugnabant L; depugabt, add. supra bt virguld, H^. — te cum virgula Gen. — pro te; proci v. c. Dousae. — efferrent L. — illud se — efferent non ut Non. putat intellegendum, sed idem fere quod ad capulum ibunt videri idque ipsum a Lucilio in tragico aequali irrideri I. s. m. dixeram. tamen olim suspicio oborta fraudi fuisse Nonii auctori librorum corruptelam, de qua etiam Lachmannus cogitavit, reponendumque cum Passeratio et Guieto id quod est offerent. — cet. abest v. interrogandi signum. — 17 tum cdd. Verg. — 18 cestus C, Gen, B. — 19 mane L, H^, B, Gen. — 21 ergo ubi B. — 22 etfero Gen, ut vid. ; H^ ; item L, sed radendo corr. ; effero B. — versum add. H^. — 24. 25 haec pessime v. uno octonario trochaico continentur. — Mede; c/". Meinekii Annal. Alexandr. pg. 45; suspicionem tamen maximam mov^ hdec forma in poeta tam antiquo. nam in Accio facilius esset ferenda; cf. Q. Enn. pg. 196 sq.; comm. in 238, 1. — cordis (coris pr. H) cdd.; Col- chis Lips. -- puto ntinam numquam Aeetae ec terris. — extetulisses Bueclie- lerm; M; extulisses (extullisses B) cdd. — 26 Etferre pr. Gen et L; Ecfere Hs; Efferre A, B. 470 NONIVS MARCELLVS 297. 298 M. ut belli signum Laurenti Turnua ab arce extulit. II Ecferre, erigere, levare. Vergilius lib. V: ostendit dextram insurgens Entellus et alte 30 extulit. Lucilius lib. XXX: continuo, simulac paulo vementius aura inflarit fluctus, erexerit extuleritque. II Extollere, differre. Caecilius Plocio: 36 abi intro atque istaec adfer tamen, ut hodie extollat nuptias. II Ecferre, edere, provehere. Vergilius Georgicorum lib. II: extulit haec Decios, Marios. Lucilius lib. XXVI: non idcirco extollitur nec veitae vegrandi datur. 40 M. TuUius in Hortensio: praeter ceteros nostra || extulit 1 civitas. II Efferre, extollere. M. Tullius de signis: nimium forsitan haec illi mirentur atque ecferant. — Lucilius lib. XXVIIII: omnia alia, in quibus ecferimur rdbus, ne ego multis loquar. B M. Tullius de officiis lib. II: itaque eos viros suspiciunt maximisque ecferunt laudibus. EXPLEEE dicitur inplere. Lucretius lib. III: atque explere bonis rebus satiareque numquam. Vergilius Georgicorum lib. III: , 10 29 Aen. V, 443 || 32 Lucilius L XXX || 35 Caecilius Plocio || 37 II, 168 i| 39 Lucilius 1. XXVI || 1 M. Tullius Hortensio || 3 11, 4, 56, 124 (| 4 Lucilius 1. XXVIII II 6 II, 10, 36 II 8 III, 1004 H 10 III, 431. 27 laudarenti pr. L. — 29 Etf. pr. Gen; EfiF. B (item 37). — 30 entaellus B. — illud et alte bis, sed pr. del. L. — 33 vementius M; vehementius Non. — aula B. — 34 erexerit ed. a. 1471; erexit cdd. — 36 extoUendi verbi exempla addidisse vid. N. propter perf. extuli et quod proprio vix sufficeret lemmati. f. et 39, 40 spurii. — plocius, mut. in plocio, Bh, si recte signa intellego ; plocitis Bm. — 36 istaec fli,- Gen.^; Vrbin. 307; istahaec L; H^; B; G; istahec GeUi. — adfer M; aufert (seq. t) cdd. — tamen pro tandem. — ut add. M — 38 Verg.: haec (Italia) — Ligurem Volacosque verutos extulit, haec. — 39 Luc; cf. 183 l. vegrande. — 40 hiccirco B. — nec om. cdd. h. l. — vitae libri 183; hic velite (velitevegrandi H^; velit evegrandi Gen). — velgrandi H^; G. — 3 mirantur B. — efferent pr. B; efferant et A. — 6 haecferimur L, pr. Gen; efferim' B , tum efferimur. — 6 susp. Cic; suscipiunt cdd. — 6. 7 /". secludendi. — 7 haecferunt L; ecfert H; efferunt B. — 8 Eplere H^. — inplere L^, H; non B, Gen. — Lucr.; cf. 424 l. expleri. — 9 rebus om. B. — 10 Verg. ; cf. comm. in 242 l. atitun. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 471 298. 299 M. inprobus ingluviem ranisque loquacibus explet. II Explere, minuere. Vergilius lib. VI: discedam, explebo numerum reddarque tenebris. EDVCERE, erigere. Vergilius lib. VI: 15 aramque sepulchri congerere arboribus caeloque educere certant. II Educere dicitur exuere. Vergilius lib. X: hoc dicens eduxit corpore telum. II Educere, educare. Terentius in Adelphis: 20 ediixi a parvulo; habui, amayi pr6 meo. EXCVTERE dicitur conmovere. Vergilius lib. XII: gaudetque comantia excutiens cerrice toros. M. TuUius de officiis lib. III: explica atque excute intellegen- 25 tiam tuam. || Excutere, emittere. Vergilius lib. XI: excussus Aconteus fulminis in morem. II Excutere, excludere, deicere. Vergilius Aeneidos lib. III: excutimur cursu et caecis erramus in undis. 30 et lib. VIIII: excttssi maDibnB radii reyolntaque pensa. Lucilius lib. XXX: ipso cum domino calce omnis excutiamus. 1 II Excutere, eligere. M. Tullius || Philippicarum lib. XII: iuven- tutem omnem ex tota Italia excussimus. 12 Aen. VI, 545 || 14 Aen. VI, 177 || 17 Aen. X, 744 || 19 I, 1, 23 || 21 Aen. XII, 6 || 24 III, 20, 81 || 25 Aen. XI, 616 1| 28 III, 200 | 30 Aen. IX, 476 i| 32 Lucilius 1. XXX H 1 XII, 7, 16. 11 inluviem Gen, L^, U, ed. Bas.; inluviem (sic) L^; ingluviem per interpolationem B. — ramisque Gen, pr. H. — loquacilis pr. B. — 12 minuere; m inuerre, sed in mrg. m. 2 corr., H; inuerre, supra scr. M et priore r expuncto, Gen. — 13. 14 om. Gcn, B, H^ ; in mrg. supplet H^. — explebo munerum L. — Edicere L. — 15 sepulcri Gen^, L^, H; non B. — cerant pr. Gen et L. — 19 Educe Gen^. — ducare L; educare, ducare Gen, H^. — adelfis cdd. — 20 parbulo Gen^; L^. — post h. v. seq^. ultima pars l. expedire. — cf. pg. 297 , 6. — 24 II cdd. h. L, sed infra pg. 300 s. l. explicare, exserere: III. — 25 mittere B, Gen, H^. — 26 conteus pr. L; acontheus {pr. aconteus) B. — 27 fluminis JB, Gen, H^. — 28 IIII G, Gen, non B. — 31 radii revolutaque; redire volutaque L; radire volutaque Gen^. — 32 lib. XXV B. — 1 filippicarum H, G, Gen, B. — lib. XXI B. — 2 excussimus Vatican, ap. Cic; excivimus deteriores. 472 NONIVS MARCELLVS 299 M. EXPONEEE, ostendere. M. TuUius, de signis: vocat ad cenam deinde ipse praetorem; exponit suas copias omnis. |1 Exponere est deponere. Vergilius lib. X: 5 socios de puppibus altis pontibus exponit. II Exponere, edisserere. M. Tullius Philippicarum lib. I: exponam vobis breviter consilium profectionis et regressionis meae. |1 Ex- ponere, abicere. Terentius Heautontimorumeno: 10 . . . erat hic Corinthia anus haut inpura; ei dedi ^xponendam. II Expositum, subiectum. M. Tullius in Verrem actione secuuda: cum tibi exposita esset ad praedandum omnis Pamphylia. EXORNARE, foedare. Terentius Heautontimorumeno : 15 ^gone? si vivo, adeo exornatum dabo, adeo depexum, lit, dum vivat, m^minerit sempdr mei. II Exornare, ornare. M. Tullius in Verrem, de signis: exornat ample magnificeque triclinium. — Terentius in Eunucho: ita V18US est 20 dudiim, quia varia v^ste exomatiis fuit. Cicero de oratore lib, 1: qui omnes eloquentes fuerunt, ora- tionem suam et rei publicae dignitatem exornabant. EXPLICARE, ostendere, explanare. M. Tullius in Verrem 3 II, 4, 27, 62 II 5 Aen. X, 288 |1 8 I, 1, 1 || 10 IV, 1, 16 H 13 de praet. urb. 37, 93 || 15 V, 1, 77 |1 18 II, 4, 27, 215 || 19 IV, 4, 15 || 22 I, 49, 215 || 24 Divinat. 8, 27. 3 Tullius om. L; Hi; Gen; B. — caenam L, G; genam B, Gen, H^. — b XI L, H, P. — S ed. M; d. cdd. — M. Tullius; cf. 222 l reditus. — filippicis libri. — 9 breveter L^. — et profectionis melius cdd. Cic. — et reversionis cdd. Cic. et Grillii. — 11 Corinthia anus Bembin.; anus Corinthia plures deteriores; corintianus C, Gen; corincianus B. — aut L; haut G; pr. Gen et B; haud uterque ex corr.; item H. — inpura: ei dedi Ter.; impure (inp. B, Gen, L^, H) dedi (dedie B, Genm; H^) edd. — 12 exponandam pr. B. — 13 puto obiectum. — secundus L^; II ed. Bas. — 14 esset om. Gen, B, H^. — pamfilia cdd. — ap. Cic. cdd.: cum tibi exposita esset omnis ad praedandum Pamphylia. — 16 fedare Gen^; H ex corr.; G; faedare B. — Ter.; cf. 7 l. depexum. — 16. 17 n. N. — veriora Eugra- phius. — ap. Terent. hic quoque, ut saepe, rectius habere existimo dete- riorum codicum scripturam quam Bembini. est autem talis: ''sed Syrum.' — ^quid eum?' — 'egone? si vivo, a. e. d.' — nam quod Bentleius scripsit ego si vivo eum ad. ex. d. , ne scilicet in thesi lateret illud vivo, rationem eum fefellisse constat. — 18 exornat Cic. cdd.; oinat Non. (et ornat B; post ornat ras. in Gen). — 19 enucho B; eunuco pr. L. — 22 ap. Cic. haec sunt: neque eadem ratione ac via M. Cato, P. Africanus, Q. Metellus, C. Laelius, qui. — quia pr. H. — orationem; et rationem G, H ex corr.; {pr. or.); sed in mfg. m. 2 adscr. orationem. — 23 re pr. Gen. — puplice B. — exornabat A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 473 299. 300 M. 25 Actione+: vitam alterius totam explicare. — idem de officiis lib. III: ut quaedam sibi concedantur, quo facilius, quae voluut, explicent. || Explicare, emittere, extendere. Vergilius Georg. lib. II: sed trudit gemmas et frondis explicat omnis. 30 M. Tullius de re publica lib. II: quae virtus praeter ceteras totam se ad alienas utilitatis porrigit atque explicat. — Varro Sesquulixe: vice stelligerei aetheris explicans aere cavo sonitum. 1 hic in II cothurnis. || Explicare, exserere. M. TuUius de officiis lib. III: explica atque excute intellegentiam tuam, ut videas quae , sit in ea species, forma, notio viri boni. Exvi est exsolvi. Vergilius Aen. lib. II: 5 sustulit exutas Tinclis ad sidera palmas. II Exui, nudari. Vergilius lib. V: magna ossa lacertosque exuit. II Exuere, deponere. Vergilius Aen. lib. IIII: 10 et siquis precibus locus, exue mentem. II Exui, liberari. Lucilius lib. XXVIIII: binc domum vix rddeat, yixque boc ^xnat se. 25 III, 7, 33 B 27 II, 335 fl 30 M. Tullius de re publ. II || 31 Varro Sesquulixe || 1 III, 20, 81 || 4 II, 153 | 6 Aen. V, 422 || 9 IV, 318 || 11 Lucil. 1. XXIX. 26 Divinatione Me; f. Actione I. — tam vitam Gen^. — idem om. L^; pr. H; Gen; B. — 27 emittere in mrg. add. Gen. — emittere se ostendere B. — 29 fromdes B; frondes A. — oms B. — 30 caeteras B. — 31 utili- tatitis Gen^. — 32 sesq. ulixae H, B; sesq: ulixae Gen. — vice stelligerei M; vias stelligeras (stetligeras L^) v. — aeteris pr. B. — 32. 1 expUcans aere cavo (cavos pr. L) sonitum hic in coth. (coturnis cdd.) v. — at vid. Nonii soeordia truncatum in fine exemplum. neque enim est cur corrupta puten- tur verha extrema. apparet quippe describi machinamenta, quibus post scenam uterentur ad tonitrua simulanda. cf. Pauli pg. 57 l. Claudiana tonitrua. — huc etiam pertinent VergiJii illa: dum flammas lovis et sonitus imitatur Olympi — demens, qui nimbos et non imitabile fulmen aere et cornipedum cursu simularet equorum. — 1 exserere; ita C, Gen, B; in L s punctis notatum. — M. Tullius; cf. 298 l. excutere — conmovere. — 2 explicatque B, Gen, Xj, H^. — 3 eas Hj^, L^. — firma C, Gen, B; at Cic. cdd. plerique: species forma et notio; ubi aut species et notio aut forma et notio scribendum videri dicit Baiterus. — 4 exsolvi; in L s punctis notata. — Verg.; cf. 404 l. sustulit. — 6 palmae L^. — 9 Exue pr. L; Exuedere, scd de del., B. — 10 Vergilii haec sunt: et istam, oro, siquis adbuc precibus locus exue mentem. — 11 — 27 Lucil. e. q. s. om. A; cf. comm. in 14 — 17. — 12 binc M; unde {seq. do) cdd. — in ed. Lucilii initio versus trochaici thesin dactyli intra duo vocabula divisam tolerari posse putaveram. sed, ut hoc con- cedatur, impoHunum valde erit illud vixque boc. — f. reponendum: unde vix domum | r^deat, vix quoque ^xuat se. 474 NONIVS MARCELLVS 300 M. EXCIDERE, cadere. M. Tullius Philippicarum lib. XII: excident gladii, fluent arma de manibus. ||Excidere, in oblivionem venire. Vergilius Aen. lib. I: 15 necdum etiam causae irarum saevique dolores exciderant animo. II Excidere, dissentire. Lucilius lib. XXVII: m^tuo ut fieri possit, ego quom vivo; ab Archilocho ^xcido. EiECTVM dictum exclusum. Vergilius lib. VIII: 20 nec non Tarquinium eiectum Porsenna iubebat accipere. Lucilius lib. XXVIIII: ubi erat Komaaa, eiecere istum abs te quamprimum et prodere amorem. 26 II Eiectum, extensum. Vergilius lib. X: eiectoque incumbit cernuus armo. EXVLTARE, saevire. M. Tullius de re publica lib. II: quae sanguine alitur, quae inmani crudelitate sic exultat, ut vix homi- num acerbis funeribus satietur. || Exultare est gestu vel dictu 30 iniuriam facere. Lucilius lib. XXX: quin totum purges, devellas me atque deuras; exultes, si soUicites. 13 XII, 3, 8 II 16 I, 25 II 18 Lucilius 1. XXVII || 20 Aen. VIII, 646 || 23 Lucilius 1. XXIX || 26 Aen. X, 894 || 28 M. TuUius de re publ. II || 31 Lucilius I. XXX. 13 caedere, sed cofr., H; cedere L; in quo a supra e primum scribi coepta, sed eadem eluta. — filippicis (in filippicis B, pr. H; filipp Gen; filippi XJ cdd. — excident L, G; excidit B, Gen, H^; excidant H^. — 14 gladii, fluent Cic; clodi, fluenta {seq. a) cdd. — venire h. l. om. B, Gen, pr. H. — 14 — 17 illa Excidere est (sic) in oblivionem venire e. q. s. pg. 301 ante l. Expectare repetita in cdd., etiam in A. — ibidem subiecti v. 18, 19, delevit quae sunt iterum posita ed. princ; hos in hunc locum revocavit Qui- cheratus. — cet. in A pg. 301 more noto l. ita contractus: Excidere est in ob- livionem venire. Virg.: sevique — animo. Excidere dissentire. — Luc exempl. omissum. — 19 cf. comm. in Luc. XXVII, 39. — ego quom vivo M; ergo quo L, H^, G; ego vivo Tornaes., B, Gen, H^. — Arciloco cdd. — excidere B, Gen, H^. — 20 dictam; deiectum FrancJcenus, f. recte. — 21 psenna L. — iuvebat Gen, Xj. — 23 XXVIII B. - 24 ibi L, H, B, Gen. — f erit. - xojTKoca M (KonLcocrjC Lachmann.); scopiose B , Gen, H^; scopios L, H^, G. — cf. de origine erroris comm. in Lucr. XXIX, 81. — 25 eiecere L; H^; ecicere pr. B; eiccere pr. G; eicere Gen; H^; B et G ex corr. — recepi scripturam locupletiore testimonio firmatam, quamquam alibi in Nonii cdd. vix occurrit. — prodere M; perdere v. — 26 Verg.; cf. 21 l. cernuus. — 27 eiectoque incumbit in mrg. add. Gen. — 29 inmani 31; in omni (quod ne lemma quidem admittit) v. — 30 acervis Gen^; L^. — 32 quin tum pr. G. — devellas M; Quicheratus; delellas L, H, Gen; debellas G; depellas B. — 33 exultes; n. N. — sunt autem verba pueri delicati; cf. Luc VII, 9. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 475 300. 301 M. Vergilius lib. V: 35 exnltantiaque anrit corda pavor pnlsans. II Exultare, gloriari cum iactantia. Vergilius Aeneidos lib. XI: exnltat Amazon. M. Tullius in Hortensio: inbecillis autem est pudoris magister 1 timor: qui || si quando paululum aberravit, statim spe inpunitatis exultat. — et de senectute: et Annibalem iuveniliter exultantem patientia sua molliebat. || Exultare, supra modum exilire et ecferri. M. Tullius de re publica: est igitur quiddam turbulentum 6 in hominibus singulis, quod vel exultat voluptate vel molestia frangitur. ELIGERE significationem habet apertam. | Eligere, defetigare. Lucilius lib. XXVIIII: corrumpat prorsnm ac n^rvos omnis dligat. 10 EXCLVDERE dicitur eicere. Terentius in Eunucho: exclusit. revocat. r^deam? II Excludere, liberare. I^ucilius lib. XXVII: primum qua virtiite . . s^rvitute excluserit. 34 Aen. V, 137 || 37 XI, 648 || 39 M. Tulliua Hortensio | 2 4, 10 || 4 M. Tumus de re publ. || 8 Lncilins 1. XXIX || 10 I, 1, 4 || 12 LucUins 1. XXVII. — si add. QuicJieratus. — sollicites post add. L^. — ad illud soUicites in mrg. Gen manu antiqua adscriptum: equites; in quo dittographia quaedam videtur latere, ut puta: atque exagites. — 34—36 ad finem totius loci, h, e. ad 301, 6 transtuUt Quicheratus. — poterat et sequenti lemmati, quod est Ex., gl. cum iactantia addi. — Verg. ; cf. 319, 22. — aurit Gm^, Xi,* haurit rell. — pulsant pr. L. — 37 gloriare pr. B. — 37 X cdd. — 39 inbecillis B; Gen; ij/ H. — 1 tymor B. — inpunitatis B; Gen; L^; H. — 2 et de senectute; cf. 347 1. molle, placidum. — hannibalem B, Gen^, H. — iuveniliter cdd. 347 ; h. l. B, H; iuveniter ed. Bas.; item, ut ex Zangemeisteri et Hageni silentio concliidi debet, L et Gen. — exultatem Genm; H^. — 3 pacientia A, L. — patiensua pro patientia sna B. — Exnltare; vide incogitantiam Nonii; nam hoc l. vix differt a superiore. — et f. delendum. — 4. 5 efferri A, B. — tertio de republica libro hoc frgm. vindicare Vrbin. 307 testatur Maius. sed vereor ne numerus e 300, 28 irrepserit. certe in meis libris eius vestigium nullum. — qnidam pr. B. — in supra add. L. — ingnlis, supra scr. s, id. — velut exultat pr. id. — 7 abet L. — ligere, m. 2 eligere sine l. nota L. — defetigare L^ ; defatigare rell. — Eligere , defetigare. potius evellendi signifi- cationem aptam videri secuti plerosque notammus adpg. 290 l. diligere. — 8 Luc; cf. comni. in 278 l. delenitns — mente alienatns. — 9 prorsns ad cdd. h. l. — 10 ennnco pr. L. — 12 liberare; revocare, quod e v. Terentii irrepsit, B. — XXVII; XX supra add. in L. — 13 qnia virtnte, m. 2 qui a virtute L. — virtntem B. — servitete Gen^; servitut pr. L. — servitntem ed. princ.; et ita vulgo, contra lemma Nonii. apparet post illud virtnte accusativum haustum ut puta victos. — post v. 13 in cdd. pos. illa Excidere est in ob- livionem venire e. q. s.; cf. comm. in 300, 14—17. 476 NONIVS MARCELLVS 301. 302 M, EXPECTARE dicitur manere, observare. Terentius in Andria: expecto, quid velis. 15 II Expectare, sperare. M. Tullius de officiis lib. II: fit enim deterior qui accipit atque etiam ad id quod semel acccpit semper expectandum paratior. — Vergilius Georg. lib. I: eed illos expectata seges vanis elusit aristis. 20 EXPETERE * * * Expetere est adeo poscere * * * || Expe- tere, accidere. Plautus Amphitryone: ergo in sdrvitiite expetiint miilta iniqua. II Expetere, transferri, evadere. Plautus Amphitryone: Buamque culpam expetere in mortalem lit sinat. 26 INCIPIT PER F LITTERAM. FELix dicitur fortunatus, beatus. Vergilius Aen. lib. III: 0 felix una ante alias Priameia virgo! || II Felix, propitius. Vergilius Aen. lib. I: 1 an Phoebi soror an nympharum sanguinis una? sis felix! II Felix, fructuosus, ferax. Vergilius Georg. lib. II: exilit ad caelum ramis felicibus arbos. 5 14 I, 1, 7 II 16 n, 15, 53 II 18 I, 225 || 22 I, 1, 20 || 24 I, 2, 33 || 27 m, 321 II 1 I, 329 II 4 II, 81. 15 exspecto, sed del. s, L. — 16 Exspectare B. — libro m. 2 supra scr. in H. — fit Cic; est cdd. — Nonii f. socordia peccatum. — 17 quia B, Gen, pr. H. — 17. 18 ad id quod semel accepit semper expectandum; ita M; ad id quod (om. G, pr. L, non B) semper expectandum cdd. Non.; at Ciceronis, in quibus plurimum interpolando saevitum constat, ad idem semper expectan- dum. — Verg.; cf. 416 1. vanum, leve. — 21 Expetere ed. princ; Expectare (expetere in mrg. Ho^) cdd. — sed enim ante lacunae signum erat ponendum. — hausta ut puta haec: Expetere, petere. — adeo; ad B; ado Gen^; a deo mirifice ed. princ. et insequentes ante Bas. — poscere; hic exemplum puto haustum. — nam a prima tantum lemmatis explicatione in hoc capite abesse aliquando exemplum videtur voluisse Non. — 21. 24 Expetere utrohique ed. princ; v.; Expectare cdd. — 22 accidere Passerat.; Me; accipere cdd. — Plautus in, sed in del., H — 24 transferri Quicheratus ; transferre cdd. — Plautus in Amphitryone add. Pius. — 25 praec ap. Pl. delictum suom. — suamque culpam Acidal.; suamque ut culpara cdd. Pl.; sua si quid culf)a Non. — expectare B. — in om. cdd. Non. — sanat pr. L. — 28 felex Lj^. — primeia Gen^. — 1 propitius peius Gen^. — Vergilius om. B; Gen; H^; Xj (m utroque m. 2 supra scr. Virgilius). — 2 foebi cdd. — nymfarum Gen, H, G; nimfarum L; nimpharum jB. — 4 Verg. ; cf. 339 lemmatis longe finem ibique comm. — Georg. ed. Bas.; om. B, Gen, L, H^ (in hoc m. 2 supra scr. georgic). — 1 B, L. — 5 exilit etiam A, B. — exit vel exiit cdd. pg. 339 l. m. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 477 302 M. ' Varro de vita populi Romani lib. 11: contra a novo marito cum item e foco ignis in titione ec felici arbore et in aquali aqua allata esset. FASTiGivM, summa altikido. || Pastigium item ima altitudo. 10 Vergilius Georg. lib. II: . forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras. Varro de re rustica lib. I : sed fossa ita idonea, si omnem aquam quae e caelo venit, recipere potest aut fastigium habet, ut exeat e fundo. agger is. 15 FERRE, osteutare. Vergilius lib. XI: captivo sive ut se ferret in auro venatrix. II Ferre consuetudine portare dicimus. Vergilius lib. V: vix illam famuli Phegeus Sagarisque ferebant. 20 II Ferre, habere. Vergilius lib. V: in magno munere Cisseus ferre sui dederat monumentum et pignus amoris. M. Tidlius de officiis lib. III: sed cum Basilus M. Satrium, sororis filium, nomen suum ferre voluisset. | Ferre, pati. Vergi- 26 lius Aeneidos lib. II. miserere animi non digna ferentis. 6 Varro de vita p. R. II || 10 n, 288 H 12 l, 14, 2 i| 15 Aen. XI, 779 B 18 Aen. V, 263 1| 20 Aen. V, 637 || 23 III, 18, 74 || 25 II, 144. 6 Varro; cf. 182 l. titionem ibique comm. — a om. h. l. cdd. — 7 com Gen^ (comitem). — e supra add. in L. — ignis om. cdd. utrobique. — in titione ; initione (mitione B, Gen) cdd. h. l. — ec M; et H, ; ex rell. cum B. — in aequali cdd. hic; pg. 182 iam qualis. — 1) Fast., s. a. add. Quicheratus; cf. 463 l. fastigia. — item ima Quicheratus; ima L^; H^; ed. Bas.; item L^; H^; B; Gen. — 10 Verg.; cf. 463 l. fastigia. — 11 scribibus (i alterum m. 2 radendo fact.) L. — 12 unicus paene hic locus est e Varr. de re rustica libro qui citetur capite IV a Nonio; cuius quidem rursu^ admirari licet socordiam. — sed — si omnem om. cdd. Non. — 13 e caelo Varro; H^; G; caelo B, Gen, H^; in L est elo; ante supra scr. cae. — e fundo Varro; om. e cdd. — aggeris cdd. Varr.; item Non. B, Gen, H, L; agger is (ita lucundus) ed. Bas. (non Merceri). — illud aggeris ad praecedentia tractum a Non., cum ap. Varr. initium sit sequentis enuntiati. — 'postrema verba sunt sequentis clausulae — ut videas incogitantiam Nonii tam negligenter exscri- bentis veterum scribtorum locos, et inde observes quam periculosam sit haec fragmenta ita incuriose exscribta emendare.' haec Me. — 15 XII B. — 18. 19 haec ante v. 15 vid. collocanda. — Verg.; cf. 421 l. vix, cum labore. — 19 fegeus cdd. — famulisque C; Gen; sagarisque B; cf. 421 l. m. — 22 derat Gen^ ; L. — ferres deuiderat monimentam B. — 23. 24 M. Tullius — sororis; supplevit Me, ap. quem, est Basilius. — filium; ante hoc vocabulum adiecta in H m. 2 nota w, eadem in margine illud q. — c 'ad, quod item ad fil. pertinet, legitur in mrg. Gen; ad filiuni P. — filium; cum filium ed. a. 1476, in- sequentes ad Mercerum; qui tradit in optimo libro erasum quum — nomen sum L. 478 NONIVS MARCELLVS 802. 303 M. Lucilius lib. XXVII: cdterum quid sit, quid non sit, f^iTe aequo animo ac fortiter. Varro Proelio caprino, jisqI rjdovfjg: non posse se amplius perferre. tamen sudat, vi potat. — Terentius Heautontimorumeno: 30 . . . nam quem f^rret, si par^ntem non ferr^t suum? II Ferre, conserere. Vergilius lib. V: quibus acer Eryx in proelia suetus ferre manum. II Ferre, disturbare. Vergilius Aen. lib. I: 35 quippe ferant rapidi secum verrantque per auras. et lib. II: alii rapiunt incensa feruntque Pergama. II Ferre, dicere, nominare. || Vergilius Aen. lib. II: l et scelus expendisse" merentem Laucoonta ferunt. et lib. VII: quae nunc Samothracia fertur. 6 II Ferre, dare, exhibere. Vergilius Aen. lib. III: sacra Dionaeae matri divisque ferebam. II Ferre, pati. Cicero in Verrem, de praetura Siciliensi: prout 27 Lucilius 1, XXVII I| 29 Varro Proelio caprino || 30 I, 2, 28 || 32 Aen. V, 402 II 35 I, 69 || 37 Aen. II, 374 || 1 II, 229 || 4 cf. comm. || Aen. VII, 208 || 6 ni, 19 II 8 34, 83. 28 caeterum B. — quid sit M ; quidquid sit Xi,- quicquid sit rell. cum A, B. — quasi non A, Montepess. — ceterum quid sit, quid non sit; cf. Plaut. Trin. 994. — ferre mrg. P; BouterwecJcius quaest. Luc. pg. 29; fero G; A; B; Gen.^; L^; H^ ; ferro Gen^; fere L^ ; H^ in mrg. — versum hunc cum vix duhitari possit iungendum, ut in editione nostra factum, cum eo, qui legitur pg. 27 s. l. strabonem, non placet, quod nobis in mentem venit quondam, fero ego; neque magis Lachmanni illud ferto aut Quicherati fero animo aequo. — ac fortiter om. A. — 29 Varro B; Gen; H^; lun.; animo, quod e v. superiore irrepsit, rell. — praelio H, Gen; non B. — peri edones cdd. — non; praece- dehat dicendi verbum. — posse se amplius B; possesse amplius Gen; H^; posses eam amplius L, H^, G. — 30 sudat (pro insudat), vi potat M; suadet ut (om. B, Gen, Hj notat cdd. — 32 Ferre, conserere; n. N. — 33 accer B. — Eryx ed. Bas.; erix B; H^; rex A; Gen; L (hic pr. erex); H^. — im L. — proelia B; L; praelia A, H, G, Gen {hic pr. praelias ventus). — suaetus A. — 36 Verg. ; cf. 420 l. verrere est trahere. — 36 quidpe L^. — 38 alio apiunt L^. — 3 Lauconta Gen^; L^; Laoconta Gen^; H^; Laocoonta B; L^; H^; G. — 4 III cdd. — f. hausta III, 414 sqq. haec — ferunt. — cf. 377 1. protinus. — 5 Samohtratia L^; Samothratia L.^; B. — 6 exib. A; L. — 7 dionae L; dione B, Gen, H^; dion eae H^; Dioneae ed. Bas. — ferebant B, Gen, L, H; cf, 9; ferebam ed. Bas. — 8 siliciensi B, Gen, L^^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 479 303 M. Thermitani hominis facultates ferebant. — et de oratore lib. III: 10 si aut vetustum verbum sit, quod tamen consuetudo ferre possit. || Ferre, adferre. Vergilius lib. XI: legati responsa ferunt. M. Tullius de suppliciis: prohibentur suis liberis cibum vesti- tumque ferre. — Lucilius lib. XXVIIII: 16 colligere auxilium, tam^tsist indigna ut feram. II Ferre, dirigere, ducere. Vergilius lib. VI: hinc via, Tartarei quae fert Acherontis ad undam. Lucilius lib. XXX: quid sibi vult? quare fit ut introversus et ad te 20 spectent atque ferant vestigia se omnia prosus? II Ferre, laudare. Lucilius lib. XXX: et sola ex multis nunc nostra poemata ferri. FLVERE est decurrere. Vergilius Georg. lib. II: haec eadem argenti rivos aerisque metalla 25 ostendit venis atque auro plurima fluxit. II Fluere, minui, deficere. Vergilius Aeneidos lib. II: ex illo fluere ac retro sublapsa referii spes Danaum. II Fluere, latius ac liberius excrescere. Vergilius Georg. lib. II: 80 tum denique dura exerce imperia et ramos compesce fluentis. PATVM significat decretum et voluntatem. Vergilius lib. VII: 9 III, 43, 170 II 11 Aen. XI, 227 || 13 II, 5, 45, 117 H 14 Lucilius I. XXVIIII |: 16 Aen. VI, 296 H 18 Lucilius I. XXX || 21 Lucilius I. XXX | 23 II, 166 0 26 II, 169 II 29 n, 369 || 32 VII, 293. 9 Therraitani hominis Cic; temitani (emitani B) homines cdd. — facultate B, Gen, H^. — oratione B, Gen, H^. — III; II L^; Hj.; G; om. ij,- Hi,- B; Gen. — 10 si Cic; est cdd. — autem H; etiam in L supra scr. em. — verbum bis, sed postenns del., H. — sit Cic; sic (si L) cdd. — consuitudo L^. — IB prohiberentur Gen; B; L^; H^; prohibetur H^; G. — liberis suis cdd. Cic — cybum B, Gen, H. — 14 intro f. Vatic Cic — 15 colligare L. — fernm B^. — 16 dirigere, dicere Gen^. — 17 hic B, Gen, H (supra i in H littera erasa; hinc in mrg. Ho^). — vita L; in Gen post i ras. (vita Genm). — undas Verg. — 18 Luc; cf. 403 l. spectare. — 19 fecit Gen^; sit an fit in B exhiheatur non liquet. — et ad te lun.; ut ad te cdd. h. l.; aetate pg. 402. — cf. Hor. Ep. I, 1, 74 sq. — 20 spectant (expectant G) cdd. h. l. — omnia se cdd. h. l.; sed omnia pg. 402. — prosus pr. L; prorsus rell. — 23 est om. A. — Georg. om. Genm. — I cdd. cum P (II Hqos). — 27 acreto B. — 28. 29 spem B. — illa spes Danaum. Fluere — excrescere add. in H m. 2. — Verg.; cf. 295 l. exercere, inponere, inmittere. — 32 Fatum; aut hausta quaedam aut hactenus satisfactum a Nonio variae ser- monum significationi comprohandae, quod duplicem fati addidit explanationcm. 480 NONIVS MARCELLVS 303. 304 M. heu stirpem invisam et fatis contraria nostris fata Phrygum! * * * et in septimo Aeneidos: 36 filius II huic fato divum prolesque virilis 1 nulla. FATIGARE, percutere. Vergilius lib. VIIII: versaque iuvencum terga fatigamus hasta. 6 II Patigare, excitare vel increpare vel hortari. Vergilius lib. IIII: sociosque fatigat: praecipitis vigilate, viri. II Fatigare, instigare, cogere. Vergilius lib. VIIII: collecta fatigat edendi *^ ex longo rabies et siccae sanguine fauces. II Fatigare, ad lassitudinem deducere. Vergilius lib. V: velocis iaculo cervos cursuque fatigat. et lib. XI: quos nuUa fatigant ^^ proelia. FOEDVM consuetudine est deforme. Terentius in Eunucho: nunc tibi videtur fo^dus, quia illam non habet. II Foedum, execrandum. Vergilius lib. VII: aversusque refugit 20 foeda ministeria. FACTio dicitur malorum consensus et conspiratio. Sallustius 35 Aen. VII, 50 || 3 Aen. IX, 609 || 6 Aen. IV, 572 || 9 Aen. IX, 63 || 12 Aen. V, 253 U 14 XI, 306 || 17 IV, 4, 17 || 19 Aen. VII, 618, — magis tatnen permoveor, ut post v. 34 quaeclam existimem intercepta. cf. comm. in 35. — VI jB. — 33. 34 Non. h. l., ut Servius, fatum per voluntatem videtur explicasse, perperam quidem illud. nam fatum propria positum signi- ficatione. — nobis pro nostris Gen^. — frigum cdd. (fricum L^). — 35 et in septimo Aen. ; expectes idem eodem. — etiam additum offendit illud Aen. — vid. turhatum. — 1 fato; decreto (voluntate Serv.). — prolisque L, Gen.^. — viribus iulla, tum, viribis nulla B, — 6 post Veig. add. in Gen, H aen.; aeneid in B. — 8 praecipitis L, Gen^; H^; G; praecipites rell. cum A, B. — in L ex i factum e, sed id rursus elutum. — 11 longe Gen^; H^; longa pr. L; longo etiam B. — 13 iaculor Gen^; pr. L. — 16 praelia ed. Bas., non B. — 17 Fedum A, Gen,^, H, G; Foedum etiam B. — consuitudine L. — deforme est A contra usum Non. — Eunuco pr. Ij. — 18 fedus A, Gen^, H ex corr., G; faedus B. — 19 Foedum; eadem lihrorum varietas atque in V. 17. — 21 feda Gen.„ H, G, B (om. h. v. A). DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 481 804 M. in Catilinae bello * * * idem in lugurthae heJlo: inter bonos amicitia, inter malos factio. || Factio iterum significat opulentiam, 25 abundantiam et nobilitatem. Titinius Setina: . . . metuo hercle, Caeso, ne niuii' stulte fdcerim, qui eam ex tanta factione atque opibus sum ausus adgredi. Plautus in Aulularia: fstas magnas factiones, dnimos, dotes dapsilas. 30 idem Trinummo: vostras cum nostris f^ctiones S,tque opes. Turpilius Thrasyleone: nobilitate, factione fr^tus interdicere. Caecilius Philumena: .36 ita eorum infamiam 6ccultabat factio. PEROX est saevus et indomabilis: translatum a feritate. Ver- gilius lib. IIII: ac frcna ferox spumantia mandit. 23 Sallustius Catilinae bello; cf. comm. || idem lug. 31, 15 || 25 Titinius Setina || 28 II, 1, 45 1| 30 11, 4, 66 I| 32 Turpilius Thrasyleone || 34 Caecilius Philumena || 37 Aen. IV, 135. 23 in Catilinae (Catillinae Gen, II; non B; CatuUinae L) bello. sequitur locus ex b. lugurthino petitus. unde apparet aut lapsum per socordiam Nonium aut quaedam intercidisse. et fianc sententiam secutus Mercerus demonstravit ex Catilina locum opportunissimum. nam ita Sallustius de Catone (54, 6): non divitiis cum divite neque factione cum factioso, sed cum strenuo virtute, cum modesto pudore, cum innocente abstinentia certabat. — 23. 24 sod haec inter Sall. — amiticia L, A. — factio est cdd. Sall. — 25. 26 Setina Me; sed iam cdd. (sed etiam B; sed cum iam Montepess.; A). pluries illud nomen similiter corruptum. — ante Me illud sed iam ad Titinii verha traJic- batur; neque est improbabile in principio eorum omissum sed enim iam. — metuo; movetuo Hi. — ceso cdd. cum A, B. — 27 qui eam; eam, quod in cdd. legitur post opibus quodque ante ex facile potuit excidere, liuc retraxit Bothius. — extenta pr. B. — usus adcredi pr. L, in quo supra d prius eluta g (adgredi etiam A, B, Gen, H, G). — ex tanta factione atque opibus; cf. Plaut. Cist. II , 1, 16 sqq. — 29 factiones ut lemma L^. — animos om. cdd. et f. ipse Non. — dapsilas Non. cdd.; dapsiles Pl. — erat cum scribendum putarem dapsileis; sed ut futtilus pro futtilis, potuit etiam pro dapsilis dapsilus dici. — et ab hoc petitum probabile est adverbium dapsile, quod legitur pg. 513. — nam seq. dilucide. — 31 cf. Pl. — nosti C, Gen; nostri B. — 32 trasileone L, H; trasileonem B, Gen; Trasyleone ed. Bas. — 33 nouilitate (ita C) factione om. B, Gen, pr. H. — interducere B. — 34. 35 Philumena: ita Grauertus; Philumena iam lun.; filium in alta cdd. — infamiam M; famam cdd. — occatabat Gen (non B), II^. — sinc causa cxistimat Ilibbechius, secutus alios, in hoc versu latere Plocii illuvi: nam opulento famam facile occultat factio et haustum ante exemplum e Philumcna petitum. — 36 saevius Gen; sevus, erasa ante u i litt., H. — Verg.; cf. 425 l. ferus. — 38 at L, H^, Gen^; ad Gen^; in B utrum ac sit an at non liquet. — frenat Gen^, pr. L. NoNi Makc. C. D. ed. L. Mveli.eu. 31 482 NONIVS MARCELLVS 304. 30r> M. M. Tullius de officiis lib. I: ut equos propter crebras conten- tiones proeliorum ferocitate exultantes domitoribus tradere solent. 40 — Terentius in Eunucho: || eone ^s ferox, quia hab^s imperium in b^luas? 1 II Ferox sum illa re dicitur, ut: illa re sum fretus vel adrogans. Titinius Fullonibus: videram 6rgo te formonsam esse virginem, sponso [esse] superbam, forma 5 ferocem. Plautus Milite: ut adoriatur mo^chum, qui formast ferox. Accius: neque vi tanta quisquamst, neque tam abundans fortunis, ferox. 10 M. Tullius Epistularum ad Caesarem lib. I: itaque vereor ne fero- ciorem faciant tua tam praeclara iudicia de eo. || Ferox significat cordatus vel facetus. Plautus in Milite glorioso: nam tu quamvis poti' sis facere utt iiuat facetiis; ^t quia tecum eram, propterea nimio eram ferocior. 15 FAMA est opinio secundum consuetudinem. Vergilius Aen. lib. III: 39 I, 26, 90 II 41 III, 1, 25 || 3 Titinius FuUonibus || 7 IV, 9, 13 || 9 Accius II 11 M. Tullins ad Caesarem I || 13 IV, 8, 12 || 16 III, 121. 40 praelioruin ed. Bas.; non B. — soleant Cic. — 1 eone es cdd. Ter.; adeone est Non. — quia (monosyU.) lihri Ter.; qui Non.; item Arusiani gr. lat. VII, 481. — f. olini fuit: adeo es ferox, qui habes impei'ium in beluas? — — cet. ap. Ter. ferox potius arrogans. — 2 Ferox sim B; Gen^; pr. H. — adrogans cum L^ II, B, Gen. — 4 — 6 ita M; cdd.: videram ego te virginem formosam (formonsam Gen^, pr. L) esse sponso (sponsa j9r. L) esse superbam forma ferocem. — forma; f. fama. — commenti sunt alii alia. sed haec proxime absunt a traditis neque indigna Titinii elegantia. — 8 ut adoriatur mechum (moechum v.) cdd. Pl.; ut domatum mecum B; Gen; L^; H^; ut domatnra maecum ed. Bas.; ut doniatum (domatam Torn.) equum (ecum L^) Tornaes.; L^; H^. — forma si cdd. Pl.; forma est Non. — 9 actius Gen, pr. H; non B. — 10 portunis pr. Gen. — 11 Epistularum M; aepistola Gen^; epistola B; Gen^; L^; H; G. — itaque; ique B. — foro- ciorem Gen. — ferociorem eum non bene docti ap. Gic. — 12 tua tam Orell.; tutam vel tu tam cdd. — de eo Nobbius; telo cdd.; de illo Quicheratus. — te tam praeclara iudicia caeli male lun. — 13 cord. vel fac; n. N. — 14 tu supra add. in L. — quemvis C, Gcn^ (m. 1 quem facetus vis); quamvis B; cdd. Pl. — poti' sis Quicheratus; potissis cdd. Non.; potis es (potis est) Pl. — ut fluat cdd. Pl. et Non.; ut atfluat probabiliter Bitschelius. — uti fluat non bene Camerarius; fetiis B, Gen, H^. — 15 propterea nimio Me; propterea animo cdd. Non.; propterea animum vel propter animum Pl. (unus propterea anirai ex interpolatione) ; pr. ab animo Bothius. — eam Gen, H^ ; non B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 483 305. 30C M. fama volat pulsam regnis cessisse paternis Idomenea ducem. 20 ,; Fama, spes [profuturi numinis]. Vergilius Aen. lib. IIII: nos munera templis quippe tuis ferimus famamque fovemus inanem. ;| Fama est rursus infamia; unde et famosum dictum est infame [famosam, infamem]. Cicero de oratore lib. II: non pol, inqiiid, 25 audeo; nam me ad famosas vetuit mater accedere. — Vergilius Aen. lib. IIII: neqae enim specie famave movetur. Terentius in Adelphis: maledicta, famam, meiim laborem et peccatum in se trinstulit. 30 Plautus in Casina: qui etiam me miserum famoaum f^cit flagitiis suis. Lucilius Satjrarum lib. XI: Quintus Opimius ille, Ingurtini pater huius, et formosus homo fuit et famosus, utrumque 35 primo adulescens; posterius dat rectiu' sese. Turpilius Pedio: qua^so, omitte hanc, d^sere 1 meretricem, quae || te semel ut nactast s^mper studuit perdere, det^rere, despoliare opplereque adeo fama ac fiagitis. 20 IV, 217 II 24 II, 68, 277 0 26 IV, 170 || 28 II, 3, 10 || 30 Plautus Casina post V, 4, 13; cf comm. || 32 Lucilius 1. XI || 36 Turpilius Pedio. 20 spes supra add. in L. — pr. n. secl. M. — nummis B, Gen, H^; nimis pr. L; numminis Hs^ (numinis Ho.^). — 21 muneris (xcn, ; pr. L. — 22 quibpe pr. Gen. — 23 Fama est — infame huc transtulit Quicheratus. in libris illa Fama — infamia leguntur ante VergUii ejcemplum, qiiod sequitur; ea quae sunt unde — infame post idem. — et om. pr. L; H^. — 24 famosam, inf del. Quicheratus. — inquit cdd. pr. L. — 28 in om. L^. — Adelfis cdd. — 29 fama B; item L et H ex corr. — meum laborem; ex hominis christiani interpolatione videtur hoc ortum; meum amorem cdd. Ter.; ubi Bentleius in sese. — et peccatum ex Ter. add. docti. — 30 in Casina Studemundius Ind. scholarum Gryphisvdldens. a. 1S71 pg. 15; in Asinaria v. — 31 fecit Studemundius ; qui et suo versum loco reddidit; facit cdd.; fec in Ambrosiano comparuit. — 33 qui intus Gen, pr. H. — opimus cdd.; corr. Bentin. — iugurtim pr. H; iugarthini G; item in L h supra scr.; iugurtini etiam B. — 34 formosus; or in L m. 2 ; pr. f. fuit famosus. — formosus hic omnes libri, non formonsus, idque recte propter sequens famosus. — post formosus utrumq (sic) add. in L; sed id punctis notatum. — et supra scr. in L. — 35 ad. post. supra add. in L. — dat B; da rell.; dare Turneb. — se pr. G. — 37 omitte hanc, desere M; cdd.: omitte hac deserite (ac desere Vrbin. 307) hanc. — 1 meritr. Bh. — semel; f. semol, i. e. simul. — ut nacta est Bothius; inacta est L, G, Gen, B; pr. H; nacta est H post ras.; ed. princ. — 2 deterere Bothius; detegere v. — oplereque cdd. — fame GeUi ; pr. L. — flagitis Bothius; flagitiis edd. — f. famae ac flagiti. 31* 484 NONIVS MAECELLVS 306 M. M. Tullius de re publica lib. IIII: atque etiam, siqua erat famosa, ei cognati osculum non ferebant. — Sallustius in lugurta: is postquam videt regis largitionem famosam inpudentemque. — 6 Naevius: desiibito famam tollunt, siquam solam videre in via. FORTIS est celer. Lucretius lib. III: aut quidnam tremulis facere artubus aedi consimile in cursu possint et fortis equi vis? 10 Vergilius lib. XI: quid tam egregium, si femina forti fidis equo? II Portis rursum formosus. Plautus Milite: . . . ecquid fortis visast? ... 15 II Portis etiam dives. Plautus Trinummo: eiim Bororem d^spondisse suam in tam fortem familiam; id est, divitem et copiosam. Afranius Fratriis: formosa virgost: dotis dimidiiim vocant isti qui dotis ndglegunt uxorias; 20 praeterea fortis. Lucilius lib. XXX: omnes formonsi, fortes tibi, ego improbus? esto! 11 Portis, magnarum virium. Vergilius Aen. lib. I: fortemque Cloanthum. 26 3 M. Tullius de re pubL IV || 4 16, 5 || 6 Naevius (Danae II) || 8 III, 7 || 11 Aen. XI, 705 |I 14 IV, 3, 13 || 16 V, 2, 9 || 18 Afranius Fratriis || 22 Lucilius 1. XXX II 24 I, 510. 3 si quaerat B. — i iugurtus pr. L; iugurta pr. B; iugurtha rell. — 6 ia om.pr. L. — V. r. om. cdd. — 6. 7 Nevius cdd. — ef. 517 sq. l. desubito. — videre cdd. 518; videmus h. l. — 8 Lucr.; cf. 420 l. vis. — 9. 10 aedi; haedi Lucr.; et cdd. h. l.; aevi 420. — consimili cdd. utrohique. — ac f. cdd. 420. — ea quivis B, Gen, H^. — possint fortes aequi, om. vis, A. — 12 si f. f. his L; post illvd si femina Gen^^ add.: si forti si femina, quod del. m. 2. — 13 fidisaequo, m. 2 fidisa. equo L; fis aequo Gen^. — 14 Fortis formosus A; Fortis — formosa G, Gen, B. — 15 ecquid Pl. G. D; etquid cdd. Non.; et ita ap. Pl. B. — cet. cf. Ritschelii comm. — forte H^. — 17 dispondisse cdd. pr. ij. — familiam tuam (quod ex praec. tam ortum) B, Gen, pr. H; etiam in L supra add. tuam. — 18 fratris cdd. — 19 midium B, Gen, pr. H. — 20 uxorias, sed as del, Gs. — 22 Luc; c/. 327 l. inprobum, turpe. — versus Luc. videtur potius ad sequens lemma pertinere. — > 23 formonsi pr. L, Gen^; formosi rell. cum B. — ego cdd. 327; ergo h. l. — 25 ante f. add. Gen^ haec etfatus; del. m. 2; cf. v. 27. — fontemque cloautem B. DE VARIA. SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 485 306. 307 M. FACESSERE est facere. Eunius Auualium lib. I: haec ecfatus; ibique latrones dicta facessunt. Afranius Inimicis: . . . multa atque molesta es: potin lit nune dicta facessas? 30 Vergilius Aen. lib. IIII: imperio laeti parent ac iussa facessunt. II Facessere significat recedere. Ennius Eumenidibus: ^dico vicisse Orestem : vos ab hoc facessite. Titinius Gemina: .35 ad aliquis vestrum mintiet [gemine], ut res suas piociiret, aedibu' facessat. Pacuvius Teucro: te repudio n^c recipio; naturam abdico. facesse! item: 40 facdssite omnes hinc parumper; tii mane. || ^ Cicero de legibus lib. I: paulisper facessant rogemus. — Afranius Liberto' 26 Ennius Annal. 1. I || 28 Afranius Inimicis || 30 IV, 295 || 32 Ennius Eumenidibus || 34 Titinius Gemina || 37 Pacuvius Teucro || 39 Pacuvius (Teucro); cf. comm. || 1 I, 13, 39 || 2 Afranius Liberto. 26 Facessere; cf. id. lemma ap. Paul. jjg. 86. — Annalinm M; annalibus cdd. — 27 ecfatus Scal.; et fatus C, Gen; eflatus B; et fatu A. — sibique id. — dicta supra scr. in L. — haec ecfatus ubi {melius erat haec ecfatur ubi; cf. Ann. v. 65), 1. d. f. Scal. — sed cf. Aen. V, 653 S(/.; haec ecfata. at matres. — 28 Inimicis lun.; cf. 477 1. adiutatur; inimis cdd. cum B. — 29 anapaeslicus aristophanitis. — es postea add. in H. — nunc add. M {praec. n ut). — facesses cdd.; corr. lun. — 31 iussa Verg.; iusta cdd. — 33 edico M; dico cdd. — orestem ed. princ; horestem Vrhin. 307; orestenn Gen {Mc add. supra pr. n illo w), B, pr. H; oresten rell. — sab H, sed corr.; Gen. — facessite Vrbin. 307; ed. princ; facessit C, Gen, B (facessi pr. L). — 34 gemine (gaeminao J5) cdd. — 35 ab L. — aliqd B. — vestrum M; vestroruni v. — gemine (geniinae B; ct ita vel Geminae v.) secl. M. — res suas Bentin.; reo suas B, L, G ; reos uas Gcn, H {in H supra os era^a altera s). — 38. 39 abdico Hermannus; dico {pracc am cdd.). — facesse. item; facesse cd. N. Fdbri; item v.; faces stitem Gen^; facessti tem L^; facessti item L.^; H^ ; G; facessite H^; om. B; Gen.^. — conf. et comm. in V. 40. — naturam abdico; cf. Curt. III, 2, IS homines cum se permisere fortunae etiam naturam dediscere. — dubito tamen an ornatius sit Hermanni commentum quam quod Pacuvio conveniat. — igitur propius a fide existimo ab hoc scriptum vel hoc natum (ita Me) tc abdico. facesse vel potius, quod oUm a nobis propositum: te repudio nec recipio natum. ito, facessito. — item; f. idem. — cet. cf. Paul. pg. S6. — 40 facessite om. H^; v. supra; in Gen post i ras. — o. h. Paulus; h. o. cdd. Non. — hinc; parumper al. 486 NONIVS MARCELLVS 307 M. nolo hic te videat: dominus est. puer, facesse hinc. . . Plautus Rudente: 81 quidem 5 818 pudicus, hinc facessas. M. Tullius in Hortensio: facessant igitur omnes qui docere nihil possunt, quo melius sapientiusque vivamus. FATiscERE est aperiri * ♦ ♦ || Fatiscere rursum deficere. Accius Epinausimache: 10 tamen haiit fatiscar quin tuam inplor^m fidem. Pacuvius Duloreste: at si tanta siint promerita v^stra, aequiperare lit queam vereor, nisi numquam fatiscar facere quod quibo boni. FERVS significat saevus. Vergilius Aen. lib. II: 16 forus omnia luppiter Argos transtulit. II Ferus iterum ecus. Vergilius Aen. lib. II: inque feri cnrvam conpagibus alvum contorsit. 20 Accius Medea: 4 IV, 4, 17 II 7 M. Tullius Hortensio || 10 Accius Epinausimache 1| 12 Pacuvius Duloreste || 15 II, 326 || 18 II, 51 || 21 Accius Medea. 3 f. nolo hic (adverh.) te videat dominus. en, puer, facesse hinc. — lacuna potest suppleri co quod est ocius. —- 6 puditus B. — hic pr. L. — 7 M. om. B; Gen; pr. L et U. — ortensio pr. B. — doceri A. — 8 quo; co A. — 9 Fatescere pr. B. — aperiri lun.; Guietus; aperire cdd. — cet. cf. Aen. I, 123. — Fatiscere add. Me. — vel pro rursum A. — 10 Accius; cf. 479 l. fatiscuntur ibique comm. — epinausimache B; epinausimace (sep. Gen, pr. H) rell. — 11 haud Bentin.; aut cdd. (aud Ah). — quin lihri pg. 479; qui h. l. — 12 Pac; cf. 479 l. m. cum comm. — 13 at si tanta M (at iam Gulielm.); ut si ita cdd.; cf. comm. in 227, 28. — aequiparare (eq. L) L; G; equiperare B. — 14 nisi numquam; potius &m uraquam; cf. pg. 479. — nuncquam L, H, Gcn, B; numquam cd. Bas. — quod quibo boni lun.; quod quiboni (quodque boni B) cdd. h. l.; quodquod quibo boni 479. — ctterum pro illo veieor quondam scripseramus peream; quod obscurissimum sibi videri dixit Bibbeckius. vellem melius quam hactenus factum conicias antiquissimae Lati- nitatis rimatus csset usum. nam ne nunc quidem paenitet commenti iJlius, licet necessarium esse merito neges. — quod ego ita volui accipi: at si tanta s. prom. v. , peream, si umquam fatiscar facere quod quibo boni, ut aequi- perare queam, liberiore verborum collocatione , qualem in enuntiatis relativis condicionalibusve et alibi habes saepe et in Ennii Phoenice, v. 376 sq. — cf. et vit. Enn. pg. 210. — 15 saevus M; severus v.; cf. 425 l. ferus et ferox. — Verg.; cf. 425 l. m. — 16 lupiter A. — Argus pr. Gen. — 18 f. item. — equus B, H^. — Verg.; cf. 193 l. alvus. — Aen. om. B, Gen, H^; eneidos supra add. H^. — 19 curbam Gen, fl, , L^. — conpagibus L^ soliAS. — album Gin, L^, flj. DE VARIA SIGNIFICATIONE SEBMONVM. IV. 487 307. 308 M. perissem in stabuleis frenos inmitteus feris. II Ferus item significat cerviim. Vergilius lib. VII: pectebatqne ferum puroque in fonte lavabat. 25 FVGA [siguificat], citus cursus. Vergilius Aen. lib. I: vel qualis equos Threissa fatigat Harpalyce volucremque fuga praevertitur Hebrum. Item fuga volatum significat. Vergilius lib. III: celerique fuga sub sidera lapsae 30 semessam praedam et vestigia foeda relincunt. Fuga item dicitur navigatio. Accius Telepho: remisque nixi properiter navem in fugam transdunt. Vergilius Aen. lib. V: 36 ipsae iam matres, ipsae, quibus aspera quondam visa maris facies et non tolerabile nomen, ire volunt omnemque fugae perferre laborem. idem lib. IIII: non fugis binc praeceps, dum praecipitare potestas? 40 idem in tertio: 1 tendunt || vela noti; fugimus spumantibus undis. 23 Aen. VII, 489 || 25 I, 316 || 28 Aen. HI, 243 || 31 Accius Telepho || 34 V, 767 g 38 Aen. IV, 565 || 40 Aen. III, 268. 22 verba sunt lasonis. — perissem M; perite v. — in stabulis Vrbin. 307; ed. princ; in stabule (stabulae L, 21.^) cdd. {seq. f); in stabulo minus bene Grotemeierus. — feris; non equis, ut N. putat, sed tauris. — 23 item; iterum Gen, B, B^; L ex corr.; f. recte; cf. conm. in v. IS. — 24 pectebat- que; tque w. 2 pro alio repos. in L. — 25 significat secl. M; cf. v. 23. — citus; om. A; litt. itus in ras. L^; citos B, Gen.^, H^. — cursum A. — Verg.; cf. 362 l. praevertere. — 26. 27 treissa pr. L et Gen; theissa B. — harpalyce Gen^; arpalece, w*. 2 arpalice L; harpalice B, Gen.^; harpilite, tum harpilice H. — fugam B. — Hebrum cdd. plerique utrobique (aebrum h. l. A); quam lectionem frequentissimis ac locupletissimis testimoniis, quae paene ad Verg. aetatem ascendunt, munitam verissimam esse minimeque admit- tendum illud Eurura comm. ad Phaedri III Prol. v. 59 demonstravimus. — 28 puto Fuga item. — lib. III lun. (libro tertio Ald.); lib. H B, Gen, L, H; om. ed. Bas. cum Me ct edd. ante Ald. — 29. 30 lapsa essemessam Cen, ; lapsae semessam pr. L; 1. semesam B, Gen^, L ex corr., H, G. — feda B, Gen^, H, G. — reUnquunt B, Gen, H; relinqunt L.^. — 31 f. iteruiu. — Accius; cf. 154; 347 l. propere; molle, placidum. — telefo cdd. (telafo Gs). — 32 renisque B, Gen, H^. — nisi B, Gen, Hy. — 33 transdunt Me ubique; et ut referunt Bothius et Quicheratus cd. Cuiacianus pg. 155; transeuntur {seq. VergUius) libri h. l.; tradunt 155; trandunt vel tradunt 347; cf. Donat. ad Ter. Phorm. prol. 2. — trudunt sine causa Scal. ad Aetnam pg. 95. — 36 numen B; ut pars librorum Verg.; ubi B caelum. — 39 non gis (g in ras.), supra scr. fu, L. — 1 cf. 410 l. tendere — laxitatem distendere. 488 NONIVS MARCELLVS 308 BI Plautus in Asinaria: remigio veloque, quantum p6ti8 es, festina ^t fuge. II Fuga, vehemens [est] flatus. Vergilius Georg. lib. III: ille volat, simul arva fuga, simul aequora verrens. 5 FRIGIT correpta prima syllaba significat erigit. Accius Me- leagro : frigit fricatque corpus atrum occulte abstruso in flumine. idem in eadem: erigit saetas, rubore ex oculis fulgens flammeo. 10 II Frigere est [et Friguttire] cum sono sussilire. [Plautus Casina: nam quid friguttis? nam quid istud cupid^ petis?] Afranius Privigno: occasionem captans mulier involat in collum, plorat, orat: accurrit nepos 15 pausillus; neptis porro de lecto frigit. 2 T, 3, 6 II 4 III, 201 II 6 Accius Meleagro || 9 Accius Meleagro || 11 II, 3, 49 II 13 Afranius Privigno. 3 potis es Guietus; potes (potest libri Me; L) cdd. Non.; poteris Pl.; potis est Taubmannus. — 4 est flatus B; cfflatus rell. — 5 arba Gen^ ; Jvj. — 6 Erigit Scioppuis de arte crit. pg. 40; 47. — cf. 7 l. frigere. — sillaba L, A. — Actius B. — 8 fricatque vir doctus ap. Vossium; fricantem (frigantem L^ ; friciantem Bh ; fricintem Bm) cdd. — simile vitium 233, 40. — atruni vir d. supra mcmoratus; acuum cdd. — de apro interfecto agi apparet. — occ. abstr. ; f. occulto, abstruso (obtruso JB). — 10 erigit, Scioppium secuius, Buechelerus; frigit cdd. — saetas Buechelerus; aestas cdd. — robore Xj,- G^. — funfungens Hi, fungens B, Gcn. — 11 est om. B. — et fri- guttire L^; H.^; B; ed. Bas.; ec friguttire corr. in L m. 1 vel 2; et frigu- tare H^; in mrg. adscr. m. 2 ad et: aliter ec; efrigutare, m. 2 etfrigutare Gen; eifrigutire A. — et friguttire secl. M. — nam etsi possit defendi, si et pro etiam acceperis positum {invenitur autem his tcrve friguttire apud auctores saeculorum imperii Bomani ultimorum), tamen additum Casinae Plautinae exemplum fidem facit etiam friguttiendi verhum ab interpolatore huic l. illatum ex pg. 7. — sussillire pr. L; subsilire B. — 11. 12 Plautus — petis secl. M. — nam seiungenda plane a capitis IV usu addita excmpla aliena. — frigutis B , Gcn, H. — recte pg. 7 cdd. Non. (ut Plauti): nam quid friguttis? quid istuc tam cupide petis. — quodsi h. l. ipsius Nonii verba haberi crederem, potuit scribi: nam quid friguttis? nam quid stud cupide petis? — sed ab interpolatore per neglegentiam haee ut alia in transferendo mutata (cf. comm. in pg. 222 l. reditus) vel illud petis facit probabile. quod etsi potest defendi (cf. Caesar. pg. 143), tamen aliquanto magis placet id quod est cupide cupis. cf. et Enn. Fab. v. 370. — 14 occasiouem captans Bothius; occasione capta Quichcratus (occ. rapta Mibbeclcius); occasionem nacta Me; occasionem (occan- sionem pr. L) eartha C, Gen; occasionem casta B; occ. captat. Vrbin. 307. — 15 accurrit M; occurrit v.; quod vix puto aQxai%mg dictum pro accurrit. — 16 frigit. et Scioppius l. s. m. et secuti hunc alii putarunt in exemplis frigendi verbi uhique fraudi fuisse Nonio (vel potius auctori eius) F ^^'to E DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 489 308 M. . FINGERE est lingere. Vergilius lib. VIII: illam tereti cervice reflexa mulcere alternos et corpora fingere lingua. 20 Fingere, iungere. Lticilms lib. VIII: cum poclo bibo eodem, amplector, labra labellis ficta arte conpono, hoc est cum ti}(oXoiioiiov(i(xt. j Fingere, conponere. Vergilius Georg. lib. II: persequitur vitem adtondens fingitque putaudo. 25 M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: ut alia in primo ortu perficeret, alia progrediente aetate fingeret. — Lucilius lib. XXVII: em, populis aalutem fictis v^rsibus Lucilius, quibu' potest, inpertit. 30 M. Tullius de officiis lib. III: fictam et conmenticiam fabu- lam prolatam dicunt a Platone. || Fingere, parare. Lucilius lib. XXVIII: 17 Aen. VIII, 633 || 20 Lucilius 1. VFII || 23 II, 407 || 25 V, 21, 59 || 26 Lucilius I. XXVII || 30 III, 9, 39 || 31 Lucilius 1. XXVIII. litteram exaratam. — et in Varronis quidem exemplo, quod legitur pg. 7, nec non in Accianae Meleagri loco altero res satis ccrta. contra in vv. 8 et 16 illa stispicio non cadit. — itaque in his servandam duxi scripturavi antiquavi ; sed de significatione eius quod est frigere porro quaerendum. — cet. v. 16 optimum crit illud, quod adseritur a Nonio, subsilit; minus, quod aliis visum est, quiritat. — 17 — 20 ex lingere iungere factum in G; iungere etiam edd. ante Bas. — porro haustum Vergilii cxemplum ed. Lucil. pg. 40 est ad- notatum. — intercidisse Acn. VIII, 633 sq. intellexit Stotvasserus. — Fingere, iungere add. M. — Lucilius pro Vergilius subktitutum db Aldo. — VIII M; VIIII cdd.; cf. pg. 257 l conponere, coniungere. — 21 proclo B, Gen, H^; etiam in L r supra scr.; ploclo H^; podo, in mrg. poclo G. — labra H^; cdd. 257; abra (abira B) rell. — bellis B, Gen^. — 22 ficta arte vel ficta Lyces M; fictrices cdd. h. l. ; om. 257. — compone H^; compono (conp. L^) rell. — ipwloY.onovfiKi lun. pg. 257; via aao7ionov(ir} L; via oHonovfir] (jt ex 81 factum) H^; via ottosiovfiri B, Gen; caXoiionovfii^ H^, G; om. via (quod ex tp hausto ortum) ipso loco pomas cdd. pg. 257. — 23 f. comere, conponere. — Verg ; cf. 369; 462 1. putare, purgare; dentes. — 24 adt. B, Gen, Xj, H; att. L.^; A; antondens G; veteres libri Merceri. — 25 aliam B,Gen, L, H^. — om. in B, Gcn, H^. — 26 hortu cdd. (ortu pr. B). — perficere cdd. — aetate; aefatos Gen, H^; efato B. — fingere cdd. — Lucil ; cf. 37 l. sedulo et inpertire. — 28 em, populis {seq. s) M; item (tem, erasa ante i l et pro Jmc supra scr. i, G) populi (seq. s) cdd. — populis iocosa quadam gravitate videtur dictum, ut III, 11: inde Dicarchitum populos Delumque minorem. — quodsicui minus placuerit, poterit scribi populo. — re populi nos in ed. Lucilii. — salute et cdd. h. l.; salutem pg. 37 sub v. sedulo. — rem populi salute et male Laclim. — 29 inp. L^ solus. — imperat B, Gen, H^. — 30 commentitiam A; B; Gen^; commenticiam rell. pr. L^. — prolata B, Gen, H^. — a om. B; Gen; L^;\ H^. — a. Platone (Plantone B, Gen, P) om. A. 490 NONIVS MARCELLVS 308. 309 M. sed fuga fingitur. iit tiuiido pede percitu' vadit! Varro Cato vel de liberis educandis: magnum est enim,, ut Ariston scribit, in primordio pueruli quemadmodum incipiat fingi 35 ad id, quo si evadat * * * |1 Fingere, eftigiare vel formare et facere. M. Tullius de re publica lib. IIII: ego || vero eodem, quo l ille Homerum, modo redimitum coronis et dclibutum unguentis emittit ex ea urbe, quam sibi ipse fingit. — idem de deorum natura lib. II: deinde in ore sita lingua est, finita dentibus: ea vocem inmoderate profusam fingit et terminat. — Vergilius Aen. 5 lib. II: nec si miserum fortuna Sinonem fiuxit, vanum etiam mendacemque inproba finget. M. Tullius de officiis lib. III: virum bonum fingimus; de eius deliberatione et consultatione quaerimus. — Sallustius in 10 Catilinae bello: quae natura prona atque ventri oboedientia finxit. — Plautus in Asinaria: nam nec fictum usquamst nec pictum neque scriptum in poematis. Varro Tatpy MevCnnov: ut birundines singuliuis+ obliti luto tegulas fingebant. |' Fingere, simulare mendacium. Afranius Fratriis: 15 34 Varro Cato |1 1 M. TuUius de re pubL IV || 3 II, 59, 149 || B II, 79 || 9 III, 12, 50 II 11 1, 1 II 12 I, 3, 22 jj 14 Varro Toccpii Msvinnov \\ 15 Afranius Fratriis. 33 fuDgitur Getii; pr. L. — ut add. M. — tumido A, B, Gen, H^. — pede p. V. M; vadit pede percitus (pertitus G) cdd. (st! fuga fingitur ac timido pede percitu' vadet Acidal. ap. Gruter. Lamp. VL, 93). — 35 puerili H, G, Gen, B; non L. — figi (tum ras.) Gen^. — 36 at id L.^; Gs; pr. B. — quo si lun.; quasi cdd. — lacunam, quae librariis vid. imputanda, indi- cavit M. — efigiare Gen^. — 2 ille; Plato. — omerum Gen, H, pr. L, non B. — modo 7i. l. add. M; post eodem Moserus. — delubutum Gen; dilubutum H; dilibutum L; delibitum, sed eorr., B. — 3 mittit, supra scr. e, L. — 4 in ore sit aliena (sita linea ed. Bas.) lingua est cdd. — ea; et A, qui priora om., B, Gen, H; hic in mrg. corr. — 7 se L^, Gen^; non B. — sinon est J/j. — 8 mendacemque Hqos; mandacemque ed. Bas.; Bh; mandaquemque L sec. Zangemeisterum ; manda, tum ras., cemque Genh. — fingit B, Gen, i/j ; inget i. — 9 II cdd. — sapientem et bonum virum fingimus Gic. — 10 deliberatione Gic; liberatione (liberatio Gen, H^) cdd. cum B. — quaerimus Cic; quiprimus (qui primus Gen) cdd. cum B. — 11 Catillinae C, Gen; non B. — atque in ras. L^. — 12 Plautus; cf. 493 l. poematorum. — 13 nam ueque libri Pl.; nam nec cdd. Non. his. — umquam est cdd. 493. — neque id.; cdd. Pl. — pictum id.; Plaut.; h. l. tictum L, Gen^, G; dictum A, B, Gen.^, H. — nec A. — poematibus A, B. — 14. 15 Varro — fingebant; agitiir de antiquissimorum Bomanorum cultu; cf. 4S; 250 l. suffundatum; colere, ornare. — ut hirundines singulinis. — locus nondum expeditus. — cdd. habent ut hirundine fiingulinis (hyrundine s. B; hirundines ingulinis L^); at ed. princ: ut hirundines singuli; id quod proximum videtur abesse a vero. — f. post illud singulinis hausta fuere quaedem situ in archetypo. — quod si placuerit. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 491 309. 310 M. nunc vide, h6c quo pacto ego aurum in medium proferam. tu, cata, illuc cogita, tu finge, fabricare lit libet. Vergilius Georg. lib. 11: non hic te carmine ficto 2^ atque per ambages. Terentius iu Andria: et fingunt quandam interse nunc fallaciam. Vergilius lib. XI: vel cum se pavidum contra mea iurgia fingit 26 artificis scelus. M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: talibus exemplis non fictae solum fabulae, sed etiam historiae refertae. FACINVS, factum. Sallustius iu Catilinae bello: qui aliquo negotio intentus praeclari faciuoris aut artis bonae famam quaerit. 30 — Terentius Heautontimorumeno: non fit sine periclo facinus magnum nec memorabile. M. Tullius de officiis lib. TII: promissum potius non faciendum quam taetrum facinus admittendum fuit. — et de senectute: 1 nullum denique || scelus, nullum malum esse facinus, ad quod 18 11, 46 II 21 I, 3, 15 i 23 Aen. XI, 406 || 26 V, 22, 64 B 28 2, 9 || 30 II, 3, 73 II 32 m, 25, 95 || 33 12, 40. poterit scribi ut hirundines singuli nisi mirumst e. q. s. — nam ne dbundare existimcs quod a nobis adicctum, notum cst saepe a Varrone iii(patfK<arsQOv antiqui temporis simplicitatcm cum proprii luxuria composilam. — ut hirun- dines figuli obliniti lun.; at supcrvacaneum illud figuli. - relicua commentn inepta, ut Buechelcri virgultis (vel culmis) oblitis (qualis tegulas formandi artis nulla ad me pervenit pei-itia); Bothii in culinis; quam coniecturam optimam dici ab Oehlero miror , eoque magis, cum ipse se eam non intellegere profiteatur ; Bergkii inquilinae. — ccterum hirundincs vetustissimis mortalibus in struendis domiciliis fuisse exemplo saepius memoratur. cf. Vitruv. II, 1, 2. — obliti cdd.; B pr.: obtuliti. — meudatio B. — fratris cdd. — 16 non vide B, Gen, H^. — hoc om. B. — ego Bothius; eo cdd. — aurum suspcctum. — puto olim fuisse integro versu: nunc vide hoc, quo pacto ego eorum arcana {oel arcana horum) in medium proferam. — 17 tu, cata, illuc vel tu cata illuc M; cdd.: tu castalia {seq. c). nam in Castaliae nomine non immerito offendisse videtur EibbccJcius. — frabricare B. — ut ed. a. 1471; uti cdd. — 10 te cum apice supra e Gen.; item se 22. — 22 et f. Ter.; effingunt (effigunt Gcni) cdd. — quondam pr. H. — 27 verum etiam cdd. Cic. — historiae; hist virgula supra st addita, ut in titulis soht fieri, L^ ; H; Gen. — histerre- fertae B. — refertae sunt cdd. Cic. — 28 sallt L^ (sall Gen). — catillinae Gen, L, H, non B. — 29 intentus SalL; intenti cdd. — praeclanim Gen^. — facinorio ut B. — 30 Terentius in H; scd in del. — 31 periclo Ter.; periculo (perticulo ij) cdd. — et mem. deter. cdd. Ter. — 32 M. Tullius; cf. 413 l. "taetrum, inpium. — potius n. fac. supra add. in L. — 33 tam taetrum cdd. Cic; tretrum B; tetrum Gen, H. — facimus pr. fl". — 1 nullum malum facinus esse cdd. Cic. ~ ad om. B, Gen, pr. H 492 NONIVS MARCELLVS 310 M. suscipiendum noii lubido voluptatis inpelleret. — Plautus in Aulularia: h6c est servi fdcinus frugi! II Facinus rursum scelus. Sallustius in Catiliuae bello: sed in ea 5 coniuratione fuit Quintus Curius, natus haut obscuro loco, flagitis atque facinoribus coopertus. — M. Tullius de officiis lib. III: ab lioc nulla fraus aberit, nullum facinus. FVRTVM est occulta subreptio. Vergilius Georg. lib. IIII: Vulcani Martisque dolos et dulcia furta, 10 II Furtum, insidiae. Sallustius Hist. lib. I: illo profectus vicos castellaque incendere et fuga cultorum deserta igni vastare, neque late aut securus uimis, metu gentis ad furta belli peridoneae. — Vergilius Aen. lib. XI: furta paro belli convexo in tramite silvae, 16 ut bivias armato obsidam milite fauces. II Fures etiam servi sunt dicti. Vergilius in Bucolicis: quid domini faciant, audent cum talia fures? FiDvciA est audacia. Sallustius Hist. lib. II: ita fiducia quam argumentis purgatiores dimittuntur. || Fiducia, confidentia. Ver- 20 gilius Aen. lib. Vlllt: cernis quae Rutnlos babeat fiducia rerum. FATIGARE, cohibcre, conprimere. M. Tullius de officiis lib. III: qui non verbis sunt et disputatione philosophorum, sed vinculis 3 IV, 1, 1 II 5 23, 1 II 7 III, 18, 75 || 9 IV, 346 || U Sallustius Hist. I || 14 XI, 515 II 17 III, 16 II 19 Sallustius Hist. 11 || 21, IX, 188 || 23 III, 18, 73. 2 suspiciendum Gen, H, L^, non B. — luuido L^; liuido Gen^; libido B, Gen^, pr. H. — voluptatis ed. Bas.; v.; voluntatis (volumtatis pr. L) L, H, B, Gen. — inpellere L^, H^^, B, Gcn; impellere L,^; inpelleret (imp. G) H.^; G. — 4 facinus frugi ex Pl. add. Quicheratus (facinus cum aliis Mc). — 5 sine l. nota L, H; de relicuis non constat. Rursum per lemma H. — Sall.; cf. 341 1. locus, genus. — catillinae Gen; catulinae L^. — Q aut L^; haud rell. pr. Gen^. — flagitis; ita Gen^; facilis L^; flagitiis rell. cum A, B. — 7 coopertus onines; sed Sdll. scripsit copcrtus; cf. Gell. II, 17, 7 ; Lachm. comm. Lucr. pg. 136. — ab Cic; ad cdd. — 9 III cdd. — cet. cf. 453 l. furtum. — 11 Hist. om. cdd. — Sallustius insidiae profectus G, sed in mrg. scr.: lib. I illo. — 12 vastire L^. — late Gcrlachius; elate {praec. e) cdd. — 13 securus nimis M (securus ire Kritzius; securissimus ed. a. 1476); fetustissimus Gen, H, G; faetussimus, supra scr. tis, L; setustissimus B. — peridoneae ed. a. 1476; peridonea cdd. — 16 ut, tum ras., uuas L^. — ob- sidam Verg.; obsida {seq. m) L^^; ed. Bas.; pr. Gen; obsidat rell. cum B. — 17 Fures etiam servi sunt dicti. — n. N. — 19 Sall. ; cf. ed. Kritz. II, 87. — Hiat. om. cdd. — qua B. — 20 purgationes B, Gen, H^. — 21 VIII B, Gen. — 23 III om. B. — 24 filiosophorum, tum filosophorum L. — vinculis A, B, Gen, H^; vinclis rell.; cdd. Baiteri pr. Bernens. 104. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 493 310. 311 M. 25 et carcere fatigandi. || Fatigare, coninovere, perturbare. Vergilius Aen. lib. I: quae mare nunc terrasque metu caelumque fatigat. FRIGOUIS quae sit significatio, manifestuai est; ut Vergilius Georg. lib. II: 30 frigusque caloremque inter. et Lucretius: 1 frigus ut a fluviis, calor ab || sole, aedtua ab undis aequoris. i Frigus, metus. Vergilius Aen. lib. I: extemplo Aeneae solvuntur frigore membra. 5 11 Frigus, aeris natura. Vergilius Georg. lib. II: at sceleratum exqnirere frigus difGcilest. ! Frigidum, venenatum. Vergilius in Bucolicis: frigidus in pratis cantando rumpitur anguis. 10 !j Frigidus, mortuus. Vergilius lib, VIIII: volvitur ille vomens calidum de pectore flnmen, frigidus. Ij Frigidum, segne, inbecille. Vergilius lib. XI: largus opum et lingna melior, sed frigida bello 15 dextera. FERIRE usu significat percutere. Vergilius in Bucolicis: comn ferit ille, caveto. M. Tullius de suppliciis: feriuntur securi: laetaris tu in om- 26 I, 280 II 29 IT, 344 || 32 IV, 219 || 3 I, 92 H 5 II, 256 || 8 Vni, 71 || 10 Aen. IX, 414 II 13 Aen. XI, 338 fl 16 IX, 25 || 18 II, 5, 46, 121. 26 ex Ge»!. — fatig. cdd. Baiieri; castigandi alii. — 27 — 29 om. B, Gen, H^; in mrg. add. H^: uirgilius aen. lib. I, tum quae — est; ut. — eadem illi aen, quod v. 26 legitur, supra scr. georgic. — haec archetypi in mrg. fuere addita. — ut f. delend. — 29 I i, H; cf. comm. in 27—29; II ed. Bas. — cet. cf. 200; 326 l. calor; indulgere, temperare. — 32 Lucr.; cf. 247 l. aestus. — 1 ut flauiis (flauus B) B, Gen, H^. — 4: excmplo Gen^ ; pr. L. — 6 ac L^ ; a Gen^ . — 8 w. JV. — Verg. ; cf. 3S2 l. rumpere, dissicere. — 10 Verg. ; cf. 263 I. calidum est fervens. — 11 mouens Gen, H^ ; uomuens B; uouens H^. — IB segnem Gen^; pr. L. — inbecille (inbecillae pr. L) A, B, Gen, L^, H. — 16 extera H^. — 17 rit, supra scr. fe, L. — caveo Gen, H^ ; non B. — 18 letaris B, Gen, L, H; laet. ed. Bas. — tni nominum B, Gcn, pr. H; tu in ominum H ex corr. — omnium, i supra mn m. 2 scr., L. 494 NONIVS MARCELLVS 311. 312 M. nium gemitu et triumphas. || Ferire, sancire, firmare. Vergilius Aen. lib. X: 20 haut fit mora; Tarchon iungit opes foedusque ferit. FOVERE est nutrire, provehere. Vergilius Georg. lib. IIII: hinc nescioqua dulcedine laetae progeniem nidosque fovent. 25 et Aen. lib. I: iam tum tenditque fovetque. Lucilius lib. XXVIIII: ventrem alienum mestum fovere ex molito hordeo uti cataplasma. 30 II Fovere, aspargere. Vergilius lib. XII: fovit ea vulnus lympha longaevus lapyx. II Fovere, constituere. Vergilius Georg. lib. IIII: 8ub terra fovere larem. et Aen. lib, I: 35 et interdum gremio fovet, inscia Dido, insidat quantus miserae deus. II Fovere, tueri. Vergilius lib. VIIII: non obvia ferre arma viros, sed castra fovere. || 40 FETVM significat plenum. Vergihus Aen. lib. I: l loca feta furentibus austris. et lib. II: scandit fatalis machina muros, feta armis. 5 20 X, 153 II 23 IV, 55 || 26 I, 18 || 28 Lucilius I. XXIX || 31 Aeti. XII, 420 II 33 IV, 43 || 35 I, 718 || 38 Aen. IX, 56 || 1 I, 51 H 3 Aen. H, 237. 19 triumphus Gen; ll^; triumphis J5; triumfus L^; triumfas L^^; ed. Bas. — 21 aut Gen; H; L; haud B; haut ed. Bas. — tharcon L solus. — 22 fedusque Gen^ ; L^ ; ferusque Tj^ ; faedusque B. — 24 nescio quia Gen^ ; pr. L. — 26 et om. B; Gen; H^. — 27 iam t. Verg.; tantum cdd. — 28 Luc; cf. 350 l. maestum, enectum fame. — 30 maestum vel mestum cdd. 350; h. l. mestum Gen^; Ho^; mestu -Hsi); esttum Gen^; L (Jiic tum, swpra scr. est); H^; B; G. — cet. cf. comm. in 350. — ordeo B. — cataplasma cdd. 350; cataplasmo h. l. — 31 aspargere H^; spargere L; aspergere B, Gen, G; aspaergere H,. — 32 lymfa L, G; non B, Gen, H. — longevus cdd. cum B pr. Gen^ et ed. Bas. — iapix L, H^, G; non B. — 35 et om. B; e Gen^. — 36 et om. H^. — 37 insedat B. — 1 Foetum A, B, G; Festum Gen^. — Verg.; cf 210 l. loca. — 2 foeta A, B, Gen, L.^, H, G. — feren- tibus Gen^; L^. — 4 fatalas B. — macina pr. L. — 6 faeta B; foeta A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 495 312 M. Varro rvcod^t Gsavtov: non videtis, linus ut Amor parvulus ardifetat lampade. II Fetum, honere levatum. Vergilius lib. VIII: 10 fecerat et viridi fetam Mavortis in antro procubuisse lupam. et Georg. lib. III: nec tibi fetae more patrum nivea inplebunt mulgaria vaccae. 15 Varro de vita populi Romani lib. II: mensa ante ponebatur cum culigna ac vino; hinc quom quae veniebant ad fetam amicae gratulatum, dis mactabant. PASCES quam habeant siguificationem, mauifestum est. Ver- gilius Georg. lib. II: 20 illum non populi fasces, non purpura regum flexit. II Fascem consulem posuit Vergilius Georg. lib. III: 6 Varro rvm&i asavtov \\ 9 Aen, VIII, 630 || 12 III, 177 | 15 Varro de vita pop. Rom. H || 19 II, 495 | 22 III, 347. 6 Varro; cf. 343 l. actum, infixum ibique comm. — 1. S h. l. cdd.: nou videtis (videaa B, JETj) unum et parvulns amor ardifeta (ardifeca, m. 2 ardi- fera G; ardifaeta B) lepades {seq. f; lempades B; lepade f. L^). — ardifeta; quamquam potuit Non. simplicis vocabuli exempJis addere exemplum com- positi, sicut saepius factum in hoc capite, tamen obelo notandum illum ardifeta, donec andlogiae legibus convenire demonstrdbitur. — interim priorem partem ex eo qnod seq. arida labem traxisse adeoque pro hoc reponendum arda (cf. Imc. XXVII, 32) haud dissimile veri. — 9 foetum B, G. — honore L; onere rell. cum B. — 10 foetam H^; B; G. — Mov. L. — 11 e Verg. add. Quicheratus. — 13 fetae L; foetae rell. cum B. — 14 inplebunt L^ solus. — mulctraria B; cdd. Verg. — legitur et 'mulgaria' Philargyrius. — 16 III B. — mensa B, pr. L; mensae (mense H) rell.; v. — auteponebatur L, H, Gen, B; anteponebantur ed. Bas.; v. — 16 cum (ita ed. princ.) culigna ac vino (ac viuo ed. a. 1476) lun.; eum cuUia acuno cdd. cum B (cuUia cuuo -H,). — cf. Cat: de re r. 132, 1. — male alii cum culleo ac vino sive cum culina ac vino. — fuit qui coniceret: cum lucunculis ac vino. — hinc quom quae M; in quoque cdd. (in quo quae Ald.; ex quo quae Guietus). — fertam Gen; faertam H^; sertam B; faetam H^ (fertam Ho^; fetam Ho.^); foetam G. — ammicae B, Gen, pr. H; amice L. — amicae nominativ. — 17 mactabant; cf. Varr. de v. p. B. I pg. 341 s. 1. mactare — immolare: fabatam pultem dis mactant. — 18 — 27 in A tantum haec leguntur: Fasces consules vel dignitates. FaBcem, onus. Virgilius: ego hoc te fasce levabo. — 20 fauces Geni- — 22 ecce stuporem Nonii. — nam Servius illud iniusto sub fasce rectissime explicat per id qvx>d est sub magno onere. — frustra autem Qui- cJieratus scribit fasces consulum posuit (nam dixerat N. fasces in Verg. v. significationem habere manifestam) et huc traxit e v. 24 Fascem, onus. — nam si recte hoc haberet, Nonius scripturus fuit: Verg. Georg. lib. III — idem lib. IIII — et in Bucolicis. — U cdd. 496 NONIVS MARCELLVS 312. 313 M. iniusto sub fasce viam dum carpit. II Fascem, onus. Vergilius in Bucolicis: ego hoc te fasce levabo 25 idem Georgicon lib. IIII: ultroque animas sub fasce dedere. FVNDERE est liquorem defundere. Vergilius [Georg.] lib. V: hic duo rite mero libans carchesia baccho fundit humi. 30 II Pundere, prosternere, iacere. Vergilius Aen. lib. I: quam septem ingentia victor corpora fundat humo. et [Aen.J lib. II: fmi per moenia Teucri 35 conticuerc. M. Tullius de suppliciis: plerique ut fusi sine mente ac sine ullo sensu iacerent. — M. Tullius [in] Philippicarum lib. XIV: sceleratissimorum hostium exercitum fusum caesumque cognovi. || Fundere, dare. Vergilius in Bucolicis: 40 ipsa tibi blandos fundent cunabula flores. Cicero Tusculanarum lib. V: ut aut flores aut fruges fundat aut bacas. |1 Fundere, dicere. Vergilius Aen. lib. III: talia fundebat lacrimans. || Plautus Asinaria: l 24 IX, 65 II 26 IV, 204 || 28 Aen. V, 77 |j 31 I, 192 || 34 Aen. II, 252 || 37 II, 5, 11, 28 II 38 XIV, 1, 1 || 40 IV, 23 || 42 V, 13, 37 || 43 III, 344 || 1 V, 2, 52. 23 sub om. Gen^. — capit B. — 24 Verg.; cf. 336 l. levare — relevare. — 27 animam cdd. Verg. — 28 effundere A; mrg. G. — Verg.; cf. 546 carchesia. — aend. lib. V B per interpolationem ; georg. lib. V Gen; pr. L; H^; ed. Bas.; in L et H del. V et in illo m. 1, in hoc 2 supra scr. IIII; IIII Victorianus. cf. et comm. in 546. — Verg. locum om. A. — 29 carithesia pr. L; carthesia Gen, ; L ex corr. — bacho B, Gen, H. — 33 fundit A; cf. v. 30. — humo C, Gen, A cum potioribus Verg. libris; humi B. ita scripsisse Verg. probabile est; cf. Bibbeckii comm. in h. v. — 34 — 37 restituit et supplevit H. Ilbergius Symbolae philol. Bonnens. pg. 438. — nam in illo et Aen. (Aen. secl. M) lunius Ennii nomen latere opinatus erat. — 37 fusi Cic; fusissi (fusis B; fusisi pr. L) cdd. — ac supra scr. in L. — 38 uUos, sed del. s, L. — sensu iacerent; sed subiacerent B, Gen^; subiacerent L; H^; G; iacerent Gen^; H^. — M. Tullius; olim fuisse: idem intellexit Ilberg. — in supra add. L. — filippicarum cdd. pr. B, Hqos. — XIIII ed. Bas.; Me; XV L, H, Gen, B. — 31) caesum fusumque cdd. Cic. — usum Gen^; pr. L. — 42 fundant cdd. Non.; et ita f. ipse. — 43 Fundere non l. in L m. 1. — dicere om. B, Gen, if,. — 44 talia fundebant lacrimas (fundebat lacrimans B) fundebat (fundebant B) B, Gen, H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 497 313 M. n6 illa ecastor f^nerato fiindit 11 Fundere, fugare. Vergilius Aen. lib. II: illi etiam, siquos obscura nocte per umbram 6 fudimus insidiis totaque agitavimus urbe, apparent. jj Fundere, emittere. Vergilius Georg. lib. III: ruuntque effusi carcere currus. et lib. X: 10 cristisque a vertice flamma funditur. FILVM dicitur deducta res quaeque ad tenuitatem. Vergilius lib. X: extremaqne Lanso 15 Parcae fila legunt. 11 Filum, oris liniamentum. Lucilius lib. XXVIIII: surge, mulier, diic te! — filum non malum. FLAGITIVM veteres vitium quod virgini infertur dici voluerunt. II Flagitium, periculum. Lucilius lib. XXVIIII: 20 quei et poscent minus et praebebunt rectiu' multo et sine flagitio. FiDES quid sit, manifestum est; ut Vergilius Aen. lib. I: cana Fides et Vesta; et plerumque. || Fides, cordae quae appellantur. M. Tullius in 25 Hortensio: ponendae sunt fides et tibiae. — [et] Vergilius lib. VI: 3 II, 420 II 7 II[, 104 II 9 Aen. X, 270 B 13 Aen. X, 814 H 16 Lncilius 1. XXIX II 19 Lucilins sat. 1. XXIX 1 22 I, 292 || 24 M. TuUius Hortensio || 25 Aen. VI, 120. 2 illa ecastor Bothius; ille ecastor cdd. Pl.; ille castor Non. — funerato {pro foenerato) L; G; B. — funditat cdd. Pl.; fundit haec Lani- binus. — 6 fundimus Gerii. — urbem Gen^; pr. L. — 7 emittere M; dem. L, H^; dim. rell. cum B. — IIII B. — 9 cf. 240 l. ardere, fulgorem — emittere. — 12 Filus dicitur ded. A. — ducta B; deducti Gen^. — at A. — Verg.; cf. 332 l. legere — coUigere. — 16 oris Ald. (om. edd. priores); ores cdd. (Filii raores Gen; Fili mores B; Filum mores pr. H). — 17 surrge B. — multer L^. — duc te (i. e. aufer te); ducte B, Gen, H^; ducite rell. — filium Gen; pr. H. — 18 Fl. v. vit. dici voluerunt quod virgini infertur B. — post voluerunt e.reniplum interceptum prohdbile est. et dlterum l., ut puta Flagitium, dedecns, vel h. l. vel ante v. 18 excidisse crediderim; cf. Luc. XXVI, 46. — 11) pericnlum; n, N. — 20 quei et M; qui et Me; quiete cdd. — poscent I. Dousa; Me; poscente cdd. — mnJe Dousa pater: quiete | poscent te minus. — praebebunt I. Dousa; Me; praebunt C, Gen; praebent B. — de pathicis pueris agi notat Me. — 22 ut om. B, f. recte; cf. comm. in 310, 28. — Verg.; cf 86 l. canum. — 23 Vesta Remo B. — 24 ut pler. Ia^; H^; G; ut om. B. — Fides, cordae quae appellantur (Fides etiam corde appellantur J.); hic eodem errore quo pg. 248 in 1. bellum lapsus NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvkller. 32 498 NONIVS MARCELLVS 313. 314 M. Threicia fretus cithara fidibusque canoris. FACERE apertam habet significantiam. |] Facere, rem divinam religionibus exhibere. Plautus in Aulularia: miilsi congialem plenam faciam tibi fid^lianl. - Vergilius in Bucolicis: 30 cum faciam vitulam pro frugibus, ipse venito. INCIPIT PER G LITTERAM. GRAVE, secundum consuetudinem ponderosum. Vergilius Georg. lib. I: vomis et inflexi primum grave robur aratri. 35 Terentius Heautontimorumeno: hui! t§,m gravis hos, quaeso? M, Tullius de officiis lib. TII: aut certe omni pondere gravior habenda est. jl Grave, gravidum. Vergilius Aen. lib. I: 40 donec regina sacerdos Marte gravis. II Grave, plenum. Vergilius in Bucolicis: non insueta gravis temptabunt || pabula fetas. 1 et Georg. lib. III: et gravido superant vix ubere limen. et Aen. lib. I: 28 IV, 2, 15 II 30 III, 77 || 33 I, 162 || 36 I, 1, 40 || 38 III, 8, 35 || 40 i, 273 II 43 I, 49 || 2 III, 317 || 4 J, 151. est Non. — nam fides, quae cordae, a ccpLdrj; quamquam fuisse qui a fidendo repeterent docet Paul. pg. 89. — 25 et vid. delend. — 26 treicia A, Gen^. — cythara A, B. — 27 significationem A, B. — 28 religionibus; cf. 57, 14. — 28. 29 Plautus; cf. 543 l. fidelia. — in Aulularia: mulsi v.; cf. 543 l. m.; in aululariam (Aulularia ed. Bas. ; B) uisi (muisi ed. Bas.) cdd. — congilem pr. L. — plenum B, pr. H. — tibi in mrg. add. Gen. — fidelium B, Gen, pr. H. — 31 vitulam Vergilii cdd. plures; item C, Gen, B; porro Prisciani, qui quater h. v. adfert, lihri tantum non omnes. — vitula est Vergilii. — venio pr. L. — mirum quod de faciendi verho tam hreviter rettulit Nonius, qui plenissime de agendi. cf' pg. 243 l. agere. — 33 — 39 in cdd. leguntur post 314, 8; h. l. reposuit M. — 34 I L ex corr.; II rell. cum B. — 36 teren L^. — 37 hui tam Ter.; ultam C, Gen; ultram B. — 38 de officiis om. B. — III B, Gen, H^; I rell. — 39 habenda cdd. Cic; ap. quem praec. raque aut sola expetenda est, ut Zenoni visum est. — 2 cf. 389 l. superare, ascendere. — 3 superent B. — ubera Gen^. — 4 Aeneidos lib. I Quicheratus; lib. I Aen. cdd. (lib. Aen. I B). — Vergilii exemplum ut alienum ab hoc loco ad l. grave, sapiens cum auctoritate, quod lcgitur 315, 25, transtulit Quiche- rattis; nhi non magis apte ponitur. potius in hac pagina v. 16 lemmati, quod DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 499 314 M. 5 tunc pietate gravem ac meritis. Ij Grave, fecundum, frugiferum. Vergilius Georg. lib. III: quid labor aut benefacta iuvant? quid vomere terras invertisse gravis? II Grave, amarum. Varro Quinquatrubus: 10 absintium iiti bibam gravem et castoreum ... lev^mque robur. II Grave multum significare veteres probant; nam et graviter multum, valde intellegitur. Titinius Psaltria: 15 gravique obsonio convivas. Caecilius Plocio: placere occepit graviter, postquam emortuast. Accius Deiphobo: ad infandum hominem, gnatum Laerta, Ithacensei ^xule, 20 qui neque amico amicus umquara gravi' neque hosti hostis fuit. 6 IH, 525 II 9 Varro Quinquatrubus || 14 Titinius Psaltria jj 16 Caecilius Plocio II 18 Accius Deiphobo. est grave , multum , potuit addi. nam gravis apud Vergilium eodem modo dictum, quo in Accii Deiphobo. sed ut npud comicos atque alibi saepe plenus ponitur de moribus (cf. Pl. Mil. 90; 423) , ita etiam h. l. accipi potuisse a commentatore apparet. — cet. Vergilii haec sunt: tuui pietate gravem ac meritis si forte virum quem conspexere, silent. — 6 frngifernm consuetu- dine (consuetndinem GenJ ponderosum B, Gen, J7, ; c/'. 313, 33. — 7 iuvant B; iubant L^; iubent Gen^; iuvent rell. — 9 ad illud Grave, amarum Ho et G in mrg. add.: Virg. (Georg. IV , 270): et grave olentia centaurea; quae potius ad sequens lemma pertinere apparct. — eadem post v. 12 ponit lun., Me. — cf. de lunio comm. in 233, 40. — Varro; cf. 190; 336 l. absinthium; levare, minuere. — 10 absinthium A, B, H.^; absentium rell. — 11 ut A. — grave B. — castoreum A, B; Gcn; H; sed in hoc u puncto tenuissimo subnotatum; castorem rell. — 12 leveque cdd. hic et 190; levem- que 336. — 13. 14 haec a Quicherato restituta. in libris illa nam et graviter multum intellegitur posita sunt post v. 15. — in isdem valde v. 13 post multum est collocatum. — 14 saltria Gs; psaltaria Gen^; psaltatria pr. B. — 16 obsoni B. — conurias JB, Gcn; conui, tum ras., ias, supra rasuram scr. m. 2 u et ead. in mrg. conuiuas, Hs. — convivas; verbum, non nomen. — 16 Plocio; procilio B , Gen, Tornaes., -Hj, — 17 plare pr. B. — hoccoepit L; Gs. — emortuast {vel emortuust) M; emortuas B; Genm; L^; emortuus Genh; emortua H^; est mortua rell. — 18 Actius B. — deifobo C (deifebo JJj,- itein B, Gen). — 19 ad pr. L; H^; B; Gen; at L ex corr., H^; aut ed. Bas. — f. ad per sive aut ad. — infandum hominem, gnatum M, ne plures concurrerent ablativi; infando homine gnato (gnatu L^, H^, G) cdd. — Laerta Ithacensei; Laerta Bothius (Laertae Me); Ithacensi Me; laerat (lerat Genm) ait hacenase C, Gen; laerata ithacenase {pr. ithacenuse) B; lerataet hacenase Tornaes. — exsule Gs; exnlo Tornaes. — 20 quinque G. — amicoo Bh. — araiquos umquam Bm. — gravit L^; gravis rell. — gravis hic ut Aen. I, 151 idem quod respiciendus, reverendus. — hosti om. H^; Gs. 32* 500 NONIVS MARCELLVS 314. 315 M. Sallustius Hist. lib. III: namque is praeter solita vitiosis magistratibus , cum per omnem provinciam infecunditate bienni proximi grave pretium fructibus esset. — M. Tullius de officiis lib. I: nec vero audiendi qui graviter inimicis irascendura putant. — Lucretius lib. I: 25 humana ante oculos foede cum vita iaceret in terris, obpressa gravi sub relligione. Varro Gerontodidascalo: ubi graves pavdnum alantur atque pascantur gregea. II Grave, grandaevum. Vergilius lib. V: 30 hic gravis Entellum dictis castigat Acestes. jl Grave, molestum. || M. Tullius de senectute: quod nuraquam ^ tibi senectutem gravem esse senserim. — in eodem: facilius in morbos incidunt adulescentes, gravius egrotant, tristius curantur. — Sallustius Hist. lib. II: et continetur gravius. |I Grave, nocens. Vergilius Georg. lib. III: 5 21 Sallustius Hist. III || 23 I, 25, 88 || 25 I, 62 || 28 Varro Gerontodida- scalo II 30 Aen. V, 387 H 1 2, 4 || 2 19, 67 || 4 Sallustius Hist. II || 5 III, 415. 21 Sallustius; saal L^; sall id. m. 2. — cf. Kritz. comm. in III, 90; Dietschii in III , 1. — neque B. — is Me in Corrigendis ; eis B, Gen, H^ ipraec. e); his rell.; et ita Kritzius, qui dicit dubitari posse, illud vitiosis magistratibus utrum dblativus sit temporis vel absolutus an dativus. mihi videtu/r dativus esse et quidem suspensus ab eo quod est praeter solita, liberiore Graecorum in modum usu, tangique magistratus Romani nescio cuius malitia, qui provinciam caeli natura bis male habitam eliam propriis vitiis vexasset. de Gallia autem Narbonensi putant agi. quod cum ita sit, in initio fragm. illud is reponi placuit. — male, siquid video, Dieischius: praeter solita vitiosis agri tractibus. — vitiis B, Gen, H^. — 22 cum pro Gen^. — infoecunditate L, G; non B. — 23 promixi, sed signis additis corr., Gen. — csset ed. princ; esse cdd. — 24 qui graviter Gic; graviter B, Gen, L^, H^; graviter qui rell. — 25 Lucietius; cf. 32G ; 379 1. iacet, sordet; religio, metus. — 26 fede cdd. cum B. — 27 obpraessa {m. 2 oppraessa) L^; oppssa Gen; oppressa rell. cum B. — religione B, Gen, H^; relegione L^. — 28 Varro; cf. 440 l. pascere et alere. — gerontodidasculo Gen, H. — 29 ubi graves pavonum alantur atque pascantur greges; ita M; cf. comm. in 440; h. l. cdd.: verbi (ubi H; ubi B, Gen) graves pascuntur (pascantur 440) atque (utque B, Gen, Hy) alantur (aluntur B) pavonum (paonum B ; Gen; pr. L; H^) greges. — 30 Verg. ; cf. 251 l. castigare. — 31 gravis 'aetate vel obiurgatione' Servius. — potius obiurgatione. — 1. 2 M. TuIIius (M. alius Lj); cf. 409 l. triste, difficile. — quod n. t. senectutem m. 2 add. in L. — in eos L; Gen^; A; B; in eosdem G. — puto idem codem. — in om. Am, B, Gen, L, H^. — 3 illud adulescentes, quod utrum additum sit in G m. 2 an deletum ex ed. Bas. non sat comparet, in mrg. add. H^ ; et ita Cic. ; om. rell. cum A, B. — etiam pg. 409 plerique cdd. hoc voc. carent. — egrotant A, Gen, H, L; aegr. B. — 4 Hist. om. cdd. — gravius Me; gravis cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 501 315 M. galbaneoque agitare gravi. M, TuUius de officiis lib. III: magnum illud bellum perfuga unus et gravem adversarium imperi sustulisset. || Grave, triste. Accius Erigona: 10 sed ubi ad finem ventumst, [in] quo illum fors expectab^t loco, adque Orestei gravi' sacerdos f^rro cum prompto adstitit. Vergilius lib. VIII: gravior ne nuntius auris vulneret. 15 Ij Grave, forte. Vergilius lib. XII: ferit ense gravem Thymbraeus Osirim. jj Grave, utile. M. Tullius de officiis lib. I: ut, etiamsi sint alia graviora atque meliora, tameu uos studia uostra naturae regula metimur. || Grave, solidum et firmum. Accius Athamante: 20 beneficieis hostim^ntum peperistei grave. 7 III, 22, 86 II 9 Accius Erigona || 12 Aen. VIII, 582 || 15 XII, 458 || 17 I, 31, 110 II 19 Accius Athamante. 6 galbaneoque agitare gravi, ita cdd. Nonii; qui illud galbaneo videtur accepisse pro substantivo. at Vergilius: galbaneoque agitare gravis nidore chelydios. — tamen id quod est gravi et a Servio agnoscitur, cuius haec sunt: gravi nidore; serpentibus scilicet noxio. — cet. B Jmbet gravis, interpolationis ex Verg. ducto initio; gravi supra scr. in L. — 7 illum b. cdd. — 8 unus Cic; humum B; Gen; H^; ed. Bas.; hominum L, H.^. — grave cdd. — imperium B, Gen, H^; imperii rell. — «) Accius om. B, Gen, H^. — 10 ad fanum Lipsius; at vix additurus fuit poeta illud fors, si verum esset fauum. nec enim mirum a sacerdote ad templum expectari Jiostiam. — in secl. Guietus. — fors sectabatur cd. Falat. — 11 adque L; adquem G; atqne B, Gen; atquem H. — Orestei vel Orestae M; cf. Aen. V, 10: olli caeruleus supra caput adstitit imber. — adque {pro et ad) Oresten Grotius. ct potest in Accii libro ferri haec accusativi forma (Orestem Bitschelius). — gravi' sacerdos; Iphigenia. - cum add. Grot. — adstitit id.; adsistit B, Gen; adtituere (sic) sistit if, ; adstituere (astituere H^) rell. {seq. Verg.). — simillimum vitium in V. Accii pg. 463 s. l. adfari. — 12 lib. VIII; ita cum H^, G L, sed m. 1 VIII punctis delet. et supra scr. XII; georg. lib. XII Gen, H^; aened lib. XII B. — f. haustus Georg. locus. — 16 gravem; i. e. minitantem, instantem. — tymbrcus B, Gen, L, G; tybreus, m. 2 tynbreus, H. — osyrim L, G; non B. — 17 ut etiamsi sint Cic; ut iam sit (sit om. L; sata B; sat Gen^) cdd. — alia; via B. ■— 18 atque in {tum im) m. L. — 19 metimur C pi: -Hj,- metitur B, Gen, H^. — Non. vid. scripsisse: ut iam sint alia — tamen — metimur. — Actius A, B. — Achamante B, Gen, L, H^ ; om. A. — 20. 21 om. A. — 20 beneficiis hostimentum peperisti grave Bothiiis; veneficius (beneficiis B) gravem hostium peperisti (perperisti Gen; H^) et grave C, Gen, B (veneficium Vrbin. 307. — beneficiis hostem grave peperisti Palatin.). — beneficiis egregiis hostimentum peperisti grave Grotius; quod non potest admitti nisi ita: beneficis j egregiis hostimentum peperisti grave nequc satis respondet artis legibus; et aliquanto minus placet Bergkii illud: meis beneficiis hostimentum peperisti gratum et grave; in quo adeo et meis et gratum ineptum est. 502 NONIVS MARCELLVS 315. 316 M. idem Nyctegresia: id quod facis gratum et gravest. M. Tullius in Hortensio: unde aut ad agendum aut ad dicen- dum copia depromi maior gravissimorum exemplorum, quasi in- corruptorum testimoniorum, potest? || Grave, sapiens cum auctori- 25 tate. M. Tullius de officiis lib. I: quae gravis et fortis civis et iu re publica dignus principatu fugiet atque oderit. — et iu Hor- tensio: quid enim aut Herodoto dulcius aut Thucydide gravius? I Grave, necessarium. Lucilius lib. XXVHH: habeas quoque animo mi admodum causam gravem 30 fore, qua^ me ab ullo commodo abducat tuo. GEASSARi dicitur supra modum saevire. || || Grassari etiam i dicimus ambulare. Titinius Veliterna: vende thensam atqne inulos. sine eam iam pedibus grassari; confringe eius superbiam. Novius Pedio: 5 'Caeretanus sine diploida?' — ''recta grassatur via.' 21 Accius Nyctegresia || 23 M. Tullius Hortensio || 26 I, 25, 86 || 27 M. Tull. Hortensio || 29 Lucilius I. XXIX || 2 Titinius Veliterna \\ 5 Novius Pedio. 21 Nyctegresia; in fete gresia L; in yctegressia Gen; B; pr. H; in quo supra yc erasa s. — 22 et utile est B. — 23 unde haud H, Gen.^; unde haut Geni- — 26 civis Cic; quis cdd. cum B; om. A. — ed pr. L. — 27 in om. Hi. — dignos pr. L. — principatum cdd. — et in Hortensio; cf. comm. in 241, 10. — 28 dulcius ut Thuc. 7/^. — hyucydide pr. L. — 29 necessarius meccilius pr. L. — 30 h. quoque M; habeasque (habeasquae B, Gen, H^) cdd. — post habeasquae Genh add. he; sed id del. — mihi cdJ. — grave L, G; gravum H^; grav (tum ras.) um Gen; gratum B, — 31 forte B. — que Gen, If,. — adducat H^; Gen; non B. — iuo pr. Gen. — 1. 2 Grassare i/^, sed 7-ursus mutat.; Grassa hic et infra Gen^. — dic. etiam B. — amb. ; i. e. ire. — 3 unde et B. — thensum B, Gen; tensum H^. — inulos; hinnulos M. Hauptius Indic. lect. hibernar. Berolin. a. 1866 pg. 3; mulos cdd. — 4 iam add. M. — crassari pr. L. — confringe Fasseratius, Me; confingere (cumfingere L, H^, G; non B) cdd. — super pr. L. — 6 Caeretanus sine diploida? — r. gr. via. ita M, qui et diverbium instituit; Caeretanus sine diploidi. a, recta gr. v. Lachmann. comm. Lucr. pg. 49. — cretanus (errat anus per interpolationem B, Gen, H^) sime deploidi a (sed in L i ultimum verbi deploidi in rasura; H pr.: diploida, tuni: deploidi a; deploida Gen; deploide B) recta gr. (cr. pr. L) via cdd. — potuit scribi diploidei; sed alterum in atellana melius. diploida, ut chlamyda, cassida, lampada. — cf. Porphyr. in Hor. Ep. 1 , 17 , 25: duplici panno; vili veste, quam diploidem veteres dixerunt. — errat anus sine diploide. a recta gr. v. male Bothius. — verum si invenit Lachmannus, in prioribus ap. Titin.^ erat dictum accedere ad aedes {nam grassari hic idem quod ire, incedere) hominem Caeretanum, splendide vestituvi. — hinc alteriu^ cavillatio. — videntur autem Caeretani, qui civitatem habebant sine suffragio {cf. interpretes ad Hor. Ep. I, 6, 62 illud Caerite cera digni), Romanis fuisse ludibrio ut Fraenestini. — DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 503 316 M. idem [Pedio]: uunc res me ipsa repremit; saepe hac snm eadem grassatiis via. Sallustius iu lugurta: qui ubi ad gloriam virtutis via gras- 10 satur. — Afranius Excepto: consimili grassantur via, quibus hic est omni' cultus. GARRVLAE dicuntur aves canorae et hilares. Vergilius Georg lib. IIII: garrula quam tignis nidum suspendat hyrundo. 15 i Garrulus est rursum cordatus. Varro Periplu lib. I: iu hac civitate tum regnabat Dionysius, homo garrulus et acer. GEMINI dicuntur ex uno utero uuo die editi. Vergilius lib. VIII: ^ geminoa huic ubera circum ludere pendentis pueros. 20 Geminum rursum simile. Pacuvius Hermiona: par fortitudo, g^mina confid^ntia. }| Geminae, duae. Vergilius lib. VI: sunt geminae Somni portae, quarum altera fertur cornea. 25 GEKERE est haberc. Vergilius Aeu. lib. II: et nos aliquod nomenque decusque gessimus. 7 Novius; cf. comm. |! 9 1, 3 || 10 Afranius Excepto fl 12 IV, 307 || 15 Varro Periplu 1. I 1| 17 Aen. VIII, 631 | 20 Pacuvius Hermiona |j 22 Aen. VI, 893 II 25 II, 89. atque ad illam eorum condicionem hunc ipsum Novii versum pertinere credi- derim. scilicet numqtiam erat, cur Caeretanus homo uteretur toga candida. — 7 Novius; Nevius A, qui prius exempl. omittit. — Pedio om. A noto more; porro B, Gen, JEZj ; recte in suspicionem vocat BibbecJcius. — 8 me ipsa om. B. — ipsa Montepessul. ; A; Genm; /'. Hs^; P; ipsam rell. cum Genh. — repraemit L; reprimit rell. — haec A, B, Gen, H. — sum eadem Munkius; eadem sum cdd. (eadem hac sum Buechelerus). — crassatus vias pr. L. — 9 lugurta B; pr. L; lugurtha rell. — 11 grassatur B. — a quibus L, H^, G (in L videntur supra a et infra puncta fuisse posita, sed ea erasa). — hic supra add. in L. — 12 hila*, pr. L; f. hilarae. — 14 gignis Gen^. — suspendit H^; G; suspendant Gen^. — hyr. A, L; hir. rell. — 15 cordatus; n. N.; in Varronis loco garrulus idem vid. esse, quod facetus; cf. Hor. Sat. I, 10, 44. — notum Dionysium utrumque litterarum fuisse haud incuriosum. — haud ita dissimiliter 2^ro arguto accipit Merceru£, qui citat GeU. XV, 30, 1 illud garruli natura et subargutuli et rcfert ad Dionysium maiorem, quem constat fuisse dicaciorem. — Periplus cdd. — 16 cum B; Gen; P; tunc Monte- pess. — Dionesius B; Gen; pr. L; H^; Dionisius A; L ex corr. ; H^; G. — et; f. set {praec. s). — 17 Verg.; cf. 343; 423 1. mater; genetrix, — VIIII cdd. cum B. — 18 ubere L, G; uberae H^; ubera et B. — 24 aeornea |>r. L. — 25 gerere l. tam breviter tractatum mirere. — 26 decus H; Genm. 504 NONIVS MARCELLVS 316. 317 M. II Gerere, ferre. Vergilius lib. VII: bella mana letumque gero. et idem eodem lib.: 30 laevaque ancile gerebat. II Gerere, facere. Vergilius lib. VIIII: nec tecum talia gessi, magnanimum Aenean et fata extrema secntus. GRADVS consuetudine sunt per quos ad altiora domorum et 35 aediiiciorum omuium scanditur. Vergilius Aen. lib. I: aerea cui gradibus surgebant limina. II Gradus, pedum gradientium vicissitudo. || Vergilius Georg. i lib. III: gradibusque sonare conpositis. II Gradus, firmitas standi. M. Tullius de officiis lib. I: nec tumul- 5 tuantem de gradu deici, ut dicitur. GESTiRE est cupere. Lucilius lib. XXX: quantum aurire animus Musarum ec fontibu' gestit. II Gestire, laetum esse. Vergilius Georg. lib. I: et studio incassum videas gestire lavandi. 10 INCIPIT PER H LITTERAM. HERBA est viride pecorum pabulum ♦ * ♦ Vergilius Georg. lib. I: et sulcis frumenti quaereret herbam. II Herbam veteres palmam vel victoriam dici volunt. Vergilius Georg. lib. III: 16 atque inmemor herbae victor ecus. 28 Aen. VII, 455 || 30 Aen. VII, 188 1) 32 Aen. IX, 203 H 36 I, 448 | 1 III, 191 II 5 I, 23, 80 II 7 Lucil. I. XXX || 9 I, 387 || 12 I, 134 || 15 III, 498. 29 laetumquc {pr. laaetumque) L; la^umque et Gen^; loetumque A; B; Gen^; H^. - sero pr. L. — 30 et idem- eodem lib.; idem eodem vid. venisse a N. — cet. cf. 554 l. ancile. — 81 levaque cdd. — ancille pr. H. — 35 per quod pr. L, f. recte. — 36 scenditur cum ras. supra e L. — 1 ad gradientium (gradiantium pr. L) in mrg. adscr. H^: grassantium. — 1. 2 lib. georg. II JS. — 6 deici, ut dicitur Cic; deiciunt cdd.; et f. ipse N. — 7 Luc; cf. 319 l. haurire. — 8 quanto cdd. h. l.; f. quam tum. — aufire pr. L; H^; Gen; haurire rell. cum A, B. — ec M; et cdd. 319; h. l. Monte- pess.; A; B; Gen; H; e (me pr. L) L, G. — 9. 10 cf 32 l. gestire. — 11 om. Gen. — 12 post pab. hausta quaedam. — 13 quaerere Gen, pr. L, H^. — 14 cf. Paul. 99 l. herbam do. — palmulam pr. L. — 17 equus H^; B. 20 DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 505 317 M. Accius Meleagro: gaiident, currunt, celebrant, herbam conferunt, donant, tenent, pro se quisque ciim corona clarum conestat capnt. Afranius Excepto: fit 6pu' liiculentum hoc. vici: h^rbam det.. HABEEE planum est quid significetj ut Vergilius Aen. lib. IIII: habeat secum servetque sepulchro. 25 Terentius Andria: qnod habui summum prdtium persolvi tibi. II Habere, tenere, occupare. Vergilius Aen. lib. II: hostis habet muros. Lucilius lib. XXVIIII: 30 hoc tum ille habebat 4i fere omnem Apuliam. Plautus Aulularia: pdatremo hunc iam perscrutavi: nil habet. . . . Jl Habere, satis esse. Vergilius lib. XII: hoc habet; haec melior magnis data victima divis. 35 Terentius Andria: 18 Accius Meleagro || 21 Afranius Excepto B 23 IV, 29 || 25 I, 1, 12 || 27 II, 290 II 29 Lucilius 1. XXIX || 31 IV, 4, 30 y 33 Aen. XII, 296 |1 35 I, 1, 65. 18 Actius A, B. — 19 currunt suspectum. — conterunt, cum rasura supra t et infra, L; conferant pr. A. — donan tenent pr. L. — donant, tenent; illud tenent non potest referri nisi ad Meleagrum et sic parum placet. — f. cinctum tenent. — 20 cumque B. — id quod est cum corona apparet iungendum prioribus. — conestat M (cohonestat Bibbeckius); constat L, H^, G; conectat Montepess., A, B, Gen, H^; constitit Cuiacianus; et idem in Victoriano videri prius fuisse scriptum notat Mercerus; at nullam correcturam in G apparere testatur Gerlach.; circumstat Palatin.; coni. Me. — 22 tetram. baechiacus ultimo spondeo mancus. — vici Passerat,, dici cdd. — 23 initio lemmatis in cdd. positi vv. 33, 34; quos in hunc locum quem nunc habent traieci. — Quicheratus versus 33 — 37 in principio collocavit lemmatis, quam- quam nec ipsum fugiebat ordiendum fuisse Nonio a verbis habere planum est quid significet. — 23 ut om. B; idque fortasse delendum. — 24 sepulchro Gen^; pr. L; ed. Bas.; sepulcro rell. cum B. — 25 Ter.; cf. 366 1. pretium pro praemio. — 27 ocupare L. — VIIII .B. — 30 oc pr. A. — ille; Haimibal. — ferre Gen^. — mapuliam B, pr. L; apuliam etiam A. — 31 Plautus; cf. 469 l. scruto. — 32 iam hunc cdd. Pl. — hic nihili (nichili) idem. — nihil libri Non. — 34 hoc pro haec pr. L; H ex corr.; et B. — Servii in hunc V. commenta haec sunt: *hoc habet' id est 'letali percussus est vulnere.' adicit interpolator : apud antiquos enim id erat 'hoc habet', quod nunc 'per- actum est.' tum Servius rursum: Terentius: certe captus est. habet. — cf. et Donat. ad Andr. I, 1, 56; a quo rectius explicatur illud habet. 506 NONIVS MARCELLVS 317. 318 M. certe captus est: habet. II Habere rursus habitare. Sallustius iu Catilinae bello: credo, falsa existimaus ea quae de inferis memorantur: || diverso itinere i malos a bonis loca taetra, iuculta, foeda atque formidulosa habere. — Vergilius lib. VII: quae loca quique habeant homines. Afranius Excepto: 6 ubi hice Moschis, quadso, habet meretrix Neapolitis? Accius Philocteta: ubi habet? urbe agrone? Plautus Aulularia: patri dtque avo iam huiiisce, qui nunc hic habet. 10 II Habere, dicere. Terentius in Eunucho: labore alieno magno partam gloriam verbo saepe in se transmovet qui habdt salem; quod in test. II Habere, facere. Varro Tacpfj MavCmiov'. saltem infernus tene- 15 brio, 6 xaxbg daL^cov, agit atque habet homines sollicitos, quod 38 52, 13 II 3 Aen. VII, 131 || 5 Afranius Excepto || 7 Accius Philocteta|| 9 prol. 5 II U III, 1, 9 II 15 Varro Tacprj Msvinnov. 36 certe; e posterius correctum in L, f. ex o vel u. — 38 Salustius pr. L. — in om. B. — Catillinae L, Gen; non B. — 1 existimans se quae pr. L. — memoratur pr. L; memorentur B. — 2 et bonis H^. — tetra B, Gen, II; thetra A. — feda A ex corr.; B; Gen.^; H; G; fetida pr. A. — formidulosa Gen, H, pr. L; formidolosa reJl. cum A, B. — 4 quive Verg.; quae cdd.; ex quo potius refingendum quique. — 6 hice Bergkius; hic cdd. — ubi dic non bene NeuJcircMus , cum illud quaeso non sit divellendum ab imperativo. — ubine hic sis quaeso liber N. Fabri. — ubi hic Moschis; 'sic diserte libri nostri' Me; quem tamen ita nihil testari apparct nisi in codicibus suis non esse, quod tum ferebatur in edd., ubi hic me scis vel, quod in mrg. lunius, ubi hic in Oscis. — moscis C, Gen^, B; moycis Gen^. — meletr. cdd.; meretrix ed. a. 1471; cf. comm. in 202, 13. — 7 Actius B. — Philocteta M; Filoctete ed. Bas.; filoctetae, m. 2 filocteta e, L; filoctaete, m. 2 filoctae- tae H; filoctate Gen; filoctaetate B. — 8 urbe ed. pr.; turbae B, Gen, L, H; turbe ed. Bas. — agone B. — 9 alularia L. — 10 patriabo iam cdd. — atque add. M. — huiusce M ; huius v. — patri avoque iam huius qui nunc hic habet cdd. Pl.; ubi Aldus patrique; parenti Goetzius; qui de toto loco con- ferendus. — 11 n. N. — Ter. ; cf. 223 l. salis ibique comment. — 12 laborare B. — partham pr. L, Gen^. — 13 verbis cdd. pg. 223 cum Terentii libris. — saepe h. l. omissum. — 15. 16 infernus supra scr. in B. — tenebrio lun.; tenebro cdd. (tenebrocat L). — 6 add. Oehlerus. — xkkoc daifiov (difiov H^) H.^, G; naxocaatmon L; KccKOcaiai^ov Gen, H^ ; xaxocaiatmon B. — agit add. M; cf. eiusdem Varronis frgm. quod leg. 243 s. l. actum, infixum. — habet ed. princ; habeat cdd. — tenet atque habet Piu£. — cet. n. N. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 507 318 M. eum peius formidant quam fuUo ululam. — M. Tullius de re publica lib. III: nam cum quaereretur ex eo, quo sceleris inpulsu mare haberet infestum uno myoparone: *eodem', iuquid, 'quo tu orbem 20 terrae.' || Habere, audire. Lucilius lib. XXVIII: habes omnem rem: timeo ne accusser. . Terentius Hecyra: habes oranem rem; pergam quo coepi hoc iter. II Habere, dirigere. Lucilius lib. XXVIIII: 25 huc, iilio cum iter haberet, praeterieus venit. HABITARE est inhabitare. — Habitare, uti. Varro de ser- mone latino lib. III: utrumque mulieres, et epicrocum viri quo- que habitaruut. — idem Rerum diviuarum lib. XVI: hoc uomine antiquos secundis rebus comam habitasse. HIARB est aperiri. Sallustius Hist. lib. IIII: atque hiavit humus multa vastum et profundum. || Hiare, mirari, stupere. Vergilius Georg. lib. II: 30 17 M. Tull. de re publ. III || 20 Lucilius I. XXVIII || 22 I, 2, 110 || 24 Lucilius 1. XXIX H 26 Varro de sermone lat' III || 28 Varro Rer. div. XVI || 30 Sallustius Hist. IV || 32 II, 508. 17 eum lun.; cum cdd. — ululam lun.; nlula (ullila B) cdd. — dicit Varro sententia frequentissima ut omni tempore ita inter Ciceronis aequales, si nulla dlia re angantur homines, mortis tamen instantis cruciari metu. — Pluto autem cum cavillatione vocatm videtur tenebrio pariter quod dominus sit regni tenebrosi et quod inepta teneantur eius formidine homines. — ululam vero a fullonibus timeri, quod funera portendat atrarumque usum vestiuiv, twn candidarum, pulchre monet Turnebus Advers. XXIX, 27. — M. TuUius; cf. 125; 534 l. infestum mare haberet; myoparo. — 18 quo sceleris inpulsu M; quo scelere impulsum (inp. L^; H; Gen) G, Gen, B; sed H^ inpulsus; pg. 125 cdd.: quo scelere conpulsus; 534: quo scelere inpulsus. — 19. 20 raysoparone pr. L. — inqid L; inquit rell. cum B. — quo tu orbem terrae. — apparet haec Nonii vel eius quem secutu^ est culpa truncata. nam apud Oic. fuere ut puta haec: quo tu orbem terrae tot classibus exercitibusque. — cf. Augustin. de civ. dei IV, 4, qui docet de Alexandro Magno agi. — 21 secundi pedis in hoc v. pariter et in 23 duriores numeros ea re excusari puto, quod illa omnem rem formulae instar in unum videntur coaluisse. nota res de quo modo, quo pacto. — accuser cdd. pr. Gen^. — 22. 23 Hec. Guietus; Me; heautontimorumenon cdd. (inheautontimorumenon , tum heau- tontimorumeno H; heautontimorurem , supra scr. meno habes omnera, L; Heauton. ed. Bas.). — habet Hj^. — perquam pr. L. — 25 huc ed. a. 1476 ; hunc C, Gen, B; hoc libri Merceri. — habet, supra scr. er, G. — 26 Habit. Turn.; habere cdd. — utu (seq. Varro) pr. L. — de add. ed. princ. — latino sermone B. — 27 et om. H^ ; f. recte. — picrocum pr. L. — viri om. B. — 29 comam Quicheratus ; comas cdd. — cumas {i. e. Cumas) inepte ed. a. 1471. — 30 Habere add. supra corruptelae signo Gen ; Habere item H^ ; sed id m. 2 delet et in mrg. adscr. Hiare. — Hiare etiam B. — 31 vastum et profundum M; vasta et profunda v. — 32 II om. H^; III L; II et B. 508 NONIVS MARCELLVS 318. 3iy M. hunc plausus hiantem per cuneos (geminatus enim) plebisque patrumque. et Aeueidos lib. VI: 35 inceptus clamor frustratur hiantis. Varro Marcipore: || 'quid? qui circumstant, nonne vident et i rident?' — 'non credo ridere: hiantis video, ridentis non audio.' HORRENDVM significat vitabile et terribile. Vergilius lib. VI: horrendas canit amhages antroque remugit. I Horrendum, novum et admirandum. Vergilius Aen. lib. III: 5 (horrendum dictu!) video mirabile monstrum idem lib. VIII: nascenti cui tris animas B'eronia mater (horrendum dictu!) dederat. II Horrendum, ridiculum. Vergilius Georg. lib. II: lO oraque corticibus sumunt horrenda cavatis. HAVRIRE significat exaurire vel impleri. Lucretius lib. IIII: iuvat integros accedere fontis atque aurire. Lucilius lib. XXX: 15 quantum aurire animus Musarum ec fontibu' gestit, II Haurire, avare sumere. Cicero Tusculanarum lib. V: cum In- explebili cupiditate, quo affluentius voluptates undique hauriat, eo gravius ardentiusque sitientem. — Vergilius lib. I: 35 VI, 493 II 1 Varro Marcipore || 3 Aen. VI, 99 I| 5 III, 26 || 7 Aen. Vin, 564 II 10 II, 387 || 12 IV, 2 jj 15 Lucilius L XXX || 17 V, 6, 16 || 19 Aen. I, 738. 33 plaustus pr. L; jjlautus Gen^. — 34. 35 plebitque pr. L. — patrum B, Gen, H^. — L^: patrum quaeteneidos. — 36 inceptus J5; incertus C, Gen. — frustatur B. — 1, 2 quid? qui Quicheratus; quicquid C, Gen, B. — circumstant, nonne vident et rident M. — praeterea ante circumstant illo cvidentet, quod alienum est in locum illatum, expulsum videtur eminus. — evideutet (evident et fli ; evidenter L^, G; evident H^) circumstant non rident (nrident H^) cdd, cum B. — non add. M- — hiantes B, Gen, H^. — video, ridentes N. Fdber ; videor hidentes B cx corr., Gen, H^ (videor identes pr. B)\ videor hihentes L^; videor hiantes L^, H^, G (hiantis Me). — audeo B, Gen, pr. H, G. — 4 remuscit jpr. L. — 6 admirabile B. — 6 horren- dum et dictu video m. m. Verg. — 7 VIIII B, Gen, L, P. — 8 tres, sed corr., L. — dictum pr. Gen et L. — 10 ridiculum (rud. Gen^); 'immo tu ridiculus' Mercerus. — 12 exhaurire Gen et L ex corr.; B, H, G. — impleri M; implere v. — 13 tuvat Genm^ ; levat H^ , G, cdd. Me. — et cedere cdd. — 14 aurire pr. L; haurire rell. — 15 Lucil.; cf. 317 l. gestire cum comm. 16 aur. G; pr. L; haur. rell. — animas cdd. h. l. (animos A, B). — et fontia L, H^, G; ea fontia A, B, Gen, H^. — 17 f. avide. — Cic. supra add. L. — 17. 18 inexpebili Gen^. — quoque Cicero. — affl. voluptates idem; fluentius voluntates cdd. — hauriat Cic; hauriet (hauriret L^; H^) cdd. cum B. — ego Gen^, pr. L. — 19 Virg. aend lib. I B. DE VABIA SIGNIFICATIOKE SERMONVM. IV. 509 319. 320 M 20 ille inpiger ausit spumantem pateram et pleno se proluit auro. jj Haurire, defetigare. Vergilius Georg. lib. III: exultantiaque haurit corda pavor pulsans. 25 jl Haurire, confodere. Vergilius lib. X: per tunicam squalentem auro latus haurit apertum. II Haurire, aceipere vel audire. Vergilius lib. XII: sine me haec haut mollia fatu sublatis aperire dolis; simul hoc animo hauri. 30 et lib. IIII: vocemque his auribas ausi. Haurire, tenere. Vergilius Georg. lib. II II: et medium sol igneus orbem auserat. 1 HONOR est dignitas. M. Tullius Epistularum || ad Caesarem lib. I: tu cum ea, quae es ab senatu suramo cum honore tuo con- secutus. II Honor, gratia, pulchritudo. Vergilius Georg. lib. II: frigidus et silvis aquilo decussit honorem. 6 et lib. I: iumenque iuventae purpureum et laetos oculis adflarat honores. J| Honor, substantia, delectatio. Vergilius Georg. lib. IIII: en etiam hunc ipsum vitae mortalis honorem. 10 II Honor, cultura, observantia. Vergilius lib. VIH: 22 III, 105 II 25 Aen. X, 314 || 27 Aen. XII, 25 || 30 Aen. IV, 359 || 32 IV, 426 U 1 M. Tull. ad Caesarem I || 3 11, 404 || 6 Aen. I, 590 || 8 IV, 326. |j 10 Aen. VIII, 76. 20 ausit Gerii; L; hausit rell. — 22 defet. pr. L; H^ in mrg.; defat. rell — Verg.; cf. 300, 34. — 24 pulsant Gen, L, H^; non B. — 25 Verg.; cf. 404; 452 l. squalidum; squalere. — 20 aurit Gen^. — 28 sine me haec haut Verg.; Non. pg. 3S5 s. 1. sublatum — remotum; h. 1. cdd. haut (haud B, H) haec {om. B, Gen, H^). — 29 sublandis Gen^ ; snbblandis B; L ex corr. — dolus pr. Gen; L ex eorr. — hauriet Gen, L, //,. — 30 et om. Genh^ (hauri et Genm; id. ex corr. hauriet et); pr. L. — 31 ausit Gen^; pr. L; hausi Geno, B, H, G. — 33. 34 et medium sol igneus hauserat orbem A pei- interpolationem ; cf. comm. in 320, 21. — auserat Gen^; pr. L; hauserat reU. cum B. — 1 M. TuU.; cf. 270 l. consequi, adipisci cmw comm. — aepistularum Gen^; epistolarum B; G; aepistolarem, tum aepistolarum L. — 2 tunc cum cdd. 270. — a s. pr. B. — cnm om. B, Genm, if,. — tuo supra scr. B. — 3 gratia tua pulchritudo Gen^. — 5 et; cf. 340 l. laetum, gratia plenum. — et aend lib. l B. — 6 iubente L; iubentae Gen^; H ex corr. — 7 oculis om. Gen, Jff,. — adflarat Gen; affl. rell. cum B. — 8 Honor, snbstantia, delectatio om. B. — delectatione Gen, H^. — 10 aend lib. VIII B; georg. lib. VIII Gen; H,. 510 NONIVS MARGELLVS 320 M. semper honore meo, semper celebrare donis. jl Honor, integritas, pudicitia. Vergilius Aen. lib. I: et rapti Ganymedis honores. II Honor, sacrificium, litatio. Vergilius lib. VHI: forte die sollemnem illo rex Arcas honorem 15 Amphitryonadae magno divisqne ferebat. Plautus Aulularia: equidem, dn maiorem filius mihi honorem haberet qnam 6ixis habuisset pater. II Honos, dilectus, amor. Vergilius lib. XII: 20 per siquis Amatae tangit honos animum. II Honor, hostia. Vergilius Aen. lib. III: meritos aris mactabat honores. II Honor, praemium. Vergilius lib. V: 25 ipsis praecipue ductoribus addit honores. Lucilius lib. XXX: cuina vultu ac facie hido ac sermonibus' nostris verginis hoc pretium atque hunc reddebamus honorem. II Honor, sepultura. Vergilius lib. VI: 30 cernit ibi mestos et mortis honore carentis. 12 I, 28 II 14 Aen. VIII, 102 || 17 prol. 16 || 20 XII, 56 || 2.3 III, 118 || 25 Aen. V, 249 | 27 Lucilins 1. XXX || 30 Aen. VI, 333. 11 honorem meum L. — meom Geni. — 12 n. N. — intecritas pr. L. — pudititia L. — 13 Ganymedis ed. Bas.; ganemedis Gen^; pr. L; gani- medis rell. cum A, B. — honorem B. — 14 sacrium Gen^. — VIIII Gen, L, pr. H; non B. — 16 sollemnem B; sollempne Gen^; soUemne Gen.^; L; Ho; G; solemne Hs; soWemne , Palatinus et Eomanus Verg. — 16 amphi- tiioniadae B; amfitryoniade L; amfitryonyade Gen; amphytrionia (amphitr. ex corr.) de H; Amfitryoniadae ed. Bas. — referebat Gen^. — 17 — 19 seq. l. addit Quicheratus. — 18 praec. ap. Pl. coepi observare. — equidem, an M; et quidem B, L, H (hic f. m. 2); et quide Gen, f. H^; G. — et qui ' cdd. Pl. mel.; ecqui vel ecquid v. ap. Pl., duriusculis numeris. — filium cdd. — 19 habere cdd. — habuisset supra add. L. — 20 Honor Hqos; Honus pr. L. — 21. 22 siquis tangit honos animum A per interpolationem. — sequis Gen^ ; pr. L. — 23 lib aen. L. — 24 merito sacris B; in A post a rasura; meritos saris pr. Ij. — mactabat etiam Macrobii III, 4, 6 libri; mactavit Verg. — 26 ipso pr. H, tum ipsos; id. ead. m. vel 2: ipsis; ipsos B, Genm, L. — praecipue (praecipuae pr. L) cdd. cum B; Medic. ap. Verg.; praecipuos Verg. — 27 Lucil.; cf. 366 l. pretium pro praemio. — 28 cuius monosyllabum. — a facie Gen, if,. — 29 verginis Gen^; pr. L; virginis rell; cf. et comm.. in 366. — 31 ubi H^. — maestos H, non B. — carentes A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 511 320. 321 M. Lucilius lib. XXVII: nnllo hondre di! sepiiltu', nnllo fiinere. INCIPIT PER I LITTERAM. 35 INVITARE apertam habet significantiam. Vergilius lib. V: celeri certare sagitta invitat qui forte velint et praemia ponit. Terentius Heautontimorumeno: || 1 quam vellem Menedemum invitatum, ut nobiscum esset amplius! M. TuUius in Verrem actione II: rogat Rubrium ut quos ei conmodum siet invitet. — Lucilius lib. XXX: contra haec invitasse aut instigasse videntur. 5 M. TuUius de senectute: ad quem fruendum non modo non retardat, verum etiam invitat atque adlectat senectus. || Invitare est delectare. Vergilius Georg. lib. I: invitat genialis hiemps curasque resolvit. Turpilius Thrasyleone: 10 coronam, mensam, tiilos, vinum et quae hniusmodi; qnibu' rebus vita amantum invitari solet. idem Philopatro: liicus ipse invitat hercle hic Veneris. 32 Lucilins 1. XXVII || 35 Aen. V, 485 fl 38 I, 2, 11 || 2 de praet. urb. 26, 65 II 3 Lucilius 1. XXX || 5 16, 57 j| 7 I 302 B 9 Turpilins Thrasyleone jj 12 Turpilius Philopatro. 32 XXXVII pr. G; XXVIII B. — 33 di! sepultu' Jif; displetn cdd. — metrum potest expleri ita: nullo homo hic honore di! sepultu', nuUo funere. — 34 om. Gen. — 35 Invitat B. — significationem A, B. — 37 invitant edd. pr. B. — et post add. L. — dicit pars cdd. Verg. — 1 ut L; id del. m. 1 et supra scr. a; a B; Gen^; H; G; ad Gen^. — 2 in V. otn. B. — Rubrium Cic; rubri cdd. — 3 siet C, Gen, B, Me; sit cdd. Cic; edd. Non. ab a. 1476 {priores stet; sciet). — cf. Orat. 47, 157. — vitet pr. L. — 4 intingasse pr. L. — 6 M. Tull.; cf. 76 l. adlectat. — fluendum pr. Gen et L. — non om. cdd. l. utroque. — 6 tradat pr. L; trahat id. ex corr.; retrahat H^; rethraat G; retardat et B. — allectat pr. B, L ex corr., G. — 6. 7 Invitare est delectare B; Guiettis; Invitari est delectari C, Gen. — 8 invita pr. B; H^. — genitalis Gen^; pr. L; hiems Gen^; H, G; non B. — curaque Gen, H^; non B. — 9 trasyleonem cdd. — 10 coronam mrg. lun.; horonam cdd. (choronam BibbecMus). — talus pr. B. — vinum ed. princ; vinus cdd. — in add. id.; quod del. Lips. — et quae M (quaeque, metro everso, Madvigius Advers. II, 662); haec cdd. cum B. — huiusmodi trisyllab. — 11 vita (vita iam lun.) amantum invitari solet Lips.; vitam araattum (amat tum) invitari solem cdd.; vitia amantum invitari solent minus eleganter Madvigius. — 12 filiopatro B, Gen, pr. H; filopatro rell. — 13 locus B, L. 512 NONIVS MARCELLVS 321 M. * * + M. Tullius in Hortensio: voluptates autem nuUa ad res necessarias invitamenta adferunt sensibus. — idem de re publica: 15 idque ipsa natura non invitaret solum, sed etiam cogeret. 1| Tnvi- tare significat replere. Plautus Amphitryone: dnne mirum si mvitavit B^se in cena plusculum? Lucilius: pulchre invitati sumus acceptique benigne. 20 Turpilius Epiclero: non invitavit pliisculum sese, lit solet? idem Leucadia: invitavere plusculum hic se in prandio. Sallustius Hist. lib. lill: reversi postero die, multa, quae 25 properantes deseruerant in castris, nacti, cum se ibi cibo vinoque laeti invitarent. — Lucilius lib. XXX: scito etenim bene longincum mortalibu' morbum in vino esse, ubi qui invitavit dapsilius se. Varro Sesquulixe: 30 ipsum avidum vino invitavi poclis large atque benigne. IVXTA est proxume. Vergilius Aen. lib. HH: hnmilis volat aequora inxta. 14 M. TuUius Hortensio || 15 M. Tullius de re publ. || 17 I, 1, 127 || 19 Lucilius II 21 Turpilius Epiclero || 23 Turpilius Leucadia || 25 Sallustius Hlst. IV II 27 Lucilius L XXX || 30 Varro Sesquulixe || 32 JV, 255. 14 excidit l. ut puta: Invitare, incitare. — voluptates ed. princ.; volun- tates (volumentates Gen^ cdd. — nullae pr. L. — 16 sensibus M; senibus V. — cf. comm. in 86, 22. — 17 repleri cdd.; replere Guietus. — Plautus in, sed del. in, H. — 18 anne add. M. — mirum nisi si is inv. Guietus; mira sunt nisi inv. non bene cdd. Pl. — saese B. — caena B, Gen, H. — 20 invitati in, sed in del., L. — sumu.s add. I. Dousa; sunt QuicJieratus. f. invitati cuncti. — accepti; dictum ut Aen. III, 353. — 22 invitavit M; in- vitat cdd. — vinon invitat Bergkius. — 23 ideum B, Gen, H.^; et ita (vel idcum seu potius ideum) pr. L. — 24 invitavere M; invitavit viri B, Gen, 7/, ; invitavit rell.; heri invitavit (invitavit heri Eothius) Eibbeckius; qui quod in contextu posuit, taceri praestat. — hic nominativ. — se Bothius; sese cdd. — hic sese in pr. om. B. — 25 reversi lun.; et versi cdd. — multa quae lun.; multoque cdd. — 26 vino ciboque (cyboque B) A, B, Gen, pr. H. — 27 laeti om. B; leti A, L. — 28 scito etenim bene Muretus; cito (cibo L, G; cf. V. 26) bene enim cdd. — longinquura B, H^, G. — 29 dapsiluisse B. — se, tum sese, sed corr., L. — 31 avidum vino Passerat.; audi vino (audivi non B, Gen, H^) cdd.; avide v. male Lips. — invitavi id.; invitari cdd. — poclis Meinekius, qui metrum agnovit; poculis v. — 32 proxime A, B, pr. L. — Verg.; cf. 414 volare. — III Hs post ras. — 33 aecora A. m VARIA SIGNTPICATIONE SERMONVM. IV. 513 321. 322 M. 1 II luxta, [est] coniunctim. Varro de vita p. R. lib. I: || cum interea in lucubrando faceret iuxta ancillas lanam. || luxta rursum similiter. Sallustius in lugurtae bello: hiemem atque aestatem iuxta pati. — Plautus Trinummo: 5 iuxtaque eam curo cum mea. Varro Papia papae, tcsqI iyxcy^Lcov: qui potest laus videri vera, cum muto saepe furacissimus ac nequissimus civis cluat iuxta ac Publius Africanus. — Plautus Aulularia: dixi tibi, mater: iiixta mecum r^m tenes. 10 INSOLENS inpudens et audax dicitur consuetudine. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. II: insolens, adrogans, iactans. — idem de senectute: nec erat ei verendum, ne vera praedicans de se nimis videretur aut insolens aut loquax. 1| Insolens rursum non solens. Terentius in Andria: 15 qnid tu Athenas insolens? Pacuvius Atalanta: quae ^gritiido insol^ns m^ntem adt^mptat tuam? 1 Varro de vita pop. Rom. I || 3 8.5, 33 || 4 I, 2, IGO |! 6 Varro Papia papae || 8 IV, 7, 1 || 10 M. Tullius ad Caesarem iun. II H 12 10, 31 || 14 V, 4, 4 H 16 Pacuvius Atalanta. 1 luxta coniuncti B; est om. Gen, H. — P. R. (pr Gen) cdd. — 2 facere B, Gen, H^. — ancilas B. — ancillas lanam in ras. H^. — russum 'pr. B. — 3 similiter in ras. H^. — incurte pr. L; in iuprurthae «(iugurtae B) rell. — hyemem B. — et cdd. Sall. — a. statim pr. L. — 4 plaus pr. L. — 6 papia papa iUEQi ivx.a\iiov H^; papiapapaeite plevco xcoftttov pr. J>; papiapapafjrs pleyra kooiiicov id. ex corr.; papiapapa sjtsQhfvxoyniov Gen; papia papae nfQi fvna(iiav {fvKafitov H,) H.,; G. — potes B. — 7 vera, cum muto M; versa cum motus (commotus B, Gen, H; seq. s) C, Gen, B. — 'notaverunt viri docti in quibusdam libris esse: vera in noxiis' Mercerus. — muto; ita per contumeliam dictus liomo lascivus ac mollis, cuius mentio h. l. praeteriri non potuit. nam dmhus vitiis, luxuria et avaritia, lahorabat tum civitas Bomana. — sic Mamurra a Gatullo dictus Mentula; ct Muto fuit cognomen Romanum. — mortuus vel notus inepte alii. — furacissimus A. NaucTcius Philolog. IV, 299; furaces semus pr. L; furaces emus B, Gen; H^; furaces essemus L ex corr.; Hj,; G. — ac om. B, Gen, H^. — civis Me in notis; ibis cdd.; cf. comm. in 224, 21. — cluat add. M. — quod si non receperis, in fine potest suppleri cum BibbecJcio laudibus extoUatur vel simile. — 8 iuxta om. B, Genm, H^. — Plautus in pr. H. — 9 metum B. — reum Genm. — rem mecum t. cdd. Pl. — 11 adrogans pr. L, H^; Gen; B. — 12 nec erat ei Cic; ne certe Gen; L; pr. H in ras.; G; nec certe B; H ex corr. — ne vera; neutra B; pr. L. — de sene {tum de se ne) nimis L; de seminis B. — 13 videretur Cic; videtur pr. L et Gen; videatur rell. cum B. — rursum non solens om. B spatio reliclo. — non solum, sed in mrg. corr., Gen; insolens L. — 14 in om. B. — 15 aiithenas L; athenans Gen^. — 16 Athalanta H^; G; B; Athalanda Gen; Athlanda H^; Athalantha X. — 17 egritudo Gen, H, pr. L; aegr. L ex corr.; G; B. — adtemptat C pr. L.^; B; Gen. — tuam supra scr. in L, — 18 Turpillius pr. L. NoNi Mauc. C. D. ed. L. Mvki.i,kr. 33 514 NONIVS MARCELLVS 322. 323 M. Turpilius Demetrio: timdre occoepi efc interdum excitarier: ineptus quid mi v^llem ex insoldntia 20 nescibam. idem Leucadia: quem olim 6derat, sectatur ultro ac d^tinet; ille insolens autem lit fastidit carnifex! Accius Diomede: 25 ita fl^tu et tenebris opstinatus sp^ciem amisi liiminis conspiciendi insol^ntia. Sallustius in Catilina: quae tametsi animus aspernabatur, insolens malarum artium. — Cicero de oratore: sed mehercule stius disputationis insolentia atque earum rerum, quae quasi in 30 arte traduntur, inscitia. INGENIVM est naturalis sapientia. Sallustius in Catilinae bello: ingenium nemo sine corpore exercebat, || Ingenio veteres dixe- • runt et sua sponte vel natura. Naevius Lycurgo: vos qui regalis || corporis cust^dias 1 agitatis, ite actutum in frundiferos locos, ingdnio arbusta ubi nata sunt, non obsitu. 18 Turpilius Demetrio || 22 Turpilius Leucadia || 25 Accius Diomede || 28 3, 4 II 29 I, 22, 99 || 32 8, 5 || 34 Naevius Lycurgo VI. 19 Qccepi et Lips.; occepi B, Gen, Hy; occepit (hoccoepifc L) rell. — exc. M; oscitarier (oscitarie pr. Hs) v. — 20 quod B. — mihi cdd. — insolen- tiam Gen, pr. L. — 21 nesc. Lips.; nesciebam cdd. — 24 fastidit lun.; fastidia cdd. — 25 actus pr. Ij. — 26. 27 metruvi constituit M. — fletu Gulielm.; effletu {quod ex sequente et tenebris vid. ortum) cdd. cum B; et fletu non bene Bothius. — et om. B. — illa fletu et tenebris dativi. — obstinatus L, H.^, G, B. — male Mothius obsitus. — speciem pro acie ocu- Inrum dici monet Bibbeckius. — amisi pr. L; amissi (quae et alibi haud in- frequ£ns forma) rell. — conspiciendi Bothius; conspicient {seq. i) cdd. — in- solentia B, Gen, H^, ut vid.; Bothius; insolentiam rell. — olim coniecimus scribendum sperem , i. e. spem. — quod sieui arriserit commentum (certe ne nunc quidem eius paenitet), illud luminis conspiciendi erit referendum ad sperem, non ad insolentia. — 28 Catillina Gen et L. — 29 de oratore Quicheratus (I de oratore Me); in oratore (oratione B) cdd. — 30. 31 stius pr. L; istius rell. cum B. — cf. Lachm. ad Lucr. pg. 197. — dispu- tationis B; Cic; deputationis G; Gen. — quae si B; quae quesi H^. — traduntur arte vel traduntur in arte edd. quaed. Cic. — 32 Catillinae Gen, L, G; Catilenae B. — 33 Ingenio A, B; Gen^ ; Ingenium C, Gen^. — 34 et sua sponte. vel natura om. B spatio relicto. — Nevius cdd. — Licurgo B, Gen, H. — 1 regalis H^; v.; regali L, G; regari B, Gen, H^. — cust. (om. B) as L. — 2 agitatis B, Gen, pr. H; agitis rell. — actuum pr. Gen et L. — frondiferos B, Gen^, H^ ; frendiferos, supra e pr. scr. u, Gs; frudiferos pr. L. — frondifluos cd. Palatin.; ed. princ. — locos B, Gen, L, H, Gs^; lucos Gs^; ed. Bas., ut priores fere omnes (lutos princ). — 3 arbusta B; Gen^ ; aruustu Gen^ ; aruusta H^; aruusto pr. L; arbusto L ex corr.; H^; G. — ubi nata Scal.; DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 515 323 M. 8allustius Hist. lib. III: castrisque conlatis pugna taraen ingenio 5 loci prohibebatur. — Vergilius Georg. lib. II: nunc locus arvorum ingeniis, quae robora cuique, quis color. INMANE significat iugens. Vergilius lib. VI: posuitque inmauia templa. 10 i| Inraane, foedum. Accius Andromeda: inmani tabe templum, obvallatum ossibus. II Inmane rursum minime bonum, [et] nocens. Accius Medea: prima ^x inmani vicfum ad mansuetum applicans. Vergilius Georg. lib. IIII: 15 inmanem ante pedes hydrum moritura puella. Accius Philocteta: . . Phrygiam miti more esse, animo inmani Gra^ciam. M. Tullius de re publica lib. III: quippe si ita sensit ut 4 Sallustius Hist. III || 6 II, 177 I| 8 Aen. VI, 19 |1 10 Accius Andromeda|| 12 Acciua Medea || 14 IV, 458 || 16 Accius Philocteta || 18 M. Tullius de re publ. III. ut nata Aem. Baerensius ; vineta cdd. — illiid ut si rccte habet, positum pro ubi, sicut Iva-, cf. comm. in Enn. Ann. v. 141; Fab. 407. — obsitu B; Gen; H. hic in nirg. pro varia lect. m. 3 obstutas. et ita L, G (obstatas Gs). — 4. 6 inigna men pr. L. — prohibeatur pr. L; proibebatur A, qui saepius h omittit. — 5 — 7 Vergilius ' — quis color. — Jiaec ab interpolatarc vidcntur adiecta. — sane illud ingeniis Servius dictum refert pro naturis. — ingeniis dativus. — hinc locus B, Gen, IJ^. — quisque color B. — 8 Inmane; nm Jj in toto fere lemmate, sed ubique mutatum. — nm ubique B, imcnc semper Gen, H. — Immane Gen, L.j,, G. -— 9 templi Gen, pr. H. — 10 fedum Gen.^ ; H; G; A; fodum B. — Actius A. — in Andromeda ed. a. 1476; automedia cdd. — 11 immani tabe Me; f. inmanei tabei; inraanitate (imm. L^, G; in- mamanitate B) habet (abet A) cdd. {seq. t); immane te habet non maJe ed. pr.; et ita multi. — 12 et om. B, Gen, H^. — 13 prima; Ceres. — victum om. G, itcm Me in textu; vietum L; supra ie positum c, sed deletum. — f. victu. id in B esse dicit Gerlachius; sed in B est victum, in A omittitur versus. videtur igitur significari Basiliensis. — aplicans Gen; pr. L; fl,. — 14 III Gen, L, pr. H; non B. — 16 filocteta cdd. — 17 frygiam id. (fygiam pr. L; frigiam B, H^). — raiti (mitti B) more B, Gen, H^; mitiore L; ed. Bas.; minore H^; minorem Gs; ut puto, etiam hic minore. — esse, animo inmani M (esse iam ed. princ); essea amimani L, Gs; esse sam inmani pr. H; esse sam imani (immani m. 2) Gen; exsesam inmani B; esses animan H post ras.; in quo i cum greciam iunctum m. 2. — greciam G, Gen, B. — cf. Accii V.: Tereus indomito more atque animo barbaro. — 18 cf. 324 l. inpurus, inprobus. — derp L; de re pub Gen; de quo iam non refcretur. — quippe si ita cdd. pg. 324; h. l. quidpesieta pr. L; quidperieta B cx corr.; ut puto G; L e.T corr.; H; Gen; quidperietu Gs; quidparieta pr. B; quidpe si eta ed. Bas. 33=^ 516 KONIVS MAfi-CELLVS 323. 324 M. loquitur, est liomo inpurus; sin aliter, quod malo, oratio est tamen inmanis. — idem de officiis lib. I: quo detestabilior illorum in- 20 manitas, qui et laceraverunt omnei scelere patriam. — Vergilius Aen. lib. I: Pygmalion, scelere ante alios inmanior omnes. Varro Meleagris: adde hydram Lernaeam ^t draconem Hesp^ridum, quotquot b^stiae 25 fuerunt inman^s. INTESTATVS cst qui sine testamento perit. || Intestatus [est] rursum cuius verbis fides non habetur. Pomponius Pictoribus: ipsus cum uno servo seneca intestato proficiscitur. INVADERE est adpctenter incipere. Vergilius lib. VIIII: 30 aut pugnam aut aliquid iamdudum invadere magnum. Lucilius lib. XXX: ut semel in Caeli pugnas te invadere vidi. jl Invadere rursum quasi in vadum ruere. Accius Athamante: ut II pr6fugieas hostem inimipi invadam in manus? 1 IVBERE est cogere aliquid ut fiat. Vergilius lib. VIIII: ac Nisum dicere iussit. jl lubere, [est] velle. Lucilius Satyrarum lib. VI: salvere iubere salutemst mittere auiico. 6 20 I, 17, 57 II 22 I, 347 || 24 Varro Meleagris || 28 Pomponius Pictoribus 30 Aen. IX, 186 || 32 Lucilius i. XXX || 34 Accius Athamante || 2 Aen. IX, 233 4 Lucilius I. VI. 19. 20 homo; hoc pr. L. — tamen inm. (imm. L^; G; Gen); taen imanis, tum tamen immanis L; ta enim manis, m. 2 taiS' immanis JBT. — de Garneade agitur. — idem om. B, Gen, H^. — quo est detest. cdd. Cic. — 21 qui lacera- verunt cdd. Cic, minus eleganter. nam post finem verborum a Nonio allatorum leguntur haec: et in ea funditus delenda occupati et sunt et fuerunt. — omnei; omni cdd. Cic; omnes B, Gen, pr. L; oSos' H; omne L cx corr.; ed. Bas. — 23 oioas; supra elutum e, quod fuit a m. 1 vel 2; infra ms posit. f. ead. \ L. — 25 lerneam cdd. — draconem Me; trahonem (rahonem pr. L) cdd. — quotquot M de re m. 438; qui et versus indicavit; quod cdd. — et quotquot Quicheratus. — 27 est alterum om. Quicheratus. — 20 ipsius B, Gen, H^. — seneca M; senex cdd. — seneca; cf. 17, 18. — intestato om. B. — in mrg. signwn hoc: .'.; quo videtur indicari defectus. — 33 in Caeli pugnos spreto Nonii lemmate I. Dousa. non recte; nam agitur de T. Caelio Teucro vel eius fratre, propter quorum virtutem hellicam Ennius adiecit sextum deci- mum librum Annalium. cf. vit. Enn. pg. 179 sq. — te, add. supra e lineola, Gen; cf. comment. in 324, 21. — 34 Actius A. — Atamante G; Adamante B, Gen, H, L; in L ex d factum t, sed id rursus mutatum. — 1 ostem A. — 3 nidum B. — 4 lubere est velle om. B. — est vid. delend. — 5 solvere B. — inveres pr. L; viveres Gen^ . — saltem est H^ ; salutem est rell. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 517 324 M. Terentius in Andria: iubeo Cremetem. Vergilius Aen. lib. III: sed votis precibusque iubent exposcere pacem. 10 INPVRVS est aliquo vitio maculatus. M. Tullius in Verrem, actione secunda: quam multis illum ingenuis, quam multis matri- bus familias in illa tetra atque inpura legatione vim adtulisse existimatis? — Lucilius lib. XXVI : coniugem infidamque, flacitam familiam, inpuram domum. 15 ' Inpurus, inprobus. M. TuUius de re publica lib. III: sed iuven- tuti nostrae minime audiendus: quippe si ita sensit ut loquitur, est homo inpurus. — Terentius in Eunucho: mei loci hinc atque 6rdini8 hominem haut inpurum. 20 INBVERE est initiare. Varro Synephebo, nsQl ^^fiovfjg: quid te docere oportet, litteris inbutum? sus Minervam? — M. Tullius de officiis lib. I: plerumque autem parentium praeceptis inbuti ad eorum consuetudinem moresque deducimur. — Vergilius lib. VII: 6 III, 3, 1 II 8 III, 261 II 10 de praet. urb. 24, 62 || 13 Lucilius 1. XXVI i. 15 M. Tull. de re publ. III || 17 II, 2, 3 || 20 Varro Synephebo |j 22 I, 32, 118 j| 23 Aen. VII, 541. 7 Crem.; chrem. H.^; B ex corr.; item L. — 9 iuvent pr. Gen et L. — 10 alico pr. A. — M. Tullius; cf. 413 l. taetrum — inluviosum. — 11 a. II ed. Bas. — q. m. istum cdd. 413; Cic. — patribus Gerii. — 12 familias Cic; familiis cdd. l. utroque; matribus familiarum videtur lcgisse Arusianus gr. lat. VII, 475. — 12 terra L. — attulisse L ex corr., B. — 13 XXVII pr. Gen. — 14 infidam atque Quicheratus, f. recte. — flacitam ed. princ.; flaticam cdd. — pessime Duehnerus pathicam. nam apparet a Lucilio tragicum aequa- lem irrideri. coniux autem illa Clytaemnestra videtur esse. — flacitam; sub- tracta c; cf. de re m. 360. — flacitam passive; cf. comm. in Luc. XXVI, 41 qufieque ibi citantur. — inpuram B; inpura (imp. L^, G) rell. — modum B, Gen, L, H. — 15 Inpurum, inprobum (Imp., impr. B) A, B, Gen; in hoc pr. fuerat Inpurus. — improbum, tum improbus H. — M. Tull.; cf. 323 l. in- mane — minime bonum. — 15. 16 iuventuti lun.; ventutiti L; ventuiti B; Gen; H^; ventunti H^; G. — 17 Terentius; cf. comm. in 270, 37. — 18 mei loci (lici B, Gen, L, H^) atque ordinis (ordines L; ordinem B, Gen, iZ,) cdd. — 19 haud B, H^, L ex corr., G; haut H^; aut pr. L. — 20 Im- buere; cf. 521 l. Inbuere. — Imbuere; n ubique L^ ; nonnumquam Gen, H, et quidem sine correctura. — intimare, in mrg. initiare G, cd. Vietor. — Imbuere est intimare vel Imbuere est initiare edd. ante Ald.; Imbuere est intimare vel initiare lun. — inefoebo (ineffebo L) ns^t s^i^iovsc cdd. — 21 te Gen, rursus lineola supra e addita; qua dlias signijicatv/r m. sed eadem etiam accentus loeo posita. de quo iam non 7nonebitur. — docere M; facere v. — obportet pr. L; oportere (quod vid. ex praec. vocabulo ortum) B, Gen, Hy. — f. quid? te docere oportet, 1. inb.? — sus Minervam? M; solis Minervae {seq. m) cdd. — 22 autem Cic; dotem cdd. — 23 morisque Genm; L; moreque pr. H; moresque et B; moremque Cic. — dedecimur Gen^. 518 NONIVS MARCELLVS 324. 325 M. promissi dea facta potens ubi sanguine bellum inbuit. 25 II Inbuere est inficere. Accius Pliilocteta: cum ex viperino morsu venae viscerum ven^no inbutae tetros cruciatus cient. [lioc in doctis intellectibus habemus.] Cicero de finibus bo- norum et malorum: accedit mors, quae, quasi saxum Tantalo, 30 semper iupendet; tum superstitio, qua qui est inbutus, quietus esse numquam potest. ILICO significat statim, mox. Pacuvius Medo: || repiidio auspicium: r^grediundumst ilico. 1 Caecilius Notho Nicasione: ilico ante 6stium hic erimns. II Ilico, illo. Turpilius Leucadia: sed quam longest, cum isti ilico\ 5 II Ilieo, in eo loco. Naevius Belli Poenici lib. VI; iam septimum decimum annum ilic6 sedentes. Accius Eurysace: ilico, inquam, habitato, nusquam pr6pius! 26 Accius Philocteta || 29 I, 18, 60 || 33 Pacuvius Medo H 2 Caecilius Notho Nicasione || 4 Turpilius Leucadia || 6 Naev. Belli Poen. VI || 8 Accius Eurysace. 24 deaflFecta Gen^. — facta H; fata G. — 26 est post add. L. — Acc; cf. Cic. de fin. II, 29, 94; Tusc. II, 7, 19. — filocteta (filoctita pr.' Gen et L) pdd. — 27 priore l. cdd. Cic: cui viperino; posteriore: cum e viijerino. neque cum hoc Ciceronis esse Nonii demonstrat testimonium. — venae Cic; bene cdd.; om. A. — viscera A. — 28 imbutae {vel inbutae) taetros cdd. plerique Cic; inbuta (imbuta B, Gen, L.^, H, G) est etero (etero B, Gen, H^) C, Gen, B. — crociatus pr. L. — cient Cic; sciens cdd. (inbuta tetros cruciatus, pr. cruciatos, ciens A). — 29 hoc in doctis (dotis Genm; H^) intellectibus habemus. vcrla interpolatoris, qui respicit ad locuvi ex capite de doctorum indagine in principio lemmatis memoratum. — 30 accidit B., Gen, H^. — etiam mors cdd. Cic — Tamtalo pr. Gen et L. — 31 superstitio qua Cic; quia cdd. — 1 hospitium cum Heinsio Bibbeckius collato versu eiusdem Medi caelitum camilla expectata advenis? salve, hospita. — regrediendum est B, Gen, Hi, pr. L; regrediundum est rell. — 2 notonicasione B; notonincasione pr. L; notoui incasione Gcn, L ex corr., H, Gs. — 3 haec, si integra, crctici versus partem efficiunt. — illico pr. L; item vv. 7; 9; 11. — hostium B, L, G. — 4 Turpillius pr. L. — quam longest. hoc de tempore dictum. — isti; est pr. L. — illud ilico, semel in libris seriptum, duplicavit Me (isti ilico iam alii). — f. 'sed quam longest!' — 'isti ilico?' excluso illo cum, quod ex praecedente quam potuit originem trahere, et diverbio instituto, de quo iam cogitavit BibbecJcius. — tali pacto longe de loco dictum; quod aliquanto usi- tatius. — 6 — 10 Naevius — ilico in mrg. add. Gen. — 6 III B, Gen; VI H in ras. — 7 iam add. M. — decimum mn. B. — sedentes M; sedent v. — 9 habitato, nusquam Bothius; habitat ovis (habitovis B) quam cdd. — DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 519 325 M. 10 Hemiiia Hist. lib. I: et cum quo irent nesciebant, ilico man- serunt. — idem: his persuadetur, ilico manerent. — et pars ilico manent, — Caecilius Notho Nicasione: manete ilico. IGNOSCITE est veniam date. Vergilius Georg. lib. HH: 15 ignoscenda quidem, scirent si ignoscere Manes. I Ignoscite rursum noscite vel discite. Varro Inglorio, tisqI vosque in fcheatio, qui voluptatem auribus huc aiicupatum concucurristis domo, 20 adeste ameice; qua^ feram, mi guoscite, domum ut feratis ec theatro Iltteras. ITER est via. Vergilius lib. VI: bac iter Elysium nobis. II Iter, navigatio. Terentius in Hecyra: 10 Hemina Hist. I || 11 cf. comm. || 12 Caecilius Notho Nicasione U 14 IV, 489 II 16 Vano Inglorio || 22 Aen. VI, 542 || 24 III, 4, 1. propitius G (cd. Vict.) m. 1; L. — f. verba IpMdamantis vel AmpJiidamantis (cf. comm. in 230, 25), cum a legatis Teucri cum eo de restituendo Telamone, qui in exilium erat eiectus, agcretur. — 10 hist. (hiator. Gen, U; historiarum B) hemina (gemina pr. L) cdd.; corr. Me. — 10—11 his tria exempla con- tineri intellexerunt Petrus et Quicheratus. — ncc tamen affirmarim, quod Pctro placuit, secundum locum ct tertium etiam ex primo libro decerptos. sed videtur ante his haustum: idem; post manerent: et. — nec enim solet aliter citare Non. — 10 cum; quum Me; tum (tunc B, Gen, H^) cdd. — nesciebat B, Gen, Hi- — 11 pars ilico manent post add. in L. — 13 manet pr. L. ~ si integrum fragmentum, apparet numeros esse bacchiacos vel creticos. — 16 sic ign. pr. Gen et L. — 16. 17 Varro Inglorio cdd. liS s. l. olivitatem; h. l. Varro (Varron pr. L) gloriam. Varro Gloria lun. — ac difficile dictu, utrum praeferas. — nsQKpsovov H^, G; nscpsovov H^; mcpsovov Gen, L; in hoc prius nepieonos (e altera non satis certa). — 18 vosqui pr. L. — teatro L, G, pr. B. — voluptatem lun.; voluntatem cdd. — 19 dispUcet illud huc libcrius collocatum. — f. hanc. — accupatum pr. L. — concucurristis Scdl.; concurristis (concuristi pr. L; conconcurristis pr. H) G, Gen, B. — domu L; quod tamen vix puto admittendum pro oI'-ko&sv. — ceterum nescio an scri- bcndum sit modo. -- 20 adeste ameice; ita M; adeste (adest pr. L) est ame {seq. quae. — amer Gen.^, H, L ex cwr.; amare Gen^) cdd. — adeste et a me non bene lun. — rai gnoscite OeJilerus; qui rcctc mi dativum dicit etJiicum {cf. Liv. praef.: ad illa mihi pro se quisque acriter intendat aninium); ignoscite {praec. m; post quod ras. in H. — ignosce B; ignoscie Gen) cdd. — ct ita ipse Non., quem hic, ut saepius, unitis litttrae deceptum apparet errore. — 21 domui feratis L. — ec RibbecJiius; e ed. a. 1476, f. recte; et {seq. t) cdd. — litteris G^; literas B. — 22 Itere pr. L. — 23 ac Gen^; L. — 24 Hecera Gen^; pr. L. 520 NONIVS MARCELLVS 325. 326 M. 'ain tii tibi hoc inconmodum evenisse iter?' — 25 'non hercle verbis, Parmeno, dici potest tantum quam re ipsa n&vigare inc6nmodumst.' INNOCENS est bonus et nulli nocens. Vergilius Aen. lib. VII: litusque rogamus innocuum. 30 II Innoeens rursum integer et incorruptus. Sallustius in lugurta: ubi quae Metellus agebat ex nuntiis accepit, simul de innocentia \ eius certior Roma factus, diffidere suis rebus; ac tum demum veram deditionem facere conatus est. INDVLGERE, augere. Lucilius lib. XXVIIII: 35 tii qui iram indulges nimis, mamis a muliere abstinere || m^lius est, 1 II Indulgere est veniam dare, Vergilius lib, X: tolle fuga Turnum atque instantibus eripe fatis: hactenus indulsisse vacat. II Indulgere, dari, detiueri. Vergilius Aen, lib, IIII: 5 indulge hospitio cauirasque innecte morandi. et lib. VIIII: indulgent vino et vertunt crateras aenos. II Indulgere, spatium maius dare. Vergilius Georg. lib. II: sin tumulis adclive solum collesque supini, 10 indulge ordinibus. 28 VII, 229 II 31 46, 1 || 35 Lucilius L XXVIIII || 2 Aen. X, 624 || 5 IV, 51 II 7 Aen. IX, 165 || 9 II, 276. 25 ain tu H^ (pr. atin tu); (7; adin tu L; emtu (emptu B) B, Gen, H^. 26 Parmeno B, Gen, H; Parmenon (Permenon pr. L) L, G. — 27 quam Ter.; quantum cdd.; et ita Bevihin. — inconm. est p^. L; incomm. est rell. — 28 lunocens lun.; Innocentia cdd. (innocens in mrg. Ho). — bonus M; bonum cdd. — et vid. delendum; nisi praestat scribi: Innocens, bonus, id est nuUi nocens. — VII H^; III edd. ante Me cum Bas.; om. in B spatio relicto; I Gen, L, H^. — 31 lugurta B, pr. L; lugurtha rell. — 32 interea lugurtha Sull. — ubi quae Gen,^; H^; ubique rell. cum A, B. — accepit A, B, Gen,^, H^; acceptis Genj^, L, G, H^; sed in hoc tis rursus erasum. — 33 incertior pr. H. — certi airro ma L. — foma B; Romae meliores Sall. cdd. — 34 vera demedionem Gen^ ; veram dedi (di ex corr.) edionem pr. L. — 1 mauf B. — a mul. abst. lun.; abst. a mul. cdd. — 2—4 /. ante 325, 35 ponendi. — 3 t, figurantur pr. L. — stantibus Gen; L; H^. — 4 actenus cdd. pr. B. — indulsit evacat Gen^; pr. L. — 5 dari, det. M (dare se, detineri Quicheratus) \ dare detinere (ret. pr. L) cdd. — Aen. om. B. — III cdd. pr. i/^. — 6 hospicio L. — causas pr. L. — 1 IIII cdd. — 8 gratera senos Gen^. — 9 spacium pr. L. — maius augere B. — III pr. L. — 10 sint Gen^; pr. L. — tumuli A, B, Gen.^; tumilis pr. L. — accl. L, H^., G; acl. Gen^; adcl. et A, B. — sol. om. Gen^; pr. L. — coUisquae pr. L. — supinos Ve^-g. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 521 326 M. II Indulgere, temperare, clementem esse. Vergilius Georg. lib. II: si non tanta quies iret frigusque caloremque inter et exciperet caeli indulgentia terras. 15 M. Tullius de officiis lib. III: magnus vir in primis, et qui periudulgens in patrem, idem acerbe severus in filium. INANE, vacuum, sine pondere. Vergilius Georg. lib. III: atque illis iam saepe rotae ducantur inanes. II Inane, concavum, Vergilius lib. V: 20 galeam ante pedes proiecit iuanem. II Inane, leve, Vergilius Georg. lib. IIII: instabiles animos ludo prohibebis inani. et Aen. lib. IIII: et inania murmora miscent. 25 lACET significantiam habet manifestam; ut [est] Vergilius in Bucolicis: Silenam pneri somno videre iacentem. et: strata iacent passim sua quaeque sub arbore poma. 30 M, Tullius in Verrem, de suppliciis: patres hi, quos videtis, iacebant in limine. |] lacet, plenum est, oneratum. Vergilius Georg, lib, III: sed iacet aggeribus niveis informis et alto terra gelu late. 35 :| lacet, per plurimum porrigitur, Vergilius Georg. lib, III: tantum campi iacet. 12 II, 344 II 15 III, 31, 112 || 17 III, 170 || 19 Aen. V, 673 y 21 IV, 105 |; 23 IV, 210 II 26 VI, 14 || 28 Bucol. VII, 54 jj 30 II, 6, 45, 118 || 32 III, 354 || 35 III, 343. 12 Verg.; cf. cotnm. in 200, 2. — 13 calorem pr. L. — 15 M. Tullius; c/. 356» l. severum, saevum; comm. in 228, 3. — pro libro III pr. L libiti. — et qui; eo qui pr. L; et B; Gen^; JEfj,- eo Gen^. — 17 IIII B, Gcn, L, pr. H. — 18 saep, tum saepe, portae L. — 19 n. N. — cf. tamen Serv. ad h. l. — 20 adte Gen^ ; aote vel acte pr. L. — 21 Inane vacuum sive leve L; Ald. — cf. v. 17. — 22 innani L. — 24 mascent Gen^, pr. L. — 25 ut Virgilius ed. a. 1471; ut est Virg. (Verg., ut puto, L^; VirgUius, quantum videtur, H) B, Gen, C. — 27 videri iacentum pr. L. — 28 cf. 389 l. stratum, deiectum. — 29 feua quaque deteriores quidam cdd. Vergilii; Guietus; Bentleivs; sed cf. Lachm. comm. Lucr. pg. 94. — 30 de suppliciis (subpliciis pr. L) in Venem cdd.; in Verrem de suppliciis Qtiiclieratus. — patris cdd. pr. H^ et B. — his pr. L. — 31 lacet, plenum est; n. N. — 32 IIII B (et V. 35), Gen, pr. H. — 33 iacet dict., ut Georg. III, 343; Aen. 1,224. 522 NONIVS MARCELLVS 326. 327 M. II lacet, sordet, neclectum est. Lucilius lib. XXX: et 8ua perciperet retro rellicta iacere. Lucretius || lib. I: l humana ante oculos foede cum vita iaceret in terris. INPROBVM est, sicuti manifestum est, minime probum, M. TuUius Epistularum ad Caesarem lib. I; debes odisse inprobitatem 5 eius, quei inpudentissimum nomen delegerit. || Inprobum, saevum. Vergilius lib. X: lavit inproba taeter ora cruor. et Georg. lib. III: 10 tum piscibus atris inprobus ingluviem ranisque loquacibus explet. [et] Lucilius lib. XXX: inprobior multo, quam de quo diximus ante, quanto blandior haec, tanto vementiu' mordet. 16 II Inprobum, turpe. Lucilius lib. XXX: omnes formousi fortes tibi, ego inprobus? esto. lACERE significat emittere: unde et iaculum. Vergilius lib. V: sublataque procul dextra conixa coruscat et iacit. 20 37 Lucilius 1. XXX || 1 I, 63 || 4 M. TuUius Epist. ad Caesarem lib. I || 7 Aen. X, 727 || 10 III, 430 || 13 Lucilius 1. XXX || 16 Lucilius L XXX || 18 Aen. V, 642. 37 neclectum est; neclectus est C, Gen; neglectus est -4, B. — 38 de Accio haec videntur dicta. — r. rel.; notum pleonasmi genu^. — percipere r. relicta (relignta pr. L) cdd.; corr. Gulidm. — icere pr. G. — 1 cf. comm. in 314, 25. — 2 fede A; B; Gen.^ {m. 1 fode); H; G. — victa Gen^. — 4. 5 vel prius est vel alt. vid. delend. — M. Tullius (Ciccro ed. princ.) Me; tusculanorum Gen, H, L {hic pr. stussculanorum); tusculanarum B, ed. Bas. {praec. m). — Epistolarum M; epistola C, Gen, B. — Caesare L. — debes audissae pr. L. — 6 quei; qui ed. princ; quia (qua pr. H) cdd. cum B. — impudentissimum ed. Bas.; Ald.; lun.; 3Ie; inprudentissimum (imp. L^) B, Gen, H, L. — post inprud. add. Gcn e, sed del. — 7 Verg.; cf. 466; 503 1. lavare; lavit. — 8 teter H ex corr.; pr., ut videtur, L; non B. — 9 hora Gen^; L. — 10 et Georg.; cf 242; 298 l. atrum; explere. — 11 hic p. atram cdd. 242; Verg. — illud atris f. ipse Nonius; cf. Hor. Epist. II, 3, 3 sq. — 12 expletet Gen^. — 13 et om. ed. princ. {praec. et). — 14 multum pr. G. — 15 blandior haec tanto in mrg. add. H^- — haec; f. heic. — vementiu' M; vehementius cdd. — 16 Lucilius; cf. 306 l. fortis — dives. — 17 formonsi Gcn^; pr. L; formosi rell. — 18 Verg.; cf. 385 l. sublatum, erectum. — 19 dextera Gen^ ; pr. L. — conexa cdd. l. utroque. — 20 iacet Gen^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 523 327. 328 M. M. Tullius in Verrem de signis: in quem scyphum de manu iacere conatus est. || lacit, habet, ponit. Vergilius Georg. lib. IIII: omnis in hac certam regio iacit arte salutem. M. TuUius Philippicarum lib. I: in quo templo, quantum in 26 me fuit, ieci fundamenta pacis. l| lacit, facit. Lucilius lib. XXVI: agere in iaciendo siqueis vfneis actis opust. lACTARl est dimitti, dependere. Vergilius Georg. lib. III: et dextro iactata recumbit in armo. II lactare, volvere. Vergilius Aen. lib. I: 30 atque illum talis iactantem pectore curas. II lactare, plagis steruere. M. TuUius iu Verrem actione secunda: iactatur domi suae vir primarius et homo honestissimus; pro se 1 quisque manus adfert. |1 lactare, fatigare. Vergilius || Aeu. lib. I: iactatos aequore toto Troas. et: 6 iacteturque odiis lunonis iniqua^ II lactare, ambitiosius gloriari. Vergilius lib. VI: 21 II, 4, 10, 24 II 22 IV, 294 || 24 1, 1 || 25 Lucilius I. XXVI || 27 III, 86; cf. comm. II 29 I, 227 || 31 de praet. urb. 26, 67 B 1 I, 29 || 4 Aen. I, 668 || 6 Aen. VI, 816. 21 scifum B; Gen; pr. L; H; scyfum L ex corr.; G. — 22 lacet A, B, Gerii , pr. L. — habet om. A. — 23 hanc cdd. pr. B; Eomanus ap. Verg. — certam om. B. — iacet B; Gen^; pr. L. — salute Gen, L. — 24 filippicarum Gen, H, G, non B. — 26 Lucil.; cf. comm. in 238 l. appellere est applicare. — XXVII B, pr. Gen. — 26 iciendo pr. L. — siquost (m L supra os scriptum e; siquo est G) vineis (siquos tuineis B, Gen^) actis (anctis pr. L) opust (opus est L ex eorr., H, G, Gen, qui in mrg. habet pust; opus B) cdd. — 27 lactari Quicheratus; lactare H^, G; lacere L, H^, Gen, A, B; hic signo: .". in mrg. add. — est om. A. — dimitti Quicheratus ; dimittere V. — nisi Nonii essent verba, reponendum erat demitti. — Georg. lib. III. apparet hic turhatum. nam illud non legitur nisi in B; at Gen, L, H^: lib. VII; H^, G: lib. Georg. III (ille pr., ut B). — nec tamen ex Aen. lib. VII exemplum suppetebat aptum. — 30 iacitantem pr. L; iac, tum ras., tatem Gen^. — 31 pelagi pro plagis B. — sternentem pr. L. — actione II ed. Bas. — 32 tractatur pr. L. — domu, supra u scr. s, L; f. domui. — vir (viri pr. L) priraarius et homo honestissimus (honestissinxf B) bene cdd. Non.; cf. lordani comm.; vir primus et honestissimus libri meliores Gic. — 1 qui- que H^; quiisque Gen^. — adferri B. — Verg.; cf. 169 l. super. — 3 Troas om. B. — 5 iacteturque etiam Vergilii libri longe plures et Serv. comm. in h. l.; quod non posse tolerari nisi Vergilium post illud litora, guod praecedit, aliquid inserere voluisse statueris, recte dicit BibhecJcius. sed potuit inrepere idem, ut conpluries in antiquissimis Vergilii libris videmus factum, per interpolationem metrici. — hodiis L. 524 NONIVS MARCELLVS 328 M. quem iuxta sequitur iactantior Aneus, nunc quoque iam nimium gaudens popularibus auris. idem lib. IIII+ * + * || lactare, dicere, proferre * * * ecce Pliaro, voces dum iactat inertis. 10 Lucilius lib. XXVIII: in re agenda ips^ reidicula iactat adque alia §,dserit. II lactare, iactu mittere. Vergilius Aen. lib. II: et flammas ad culmina iactant. II lactare, excutere, conmovere. Varro Eumeuidibus: 15 tibi nunc semiviri terdtem comam volant^ra iactamu' galluli. INVOLVERE significat volutum superinponere. Vergilius Georg. lib. I: scilicet adque Ossae frondosum involvere Olympum. 20 II Involvere, tegere. Vergilius Aen. lib. II: vertitur iuterea caelum et ruit oceano nox, involvens umbra magna terramque polumque Myrmidonumque dolos. II Involvere, inplicare. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: 25 9 Aen. lib. IIII (X, 322); cf. commeut. || 11 Lucilius 1. XXVIII || 13 II, 478 II 15 Varro Eumenidibus || 18 I, 282 || 21 II, 250 || 25 M. Tullius ad Caes. iun. L 9 item cdd.; idem ed. princ. — lib. IIII. etiam hic imeteratus error. nam quod seq. exempl. est e l. X; haustumque l. iactare, dicere (prof. add. M) vidit Quicheratus. in quarto autem Aen. l. iactandi verbum pro eo quod est ambitiosius gloriari non positum. potuit exhiberi I, 140, ubi cf. Serv., vel alia. — 10 Pharo; paro C; Gen; patro B. — Pharon pars librorum Verg.; et ita Serv., qui haec addit: legitur et Tharo', ut sit dativus ab eo quod est Pharus. — 11 XXVIII M (XXVII I. Dousa); XVIII cdd. — 12 reidicula; radigla pr. L; ridicula rell. — iactat lun.; id {seq. atque) cdd. — adque L, in quo t supra d positum, scd deJetum; atque rell. — alia add. M. — adserit M; adseret B; adsederet Gen, L, H, G. — 13 iactu A; Guietus; iacta L; iacte rell. cum B; in H legitur iactemittere , sed in mrg. m. 2 iactem ittere (sic). — iactim Bothius. — III cdd. cum B. — 14 ad lumina L. — 15 Varro; cf. 49 l. tonimus; tibinos. — 17 iactamu' galluli Lachmann. Opusc. pg. 57 ; iactant (lactant pr. L; post u ras. in A; iactabant B) tibi (iactantib; H^) galli cdd. — admittendum duxi Lachmanni commentum repu- diatis aliis, etiam eo quod de re m. 37 protulimus. nam quod ibi positum est iactant comam volantem tibi galli teretem, cum alioqui sit commodum et facile, propter duriorem a prima persona ad tertiam transitum displicet. — sane gallulus substantivum non invenitur praeter h. l. — deminutiva autem ut alibi saepe adhibuit Varro, ita ne in Alti quidem adspernatus est Catullus. cf. V. 35; 66; 74. — 19 I post add. in L. — 20 ter sunt conati inponere Pelio Ossam scilicet Verg. — atque cdd. pr. L^. — 21 Verg.; cf. 380 l. ruere, erigere. — III Gen^; V B, H^. — 22 nox supra add. Gen, L. — 23 po- pulumque Gen; L ex corr. (pr. polumquem); H^; non B. — 24 dolosus pr. Gen et L. — 25 Involvere, inplicare om. B. — Caessarem Genj^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 525 328. 329 M. sed quod viderem nomine pacis bellum involutum fore. || Invo- lutum, occupatum, conprehensum. Varro Sexagesi: adest fax involuta inceudio. INTERPRES dicitur obscuri dissertor. Vergilius Aen. lib. III: 30 Troiugena, interpres divum. Il Interpres, auctor. Vergilius Aen. lib. IIII: tuque hamm interpres curarum et conscia luno. INPONERE significat supra ponere. Vergilius Aen. lib. IIII: vidit, turicremis cum dona inponeret aris. 36 II Inponere, dare. Vergilius Aen. lib. IIII: finemque inponere curis. INTENTVM, sollicitum, suspensum, Vergilius lib. V: intenti expectant signum. 1 II Intentum, || extensum. Vergilius lib. V: considunt transtris intentaque brachia remis. ■ Intendere, innectere, inligare. Vergilius Aen. lib. II: et stuppea vincula collo 5 intenduut. M. Tullius in Hortensio: quaero enira non quibus intendam rebus animum, sed quibus relaxem. IMAGO dicitur similitudo. Vergilius Aen. lib. II: atque ipsius umbra Creusae 10 visa mihi ante oculos et nota maior imago. 27 Varro Sexagesi (Ennius Alexandro) || 29 II f, 369 || 31 IV, 608 || 33 IV, 453 II 35 IV, 639 || 37 Aen. V, 137 || 1 Aen. V, 136 || 3 II, 236 || 6 M. TuUiuB Hortensio || 8 II, 772. 26 belum Gen^. — 27 Varro; cf. 112 l. faxs ibique comm. — 28 ob- voluta potius Ennius. — incendio cdd. 112 ; incendii h. l. — ap. Cic. de div. I, 31, 67 adest, adest fax obvolnta sanguine atque incendio. sed ita scripserit Ennius an incendio atque sanguine, locus Nonii reddit incertum. — 29 Interpraes h. l., item 30, 31, 32 L; Interpa Gen hic et 30. — deserto Gen-i. — 30 Intrpraes, supra scr. e, rpraes in ras., L. — 31 acutor pr. L. — Verg.; n. N. — 32 tuque harum Verg.; tuquearum pr. L; supra ea pos. h, sed elut; tuque mearum B; Gen^; H; lihri Merceri; tuque earum Gen^; ed. .m Bas.; tuq. quearum L ex corr. — 33 superponere B. — 34 vidi pr. L. — turicrimis pr. H. — 38. 1 om. B. — 37 Verg.; cf. 329 l. intendere. — 3 — 7 haec videntur in fine l. intendere, quod legitur infra, reponenda. — sane in Ciceronis exemplo illud intendam potius positum pro applicem cum cura, sed Nonii auctor sua videtur ustis parapJirasi propter id quod sequitur relaxem. — 6 M. Tullius; cf. 383 l. remittere, delectare. — 7 relaxem ac remittam pg. 3S3. 526 NONIVS MARCELLVri 329 M. II Imago, vagina. Vergilius lib. VII: curvam servaus sub imagine falcem. INCREPARE et INCREPITARE paria sunt, id est aut incusare aut insultare. Vergilius Georg. lib. IIII: aestatem increpitans seram, 15 et lib. X: hostis amare, quid increpitas mortemque minaris? et lib. VIIII: quem Turnus pariter cursu teloque secutns increpat his victor. 20 M. Tullius in Hortensio : tu pseudomenum et soritam et totam dialecticam aut inludis aut increpas. || Increpare, sonare. Vergilius lib. VIII: iterum adqhe iterum fragor increpat ingens. et lib. VIIII: 25 ad tuba terribilem sonitum procul aere canoro increpuit. INVEHI dicitur velxi. Vergilius lib. V: Centauro invehitur magna. jl Invehi, adgredi, increpare. M. Tullius ad Caesarem iuniorem 30 lib. III: itaque in eum Pansa vehementer est invectus. 11 Aen. VII, 179 || 14 IV, 138 || 16 Aen. X, 900 || 18 Aen. IX, 559 || 21 M. Tullius Hortensio || 23 Aen. VIII, 527 || 25 Aen. IX, 503 || 28 Aen. V, 122 || 30 M. TuUius ad Caesarem iun. III. 11 Verg. ; cf. 388 l. servare, tenere. — lib. VII om. B, rel. spatio. — 12 sub imagine; locus obscurus, quamquam n. N. apparet. — tamen Servius haec: sub imagine falcem; aut statuae exprimit gestum, ut dicat: ita tenebat falcem, ut eam sub vultu haberet, aut sub imagine sub theca dicit, quae similis falcis est. — 13. 14 Increpare et Increpitare M; Increpat et In- crepitat v.; Increpat et om. L; O; A; item B; Gen^; eadem in mrg. Gen,^; in H lineola erant subnotata; sed ea erasa, et in mrg. add. m. 2: alter non habuit {scil. codex collatus). — paria sunt om. B rel. spatio. — id est M; et est V. — incurvare B, Gen^. — Increpat, incurvat aut insultat A. — 16 cf. 465 l amarum. — 21 tu ed. princ; tun' alii; f. cum; tum cdd. — pseudomenum scripsi; pseudomenon lun.; pseudomenus cdd. — non credo servandam lectionem traditam, ut sit accusandi casus, sicut philosophus dixit Lucilius, adytus Accius. nam statim latine Cicero soritam. — ipsvSo^isvovc Me. — 22 dialecticam (dialeoticam L) aui B, H^; item, ut vid., L. — 24 ad pr. L; atque rell. — fragor intonat Serv. — frangor increpans Genh^. — 25 VIII H^. — 26 ad Gen^; pr. L; at rell. cum B. — terribilem; terrs {infra s et supra ras.) item L, ut refert Zangemeisterus. — sonitur Gen^. — procolere pr. L. — aere ^os< add. id. -— canorum Gen^. — 28 Invei L. — lib.; georg. lib. Gen, H^. — 29 magno C, Gen, non B. — 30 adgredi A, B, Gen, pr. L, i7j. — a,c H^. — 31 it. in eam in ras. H^. — eum Jun.; eam cdd. — DE VARTA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 527 329. 330 M. INTENDERE est sollicite et diligenter intueri. Vergilius lib. V: intenti expectant signum. II Intendere, extendere. M. Tullius de suppliciis: tabernacula 35 carbaseis intenta velis conlocabat. — et de senectute: intentum 1 enim animum, tanquam arcum, habebat || nec languens succumbebat senectuti. INMITTERE ♦ * * demittere ad prolixitatem. Lucilius lib. XXX: neque barbam inmiseris istam. 5 Vergilius Aen. lib. III: respicimus. dira inlnvies inmissaque barba. INDVCERE, fingere [inmittere]. M. Tullius de officiis lib. III: hinc ille Gyges inducitur a Platone. || Inducere, persuadere. Lucilius lib. XXVIIII: 10 Hymnis, ego sic animnm induco, qu6 tua ab insano auforas. II Inducere, instituere, confirmare. Lucilius lib. XXVII: ki quod animum indiixit semel et vitile omnind putat. 32 Aen. V, 137 || 34 11, 5, 12, 30 i| 35 11, 37 | 3 Lucil. 1. XXX || 5 III, 593 B 7 lU, 9, 38 || 9 Lucilius 1. XXVIUI || 11 LuciUus 1. XXVII. Pansa A; lun.; pansam rell. (pasam pr. L) cum B. — palam non hene ed. princ; pausam operarum errore Me in contextu; in eam causam minus secundum artis leges idem in notis. — 32 cf. 32S l. intentum. — ita et illa quae sunt contendere, contentuB locis inttr se disiunxit Non. — et add. A; om. C, Gen. — diligenter solliciteque B. — Verg.; cf. 328 l. m. — 33 indie, in mrg. intenti, Gen; intendi pr. L. — signum; significat, tum signu L. — 1 nedanguens pr. L; in quo saepe d et cl vix possunt dignosci. — 3 Inmittere (Imm. L.^; G; ita et v. 6); mancum esse h. l. et res docet ipsa et notavit Qui- cheratus; qui ad ea quae periere bcne refert illud inmittere, qiiod legitur v. 7. — potuere plura de hoc v. poni veluti inmittere, laxare. Verg. Aen. lib. V (662): furit inmissis Vulcanus habenis. — 4 immiseris {non, ut in ed. Lua expressum, immittere) G; et ita L.^; inm. rell. (inmiseriis istam pr. L). — 5 cf. comm. in 125, 27. — 6 inluvias Gen^; illuvies L ex corr.; G. — 7 In- duceret pingere pr. L. — inmittere secl. Quicheratus; cf. comm. in v. 3. — M. Tullius; cf. 99 l. discedere. — 8 giges A, B, L. — indicitur pr. L. — 9. 10 XXVIIII: Hymnis M; XXVIII ighymnis Gen; L, H^; XXVIII Ighymnis B; XXVIII gemis hymnis G^; XXVIII hymnis H^, G.^. — ego sic animnm M; ego animum sic cdd. — nam cum nondum satts sit exploratum in scaeni- corum trocliaicis septenariis num admitti liceat aliquando primo loco vel sexto dactylum, cuius prior pars constet vocabulo in trochaeum exeunte, ea a satiricis omnino videtur secludenda licentia. — quo M; quod {seq. i) cdd. — tua G; tu {seq. a) Gen, L, H; om. B. — tua; te videri scribendum iam in ed. Lucilii dixi; idque vel nunc arridet propter r. m. — cf. et v. 21. — autinferaa pro auferas L. — 11 Lucil, tum Luci L; ita et v. 13 et 15. — XXVII L, G; XXVI B , Gen, H; f. recte. nam potuere haec inter ea habere locum, quae XXVI, 21 sqq. a nobis sunt composita. — 12 at M; aut cdd.; ad ed.princ; et ita f. Non.; mihi tamen an. inducere eodevi modo dictum videtwr quo 528 NONIVS MARCELLVS 330 M. 11 Induci, delectari. Lucilius lib. XXVI: veterem historiara, indiictus studio, scribis ad amor^s tuos. II Induci est aliquibus fallaciis decipi. Lucilius lib. XXX: 15 quid quaerimus Argon inductum cantu stolidum? INSVLTARE dicitur insilire. Vergilius Georg. lib. III: insultare solo et gressus glomerare superbos. II Insultare, iniuriosius aliquid dicere. Lucilius lib. XXVIIII: 20 insulta miserum tu quoque in me! INTERFICERE, occidere. Lucilius lib. XXVIIII: non prius tollas quam TuUi &,nimum ex homine atque hominem ipsum interKceris. M. Tullius de officiis lib. II: ab isdemque quae nocent inter- 25 ficiuntur. || Interficere, perdere, concremare. Vergilius Georg. lib. IIII: fer stabulis inimicum ignem atqne interfice messes. II Interficere, consumere, finire. Lucilius lib. XXVIII: 'piacium magnam atque altilium vim interfecisti.' — *kt nego.' 80 13 Luc. 1. XXVI II 15 Luc. 1. XXX |1 18 III, 116 || 20 Luc. l XXVIIII || 22 Luc. I. XXVIIII II 25 II, 4, 14 || 26 IV, 330 || 29 Luc. I. XXVIIL supra, h. e. pro sibi persnadere. — utile Montepess., A, B, Gen, H^; ut ille L, H^, Q. — putavit MonUpess.; A. — 14 hist G. — 15 est etiam ali- quibus A. — 16. 17 Argon M; acre cdd. (sacre pr. L). — cantu stolidum Hothius; cantus totidum B, Gen, H^; oantu stoditam pr. L; cantu custodi- tum L ex corr.; H^, G. — agitur de decepto quodam custode puellae. — 18 Verg.; cf. cotnm. in 106, 24. — 19 et egressus Gen, H^; non B. — 20 ali- quid iniuriosius B. — 21 tu Passerat.; te cdd. — insultat miserum te quo- que Muti crassa interpolatione cd. N. Fabri. — mire Mercerus cogitavit per tmesin illud insulta miserum te dietum esse pro insultate m. finemque putavit hexametri his contineri verhis. — v. de re m. 367 sq. — 22 cf. 449 l. interiici. — 23 non prius M; prius non v. — 24 Tullius quidam maleficus etiam XI, 13 memoratur ; qui nescio an sit idem. — animim pr. L. — ex homine Passerat,; ex nomine cdd. — ipsium Gen, pr. H; non B. — interficeris pr. L. — illud TuUi e v. 25 irrepsisse ratus BibbecMus talem ponit h. l.: priu' non toUas quam animum ex homine atque hominem ipsum interfeceris, simul caecutire profcssus eum qui non agnoscat septenarium illum optimum. — est sane versus minime culpandus. verum auctor ut alibi metri, hic Nonii peritia destitutus. — cet. cf. comm. in Luc. XXIX, 72. — 26 III cdd. — hisdemque ed. Bas.; B {pro isdemque quae hic habet hisdem quaeque). — ab eisdemque et eae quae cdd. Cic; in quibus certe illud eae videtur abun- dare. — 26 Verg.; cf. 449 l. m. — 29 Interf., consumere (consummare B, non A), finire; cf. 269, 15 conficere, consumere, finire ibique comm. — Luci- lius in mrg. add. G^. — 30 gnam pro magnam G. — ai M de re m. 34; id V. d. ap. Gerlachium; ut cdd. cum B. — at nego otn. A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 529 330. 331 M. INTERPELLARE, adire, conmonere. 1 Interpellare, dicere, do- cere. Lucilius lib. XXVIIII: 1 verum || tu quid agis? interpella me, ut sciam. IRE est ambulare. Vergilius Georg. lib. III: it tristis arator. II Ire, accumbere. Lucilius lib. XXVIIII: 5 Chrem^s in medium, in summnm eirat Demadnetus. INSIGNE dicitur magnum vel praestans. Vergilius Aen. lib. I: insignem pietate virum. II Insigne, utile, necessarium. Lucilius lib. XXVII: cocu' non curat caiidam insignem esse hillai, dum pinguis siet: 10 sic animum quaeriint amici, rem parasiti ac ditias. INPEDIRE est inplicare, involvere. Vergilius lib. V: haut aliter Teucrum uati veatigia cursu inpediunt. II Inpedire, sordidare, ad probrum ducere. Plautus Amphitryone: 15 immo ego hunc, Thebani cives, qui domi nxor^m meam injjudicitia inpedivit. 32 Luc. 1. XXVIIII II 2 III, 517 jj 4 Luc. 1. XXVItll | 6 I, h.> || 8 Luc. 1. XXVII II 11 Aen. V, 592 fl U Plantus Amphitryone. 31. 32 Interp., ad. , conim. in mrg. add. H^. — conmonere 7^, solus — post commonere hnuduni puio exertiphiin. — ^K/rromtVwm gfwoti interriinipendi significatio, omnium usitatissima , omissa. — docere M; ducere cdd.; minus bene ex superiore vocabulo ortum statuit Me. — wegwe ea res probatur A cd. scriptura, in quo sunt haec: Interpellare, adire, commonere vel dicere. — XXVnil H^; G; XXVIII reU. cum B. sed aptior his locus in XXIX. — cf. Luc. XXIX, 19 — 37. — 1 non bene quidam rerum. — quod B. — inter- pellam ut Gen, H^; interpella (interpello pr. A) ut A, B. — 2. 3 IIIl d pr. L. — id Gen^. — 4 XXVIII B, Gen, L, H^; cf. comm. in 330, 31. — 5 cremes G. — eirat M (pro irat; ierat Rothius); ire ad (ire a pr. B) cdd. — Demaenetus quidam ap. Me; Rothius; demenetus cdd. — 7 verum Gen, pr. L. — 8 «. N. — 9 caudam; claudam L; claudus B, Gen, H^. — insignam, m. 2 insignaem H; insignam et Gen; non B. — hillai M; illam cdd. — cauda hillae dicta pro hilla {de hilla iam cogitavit I. Bousa). — 10 sic animum quaerunt amici M de re m. 34; ubi additum: hoc melius (propter rationem musicam) quam illud: sic amici quaerunt animum (quod Duebnero placuisse refert Quicheratus) ; sic (sic et B) amici animum quaerunt cdd. — fuit qui coniectaret: sic amicis (nominativ.) animnm quaerunt. sed finalis huius apud Luc. exemplum non vid. inveniri. — parasti B, Gen, H^; parati Hs^; para- siti cum rell. Ho^. — ac; aut B. — ditias M; divitias (divicias B) cdd. — add. cdd. aut; om. ed. princ. — 11 Inpedire L^ solus (ita et v. 14). — inpubli- care L; implicare rell. cum A, B. — 12 haud A, B, Gen.^, L ex corr., H, G; aut pr. L. — alit G; alio plures libri Verg. — nati Teucrum B, lU quidam Verg. cdd. — nacti vestigio A. — cursum H. — 13 inpediunt Gen, H, L^. — 14 probum Gen^; pr. L. — puto illicere. — Plaut.; cf. 456 1. then- saurum. — 15 inme B, Gen, H^; inmo L, H^; immo G, ut vid., ed princ, v. — thebai cius pr. L. — uxorem eam B, Gen, H^. — 16 inpuditicia (imp. m. 3) L. — KoNi Marc. C. D. ed. L. Mvbllxb. 34 530 NONIVS MARCELLVS 331 M. INCIPIT PER L LITTERAM. LAEVVM, adversum. Vergilius in Bucolicis: saepe malum hoc nobis, si mens non laeva fuisset. II Laeva, prospera. Vergilius Georg. lib. IIII: siquem numina laeva sinunt auditque vocatus Apollo. LAC, sucus maternus quo animalia nutriuntur. Vergilius in Bucolicis: et lac subducitur agnis. II Lactes dicuntur intestina. Titinius Psaltria: . . farticulum, cerebellum, lactes agninas.. Plautus Curculione: ita, cibi vacivitate, v^nio laxis lfi,ctibu8. ideni Pseudolo: lina opera alligdm fugitivum canem ego agninis lactibus. 18 I, 16 II 20 IV, 6 II 24 III, 6 || 26 Titinius Psaltria || 28 II, 3, 40 || 30 I, 3, 85. inpedivit Gen, L, Hs, ed. Bas.; impediunt A, B, Ho. — inpedire idem quod irietire. — 17 om. Gen. — 18 Laevum C, Gen, B, A Qiic a in ras.); Levum Non., ut vid.; cf. 51 l. levum. — 19 leva L, G, A; non B. — 20 Leva C, Gen; non A, B. — Verg.; cf. 51 l. m. — 22 nomina pr. L. — leva C pr. H^; non A, B. — 23 Verg.; cf. 399 l. subducere est surripere. — in om. B. — 26Lacte8 dicuntur intestina (indestina Gen{). Titinius Psaltria. cf. Prisc. 686: hae lactes partes sunt intestinorum — singulare haec lactis est. Titinius in Ferentinati. — psalteria Gen^ ; pr. L; non B. — in Ferentinati Prisc. l. m. — ulibi tamen semper, etiam apud Imnc, fahula illa inscripta Psaltria. et quidam putant titulum fuisse Psaltriam vel Ferentinatem, parum quidem commode, cum psaltriam illam haud sane probahile sit fuisse originis Italicae; rectius Neu- kircJiius de errore cogitavit Prisciani, qui, cum ab auctore, quo utebatur, omissum csset illud Psaltria, recordatus versum, quem his adfert, Ferentinatis populus res Graecas studet, vid. novasse inscriptionem. — 27 farticulum Ribbeckius; farticula (ferticula L) cdd. Non. cum B ; at Prisc. craticula vel graticula; in quo frustra gratillam vel gratillas (neutrum enim aptum huic loco) laterc suspicatur BibhecJcius. — agninas cdd. Non. cum B (acinas Gen^; auninas pr. L, addito infra s et supra puncto, quod tamen pro interpunctione an sit hahendum dubitat Zangemeisterus); lactis agnina cdd. Prisc; qui quidem etiam in sequente Pomponii exemplo habet pluraliter positum illud per lactes tuas. — 29 cibi cdd. Pl.; tibi Non. — vacivitate Camerarius ; vacuitate cdd. Pl. et Non. — lassis idem; laxis Pius. — 30 item B, H^. — Pseudolo pr. L; Pseudulo rell. cum B. — 31 allicem cdd. — fugitivum (fugitium pr. L; figi- tivum B; fugitivam ap. Pl. A, B , C, D; cf. Caes. pg. 132) canem cdd. Pl. et Non. — ego add. M. — ap. Pl. v. parum eleganter: una opera alligem canem fugitivam agninis lactibus. — agnis (ignis i/J cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 531 331. 332 M. LEGERE, sicut est in consuetudine, significat oculis scripta percurrere. Vergilius in Bucolicis: ad simul beroum laudes et facta parentis 35 iam legere. || 1 II Legere, accedere. Vergilius Georg. lib. II: ades et primi lege litoris oras. et Aen. lib. XI: inplicuere interse acies legitque virum vir. 5 11 Legere rursum coUegere. Titinius Veliterna: hodie hostis fug^vit; spolia placide posterius leget. Vergilius lib. X: extremaque Lauso Parcae fila legunt. 10 et Georg. lib. I: atque omnis navita ponto humida vela legit. Caecilius Fallacia: 6ssiculatim Parmenonem de via liceat legant. 15 Varro Vergula divina: sed pancarpineo cibo coacto libamenta legens caduca veris. II Legere praeterire, praestringere Vergilio auctore dicimus, Aen. lib. III: 20 ^ litoraque Epiri legimus. 33 IV, 26 II 1 II, 44 II 3 XI, 632 || 5 Titinius Veliterna || 7 Aen. X, 814 10 I, 372 11 13 Caecilius Fallacia || 15 Varro Vergula divina || 18 III, 292. 32 scriptum (vel scriptur) pr. A. — 34 ad Gen^; pr. L; ac B; at rell. — 1 Verg. Georg. lib. II om. B. — 2 ades et; ades Gerii; adest jjr. L. — littoris Gen, H; non B. — oram Verg. — 3 X J?. — 4 interplicuere pr. L. — 5 rursum om. A. sed hoe vel talia iam de eo non referentur. — collegere Gen^; pr. L; colligere rell. cum A, B. — cet. ef. 444 l. legere. — 6 hostes A. — f. fugabit. — placite pr. L. — elegetu, tum eliget L. — 7 cf. 313 l. filum. — 8 ettremaque pr. L. — 12 humida om. B. — 13 Caec; ef. 147 l. ossiculatim, — 14 hossicnlatim Gen; H^; G; hosticulatim L; ossiculatim H^, B. — Parmenonem L, H^, G; Parmenon est B, Gen, H^. — legant cdd. 147 ; legam h. l. — 15 Varro; c/. 264 l. cogere, moUive ibique eomm. — vergumla pr. L; vercula B, Gen, H^; virgula rell. — 17 veris; victus cdd. h. l. — 18—22 praestringere, quod in edd. leg. v. 23 post navi- gare, hue transtulit M. — auctore Vergilio pr. L. — dicimus. quae secuntur, ita in C, Gen, B tradita: aen. lib. III et lib. (om. B) V litoraque (litotra- quae Gen.^) epiri (eripi Gen; e, tum ras., pi ^r^) legimus et fractosque legunt in gurgite (iniugurte H^) remos. — in H ad illud legunt adscript. in mrg. m. 2 coUigunt; quod quidem ab interpolatore , hic, ut alibi, notante Nonium, apparet venisse. — A habet haee: Eneidorum libro tertio litteraque 34* 532 NONIVS MARCELLVS 332 M. et lib. V: fractosque legunt in gurgite remos. II Legere est natare. Vergilius Aen. lib. II: pars cetera pontum pone legit. 25 II Legere etiam eligere dicitur. Vergilius in Bucolicis: ipse ego cana legam tenera lanugine mala. Turpilius Epiclero: quam legere te optimum ^sset atque aequissimum, quacum a^tas degenda ^t vivendum ess^t tibi. 30 M. Tullius de officiis lib. III: cetera autem, quae secundum naturam essent, ita legere, si ea virtuti non repugnarent * * * [diligentius intendentes invenimus.] || Legere subripere significat: unde et sacrilegium dicitur, id est: de sacro furtum. Vergilius in Bucolicis: 36 nam quae sublegi tacitus tibi carmina nuper. Turpilius in Boethuntibus: qui vdrba venatiir mea, perii, si arcedat et sermonem hinc siiblegat. 21 Aen. V, 209 |1 23 II, 207 || 26 II, 51 || 28 Turpilius Epiclero || 31 III, 3, 13 II 36 IX, 21 U 37 Turpilius Boethuntibus. erepti legimus idem fractosque — remos. — turbatum antiquitus ea re, quod verba et lib. V in marginem prius delata, dein perperam essent reposita, facile apparet. sed non recte Quicheratus vv. 21, 22 collocavit post 9, quam- quam ibi legere pro coUigere dictum constat. nam fuisse, qui Nonii explica- tionem sequerentur, docet Serviu^, cuius haec sunt: 'legunt'; alii 'praetereunt' ; sed melius — 'colligunt'. — 23 etiam est A. — navigare (natare pr. L) praestringere cdd.; v. — addit Gen notam in mrg., qua haud dubie significatur praestringendi v. parum aptum. — 24 caetera JB. — 25 legit per transit ex- plicat Serv. — 26 dicitur ut L. — 29 quom Gulielm.; quin cd. N. Fabri. — esset cd. N. Fabri; esse G, Gen, B; sed nescio an sit melius: quam legere te optimum esse ait (monosyllab) atque aequissimum. — 30 degenda et vivendum esset Canterus; vegenda et vibendum {ita ed. Bas.; iubendum Gen, L, H; lubeudum B) esse {seq. t) cdd. — 32 essent, ita legere Cic; esse inta legere (intat legere pr. L; intellegere B, Gen, II) cdd. — repugnarent Cic; repugnare cdd. — 33 dil. int. (intententes Gen^ ; intevendentes, ve deleto sed rursus restituto, L) inv. — verba haec vix potest dubitari quin ab interpolatore sint addita et ita supplenda in principio: aliud esse legere, aliud eligere. — nam ipse Non. pg. 444 docuerat non idem esse legere et eligere* — minus placet reponi: Legere etiam subripere significare diligentius intendentes in- venimus. — subripere Legere (per lemmaj significat L; in quo subripere deletum et surripere suo loco supra scr. — subripere A, B, Gen, H^. — 36 namque A, L, Gen^; vel quae B per interpolationem ; nam ita Verg. — 37 Turpiilius pr. L. — boetuntibus cdd. — 39 perii si M (pestis, si Bibbeckius) ; pestis cdd. — arcedat Lips.; Scal.; arscedat cdd. cum B. — mirum formam tam vetustam Nonii Ubris servatam; nec tamen videtur dubitandum. — ceterum DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 533 332. 333 M. 40 Lucilius lib. XXVIII: omnia viscatis manibus leget. Plautus Aulularia+: sdd leno egreditiir foras: hinc ex occulto s^rmonem astu sublegam. 1 II Legere rursum videre. || ab hoc et aquilegi. Vergilius Aen. lib. VI: qnin protinus omnia perlegerent oculis, ni iam praemissus Achates 6 adforet, et in eodem: longo ordine possent adversos legere. LVSTRA dicuntur ferarum habitacula. Vergilius Georg. lib. II: 10 non absunt illic saltus ac lustra ferarum. et Aen. lib. III: cum vitam in silvis inter deserta ferarum lustra domosque trabo. II Lustra etiam lupanaria dicuntur. Plautus Asinaria: 15 lustris studett. item: 40 Lucilins 1. XXVIII || 42 Plautus Aulularia; cf. comm. || 1 VI, 33 || 6 Aen. VI, 754 || 9 II, 471 || 11 III, 646 | 14 V, 2, 84 || 16 Asinariae V, 2, 17. cf. Luc. IX, 19 cum comm. — postis arcedat Scal. — hic pr. L; hunc Basiliens., ut vid. — sublegat Lips., Scal.; sublegam cdd. cum B. — tlliid postis arcedat cui placuerit, eum oportet statuere aut coniunctivum esse poten- tialem, quem vocant, aut haustum in principio fragmenti, unde penderent ea quae sunt arcedat — sublegat. — parum convenientcr arti Bothius: postibus {meUus erat posti si) abscedat nec sermonem hinc sublegat. — 40 Luc; cf. 395 l. sumere est accipere, tollere. — 42 Aulularia. nullae in hac partes Jenoni. ad Vidulariam transtulerunt Guietus, Mercerus, Wagnerus. sed ne in h^c quidem satis liquere, quomodo lenonis persona cum argumento coniuncta fuerit, locupletissimus testis adfirmat Studemundius. — cf. comment. de Vidul. pg. 26. — 43 lenae greditur pr. L. -• 44 sermonem astn; sermonem eius Me; sermones astu auctore Quicherato Passeratius ; sermone auis Gen; sermone atus {pr. aius) If, (om. hoc exempl. cum praec. B); sermones atus H^; ed. Bas.; sermone satus L. — 1 ab add. M. — aquilegi, supra qu pos. ^, Gen. — hoc et aq. ovu A. — ^ quin potius cdd. eum A, B. — omnem, per inter- polutionem metricam, B. — 4 relegerent pr. L. — Achatis Gen^. — 7 unde omnes I. o. posset (ita ap. Non. B) vel possit cdd. Verg.; sed nescio an rectius C, Gen. — 8 adversus pr. L. — 9 inherarum pr. L. — 10 Verg.: at frigida tempe — non absunt; illic saltus ac lustra ferarum. — et lustra B. — 14 in Asinaria ed. Bas. — 15 studet (stud supra scr. in L; stridet G); aher- ratum ad v. 17, nec non in principio qitaedam omissa. Plauti versus hic fere est: cano capite te cuculum hinc uxor ex lustris rapit. — 16 idem cdd. 534 NONIVS MARCELLVS 333 M. 18 apud scortum corruptelae et liberis lustrls studet. idem in Casina: 'ubi in lustra iacuisti?' — 'egon in lustra?' 20 Turpilius Lindia: quibus eum rebus d^spoliasti, foede dum in lustris latet. Afranius Privigno: ux6rQpi quaerit ffrmamentum familiae: scias abesse ab lustris ingenium procul. 25 Gicero in Philippicarum lib. II: cum omnes inpuritates pudica in domo cotidie susciperes vino lustrisque confectus. LiNQVERE est dimittere * * * || Linquere, relinquere. Vergilius Aen. lib. III: linquimus Ortygiae portus pelagoque volamus. 30 et lib. VIIII: inque salutatam linquo. Varro Tuip^ Msvinnov: Menippus ille, n6bilis quond§,m canis, bic liquid homines 6mnes in terrS, pila.t 36 18 II, 3, 26 II 21 Turpilius Lindia || 23 Afranius Privigno || 26 II, 3, 6 29 ni, 124 II 31 IX, 288 || 33 Varro Tacpij MsvCnnov. 17 is om. L; deletuni in H; liabent A, B. — corruptaele B; pr. L. — corruptelaest liberis, lustris studet pulchre Scaliger. — corruptelae et etiam Pl. cdd. — 18 idem is in, sed is eras., H. — cet. cf. 135, 7 sq. — 19 lacuisti pr. L. — 20 ego enim lustra pr. L; egone in lustra rell. cum B. — 21 Lyndia L, G; non B. — 22 eum M (em Me)\ rem (om. Palatin.) cdd. — rebus om. B. — dispoliasti L ex corr.; H; Gen; B (dispoliare Palatin.). — foede dum Me; foedum (fedum H^; dum Palatin.) C, Gen, B. — 23 Affranius pr. L. — praugno Gen, pr. H; non B. — 25 obesse pr. H. — ab lustris ed. princ; ab inlustris cdd. — procul in ras. L. — 26 in filippicis (philippicis B, H) cdd. — inpuritates (imp. L^, G) om. A, B, Gen, H^. — notum alihi non inpuritatis magis quam puritatis vocdbulum apud bonos reperiri auctores. — inpudica (imp. L^, G, B) cdd. Non.; item Vaticanus Cic- — 27 cottidie A. — susciperes Cic; susceperis cdd. — confecta A. — 28 dim.; cf. Verg. Aen. III, 160. — L., rel. add. Quicheratus. cf. 334, 38 liquerit — reliquerit. — 30 liquimus (pr. lyquimus) L; liquimus et Gen; non B. — hortygiao Gen, L, H. — 34 Menippos add. Scal. (praec tafeminippu) ; Menippus Guietus. — lle, supra scr. i, L. — nobilis lun. ; nobiles cdd. — quosdam Gen, B (hic pr. quondam). — 35 illa hic liquid (linquit H ex corr.; G; linquat B, Gen, pr. H) homines omnes [om. omnes pr. L; dein supra additum homnes, sed h delet.) in terra pila et metro vitiosa esse probabile est (nam qui praecedit trimeter non habet locis imparibus spondeum) et obscura prorsus vel potius sensu cassa certum. — illud hic pro adverbio loci accipit Scal., ut ad sepulchrum referendum sit Menippi; hinc ed. princ — terrae pila probabiliter lun. — post V. 35 in libris collocati pg. 335, 5 — 9; ubi vide comment. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 535 333. 334 M. LIMAEE, exquirere et delinire, secundum consuetudinem, a lima dictum. Plautus Menaechmis: anum lima pra^terunt. idem Bacchidibus : || 1 limaces viri; quod adterant et consumant. || Limare etiam dicitur coniungere. Plautus Bacchidibus: nei umquam k queiquam alio acciperes mercedem §.nnuam 5 nisi ab se nec cum quiquam limar^s caput. idem Medico: nam pater tuu' mimquam cum illac etiam limavit caput. 37 I, 1, 9 II 39 Plautus Bacchidibus || 3 PlautuB Bacchidibus || 6 Plautns Medico; cf. comm. 36. 37 suspieatns est Mercerus h. l. a Nonio, ut alibi a librariis (cf. Lachmann. comm. Lucr. pg. 143), limandi et rimandi verba confusa. sed vix persuadet. v. Hor. Ep. I, 14, 37 sq. — Limari cdd.; corr. lun. — delenere |)r. L. — puto sec. cons. exq. et del. — a lima lun.; aliam cdd. — aliam dict. otn. A. — 38 praetereunt A, L; terunt B. — perterunt Beroaldus. — ap. Fl. haec: dum (ita Bitscheliu^; tum cdd.) compediti {ad hiatum vitandum scribend. compeditis; lamnam Gulielmius; aut anum Bitschelius) anum (ianum C, D) I. praetenint. — 39 bachidibus H, Gen, non B. — 1 lim. viri; illud limaces dubitat an sit feminini generis, viri an genetivus Bitschelius Opusc. II, 324; viri aut corruptum aut seiungendum a limaces putat Goetzius. mihi limaces videtur substantivum atque idem quod cochleae; cf. glos. Philoxeni. Nonius quin pro adiect. hdbuerit non intercedo. ac dubito plerumque, an finem V., quem ex Cistellaria citut Varro VII, 64, non quasi nunc haec sunt hic limaces lividae a N. redditum existimem. — 2 quod — consumant om. A. — adteront Genm. — 3 Plaustus baccidibus pr. L. — bachidibus B; bacidibus Hqo. — 4 nei umquam a queiquam alio acciperes M; necum quoquam acceperis alio (salio B , H, G; in L supra is add. s) cdd. — nei pro ne. — ne a quoquam acciperes alio 3Ie; nec a quoqnam alio acciperes BitscheliUfS. — 6 missi H^, G; misis ^^^i^^s L, tum nisi, denique misi. — ab se Me; ab sese cdd. cum B (abesse H^, G). — ne cum B, Gen^, H^. — quicquam L, H^. — 6 Medico M; scematico (praec. idem) cdd. exc. quod H^ schematico. — hic plane ratio fefellit Lipsium, qui Epistol, Quaest. I, IS voluit reponi: idem cxrni,atLv.as, eumque secutum Bitschelium, qui Parerg. pg. 169 melius: cxrjiiarniKac. idem. primum enim quod putat illc ita a Nonio moneri illud 'limare caput' figurate poni pro Gvvovaid^siv, apparet schema non ad limandi verbum, sed ad caput pertinerc ideoque eius memorandi locum hic nullum. sed quod longe gravius est, tdlis additamenti in Compendiosa doctrina alterum exemplum non invenitur. nam quod Bitschelius similiter dictum vult 231, 15 (vepres) feminini. Pomponius Porco, per hypocorisma: decedo — veprecula (cf. et 198, 5), id omnino ab h. l. diversum. — itaque fabulae latet nomen; neque video quid propius absit a memoria librorum quam hoc: idem Medico; quo nomine Parasitus Medicus et a Non. pg. 84 et a Prisc. 872 citatur. nam quam facile ex idem {vel, ut saepe libri, id est) medico potuerit oriri idem scematico facile est videre. — 7 tuus; tus Gen, pr. L, H^; non B. — illao Bothius; illa cdd. — etiam om. A. — limavit Lips.; limabit cdd. 536 NONIVS MARCELLVS 334 M. Livius Tereo: cr^dito, cum illo Philomela ex voluntate numquam limavit caput. 10 Caecilius Pausiinacho : hoc a te postulo, ne cum meo gnato posthac limassis caput. Turpilius Leucadia: v^ritus sum ne amdris causa cum illa limass^t caput. 15 LiQViDVM, suave, dulce. Varro Eumenidibus : Phrygios perosa cormis liquida canit anima. II Liquidum est purum. Vergilius lib. VI: liquidumque per aera lapsae. Varro Serrano, tcsqI aQiaiQE^Lmv: 20 hunc vocasse ec liquida vita in cdriae vestra^ faecem! II Liquidum est prosperum. Plautus Pseudolo: &ve sinistra, auspicio liquido atque ex mea sent^ntia confidenti&st inimicos meos me posse perdere. II Liquidum rursum significat molle et fluxum. Plautus in Milite: 25 liquidiusculusque ero qnam ventus est favonias. idem in Casina: quondam prognatis in sorti^ndo sors deliquerit.t 8 Livius Tereo III || 11 Caecilius Pausimacho || 14 Turpilius Leucadia 16 Varro Eumenidibus || 18 Aen. VI, 202 |1 20 Varro Serrano || 22 II, 4, 72 25 III, 1, 71 II 27 ir, 6, 47. 9 cretico L. — 10 cum illo (ita Me) Filomela ex M; cum illos olim ex B; cum illos solim ex Gen, H^; cum illos soli mea rell. — volutate Gen, H. — cum illo soror mea voluntate nunquam limavi caput per octonar. iainb. Me. — 11 pausimato G, Gen, B. — 12 a tem pr. L. — 13 tum B. — meo B, Genm, H^; Bentin.; eo {praec. m) rell. — limassis Bentin.; limasses C, Gen, B. — 14 Turpillius pr. L. — 15 limasset A, B; limassit Gen, Hi; limassis rell.; quorum seriptura e v. 13 fine videtur orta. itaque non putavi reponend. cum ed. princ. limasses. — IQ n. N. — 17 cf. 233 l. anima, sonus ibique comm. — h. l. cdd. frigus per ossa. — 19 liquidum (id post add. in L) cdd. eum A excepto B. — 20 aQxsQsCKav L, H^, G; aQXfgecmv B, Gen, H^. — 21 cf. comm. in 137, 4. — v. indicavit A. Kochius. — vocasse ec Vahlenus; vocasse et H^, G; vocas sed et L; vocasset B, Gen, H^. — fecem L, H^, G, non B; faetem Gen.^. — 22 Pseudolo H; Pseudulo rell. cum B. — 23 ave Bothius; avi Plauti cdd., quod et ipsum possit admitti; ab Non. — mea add. Bothius (idem deinceps: liquide liquido); om. cdd. Pl. et Non. — 24 meos me 71.; mens mea cdd. — 25 Plaustus pr. L. — 26 liquidiusculusque H et A; liquidiuscultusque L, G (L liquidiuscultus que, m. 2 qaa); liquiusculusque B. — fabonius cdd. Non.; faonius, facinus Pl. — 28 V. caesura carens et corruptus. — quondam cdd. Pl.; quandam Non. — ista in cdd. Pl.; ubi ista e v. priore accessisse putat Geppertus. — sed DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 537 334. 335 M. Varro Rerum divinarum lib. III: Luciu' Scipio cum aurum 30 factum abderet in cista viminea, fulmine ita est ictus, ut ipse esset integer, aurum conliquisset. — idem de proprietate scriptorum : quod aes aut quid aliud eius generis fervefactum conliquisset et informe esset factum. — Vergilius Aen. lib. I: ant cum liquentia mella 35 stipant. Naevius Lycurgo: iam solis aestu candort cum liqu^sceret. II Liquerit significat et reliquerit. Accius Stasiastis: || 1 tiim, sibi si d6 dolore hoc anima corpus liquerit. Naevius Belli Poenici lib. I: bl&nde et d6cte p^rcontat, Aen^a quo pacto liquerit Troiam lirbem. 29 Varro Rer. divin. III || 31 Varro de proprietate scriptorum || 33 I, 432 1 36 Naevius Lycurgo XXV || 38 Accius Stasiastis 1| 2 Naevius bell. Poen. I. altitts latet vitiutn. — deliquerit etiam Pl. cdd. — quod satis commode expli- catur a Nonio. cf. interpretes ad h. l.; Caesar. pg. 22. — 29 divinarum rerum cdd.; corr. Quiclieratus. — Luciu' M; Lu. {i. e. Lucius) ed. a. 1498; lucili (lucilis B) cdd. — 30 cum post factum iterant B, Gen, L, pr. H. — abderet M; haberet cdd. — in cista viminea lun. (in cista ficulnea Turneb.); in hista (hasta H^) uicunea (iucunea Bh; ut uinea L, H.^, G) cdd. — ut ipse M; ut ista C pr. H^; uista H^; Gen; iusta B. — 31 integer M; integra cdd. — 32 quod aes Lipsius Epistol. Quaest. IV, 23; quod est cdd.; quid est edd. ante Me. — post est add. tanti L, Ald.; unde Lips. effecit stannum. sed probabilius videtur hoc ex praecedente est et sequente aut ortuin. — aliut Gs. — ferve factum ed. princ; fervet factum cdd. — conliquisset et Gen^; colliquis sedet L; conliquissedet (coll. H^; G) rell. cum B. — 33 informe esset factum M (informe Lips.; esset ed. princ); in forma esse cdd.; tum infurum Gen; H^; in futurum B; infusum rell. (praec in); in formam (ita v. d. in mrg. ed. lun.) esset infusum Quicheratus. — 36 nevius (necvius pr. L) cdd. — licurgo B, H^. — 37 soli B, Gen, H^. — candor (calor B) corruptum; f. caldo. — ita Lucretius calidum ignem dixit. — cum ed. a. 1480; cui cdd. — liquisceret pr. L. — 38 — 4 haec ideo continuasse videtur Non., quod praecederent illa deliquerit; conliquisset. — 38 significales reliqueriist pr. L. — Actius pr. L. — 1 sibi si de dolore M; snbidae (subide B) loide (loidae B) lore (lore Gen) B, Gen, H^ (partim divisis alitei- partibus); subidae deloide lore L; sibidae deloide lore H^, G; sibi dae loide lore P; cum {pro tum) tibi de dolore Turnebus Advers. XXIX, 28. — 2 nevius cdd. — Punici B. — cf. 474 l. perconta ibique comm. — II cdd. (om. B); corr. Merula. — 3. 4 Aenea Fleckeisenus ; aeneas B; aenas Gen; H^; G; enas H.^; L (percontate nos libri Me). — quo pacto quo Gs. — liquerit Troiam urbem iam scripsi, cum in editione Naevii illud liquerit e v. 1 irrepsisse putassem; Troiam urbem (urb. Tr. B) liquerit cdd. h. l. (reliquerit H^; libri Me). — ita certe versus elegantior, quam si scripseris, quod pg. 474 ex Merceri coni. dedimus Troiam urbem linqnisset (relinquisset, reliquisset cdd.). sed conferendus comm. in pg. 474, ubi pluribus de h. l. actum. 538 NONIVS MARCELLVS 335 M. II Liqui, defluere. Vergilius Georg. lib. II: 5 huc summis licuntar rupibus amnis. idem Aen. lib. III: nam quae prima solo ruptis radicibus arbos vellitur, huic atro licuntur sanguine guttae. LAVDARE est verbis ecferre. Vergilius: 10 laudato ingentia rura. II Laudare etiam significat nominare. Vergilius Georg. lib. III: aut inlaudati nescit Busiridis aras; id est: nec nominandi. Plautus Captivis: id uti scias, lov^m supremum t^stem do, laudo, Hegio. 16 LVSTRARE, expiare. Vergilius in Bucolicis: et cum sollemnia vota . reddemus Nymphis et cum lustrabimus agros. Lucilius Satyrarum lib. II: lustratu', piatus. 20 II Lustrare, circumspicere. Vergilius Aen. lib. III: omnia conlustrans hanc primo ab litore classem conspexi venientem. Cicero Tusculanarum lib. V: ego autem cum omnia con- 5 II, 187 II 7 III, 27 II 10 Georg. II, 412 || 12 III, 5 || 14 II, 3, 66 || 16 V, 74 II 19 Lucilius 1. II || 21 III, 651 |1 24 V, 23, 65. 6 — 9 h(iec, quae fcruntur pg. 333 post v. 35, huc retraximus, potiorem, quae videbatur, librorum vv. 6, 9 secuti fidem. tamen an rectior sit Lugdunensis scriptura et suo fuerint loco servanda illa, non ausim decernere. — quis enim tam alto ingenio tatnque perspicuci , ut penitus possit insinuare ingenii Noniani socordiam? — 5 Liuquere cdd. (Liquere B); Liqui Quicheralus. — defluxere Gen, H^ ; non B. — III L. — 6 licuiitur Gen {in quo supra cu w); ITj ; liquuntur B post ras.; linquntur L (pr. lineuntur); Hs^; linquuutur Ho.^ (item v. 9); G; pr. B. — cf. seq. exempl. — rupe, supra scr. .bus, L. — aminis, tum amnis L; amnes B, H^, G. — 7 11 H ex corr. — 8 nam- que cdd. p'r. B. — 9 licuntur Gen, H^ ; liquuntur B; lincuntur L; liquuntur Hs.^; G. — 10. 11 Laudare punctis del. L m. 1, qua om. sequentia usque ad V. 12. — Laudare est — rura in mrg. reposuit m. saec. IX vel X, — hecferre pr., ut vid., L; efi"erre A; effere B. — ing. crura B. — 1& sign. om. B. — 13 inlaudati omnes, ctiam A, B; inlauti prius L. — ibisiridis Gen^; ibus- siridis pr. L. — 14 idem nec L. — 16 id; id ut {pr. ud), sed hoc deleto, L. — uti Fleckeisenus ; ut cdd. Pl. et Non. — do, laudo F. Schoellius (laudo, do Pareus); laudo cdd. Non.; do Pl. — cf. Caes. pg. 82. — egio cdd. Non. — 16 expirare Gen^; pr. L. — 17 sollempnia Gen^; sollemnia et A {qui om. et cum); item B. — 18 reddimus Gen^; pr. Ij. — nymfis B, Gcn, H; nimphis A. — lustravimus Gen^ ; pr. L. — 19 Y B, Gen, H^ ; sed cf. Luc. II, 8 — 10. — 21 circumficere pr. L. — 22 primum ad litora Verg. — 23 prospexi Medic. Verg.; sed cf. v. 648. — 24 autem Cic; ducem cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 539 335. 336 M. 25 lustrarem oculis; est enim ad portas gaianas.+ |Lustrare est circumire. Vergilius lib. VIII: lustrat Aventini montem. Livius Aegistho: tum autetn lascivum N^rei simiim pecus 30 ludens ad cantum classum lustratur vias. I Lustrare, sequi. Vergilius in Bucolicis: ad mecum raucis, tua dum vestigia lustro. II Lustrare, patefacere. Cicero in Catilinariarum lib. I: si lustran- tur, si erumpunt omnia? muta iam istam mentem. — Vergilius 35 Aen. lib. IIII: postera Phoebea Instrabat lampade terras. Ij Lustrari dicimus et scortari: a lustris. Plautus Pseudolo: luxantur, lustrantur, comedunt quod habent. Lucilius lib. XXX: 40 quem sumptum facis in lustrie, circum oppida lustrans! II Lustrare, perspicere, agnoscere. Vergilius lib. VIII: ille os oculosque loquentis 1 iamdudum || et totum lustrabat lumine corpus. M. Tullius de officiis lib. I: sed cum omnia ratione animo- que lustraveris. 26 Aen. VIII, 231 || 28 Livius Aegistho III || 31 II, 12 || 33 I, 3, 6 || 35 IV, 6 II 37 IV, 7, 5 II 39 Lucilius 1. XXX || 41 Aen. Vm, 152 || 2 I, 17, 57. 25 gaianas (gafanas pr. L; graiunas, mut. in graianas B) cdd.; agragianas Cic. lihri; Acra^anas Lamhin.; melius Camerar. Acragantinas; Achradinas non bene Vrsin.; cf. comm. Baiteri. — Lustra B. — 26 cumire' Gen, H^. — VIIII Gen, L, pr. H. — 28 Livius; cf. 158 l. pecus. — egisto cdd. — 29 autem om. h. l. cdd. — lacivium B. — Nerei simum v. auctore Ben- tino; nereis simum cdd. h. l.; rei simum pg. 158. — 30 gantum pr. L; cantem B, Gen, H^. — classum i, H.^, G; classem Gen, H^; navem B, sed id m. 1 punctis notatum et supra scr. classem. — classum genetivus non vid. alibi inveniri; sed cf. comm. in 84, 29. — vias add. M {praec tur). — 32 ad (?eni; pr. L; at rell. cum B. — 33 in Catilinariarum M; in Catilinam Quicheratus; in Catilina (Capilina pr. L; Catelina B) cdd. — lustrantur {praec. i); inlustrantur Cicero. — 34 iam om. pars Cic. librorum. — 36 postea H,. — foebea cdd. pr. B. — lampede H^. — 37 Lustraii B; Lustrare rell. — scorti L; scortiari G. — Pseudulo L, G, Gcn, B. — 38 cf. Spengelii l. de canticis Plaut. pg. 404. — luxuriantur G, D ap. Fl.; cf. comm. in 55, 11. — comedant B, Genm, H^. — 40 sumptum A; sumptu rell. cum B. — lustis A, pr. G. — opida Gen, Hi. — 41 praespicere L, H^, G; non B; prospicere H03 in mrg. — agnoscere; cf. Verg. l. m. v. 154 sq.; item Serv. comm. in 153. — 42 os oculosque Verg.; osculosque L, G, Gen; oculosque H, B. — 2 omni pars cdd. Cic. — 3 lustraris cdd. Cic. 540 NONIVS MARCELLVS 336 M. LIMEN locus stadii dictus. Vergilius lib. V: corripiunt spatia audito limenque relinquunt. 6 II Limen, omnis ingressus. Vergilius Aen. lib. II: limen erat caecaeque fores et pervius usus. Varro Vergula divina: ad qnos tum volucris venit pusillos usque ad limina niduli esca vilis. 10 II Limen non solum, quod sub pedibus est, dicitur, sed etiam quod superius est ingressu, Novius Macco exule: limen superum, quod mei misero sadpe confregit caput; inferum autem, ubi ego omnis digitos saepe diffregi meos. LEVARE, solvere. Vergilius Aen. lib. II: 16 atque arta levari vincla iubet Priamus. II Levare significat sustenere vel erigere. Vergilius Aen. lib. I: levat ipse tridenti. II Levare rursum relevare. Cicero Tusculanarum lib. V: alia nulla 20 potuit inveniri levatio. — Vergilius in Bucolicis: ego hoc te fasce levabo. M. TuUius Epistularum ad Caesarem I: amplitudinem gloriam- 4 Aen. V, 316 || 6 II, 453 |1 8 Varro Vergula divina || 12 Novius Macco exule II 15 II, 146 || 18 I, 146 || 20 V, 41, 121 || 21 IX, 65 || 23 M. Tullius Epist. ad Caes. I. 4 locus {i. e. pars) stadii dictus M; locus standi (tandi Gen, H^) datus cdd. — VI cdd. — 5 cf. Serv. ad Imnc loeum: limenque relinquunt; aut regulam aut signum de creta factum. — spatio (spacio B) cdd. — 6 V Gen, i/j. — 8 Varro; cf. 529 l. vile ibique comm. — vergula B, Gen, H, ; virgula L, H^, G. — 9 tum Scal.; cum cdd. l. utroque; f. recte. — volucribus L. — venit cdd. 529; h. l.: venti (volucris vent B; volucri suent Gen, H^). — pusillos Scal.; ut illos cdd. hic; apud illoa 529. — 10 niduli M (nidica non bene Scal.)', esca Scal.; h. l. cdd. cum B: nitida bilis (nitita vilis Gen^); 529 fere: nidica vilis. — 12 ingressu A, B, Gen; ingressus v. — Nevius A, B, Montepess. — 13 superum supra udd. in L. — mei pro mihi; mihi A; michi Montepess. — misae B; miser Gen; om. A, Montepess. — f. in quo mei misere saepe' confregi caput. — 14 omnes Gen; oms B; pr. H. — digitos supra add. L. — saepe add. Quicheratus (inf. aut., dig. om. ubi ego Bothius). — diffregi M; defregi v. — 15 Lavare Gen^; pr. L. — ita et v. 18. — Verg. ; cf. 350 l. manicae. — 17 vincula B. — primus C, Gen, B. — 18 sustenere pr. L; sustinere rell. cum B. — eligere Gen, L, H^. — aend supra add. in L. — 20 sursum B. — 21 Verg.; cf. 312 l. fascem, onus. — 22 ego te hoc f. A. — 23 epistolaram X, H.^, G, G. — ad Caesarem L* ampl. M (ad C. lib. I : iam ampl. Quicheratus) ; ad Caesarem iam amplitudinem cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 541 336. 337 M. que tuam magno mihi oriiamento et esse et fore existimo; qui me 25 levas cura. — Pacuvius Periboea: neque tuum te ingenium m6derat neque frat^rnum ira exiliiim levat? Varro Vergula divina: quos non lacte novo levata pascat. II Levare etiam minuere. Accius Meleagro: 30 cave lassitudo poplitum tuum cursiim levet. idem Nyctegresia: illos suapte indiixit virtus: tii laudem illorum levas? Varro neQL i^aycoyrjg: quemn&m te ^sse dic^m, fera qui mami c6rpori8 f^rvid^s fontiiim -~35 &,perf3 laciis aanguinis teque vita levas f^rreo ^nsi? || 1 Vergilius Georg. lib. II: omne levandum fronde uemus. Turpilius Demetrio: 25 Pacuvius Periboea || 27 Varro Vergula divina || 29 Accius Meleagro 31 Accius Nyctegresia || 33 Varro itfQi s^aywyrig J 1 II, 400 || 4 Turpilius Demetrio. 24 et add, Gerlachius. — esse et Me; esset cdd.; otn. edd. ante Me. — fore existimo; pon-existi, tum fore existi L. — 24. 25 qui (ablat.) M; quid cdd. — quod (ita Ald.) me levat cura Me. — Pacuvius; cf. 471; 472 l. moderant. — 26 tuum — moderat cdd. 471; 472; tunc — moderant h. I. — ira (irae pr. L); ita cdd. ter; vix tamen dubito, quin recte Quicheratus rcponat iram. — 27 vergula B, Gen, H^; virgula rell. — 28 lacte Scal.; iacta C, Gen, B (iagta pr. L). — levata; sc. ex partu. — pulchre enim a Scaligero intellectum h. v. subiungendum ei qui legitur pg. 7 s. l. frigere, praemittendum eis quae pg. 264; 336 s. l. cogere; limen sunt tradita. — 30. 31 poplitum ed. princ; poplit cdd. — tuum add. Eibbeckius. — levet. idem; leveudem |jr. L. — Nyptespesia L; Niptegresia B, Gen; Niptegraesia H^; Nirtegraesia Hs.^ (nihil notat Onions.) ; Nyptegresia ed. Bas. — 32 illos suapte ed. princ; illo suapte X ex corr., H.^, G; illos uate B, Gen, H^; illo snate pr. L. — vi illos suapte Lachm. comm. Lucr.pg. 391. at recte, opinor, illud suapte pro nomi- nativo hahet Bibbeckius; pro quo etiam Iaict. VI, 755 accipiendum duco, qui quidem l. nondum expeditus. — 33 tcsql c| {s^ H) aTcorrjC L; simillime rell. — 34. 35 V. Hermann. Elem. doctr. metr. pg. 303. — continuis haee decurrunt bacchiis et quidem praeter primum pedem purissimis. cf. simile metrum pg. 47 s. V. Tutilina; ubi ncscio an ultima pars cxchtso spondeo sic sit restituenda: meae aures ita abs te obsidentur {cdd.: aures abs te; nos supra: abs tete). — perinde systemate continuatos habes creticos in Parmenone. cf. 86, 13; 178, 30. — quemnam te esse dicam. exemplo Varroni fuisse Ennii illud aeque bacchiacum (Fab. 299) quemnam te esse dicam, qui tarda in senecta adnotarunt docti. — fera Hermannus; fevam cdd. — fontium — lacus; cf. 145, 2. — ensi; eonsi pr. L. — 2 omnem Gen, L, pr. H; omnemque B. — 3 fronde nemus Verg.; prodimus cdd. — 4 Turpillius pr. L. 542 NONIVS MARCELLVS 337 M. num me ^x aliorum ing^niis . . iiidicat, 6 int^icapedo quorum amicitias levat? Varro Quinquatribus: absintium utl bibam gravem 6t castoreum . . . lev^mque robur. 10 LAVTVM significat lotum. Terentius in Phormione: teue asymbolum venire unctum atque lautum e bS-lneis? II Lautum, mundum. Lucilius lib. XXVI: m&,lis vesceist laiitum e mensa, piire, capturos cibum. II Lautum, abundans, conpetens. Varro Gerontodidascalo: vilico 15 quod nunc satist vix, sibi putabant lautum. || Lautum etiam in- quinatum vel maculatum. Vergilius Georg. lib. III: lavit ater vulnera sanguis. Accius Stasiastis vel Tropaeo: vuln^re tetro deformatum, 20 suo sibi lautum sanguine tepido. II Lautum, elegans, suave. Terentius in Eunucho: . . facete, l^pide, laute! nil supra! 7 Varro Quinquatribus || 11 II, 2, 26 H 13 Lucilius 1. XXVI || 15 Varro Gerontodidascalo || 17 III, 221 || 19 Accius Stasiastis || 22 III, 1, 37. 6 num M; nnnc v. — lacunae signa potuere etiam ante illud ingeniis poni. — ingenis Gen. — 7 cf. comm. in 190, 27 sqq. — quinquatribus et B. — 8 absentium G pr. H^ ; Gen; absinthium H^, B. — 10 leveque B. — 11 form. cdd. — 12 et aenea sembolum (et aeneas embolum Gen) B, Gen, H^; tene asembolum rell.; om. A. — v. tunc unctum L, H^, G; non A, B. — balneis; ualnetis pr. L; valneis Gen^; balneis etiain cdd. Ter.; sed in Bemb. L m. rec. positum supra duas litteras erasas. — 13 Lucil. ; cf. comm. in 254, 8 sq. — 14 vesceist; h. l. cdd. necesse est. — lautum Non. ad cibum videtur rettUr- lisse, cum potius pro nominativo sit habendum accipiendumque pro elegans, conveniens, decens. — pure pro puere. — capturus cdd. — 15 habundans vel competens A. — verro Gen^; pr. L. — vili eo pr. L. — 16 nunc Vahlenus; hanc cdd. — satist (vel satis sit) vix, sibi putabant M; satis si vix putant cdd. cum B. — 17 Verg.; cf. 466 l. lavare; item 503 l. lavit. — IIII Gen {pr. VIIII), B, L, pr. H. — 18 acer pr. L. — corpora Verg.; vulnera cdd. et pg. 466. — 18 — 20 illa sanguis — vulnere in mrg. add. L^. — 19 Actius A. — stasiasti cdd. — tropeo id. — Tropaeo; immo Tropaeo Liberi; nam illud Liberi et h. l. et 524 s. l. turbam librariorum potius culpa vid. praetermissum. — cet. cf. comm. in 20, 20. — 20. 21 anapaestos agnovit Vossius. — jpamm elegantes trochaicos septenarios descripsit Bothius tales: vulnere [ tetro deformatum suo sibi lautum tepido sanguine. — tetro C, Gen, A, B. — suo; suci B. — suo sibi om. A. — latum pr. L. — tepo A. — 22 eligans L ex <:orr.; H^; G; B; non A. — 23 facite Gen; pr. L. — lapide, m. 2 laepide H. — nihil edd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 543 337. 338 M. Afranius Vopisco: 25 equidem te numquam mihi parasitum, verum amicum, aequalem atque hospitem cotidianum et laiitum convivam domi. M. Tullius in Verrem actione secunda: Romam ut ex Sicilia redii, comites istius atque amici, homines lauti et urbani. — et 30 [in] Hortensio: quid isti igitur philosophi ad Socratem? nec dubito quin, queicumque vestitum lautum ac victum elegantem magnifice neque minus quam deceret colere instituisset. LENTVM significat tardum. M. Tullius de re publica lib. V: Marcellus ut acer et pugnax, Maximus ut consideratus et lentus. 35 — idem in Hortensio: hunc Crassum, qui lentius, ut scitis, dicere 1 solebat, || ad imitationem quasi nostri generis contendisse. || Len- tum, securum, otiosum. Vergilius in Bucolicis: nos patriam fugimus; tu, Tityre, lentus in umbra. 24 Afranius Vopisco || 28 II, 1, 6, 17 || 30 M. TuUius Hortensio || 33 M. Tullius de re publica V || 35 M. Tullius Hortensio || 2 I, 4. 24 Afranius; cf. 235 comm. in l. aequales sunt similes et ex aequo. — Vobisco pr. L. — 26 eaquidem pr. L. — nuncquam B, Gen, H^; nunquam j&Tj. — 26 parasti tum pr. L; etiam in Gen ras. post paras. — amicum, aequalem ; intcrpungendi signum post amicum om. alii, f. recte. — 27 laut. et convivium (ovi. et B, Gen, non Ho) cdd. — 28 actione II ed. Bas.; non B. — Roma cdd. — aut pr. L. — Siciliam L. — 29 redii L {alterum i puncto notatum, sed id elutum), H.^; redi rell. cum A, B. — • comites istius atque (sistius atquem pr. L; ipsius atque B) amici; cum iste atque istius amici {sec[. sermones huiusmodi dissipassent) cdd. Ci<% — f. Cic. scripsit: com comites ; nisi potius in eis quae tradita latet idem quod legitur ap. Cic. — comites; qui ex coJiorte praetoria fuerant Verris. — et orbani Gen^; et forbani pr. L. — 30 in supra add. in L. — quid isti igitur philosophi ad Socratem M; quae (qua pr. L) est (seg. i) igitur philosophia socrate cdd. cum B (om. h. locum A). — quae est igitur philosophia, Socrate? v. — 31 quin Me; quid cdd. — quicumque vestitum lautum ac victum elegantem Me; quae- cumque (quecumque pr. L; cumque, iunctum cum praec. quid, B) sit cdd.; porro lautimacuictim elegantem Gen; lautim ac uictime legantem B; lautim ac victime legentem H^; lautimacnihictum eligantem L; lautim ac victum eligentem H.^; lautimacuiictum eligantem ed. Bas. — 32 minas pr. L. — diceret H^. — colebre pr. L; colore B; collere Gen^. — instituisset B, Gen, L ex corr., H^; instituissent rell. — v. auctore Nobbio: nec dubito quin, quaecumque sit, lautum victum et elegantem uiagnifice — instituisset. — quae neque latina sunt neque possunt intellcgi. — milii non est dubium quin Epicurei hoc quoque loco tangantw a Cicerone — finis videtur mancus Nonii culpa. — puto olim fuisse addita velut haec: potuerit ab eis inter principes nume- rari philosophos sive: potuerit eis magis exemplum esse ad imitandum quam Socrates. — 33 de supra add. in L. — 34 acer et Canterus; taceret {praec. t) cdd. — et lentus ed. a. 1498; ut lentus cdd. — 36 idem in M; et in ed. princ. — hunc; tunc pr. L; f. tum (tun). — sitis B, pr. L. — 1 immit. pr. L. — qnasi om. B. — nostro pr. L. — 2 moUosum {praec. m) pr. £. — 3 Tityre B; Tytere Gen, H, pr. L; Tytire L ex corr.; A; Tytyre ed. Bas. 544 NONIVS MARCELLVS 338 M. 11 Lentum, flexuosum. Vergilius in Bucolicis: lenta salix quantum pallenti cedit olivae. 6 idem Georg. lib. I: atque Amerina parant lentae retioacula viti. II Lentum, patiens, placidum. M, Tullius in Hortensio: qui cum publicas iniurias lente tulisset, suam non tulit. || Lentum, facile. Lucilius Satyrarum lib. XI: 10 Luciu' Cotta senex, Crassi pater huiu' panaethi, magnu' fuit treico nummariu', solvere nuUi lentus. II Lentum, tenax. Plautus Menaechmis: lenta vincla sunt escaria. IS Vergilius Georg. lib. IIIT: et visco et Phrygiae servant pice lentius Idae. II Lentum, frigidum. Vergilius Georg. lib. I: nocte leves melius stipulae, nocte arida prata tondentur, noctis lentus non deficit umor. 20 4 V, 16 II G I, 265 II 8 M. Tullius Hortensio || 10 Lucilius 1. XI || 14 I, 1, 18 II 16 IV, 41 II 18 I, 289. 5 cecidit Gen^; caecidit pr. L; caedit .B. — 8 paciens A; pr. L. — pladum H^. — 9 lenite pr. L. -— lulisseiit (tulisent jjr. L) A, Gen, L, H^ ; non B. — suam non tulit om. A. — suam om. B. — non; m (i. e. Marcus) B, Gen; post non H, ut vid., §ed eras.; .m. ante noii post add. L. — tullit Gen^. — Lentum, facile; n. N. — cet. cf. 22, 34. — 10 LuciL; cf. 22 l. tricones ibique comm. — ubi quod monui fuisse qui ad continuitatem lemmatum Lucilianorum servandam libro XV vellent adscribi Jiunc locum, adiciendum fuit eum potius a Nonio confecto capite quarto additum primo. ita et dlias ab eo intcrpolata priora. — cf. Indic. auctor. s. Z.' Vergilii Bucolica. — 11 Lucius om. h. l. cdd.; cf. pg. 22. — panaethi; pacem h. l. cdd. (paceni H^); paceni, paneci 22. cf. comment. Luc. pg. 232. — ibi haec addita: fuit cum cogitarem reponendum 'Panaeti' (ita ed. a. 1476) et scripta haec ad Panaetium Stoicum, amicum P. Scipionis, modo aliter constaret de carmi- nibus Lucilii ad Graecos datis. — ac vix verecundiae erat Lucilianae suoriim hominum dedecora Graecis patefacere. — 12 magnu' fuit treico; magnus fuit trico cdd. pg. 22; magnus trico (troico B, Gen, H^) fuit h. l. — 13 lentus; idem quod pertinax. — 14. 15 Plaut. ; cf. 108 l. esculentum. — Menaechmis; meuecminis Gen; H; menechmismis pr. L; menechmis L post corr.; G; menecmis B. — pg. 108 libri habent cdd.: ea enim fere lenta. — in libris Pl. est: ita istaec nimis lenta. — et possis suspicari hoc l. olim fuisse scriptum: nimis lenta. — cet. cf. comm. in pg. 108. — vincta cdd. h. 1. — scaria id. utrobique. — 17 fisco Gen^; visico pr. L. — frigiae cdd. cum B (frigiae ei pr. L). — 18 Virg. (sic) ed. Bas.; idem post additum in L; Virgilius per compendium supra scr. H^; om. B, Gen. — 19 nocte; ne et pr. L; necte Gen^; pr. H. — 20. 21 deficit umor. Cicero; beneficium orti cero pr. L; deficit humor Cicero rell. cum B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 545 338. 339 M. Cicero de oratore lib. II: neque enim est facile perficere ut irascatur ei, cui tu velis, iudex, si tu ipse id lente ferre videare. LANGVOR est torpor et inertia. M. Tullius de officiis lib. I: nihil autem magis cavendum est senectuti quam ne languori se 25 desidiaeque dedat. || Languor, defectio et dissolutio. Vergilius lib. VIIII: parpureus veluti cum flos suscisns aratro languescit raoriena. idem lib. XI: 30 qualem virgineo demesaum pollice florem seu mollis violae sea languentis byacinthi. l LONGVM est per planum porrectum. Vergilius || Georg. lib. III: tunc longo nuUus lateri modus. II Longum, altum, erectum. Vergilius Aen. lib. VIIII: stant longis inuixi bastis et scuta tenentis. 5 II Longum, diuturnum, perseverans. Vergilius Aen. lib. III: et longum Andromachae testentur amorem. II Longum, saevum, perniciosum. Vergilius Aen. lib. I: . infelix Dido longumque bibebat amorem. II Longe est etiam valde. Vergilius Aen. lib. V: 10 ante omnis stupet ipse Dares longeque recusat. M. Tullius in Verrem, de praetura Siciliensi: hic longe primus civitatis est Epicrates. — et de officiis lib. I: in his et nobilissimi philosophi, longe principes. — Lucilius lib. XXVIIII: 21 II, 45, 190 B 23 I, 34, 123 || 26 Aen. IX, 436 B 29 Aen. XI, 68 l 1 III, 54 I 3 IX, 229 II 5 III, 487 || 7 I, 749 |1 9 V, 406 || 11 II, 2, 22, 63 || 12 I, 20, 69 II 13 Lucilius 1. XXVIIII. post 22 in cdd. pos. 341, 16—18 Locum e. q. s. — 23 Langor B. — et nertia pr. L; et enertia Gen^; et inertia rell. cum A, B. — f. et delend. hoc V. et 25. — 25 dat B, Gen, pr. L, H^. — dedat et A. — Langor B. — 27 porprireus pr. L. — succisus cum cdd. Verg. L, H^, G; succissus B. — 29 X JB, Gen. — 30 vergineo pr. L. — 31 mollis {pr. molus) B; et ita Verg.; molles (moles pr. L, jff,) rell. — languent B. — yacinti (facinti Gen^; pr. L) cdd. — 2 tum Verg. — nullus lateri; nalusiateri pr. L. — 3 erectum; erem pr. L. — 4 adnixi cdd. Verg. — cf. comm. in Aen. XI, 283, qui legitur pg. 296 s. l. experiri, scire. — haustis Gen^. — tentes pr. H; tementes, m. 2 tenentes Gen ; tenentes et B. — 6 Andr. testantur cdd. (andro- macae testantur Gen^; andromacetstantur pr. L). — 7 pernitiosum B, Gen^, pr. L. — 9 e etiam vedae pr. L; etiam valde rell. cum B (Longe valde significat A). — 11 de praetura om. B, Gen, L, H^. — sitiensi pr. L; sicilensi pr. B. — hi pr. L; huius melius cdd. Cic. — 12 Ep. quidam Cic. — 13 filosophi Gen; philosopi pr. L. — longeque melius cdd. Cic. NOHI MaRC. C. D. Od. L. MvKbLKB. 35 546 NONIVS MAECELLVS 339 M. cui crdderem vitai meai epiteiigma ecpendi longe opera ante alia omnia. 15 Sisenna Historiarum lib. IIII: egregias et longe praestantis aestumandas adversariorum opes esse. — Terentius in Adelphis: et ^rrat longe, mea quidem sent^ntia. II Longe etiam significat aut temporis prolixitatem, ut Vergilius Georg. lib. II: 20 nec longum tempus, et ingens exit ad caelum ramis felicibus arbos; aut spatii extentionem; ut M. Tullius in Clodium et Curionem: credo, postquam tibi speculum adlatum est, louge te a pulchris abesse sensisti. — Vergilius lib. XII: 26 longe illi dea mater erit, quae nube fugacem feminea tegat. LVXORIA est contra pudorem et supra modum profusio. M. Tullius de officiis lib. I: intellegimus quam sit turpe diffluere luxuria, delicate ac molliter vivere. || Luxuria, intempestiva abun- 30 dantia. Vergilius Georg. lib. I: luxuriem segetum tenera depascit in herba. 16 Sisenna Hist. IV || 17 I, 1, 40 || 20 II, 80 || 23 M. Tullius in Clodium et Curionem |1 25 XII, 62 || 29 I, 30, 106 || 31 I, 112. 14 cui (/". cur illi) crederem vitai meai M; cui derim invita meae B, Gen; cui derim in vita mea H^; cui ubi deriminutia meae rell. — 16 inCtsvyiia lun.; epitegma L, G ex corr.; pr. hic epiteoma; epitaegma H^; epitagma Gen, Hj, B {pr. epigma). — ecpendi M; apepelli L, G; appelli Hj^; appepelli Gen, H^; apelli B. — et proprium Apelli nomen in his latere putavit Gerlachius. — opera ante alia omnia. nota dupUcem anapaestum. — cet. cf. comm. in Luc. XXIX, 11. — 17 aestumandas M {minus placet existumandas; quamquam saepe in libris invenitur positum extimare pro existimare); ac tumendas L; ac mendas G; ed. princ; ac timendas rell. cum B; ac metuendas Pius. — opus B, Genm, H^. — esset pr. L. — Adelfis cdd. pr. B. — 18 erat cdd. — quidem mea B. — 19 Verg.; cf. 302 l. felix,. fructuosus. — 20 exit Gen^; L; H ex corr.; Lachmann. comm. Lucr. pg. 209; exiit B, Gen^, pr. H, G. — exilit cdd. 302; et ita pauci Vergilii libri; exiit longe plures cum Mediceo; Serv. Dan. ad Aen. IV, 228; schol. in Hor. Ep. 2, 14. — arbus pr. L. — 23 spatii extentionem M; spatii (spacii B) aesti- mationem cdd. cum A pr. L; in quo scriptum spatistimationem, tum spatiiestima- tionem. — M. TuUius; cf. 434 l. speculum. — Curonem G. — 24 sed credo cdd. 434. — te H^^; cdd. 434; et Gen^; L; G; ut B; Gen^; H^. — 26 abesses B, Gen, pr. H. — longe te a pulchris abesse sensisti; de P. Clodio Pulchro hoc dictum. — 28 Luxoria L; Luxura Gen^-; Luxuria rell. — incontra L. — 2*.) TuUius om. H. — intellegemus Cic. — sit B, H^; Cic; set ^r. L; se {seq. t) rell. — 30 luxura Gen^^. — et delicate cdd. Cic — delicicate pr. L. — moUet pr. L. — Laxumia Gen^. — habundantia A. — 32 luxuriam A. — segetem pr. L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 547 3S0. 340 M. 1 M. Tullius de oratore lib. IT: || ei omnis luxories [eium] stilo depascenda. — Vergilius Georg. lib. I: at si luxurie foliorum exuberat umbra, Cicero in oratore: gemmare vites, sitire agros, laetas segetes, 5 luxoriosa frumenta. LAXVM, liberum et remissum. Vergilius Aen. lib. I: et premere et laxas sciret dare iussus abenas. idem Georg. lib. II: et cum se laetus ad auras 10 palmes agit, laxis per purum inmissus abenis. 11 Laxum, non angustum, sed spatii maioris. Vergilius Georg. lib. III: et primum laxos tenui de vimine circlos cervici subnecte. 15 M. TuUius de officiis lib. I: et admittenda hominum cuius- que modi multitudo, adhibenda cura est laxitatis. LOCANDI significatio manifesta est, ut [aut] operis locandi aut fundi. M. Tullius Epistolarum ad Caesarem lib. II: vel quod lo- catio ipsa pretiosa. — idem in Verrem, [in] Frumentaria: Senonis 20 Meneni, nobilissimi hominis, uxoris fundus erat colono locatus. || Locare, constituere. Vergilius Aen. lib. I: 1 II, 23, 96 II 2 I, 191 II 4 24. 81 || 6 I, 63 || 8 II, 363 I| 11 III, 166 || 15 I, 39, 139 II 18 M. TuUius Epistol. ad Caesarem II || 19 II, 3, 22, 55 1| 21 I, 427. 1. 2 I cdd. — ei omnis luxories [eiumj stilo depascenda. ita M; ei omnes (oms H) luxuriae (luxoriae L; luxurie Gen; luxuries ed. Bas.) seium (eium ed. Bas.; segetum B) st. dep. cdd. — Ulud eium ex praecedente ei omnes vid. ortutn. — inest luxuries quaedam, quae stilo depascenda est Cicero. — 3 ac si Gen, pr. L, H^; non B. — luxurie M; luxuriae Gen, pr. H; ap. Verg. Eomanus; luxuria rell. cutn B. — filiorum Gin^; pr. L; ap. Verg. Bom. — 4 gemma pr. L. — sitire; lascivire deteriores quidam cdd. Cic. — agro Gen^. — post laetas esse add. cdd. Cic. — segetis cdd. pr. A, B. — 5 luxoriosa pr. L; luxuriosa rell. cum B. — 6 Verg. ; cf. 365 l. pre- mere. — 7 babenas B, Gen, H^. — 9 et om. A. — et dum Verg, — aures, e a supra e pos. m. 2, H; auras L. — 10 habenis A, B, Gen. — 11 spati pr. L. — 13 ac Verg. — circos pars librorum eiusdem. — 14 cervice cum Mediceo Verg. Gen; L; H^; non B. — 15 cf. 132 l. laxitas. — 16 modi; generis recte quid. cdd. Cic; om. dlii. — cura est; curae L; et ita saepe in Jioc capite. — 17 ut om. B. — aut secl. M. — 18 fundendi B; tundi pr. L. — epistolarum ed. a. 1471; epistola cdd. cum B. — quod locatio; coUocatio A. — 19 Frumentaria QuicJieratus ; in Frum. cdd. — Senonis 31; tt ita H^; ac {praec a) senonis L; xoenonis B, Gen, H^; Xenonis ed. Bas. — ita 383 s. l. recipere, accipere in eiusdem Ciceronis verbis cdd. sersemque vel xersemque. — notandum tamen, ut hic in Lugdunensi pro Xenonis est ac senonis, ita 447 s. l. frendere legi sacsic pro saxi. — 20 homines L; pr. H. 35* 548 NONIVS MARCELLVS 340. 341 M. hinc alta theatri fundamenta locant alii. Lucilius lib. XXX: haec virtuti' tuae atque artis monumenta locantur. 26 II Locare, iuarito dare. Plautus in Aulularia: virginem habeo grandem, dote cassam atque inlocabilem. II Locare, parare. Lucilius lib. XXVIII: heic tum conventus, tela insidiaeque locari. LAETVM, hilarum, sicuti consuetudine. Vergilius Georg. lib. I: 30 et laetae pecudes et ovantes gutture corvi. II Laetum, ferax. Vergilius Georg. lib. I: laetuB ager. nullo tantum se Mysia cultu iactat. II Laetum, pingue. Vergilius Georg. lib. 11: 36 glande sues laeti redeunt. II Laetum, gratia plenum. Vergilius Aen. lib. I: lumenque iuventae || purpureum et iaetos oculis afflarat honorcs. 1 II Laetum, plenum, distentum. Vergilius Georg. lib. III: laeta magis pressis manabunt ubera mammis. LASSVM dicitur fatigatum. Lucilius lib. XXX: leonem 6 aegrotum ac lassum. II Lassum, marcens, gravatum. Vergilius lib. VIIII: lassove papavera collo demisere caput. 24 Lucilius I. XXX || 26 II, 2, 14 || 28 Lucilius ]. XXVIII || 30 I, 423 || 32 I, 102 11 35 II, 520 II 37 I, 590 H 2 III, 310 H 4 Lucilius L XXX || 7 Aen. IX, 436. 22 hunc pr. H; hic B, sicut Verg. — alta et huius libri longe plures; sed cf. v. 429; lata Vaticanus. — theatri {ita ed. Bas.; teatri B, Gen, L, H) Mediceus Verg.; Servius; theatris plures. — 23 f. petunt quid. Verg. cdd.; cf. Aen. IV, 265 sg. — 25 haec virtuti' tuae atque artis M, Corpetus; virtutisque tuae atque artis lun.; virtutisque tuae chartis Lach- mannus; a quo detuit certe poni: haec virtuti' tuae cartis. — 26 Plaut.; cf. 45 l. cassum. — 27 abeo B, Gen, H^. — 28 Luc; cf. 271 l. convenire, interpellare. — 29 haec cdd. — tale G. — locavi cdd. — 30 halarum pr. L. — sicuti om. L. — l om. B. — 31 pec. 1., sed corr., B. — 33 I. sacer — cultus pr. L. — Moesia B. — 3.5 pinguem B, L. — Georg. om. B, Gen, L, Hy. — 38 cf. 320 honor, gratia. — laetumque B. — 1 affl.; apl. L^; afl. Gcn. — Ifonorem Gen^, j)r. L. — 2 plenum; lentum A, B, Gen, H^. — 3 flumina m. recte pars cdd. V. — 8. 9 lassave — dimisere cdd. cuvi A, B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 549 341 M. 10 Locvs significatione manifesta est, ut Vergilius Aen. lib. III: haec loca vi quondam. et: hic locus urbis erit. jl Locus, genus, nobilitas, dignitas. Accius Eurysace: 15 atque, ut vides, non tenui . . de loco. Sallustius in Catilina: natus haut obscuro loco. || Locum decus significare vult Accius Diomede: non genu' virum ornat: generi vir fortis loco. INCIPIT PER M LITTERAM. 20 MACTARE, praecipitare. Accius Antenoridis: qui aiit illorum copias fiindam in campo aut navis ifram aut castra mactabot fn mare. II Mactare, honorare. Accius Didascalicon lib. I: 10 III, 414 II 12 Aen. III, 393; cf. comm. || 14 Accius Earysace || 16 23, 1 17 Accius Diomede || 20 Accius Antenoridis || 23 Accius Didascalicon I. 10 in s. Hi, Gen^. — significationis manifestae (manifesta L) est L, H^, G, B; significationes manifeste est Gen^. — Verg.; cf. 376 1. protinus, iugiter. — VI J5, Gen, H^. — 11 quodam pr. L; quon Gen^. — 13 hic Cledonius pg. 1923; cdd. Vcrg. VIII, 46, ubi tamen Medic. et Palatin. v. rectius omittunt; is idem h. l. — 14. 15 L. etiam g. n. vel dign. A. — designitas pr. L. — Actius A; in quo illa Eurysace: atque ut vides om. — vides Ald. (fides ed. princ); vide cdd. — f. non tenui natus de loco. — 16 Sallust.; cf. 310 l. facinus rursum scelus. — Catillina B, Gen, L. — aut Gen^; pr. L; haud rell. cum A, B. — 16 — 18 Locum e. q. s. — haec in libris locata post 338, 22. huc revocavit Quicheratus. — illuc transmissa 10 — 16 loco versui Acciano non bene subiecit ed. princ. — 17 cliolmede, tum cliomede L {sed cl a d in hoc cd. saepe vix posse distingui supra est monitum). — 18 fortis lun.; forti (fonti B, Gen, H^) cdd. — loco, dativus. — non bene Me: non genus virum ornat, generis vir fortis loco; quod nec admitti potest, nisi scripseris generis virtutis {pro virtutes) loco vel generis virtus in loco, neque respondet Nonii lemmati. — 20 Actius A, pr. L. — Ant. om. A. — 21 qui aut; aut A; quievit pr. B; quia ut Gen, H, L, Gs; quin Bothiu^. — f. quin' scribendum et in fine ponendum interrogandi signum. — copios B, Gen, pr. H; non A. — quin aut illorum fundam in campo copias | aut navis uram e. q, s. maiore paullo concinnitate verborum BergJcius. — 22 naves A. — aut; aui L. — castra mactabo in mare. — illud mactare cum in posse iungi negandum. corruptus igitur locus, neque video quid aptius sit probabi- liusque hoc: castram iactabo in mare. — nam id quod est castra feminino genere positum pg. 200 firmatur exemplo Acciano. iactare autem hic idem quod proturbare, abicere, ut ap. Plautum Mud. v. 374: siquae inprobae sunt merces, iactat omnis nec non apud alios. — 23 Didascalicon Madvigius {didaayiaXitioiv Bentin.); didascalico cdd. 550 NONIVS MARCELLVS 341. 312 M. sapientiaeque invictae gratia atque honori' patera N^stor^m mactavit 25 aurea. II Mactare est inmolare. Vergilius Georg. lib. IIII: et nigram mactabis ovem lucunique revises. Lucretius lib. III: et nigras mactant pecudes et manibu' divis. 30 Accius Erigona: quod utinam me suis arquitenes telis mactass^t dea! Varro de vita p. R, lib. I: quod calendis iuniis et publice et privatim fabatam pultem dis mactant. || Mactare est magis augere. Vergilius lib. VIIII: 36 macte nova virtute, puer. Cicero Tusculanarum lib. I: macte virtute. — Accius Neopto- lemo: 'tun, Vlixe?' — ""macte his armis, macte virtutei patris'. Lucilius Satyrarum lib. V: 40 macte, inquam, virtute simulque his versibus esto. Turpilius |j Boethuntibus: 1 macte virtute dsto. 27 IV, 546 II 29 III, 52 || 31 Accius Erigona || 33 Varro de vita pop. Rom. 1 II 35 Aen. IX, 641 || 37 I, 17, 40 || Accius Neoptolemo || 40 Lucilius 1. V II 1 Turpilius Boethuntibus. 25. 26 onoris G. — patera Nestorem Turnebus; pater honesto rem cdd. — patera — aurea dblativm. nam secundus v. 25 pes hanc habet formam X Kj ^ ^ -; cf. ed. Luc. pg. 318. — mactavit; sc. Achilles; cf. II. XXIII, 615 sqq. — 27 IIII post add. in L. — 28 ovem; obem pr. L; olim Gen, H^. — locumque B, Gen, 11.^^. — revi?ens Gen^; pr. i. — ^ 29 V cdd. — 30 nigras B; nigra rell. — manibus Lvcr.; magnibus B, Gen, pr. H, G; agnibus L, H ex corr. (et in agnibus cd. lun.). — clivis Gen. — man. d.; seq. ap. Lucr.: inferias mittunt. — 32 arquitenes; i. e. arquitenens. — 33 quot ^amm V probabiliter Palmerius. — Kalendis Ah, ed. Bas.; caelendis B. — 34 primatim, sed V et punctis rursus eluiis, L; privatum B. — fabatam Turneh.; favatam cdd. — cf. Fest. 277 l. refriva. — pultam pr. A; cultem pr. L. — mactant Me; mactat (matiat pr. L) cdd. cum A, B. — 34. 35 Mactare est magis augere; cf 58, 18 sqq.; 247, 36. — 36 macta Gen^. — 37. 38. 39 Actius A; in quo omissa sequentia usque ad macte his. — Neoptolemo {ita lun.; Phi- locteta Bentin.): tun, Vlixe 31; optolempota (opeolempota L, H^, cd. lun.; opeolempotu Gs; optolemptata B) ut dixi cdd. — tu, uti (ita Voss.) dixi mbbecJcius ; eia, ut d. Quicheratus; ita ut (debebat esse uti) d. lun. — prae- cesserant, quibus iactaret Vlixes sibi arma Achillis concessa a Graecis; sed a se referri ad heredem legitimum. — armia Montepess.; A; B; Genm; H^; lun.; armisque (armique pr. L) rell. — virtutei M comm. Luc. 211; Bib- becMus; virtutem C, Gen, B; virtute A; lun. — 40 Lucil.; cf. Serv. Banielis ad Aen. IX, 641. — 41 hic libri Noniani. — om. esto cd. Serv. — 1 Boeton- tibus C, Gen; Boetuntibus B. — 2 magna virtute est esto pr. L. DE VARIA SIGNIFICATEONE SERMONVM. IV. 551 UZ M. Pacuvius Doloreste: macte esto virtute operaque, omenque hefs proba! 6 M. Tullius de re publica: ferunt laudibus, mactant honoribus. Mactare, malo adficere significat. Plautus Amphitryone: ad ego te certo crnce dccruciatum multuin mactabo. dxito, mastigia. idem in Aulularia: 10 dotatae mactaut 6t malo et damno viros. Novius Gallinaria: macto te hisce v^rgulis, verbdnnis: macta tu illanc infortiiuio! Pomponius Praecone posteriore: 15 at te di omnes ciim consilio, calve, mactassint malo! Accius Epigonis: mei nunc adsis! an te exilio mactem ec terris P^lopiis? 3 Pacuvius Duloreste || 5 I, 43, 67 || 6 Plautus Amphitryone || 0 IIT, 5, 61 II 11 Novius Gallinaria || 14 Pomponius Praecone posteriore jj 16 Accius Epigonis. 3 Dul. B, Gen, H ex corr., G. — i heis (f. dblativ. gen. neutri) proba M; asprobo cdd. — operaque omen approba Dclrio (approbo iam ed. pr.). — 5 ecferunt Klotzius. — et mactant minus bene Vut. Cic. — 6 malo; molo Gen^; modo B, Gen.^, H^. — afficere L, H^, Gen, B; adf. H^, ed. Bas. — 7. 8 cf. Goetzii ed. pg. 115. — ad B, Gen, pr. L, J?, ; at rell. — ita ego Pylades. — te add. idem. — certo (certe B) adverbium. — eccruciatum M; ,et cru- ciatum cdd. — multum add. M. — mactavo Gen, ifj. — exito 31 (exi o foras Me; exi ed. a. 1480); exuo (om. B, Gen, HJ cdd. (exuo foras cd. Victor.; libri Me; sed haud dubie est error Me; nam exi foras Ald.). — cf. Mostell. 1,1,1. — 10 dotate (dodate B, Gen, H^) cdd. — mactantem malo L; mactante malo H^- — 11—14 Gallin. — Pomponius in mrg. add. Gen. — 11. 12 Novimus Gen^. — Gallinariam acto B, Gen, H^. — te hisce; teisce L. — vergulis M; vefg. {i. e. Vergilius) L; viigt H^; virgulis G; om. B, Gen, J3j. — cf. pg. 220 s. l. prosecta v. Aemilii Macri. — 13 verbenis B, Gen, H, G. — illanc Bothius; illam cdd. (mactat uillam B, Gcn, L, H). — infortuito (t aJt. supra scr.) L; in fortuito edd. usque ad lun. — 14 Praegone pr. L. — 15 ad H^. — tae pr. Gen. — te di; tedium ^r. L. — 16 Actius H^. — Epigono cdd.; cf. hidicem ed. Me. — 17 mei nunc (t. e. in tali tempore) adsis! an te M; maneas adhisante (adhis ante B, Gen, H) cdd. — exhilio Gs. — mactem Quicheratus; macte cdd. — ex (ec M) t. P. EibbecJcius (Pel. ex t. Voss.); pelopis extemis et cdd. — illud ex t. P. su^pensutn ab exilio. — verba sunt Thersandri , ducis Epigonorum, ad Alcmeonem. — maneas ad Glisantem (ubi victi Thebani ab Epigonis) male cuvi Bergkio RibbecTcius, qui putat his verbis dioinitus absterritum Alcmeonem, post matrem interfectam ne rediret in patriam. — at abhorret ab omni probabilitate Epigonos Accii et Eriphylam unam esse fabulam, hoc est Epigonorum bellum et Eriphylae exitium eodem carmine tractata ab illo. — praeterea post finitum demum bellum interfectam esse Eriphylam a filio notum. neque licuit ei materno sanguine commaculato 552 NONIVS MARCELLVS 342 M. Ennius Telepho: qui ilhim di deaeque magno mactasfiint malo! Afranius Privigno: 20 *a, a, fulica, bene peristi.' — 'di te mactassint malo!' MODICVM in consuetudine pausillum videmus significare; Mo- dicuni veteres moderatum et cum modo dici volunt. Plautus iu Bacchidibus: quibus ingenium in animo utibilest, modicum et sine vernilitate. 25 idem Persa: modice ^t modestest ra^lius vitam vivere. et in Milite: modic^ sapis. Ennius Hecuba: 30 qua^ ti in concubio verecunde 6i modice morem gerit. Accius Bacchis: agite modico gradu; iacite thyrsus levis! Turpilius Demiurgo: v 18 Ennius Telepho || 20 Afranins Privigno i| 23 Plautus Bacchidibus || 26 111, 1, 18 II 28 Plautus Milite; cf. coiiim. || 30 Ennius HLCuba || 32 Accius Bacchis || 34 Turpilius Demiurgo. irc ad bellum pium, cuius dux esset oraculo dcstinatus. — quo igitur pacto potuit moneri, ut ad Glisantem maneret? — 18 v.: et Enn.; cf. comm. in v. 17. — tennius pr. L; aennius H. — telefo cdd. — 19 dii cdd. — 21 a, a, M; a cdd. — bene Bibbeckius ed. priore; pene cdd. — tae Gen, H; non B. — mactis- sint B, H^. — fulica per convicium dictum, quia dira erat avis, ut quae prae- diceret procellas. — diverbium instituit M. — 22 in f. delendum. — con- suaetudine L. — pauxillum A, H^, non B. — videmus M ; voliraus Gen^, L; volumus rell. cum A, B. — 22. 23 Modicum f. secludendum; et om. B (non A). — cum modo H^; commodo G; commodum rell. cum A, B. — voluerunt B. — 24 Plautus; cf. Charis. pg. 184 sq. — Bachidibus L, non B. — 25 ingenium Charis.; ignes cdd. — ubile Gen; H^; utile B. — utibile et modicum est Char.; qui om. seq. — 26 idem; cf. Char. l. m. — videtur aut scribendum idem in aut in expungendum vv. 23 et 28. — 27 vitam; ut tam L. — modeste meliust vitam (melius tui tam) cdd. PL; mo vitam haustis mcdiis cd. Char. — 29 haec verba ad Mil. v. 1190 probabiliter relata a Gulielmio {ab aliis ad 1422 illa magis sapis, ubi vix habent locum). — ibi cdd. habent multimodis sapis. sed turbatum antiquitus docet quod in libris sinceris est nescit (interpolati ne sit) matri more (ne morae sit matii Bothius). — itaque videtur olim fuisse haec dittographia: ne sit matri iam morae. — modice sapis. — 30 Hecuba B , ed. Bas.; Haecuba L; Heccuba Gen, H. — 31 ti M; tibi cdd. — tibi quae Geppertus. — in cubio A, B, Gen, H^. — memorem pr. H. — 33 iacite Palmer.; alii; thyrsus Jf (thyrsos Scriver.; thyasos — debebat thiasus — Palm.); iacet et nisus cdd. cum B. — thyrsus grae- canice, ut idem Accius adytus, Lucilius philosophus, atomus, Varro syrns. cf, comm, in Luc. XXVIII, 7. — livis (renj. — 34 Turpillius pr. L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 553 342. 343 M. 35 ergo ^depol docta dico: quae mulier volet sibi suom amicum esse indulgentem et diutinum, modice atque parce eius serviat cupidinei. M. Tullius de re publica lib. II: statuo esse optume consti- tutam rempublicam, quae ex tribus generibus illis, regali et optu- 40 mati et populari, confusa modice nec puniendo inritet animum 1 inmanem+ ac ferum. — Varro "Exa ^£, n;sQl tvxt^S' sapiens || et bonum ferre potest modice et malum fortiter aut leviter. — idem Tithono, 7C£qI y^Qcog: risi multum, lusi modice iambeis. — Sallustius in lugurtino beJlo: animus belli ingens, domi modicus, lubidinis 5 et divitiarum victor. MiTis est tranquillus et lenis. Vergilius lib. VIII: mitis ut in morem stagni placidaeque paludis. Lucilius lib. XXX: est illud quoque mite malam, blandum atque dolosum. 10 M. Tullius in Hortensio: ♦ ♦ + aut Theopompo acrius aut 38 M. TuUius de ro publ. II || 1 Varro "Exm as B 3 Varro Tithono || 4 63, 2 II 6 Aen. VIII, 88 || 8 Lucilius I. XXX || 10 M. TuUius Hortensio. 35 ego Vatican. 2916; ed. princ; Aciddlim. — cf. Bibbeckii cotnm. in h. l. — 36 suom; suum Acidalius; summam L, G; summa B, Gen, H. — cf. comm. in 77 , 11. — amicum Acidal.; amicam cdd. — diutinum; falsos esse qui alteram in hoc voc. producendam j)utarent syllaham de re m. 347 sq. est demonstratum. — 37 serviat Vatic. 2916; ed. princ; servi ad rell. — cupidinei; cupidini lun.; cupidines cdd. — 38 statuo lun.; statua, tum statue L; statue et II.2 (pr. statuae), G; statu B, Gen, H^ {B statues se). — initio liausta quaedam Nonii cuJpa, ut puta: ego vero. — statu esse optumo non bene Bentin. — optime B, Gen, Hs. — 40 puniendo Bentin.; punienda (puenda Gen^) cdd. — irritet L ex corr. H.^, G; non B. — 1 inmanum B, Gen, L^ ; inmanem H, G; immanem L.^. — inmanemque ac ferum reddat Moserus. — miJd dum considero optimorum scripturam librorum videtur oJim fuisse: animum bumanum ac ferum reddat. ceterum Nonii an Jibrariorum cuJpa sit turbatum non constat. — 1. 2 tvxr) L solus. — sapiens e. q. s. — haec metro taJi constare putat MeineJcius: j.\jj.s^\j±^^j., ut primus v. finiatur post sapiens. sed taJium numerorum usus apud Bomanos caret exempJo. — ac leviter ed. princ, non recte, siquid video. — 3 tithonon L ex corr. — tithonon eqi B, Gcn, H^. — yspojc G; tsqwc reJJ. — qici B. — ri ad Graeca tractum in Gen, H, L {in Jioc add. cri). — iambeis; iambis Oelderus; ambis (owi. B, Gen, H^; sed v. infra) cdd. — iJJis risi — iambeis initium tetram. trochaici contineri putat VahJenus, f. recte. — Salustius pr. L. — post hoc voc in B, Gen, H^ habctur ambust; in Gen add. supra u corrupteJae nota; id. del. in H m. 2. — 4 iugurtino B, Gen, H, pr. L; iugurthino reJJ. — lividines Gen^; pr. L; lividinis Gen.^; H^; libidinis A, B, — 6 ac div. Paris. SaJJ. m. 1. — auctor pr. B. — 6 VIIII Gen, pr. H. — 9 est I. Dousa; et cdd. — est pro edit videtur positum. cf. Aen. IV, 66 est mollis flamma medullas. — mitte B; nute H^. — 10 M. Tullius; cf. 241; 315 l. acre, vehemens; grave, sapiens. — totu^ Jocus sic reconcinnatus a Vietorio Var. 554 NONIVS MARCELLVS 343 M. Ephoro mitius inveniri potest? || Mitis est mollis, maturus. Plau- tus in Milite : mitis sum equidem fiistibus. Vergilius in Bucolicis: sunt nobis mitia poma. 15 Turpilius Lindia: misero mihi mitigabat sandalio caput. Pacuvius Doloreste: n^c grandiri frugum fetum posse nec mitiscere. M. Tullius de re publica lib. IIII: cumque autumno terras 20 ad concipiendas fruges patefecerit, hieme ad conservandas contraxerit, vere ad conficiendas relaxarit, aestiva maturitate alia mitigaverit, alia torruerit. — Afranius Divortio: imm6 li meitem faxo faciant fustibus. [item] M. Tullius de senectute: facitque persaepe ipsa sibi 25 audientiam diserti senis compta et mitis oratio. 12 V, 31 II 14 I, 80 II 16 Turpilius Lindia || 18 Pacuvius Doloreste || 20 M. Tullius de re publ. IV || 23 Afranius Divortio |j 25 9, 28. Lect. X, 10 coniunctis partibus, quae disiectae erant: quid enim aut Herodoto dulcius aut Thucydide gravius aut Philisto brevins aut Theopompo acrius aut Ephoro mitius inveniri potest? — teopompo (teopampo Gen^) cdd. — 11 Ephoro Victorius, Me (Theophrasto male Pius)\ eoforo (teoforo H^, G) cdd. — notat Me a Graecis dici et Evcpogov. — milius invenire pr. L. — est om. A. — mollis add. M. — nam apparet illud maturus nullo pacto possc referri ad Plauti Turpiliique et Afranii exempla. — ac saepe eodem lemmate in hoc capite non ita aequales inter se iunguntur paraphrasis loco significationes. — 13 mitis sum equidem Plaut.; mitissime quidem B, Gen, H; et ita ap. Pl. B; mittissime quidem L; mitis sim equidem ed. Bas. — 14 Verg.; cf. 346 l. moUe, recens. — 15 mitia bona Gen; H. — 16 Turpillius pr. L. — india cdd. cum B. — 17 vid. scribendum vel mihi misero vel misero mi. — 18 Pacuvius; cf. 115 l. grandire. — Doloreste pr. L; H^; G^; Dul. rell. cum B. — 19 foetum L, G, non B. — neo pr. L. — mitescere B. — 20 lib. quarto B, ed. Bas. — terras; terra se non bene Quicheratus; v. comm. in v. 23. — 21 recipiendas vel suscipiendas Me. — patefaceret L. — hieme L, H^, G; hic me B, Gen, Hy. — 21. 22 ad conservandas contraxerit, vere ad Quiche- ratus; conficiendas {i. e. perficiendas) Patricius; ad concipiendas cdd. — relaxauit pr. B. — aestiva Patricius (ac aestiva lun.); afistula cdd. cum B. — aliara G, Gen, non B. — 23 torruerit; sc. natura. — cf. 234, 14 sqq. — Divortivo pr. L. — 24 li meitem (li pro illi) M; limitem L; illi molitem B, Gen^; illi mitem Gen^, H^; illi limitem Hj. ; Gs. — paxo L, B, Gcn^. — faciant om. B. — fastibus pr. B. — 25. 26 versu 11 post potest collocat Quicheratus , f. recte. — item suspectum. — audientia L {pr. audiendia), H post ras., G, non B. — diserti senis compta Cic; et ita Gen.^ (senis et compta in mrg.); dissertis (disertis H^) sermonibus coacta B, Gen, H^; dissertis (dssertis pr. L) sermonibus (sermonis pr. L) L, H^, G. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 555 343. 344 M. MATER est quae quodvis animal partu edit. Vergilius Georg. lib. IIII: mater, Cyrene mater. 30 II Matrem veteres etiam nutricem diei volunt. Plautus Menaeelimis: ita forma simili piieri?, at mat^r sua non internosse posset, quae mammam dabat, neque adeo uiater ipsa quae illos pepererat. Vergilius [Aen.] lib. VIIT: 35 et lambere matrem inpavidos ; id est nutricem. || 1 MERVM est solum. Terentius in Phormione: nil habet nisi spem meram. Varro Tov TiaTQog xo Tcaidtov, tcsql natdonoitag: at liberos parare cui necdsse sit? 5 non ^st merum; nec tu ddepol, qui id simulas, cupis. Plautus in Asinaria: aurum atque ai*gfntum merumst. fixust hic aput nos animus tiias clavo Cupidinis. Varro Sesquulixe: Diogenem postea pallium solum habuisse; 10 et habere Vlixem meram tunicam; pilleum ideo non habere. || Me- rum, sincerum. Pomponius Piscatoribus: 27 IV, 321 II 30 prol. 19 || 34 VIII, 632 B 1 I, 2, 96 || 3 Varro Tov naxqo? xo nai-SCov || 6 I, 3, 3 || 9 Varro Sesquulixe || 11 Pomponius Piscatoribus. 27 cf. 423 l. genetrix. — 29 Cyrena, tum Cyreuae L. — 30. 31 etiam veteres A, B. — nutricem dici volunt; nutrici vocant pr. L. — Plautus; cf. 423 l. m. — menecmis (Menechmis ed. Bas.) ita L, G, H.^; menecmista Gen; menecmi ta (post i supra ras.) H^; menecmis B. — pueris (nominativ.) M; pueri cdd. Pl. et Non. — pueri, uti Camerarius. — 32 intern ; infin (infinitus vel infinitivus) unius partis in mrg. adscr. B.^. — potest B, Gen, H. — 33 peperat Gen^. — 34 Verg.; cf. 423 l. m. — Aen. om. B ; L; in hoc supra scr. aend. — 37 idem n. L. — 1 formione cdd. — 2 nihil id. — ap. Ter. fertur: 'non multum habet quod det fortasse?' — 'immo, nihil nisi ?pem meram.' — videtur fuisse olim: nil habet, nisi spem meram. — 3. 4 Tov naxQog e. q. s. at (ita M) liberos; TOvnaxQOCxoiiaidiovTtsqiri {n H^; ui Gen, H^) aiaonoiacac liberos L; simillime rell. (libros H^). — tui B. — necisse (nec isse H) Gen, pr. H. — 5 non est merum; i. e. non est solum, quo possis, ut Lucretii verbis utar, munire senectam. — qui id s., cupis M; quid (qui B) s. tuis cdd. — verba sunt caelibem vitam dcfendentis. — 8 fixust Sauppius Epist. Crit. pg. 65; fixus cdd. Non. et Pl. {hi apud nos est, sed om. est D m. pr.) — his caput L; hic apud rell. cum B. — davo H^. — 9. 10 f. illa et habere — non habere ponenda ante Diogenem. — solus pr. L. — habere; sc. in picturis. — Vlexem Gen, pr. L et H; non B. — pilleum etiam A, B. — non habere; primum a Nicomacho pictore additum Vlixi pileum auctor est 556 NONIVS MARCELLVS 344 M. r nescioquid non est h6c merum, quod [hic] pl6rat. Varro Marcipore: eodem coniecisse .... mera mir§,cula n^scioqua 16 idein Eumenidibus: tu non insanis, qu6m tibi vino c6rpu8 corrnmpis mero? Cicero de oratore lib. II: ecce tibi exortus est Eisocrates, magister istorum omnium, cuius e ludo, tamquam ex equo Troiano, meri principes exierunt. 20 MERET, meretur. Vergilius lib. X: qualem meruit Pallanta remitto. et lib. IIII: si bene quid de te merui. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. II: quem perisse ita 25 de re publica raerentem consulem doleo. — Varro Eumenidibus: quia plus, inquid, merere debet in quo est virtus. — Vergilius lib. V: merni quoque. saepe furores conpressi. 13 Varro Marcipore || 16 Varro Eumenidibus || 18 II, 22, 94 || 21 Aen. X, 492 II 23 Aen. IV, 317 || 25 M. Tullius ad Cae§. iun. II || 26 Varro Eumeni- dibus II 27 Aen. V, 801. Vlin. n. h. XXXV, 10, 108. — iam in libris posita illa idem Eumenidibus — corrumpis mero, quae post v. 15 collocavit M. — etiam Quicheratus scquenti lcmmati addidit, sed vv. 13 — 15 perverse revocavit ad prius. — 12 2)ars iambici septenarii vel octonarii. — hic seclus. M. — plorat; parat, quo senarius fieret, contra r. m. Buechelerus. — neque talia placent: nescioquid non est h6c merum, quod hice plorat. — 14. 15 trochaeos instituit M; cf. comm. in 158, 26. — 17 metrum agnovit Vahlenus. — quom Buechelerus; quo cdd. (quod B); f. quei (qui Meinekius). — tibi; puto ti. — vino om. B. — 18 esocrates B, Gen, pr. X, Hi; isocrates rell. — 19 cuius se pr. L. — 20 principis pr. L. — 24 si bene Verg.; sibi Gen^; sibe {supra sib eluta quaed.) i, tum sibe si L; si rell. cum A, B. — 25 Tullius om. B, Gen, H^; pro eo t supra scr. in L. — peristi B. — 26 publ Gen; pub L. — dolieo pr. L. — secuntur in cdd. vv. 39, 40 ea quae sunt Lucilius — quaestor, quae nos illic, Quicheratus post v. 37 collocavit. .ubi siquis maluerit reposita, pro Lucilius scribcndum erit idem. — 27 Varronis et hic verba et quae 345, 8 feruntur saturniis numeris contineri putat Hermannus El. doctr. metr. 640, et quidem ita: quia pliis, inquid, merere debet in quo est virtus; primum iste qui meret sesterti6s vicenos. — duriuscuU tamen sunt pro Varronis elegantia; cf. lib. de v. Saturnio pg. 152 sq. — inquid L, H; inquit B, Gen, G. — 27—29 Verg. e. q. s. huc revocavit Quicheratus. in libris Icguntur post V. 37. — at melius erat poni post 22 vel 24. nam illud Vergilius a correctoribus vcnit. — meruit pr. L, G; non B. — quoque et (est Gen^) saepe Gen^, L, H^, G; non B. — futurores pr. L. ' DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 557 344. 345 M. 30 ii Meret mrsus dolet. Vergilius Aen. lib. IIII: sola domo meret -vacua. II Meret, militat. Lucilius Satyrarum lib. XV: dum miles Hibera terra seice meret ter sex, aetate quasi, anneis. 35 idem lib. XI: annos hic terra iam plures miles Hibera nobiscum meret. Varro Rerum humanarum lib. XX: qui in ordine erat, is aes militare merebat. — Lucilius lib. XXX: 40 publicitus lege ut mereas praestost tibi quaestor. Varro de vita populi Romani lib. III : qui in exercitu donis 1 donati || essent et equo publico mererent. jj Meret, humillimum et sordidissimum quaestum capit et ob mercedem laborem vel in- famiam corporis locat: unde etmeritorii et meretrices dicuutur. Lucilius lib. I: 5 et mercede merent legiones. 30 IV, 82 II 32 Lucilius 1. XV fl 35 Lucilius 1. XI jl 38 Varro Rer. hum. XX 39 Lucilius 1. XXX || 41 Varro de v. p. R. III || 4 Lucilius I. I. 30 Meret rursus (om. A) dolet. — Afros ut abundant vitns etiam quantitatum Jegibus spernendis frequentes tradit Consentius gramm. lat. V, 392. — 33 habera Gen, H^; haberet B. — 34 terra seice M; terras ac (terra sac pr. L) cdd. (terra iam Me). — terrast atque Lachmannus. — mere 6rcw,, Hi. — ter sex lun. in mrg.; tersa (terse pr. L) ex G, Gen, B. — anneis M; annos (agnos B) cdd. — de ablativo temporis cf. comm. in Luc. XV, 12. — 36 hic terra iam Palmer.; incerrat tam Gen, H^; hic errat tam H^, G; hic erratam B; hic erarat tam, mutat. in hic erabat tam L. — in G verba tam pl. mil. injfra add. m. 1. — Hybera Palmer.; hiberna cdd. cum B. — sequitur in cdd. Vergilii l. v. 27 sqq. — 38. 39 Varro — merebat. haec verba in cdd. habentur 345, 2 post illud capit; qu^ apparet ex marg. delata. huc revocavit M; 345, 3 post dicuntur male ponit Me in notis. — ab ipso tamen Nonio continua posita ut Lucilii ita Varr. exempla datumque vv. et 38 et 39 idem habeo persuasum. — ordine erat, is aes Ald.; ordine ratis est Gen, L, pr. H; ordine est ratis est B; ordine ratis es H post ras.; ordinerat is es ed. Bas. — militare; cf. Forcellinum s. l. aes. — 39. 40 Lucilius; cf. comm. in v. 26. — publicitus M; publica, quod ex Cic. verbis v. 26 ortum, cdd. — 41 qui in Gen, H; quin L, G; qui B. — excitu B, Genm, H^. — donis add. M; cf. Liv. XX.V , 18 fin. — 1 ex JS, Ho^; et per compendium Hs^; et rell. — equo ed. Bas.; aequo rell. cum B. — hum. meer, sed meer del. et adscr. et L. — 2 questum A, B, pr. L, G. — capit; cf. comm. in 344, 38. — 3 unde — dicuntur; hic reposuit Me; in libris sunt post v. 7. — meritorii Guietus; mercennarii (mercenuari pr. L) A, B, Gen, L, H; mercenarii ed. Bas. — 4. 5 cf. Porphyr. ad Hor. Ep. 1,3,6. — merent legiones /. Dousa; meret religiones (relegiones pr. L) cdd. — rectissime interpretatum verba Lucilii Nonimn doctnt verba Porphyrionis , quae Luc. I, 30 sunt adscripta. — nec enim rnilites intelkguntur gregarii, sed cohors praetoria. 558 NONIVS MARCELLVS 345 M. Varro Agathone: diiloprepesteron qui meritat, horainem ec se serviim facit. idem Eumenidibus: primum iste, qui meret sestertios vieenos. MEDICAMENTVM est quo liomines vel animalia eetera curantur. M. Tullius de officiis lib. III: siquis medicamentum cuipiam de- 10 derit ad aquam intercutem. || Medicamentum rursum venenum, ut graece q^dq^anov, * * * vel producta eius verbi prima syllaba, quod apud Medos venefici sint plurimi secundum Vergilium Georg. lib. II: Media fert tristis sucos tardnmque saporem 15 felicis mali. et in sequentibus: pocula si quando saevae infecere novercae miscueruutque herbas. Varro nEQi E^aytoyfig: quaerit ibidem ab Hannibale, cur biberit 20 medicamentum. quia Romanis, inquid, me Prusiades tradere volebat. MINVTVM est, ut saepius, breve. || Minutum, [est] obstusum et 6 Varro Agathone; cf, comm. || 8 Varro Eumenidibua || 10 III, 24, 92 13 II, 126 II 17 II, 128 II 20 Varro ntQl il,ay(oyrig. 6 SovXoTtQETtsaTSQov Duehnerus ; duloreste (doloreste pr. L) cdd. — servavi latinas litteras, cum et Lucilium illud rhetoricoteros exempta littera finali latine scripsisse appareat. — retinet illud Duloreste, cum Varronis verbis Pacuvii nomen haustum ratus, parum probabiliter NaeJcius. — meritat N. Faber; merita cdd. — h. ec se M (homo se N. Faber); h. et {seq. servum) cdd. — hominem servum; cf. Ter. Phorm. II, 1, 62. — 8 idem (idem in i); cf. comm. in 344, 27. — primum om. B, Gen, H^. — sest. vic; ipsum pretium tenuissimum' demonstrat sordidum quaestum ac vilem. — 9 caetera animalia B. — 10. 11 M. Tullius; cf. 37 l. aqua intercus. — derit B, Gen, J3i. — intertutem Genh; H^. — rursum supra add. in L. — 12 (pdQii,avs,ov Ald.; farmacon cdd. cum B. — lacunam indicavit M. — haustum ut puta: vel a medicando. — producti B. — prima om. B. — 13 venefici ed. pr.; bene- ficii cdd. — sint ed. Bas.; v.; sit B, Gen, H; idem supra add. in L. — Verg.; cf. 410 l. tardum, diuturnum. — 15 fer — suas Gen^. — 16 felices Gen, pr. H. — 17 — 19 f. haec ab interpolatore addita. — certe Nonim debuit omisso illo et in seq. apponere totum v. 16: felicis mali, quo non praesentius uUum et tum 17. 18 continuare. adde quod v. 19 ap. Verg. suspectus. — 18 pro- cula — sevenene {tum sevae) inficere pr. L; inficere et B. — 20 neQl i^aycjyrjg, i. e. de morte voluntaria; cf. Merceri comm. in h. l. — i^ayayrjg et Ald. (om. et lun.); s^ax(ox et Gen, L, pr. H; s^axcoi et H post ras.; G (et etiam A, qui Graeca om.). — illa axmx — ibidem supra add. in L. — bibierit Gen^. — 21 qua pr. H. — Romani pr. L. — inquit B, Gen, H, G. — prusiadest pr. L. — Prusias mrg. lun. — Prusiades; ut Scipiades. — 22 brevem Gen^. — est alterum om. B, Gen, H^. — obstusum M; ob.scurum (obscuros Gen, Hi, non B) cdd. — et om. B, Gen, H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 559 345. 346 M. scrupulosum, ut a Graecis dicitur XsTttOfisQi^vov. Cicero de finibus bonorum et malorum lib. I: ecce autem alii minuti et angusti et 25 omnia semper desperantes aut malevoli, invidi, difficiles, lucifugi, maledici, monstruosi, MALIGNVM significat consuetudine malevolum. || Malignum, obscurum. Vergilius Aen. lib. VI: quale per incertam lanam sub luce maligna 1 est [| iter in silvis. II Malignum, gracile, minus ferax. Vergilius Georg. lib. 11: difficiles primum terrae collesque maligni. MOLiRi est facere. Vergilius Aen. lib. I: 5 molirive moram et veniendi poscere causas. itemque: res dura et regni novitas me talia cogunt moliri. M. Tullius Philippicarum III: quem nihil aliud agere, nihil 10 moliri nisi caedem civium atque interitum civitatis videret. — idem [et] de senectute: iners non sit, verum etiam sit operosa et semper agens aliquid et moliens. || Moliri, retinere, morari ac repigrare. Caecilius Progamo: ita quod laetitia me mobilitat, m^ror molitur metu. 23 I, 18, 61 II 28 VI, 270 || 2 II, 179 1| 4 I, 414 H 6 Aen. I, 563 H 9 IH, 3, 6 1 11 8, 26 II 13 Caecilius Progamo. 23 scupulosum L; scupulum Gen, JH, ; scopulum JB. — X£Tito(iEQt[ivov mrg. lun.; asnto^iSQifioi, B; Gen; L Qiic pr. asntofiSQifioiCi; cf. seq.); H; lEmoniQLfioi ed. Bas. — cero pr. L. — 24 et m.; operum pr. L. — alii Cic; mali B, Gen, G. — munuti Gen, H^; non B. — angusti et; ang. aut (ut) cdd. Cic. — 26 aut; autem pr. L. — malevoli pr. L; maliv. rell. cum B. — difficiles Cic; difficile est cdd. cum B. — lucifug B, Gen, H^. — 26 malidici B, Gen, P; non Hqos. — monstrosi cdd. Cic; morosi Lamhin. — 27 est pro significat B. — malevolum pr. L, H^; malivolum rell. cum A, B. — 29 inceptam B. — 1 est iter silvis ed. Bas. — 3 coUigesque m. pr. L. — 4 MoUiri Gen^ ; pr. L. — h aut Verg. cdd.; Biom. pg. 412; et ita J5. — 6. 7 itemque B; idem quae (quaeres Gen, L, H, puto et G) rell. (quaeres etiam A, qui om. Aen. lib. I — idem). — illud idem vix habet locum, cum ex eodem Aeneidos libro petitum sit exemplum, quod sequitur. — 9 filippicarum Gen, H, G, non B. — III add. Me. — in archetypo vid. fuisse: philipp. lib. III. — 10 caedem Cic; decem B; Gen; H; desecem (eraso puncto supra s et infra) L; deecem ed. Bas.; necem ed. a. 1471. — cium L. — interitum Cic; ed. Bas.; Me; im- petum B, Gen, H, L. — civitates C, Gen; non B. — videre cdd. cum B. — 11 aut delendum et cum princ aut ante haustum exemplum Ciceronis. — sed videtis, ut senectus non modo languida atque iners Cic — inaers L. — 12 moraria pr. L; om. B, Gen, H^. — 14 quod pro quoad. — laetitia Palmer.; letiale C, Gen, B. — meror et B. 560 NONIVS MARCELLVS . 346 M. Lucilius lib. VII: 16 muginamur, molimur, subducimur. II Moliri, extruere: dictum a molibus. Vergilius Aen. lib. I: molirique arcem et manibus subvolvere saxa. Accius Philocteta: ubi horrifer 20 aquil6ni' stridor gdlidas molitiir nives. unde demoliri dictum est destruere. M. Tullius de officiis lib. I: hanc Scaiirus demolitus accessionem adiunxit aedibus. — Cassius Hemina lib. II de censoribus: et in area [in] Capitoli signa quae erant demoliunt. — [M. Tullius de officiis lib. III: 26 demoliri ea quorum altitudo officeret auspiciis.] 15 Lucilius 1. VH; cf. comm. || 17 I, 424 || 19 Accius Philocteta || 22, I, 39, 138 II 24 Cassius Hemina lib. II; cf. comm. || 25 III, 16, 66. 15 Lucil.; cf. 139 l. muginari ibique comm. — 16 mutilamur cdd. h. l. — olimur pr. L. — 17 exstruere Gen; non B. — a, mobilibus B , L. — Verg. ; c/. 240; 283 l. ardere, festinare; ducere, extruere, — 18 mollirique pr. L. — 19 Accius; cf. Cic. Tusc. I, 28, 69; schol. Veroneris. in Aen. VIII , 28; falsus Censorin. de metris pg. 2726. — praemissa haec: sub axe positum (ita schol. Veron.; posita Cic, ut videtur proprio ingenio, cf. quae praccedunt) ad stellas septem. — filoctite Gen, pr. L; filoctete L cx corr., H, G; filoteta B. — 20 unde Cic, schol. Veron.; puto recte; cf. Ovid. Ep. ex Ponto IV, 10, 41 sq.; quem locutn olim monuimus ita scribendmn: hinc oritur Boreas oraeque domesticus huic est adsumit vires a proprioque loco. — horrifer C, Gen; de B cf. comm. in v. 21. — horridus schol. Veron. — 21 Aquiloni' cum Bentleio Lachmannus comm. Lucr. in I, 186; aequisoni C (so L ex corr.), Gen; horris terrae quisoni B; aquilonis Cic, schol. Ver., Cens. — ac nescio an servandum fuerit hoc nam multiplicatae vv. 20, 21 t et s litterae pulchre faciunt ad stridorem aquilonis sonis depingendum; cf. Aen. I, 87. — mollitur pr. L. — 23 Scaurus Cic; serus cdd. (servus A, B). — 24 Caesius C, Gen; Cassius Bh; Cassuis Bm. — de censoribus (de tonsoribus B, jHj ; det onsoribus Gen) lib. II (lib. I B) cdd. — probandam omnino credo Bothii Petrique opinionevi non de censoribus libros Heminae h. l. indicari, de quibus nihil constat aliunde, sed potius significari ea quae secuntur de cen- soribus dicta; quamquam aliter videtur Hertzio nostro; cf. Indic schol. aestivar. Vratislaviensium a. 1871 pg. 2. — quevi fugit quod Nonius omnino ex antiquissimis et prioribus Cicerone prosae auctoribus excepto Catone, eorum celeberrimo, vix quidquam citat nisi historias. cf. comm. in 518 l. Picumnus. — itaque illud de censoribus a Non. ex auctore, quo is usus, perinde adiectum, atque 228, 10 verba: describens Manli Torquati pugnam. — similia passim apud hunc et alios grammaticos inveniri notum. — ceterum cum non de Nonii errore videatur esse cogitandum, ea quae sunt tradita ita oportuit mutari ut reponeretur: lib. II de censoribus. — Cassius — area om. A; qui pro his habet: item. — aera B, Gen, H^. — et iam aurea ed. a. 1476. — Capitoli M; in (pracc. in) Capitolio v. — 25 quae erant; quaerant G^. — demoliunt B; ed. princ (demoliuntur a. 1476); demolivit A, C, Gen. — 25. 26 M. TuUius; cf. 147 l. officere. — M. Tullius e. q. s. — haec ab interpolatore de pg. 147 videntur addita. — valitudo Jff,. — efficeret^?^. L; officere B, Gen, H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 561 346. 347 M. MOLLE est non durum. Vergilius lib. VIII: mollibus e stratis opera ad fabrilia surgit. idem Georg. lib. II: 30 quid nemora Aethiopum molli canentia lana? li Molle, recens, novum. Vergilius in Bucolieis: 8unt nobis mitia poma, castaneae molles. jj MoUe, opportunum. Vergilius Aen. lib. IIII: 35 sola viri moUes aditus et tempora noras. item : et quae mollissima fandi tempora. || 1 II Molle, leve, coutemnendum. Vergilius Georg. lib. III: tua, Maecenas, haut moUia inssa. M. Tullius de senectute: quod ferundum est molliter sapienti. , :| Molle, non arduum nec erectura. Vergilius in Bucolicis: 5 qua se subducere coUes incipiunt mollique ingum demittere clivo. II Molle, dulce, iocundum. Vergilius Georg. lib. II: mollesque sub arbore somni. M. Tullius de legibus lib. II: nihil tam facUe in animos 10 teneros atque mollis influere quam varios canendi sonos. — [et] idem de senectute: non moclo omnis absterserit senectutis molestias. 27 Aen. VIII, 416 || 29 II, 120 || 31 I, 80 || 34 IV, 423 || 36 Aen. IV, 293 1 III, 41 1 3 2, 5 II 4 IX, 7 II 7 II, 470 || 9 II, 16, 38 || 11 1, 2. 28 est ratis L; id. error 254, 28. — 30 Aethiopum ed. Bas.; ethiopum B, Gen, L, H. — 31 Verg.; cf. 343 l. mitis est moUis. — in bncol, lineola ductd per \ L; bucol Gen. — 33 caest., tum cest. Gen. — oportunum L.^, H, Gen, A, B. — 35 vire pr. L. — moles L ex corr. — adductus pr. L. — 36 item M; idem v. — 37 mollia sima B; molissima Gen^. — 1 contempnen- dum Gen^; B Qiic pr. sic: contemn); ed. Bas. — 2 tu .B. — moetenas Gen, Hi; mecenas B, L, H^; Maecenas ed. Bas. — aut C, Gen; haud B. — 3 ferendum B. — moliter Genj^. — 4 Verg.; cf. 399 l. subducere — susum ducere. — 6 quae se pr. S. — 6 iucum pr. L. — demittere Gen^; L ex corr.; H; dimittere rell. cum B. — 7 iocundum A; pr. L; iucundum rell. cwm B. — 9 libri de legibus bis, non saepius, a Non. memorantur et quidem in Jioc capite. — nihil tam facile ex Cic. add. Quiclieratus. — 10 terrenos B, Gen; tenrenos H^. — incanendi B, Gen, L (in quo id supra scriptum), pr. H. — somnos cdd. — vel et sive idem delendum videtiir vel aliquid hausium. — 11 non modo ex Cic. add. Quicheratus. — omnes A. — abs- terserit Gen.^; H^; absterseris A, B, L, U^, G; absterris Gen^. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvklleb. 36 562 NONIVS MARCELLVS 847 M. sed etiam efifecerit molleni ac iucundam senectutem. H Molle, pla- cidum. Accius Telepho: nixi properiter navem in fugam tr^nsdant subter saxa ad laevam, qua mons moUibat mare. 15 M. Tullius de senectute: et Annibalem iuveniliter exultantem patientia sua molliebat. MiRARi significat novo aliquo obstupefieri. Vergilius Aen. lib. I: artificumque manus inter se operumque laborem miratur. 20 II Mirari, delectari, accendi. Vergilius Georg. lib. III: seuquis Olympiacae miratus praemia pugnae pascit equos. II Mirari, venerari. Vergilius Georg. lib. IIII: ille operum custos; illum admirantur et omnea 26 circumstant. MICARE est sortiri digitis. M. Tullius de officiis lib. III: dignum esse dicunt, quicum in tenebris mices. — et eodem: quasi sorte aut micando victus alteri cedet alter. — Varro Parmenone: micandum erit cum Graeco, utrum ego illius numerum an ille 30 meum sequatur. || Micare, per vices sine ordine moveri. Vergi- lius Georg. lib. III: 13 Accius Telepho || 16 4, 10 |1 18 I, 455 || 21 III, 49 H 24 IV, 215 1| 27 III, 19, 77 II 28 III, 23, 90 || 29 Varro Parmenone || 32 III, 84. 12 sed effecerit mollem etiam et iucundam senectutem cdd. Cic. — effeceris A. — iocundam A; iumcundam pr. L; cundam Gen^. — 13 Accius; cf. comm. in 307 l. fuga. — Telefo cdd. — 14 remisque nixi Accius. — nixi; rnix, tum a corr. ddd. nixi L. — properiter; periter (pariter B) cdd. h. l. — 15 tradunt Gen, H, G; trandunt L; traducunt B. — adlevam ed. princ.; qua ed. a. 1476; ad (at B) leva quam cdd. — 16. 17 M. Tullius; cf. 300 l. exultare, gloriari. — et; ad, tum at L; ad Gen^; at B, Gen^, H^. — hann. B, Gen, H. — invenilittere, tum inveniliter L. — sua m. ; submoUiebat Gen^; pr. L; sua mollibat pr. B. — 18 stupeferi, ob et i supra scr., L. — 19 operum B. — 21 accedendi B. — 22 se quis B, — miseratus Gen^; pr. H; non B. — palmae Verg.; et ita B, non A (in quo pugne). — 23 aequos Gen^; L. — 24 M. venerari; ita Gen^; H^; in hoc m. 2 venerari del. et supra script. metuere; item in mrg. add. munerare; M. mentiri L; M. munere B (add. in mrg. corruptelae signo), Gen^; Mirari G. — IIII L, H, Gen^; VII B, Gen^; III ed. Bas. (L in mrg. ugli lib VII). — 25 illum om. B, Gen, pr. H. — miratur B; admiratur ed. Bas. — 26 quooptant B, Gen, L, iZj. — 27 III supra add. in L. — 28 dicunt Cic; L; pr. H; A; B; ducunt Gen; H ex corr.; G. — micis A, B, Gen, L, H; mices Cic; ed. Bas.; v. — eodem Me; eo C, Gen, A, B. — 28. 29 sed quasi s. Cic; quas (om. A) ipso quasi sorte (forte ed. Bas.) erroris origine aperta cdd. cum A, B. — alter om. cdd. — 30 ut, supra scr. cum, G. — greco L, H, B, Gen. — ergo B. — ile Gen^. •— 31 assequatur nir doctus in ed. lun. — Verg.; cf. 191 artus. — movere cdd.; corr. Quicherat. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 563 347. 348 M. 1 micat auribas || et tremit artus. idem lib, X: semanimisque micant digiti ferrumque retractant. et Georg. libro IIII: 6 ' et linguis micat ore trisulcis. Lucilius lib. XXX: omnia tum endo muco videas fervente micare. II Micare, fulgere. Vergilius Aen. lib. I: micat ignibus aether. 10 et lib. II: ardentis clipeos atque aera micantia cerno. MITTERE manifestam habet significationem , ut Vergilius lib. VIII: mittitur et magni Venulus Diomedis ad urbem; 15 et Georg. lib. III: in saltus utrumque gregem atque in pascua mittes; et: mitte in venerem pecuaria primus. II Mittere est excludere. Vergilius Aen. lib. I: 20 mestumque timorem mittite. Sisenna Ilist. lib. III: mulierem missa fide ac pietate propter amoris nefarii lubidinem obstitisse. || Mittere, addmere. Vergilius in Bucolicis: 25 hos illi (quod nec bene vertat) mittimus aedos. 2 Aen. X, 396 || 4 III, 439 || 6 Lucilius 1. XXX || 8 I, 90 || 10 Aen. II, 734 II 13 Aen. VIII, 9 || 16 III, 323 j| 17 Georg. III, 64 || 19 1, 202 || 22 Sisenna Hist. III || 24 IX, 6. 1 et remit Gen^; pr. L. — artibus A, qui seq. om. — 2 item B. — 3 semianimisque (seminanimisquae pr. L) cdd. — sem. nominativ. — digi G; non B. — 7 tum endo ed. Bas.; v.; tumendo B, Gen, L, H. — muoco pr. H. — muco; i. e. yLvx^\ mucho Tufneb. Advers. XXIX, 28. — 10 cf. 196 l. clipeus. — 11 gerno pr. L. — 12 ut om. ed. Bas. cum prioribus; f. recte. — Verg. ; cf. 366 l. petere — poscere. — 16 atque atque, sed pr. del., L. — mittes Verg.; mittis cdd. cum B. — 17 cf. 390 l. solvere, dimittere. — 18 pecuria B. — 20 mestumque et A, B. — 22 mussa B. — 23 libidinem B, Gen, pr. L, H^. — extitisse L, H^, G; v.; non B. — adducere add. M. — 25 quos n. H^. — vertat bene potiores Verg. cdd.; sed nescio an Nonii scriptura, quae etiam aliis flrmatur testimoniis, praeferenda sit propter r. m. — nam atrocitas rei fractis et elumbibus bene depingitur num^is. — cet. cf. Mibbeckii comment. in h. l. — haedos B; Gen^; H. 86* 564 NONIVS MARCELLVS 348. 349 M. II Mittere, omittere. Terentius in Adelphis; era, lacrimas mitte. Vergilius lib. XI: mitto ea quae muris bellando exausta sub altis. Lucilius lib. XXX: ao hoc missnm facies, illo me utere libentei. M. Tullius de officiis lib. III: Manlium missum fecit: tantum temporibus illis ius iurandum valebat. — Plautus Aulularia: iam scrutari mltto: redde huc. MANDAEE significationem habet notam; ut Vergilius lib. VIIII: 35 multa patri mandata dabat portanda. II Mandare, conmendare. Vergilius Aen. lib. III: furtim mandarat alendum Threicio regi. M. Tullius de officiis lib. II: deinde [tertius] ipsis scriptis non 40 ea quae nunc, sed actiones nostras mandaremus, ut saepe fecimus. MATVRVM dicitur celer. Vergilius Aen. lib. I: || maturate fugam regique haec dicite vestro. 1 Accius Melanippo: ^st res aliqua, qudm praesente his prlu' maturare institit. M. Tullius de officiis lib. III: venit ipse mature: scalmum 26 III, 2, 37 II 28 XI, 256 || 30 Liicilius 1. XXX || 32 III, 31, 112 jj 33 IV, 4, 24 II 35 Aen. IX, 312 || 37 III, 50 || 40 II, 1, 3 || 42 I, 137 || 2 Accius Melanippo || 4 III, 14, 59. 26 Adelfis G, Gen; non B. — 27 hera A; erat pr. L. — lachrimas ed. Bas.; non A, B. — 29 exausta pr. L; H^; exusta B, Oen, H^; exhausta L ex corr., G. — 31 facies (facias al. ap. Dousam; faciens Tornaes.); i. e. si facies. — illum B. — me utere; me tutere (pr. me utere; supra alterum t et infra eras. punctum) L; metu tenere G^; metuere B, Gen, H^. — libentei M (lubente mrg. lun.); libenter cdd. — f. hilum metuere libenter. — 32 Manlium Cic; Manilium cdd. cuvi B. — misum Genli; ed. Bas.; non B. — fecit Cic; faci ed. Bas.; facit rell. cum B (facit in ras. H). — tanto pr. L. — 33 ius iur. Cic; iurans dum cdd. — alularia L. — 34 muto Gen, pr. H; mito H ex corr.; omitte pr. B. — 35 VIII cdd. pr. B. — 38 mandat Geni. — aledum Gen^; L. — 39 Thr. r.; theige org (sic) L. — 40 II supra add. in L. — deinde cdd. Cic; dein tertius B, Gen, L, H^; deinde tertius (terentius H^) H^, G. — f. deinde his. — 41 ationes pr. L; actione H^. — madaremus Gen^. — 42 celer pro celere. — 1 dicito H^. — 2 Accius; cf. 154 l praesente cum comment. — menalippo C , Gen, B; sed in G tra- iciendo factum melanippo. — 3 quam add. Grotius; om. cdd. h. l.; qnae pg. 154. — mature H^, G; non B. — instituit pr. G; institi pr. Jj; et ita Grotius. — 4 praemittit Quicherat.: Mat., matutinum; sed stultitiae N. vel gravioru ftrenda cxempla. — VI B, Gen, H^. — matures calmum Gen, L. DE VARIA SIGNIKICATIONE SERMONVM. IV. 565 349 M. 5 nullum videt. — Varro Endymiombus: qui si, ut vigilare mature coepisti, in eo retinueris.+ || Maturum, grave, sapiens. Vergilius lib. V: hoc Helymus facit, hoc aevi matnrus Acestes. M. Tullius de senectute: et gravitas iam constantis aetatis et 10 seuectutis maturitas. || Maturum, mite, coctum. Vergilius in Bucolicis: triste lupus stabulis, maturis frugibus imbres. Varro Endymionibus: discumbimus. statim dominus maturo ovo [ad] cenam conmittit. 15 METVS dicitur, sicuti plerumque, timor. Vergilius lib. VI: et Metus et malesuada Fames. II Metus, religio. Vergilius lib. VII: sacra coma multosque metu servata per amios. MANERE est loco insistere. Vergilius lib. X: 20 manet inperterritus ipse, hostem magnanimum opperiens. M. Tullius in Verifem Actione: qui iudicia manere apud 5 Varro Endymionibus || 7 Aen. V, 73 || 9 10, 33 1| 11 III, 80 || 13 Varro Endymionibus || 15 Aeu. VI, 276 || 17 Aen. VII, 60 J 19 Aen. X, 770 || 22 Divinat. 3, 8. 5 nuUum B, Genm, H^; nalum L, H.^; natum ed. Bas. — vide B, Gen, Jj^ H; videt ed. Bas.; v. — indiminibus pr. L; endimionibus L ex corr., G; non B. — 5. 6 qui si; quodsi Vahletius. — vigilarem L, H, G, non B. — mature lun.; matura cdd. — in eo (meo B; in eoo prius L) retinueris; f. intentum te tenueris (te tenueris iam Oehlerus). — Maturum, grave, sapiens. — n. N. — contrario errore pg. 314 grave, grandaevum. — 8 elymus B, Gcn, H; helimus A, ed. Bas. — accestes L. — 9 illud et gravitas librariorum culpa exidisse lemma facit probabile. — aetatis B, Gen, L ex corr., H; aetate pr. L; aetis ed. Bas. — 10 mitte ed. Bas. — Verg.; cf. 409 l. triste — infestum. — 12 inbres pr. L. — 13 Varro; cf. 249; 281 l. con- mittere, initiare; dominus, convivii exhibitor. — endimionibus pr. H, G; endymiionibus L; endymionibus et' B. — 13 disc. statim; ita M; disc. mussati (muscati B, Gen, L ex corr., H^; musati pr. L) cdd. — idem a nobis etiam 281 restitutum. idque a Varrone venisse, non quod 249 dedimus, secuti librorum vestigia: discumbimus inviti. tum (nec enim ubigue a nobis ea proposita, quae ipsi seriptores, sed, ubi expediret, quae Nonius posuisse videretur) duorum testimoniorum quam uniu^ gravior evincit auctoritas. — 14 ad (a pr. H) om. cdd. 249; 281; ubi v. comm. — caenam C, Gen, B. — commit G (committit rell. pr. i,). — 15 Verg.; cf. 411 l. turpe. — 16 malasuada B; malesuade Gen^; pr. L. — 18 sacreoma pr. L. — comam Verg. — metu; metusp pr. L. — 19 insisteret L, sed corr. — idem pro Virg., qu^d rell. habent, georg. — 20 ille Verg. — 21 operiens A, C, Gen; non B. — 22 puto Actione I; cf. 269 l. conccdere, dare; comm. in 299, 25. — divinatione Me. 566 NONIVS MARCELLVS 349. 350 M. ordineni senatorium volunt. — idem de officiis: Cursilum quendam, suadentem ut in urbe manerent. || Manere, inminere, deberi. Vergilius lib. VII: 26 te, Turne, nefas, te triste manebit sapplicium. M. Tullius Philippicarum lib. XIII: sin autem me aliud fatum manet. |j Manere, expectare. Terentius in Eunucho: 'quam mox inruimus?' — 'mane: 30 omniat prius ^xperiri quam armis sapient^m decet.' II Manet, inhaeret, infixum est. Vergilius Aen. lib. I: manet alta mente repostum. ^ Plautus in Asinaria: . . 'vale!' — 'aliquanto &,mplius val^rem, si hic man^res.' || 35 MONSTRVM dicitur horrenda magnitudo. Vergiliuf^ Aen. lib. III: 1 monstrum horrendum, informe, ingens. II Monstrum, monstrationem. Vergilius Aen. lib. III: monstra deum refero. MACVLOSVM, sordidum, inmundum. Lucilius lib. XXX: 5 ec vestimentis maculosis. tu aspice, sis, te. II Maculosum est varium. Vergilius Aen. lib. I: subcinctam pharetram et maculosae tegmine lyncis. 23 III, 11, 48 II 25 Aen. VE, 596 || 28 XIII, 20, 45 || 29 IV, 7, 18 || 32 I, 26 II 34 III, 3, 2 II 1 III, 658 || 3 III, 59 || 5 Lucilius I. XXX || 7 I, 323. 23 idem; cf. 383 l. recipere — accipere. — Cursilum M; gu, tum ras. siluni L^; gursilum B, Gen, S^; cirsilum rell. — 26 te tume nefas te B, pr. L; te turtenefaste Gen^ ; te turne te nefas Gen.^, L ex corr., H, G. — tri (tetri) Gen^; pr. L. — 28 filippicarum Gen; H; non B. — sin autem; sanau, tum sin au H. — alium A, B, Gen, pr. L, ut vid., H^; alid L ex corr. testante Zangemeistero. — factum H^, G; non B. — 29 Terent.; ef. 296 l. experiri, temptare ibique comm. — 31 sapientiam pr. L. — decet B; Genm; H^; condecet rell. — 32 inheret A, L, G; non B. — infigxum Gen^^. — Aen. lib. I om. Gen; H^; habet B; pro eo Gen^: vale aliquanto, add. supra quan corruptelae signo. — cf. v. 35. — 33 cf. 368 l. ponere, ser- vare. — repositum pr. L. — 35 pes primus etiam in Pl. cdd. dest; cf. Goetzii comment. — aliquando B. — 1 Monstrum; cf. 435 l. monstra. — II cdd. — 2 informo Gen^; pr. L; om. B. — 3 Verg. ; cf. 435 l. m. — IIII L, H, B; III ed. Bas., Gen. — 5 libro supra scr. in L. — 6 ec M; haec cdd. — ec V. m. — praecesserat ut puta exprobratio obicientis, quod in lustris vel sordibus is cum quo ageret esset versatus, huiusque interrogatio , unde id con- cluderet. — tu aspice, sis, te M; tum aspice iste cdd.; om. A. — 7 aend supra add. in L. — 8 subcinctam Gen; H; pr. L; succinctam L ex corr.; B; G. — pharetram B; faretram (fer. pr. Gen) rell. — pharetra Verg.; sed fuisse qui legerent pharetram et illa maculosae tegmine lyncis ad cursum, quod sequitur, referrent testatur Priscianus pg. 1081. — maculoset pr. L. — linncis {sic; pr. lin, tum ras., iis) L; lincis B, Gen, H DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 567 350 M. II Macula, turpido. M. Tullius in Verrem actione prima: cuius 10 ut adulescentiae maculas ignominiasque praeteream. — Lucilius lib. XXX: quem scis scire thas omnes maculasque notasque. II Macula, in retibus plaga. M. Tullius in Verrem actione II, de suppliciis: reticulumque ad nares sibi admovebat, tenuissimo lino, 16 minutis maculis, plenum rosae. METiRi * * * Metiri est transmeare. Lucilius lib. XXX: vir mare metitur magnum et se fluctibu' tradit. Vergilius Georg. lib. IIII: et iuncto bipedum curru metitur equorum. 20 MANICAE dicuntur vestium. Vergilius lib. VIIII: et tunicae manicas et habent redimicula mitrae. II Manicae, quibus manus vinciuntur. Lucilius lib. XXX: sic laqueis, manicis, pedicis mens inretitast. Vergilius Aen. lib. II: 26 manicas atque arta levari vincla iubet Priamus. Plautus in Asinaria: ubi manus manica^ conplexae siint. MAESTVM, triste, miserandum. Vergilius Aeu. lib. II: 30 et meatas expromere voces. Lucilius lib. XXVIIII: 9 4, 11 fl 10 Lucilius 1. XXX || 13 II, 5, 11, 27 || 16 Lucilius 1. XXX || 18 IV, 389 II 20 IX, 616 || 22 Lucilius 1. XXX jj 24 II, 146 || 27 II, 2, 38 fl 29 n, 280 II 31 Lucilius \. XXVIIII. 9 turpido L, H ex corr.; turpitudo rell. cum A, B. — actione I ed. Bas., non B. — 10 adolescentiae A; adalescentiae pr. L. — Lucil.; cf. 354 l. nota. — 12 sci pr. L. — maculas B, Gen, G, pr. L et H. — 13. 14 M. TuUius; cf. comm. in 141, 15. — in Verrem actione II, de suppliciis M; de suppliciis in Verrem (in Verrem de suppliciis B) actione (post add. in L a correctore) cdd. — II iam add. ed. a. 1471. — 14. 15 maculae reticu- lumque L. — ad nares sibi admovebat; cf. comm. in 141, 16. — 16 Metiri Ald.; Metire cdd. cum B. — Metiri * ♦ * Jlf add. (Metiri est * ♦ * Metiri Quicheratus). — 17 et se Me (se mrg. lun.)] est cdd. cum B. — tradit ed. princ; tradidit cdd. cum B. — 20 Verg.; cf. 536 l. tunica; Gell. VI, 12. — 22 vincuntur Gen^; pr. L. — 28 mens om. B, Gen, H^. — 24 Verg.; cf. 336 l. levare, solvere. — 26 primus C, Gen, B. — idem error 336, 17. — 29 Maestum pr. L; Mestum rell. cum A, B. — 30 maestas A, ed. Bas.; non B. — ex- promere A, B, Gen, L, H; et promere (i. e. ecpromere) ed. Bas. — 31 Lucil.; cf. 383 l. remissum, missum. — XXVII pr. G. 568 NONIVS MARCELLVS 350. 351 .■M. cohibet domi maestus se Albinus. II Maestum, enectum fame. Lucilius lib. XXVIIII: ventrem alienum 35 maestum fovere ex molito hordeo uti cataplasma. || MVTARE, derelinquere. Yergilius: l * * * Lucilius lib. XXVI: mihi quidem non persuadetur, Publi, utei mutem meos. II Mutare, transferre. Lucilius lib. XXVI: 5 doctior quam c^teri 818 et mutes aliquo tecum savtas tectas ditias. II Mutare, aliud pro alio accipere. Lucilius lib. XXVI: piiblicaniis v^ro ut Asiae fiam scripturarius pro Lucilio, id ego nolo et lino hoc non muto omnia. 10 MOVERE manifestum est quara habeat significationem. || Mo- vere, excludere. M. Tullius de officiis lib. III: ad qui quodam quasi veneno perficiat ut veros heredes moveat, in eorum locum ipse succedat? 34 Lucilius 1. XXVIIII || 1 Vergilius; cf. comm. || 3 Lucilius 1. XXVI |1 5 Lucilius 1. XXVI II 8 Lucilius 1. XXVI || 12 TII, 19, 76. 32. 33 cf. comm. in 383 l. m. — cohibet domi maestus cdd. pg. 383; cohibet et domina maestus L {hic pr. aestus), H^, G; cohibet et omnia aestus Gen, H^. — 31—34 M. en. f. om. B. — 34 Mestum Gen. — drnectum pr. G; iniectum Gen, H^, L ex corr., sed rurs. mutat.; innectum L. — Lucil. (Licilius i); cf. 311 l. fovere — nutrire ibique eomm. — 35 aliaenum pr. L. — 36 mestum B, Gen, H, G. — mamolito B, Gen^, L, pr. H. — catasplasma Gcn^. — 1 Vergilius; Lucilius B aperta interpolatione; uirg, H; uirg. , scd supra addito corruptelae signo et in mrg. adiecto, quo emen- dandam significatur , illo: q Gen; Virg. ed. Bas.; ad quod nihil notat Zangemeisterus. — lacuna iam in ed. Lucilii notata, quae potest suppleri per id quod est Aen. lib. III (161): mutandae sedes. — 3 Lucilius om. G, Gen; de B supra dictum. — XXI II B, Gen (hic III in ras.) , H^. — 4 Publi, utei M {ante publiceis; quod tamen vix admittit lemma Nonii); pu- blices L, H^; pubplices G; pulices B, Gen, H^. — h XXVII {sed pr. XXVI) L. — 6. 7 cf. comm. in Luc. XXVI, 26. — ceteri sis; ceteris is C, Gen; caeteris is B. — et {vel ac) mutes M; asa {om. B; sa Gen, JEf,) mittis (mittit Gen^) mutes cdd. — sartas tectas divitias Luentzerus; satra facta uitia L; H^; G (ita hic ex correctura, cum ante scriptmn esset sacra, testante ed. Bas.); satrafa acutia B, Gen, H^. — 8 Luc; cf. 37 l. scripturarios ibique comm. — 9 pblicanus — scriptura pr. L. — 10 nelo pr. L. — moto Gen^. — 11 habeat ed. princ; habet C, Gen, B. — 12 M. Tull; cf 403 1. succe- dere. — at L, H^, G, B. — ad vel at cdd. utrobique. — ap. Cic. fertur: quid ergo? hic non noceat, qui quodam e. q. s. — 13 haeredes (haerodes pr. Gcn) Gen, H; non B. — 14 succendat pr. L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 569 351 M. 15 MEDITAEI est discere, perdoceri. Plautus Amphitryone: prius ipse mecum etiam volo hic meditari. sic hoc proloquar. ji Meditari, excogitare. Terentius in Andria: venft medilatus alicunde ex solo loco. INCIPIT PER N LITTERAM. 20 NOBILE ad dignitatem generis refertur. Sallustius: Lucius Catilina nobili genere natus fuit. || Nobilis dicitur et notus. M. Tullius de officiis lib. II: testis est Phalaris, cuius est praeter ceteros nobilitata crudelitas. — Lucilius Satyrarum lib. VII: Phryne nobilis illa, ubi amatorem inprobius quem. 25 Varro tcsql aiQs^scov: tiim ciim tremnla aquilenta aput alt.a littora oreris ac nobilis omuibus rclilces. Accius Diomede: 15 I, 1, 47 0 17 II, 4, 3 II 20 Catil. 5, 1 || 22 11, 7, 26 || 23 Lucilius 1. VII II 25 Varro tisqI aiQeaecov J 28 Accius Diomede. 15 est om. B; em Gen^. — perdocere pr. L. — 16 metum B, Gen, H^. — sic hoc proloquar pr. L; et ita cdd. Pl. exc. quod E, I si hoc; Me (haec Flecheisenvs); si hoc proloquar A; si hoc pro hoc loquar B, Gen; si hoc pro hoc proloquar Hs^ {vulgo loquar ferri dicit Quicheratus neque quidquam notat Onionsius), ed. Bas.; sic hoc pro hoc proloquar Hs.^; sic hoc pro hoc loquar L ex corr. — 17 Miditari pr. L. — 18 meditat salicunde pr. L. — 19 om. H spatio relicto. — Jiabet Genh. — negat Meylanus pg. 10 praeter illud PER . A . LITTER., qtiod legitur in principio capitis, 232 , 12, ullam adesse partium inscriptionem. at de G litterae titulo certo constat. itaque dubito an hunc fugerint initia litterarum D, F, N, ubi nihil notatum in libro nostro ab Hageno. at inde db 0 littera nusquam inveniri indicem testatur uterque. de qua re iam non referetur. — 20 Nobilis pr. A; f. recte. — Lucius A, B; item ex corr. L et H; Lucilius rell. — 21 Catilino Gen^; Catillino , tum Catillina L. — nobile Gen^ ; pr. L. — fuit ap. Sall. ad sequentia pertinet. — 22 falaris cdd. — 28 caeteros B. — nobilitata cdd. Cic; nobilitas ac {seq. c) Non. — 23 frynae L, H; fryne Gen; frine G, B. — 24 inprobius pr. L solus. — improbi ut quam B; quam etiam Gen, H^ {id m. 2 quaem). — 25 niQTiQSCav L; tcsqtjqscscov G teste Biesio, qui idetn falso dicit in L esse; TCSQinscav Gen; TtsQUQsccov H (in altero t rasura, q supra scr. m. 2). — 26. 27 locus de luna accipiendus. — sotadeos agnovit Lachmann. opusc. pg. 69. — tum cum tremulenta; ta cum Gulielm. Verisim. III, 18, f. recte {idem tremula). — aquilenta cdd. — nolui com repositum, quia praeced. tum. — aquilentus, ut turbulentus, vinulentus. — aput pr. L; apud rell. — littera, tum littora L; litora rell. — oreris Lachm.; oriris cdd. — nobilis B; mobilis C, Gen. — relucens H^, G;. non B. — 28 Acc; cf. Festus 174: nobilem antiqui pro noto ponebant et quidem per c (g docti) litteram ut — Accius in Diomede: ergo me — nobilis. — Diomeda H^. 570 NONIVS MARCELLVS- 351. 352 M. . . med Argos r^feram, nam hic sum ndbilis, necui cognoscar noto. 30 Terentius Heautontimorumeno: meast potens, procdx, magnifica, siimptuosa, nobilis. Vergilius lib. VII: est locus Italiae medio sub montibus altis, nobilis. 35 M. Tullius in Verrem || actione II: oppidum est in Hellesponto 1 Lamsacum. id in primis Asiae provinciae clarum et nobile. — Lucilius lib. XXVIIII: tum illiid sTiscpoovst, quod etiamnum ndbilest. unde et nobilitarent notefacerent dictum est. Titinius Prilia: 5 magi' quad famae obiectaretur, ne eam malefactis nobilitarent. Accius Telepho: nam is ddmum miser est, cuius nobilitas miserias nobilitat. 10 Pacuvius Doloreste: 31 II, 1, 15 II 33 Aen. VII, 563 || 1 de praet. urb. 24, 63 || 3 Lucilius 1. XXVIIII II 5 Titinius Prilia || 8 Accius Telepho || 11 Pacuvius Doloreste. 29 med M; me cdd. Non. (om. B, Gen, HJ et Festi. — Argos Fest.; agros (agro B, Gen, H^) cdd. — sum Festus; suam cdd. — gnobiHs recte docti apud Festum. — 30 neccui L; nec ui Gen. — 32 procax om. cdd. — 33 Vergilius lib.; uerbb L. — 34 Italia L. — 35 nob {i. e. nobis) Gen, H^. — 1 ellesponto Gen, L, H; non B. — 2 Lampsacum legitur ap. Gic. — lamsecum H^; iamsacum B. — id (iS pr. L); iudices cdd. Cic. — in om. ed. Bas., non cd. Victor. — Asiae; isaie Gen^. — 4 inscpwvsi- {imperfectum ; in ed. Luc. textu STticpcovsi) M; sjticpcavit I. Dousa; epifoni Gen, H, G; epito- foni L; est epifoni JS. — etiamnum I. Dousa; etiam tum cdd. — 6 unde ut Gen, L, pr. H; non B. — notefacerent M; notifacerent B, Gen, H^; notifi- carent rell. — amat talia verba Non., ut iam supra memoratum. — praelia Gen; pr. L; H^ ; proelia B. — 7 magisque B, Gen, H^. — famae ed. a. 1476; fame cdd. — obiectaretur M; obiectarent cdd. — sententia haec est: ne eam malefactis vellent notescere, in quam palam sectando colendoque magis converterent ora hominum. — antea aristophanium tetrametrum constitueram in Jiunc modum: magi' quam famae obiectarent, ne eam malefactis nobilitarent. — sed ita numeri minus rotundi. et acatalecticum tetrametrum eiusdem fabulae pg. 72 s. l. ancillantur notavimus. — possunt tamen utroque loco etiam dimetri institui. — 8. 9 Actius A. — telefo B, Genm, L, H; non ed. Bas. — nam Bentin.; na cdd. (telefona B; Gen; pr. H); Telepho: nam om. Montepess.; A. — his Gen^, L, G, non A, B, Montepessul. — denum B, Genm, L, H; demum G, A, Montepess. — demum; cf. Caecilii illud: is demum infortunatust homo, pauper qui educit in egestatem liberos. — atque ideo etiam 267, 18 Bibbeckii duximus recipiendum supplementum. — miserer Montepess.; ed. Bas.; non A, B. — miseries A\. — mcde BibbecJcius: nam huius demum miseret. — 11 pacuvis pr. L. — daloreste B, Gen, H^, G (dolorest pr. L). DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 571 352 M. hicine is est quem fama Graii ante omnis nobilitant viros? NVMERVM, ordinem. M. Tullius de deorum natura lib. II: nihil est enim quod ratione et numero moveri possit sine consilio; 15 in quo uihil est temerarium. — Vergilius Aen. lib. III: digerit in numerum. jl Numero significat cito. Accius Oenomao: numero te expugnat timor. idem Antigona: 20 ne istunc numero amittas subito oblatum. Turpilius Demetrio: numquam nimi' numero quemquam vidi facere, quom factost opus. idem Lindia: ego interim in turba foras 25 subduxi cum hac me, ndque sat numero mihi videbar ciirrere. Varro n£Ql ii^ayayrig: quid puer rogasset et petasatus capite adnuisset. ac discedens numero venire ait adulescentem. — Afra- nius Privigno: 13 II, 16, 43 l 15 III, 446 || 17 Accius Oenomao || 19 Accius Antigona{| 21 Turpilius Demetrio H 23 Turpilius Lindia Q 26 Varro nsql i^ayeayriq H 27 Afranius Privigno. 12 hicine is; hicineis B; Gen; H^; heicineis pr. L; hecine is H.^; he hecine h L ex corr.; G. — hicine tribrachus. — quam pr. L. — fama Graii M; fama Graia (dehebat Graium) Grotius; fame gratia C, Gen, B. — nobili- tant M; nobilitat (nobilita Gen) cdd. — formae gratia Scdl., Ciacconius (cf. ed. Boihii), parum probahiliter. quod si receperis, iambici octonarii reponendi: hicine is est quem formae gratia j ante omnis nobilitat viros? — 13 Numero B, Gentn, L, H^. — ordine B; ordin pr. L. — f. Numero, ordine; cf. V. 17. — 14 quod ratione et cdd. Cic; ut orationem (oration pr. L) cdd. cum B. — 16 degerit H^. — 17 Numerus B. — significat cito Me; signifi- catio cdd. — cf. Fest. pg. 170 s. l. numero. — Accius; cf. Fest. l. m.; ubi plenior locus: ego ut essem adfinis tibi, non ut te extinguerem, tuam petii gnatam. n. t. e. t. — eonomao B. — 18 numero etiam Festus explicat per cito, celeriter. — te supra add. in L. — expugnat timor 0. Muellerus; expurgat timor cd. Fest.; expurgasti Non. — 19 Antegona Gen, pr. L, H^; non B. — 20 istunc Bothius; numero v.; istum enumerum cdd. (istuenumerum Gen; is tuae numerum B). — subito Vossius; subitum cdd. — 21 Turpillius L. — 22 nemquam pr. L. — nimi' numero; nota proceleustnaticum secundo pede octonarii iambici positum. — quenquam B. — quom M; quam cdd. — notum Sallustii illud: ubi consulueris, mature facto opus est. — facto est B, Gen, H; fato est L, G. — 23 Lyndia C, Gen, B (Lydia pr. L). — 26 neque sat B, Gen, H.^; lun.; neques ad rell. — videbar ed. Bas.; Me; lun.; videbat B, Gen, H, L. — curre pr. L. — 26 7isqis^ai(oxsc cdd. — quid puer rogasset. locus imtio mancus Nonii culpa. — puera BibbecMus. — petasatus B; Gen.^; H^; petassatus H^; G; pietasatus Gen^; piaetas satus L. — a capite Geni. — 27 dicedens pr. L. 572 NONIVS MARCELLVS 352. 353 M. numero, ^m, inepti pertimuistis caasam terriculam adversari. Plautus Amphitryone : 30 numero mihi in mentera fuit. Varro Cato vel de liberis educandis: ut qui contra celeriter erant nati fere Numerios praenominabant: quod qui cito facturum quid se ostendere volebat, dicebat numero id fore; propter quod etiam in partu precabantur Numeriam, quam deam solent indige- 35 tare etiam pontifices. || Numeros, modos. || Vergilius in Bucolicis: i numeros memini, si verba tenerem. M. Tullius de officiis lib. III: perfectum atque absolutum est et, ut idem dicunt, omnes numeros liabet. NiTi est conari sub onere. Vergilius Georg. lib. III: 5 post valido nitens sub pondere faginus axis increpat. Cicero Tusculanaruni lib. I: tum illud quod Sisyphu' versat saxum sudans nitendo neque proffcit hilum. 10 II Niti, fultum esse. Lucilius lib. XXVI: siimmis nitere opibus, at ego coiitra ut dissimilis siem. 30 I, 1, 25 II 32 Varro Cato || 1 IX, 45 || 3 Ui, 3, 14 | 6 111, 172 || 8 I, 3, 10 II 11 Lucilius L XXVL 29 V. trochaicos numeros ponunt. — numero pro nimium recte accipit Bothius. cf. Fest. l. m. — em, inepti M; enepti B, Gen, H; inepti L, G. — casam, tum ras., pr. L; supra s script. s, supra erasa ter. — adversari genetiv., ut ap. Ciceronem Aquari, Sagittari. — 30 Plautus (Plotus Gen^; pr. L); cf. Gell. I, 7, 17. — 31 numero; cf. Goetzii comment.; qui cum ironia, dictum putat. f. enuntiatum per interrogationem efferendum. — in menteni H^, G; inminentem B, Gen, H^; prius in L fuisse in iuentem, tum erasa virgula supra adseriptum inen adnotat Zangemeisterus. — cf. Gell. l. m. — 33 ferae L. — Numerios praenominabant Me^ ; numerias (numerios pr. L) praemuniebant (praemoniebant Gen, pr. L, H^) cdd. cum B. — qui; cii, ut vid., pr. L. — 34 quid se lun.; quis sine (qui sine H^) cdd. — forte B. — propter add. M. — 35 Numeriam Turneb. (Numeriamque deam Iun.)\ numeri et cdd. — solet B, Gen, Hy. — indigitare Gen^, H^; non B. — 1 etiam f. delendum. — pontificis B, Gen, L, H^. — Verg.; cf. 524 l. me- mini illam rem. — Verg. in Buc. om. B. — 3 M. TuUius; cf. 266 l. cadere, evenire. — 4 habet om. B. — 5 caenari pr. L. — 6 praevalido B; pt valido Gen, Hj^. — faciiius saxis L. — 7 instrepat Verg. — 8 Cicero; cf. 121 l. hilum ibique comm. — 9 Sisyfus B, Gen^; Sisyfius H ex corr., qui prius Sisifius; Sisyfyus L, G. — 10 illum B, Gen^, L; etiam in H alterum 1 supra scr., sed erasum; ilum rell. — 11 Niti; Ni (76%; niti nulla add. l. nota supra scr. in L. — libro supra add. in L. — 12 summis Montepess.; A; B; v.; Bummi rell. — nitere {pro adnitere vel enitere; imperativ.} mrg. lun.; nitire B, Gen, H, L; nitinere G; niti Montepess., A. — niti re (genetiv.) pr. M. — at e. q. s. om. A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 573 353 M. II Niti etiam incumbere. Vergilius lib. VI: ille, vides, pura iuvenis qui nititur hasta. 16 II Niti rursum ambulare. Pacuvius Periboea: ardua per loca, agrestia.. trepidante gradu nititur.. Vergilius Aen. lib. II: pressit humi nitens. 20 Varro Pranso parato: contra coactus cervu' latratu canum fertiir, bisulcis lingulis nit^ns humu. ji Niti, volare. Vergilius Aen. lib. IIII: hic primum paribus nitens Cyllenius alis 25 constitit. NARE est natare. Vergilius lib. VIII: et fluvium vinclis innaret Cloelia ruptig. II Nare rursum volare. Vergilius Georg. lib. IIII: hinc ubi iam emissum caveis ad sidera caeli 30 nare per aestatem liquidam suspexeris agmeu * ♦ ♦ II Natare iterum trepidare. Vergilius Georg. lib. IIII: conditque natantia lumina somnus. NECESSITVDO est adfinitas. Sallustius in lugurtae bello: etiam 13 Aen. VI, 760 || 15 Pacuvius Periboea || 18 II, 380 [| 20 Varro Prauso parato || 23 IV, 252 |1 26 Aen VIII, 651 || 28 IV, 58 || 31 IV, 496 |) 33 80, 6. 14 cf. 446 l. eniti ibique comm. — vide J5,- videns Geiii; pr. L. — 16. 17 agrestia Voss.; agrestia ac C, Gen, B; agresti ac Montepess., A. — lacuna potest expleri per qui nunc. — trepidanti Montepess., A. — Bibbeckius, dum iuvare vult metrum, corrupit. neque bene Passerat. attrepidante. — 18 Verg.; cf. 365 l. premere, calcare. — li. II add. ed. princ; om. cdd. h. l. — 19 praesit L. — homi L^. — 20 cf. 4SS l. humu. — 21 cervu' Biesius (cervus Turneb., Me); servus cdd. utrobique. — latrantu jn'- L; latrato H^; latro G. — 22 fert urbis ulcis B. — nitens om. H^, G. — humu; cf. comm. in 488; humo cdd. h. l. — 23 Verg.; cf. 272 l. constitit dicitur stetit. — 24 scyllenos pr. L; cillenos Gen^; cillenius A, Gen.^, H; non B. — aliis pr. L. — 26 Natare pr. B. — 27 et fluvium; veneficium pr. L. — Cloelia omnes. — 28 III B. — 29 hic melius Palatin. Verg. — caveris Gen, H^; non B. — 30 conspexeris B. — post Verg. exemplum hausta quaedam, certe lemmatis Natare initium, ut puta Natare, nare. nam natare et nare ita vid. iunxisse Non., ut statim necessitudinem et necessitatem. — 31 III B, H^. — 33 Nec; cf. Gell. XIII, 3. — Necessitudo pro necessitas ed. a. 1498; cf. comm. in V. 34 — 36. — scilicet decepti ducti non intcllecta lacuna, de qua statim dicetur. — lugurtae B, Gen, pr. L, H; lugurthae L ex corr., G. — eadem varietas in 34, ubi A lugurte. 574 NONIVS MARCELLVS 353. 354 M. antea lugurtae filia Boccho nupserat; verum ea necessitudo apud Numidas Maurosque levis ducitur. \\ Necessitudo, necessitas. — Sal- 35 lustius in Catilina: praeterea necessitudo, quae etiam timidos fortis facit. — idem [in] lugurta: || coactus rerum necessitudine statuit l armis certare. — Varro Modio: asse vinum, asse pulmentarium, secundas, quoi natura aurigatur, non necessitudo. — Sisenna Hist. lib. IIII: id me neque metu neque calamitatis necessitudine in- ductum facere. 6 NECESSITAS, vis quaedam quae alterum cogere invitum potest, ut plerumque. || Necessitas, atfinitas: unde et hoc iure coniuncti necessarii appellantur. C. Caesar, cum Plautiam suasit roga- tionem: et quidem mihi videtur pro necessitate non labore, non opera, non industria defuisse. 10 NOMEN est proprium vocabulum singulorum. Vergilius lib. VII : cui nomiDa mille, mille nocendi artes. et V: nomen avi referens Priamus. 16 Ij Nomen, decus, digoitas. Vergilius Aen. lib. II: avulsumque umeris caput et sine nomine corpus. NOTA dicitur probrum. Lucilius lib. XXX: quem scis scire tuas omnes maculasque notasque. 11 Nota, signum. Vergilius Georg. lib. III: 20 36 58, 19 II 1 48, 1 || 2 Varro Modio || 3 Sisenna Hist. IV || 8 C. Caesar, cum Plautiam suasit rogationem || 11 Aen. VII, 337 || 14 Aen. V, 564 || 16 II, 558 II 18 Lucilius 1. XXX || 20 III, 158. 34 fia Geni- — Baccho Getii ; pr. L. — Boccho et Sall. cdd. multi; Bocchi Sall. — verrum a ^r. L. — 34—36 apud — necessitudo; suppleta haec a N. Fdbro apud Me. — ex parte iam sublatus librariorum error m. 2 Gen; qua post illud necessitudo supra et in mrg. adscr. haec: Necessi- tudo necessitas Sall in Catit praeterea necessitudo. — l. dedimus ut ed. Me; ubi tamen est idem in Catil. bello. — fortes A, B. — 1 in om. A, B, Gen^, H^, L. — lugurtha L ex corr., G, non A, B. — 2 Varro; cf. 70 l. aurigatur. — 3 quoi M; quo cdd. utrobique. — arrigatur H^; Gs; adr. pr. L. — Sissenna L. — 4 ni pr. L. — & Necessitas; cf. Gell. XIII, 3; quo loco usus N. — 7 afinitas Gen^ ; aff. rell. — 8 necessaria pr. L. — C. Caesar; cf. de hoc exemplo Quaest. Non. cap. II. — C. om. B, Gen, H^. — 9 equidem mihi videor recte Gell.; et quidem mihi videtur cdd. Non. — nostra necessitate (reW. — 12 cui; tibi cdd. Verg. — 13 mille supra add. in L. — 14 et V Me; et ut cdd.; et Bentin. — 15 nomin abire pr. L; nomen abire Gen^. — ferens pr. L; referes pr. B. — primos Gen^; pr. L. — 17 umeris pr. L; humeris rell. cum A, B. — 18 Luc; cf. 350 l. macula, turpido. — 19 quemvis A. — quem sci pr. L. — omnes om. B. — uotasque, sed corr., G. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 575 354. 355 M. continuoque notas et noniina gentis inurunt. II Nota, distinctio. Vergilius lib. V: caeruleae cui terga notae. NVDVM consuetudine sine tegmine dicitur. Vergilius lib. V: 25 nudatosque umeros oleo perfusa nitescit. 11 Nudum, insepultum. Vergilius lib. V: nudus in ignota, Palinure, iacebis arena. INCIPIT PER 0 LITTERAM. OCCVPATVS, inpeditus; ut graece dicitur aaxo^st [id est: vacuus 30 non est]. Plautus in Amphitryone: || 1 erns Amphitryo occupatus. Cicero Tusculanarum lib. I: ut, si occupati profuimus aliquid civibus nostris, prosimus etiam, si possumus, otiosi. || Occupare est proprie praevenire. Cicero Tusculanarum lib. V: quod idem 5 melioribus etiam verbis Metrodorus: occupavi te. — Titinius Veliterna: ergo 6ccnpa foras exire. at 6ri prae sit lintenm. Vergilius lib. XII: et venienti Ebyso plagamque ferenti occupat 08 flammis. 10 Accius Eurysace: 22 Aen. V, 87 || 24 Aen. V, 135 H 26 Aen. V, 871 || 30 Plautus Amphi- tryone || 2 I, 3, 5 || 4 V, 9, 27 fl 5 Titinius Velitema || 7 Aen. XII, 299 0 10 Accius Eurysace. 21 continuo L, H^, G; non B. — 22 post Verg. add. georg. B, Gen, jHi- — 23 ceruleae cdd. cum B (cerule Gen^). — 24 dicitur om. B; non A. — 25 humeros B, L ex corr., G. — nitiscit H^. — 26 sepultum B, Gen, H, . — 27 palinitreta cibis pr. L. — harena Gen, L ex corr., H, G; A; non B. — 28 om. in H spatio relicto. — 29 initium l. ab illis Occupare est proprie praevenire (355, 3 — 25) fuisse puto. — f. Occupatur, inpeditur; sed v. infra. — inp. pr. L solu^. — aaxoXsi lun.; ascoli cdd. cuvi A, B. — aaxolog ed. a. 1476. — id est; ide L {non id -e'); ct sic saepius, de quo iam non referetur. — 29. 30 id est: vacuus non est vid. delend. — f. totus locu^ sic constituendus: Occupatus, inpeditus, ut graece dicitur acxoXoc [id est: vacuus non est]. — in om. B, — 1 eros A. — Amfitryo L, G; Amfitreo B; Gen; H^; Anfitreo A; Amfitrio H^. — occaptus pr. L. — f. nam (praec. ne) erus Amphitryo occupatust; ^rus Amphitruost 6ccupatus Hofmannvs. — 3 in pro si pr. L. — 4 quo B, Gen, H^; non A. — 5 etiam melioribus B; non A. — occu- pavit cdd.; et nescio an ipse Numida; occupavi te, inquit, Fortuna Cic. — T. V. om. B. — 6 V. per trimetros scandunt, prior ut finiatur illo occupa. — erga Gen, H^. — at ori M ; foris ut B, Gen, H^; foras ut rell. — prae sit (praesit C pr. H^; pressit H^; praessit .B, Gen); prae adverbium. — 7 Verg.; cf. 369 l. plagae, vulnera. — XII om. B rel. spatio, XV pr. H. — 8 veniente cdd. h. l. — ebuso B. — 10 Eurysace otnnes. 576 NONIVS MARCELLVS 355 M. quem ad modum inpetum occupemus facere ultro in reg6m. . idem Tereo: set nisi clamaris rdgem, auferre piierum ab regina occupo. Turpilius Thrasyleone: cesso occupare et me in conloquium conferre horum? ... 15 Ennius Hectoris lytris: Hector vei summa armatos educit foras castrigque castras ultro iam inferre occupat. Pacuvius Doloreste: 'is qnis est?' — 'qui t^, nisi illum tu occupas, leto dabit.' 20 Varro Synephebo, tcsql i^^ovf}g: crede mihi, plures dominos servi comederunt quam canes. quos si Actaeon occupasset et ipse prius suos canes comedisset, [et] non nugas saltatoribus in theatro fieret, — idem Eumenidibus: priusquam responderem, foris nescio quis occupat res indicare. 1| Occupare est rursus detinere. Plautus 25 Epidico: atque id non decem occupatum tibi erit argentum dies. Pacuvius Atalanta: s«!mp^r sat agere, ut ne in amore animum occupes. 12 Accius Tereo || 14 Turpilius Thrasyleone || 16 Ennius Hectoris lytris || 19 Pacuvius Doloreste || 21 Varro Synephebo || 24 Varro Eumenidibus || 26 H, 2, 113 II 28 Pacuvius Atalanta. 11 inpetum pr. L solus. — 12. 13 item pr. L. — Tereo: sed lun. pereos et C, Gen, B. — clamaris (i. e. clamando accieris, ut saepe) Bothius clamoris (clamores corrigendo repos. in L, sed id rursus mtltat.) L, H.^, G clam B, Gen^ H^. — egem Gen; H^. — autferre L. — p. ab reg. occ. Bothius; ab regina (regna B, Gen, pr. H) occupo (occupabo B) puerum. — verba sunt unius ex comitibus Proenes. — 14 turpillius pr. L. — trasileone L; trasyleone (trasyleo necesso Gen) rell. — 15 octon. iamh. — ferre horam B. — 16 haectoris listris cdd. cum B. — 17 Hector (ita v.) vi Me; haector ei (ii pr. L) C, Gen; haectore B. — educit; inducit inducit B. — foras lun.; in foras cdd. — 18 castras M; castra cdd. — cf. 200 l. castra. — iam inf.; inferre Me (conf. Voss.)-.! iam ferre (fere G) cdd. — 19 Duloreste B, Gen, H ex corr., G. — 20 is; de Oreste agitur. — te, nisi illum Vossius; tunc si illum (tunc suUum Gen) cdd. — te; Aegisthum. — loeto B. — dabit Scriver.; dabis cdd. — 21 Varro infoebo cdd. — 21. 22 domini servos pr. A. — quos si M ; quod si cdd. — acteon libri cum A, B. ■— 23 comedesset pr. Jj. — et om. A, B, Gen, H^. — nugas A, B, Gen, H^; nugasset rell. — teatro L, G. — 24 idem in B. — necscio Gen, pr. H. — 25 quid B , Gen, H^. — 26. 26. 27 Plautus Epidico (in Epidico B) e. q. s.; haec melius s. l., quod est occupare, conlocare, locum habere monet Merccrus. — 27 decem interpolati quidam libri Plauti; decet rell. cum Nonianis. — 28 Paccuvius L. — Athalanta (Athlanta £^1) cdd. — 29 semper sat Bolhivs; super satis cdd. cumB. — in amore Bothius, verbis quidem male traiectis; in mare cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 577 355. 356 M. 30 M. Tullius de officiis lib. I: et in ea funditus delenda occu- pati sunt et fuerunt. — Vergilius Georg. lib. IIII: manicisque iacentem occupat. Varro Eumenidibus: cum in eo essem occupatus atque in 35 scola *curarer', ut scribit Scantius, ^horno' per Dionysia. || Occu- 1 pare est etiam invenire, || teuere vel possidere. Plautus Tri- nummo: familiam optimam occupavit. Vergilius Aen. lib. VI: 6 occupat Aeneas aditum custode Bepulto. M. Tullius Philippicarum lib. XIII: agri Lucani possessiones occupavit. — M. Tullius in Hortensio: et paulum agelli occupa- visse. II Occupare, [est] conlocare. Pomponius Pictoribus: quae tiileram mecum milia decdm victoriatum 10 in Graeca mercede ilico curavi ut occuparem. M. Tullius in Verrem actione secuuda: praeterea pecunias occuparat apud populos et syngraphas fecerat. OPINIO est fama. M. Tullius ad Caesarera iuniorem lib. I: erat opinio bona de Planco, bona de Lepido. || Opinio, suspicio. 30 I, 17, 67 I! 31 IV, 439 |1 34 Varro Eumenidibus || 1 V, 2, 11 H 4 VI, 424 1| 6 XIII, 5, 12 II 7 M. TuU. Hortensio D 8 Pomponius Pictoribus H 11 de praet. urb. 36, 91 || 13 M. Tullius ad Caes. iun. I. 30 et in ea (et mea Bh) e. q. s. ; haec iuncta eis quae leguntur ig. 323 s. 1. inmane — minime bonum. — cf. ibi comm. — delendo Gen, H; in B utrum hoc esset an delenda, non satis potuit discerni. — 31 et sunt melius cdd. Cit. — ferunt cdd. Non. — 34 Varro; cf. 121 l. hornum. — esset (esse B) cdd. h. l. — 35 scola et B (sola H^, G). — Dyonysia i; G; Dyonisia B. — Z optumam cdd. Pl ; optimas Non. — 6 occupata L. — Aeneas; ita et A; aen Gen, pr. L, H^; aen B. — sepulchro B. — 6 filippicarum B, Gen, H, G. — agriculani Genm; H^; agricolam, tum agriculam B. — possessionem ed. Bas.; Genhm; non B, L, H. — 7 ageUi Boihius; angelli B, Gen, H^; macelli {praec. m) rell. — de Cincinnuto vel Curio videtur agi. — tholum macelli non bene Me. — 8 post Occupare add. est B, Gen, L, pr. H. — coulocare. hic reponendum videri Plauti exemplum, quod legitur supra, ad 355, 25. 26. 27. est adnotatum. — 9. 10 uleram Gen. — victoriatum lun. {qui del. in); victoriata cdd.; quod nescio an sit tolerandum. — greca C, Gen, B. — mercede; merced cum Bergkio Bibbeckius; quod nan licet admitti. — possit scribi: merce ea eilico ; sed potius existimo levitate vulgi ut ea, quae sunt gener, genus, genu {cf 119 l. genus), ita illa merx, merces confusa. — tali soloecismo vel maxime locus in Atellana. — illico Genm, H. — curavit pr. H. — occuparet pr. X. — 11 actione II cd. Bas., B. — 12 popolos Gen^^. — singraphas L; syngrafas Gen, H, G; symgrafas Bh; singrafus A. — 14 erat h. opinio bona pr. L. — Planco Me; plancio Gen; pr. H; ed. Bas.; planatio A, B; plantio rell. — de Lepido om. A. — suspicio C, Gen, B; suspitio A. KoNi Ma.bc. C. D. ed. L. Mvellbb. 37 578 NONIVS MARCELLVS 356 M. Varro Eumenidibus: qui omnes, me bilem atram agitare clamitantis, 15 opinionem mihi insaniae meae confirmant. — Accius Eurysace: opinione factumst, quanto ilU minus stirpem ddocebant, tanto ut reremur magis eos dsse. M. Tullius de officiis lib. III: qui primum haec natura co- 20 haerentia opinione distraxissent. || Opinio, spes, opinatio. M. Tullius ad Caesarem iuniorem: posthac quod voles a me fieri scribito. vincam opinionem tuam. — idem de officiis lib. II: opinionem adferunt populo eorum se similes fore quos sibi dele- gerint ad imitandum. — Varro Endymionibus: sic ad vos citius 25 opinione vertilabundus miser decidi. — Sisenna Hist. lib. IIII: Popedius opinione frustrata. OBSCENVM est inmuudum. Vergilius Aen. lib. III: obscaenas pelagi ferro foedare volucres. / 15 Varro Eumenidibus || 16 Accius Eurysace || 20 III, 3, 11 || 22 M. Tullius ad Caes. iun. || 23 II, 13, 46 |) 25 Varro Endymionibus |1 26 Sisenna Hist. IV II 28 III, 241. 16 Varro; cf. comm. in 153, 3. — bilem atram H^; G 242 s. l. atrum; bim atram Gen, L, G; bimatrem, m. 2 bimatram II; in matram B. — damitantis Gen; H^; clamitantes B. — 16 confirmam L, H^; Genm^; G; confir- mant Genni^; H^; confirmaNI B. — Actius A. — Euresace Gen^; pr. L. — 17 quanto illi M; ut quanto Vossius, f. recte; cf. v. seq. — quanto e. q. s. om. A. — 18 stirpem; inferrem pr. L. — edocebant M; edocabant Gen, H^ Qii stirpe medocabant), pr. L; odocabant B; educabant rell. — ut reremur lun.; uteremur (uteremmur pr. L) cdd.; reremur Voss. — muragis pr. L. — 19 eos esse. manca liaec culpa Nonii. addenda ut puta haec: non parentes. — verba vid. esse Eurysacis ad Teucrum. nempe a Telamone una cum Teucro Eurysacem, ut e serva genitum, apparet repudiatum et hunc a Teucro, ne periculis suis immisceretur , aliis traditum. qui cum adulcscentem de origine celarent, smpicimiem tamen moverunt alienae stirpis. igitur cuni profectus esset 'parentuin incertum investigandum gratia\ ut Pacuvius ait in Atalanta, casu Teucro obviam factus est et cum hoc reversus Salaminem Telamoni regnum reddidit. — liibbecJcii autem et Buecheleri commenta sunt talia, ut ne legisse quidem eos Nonii lemma constet. — 20 n. N. — cet. cf. 287 l. distrahere, separare. — hic (hoc pr. B) cdd. h. l. — coherentia L, H. — 21 openatio pr. L. — 22 pthac Gen, H; phac B. — 23 scribito Me; scripto C, Gen, B. — vincam L; H ex corr.; G; unicam B, Gen, pr. H. — 23. 24 tuam — opinionem om. B, Gen, H^. — idem supra add. in L. — se H^; Cic. (cuius cdd.: fore se simiies); sit cdd. — sibi ipsi cdd. Cic. — 25 eudymionibus B, Gen, H^; aen dymionibus L; eumenidibus, tum endimionibus G. — 26 opione B. — f. misere. — decidit A; decidis pr. L. — Sisaerjia L. — 27 popiuius pr. H. — opinio B, Gen, H^. — 28 Obscenum; e ubique A. — II B. — 29 obscenas B, Gen, H, G. — foedare Gen^; fedare B; Gen^; H ex corr.; G; federe L ex corr.; pr. H; foedere pr. L. UE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 579 356. 357 M. 30 M. Tullius de officiis lib, I: alter ne libero quidem, si rerum 1 turpido adhibetur aut verborum || obscenitas. — Varro Agatlione: pueri obscenis verbis novae nuptulae aures returant. || Obscenum, vitabile. Vergilius Aen. lib. III: obBcenamque famem. quae prima pericula vito? 6 idem lib. XII: ne me terrete timentem, obscaenae volucres. Accius Astyanacte: tu, Calcha, feinem r^ligionum fac, desiste exercitum 10 morari ac med ab domitione arc^re tuo obsceno 6mine. Cicero Tusculanarum lib. V: nam et obscenas voluptates, de quibus multa ab illis habetur oratio. || Obscenum siguificat et male dictum. Accius Oenomao: V08 ite actutum atque 6pere magno edicite 15 per lirbem, ut omnes qui arcem Alpheumque accolunt 30 I, 29, 104 II 1 Varro Agathone (j 3 III, 367 || 5 XII, 875 H 8 Accius Astyanacte || 11 V, 33, 94 || 13 Accius Oenomao. 30 alter ne B; alter nae ed. Bas.; altemae Gen, L, H. — ne libero quidem; sc. homine dignus est. — 1 turpido pr. L; turpitudo rell.; cf. 96 l. dulcitas. — si rerum turpitudini adhibetur verborum obsc. rectius cdd. meUores Cic; si rerum turpitudo adh. et verborum obsc. cd. Bernens. 104. — Varro; cf. 167 l. returare ibique comm. — Agathone; cathone pr. L; agatone pr. B. — 2 nuptilae pr. L. — returant lun.; reiurant A, B, Gen^; redurant Gen^, H^; restaurant L, H^, G; om. cdd. 167. — 3 Verg.; cf. 364 l. periculum. — 7 obscenae B, Gen, H, G. — vol. om. B. — 8 Astyanacte ed. Bas.; Astianacte H ex corr.; Astianactet B; L (hic pr. Ascianactet) ; pr. H; Gen. — 9 tu Jf (nunc Grotius); Calcha (a nominat. Calchas) Quiclierabus (Calchas Me)\ finem Ae. Baehrensius; religionum Is. Vossius; Bothius; fac, desiste Ae. Baehrensius ; hunc (praec. t) aicaispinem (aciaspinem B; aicaispanem pr. H) regionum fac ac desisset C, Gen, B. — 10 ac med M; nec me cdd. — ab domitione M de re m. pg. 420 (ab domuitione Ald., qui primus hoc exemplum addidit); arcere Bothius; tuo M, Bibbeckius; ab domuitione marceretu L ex corr., H^, G {L pr. domution arceretu; sed in his uti litterae parum certae); domuictonem arceretu B, H^; domuictionem arceretu Gen. — omine Me; homine cdd. (homine et ne, tum h. e, L). — tuo — omine; id est omine, quod tu dicis esse ; ut idem Accius pg. 120 s. 1. honestitudo : tua honestitudo Danaos decepit diu. — 11. 12 hoc exemplum pr. l. fini add. Quicheratus. sane ibi melius habet locum. sed et hic a Nonio potuit poni. — II C, Gen, B; cf. notam seg. — nam Cic; una cdd. — voluntates id. — ab illis; i. e. Epicureis. — habetur Cic; habet cdd. — 13 male dictum; i. e. male omi- natum; maledictum A, B, Guietus; maledicum rell. — Accius; cf. 205 l. favor ibique comment. — 14 actum B; Gen; H^. — 16 et omnes G. — arcem Bentin. (arcem hanc Voss.); Alpheumque KiessUngius (astuque Turneb); arcana (archana B) asteumque cdd.. — arcem hanc astuque accolunt Quiche- ratus; at debebat esse incolunt. 37=' 580 NONIVS MARCELLVS 857. 358 M. civ^s ominibus faustis augustam adhibeant favdntiam, ore obscena dictu s^gregent. Lucilius lib. XXVIIII: X deum r^x avertat v^rba obscena. . . OBITVS significat mors vel occasus. Vergilius Georg. lib. I: 20 nec frustra signorum obitus speculamur et ortus. II Obitus rursus adventus. Accius Antigona: attat, nisi me in obitu fallit s6nitus. Turpilius Epiclero: ^cquis istest, qui interrumpit meiim sermonem obitu suo? 25 OMEN dicitur auspicium prosperum. Vergilius Georg. lib. IIII: omine quo firmans animum sic incipit ipsa. II Omen auspicium adversum significat. Vergilius lib. XII: neve omine tanto prosequere. 30 OLIM trinam habet significationem temporum: praeteriti ♦ * * Vergilius hucolicis: meos olim si fistula dicat amores. || Olim temporis futuri. Vergilius Aen. lib. I: hunc tu olim caelo spoliis Orientis || onustum 1 accipies secura. 18 Lucilius L XXVIIII || 20 I, 257 || 22 Accius Antigona || 24 Turpilius Epiclero U 26 IV, 386 H 28 XII, 72 || 32 X, 34 H 34 I, 289. 16 ominibus lun.; omnibus cdd. — fautis H. — angustam B. — ad- hibent cdd. h. l. — 17 faventius B, Gen, H^. — dictu segregent; cf. cotnm. in 205; dicti segregent B; dictis egregent Gen, pr. L, H^; dicta segregent (segreget G) L ex corr., H^, G. — 19 deum rex avertat Turneh.; Me; deum rixa vertat vertat (vertant ex corr. A; vertat add. in H m. 2; del. 'ed. princ.) cdd. — 20 mortem vel occasum A. — 21 ut ortus pr. L. — 22 Antius pr. L; Actius A. — 23 in obitu (obitu Palmer.) fallit M; fallit (favillit L) in obitum cdd. — anapaestos dimetitur tales BibbecJcius : attat, nisi me fallit in obitu | sonitus. — 25 ecquis Ald.; et quis edd.; set quis Grautoffius. — istest M; est {praec. is) cdd. — meum sermonem Grautoffius; sermonem meum cdd. — creticos BibbecJcius instituit, qui tamen non possunt concinnari nisi ita: ^cquis ^st | qui interrumpit meum sermonem obitii 8u6? — 26 Omen; nullum l. in L. — 27 homine Gen^; L. — formans A, G, Gen; non B. — 28 auspicium adversum significat M; adversa significatio edd. — 29 neve omiue; neve homine Gen^; H^; nehomine pr. L. — 31 lacuna in hunc fere modum explenda: praeteriti, ut plerumque. Olim temporis praesentis. etiam ante iUud praeteriti aliquid videtur haustum, ut puta: Olim temporis. — Virgilius Bucolicis add. Quicheratus. — 33 nisi gravius turbatum, notae socordiae reus crimine Nonius. nam in hoc versu olim futuri esse temporis recte notai Servius. — olym B. — ei om. id. — festulla Gen^ ; festula pr. L. — 34 Olym G. — 1 olym B. — spiliis Gen^; spilus pr. L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 581 358 M. Lucilius Satyrarum lib. XVIIII: sic tu illos fructus quaeras, adversa hieme olim 5 quis uti possis ac delectare domi te. Turpilius Philopatro: deinde cum ad te r^dierit res 61im post mortem patris. Afranius Suspecta: nunc amatorem, olim defensorem, ut peream, me volet. 10 OBTARE est precibus a dis aliquid postulare. Vergilius Aen. lib. VII: et reor et siquid veri mens angurat opto. II Optare, eligere. Lucilius Satyrarum lib. XVIIII: 'aurum vis? hominem en habeas!' — 'hominem? quid ad auriim? 15 quare, ut dicimu', non video, hic quid magno opere optem.' Sallustius Hist. lib. III: adque eum Curio laudatum acceusum- que praemiorum spe quil>uscum obtavisset ire iubet. — Vergilius Aen. lib. III: optavitque locum regno. 3 Lucilius 1. XVIIII || 6 Turpilius Philopatro || 8 Afranius Suspecta 1] 10 VII, 273 II 13 Lucilius L XVmi || 16 Sallustius Hist. III || 18 III, 109. 3 XXVnil J5. — 4 si B, Gen, H^. — olyra B. — 5 ac /. Dousa (et v. d. in mrg. ed. Iun.)\ haec cdd. — domi te L^ (domi teturpilius) ; domine {vel domi ne) rell. — pro eis quae sunt quis uti possis Gen, H^ habcnt defensorem, ut per eum; B defensorem. — 6 Turpillius pr. L. — filopatro cdd. — 7 at te pr. B; H... — te, add. supra e virgula, Gen, ut saepius. qua tamen dubium utrum m littera indicetur an accentus sit signum. — redierit res; puto res redierit. ita molliores numeri. — olym B. — post; preter B. — d nunc M' ; non cdd. — amatorum B, Gen, H^; materem, tum amaterem L. — defensorem (ef. comm. in v. 5) ed. a. 1498; defensore L, H ex corr., G; defensor et B, Gen, pr. H. — nt peream, me M; ut per eum cdd. — verba amantis suspi- ciosi. — 10 Obtaree {tum Opt.) L; Optare est (Obt. H^) rell. — a dis om. A; f. ac votis; cf. 360, 37. — 12 c/'. 469 l. augnro. — veri om. A, B, Gen, L, H^. — 13 Obtare H. — Lucil.; uirgt, sed id punctis notat. et in mrg. add. lucit G. — XXVIIII H^; cd. Victor.; scripti Me. — satyriarum prius L. — 14 homi- nam pr. B. — en add. I. Dousa. — aurum vis hominemne habeas? — hominem? quid ad aurum? non bene Quicheratus. — neque recte Mercerum puto in explicandis Lucilianis recordatum Themistoclis illud, malle se virum qui pecunia egeat quam pecuniam quae viro. — 15 ut dicimus; h. e. ut dictre solemus. — quid; quidam, tum quiddam L. — magnopere B, Gen, H^. — 16 Salustius B. — adque pr. L; atque rell. — eum Ald.; cum (om. B, Gen, H^) cdd. — Curio vel Caepio Lips.; cupio cdd. — utrurnque nomen in Historiis occurrit. — cet. cf. Kritz ad III, 54. — 17 spe B, Gen, H^; spes rell. — quibus B, Gen, H^. — obtavisset pr. L; H^; optavisset (optaviset B) relJ. — iubet ed. princ; iuvet cdd. — 18 eneidis m. 2 add. H. 582 NONIVS MARCELLVS 358. 359 M. M. Tullius de officiis lib. I: quaeque maiori parti pulcerrima 20 videantur, ea maxime optant. — Terentius in Eunucho: hoc si fdceris, qu6dvis praemium donum a me obtato. Varro Marcipore: et Diogenes cynicos, qui ab Alexandro rege iussus optare quid vellet: se facturum. 25 OFFENDERE est percutere. Turpilius Paraterusa: caput offendi ad Ifmen pol! Lucilius lib. XXVIIII: 'crus lapide?' — *nil est.' — 'caddam, si te offdnderit.' Varro Marcipore: dein inmittit virile veretrum in frumen: 30 offendit buccam Volumnio. || Offendere, laedere. M. Tullius lib. VII, de suppliciis: cum iste cum palleo purpureo talarique tunica ver- saretur in conviviis cum mulieribus, non offendebantur homines in eo neque moleste ferebant. — Lucilius lib. XXVII: nam hic quidem 35 r^ditum talem portendebant ndque alia in re [ulla] || off^ndere. 1 jl Offendere, invenire. Pacuvius Iliona: quos ego, ita ut volui, offdndo incolumis. 20 I, 32, 118 II 21 V, 8, 26 || 24 Varro Marcipore 1| 26 Turpilius Para- terusa || 28 Lucilius L XXVIIII || 30 Varro Marcipore || 31 II, 5, 13, 31 H 34 Lucilius 1. XXVII || 2 Pacuvius Iliona. 20 pulcherrima cdd. pr. L. — 21 videntur Cic. — exoptant cdd. Cic. — 22 feceris Bernbin. Ter.; effeceris interpol. — 23 don. pr. Ter. — obtato L; opt. rell. — 24 cynicos vel cynicus Canterus nov. lect. VI, 6; quiamicos cdd. — 26 turpillius pr. L. — paraterus Gen^; pr. L; paraturus, tum ras., a H^. — 27 cap pr. L. — caput ut L, H^, G. — ad limen pol Plus; adimere pol cdd. — 29 diverbii, quod instituimus , initium videtur mancum. — fuere ut puta: 'crus lapide percussit mihi.' | 'crus lapide?' — ante sic verba a nobis distincta: crus lapide (nil est) caedam, si te offenderit; quod tamen non potest admitti, nisi a Nonio falsa tradi statueris et offendere hic idem quod laedere. — nihil cdd. — est; em in mrg. H^. — caedam Gerlachius; credam cdd. — 30 dein immittit Oehlerus; dein (deim G) mittit cdd. — virele pr. B. — in (ita iam ed. a. 1476) frumen Scal.; ut flumen cdd. — 31 Volumnio Scal. (Volumni mrg. Iun)\ bolumnio cdd. — 31. 32 lib. VII, de suppliciis M; de suppliciis (supliciis B) lib. VII cdd. — recte si hdbent omnia, apparet usum esse N. auctore, qui Div. in Caec. Actionumque in Verrem libros nume- raret continuos. ita 437 s. l. aemulatio citatur M. Tullius in Caesarianis; idem 238 s. l. aemulus — sectator sic: M. Tullius pro M. Marcello. — cf. comm. in 437. — 32 ac per hos dies cum Cic. — cum dlterum om. A, B. — polleo pr. L; pallio B. — talarique Hotomannus; cf. ibid. 38, 86; parique cdd. Cic. et Non. — 32. 33. 34 tun. vers. in ras. fij. — convivis ^r. A. — in conv. muliebribus ap. Cic. — offenderentur cdd. — in eo om. meliores cdd. Cic. — ferebant; seq. ap. Cic: abesse a foro magistratum. — 35 hic nom. plur. — 1 re cd. a. 1480 ; mare cdd. — ulla (ulula pr. L) secl. M de re m. 386. — 2 Pacuius Gen. — 3 offendi A. — incolumes A; incolumitas B, Gen, H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 583 359 M. Afranius Omine: 5 ea m^moriter, cum venero, conf^cta iit offendam, tene. Quadrigarius Annalium lib. II: inde postquam aliquantum recessit, offendit montem loeo munitum, res omnes habentem, quae militibus opus sunt, ligna, aquam, pabulum, — [et] Terentius [in] Eunucbo: 10 offendi hodie adv^niens quendam mei loci hinc atque drdinis hominem. M. Tullius de signis: quod nondum perfectum templum offen- derant, neque ponere potuerunt. — Lucilius lib. XXVI: siquod verbum iniisitatum aut zetematium off^nderam. 16 M. Tullius de re publica lib. I: sed imitor Archytam illum Tarentinum; qui cum ad villam venisset et omnia aliter offendisset ac iusserat. — Plautus Amphitryone: eo more expert^m te factam adveniens offendi domi. Varro Sexagesi: Romam regressus ibi nil offendi quod ante 20 annos quinquaginta, cum primum dormire coepi, relinqui. OBSCVRVM est tenebrosum, sine lumine. Vergilius Georg. lib. I: si nigrum obscuro conprenderit aera cornu. ,i| Obscurum, ignobile. M. Tullius de officiis lib. I: qui magna 4 Afranius Omine |1 6 Quadrigarius Annal. II || 9 II, 2, 3 || 12 H, 4, 28, 64 !| 13 Lncilius 1. XXVI || 15 I, 38, 59 H 17 II, 2, 81 || 19 Varro Sexagesi |1 21 I, 428 II 23 I, 32, 116. 4 homine Gen^; L; G; omi, tum ras., nQ B. — 5 tene add. M. — construendum sic: ea m. tene, ut confecta offendam, cum venero. — 6 annali cdd. (annalib II B). — postquam aliquantum; pquantum pr. L, in qiio aliquantum a correctore add. — 7 loco munitum — habentem M ; loca mu- nita — habere w. — 8 aqua A, B. — babulum pr. L. — et om. A, B, Gen, Hi. — Terentius; cf. comm. in 270, 37. — in om. Gen, H^, pr. L. — 9 enucho pr. L. — 10 off.; conveni Non. pg. 270. — hodie om. cdd. — ad- veniens bis, sed alterum del, L. — quaedam pr. L — ei Gen, H^; eius B. — hinc om. cdd. — ordines Gen^; pr. L. — 12 Tullius supra scr. H^. — offenderant Cic; offenderent cdd. — 13 pot.; seq. ap. Cic: neque vulgo ostendere ac proferre voluerunt. — 14 verbum Gulielmius; verum cdd. — aut; f. ad. — aut zet. (aut zematium B) supra add. in L. — 15 II cdd. — Arcytam (Arcitam B) cdd. — 16 ad illam B. — offendisefJ?. — 18 o more B (omere Bm), Gen, H^ {praec e). — expertem te Pl.; experte cdd. cum B. — factum B; Gen; pr. H. — adv. tenebrosum off. cdd.; tenebr. ad v. 21 transtulit Guietus; ubi post lumine eolloc. Me. — 19 sexagysi pr. L. — nil H^; nihil rell. — 20 cepi L, G, Gen; non B. — reliqui B; Gen^; H; L ex corr.; G. — 21 tenebrosum habet A, om. rell.; cf. comm. in v. 18. — 22 comprenderit H^, G; conphenderit, sed he del., L; confjhenderit B; comphen derit Gen; comprehenderit H^. — 23 ignobilem Gen^. — 11 cdd. — quam B. 584 NONIVS MARCELLVS 359. 360 M. sibi proponunt obscuris orti maioribus. || Obscurum, absconditum, latens. Vergilius lib. VIIII: 25 vidimus obscuris primum sub vallibus urbem. OBSERVARE, suspicere, magnificare. M. TuUius de officiis lib. I: sic ut aliquo honore aut imperio afifectos observare et colere debemus. 1| Observare, celare et intus tegere. Plautus Aulularia: ubi ia 6biit mortem qui mi id aurum || credidit, 1 coepi 6bservare. II Observare, cognoscere. Vergilius Aen. lib. II: et vestigia retro observata sequor per noctem. 5 II Observare, curiose et suspicaciter circumspicere. Plautus Au- lularia: ocul6s ego [tibi] istos, inprobe, ecfodiam tibi, ne me 6bservare p6ssis quid reriim geram. II Observare, captare. Vergilius Georg. lib. IUI: 10 quos durus arator observans nido inplumis detraxit. Lucilius lib. XXVII: qu6dsi observas hominem, qui pro c6mmodo et regno aiideat. Terentius in Andria: 15 pert^rrefacias Davum, observes filium, quid agat. 25 IX, 244 II 27 I, 41, 149 || 29 prol. 16 |1 3 II, 753 || 6 I, 1, 14 || 10 IV, 512 II 18 Lucilius 1. XXVII || 15 I, 1, 142. 24 sorti Gen^. — 26 videm' L; videmus Bm, Genm, II^; videnius Bh. — primum etiam Servii librorum pars; primam rell. cum cdd. Verg.; Charis. pg. 188; cf. et Donat. in Hec. V, 3, 24. — 27 suscipere A, B, Gen, H^. — M. Tullius; cf. 519 l. adfici. — 28 sic, ut ed. Bas.; sicut L; H; sicuti A; B; Gen; om. cdd. Baiteri praeter Palat. — honore ut pr. L. — 29 intes H^. — tegere B; retegere rell. — Plaut.; cf. 275, 11 sq. ibique comm.; item 320, 17 sqq. — 1 is om. B, Gen, H-^. — obit cdd.; cf. comm. in 275. — mihi cdd. — credidi B, Gen, pr. L, Hj^. — 3 recognoscere Quicheratus, f. recte. — 6 suspicaciter M; suspiciter cdd. (et suspiciter om. A). — circum- spicere A; circum aspicere C, Gen, B {post circum ras. in Gen; asaspicere L). — 8 oculos hercle ego istos cdd. Pl. — improbe (inpr. pr. L) cdd. Non.; improba recte Plauti. — ante ecfodiam ras. in Gen (/". fuit haecfodiam); haec fodam, i supra scr., L; effodiam A, sicut Plauti libri. — tibi om. A. — 9 ne me; nemine pr. L; nemo H^. — quid perum B, Gen, H.^. — quid rerum geram om. A. — 10 captare in mrg. add. G^. — Verg.; cf. 287 l. detrahere, tollere. — III B, Gen, L, H^. — 14 commodo in ras. B. — audeat lun.; gaudeat (gaudeas pr. L) cdd. cum B. — 16 perterraefacias H; perterrae, sed a eras., facias L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 585 360. 361 M. ORATORVM significantia manifesta est. | Oratores, legatos. Vergilius Aen. lib. XI: 20 centum oratores prima de gente Latinoa ire placet. OCCVRRERE dicitur obvium fieri. Vergilius Aen. lib. VI: hic illi occurrit Tydeus. Occurrere, subvenire, commonere. M. Tullius de suppliciis: 25 occurrebat illa ratio. OFFERRE, invenire. Lucilius lib. XXVI: h6mines ipsi banc sibi molestiam tiltro atqae aerumnam offernnt: ducunt uxores. !| Offerre, adferre. Lucilius lib. XXVIIII: 30 nt nuDC in hac re mibi opem atque auxilium dfferas. II Offerre, ostendere. Vergilius Aen. lib. VI: strictamque aciem venientibus offert. OBDVCERE, aperire. Lucilius lib. XXVIIII: v6s interea liimen anferte d.tque aulaea obducite. 35 !| Obducere, tegere. Vergilius in Bucolicis: obducat pascua iunco. ORARE est precibus poscere. M. TuUius in Verrem, Divi- 1 natione: rogare et orare, ue || eos supplices aspernarer. || Orare, agere. M. Tullius de officiis lib. IIT: ut veram amici causam 19 XI, 331 II 22 VI, 479 || 24 V, 40, 104 || 26 Lucilius 1. XXVI || 29 LuciliuB I. XXVIIII H 31 VI, 291 1 33 Lucilius 1. XXVIIII |1 35 I, 48 | 37 1, 3 || 2 III, 10, 43. 18 manifesta in mrg. add. Gen^. — 18—20 illa Oratores — centum m. 1 suppleta in L, qui habet Vigls aend. — legati B. — 20 prime pr. L. — Latinos Verg.; latino cdd. (latina B; pr. L). — 22 obviam A. — 23 illo currii {post cur ras.) pr. L. — tydeos pr. L. — 26 lucilius his, sed prius del., L. — Lucilius; cf. 372 l. producere, gignere. — XXVII B, H^. — 27 modostiam, tum molestiam L; moles, supra add. tiam, G. — erumnam Gen, H, G, non A, B. — 28 dicunt H^. — duc. ux. om. A. — 29 adferre A, B, Gen, H, pr. L; afferre L ex corr.; efferre G. — 30 in add. Quicheratus. — hac re mibi L, G; acrem ihi Gen, pr. H; ac re mihi H ex corr.; acre mihi in ras. B. — f. uti nunc acrem mihi opem atque auxilium offeras. — 32 stritamque pr. L; strctamque Gcn^; scrictamque B. — 33 aperire (apere, supra scr. ri, H); non reponendum operire demonstrat v. 35. — 34 auferte A, B, Gen, L ex corr. H; autferte pr. L; adferte G; offerte Montepess. — aulea cdd. — oducite pr. G. — 35 Verg. om. B, Gen, H^; uirg add. H^. — 36 obducet B, pr. L, fl,. — 37 Operare Gen^. — M. Tullius; cf 3S3 l rogare — precari. — in Verrem, Divinatione M; Verrinaram in Divina- tione V. — 1 ne eos; ita cdd. Non. etiam 3S3; ne illos Ciceronis. — asper- nerer H^. — 2 M. Tullius; cf. 244 l. accommodare, adhibere. 586 NONIVS MARCELLVS 361 M. esse malit; ut orandae litis tempus, quoad per leges liceat, ac- commodet. * * * OPPIDO, valde. Plautus Amphitryone: 5 oppido interii! obsecro hercle, quantus et quam validus est! OBPETERE, obcumbere, mori. Vergilius Aen. lib. I: quis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis contigit obpetere. II Obpetere, incidere. Plautus in Asinaria: 10 atque illa viva vivus ut pestem obpetat. OBESVM pro uberi et crasso saepius ponitur, Vergilius Georg. lib. III: argutumque caput, brevis alvus obesaque terga. Obesum, gracile et exile. Laevius in Carmine: 15 corpore pectoreque undique obesso, [ac] mente exensa, tardigenuclo senio. 5 I, 1, 143 II 7 I, 95 II 10 I, 1, 7 || 12 III, 80 || 15 Laevius Carmine. 3 quosad pr. L; quodad Gen^. — legis B , Gen, H,. — accomodet L. — 5 apparet hausta quaedavi. nec videtur imprdbabile interisse lemma oppidum, cf. Paul. pg. 184, uhi item iuncta illa oppidum, oppido. — 6 interii Plaut.; interi B, Gen, H^; interio (seq. o) rell. — in L supra o et infra eras. punctum. — haecde pr. L; herde Gen^; hercle etiam B. — et om. cdd. — 7 Obpetere, obcumbere A; Obtereor cumbere pr. L; Oppere (sie) occumbere id. ex corr.; Oppetere (Obp. B) obcumbere (occ. B, G) rell. — 8 o terque quaterque beati quis A per interpolationem. — minibus pr. L. — 9 connisit pr. L; contingit Gen^. — obpetere A; oppetere rell. cum B (appetere Gen^; acpetere f. pr. L). — 10 Obpetere A, pr. L; Opp. rell. cum B. — 11 ut Pl.; et cdd. — obpetat Gen, pr. L, H; opp. rell. (optat B); oppetas Plautus. — 12 — 14 in mrg. add. H^. — 12 Obesum pro uberi et crasso; cf. Gell. XIX, 7 ; M. Hertzii Opusc. Gell. 117 ; 129. — uueri L; ueri B, Gen; uberi et om. A. — Verg.; cf. 239 l. argutum, parvum. — 13 II B, Gen, L, P. — 14 oboesaque terga L (pr. oboesaqua eterga); H ex corr. {prius obsaque, tum obesaque terga). — 16 Obaesum L; Obseum B. — gratile pr. L. — nevius cdd. Non.; ac f. ipse N. — levi (vel levii), tum leviano cdd. Gell. plerique. — Laevii nomen apud Non. restituit Me. — in Carmine; ex Alcesti petita sequentia; cf. Gellium; sed Nonius pro stupore suo exscripsit huius verba: in Laeviano illo carmine. — 16—18 anapaeeticos dimetros agnovit Scal. — 16 obesso M; oboesso L; obeso rell. cum B. — illud ac, quo mirifice infringitur asyndeti vis, videtur a Gejlio esse additum; delevit Scal. — 17 mente exsensa Gell., cuius quidam libri extensa; merito (meridito pr. L) exeso cdd. cum A, B. — tardigenuclo M; cf. 87 l. congenuclare; tardi ingenulo L (in quo illud tardi add. corrector); tardi ingenio rell. cum A, B; tardigemulo libri Gellii. — 18 senio per socordiam Non.; senio obpressum Gell.; senis cdd. cum A, B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 587 361. 362 M. INCIPIT PER P LITTERAM. 20 PROPRIVM, diuturnum, Sisenna Hist. lib. III: tum subito tacuit; atque metu et suspicione propriam capere non poterat quietem. |I Proprium est suum uniuscuiusque. Vergilius lib. VII: hunc mihi da proprium, virgo sata nocte, laborem. Varro in Caprino proelio: 25 unam virtutem propriam mortalibu' fecit; cetera promisque voluit communia habere. Proprium rursum significat perpetuum. Sisenna Hist. lib. IIII: victoribus propriae spem virtutis, victis adversae fortuuae maiorem formidinem obiecit. — Plautus Mustellaria: 30 atque illum amator^m tibi propriiim futnrum in vita. Vergilius lib. VI: propria haec si dona fuissent. idem lib. III: da propriam, Thymbraee, domum. 35 Terentius in Andria: 1 6go deorum || vitam propterea s^mpiternara esse arbitror, quod voluptates e6rnm propriae sunt. Accius Armorum iudicio: nam non facile sine deum opera hum§.na propria siint bona. 20 Sisenna Hist. III || 22 Aen. VII, 331 || 24 Varro Caprino proelio || 27 Sisenna Hist. IV || 29 I, 3, 68 || 31 Aen. VI, 871 || 33 Aen. III, 85 || 35 V, 5, 3 |i 3 Accius Armorum iudicio. 19 om. H spatio relicto. — Litterarum pr. L. — 21 atque ed. princ; atquem cdd. (adquem B, Gen). — metu et susp. (suspitione B) ablat. causae. — f. atque e metu et susp. — in metu et s. Me. — poterat ed. princ; potuerat cdd. — 25 unam Scal. Catal. pg. 237; nam cdd. — 26 cetera ed. princ; cetere cdd. (ceterae B). — promisque (p m ras. B); cf. de re m. pg. 260. — post hunc versum satis bene Cieeronis exemplum, quod legitur 362, 11, repositum a Quicherato. — haberi Scal. — 27 historiae L; hist Gen; historiarum B, H, G. — 28 propriae pr. L; H; proprie rell. — spem; sepm pr. H; item Gen add. corruptelae sigtio; sepmi B. — illud virtutis, quod ante victis facile potuit omitti, add. M; sine hoc esset, etiam felicitatis vocabulum haberet locum. — 29 Mustellaria Me; cistellaria cdd. — f. ipsius Nonii est error. — 30 atq (tum ras.) H. — ullum A, B, Gen. — 32 fuisset pr. L; fuisent B. — 33 idem; ef. 278, 31. — III supra add. in L. — 34 propria L. — Thym- braee ed. Bas.; thymbeae pr. L; Gen^; thymbree L ex corr.; Gen.^; H (e prius in ras. m. 2)', tymbree B. — 1 ego deorum vitam vel ego vitam deorum libri Ter.; ego deum v. Vmpfenbachius (cf. Bentl.) ; ego deorum vitam eapropter Servius ad ecl. 7, 31; Bentleius. — esse om. cdd. — 2 voluntates cdd. — 3 armo JHj. — iucio B. — 4: non om. B, Gen, H^. 588 NONIVS MARCELLVS 362 M. idem Medea: 5 fors d6minatur, neque vis ulli propria lu vitast. Lucilius Satyrarum lib. XVII: cetera contempnit et in usura omnia ponit non magna; proprium vero nil neminem habere. 10 M. TuUius de re publica lib. IIII: et noster Plato magis etiam quam Lycurgus, omnia qui prosus iubet esse communia, nequis civis propriam aut suam rem ullam queat dicere. Afranius Vopisco: di tibi dent propria quadcumque exoptds bona! 15 Lucilius lib. XXVII: cum sciam nil esse in vita proprium mortali datum. PRAEVERTERE cst praeterire. Vergilius Aen. lib. I: volucremque fuga praevertitur Hebnim. II Praevertere iterum significat anteponere. Plautus Amphitryone: 20 illuc redeundumst mihi, ii6 me uxorem praevertisse dicant prae re piiblica. II Praevertit, revocat. Plautus Amphitryone: ibi me inclamat Alcumena; iam ^a res me horrore afficit; erilis praevertit metus. adcurro, ut sciscam quid velit. 25 6 Accius Medea || 8 Lucilius 1. XVII H 11 M. Tullius de re publ. IV || 14 Afranius Vopisco || 16 Lucilius 1. XXVII || 18 I, 317 H 20 I, 3, 29 || 23 V, 1, 16. 7 vis M; vita cdd. — ut illi pr. L; illi B, G. — 8 satyriarum pr. L. 0 cera, supra scr. te, G; cetere B. — contempni pr. L; contemnit rell. — 10 nihil cdd. — habere; scil. dicit. — 11 cf. comm. in 361, 26. — 12 Licurgus B, Gen, H. — prosus H^; prorsus rell. — esse communia; omnia pr. L. — 13 ullam queat dicere H^ ; cd. Vrbin. 307; ullaque (ullaquae pr. L) addicere (adiecere L; adducere pr. B) cdd. — 15 dii cdd. — propria dent A. — 17 nihil cdd. — datum est cdd. pr. H^. — illud est ad sequens lemma hene traxit Bothius. — 18 Praevertere nulla l. nota addita supra scr. in L; in mrg. add. Gen^; Prae supra add. H^; vertere (ante rasura) H^. — est om. cdd. h. l. — praeterire; praevenire pr. G. — 19 cf. 307 l. fuga. — fugam B. — herbum pr. L; herba Gen^. — 20 iterum supra add. Gen^. — Plaustus j)r. L. — 21 clam illuc Plaut. — 23 Praeverti Gen, H^ ; Praevertitur H^; Praevevertitur L. — vocat L. — 24. 25 ibi med Guietus. — cf. Goetzii comment. — inclamat Alcumena: iam (ita I; tum Lamhin.) ea cdd. Pl.; inclamar (inclama B, Gen, H^) argumenta (argumenta a B, Gen, H^) mea (post mea spatium sex fere litterarum relictum in L erasis circiter tribus) cdd. — re, supra scr. s, X/. — horrere pr. B et L. — adficit. erilis Plaut.; afifiter illis H^; affit erilis B; item secundum ed. Bas. L^; affiterilis Gen; affi lebelis L auctore Zangem.; affil ebelis secund. ed. Bas. L^; G. — affi leberis H^. — praeberet B, Gen, H, ; praeperit, tum praeberit, denique prae- vertitur L; praevertitur etiam H^; G. — accurro H^, G, non B. — sciscam Plaut; sciam cdd. — veliti pr. L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 589 362. 363 M. PROMiTTERE est polliceri. Vergilius Aen. lib. 11: promisi ultorem et verbis odia aspera movi. M. Tullius ad Caesarem iuniorem: promissa tua memoria teneas. || Promittere etiam significat ad magnitudinem nutrire. 30 Plautus Rudente: capillum promittam optimamst incipiamque ariol§xi. Vergilius Aeu. lib. III: promissaque barba. Varro Modio: 35 quod tum erant in Gra^cia coma promissa, rasa barba, pallia trah^ntes. 1 PROTELARE est percutere, perturbare. Terentius || in Phor- mione: n^ te iratus suis saevidicis dictis protel^t.. Sisenna Hist. lib. III: Romanos inpetu suo protelant, protelatos 5 persecuntur. || Protelare rursus adiuvare. Varro Cato vel de liberis educandis: remotissimum a discendo formido ac nimius timor et omnis perturbatio animi. contra delectatio protelat [discendum]. | Protelare etiam excludere. Turpilius Lemniis: 26 II, 96 H 28 M. Tullius ad Caes. iun. || 30 11, 3, 46 || 32 III, 593; cf. comm. H 34 Varro Modio || 1 I, 4, 35 (| 4 Sisenna Hist. III (| 5 Varro Cato f 8 Turpilius Lemniis. 27 promissi B. — ultro rem Gen; H^; etiatn in L r supra to adscr. — spera pr. L; aspara, m. 2 aspaera H. — 28 promisa Gen^. — tua om. B. — memoriat pr. L. — 30 iu ante Rud. m. 2 add., sed erasum in H. — 31 incipiamque H^; incipiantque rell. cum B; occipiamque Plautus. — aliolari B, Gen, L, H^. — 32 Aen. lib. III. — ibi legitur immissaque barba; idque ipse Non. udserit 130; 330 s. 1. inmissum; inmittere. — illud promissa- que barba Bucolicon 8, 34 legi notat Gerlachius; uhi cf. comm. Bibbeckii; sed potius socordia lapsum videri Nonium adsentior Mercero, cum praesertim Aen. lib. III promissa pro varia lectionc memoretur in G^diano. — 35 — 37 senarios instituit Meinekim ; neqiie abnui, cum nulla ad eos efficiendos opus esset mutatione. quamquam siquis prosam his contineri maluerit, non repugnem pertinacius. — quod te pr. L. — erat pr. H. — grecia Gen, L, G; non B; gratia Hi- — palla pr. L. — 1 est percutere est pert. B; est perc. vel pert. A. — proturbare non bene Quicheratus. — formione cdd. — 3 ne om. 5, Gen, H^. — saev.; se iudiciis (iudicis Gen) H^; Gen; sevicis B. — 4 Romanus B ; Gen; pr. L; H^. — inpetu L solus. — protelatos Vrsin.; Me^ (proiectos non bene lun.); prolectus B, C; prolettus Gen. — 5 persecutorum G. — Protelare rursus adiuvare (adiugare male Cuiac; N. Faber). secuntur in cdd. vv. 12 — 20 inde a loco Luciliano; ubi vide comment. — 6 a discendo M; ad discendum v. (ad discendunt Genm). — nimius lun.; nimis L ex corr.; H^; G; nismis pr. L; minus B, Gen, H^. — 7 pertubatio B. — animi c. del. om. B. — dedecectatio, tum dedelectatio L. — 7. 8 protelat [discendum] M; 590 NONIVS MARCELLVS 363 M. propter peccatum pausillum indignissime patria protelatum esse saevitia patris. 10 Sisenna Hist. lib. IIII: duae cohortes de subsidio proeedunt atque equites protelant * * * quod protelo sit porro. Lucilius Satyrarum lib. VI: quem neque Lucanis oriundi montibu' tauri ducere protelo validis cervicibu' possent. 15 idem lib. XII: hunc iuga mulorum protelo ducere centum non possunt. Cato Originum lib. V: sed protelo trini boves unum aratrum ducunt. 20 PRODERE significat deferre. Vergilius Aen. lib. II: prodere voce sua quemquam aut opponere morti. II Prodere rursus differre vel excludere. Vergilius Aen. lib. I: nos, tua progenies, caeli quibus annuis arcem, navibus, infandum! amissis unius ob iram 25 prodimur atque Italis longe diiungimur oris. Lucilius Satyrarum lib. V: possisne elabi an porro prodenda dies sit. Terentius in Andria: . . . . ut aliquod saltem niiptiis prodat dies. 30 11 Sisenna Hist. IV || 12 Lucilius 1. VI || 16 Lucilius 1. XII || 19 Cato Origin. V |1 21 II, 127 || 23 I, 250 || 27 Lucilius 1. V || 29 11, 1, 13. protelo (in mrg. add. Gen^) ad discendunt (discedunt H^, Gs) v. — Turpilius ; cf. comm. in 259, 28. 29. — lemnis (lenis B, Gen, H^; item f. L^) cdd. — 9 pausillum B; ed. a. 1471; pausillulum (pusillulum pr. L) Gcn, C. — 10 sevitia cdd. — 11 quohortes L. — 12 lacunae signum nec non illa quod protelo sit porro. add. M. — Lucilius et quae secuntur v. 5 post adiuvare legi V. supra est notatum. — huc revocavit M. — nam cum nullo pacto possit credi confusum a Nonio verbum protelo cum adverhio, hoc videtur adhibitum ad originem illius declarandum. lacuna in hunc fere modum explenda: dictum id vel a graeco xrjXs {cf. Paul. 235: protelare longe propellere, ex graeco videlicet T^ia, quod significat longe) vel quod protelo sit porro. — cf. et pg. 345 l. medicamentum — venenum. — 13 satyriarum pr.; III, supra scr. in ras. VI, L. — 15 duceri B, Gen, H^. — cervibus B, Gen. — 19 origine G^ et L testante Petro; riginum Gen^. — 20 ducunt pr. G; ducent rell. — posita haec in describendis moribus gentium. — 22 quaequam pr. L. — 23 differe L. — II B, Gen, L, pr. H. — 24 annues pr. L; Gen^; annis H^. — 25 ira B , Gen, pr. H. — 26 atque talis pr. L. — disiungimur L ex corr., H^, G; non B. — 27 satyriarum pr. L. — 28 possis sine elabcan Bh (possis sine elabi an Bm). — porro add. Don. ad Andr. II, 1, 13; om. cdd. — si pr. L. — 30 aut {praec. a) cdd. — aliquod pro aliquot. — nuptis prodeat cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 591 363. 36t M. . 11 Prodere etiain protendere vel tradere. Vergilius Aen. lib. IIII: Italiam regeret, genus alto a sangtiine Teucri proderet. M. TuUius in Verrem, de suppliciis: ius imaginis ad memoriam 35 posteritatemque prodendae. — et de senectute: non accipere modo haec a maioribus voluerunt, sed etiam posteris prodere. || 1 PEEICVLVM est salutis discrimen. Vergilius Aen. lib. III: obscenamque famem. quae prima pericula vito? Lucilius lib. XXVIIII: adde alios omnes me6 periclo ex 6rdine. 5 II Periculum, experimentum. Sisenna Historiarum lib. IIII: peri- clitantur tormenta ac tela multaque genera machinamentorum. — M. Tullius de re publica lib. III: sed ut ipsi suum animum peri- clitentur [sum] videantque quid se putent esse facturos. — Terentius in Eunucho: 10 fac periclum in litteris. M. Tullius de deorum natura lib. II: sicut ex quibusdam stirpibus et herbis, quarum utilitatis longinqui temporis usu et periclitatione percepimus. — Lucilius lib. XXVIIII: cuius sei in periclo f^ceris periculum. 16 Plautus in Amphitryone: veriim periclitatus animum aum tuum. 31 IV, 230 II 34 II, 5, 14, 36 || 35 7, 25 || 1 IIl, 367 jl 3 Lucilius 1. XXVIIII II 5 Sisenna Hist. IV || 7 M. Tullius de re publ. III jl 9 III, 2, 23 || 11 II, 64, 161 II 13 Lucilius 1. XXVIIII y 15 III, 2, 83. 31 tradere M; edere v. — 32 itam B; ita aliam pr. L. — regeret et fi^. — a om. Gen, H^. — 34 proderat Gen, H^; prodere et E^; rodere, tum prodere L. — 34 M. Tullius; cf. 541 l. praetexta. — in Verrem de suppliciis Quicheratus ; de suppliciis in Verrem cdd. — ius imaginis H^, G; ipsimaginis L; iussi magnis B, Gen, H^; item ex corr. L. — 36 prodendae I. Fr. Gro- novius; prodendam cdd. Cie. et Non. — accepere Gen^; pr. L. — 36 a corrector add. in L. — 1 est sallustius Gen, L, H^ ; salutis om. B. — Verg. ; cf. 357 l. obscenum, vitabile. — Aen. om. B; Gen; H^ {m. 2 supra scr. eneidis). — lib. III a corr. add. in L. — 2 bscenamque pr. L. — fanem H^. — 4 periclo /. Dousa; periculo cdd. — 5 experintum pr. L. — 6 telam pr. L. — machimentorum Gtn; H^. — 7 ipsis B, Gen, L, H^. — suum Me; seu cdd. — 8 sum secl. M; nam videtur ex marg. translatum in locum alienum, cum olim pertinuisset ad emendandum seu (om. ed. princ). — videantque M; vident {seq. quid) cdd. (tum videant Me). — 10 periculum cdd. — 11 M. Tullius; cf. 219 l. periculum. — sicut lex B, Gen, H^; puto sicuti ex. — 12 stirpus Gen^. — erbis pr. L. — quorum cdd. h. l. — utilitatibus pr. L; utilitates L ex corr., H^. — temporibussusu pr. L. — et om. B, H^; non Genhm. — 13 percipimus B, Gen, pr. L, H^. — 14 sei in periclo M; se (si L, H^, G) in (im Gen, H) periculo cdd. — cuius sine periclo Franckenus — 16 animum sum Camerarius; sum animum cdd. Pl. et Non. 592 NONIVS MARCELLVS 364. 365 M. Sallustius in Catilinae bello: tunc vero periculo atque negotiis conpertum est. || Periculosum, molestum, vehemens. M. Tullius de officiis lib. I: gravioribus autem morbis periculosas curationes et ancipitis adibere coguntur, 20 PEESSVM, subtile. M. Tullius in Hortensio: quis te aut est aut fuit umquam in partiundis rebus, in definiundis, in explicandis pressior? || Pressum, onustum, gravatum. Vergilius Georgicon lib. I: cen pressae cum iam portum tetigere carinae 25 puppibus. II Premere, defodere. Vergilius lib. X: Bulcumque sibi premat ipsa carina. II Preraere, claudere. Vergilius lib. VIIII: pressive oculos aut vulnera lavi, -^O veste tegens. II Premere, insequi, fugare. Vergilius Aeneidos lib. I: hac fugerent Grai, premeret Troiana iuventus. II Premere, urgere. Vergilius Georgicon lib. III: iugentem clamore || premes ad retia cervum. 1 17 2, 2 II 19 I, 24, 83 || 21 M. Tullius Hortensio 1| 23 I, 303 || 27 Aen. X, 296 II 29 Aen. IX, 487 || 32 I, 467 || 34 III, 413. 17 Catillinae Gen^, L, H. — tunc vero; tum demum cdd. Sdll.; nec tamen dispUcet illud tum vero. — 18 conpertus pr. L; compertum rell. — est om. Sall. Lugdun. 63. — molestum M; navis est {seq. u) B, Gen, H^; maius et L, H^, G. — vebemens cdd. (vehementius mrg. Ho). — 19 morbus B, Gen, H^. — periculosas Gic; periculo cdd. — 20 adibere; adhib. cdd. Cic; adigere (adire B, Gen, H^) cdd. — 21 Pressum; pro illo pre Gen ubique p pr. 365 , 14; prae {semel p) semper fere L; saepe etiam in H et B \)- pre ed. Bas.; cui tamen in talibus rebus fides perexigua. et 365, 23 in G esse illud praemit testatur Miesius. — denique A, in quo hoc l. mancum valde et eircum- cisum, ubique habet ae exc ubi sequitur s. — Pressum f.Ly. — aut est docti apud Cic; autem est L; G; v.; aut est H^; at est Genm; H^; ater est B. — 22 fuit umquam L^, H^, G; futum quam L^; stutumquam B, Gen, H^; in hoe stut lineolis infixis deletum. — partiandis pr. L; partiendis B, Gen; pariendis H^. — rebus in definiendis (ita cdd.; definiundis M) om. B, Gen, H^. — in explanandis Ald. — 23 psior. psum Genh. — Pressum etiam honustum vel gravatum A. — 25 pressae f. L^ ; psesse , tum praesse B. — portum post m. 1 vel 2 add. in L. — 26 pupibus Gen^. — p. ad sqq. pertinet ap. V. — 28 sulcumque sibi B; sulcum quaesivi (sulcumquae sivi ed. Bas.) rell. {in Gcn supra ae pos. ^). — 30. 31 cf. 434 l. ulcus. — labi Gen-^; L^. — segens Gen^; Ij^; J3j. — 33 gai Gen; gai, tum ras., H^. — pr. Tr. in ras. J3j. — 34 vergere Gen, sed in mrg. corr., L, H^; urguere A. — 1 pmens B; praemens A. — et retia Gen^; L^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 593 365 M. et lib. VII: Faunique premunt te iussa parentis. 11 Premere significat inniti cum pondere. Vergilius Georg. lib. IIII: 5 et spumantia cogere pressis mella favis. idem lib. X: et laevo pressit pede talia fatus exanimum, rapiens inmania pondera baltei. 10 II Premere rursum refrenare vel cohibere. Vergilius Aeneidos lib. I: inperio premit et vinclis et carcere frenat. item: et premere et laxas sciret dare iussus habenas. 16 idem lib. Vmi: sic memorat vocemque premit. II Premere, tegere. Vergilius lib. VIIII: canitiem galea premimus. et lib. XI: 20 quos Simois premat ille viros. Varro Modio: capitis corona fasciis nivefs face faciem lit labore fl^tili viridfs premat. II Premere etiam removere vel excidere. Vergilius Georg. lib. I: 2 Aen. VII, 368 || 4 IV, 140 || 7 Aen. X, 495 || 10 I, 54 || 13 Aen. I, 63 || 15 Aen. IX, 324 B 17 Aen. IX, 612 || 19 XI, 257 || 21 Varro Modio |j 24 I, 156. 2 non vid. addendum post et nec v. 7 post idem: Aen. — VI cdd. pr. B. — 3 fauniteqne pmunt te .B. — 4 cum pondere; competere B; cum pedere Gen^ (in mrg. corr.); 11.^. — 7 idem; et B. — cet. cf. comm. in V. 2. — 8 levem B, Gen, L, J3, ,• levo rell.; cf. comm. in 331, 18. — pedem B, Gen, L, H^. — ialia i,. — 9 exanimam Gen, L, H^; exanimem cdd. Verg. — immania L^, G; non B. — pondere Gen, L, 2/,. — 11 I om. Gen, H^; non B. — 12 inperio L^ solus. — et om. A. — ac vinclis Verg. — 13 item M; idem v. — cet. cf. 340 1. laxum. — 14 premere; premeret (r in ras. Gen; praemeret L) Gen, L, H^. — abenas (id. del.) habenas Gen; savenas {m. 2 abenas) habenas (h punctis notatum, supra et infra; m. 2, ut vid., totum verbum linea transfixum) L. — 15 idem ed. Bas.; v.; item B, Gen, L, H. — 17 Georg. {quod ex praec. Verg. videtur ortum) lib. VIIII Gen (in quo supra VIIII nota w); iZ,. — 18 canit item Gen, H^; caniciem H^. — 22. 23 fasciis (ita Scal.; qui et iambis graecanicis contineri haec intellexit) niveis face faciem ut (tiligneis faciem Scal.) M; vaccitis livei (live vaccitis B) face ut cdd. — premat lun.; praemit L; G; pmit B; Gen; premit H. — 24 excindere L, H^, G; non B. NoNi Mabc. C. D. ed. L. MvBLiiEB. 38 594 NONIVS MARCELLVS 365 M. et ruris opaci 25 falce preraes umbram. II Premere, occidere. Vergilius lib. VIIII: armigerumque Remi premit. II Premere, adversari. Vergilius lib. X: numina nuUa premunt; mortali urguemur ab hoste 30 mortales. II Premere, calcare. Vergilius Aeneidos lib. II: veluti qui sentibus anguem pressit humi nitens. jl Premere, deponere. Vergilius Georg. lib, II: 35 quod superest, quaecumque premes vergulta per agros. PRETIVM, poena, exemplum. Livius Achille: ni malos imitabo, tum tu pretium pro noxa dabis. II Pretium dicitur quod re empta datur. Vergilius Aeneidos lib. IIII: 40 urbem exiguam pretio posuit. Terentius in Eunucho: prdtium sperans ilico prodiicit, vendit. 45 M. Tullius Verrinarum actione secunda: et parentis pretium pro sepultura liberum posceret. — Lucilius lib. XXVIII: nec parvo catulum pretio. || 27 Aen. IX, 330 || 29 Aen. X. 375 || 32 II, 379 || 35 II, 346 || 37 Livius Achille II 39 IV, 211 || 43 I, 2, 53 || 46 de praet. urb. 3, 7 || 47 Lucilius 1. XXVIIL 25 apaci Getii; opaci e, ium opaci et L. — 26 falcem X^. — praemis X,, Jii, Gen; praemes L.^; H^. — umbras pars cdd. V. — 27 Virg. (Virgilius H) georg Gen (add. supra ^); JEZ,; Virg. aend B. — 28 armicerum qui L^. — post premit in Genli leg.: uirg. georg. lib.; sed id m. 2 del. — 30 unguemur Gen^; urgemur B, Gen^, H. — 32 Verg.; cf. 353 l. niti — am- bulare. — 33 sensibus Gen, H^. — 35 Verg.; cf. 148 l. occule. — 36 vergulta L^; virgulta rell. — peri L^. — 37. 38 initium lemmatis olim fuit a v. 39 — 48. — 37 Pretium semper pr. 366, 2 L; idem per p uhique Genh; item pr. v. 38 H; etiam B locis longe plurihus; pretium ed. Bas.; neque a nobis notata ad Luc. versus scripturae diversitas. — pretium per c B usque ad 366, 1. — poena, exemplum M; poenae exitum v. — Livius (luvius Gen, pr. H; cf. comm. in 194, 20); cf 473 l. imitat. — 38 ni M; si cdd. utrohique; cf. II. I, 293 sqq. — malos ed. princ; malas cdd. h. l.; males 473. — tu om. cdd. h. l. — pretium; e cum cauda, sed quae statim sit deleta, L. — dabit cdd. h. l. — 43 eunocho B. — 46 Verrinarum; f. in Verrem. — praecedunt apud Gic. haec: qui — filios ad necem duceret. — acfcio X,. — actione II B, ed. Bas. — 48 parvo catulum M; parvo catullo B, Gen, H^; par vocat DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 595 36C M. l^^ll Pretium, [pro] praemium. Sallustius in lugurtae bello: vicit tamen in senatu pars illa quae vero pretium aut gratiam anteferebat. — Naevius Danae: quin ut quisquest meritus, praesens pretium pro factis ferat. 6 Terentius in Andria: quod habui summum pr^tium persolvi tibi. Vergilius lib. V: et palmae pretium victoribus. Lucilius lib. XXX: 10 cuins vultu ac facie ludo ac sermonibu' nostris verginis hoc pretium atque hunc reddebamus honorem. PATIBVLVM est crux. Sallustius Hist. lib. III: in quis notis- simus quisque ec malo dependens verberabatur aut inmutilato corpore in prori patibulo eminens+ adfigebatur. || Patibulum, sera 16 qua ostia obcluduntur; quod hac remota valvae pateant. Titinius Fullonibus: 1 16, 1 II 3 Naevius Danae IV || 5 I, 1 , 12 || 7 Aen. V, 111 || 9 Lucilius •1. XXX II 12 Sallustius Hiat. IV || 15 Titinius Fullonibus. ullo L, 11.^, G. — olim scripseramus trocJiaico numero, secuti Mercerum: nec parvo catillo pretio, quae verba iungerentur cum eis, quae leguntur XXVIII, 30; at displicet quod in his piscium mentio non in fine versus occurrit, sed in capite. — nec parvo satullo {i. e. saturo) pretio, ut suppleretur illud ventris rabiosam famem, non ita probabiliter Loewius Opusc. pg. 22S. — 1 praemium M; pro praemio v. — lugurthae Oen, H, G; non B. — 3 nevius cdd. — dane L; dane per e caudatum, ut saepius factum in libris, B, H. — 4 praesens per lemma L^. — h Terentius; cf. 317 l. habere. — 9 Lucilius; cf. 320 l. honor, praemium. — 10 Indo cdd. 320; ludis /*. l. — parum placet per asyndeton scribi: ludis, sermonibu' nostris. — 11 verginis L; G ex corr.; virginis rell. cum B. — reddimus cdd. h. l. — 12 nullum l. in L. — post crux in L additur Y. — III B, Gen, H^; II II rell. — apparet agi de piratarum vel scelere vel poena; cf. comm. in 257, 43. — 13 ec M; et cdd.; aut Bentin.; et ita v. — dependens Ald.; deperdens cdd. — verberavatnr Geni. — illud inmutilato (ita C, Gen, B) valde suspectum, cum inmutilandi vocabulum alibi non videatur reperiri; mutilato Lips. Op. III, 1228; mul- cato Vrsinm. — 14 in prori M; cf. comm. in 200, 38 (in proris Lips. Ant. lect. II, 4); inprobi (impr. B, L^, G) cdd. — improbe idem Lips. Op. III, 1229; at debebat esse: inmutilato improbe corpore. — illud eminens (emnens Gen^; item L^; eminus A) mirifice dictum vid. adsentior Dietschio, qui non bene eminenti; quod etiam Guieto in mentem venit. — 14. 16 post illud adfigebantur {sic L^) incipit in L fol. 168 , in quo litt. capitalibus ct auratis scripta haec: Priscianus grammaticus Cum omnis (gr. lat. II, 1). relicua pars folii vaeat. — Pat. etiam sera qua hostia (sic et Gen, H) obcluduntur A. — quo J/j. — obclauduntur B; obduduntur, sed in mrg. m. 2 corr., Gen, H^. — ac A, Gen^ . — remote Gen^ ; L. — Titinius ; cf. 217 l. posticam. 38* 596 NONIVS MARCELLVS 366. 367 M. si quisquam hodie pra^terhac posticum nostram p^pulerit, patibulo hoc ei caput etlVingam. PETERE siguificat poscere. Vergilius Aen. lib. VIII: mittitur et magni Venulus Diomedis ad urbem, 20 qui petat auxilium. Lucilius lib. XXVI: ferri tantum si roget me, non dem, quantum auri petit. II Petere, repetere. Vergilius lib. VIII: quid causas petis ex alto? > 25 11 Petere, percutere, ferire. Vergilius in Bucolicis: iam cornu petat et pedibus qui spargat harenam. II Petere,^dpetere. Vergilius lib. VIII: notumque petivit coniugis infusus gremio per membra soporem, 30 II Petere, sequi. Vergilius lib. V: quem petit et summis adnixus viribus urguet. Lucilius lib. XXVII: r^rum exploratorem mittam, raiserum mendicum petam. II Petere, abducere. Vergilius lib. VI: '35 Tartareum ille manu custodem in vincla petivit. || II Petere, inquirere. Vergilius lib. VIII: 1 Euandrum petimus. II Petere, eligere. Vergilius Georg. lib. IIII: 19 Vm, 9 II 22 Lucilius 1. XXVI || 24 VIII, 395 || 26 II I, 87 || 28 Aen. VIII, 405 II 31 Aen. V, 226 || 33 Lucilius 1. XXVII || 35 Aen. VI, 395 || 1 Aen. VIII, 119 II 3 IV, 8. 17 si quis testawte QuicJierato Montepess., ut cdd. 217. — quisquam et B, Gen, H.^; L^; non A. — cf. comm. in v. sg. — praeterhac; praeter (preter L) hanc cdd. h. l.; praeter has 217. — 18 hoc et Gen^. — effringam M; defringam cdd. (defrigam pr. B). videtur olim fuisse capud effringam. — 11) Patere Gen^. — Verg.; cf. 348 l. mittere. — 20 VenuUus Gen, pr. L et H. — domedis Gen^; L^. — 22 Luc; cf 382 l. rogare. — XXVII pr. H. — 23 si roget me non dem quantum in mrg. add. Gen^. — 24 repetere add. M; commemorare male Ald.; cf. Serv. ad l. Verg. — Verg,; cf. 237 l. altum, vetus. — 25 post ex alto in Gen legitur si roget me, sed id m. antiqua deletum. — 27 spargit H^. — arenam H (non A, B); item, h eraso, Gen. — 29 placidumque pet. cdd. V. — 32 urguet; urg, tum ras., et Gen, in quo et ante u ras.; verget L^; urget rell. — 34 recum Gen, L^, H^; rera cum B. — exploratorem Me (expiscatorera non bene Scal.)', explicatorem L; expilatorem Gen; H^; expilatore B; expiratorera H^; ex, tum ras. duarum litt., pli (i in ras.) ratorura G. — 36 unda Gen^; uncla L^. — 1 VII H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 597 367 M.. ^ principio sedes apibus statioque petenda. 6 11 Petere, obtinere. Vergilius Aen. lib. I: quae proxima litora cursu contendunt petere. II Petere, manere, expectare. Vergilius lib. VIIII: Troianos haec monstra petunt. 10 II Petere, cupere, adpetere. Vergilius Georg. lib. IIII: pulchramque petunt per vulnera mortem. Lucilius lib. XXVI: 8in autem hoc vident, bona semper p^tere sapientem putant. II Petere, tenere. Vergilius Aen. lib. III: 15 submissi petimus terram et vox fertur ad aures. PEOPTER significat eius causa. Vergilius Aen. lib. IIII: te propter Libycae gentes Nomadumque tyranni odere. [i| Propter, alicuius rei causa. Varro Sesquulixe: quod Menerva 20 propter stet, id significare eum propter doctrinam.J || Propter, iuxta. Vergilius Georg. lib. III: et viridi in campo templum de marmore ponam propter aquam. 5 I, 157 II 8 Aen. IX, 128 || 10 IV, 218 || 12 Lucilius I. XXVI |j 14 III, 93 1 16 IV, 320 B 19 Varro Sesquulixe; cf. comm. jj 21 III, 13. 4 incipio Ge«; H^; L.^; om. L^. — des i,. — statdioque H^; stadio- que Gen^; L^. — 6 Petinere Gen^. — optinere B. — Vergilius Aen. lib. I om. B. — Verg. ; cf. 258 l. contendere ihiquc conm. — 6 littora Gen. — 7 contempnunt Gen^; L^. — 8 expectare. cum praecedat illud manere, vix admittendum spectare. — 10 cupere, appetere supra add. in L. — adpetere B, Gen, U; puto exp.; cf. 366, 28. — 11 morem Gen; L; H^. — 13 philo- sophiac studium commendare videtur L. — verbum putant etiam suspensum a sin. — sapientem et putant (petant H^) cdd.; del. et lun. — 14 n. N. — I B (hic in mrg. add. corruptelae signo); Gen; L; H^. — /. hattstum l. I exempl, — cet. cf. 389 1. submissum — humile. — 15 vos Gen^; L^. — 17 libece L^; libecae Gen^; libicae Gen.^, B; lybicae H. — 17. 18 N. t. od. in ras. B. — Nvmadumque L^. — tyrani Gen; H; tvrani L^; in quo alterum r adscr. supra vr, sed m. 2 del. — in L \ et j exiguum pleruvique dislaut forma. — 19. 20 Propter — doctrinam seclusit M. — quae cum in priorihus editionihus plene apposita essent, non sine corruptelis (eisdem omissa pars lcmmatis, quae legitur post v. 23), primus Aldus, qui relicua suppJevit, dedit haec: Propter alicuius rei causa. Varro sesquiulisse. illtul V. sesq. ddevit Bentinus, ex insequentibus irrepsisse recte ratus. — cet. cf. comvient. in v. 32. — sesqueolixe, tum sesqueulixe L. — Minerva cdd. pr. Ly. — propter in mrg. add. Gen^. — stet, id Vahlenus; stetit cdd. h. 1.; cf. v. 32, ubi recta dahitur lectio. — 21 iuxta in mrg. add. Gen.^. — Verg.; cf. 368 l. ponere, constituere. — IIII cdd. pr. B. 598 NONIVS MARCELLVS 367. 368 M. Varro Cato vel de liberis educandis: id quod postea verum esse adtestatast Fortuna, propter cuius aram ea liostia erat caesa. 25 — Terentius [in] Adelphis: nimium stuc abisti; hic propter hunc adsiste.... M. TuUius de senectute: sic aduliscentia voluptates propter intuens magis fortasse laetatur; sed delectatur etiam senectus procul aspiciens. — idem de re publica lib. I: eum quoque ut 30 salutavit, propter Tuberonem iussit adsidere. — Varro Sesquulixe: quod Menerva propter eum stet, id significare [eum propter] doctri- nam. — idem Eumenidibus: propter eam porticum situm erat dolium. — Sisenna Hist. lib. III: partem cohortium propter mare conlocat in litore. || 35 PONERE est deponere. Vergilius Aen. lib. I: l ponuntque ferocia Poeni corda volente deo. II Ponere, consumere, conterere. M. Tullius: mirentur in ea me tantum operae et temporis ponere. |1 Ponere, constituere. Vergi- 5 lius in Georg. lib. III: 24 Varro Cato || 26 II, 1, 15 || 28 14, 48 || 30 I, 11, 17 || 31 VaiTO Sesquulixe || 33 Varro Eumenidibus || 34 Sisenna Hist. IH i| 1 I, 302 || 4 de officiis II, 1, 2 II 6 III, 13. 24. 25 in cdd. ordo hic: adtestutast Fortuna — erat caesa. Varro — esse. — titulum praepos. Ald.; rell. in suum locum redegit Me. — omittit Gs. adtest. — caesa. • — it L^. — id quod; idque Me. — j)08tea (ptea Gen^) f. collocandum ante illud adtestatast. — veium B; Me; virum rell. — adtestatast M; adtestatas (attestatas L, supra s posterius puncto posito m. 2) est L, H, Gen; adtestatus est B. — forma B. — aram ea Gifanius; B; aramea i/j,- Gcn.^; armea Gen^; arameha H^; aram mea L. — hostia; haostia {m. 2 ha.ostia) L. — caesa B, L, pr. H, G; cesa Gen, H ex corr. — 26 in add. H^; L.^; ed. Bas.; om. rell. — adelfis cdd. pr. B. — 27 numium tuc B. — istuc vel istoc cdd. Ter. — 28 aduliscentia Gen {in quo post ia ras.)\ H^; adulescentia ed. Bas.; aduliscentiae L^, H^; adulescentiae B, L^. — 29 intuens Gen^; H^; erentur est B; erentus est Gen^; entu est L^; enetum est H^; L.^; enetum G. — etiam del. H^; om. ed. Bas.; Me. — 30 procula Gen; L^. — eas spectans Parisin. Cic; eas aspiciens (aspectans) pleriq. — lib. om. H^. — quoque Vatic. Cic; quodque cdd. — 32 Minerva cdd. pr. i,. — pro Gen^. — eum stet, id (stet, id Vahlenus) M; est et id (estetit L^) cdd. h. l.; stetit supra. — eum; i. e. Vlixem. — eum propter delevit M. Ann. philol. a. 1867 pg. 402. — verha haec olim haud dubie fuere addita in margine ad corrigenda vitiosa illa propter est et id, dein illata in locum alienum. — antiquum autem esse errorem demonstrat interpolatio supra indicata. — 34 dolium; sc Diogenis. — 34. 35 IIII B. — conlocati L^; collocat i^; H^; G; non B. — 2 poni, e supra o scr., Gen. — 4 conterere (comt. JHg) ^^> H^> ^/ committere B, Gen, H^. — mirenturque Cic — 4. 6 in ea me tantum JS, Gen, flj ; in eam eiam tum X, ; in eam etiam tum L^, H^, G. — in ea tantum me (me in ea tantum Bern. 104) cdd. Baiteri. — opere cdd. pr. JLjj, G. — tempore risponere L^^. — Verg.; cf 367 l. propter, iuxta. DE VABIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 599 368 M. \ templum de marmore ponam. II Ponere, servare. Vergilius in Georg. lib. III: aut parco sale contingunt hiemique reponunt. 10 idem [et] in Aen. lib. I: manet alta mente repostnm iudicium Paridis. II Ponere, desiuere. Vergilius lib. VII: cum venti posuere omnisque repente resedit 15 flatus. PERNix significat celer. Vergilius Georg. lib. III: talis et ipse iubam cervice effundit equina coniugis adventu pernix Saturnus. Lucilius lib. XXVII: 20 fiiimus pernices, aeternum id n6bis sperantes fore. II Pernix, perseverans. Vergilius Georg. lib. III: et inter dura iacet pemix instrato eaxa cubili. PVLLVM est aetatis novellae. Vergilius Georg. lib. III: 25 continuo pecoris generosi pullus in arvis. II Pullum, non album. Vergilius [in] Georg. lib. III: ne maculis infuscet vellera pullis nascentum. [Titus] Livius: SO v^stis puUa piirpurea ampla. 8 III, 403 II 10 I, 26 II 13 Aen. VII, 27 || 16 111, 92 || 19 Lucilins 1. XXVII 21 III, 230 II 24 III, 76 || 26 III, 389 || 29 Livius; cf. comm. 9. 10 hiemique reponunt m. 2 add. et quidem post iJem X.^. — idem [et]. del. et M ; nisi potius ante aliguid liaustum; de quo iam aliquotics memoravimus. hic apte poterit inseri Georg. IV, 157 illud: et in medium quaesita reponunt; cf. Serv. in h. l. — Aen. lib. I; cf. 340 l. manet, inhaeret. 16 Pernix sine l. nota L; Peruix, n supra scr., G. — Verg.; cf. 444 l. perni- citatem. — 17 cervicem Gen, L, pr. H. — effundit G, Gen; effudit B, ut deteriores multi V. libri. — 18 aventu Gen^; L^. — Saturnum eidem. — It) VII, supra scr. XX, Gen. — 20 nobis ed. princ; vobis cdd. — 23 duo pro dura Gen, L, H^. — instrato cdd. 444 s. 1. pernicitatem; h. l. B; strato rell. — saxoubili Gen^. — 24 Pullum; nullum 1. in L. — 24—26 Vergilius — non album in mrg. add. Hj,. — pullis pr. H — 26 albus pr. H. — in om. B, jHj, ed. Bas. — 27 bellera Gen^; Zr,. — 29 Titus, quod ex praec. tum vid. ortum, seclm. M. cf. comm. in 196, 16. — 30 haec ex Livii Andronici Odyssea petita intellexit M. Hertzius. neque umquam nisi in capite III Livio historico usus est Nonius. cet. cf. lih. de v. Saturn. pg. 130 sq. — propure B, Gen, L post ras. {pr. propurea), H^. 600 NONIVS MARCELLVS 368. 369 M. M. Tullius de signis: in hac officina partem diei cum tunica pulla et pallio solebat sedere. — Varro Sesquulixe: ubi nitidi ephebi, vdste pulla candidi, moddste amictust _ w pascunt pectore. PLAGAE sunt verbera. Vergilius Georg. lib. IIII: 35 plagisque perempto tunsa per integram solvuntur viscera pellem, M. Tullius de suppliciis: plagis confectum dico a lictoribus tuis civem Romanum ante oculos || tuos concidisse. || Plagae i vulnera. Vergilius lib. XII: et venienti Ebyso plagamque ferenti occupat os flammis. idem [in] Georg. lib. III: 5 multa gemens ignominiam plagasque superbi victoris. M. Tullius de suppliciis: atque etiam ipsi adulescentes cum Sextio de plaga et de uno illo ictu loquebantur. || Plaga, spatium inmensum. Vergilius Aen. lib. I: lO aetheria quos lapsa plaga lovis ales aperto turbabat caelo. 31 II, 4, 24, 54 II 32 Varro Sesquulixe || 35 IV, 301 || 38 II, 5, 54, 140 2 XII, 299 II 5 III, 226 || 8 II, 5, 46, 119 || 10 I, 394. 31, 32 ac Gerii; L^. — oficina Gevii; L; officia G. — maiorem partem Cic. — tunicam Gen^, L^. — ap. Cie. fertur: cum tunica puUa sedere solebat et pallio. — 33. 34 trimetri graccaniei. — ubi; Athenas significari putat Miesius. — nitidi ephebi Turneb. Advers. XXIX, 28; nitidiae foebi L^; nitide foebi B, Gen, L^, H, G. — puella B (addito et supra et in mrg. corruptelae signo) , Gen, Hi- — pura Acidalius. — modeste amictus cdd.; modestiam intus pascunt pectore non hene Oehlerus. — f. modeste amico stndia pascunt pectore. — 35 Plagas Gen^^, L^. — III cdd, cum B. — 37 tunssa M; tunsam B. — intaegram L.^; integra B. — 38 cf. 368 l. con- fectum — occisum. — plagiis L^. — lectoribus L^. — 1 civem Rom. Cic; C. R. Me; pr L; p. r. H; pr Gen, P. R. ed. Bas.; fp B. — idcm error pg. 268. — 2 Verg.; cf. 355 l. occupare — praevenire. — 3 venientiae byso L. — ebuso B. — 4 os, m. 2 6s L. — 5 in punctis notatum in H; om. G; habet B. — 8 M, Tull. de suppl. om. B. — atque ipsi etiam cdd. Cic. — 8. 9 cum Sextio suo meliorcs cdd. Cic. — de eadem plaga deteriores Cic. — ictu loquebantur; ictulo B, Gen, H^. — Plagas Gen, H, pr. L; non B. — Plaga; quantitatis diversitatem non curavit Numida. — nam ha£c quae secuntur ne omnino existimes a prioribus rcvcllenda novoque assignanda lemmati, ea re videtur prohiberi, quod pg. 377 iterum habetur l. plaga. — suhiungunt id male huic loco edd. ante Me; antiquissimarum ex his lacunas supplevit Ald. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 601 ^ 3€9 M. Varro Lege Maenia: no8 admirantes, quod sereno lumine 15 tonuisset, oculis caeli rimari plagas. II Plagae sunt et in retibus quibus capta inplicantur. Vergilius Aen. lib. IIII: retia rara, plagae. M. Tullius de officiis lib. III: suntne igitur insidiae tendere 20 plagas, etiamsi excitaturus non sis? PVTARE, colligere, conferre. Plautus in Aulularia: itiir, putatur ratio cum argentario. II Putare dicitur purgare, rarefacere. Vergilius [in] Georgicon lib. II: 25 finxitque putando. II Putare, aptare. Titinius Fullonibus: adpensam lanam qui non reddet temperi putatam recte, facite ut mulcetiir male. 1 Putare, [animoj disputare. Vergilius [in] Aen. lib. VI: 30 mnlta putans sortemque animo miseratus iniquam. 13 Varro Lege Maenia B 17 IV, 131 B 19 III, 17, 68 J 21 III, 5, 53 || 23 II, 407 II 26 Titinius FuUonibus l 29 VI, 332. 13. 14 Varro; cf. 382 l. rimari — scrutari. — primus hoc exemplum utrobique Alclus addidit. — lege Maenia: admirantes. lun. (nos add. Me); lege {om. L^; legem Gen) maeniados (aeniados Gen, H^) adminiandos (ad- maeniandos L; adminianos H^, G) admirantes cdd. cum B. — lumine cdd. 382; ut inde h. l. — 15 tonuisset lun.; tenuisset cdd. h. l.; comuisset (conivisset) id. 382. — quod sereno lumine tonuisset; cf. Endymionum Jocum 407 s. l. tempestas, tempus ibique comm. — caeli cdd. 382; caeci (ceci Gen; Gs; caeti G sec. Itiesium) hic cum B. — caeli rimari plagas; cf. Enn. Fab. 76. — 16 Verg.; cf 378 l plagae — maculae retiales. — 17 III H^. — 19. 20 IIII B, Gen, i,, pr. H. — plagis B, Gen, H — etiamsi excitaturus non sis nec agitaturus Cic. — in A haec tantum: M. Tullius insidias tendere plagis. — 21. 22 in Aulularia: itur Me (Aulularia: itur lun.; cf. Errata); tnr H^; in aululariatur L^ ; in aulularia tur (cur B; H^) B; Gen (hic add. supra tur corruptelae signo); L^; H^ in mrg.; in aulularia vir G. — 23 etiam pro dicitur A. — rarefacere om. A. — in Georgicon L; Georg. (Georgicorum H) rell. — 24 Verg.; cf. 308; 462 l. fingere, conponere; dentes. — 25 fingit- que Verg.; et ita cdd. pg. 308; 462. — 26 apertare L^; abtare H^. — 27 adpensam Madvigius Advers. Cr. II, 664; da pensam cdd.; date pensam lanam, qui lun. — quae Bergkius. — temperi Bitschelius Suetonii Beiffer- scheidiani pg. 509; tempori cdd. — 28 putam B, Gen, H^. — facito Bothius; quod qui acceperit, poterit servare v. 27 codicum illud da pensam lanam. — raulcetur coni. vir doctus ap. Me^; multetur L, H^, G; miletur B, Gen, H^. — male M; cf. Phaedr. I, 3, 9; malo v. (ante eras. homo, ho tamen ut non omnino sit certum, in L). — 29 an secl. M. — Virg. lib. VI B. — in om. ed. Bas.; in H idem lineolis transfiocum, sed hae rursus deletae. — III H^; II Gen^. — 30 multa ut putans L. — animi Medic. Verg. — iniqua L. 602 NONIVS MARCELLVS 369 370 M. Ennius Thyeste: ibi quid agat, secum cogitat, curat, putat. Caecilius Exsule: dn non haec putas, non haec in corde versantur tibi? Plautus in Amphitryone: 35 quo id, malum, pact6 potest nam? mecum argumentis puta. II Putare, aestimare. Terentius in Andria: rect^ putas. M. Tullius in Epistularum ad Caesarem lib. I: quod sapientis homines ac boni putant. — Lucilius lib. XXVIIII: 40 perge, amabo; ac si potes, face dignam me ut vobfs putem. || PIARE dicitur impiare, contaminare. Vergilius lib. VI: l distulit in seram conmissa piacula mortem. II Piare, expiare, purefacere. Vergilius lib. VI: duc nigras pecudes. ea prima piacula sunto. II Piare, condere, consecrare. Vergilius lib. VI: 5 prodigiis acti caelestibus ossa piabunt. PASSVM, perpessum. Vergilius Aen. lib. I: 0 passi graviora! II Passum dicitur genus licoris, quod ex uva passa cogitur. Ver- gilius iu Georg. lib. II: 10 et passo psithia utilior. 31 Ennius Thyeste || 33 Caecilius Exule 1| 35 II, 1, 45 || 37 I, I, 114 || 39 M. Tull. ad Caesarem 1 1| 40 Lucilius 1. XXIX || 1 Aen. VI, 569 || 3 Aen. VI, 153 1| 5 Aen. m, 379 || 7 I, 199 || 10 II, 93. 31 thieste B, Gen^, H (hic pr. thiestae); theste Geni. — 32 quid agat supra scr. in B m. 1. — cogitet L, H^, G; non B. — curat Studcmundius ; parat cdd. — 33 exsulae, tum exsule L; exule rell. — 34 an add. M. — si octonarius sit iambicus instituendus, post illud corde potest suppleri dudum vel pridem. — hic, tum hec, denique haec, putas L. — versantur tibi Ald. (tibi versatur ed. princ.)\ versantur ti cdd. cum B. — 36 quod B. — potes (putes) nam cdd. Pl. — mecum Pl. ; meura cdd. — argumentus Bvi, Gen, H^ ; argumentiis Bh. — puta Pl.; putat B, Gcn, H^; putet rell. — 37 aestimare pro existimare. — 39 Ep. M; epistulis L^ ; epistolis rell. eum B. — \i L; id. supra scr. H^. — sapientes B. — 40 puto hominis. — 41 ambo B, Gen, H^. — si supra scr. in G. — potest B. — melius erit propter r. m. fac. — post putem pia eras. in L. — 1 n. N. — impiare om. A. — Verg.; cf. 284 l. difFerre. — 3 purefacere; ref in ras. L^; purofacere pr. B. — 4 post duc ras. in Gen. — piaculas ancto L^. — 6 Verg. ; cf. comm. in 243, 35. — 6 prodictis ij. — 9 licoris L; liquoris rell. cum A, B. — passi B; passo Gen^. — 11 et passo psithia utilior ed. Bas.; et passus sit (supra sit add, corruptelae signo Gen) lautilior (iautilior pr. L) Gen, L, H^; et passo sithia utilior H^; item in mrg. adscr. m. 2 psthitia; et passo scythia utilior B. — sithia, forma plebeia, olim fuit in libris Nonii. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 603 370 M. II Passum, dispessum, solutum. Vergilius Aen. lib. I: crinibus Iliades passis. Terentius in Phormione: 16 capillus passns, nudus pes, ipsa horrida. Caecilius Synaristosis: heri vero prospexisse se eum ex tegulis; ecntintiasse et fldtnmeutn expassum domi, II Passum, extensum, patens: unde et passus dicimus, quod 20 gressibus mutuis pedes patescunt. Ennius Annalium lib. X: egro coide, comis . passis late palmis 'pater' .... [passis ait palmis patentibus et extensis.] Naevius Iphigenia: passo velo vicinum aquilonei hanc in portum f^r foras. 25 PARCEEE est veniam dare. Vergilius lib. VI: parceie subiectis et debellare superbos. Lucilius lib. XXX: quanti vos faciant, sociis com parcere possint. 12 I, 480 II 14 I, 2, 56 || 16 Caecilius Synaristosis || 20 Ennius Ann. X 23 Naevius Iphigenia || 25 Aen. VI, 853 H 27 Lucilius 1. XXX. 12 dispessum M; dispersum v. — 13 ante passis ras. in L (f. erasum dispassis). — 14 Ter. ; cf. 19S l. capillus. — formione cdd. pr. B. — 16 orrida Gen, L, i/, ,- non B. — 16 Caecilius Ji. l. omnes; quod alibi vix umquam. — Caecil.; cf. Gell. XF, 15; quo non improbabile est usurn Nonium. — synaristosis vel sinaristosis libri Gellii; inaristosis (inaristoris Gen, iT, ; inaristotoris, tum inaristoteris, ut vid., B) Non. — 17. 18 supplevit ex Gellio lun. — prospexi B. — se add. M. — v. eura se ut libri Gelliani (eumpse Bergkius, Ribbeckius) numeris minus rotundis. neque si Jioc admiseris apparet, cur Jiaustus sit versus apud Nonium. — ecnuntiasse et Bibbeckius, Hertzius; haec nuntiasset fere cdd. Gell. (haec nuntiasse et v.). — domi. secuntur in cdd. vv. 25—28. — relicuam l. passum partem Jiuc revocavit ed. princ; qua omissa Caecilii et Naevii exempla, quae primus Aldu^ addidit. — 19 passi dicimns B. — 20 gressus vel giessusi pi'. L. — f. patescant. — Ennius; cf. Annal. 363 ibique comm. — ante X ras. Gen. — 21. 22 aegro B, H, G. — verba SopJionibes ad Masinissam, ut puto, in Jiunc fere modum videntur fuisse concepta: aegro corde, comis sparsis lacrimisque profusis et passis late palmis 'pater' inquit. — 23 passis — extensis secl. M. — pro ait late Gen^; et sic puto scriptum ab interpol.; aut B. — nevius B, Gen, H, G. — efigenia cdd. — 24 cf. comm. in Naevii IpJiigeniam. — velo lun.; vel hoc cdd. — aquilonei M; aquilone (aquolone Gen^) cdd. — hanc (sc. Iphigeniam) in p. M; hortum (ortum B) cdd. — passo velo vicinum Aquilo in portum fert orias Me. — 25 — 28 cf. comm. in vo. 17. 18. — 28 vos; Ji. e. cives Romanos. — faciunt B. — sociis I. Dousa; socii (socii socii, sed alterum delet., Gen) cdd. cum B. — com parcere LacJim. comm. Lucr. pg. 71; cum parcere B; conparcere Gen, L^, H^; comparcere rell. — possint; i. e. sustineant. — ita mansuetudinem adversus socios in oratione ad populum Bomanum iactat C. GraccJius ap. Gell. XV, 12. 604 NONIVS MARCELLVS 370. 371 M. jl Parcere, servare, Vergilius lib. X: argenti atque auri memoras quae multa talenta, 30 natis parce tuis. Lucilius lib. XXVII: parcat illi malu', cui prosit, cui fidem esse existimet. PAX significantiam habet notam. Vergilius lib. VII: pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni. 35 II Pax, venia. Vergilius in Aen. lib. III: sed votis precibusque iubent exposcere pacem. II Pax, II propitiatio. Vergilius Aen. lib. III: 1 exorat pacem divum. PRAESTARE dicitur consuetudine beneficium dare [M. Tullius]. II Praestare facere. M. Tullius de officiis lib. III: emptorem indemnem+ damno praestari oportere. || Praestare, exibere. M. 5 Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: tu si meam fidem praesti- teris, quod confido te esse facturum. — et de officiis lib. III: nam cum ex duodecim tahulis satis esset ea praestari quae essent lingua nuncupata. || Praestare, antecellere. Vergilius lib. XII: o praestans animi iuvenis! 10 29 Aen. X, 531 || 32 Lucilius l. XXVII || 34 Aen. VII, 2f 6 || 36 III, 261 || 1 III, 370 II 3 cf. comm. || 4 III, 16, 66 || 6 M. TuU. ad Ciies. iun. I || 7 III, 16, 65 II 9 XII, 19. 31 gnatis cdd. Verg. — tus Gen^; lus pr. L. — 33 malus B, Gen; maiuS'i, H Qiic cum rasura supra aiu et infra i), G. — malu'; i. e. incptus. — magis coni. lun. — prosit M; possit C, B, Gen (possint pr. G). — existimet M (existiment lun.); eximent C, Gen; extiment B. — 35 dettram Gen^. — 37 cf. 324, 8. — iuvent Gen^^; L^. — in mrg. Ho: Virg. (Aen. XI, 414) oremus pacem. — 2 exorant B. — 3 haec in cdd. posita V. 5 post oportere. — Praestare; e pro ae uhique A; item pi'aeter v. 17 B; nec non L plerumque; qui uhi ae exhihet, id notahitur ; ae fere H; omnino Gen; ed. Bas. — M. TuIIius secl. M. — poi-t M. Tullius unius versus spatium vacat in optimo libro Merceri. — 3 — 5 in Gen, H^ hic ordo: rraestare, facere. M. Tullias de officiis lib. VI (III Hj): emptorem indemnem damno dare. M. TuIIius. Praestare dicitur cons. benef. praestari oportere. Praestare, exhibere. — similiter B: Praestare, facere. M. Tullius de officiis lib. VI: emptoi*em indcmnem dampno dare (tum unius versus spatium vacuum). Prestare, exhibere. — 4. 6 emptori damnum praestari oportere cdd. Ciceronis; a quo certe alienum illud indemnem damno. — exibere L; exhibere rclh cum B. — 7—9 et de officiis — nuncupata. hunc l. primus edidit editumque supplevit Me. — duodecim; duode cdd. — tabulis — essent om. idem (lingua nuncupata essent Me). — 9 excellere B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 605 ^ 371 M. Sallustius in Catilinae bello: omnis homines qui sese student praestare. — Terentius Phormione: vir viro quid praestat? .... M. Tullius in Verrem, Siciliensi: nimirum illi non ingenio 15 solum his patronis, sed fortuna etiam praestiterunt. — Lucilius lib. XVII: si fade facies praestat, si corpore corpna. M. Tullius de officiis lib. II: quid enim est, per deos inmor- talis! optabilius sapientia? quid praestabilius? — et in Ortensio: 20 itaque nec iu philosophia cuiquam cessit et vitae gravitate praestitit. — Varro Quinquatrubus: an hoc praestat Herophilus Diogenei? jl Praestat, utilius est. Vergilius Aen. lib. III: praestat Trinacrii metas lastrare Pachyni. Lucilius lib. XXX: 25 uti pecudem te asinumqne ut deniqne nasci praestiterit. M. Tullius de senectute: ne vos quidem Titi Ponti centurionis viris habetis: num idcirco est ille praestantior? 11 1, 1 II 12 V, .3, 7 II 14 IT, 2, 78, 191 || 15 Lucilius 1. XVII B 18 II, 2, 5 I 19 M. TuUius Hortensio || 21 Varro Qiiinquatrnbus | 22 III, 429 || 24 Lucilius L XXX | 27 10, 33. 11. 12 Catillinae Gm, L; non B. — omnes Gen; oai.s B, pr. H. — homines; o B. — fid B. — praestare (ita L); illud ceteris animalibus add. Sall.; ed. princ; quod incertum an librariorum culpn ait omismm. — 12. 13 Ter. — praestat (ita L); pro his Ald., lun.: Ter. Ennucho: dii immortales, homo homini quid praestat; ow. edd. pr., in quibus totum 1. manaim ralde. — Formione (in F. B) cdd. — 15 praestiterunt L. — 10 XVII Quicheratus; XXVII V. — 17 facie add. M. — si facies praestat facie Ald. — restat i, ; prestat L^; H. — illa facie et corpore dativi. — 18 inmortales B, Gen, J/, , //, ; immortalis (inm. H^) L.^, H, G; om. Cic. cdd. — 19 praestantius cdd. Cic. — hortensio cdd. pr. L^. — 20 itaque om. G. — filosophia L, H; filosofia Gen. — cesset Gen^. — vittae Gen. — gratuitae B. — 21 Varro — praestat in mrg. add. Gen^. — Varro; cf. 69 l. aquilex ibique comm. — quin- quatribus Gen^; H^; non B. — herofilius cdd. — Diogenei; Diogeni lun.; Diogene cdd. h. l.; Diogenis pg. 69. — post h. v. Quicheratus coUocat 27, 28, qui potius ante v. 18 fuere reponendi et in hoc scribendum idem de oflF. — 22 ntilius est Quicheratus, per neglegentiam quidem, scd recte: ntile (utille (?m,) esse (est L et H ex corr., B, G) cdd. — 23 Trinacrii Verg.; trinacri Gen^ , L^; trinacria rell. cum A, B. — pachini A, B, pr. H. — 25. 26 te lun.; tu cdd. (B in ras.) — asimumque G (tuasinumque L; tua sinumque H; tua simumqne G). — denique Ald.; dentique cdd. cum B. — cf. Sall. Catil. init. — praestiterit L. — 27. 28 cf. comm. in v. 21. — quidem om. B. — Ponti centurionis viris; ponti centurionis vires H^ (pontii cdd. Cic.); ponticem turi ni X,; pontificem turini viri B, Gen, iJ, ; ponticem turini viri L^; Ponti centurini viris ed. Bas. — cet. cf. comm. in Luc. l. inc. IX. — praestantior L. 606 NONIVS MARCELLVS 371. 372 M. PIVM dicitur religiosum. Vergilius in Bucolicis: * * * 30 idem Georg. lib. III: di meliora piis! II Pium, castum. Vergilius lib. VI: quique pii vates. PRAECIPERE est iubere vel monere. Vergilius || lib. XI: i ipsi numerumque modumque carinis praecipiant. et lib. VIIII: namque ita discedens praeceperat optimus armis 5 Aeneas. Terentius in Adelphis: nam qnid tu hic agas, ubi, siquid bene praecfpias, nemo obtemperet? Lucilius lib. XXVI: 10 p6rro amicist b^ne praecipere, Tiisci bene praedicere. M. Tullius de officiis lib. III: nec omnino quicquam de eo genere praecipiendum fuisse. — et in Hortensio: praecipiunt haec isti, set facit nemo. | Praecipere, praevenire. Vergilius lib. XI: exultatque animis et spe iam praecipit hostem. 16 et lib. VI: omnia praecepi atque animo mecum ante peregi. 29 Vergilius Bucolicis; cf. comm. H 31 III, 513 || 33 Aen. VI, 662 || 1 XI, 328 II 4 Aen. IX, 40 || 7 III, 3, 79 || 10 Lucilius 1. XXVI || 12 III, 3, 13 || 13 M. TuU. Hortensio || 14 XI, 491 || 16 Aen. VI, 105. 29. 31 nullum l. L. — in Buc. e. q. s.; in bucolicis lib. III (IIII Gen, H^) Gen, L, H^; georg. lib. III B; in georgic lib. III H^; in Georg. lib. III ed. Bas. — lacunam indic., idem add. M. — Jiaustus vid. Buc. I, 70: inpius haec tam culta novalia miles habebit. quo versu usus est Non. 215 s. l. novalia. — 34 vatis cdd. pr. B. — 2 ipse Gen, H^. — rumque Gen^. — canis id. — 5 discedes B. — praeciperat Gen^; L^. — 6 aen Gen; L^; H^. — 7 adelfis cdd. pr. B. — 8 nam quid; namque (nanque Genm) B, Gen, H^. — 9 nemo; neme Gen, H^; mene B. — obtemperat pJerique lihri deter. Ter. — 11 atnici est B; amici est rell. — Tusci bene praedicere Me; tueri bene praedicare edd. cum B. — 12. 13 deo gere H^; de eo gere Genh; deogere Genm; in Gen supra g add. ^; deo geri B. — de eo genere quicq. edd. Gic. — fuisse. Et Me; fuisset cdd. — precipiunt B (pre ubique in toto l. Bh sec. ed. Me). — 14 isti, set ed. Bas. (isti, sed Me); istis et B; Gen; H; L. — 'incusat philosophos ignava opera et philosopha sententia' Me. — 16 spe ta,m L; petam Gen^. — precipit L. — 17 praecipi Gen^, L^, H^. — animum L; anima Gen^. — metum pr. H. ^ DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 607 372 373 M. PVLSATVM significat percussum. Vergilius lib. VI: palsatusve parens aut frans innexa clienti. 20 M. Tullius de suppliciis: lictores circumsistunt valentissimi et ad pulsandos verberaudosque homines exercitatissimi. || Pulsa- tum, violatum. Vergilius lib. XII: pulsatos referens infecto foedere divos. PRODVCERE dicitur longius ducere. Vergilius Aen. lib. II: 25 abnegat excisa vitam producere Troia. Lucilius lib. XXVIIIl: ^t si retinere hunc voles spe longins te producturum et diutius. M. Tullius de senectute: conviviumque vicinorum cotidie 30 conpleo; quod ad multam noctem, quod maxume possumus, vario sermone producimus. 11 Producere, prosequi. Varro "Ovog Xvqks: valeteque et me palmulis producite. Vergilius lib. VIIII: 35 nec te, tua fnnera mater produxi. II Producere, instituere ♦ ♦ ♦ || Producere, gignere. Terentius iu Adelphis: seni animam primum extingnerem ipsi, qni illud produxit scelns. 1 Lucilius II lib. XXVI: 18 Aen. VI, G09 y 20 II, 5, 54, 142 || 22 XII, 286 || 24 II, 637 || 26 Lucilius 1. XXIX || 29 14, 46 || 32 Varro "Ovoq it5pas || 34 Aen. IX, 486 || 38 III, 2, 16 II 1 Lucilius 1. XXVI. 19 et mel. propter euphoniam cdd. plcriq. V. — clenti Gen^.; clinti L^. — 20 sex lict. Cic. — lect. B, Gen, L^, H^; non A. — ulentissimi Gm, H^; vioL A, B. — 21 hominis Gen, H^. — 22 XI B. — 23 federe ed. Bas. — 24 longus Gen^; L^. — dicere Gen^. — 25 excisan pr. L. — 27 etsi al. — huc B. — 28 spe M; si v. — 29 cotidie et B; cotidiae i, ; cottidie Gen, pr. H. — 30 conpleto L, ed. Bas.; completo B, Gen, i/, ; complecto H^. — ad m.; admittam i,. — quod (pro quoad) L; quam rell. cum B et Cic. libris. — sine L esset, posset legi qua. — maxime L, non B. — 32 Varronis exemplum ad hoc lemma referendum intellexit Passeratius; nam in libris legitur ante producere, prosequi. — 33 valeteque M; valete cdd. — valete meque audacius Scah, hactenus tamen laudandus, quod Graecanicum trimetrum agnovit. — 34 Verg.; cf. 434 l. ulcus. — VIII Gcn, L, if, ; non B. — 35 te om. A, B, Gen, H^. — te tua funera etiam Vergilii cdd. meliores inveterato vitio; nec fletu funera Perlcampius. — 37 lacunam significavit , illa producere, gignere addidit Quicheratus. — 38 adelfis cdd. pr. B. — 1 Lucilius; cf. 360 l. offerre, invenire. 608 NONIVS MARCELLVS 373 M. ducunt uxores, producunt quibus haec faveant liberos. II Producere, deducere. Terentius in Adelphis: 0, quin dgomet produxi! . . . II Producere, foras ducere. Terentius [in] Heautontiraorumeno: 5 . . produxi ac v^ndidi M. Tullius in Verrem, [in] Frumentaria: quid opus est Lollio? nemo Jioc nescit; nemo tuorum amicorum, nemo abs te productus, nemo interrogatus. — Lucilius lib. XXX: producunt me ad te, tibi me haec ostendere cogunt. 10 PROLVVIES et INLVVIES significantiam habent parem. est enim inmunditia. Vergilius Aen. lib. III: foedissima yentris proluvies. [et: 15 respicimus: dira inluvies. Terentius [in] Heautontimorumeno: pannis 6bsita, necl^cta, inmunda inluvie.] II Proluvies, profusio. Terentius in Adelphis: 20 qu6d proluvium? quae haect subito largitas? .... 3 III, 3, 48 II 6 I, 1, 92 || 7 II, 3, 25, 63 || 9 Lucilius 1. XXX || 12 III, 216 II 15 Aen. III, 593 || 17 II, 3, 53 || 20 V, 9, 28. 2 producunt in mrg. add. Gen.^. — quibus om. B. — haec (nominat. plur. gen. fem.) faveant M; haec faciant (faciunt B) cdd. — f. quibu'cum haec faciant. — 3 ducere, supra scr. de, B. — adelfis cdd. pr. B. — 4 qui meliores cdd. Ter.; quin deteriores quidam; alii quem; et ita cum Donato Bentleius. — ipse Non. haud duhie quin. — 5 foras om. B, Gen, II^. — in delet. in II; om. L, G; hdbet B. — 7 in del. Quicheratus. — lolio B, Gen, iZj. — 8 hoc nescit; nemo om. cdd. — nemo abs te productus om. cdd. plerique Cic; in Lagomars. 42 pro his legitur: nemo pro opte abdnctus; in Nanniano nemo prompte abductus. — 9 nemo abs te interrogntns Lagom. 42. — 10 ad tem 11^; in Gen notus ille apex supra e. — 11. 12 set Gen^, L^. — in- luvies cdd. cum A, B pr. L^, G. — est enim A; est rell.; et est ed. princ., f. recte. — inmundicitia B. — 13 fedissima ventris in ras. B. — fedissima et Gen^; H; G; non A. — 15—19 haec ah interpolatore addita probahile est. nec enim solet Nonius in hoc capite aliena a lemmatis admiscere exempla. — cf. comm. in 308 l. frigere. — et potuit certe prior l. ex ipso adsumi N.; cf. comm. in 125, 27. — 15. 16 om. A. — 16 inluviis II^; illuvies ed. Bas. — 17 in om. L^. — 19 neglecta ed. Bas.; A; non B. — inmundis B, Gen, H^; immunda L^; G. — inluviae A, Gen^; illuvie L^, G. — 20 Pro- luvium G; Proluvies sec. morem Nonii rell. cum A, B. — Ter.; cf. 493 l. largitas. — adelfis cdd. pr. B. — 21 proluvium Serv. Laniel. ad Aen. III, 217 ; prolubium rectius pars cdd. Ter., idque et Donatus vid. agnoscere. — quae om. cdd. h. l. — ista haec cdd. 493; istaec vel ista libri Ter. — subito; cf. comm. in 493. — quae haec est subita I. Serv. l. m. — f. fuit olim: quae haece. ^ DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 609 373. 374 M. PROIECTVM dicitur dimissum, derelictum. Vergilius lib. VI: proiece tela manu. * ♦ ♦ Vergilius in Bucolicis: 25 non ego vos poshac, viridi proiectus in antro. 11 Proiectum longe iactum, extensum. M. Tullius de signis: sed quod erat eiusmodi loco atque ita proiecta in altum. — Vergilius Aen. lib. III: proiectaque saxa Fachyni 30 radimas. M. TuUius de re publica lib. III: iustitia foras spectat et pro- iecta tota est atque eminet. — et de oratore lib. III: bracchium procerius proiectum, quasi quoddam telum orationis. || Proiectum, subtractum. M. TuUius in Philippicarum lib. IIII: quid? hoc senatus 35 consultum fuit, cur clam te ex urbe proieceres? PRAJiSTRiNGERE, obtenebrare. Plautus in Milite glorioso: praestringat oculorum ^iem in acie hostibns. 1 II Praestringere, attingere. M. Tullius || de signis: ignoscite: rei magnitudo me breviter praestringere atrocitatem criminis non sinit. I Praestringere, radere. M. TuUius in Philippicarum lib. II: cuius quidem vomere portam Capuae paeue praestrinxisti. 22 Aen. VI, 835 |l 24 I, 75 || 26 II, 4, 10, 21 | 28 III, 699 |] 31 M. TuUiua de re publ. III U 32 111, 59, 220 || 34 M. Tull. Philippic. IV || 36 I, 1, 3 || 1 II, 4, 47, 105 0 3 II, 40, 102. 22 VII B, Gen, L; item H m. 2. — 23 proiece tela manu M; proiecte (proiectae L^) lanu (ianu B, in quo post u spatium quattuor litt.) B, Gen, L^ ; H^ ; proiice tela manu H^ ; proice tela manu ed. Bas. — 24 Proiectum , iacens, recubans bene supplet Quicheratus. — excidisse lemma vel ideo probabile, qtwd aliter pro Verg. ponendum erat idem. — 25 poshac L^; posac Gen^, ut vid.; posthac rell. cum B. — 26 longe actum B, Gen, H^. — set G^^. — 27 loco om. B, Gen, H^. — 28 ante Aen. add. in L, H^. — 29 panni (pachini H,) B, Gen, H^. — 31 III Maius; II cdd. — ef. Laetant. Epitom. Inst. Divin. cap. 55: solam esse iustitiam, quae — foras tota promineat; item in Appendicc notata ad Comm. in 299, 30. — expectat L, H^, G; non B. — proiectat L, H^. — 32 brachium B, Gen, H, G. — ^ quasi; quaesi H^. — 34. 35 M. Tullius; non invenitur h. l. in Philippicis. — filippicis (ph. B) cdd. — quod B. — sc X; «eenat consnltum in mrg. H^; S. C. ed. Victor.; ed. Bas.; sunt (s Gen) B, Gen, H^. — fuit M; facit cdd. — cur add. M. — fecit, ut Bothius. — dam H^. — proieceres M (proiceres Bothius); proieceris cdd. — quid hoc, si cum fascibus clam te ex urbe proieceris non bene Me. — 36 Praestringere ; cf. 34 l. praestringere. — Praestringere (Prestrbgere H); ae ubique ed. Bas.; A; e B pr. 374, 4. — Plautus (Plaustus ij; cf. 34 l. m. ibique comm. — 37 prestringat X^. — 1 Prestringere L^. — att. L, H^, G; ingere (ingerere B) B, Gen, H^ ; compendiosae colligere A. — M. — sign. om. B. — ignoscite (om. A) ad praec. pertinet. — 2 me Cic.; ne edd.; om. Am. — prestrin- gere L; praestringere Parisinus Ciceronis; perstringere recte reU. — 3 Pre- stringere L^. — filippicis (philippicis B) cdd. — 4 portem A. — pene cdd. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvkllbb. 39 610 NONIVS MARCELLVS 374 M. POSCERE, accipere. Varro Parmenone: 'in quibus partibus?' 5 — *in argumentis Caecilius poscit palmam, in ethesin Terentius, in sermonibus Plautus/ |I Poscere significat petere. Vergilius lib. XII: poscit eqnoB gaudetque tuens ante ora frementis. Plautus in Aulularia: lo ubi siquid poscam usque ad ravim poscam prius. Varro rvco&i asavtov: non subsilis ac pladdis et ab Arato poscis iistricam cor6nam? II Poscere, provocare. Vergilius lib. VIII: 15 aut acrem dubites in proelia poscere Turnum. M. Tullius in Verrem, actionis secunclae primo: poscunt maioribus poculis. || Poscere, adversari. Vergilius lib. V: equidem sic poscere ventos iandudum et frustra cerno te tendere contra. 20 PROFERRE, palam facere. Lucilius lib. XXVII: proferam iam ergo, ordo vester sc^lera quae in se admiserit. 1 Proferre, protendere. M. Tullius de re publica lib. III: sapientia iubet augere opes, amplificare divitias, proferre fmis. 6 Varro Parmenone ij 8 XII, 82 || 10 II, 5, 10 || 12 Varro Fvw&i asavTov || 15 Aen. VIII, 614 || 17 11, 1, 26, 66 || 18 Aen. V, 26 || 21 Lucilius 1. XXVII II 23 III, 15, 24. pr. Amh. — prestrinxisti L^ ; praestrinxi A, B, Gen, H^ ; perstrinxisti cdd. Cic. — 5 interrogancli signum addidit, diverbium significavit M. — 6. 7 Caecilius — Plautus om. B versus spatio relicto. — parmam Gen, H^. — aethesin Gen, pr. H. — 9 tues Gen^. — 11 cf. 164 /. ravis ibique comm. — poscamus quae B, D ap. Pl.; cdd. 164; poscas usque h. l.; corr. Gruter. — rabim cdd. hic. — poscas L. — 12 Varro; cf. 135 l. mirius cum comm. — 13 subsilis cdd. 135; h. l. H cx corr.; subsiliis Gen, pr. H, G; subsiles B; subtiliis L. — plaudis cdd. 135; plaudes (plautus G^) h. l. — et ab Arato (aratro B; Gj). defectus caesurae excusari videtur iniecto nomine proprio. — posces cdd. utrobique. — 15 VIIII B. — 16 dubitem L^. — praelia ed. Bas., non B. — 17 in Verrem, actionis secundae primo M (lib. primo s. act. in V. Quicheratus) ; prima secundae (aecunde L, Gen) actionis (actionis secundae B) in Verrem cdd.; f. in Verrem, actione secunda. — 20 iandudum L^; iamdudum rell. — 22 proferam Lachmannus; proferat cdd. — iam ergo ordo vester sc. M de re m. 34; ergo iam vester ordo sc. (sc. ordo pr. L; sc. om. B) cdd.; ego iam, vester ordo sc. Lachm. — in se; f. in te, h. e. in P. Scipionem. — 24 augere opes, amplificare divitias, proferre fines (finis Vatican.) e Cic. Qui- cheratus; cf. comm. Halmii; proferre (om. B, Gen, HJ opes, amplificare divitias cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 611 374. 375 M. 25 PENETRARE, cum vi ingredi, sicuti plerumque. U Penetrare, exire, proripere. Plautus Trinummo: quo illic homo foras se penetravit aedibus? PARITER, ex aequo. Novius Decuma: quod profanavi modo, 30 81 tris menses absim, in aede pariter nt disp^rtiant. Afranius Abducta: 1 dispertiantur || patris uti pariter bona. Pariter, convenienter. Titinius Praelia: ne tu istum edepol a^di exclusti pdriter ut dignus fuit. II Pariter, similiter. Afranius Omine: 5 tibiis in utramque partem pollet et parit^r potest. Pacuvius Niptris: p^riter te esse erga illum video, ut fllum ted ergfi, scio. Plautus Aulularia: is ex se hunc reliquit, qui hic nunc habitat filium, 10 pariter moratnm ut pater atque avus eius fuit. POSTERivs dicitur tardius vel secundo. || Posterius, minus. Plautus in Asinaria: 26 II, 2, 1 II 28 Novius Decuma || 31 Afranius Abducta || 2 Titinius Praelia || 4 Afranius Omine || 6 Pacuvius Niptris || 8 prol. 21 || 12 I, 1, 48. 25 sicut A, B, Gen, H^. — 26 excire non bene Bitschelius. — se pene- trare non recte Quicheratus ; cf. exempl. Plaut. — exire, proripere. talis in- concinnitas condonanda socordiae Nonii. — 27 cf. Bitschelii comm. in h. l.; Spengelii libri de canticis Plautinis pg. 26 sq. — foras (om. D) se Pl.; fortasse cdd. Non. — ex aed. Pl. cdd. — 29 profanavi Bothius; profanari cdd. — 30 si tris menses absim, in aede BergMus (si tris menses sim in aede Me; sic tris menses in ede ed. princ); si tris menses iminede L; si tris menssesim ine de H; si tris mense simine de Gen; sitrismensesiminede B add. in mrg. corruptelae signo; si tris menses im in ede ed. Bas. — pariter ut Bothius; ut pariter cdd. — dispertiant Bergkius; dispertiam cdd. — quo servato BibbecJcius: si tris mensae sint in aede, ut pariter eis dispertiam, qui de epulo in aede Herculis instituendo cogitat. at ita displicet illud pariter. — ut dispertiant, sc. amici inter se seposita tamen parte in usum dei. — 1 dispartiantur ed. Bas.; non B. — partris pr. L. — uti p. add. M (ut patris pariter bona Bothius). — 2 Praelia etiam B. — 3 aedi exclusti M ; media extulisti cdd. — ne tu istum edepol inedia (ita ed. a. 1476) \ exercuisti Her- mannus. — ut dignus fuit om. B. — 4: homine H, G; hominem Gen, L; omnem B. — 5 tibiis in utramque partem M (in utramque partem iam Bothius); tibi in utraque parte cdd. — 6 Niptris; nitra cdd. — 7 vi. deeo (sic) pr. L. — ted Vossius; te cdd. (ut illunc erga te scio Vmpfenbachius). — cf. Plaut. Pseud. 1020: ne malus item erga me sit, ut illum erga {ita Bitschelius; erga illum cdd.) fuit. — 9 his cdd. — hic; hoc Ly. — nunc om. cdd. — atqne avus eius; avusque huius (eius Scrv) cdd. Pl.; Serv. in Georg. I, 189. — eius merito praeferre videtur Wagnerus. — 11 nullum l. in L. 39* 612 NONIVS MARCELLVS 375 M. posterius istuc dicis quam credo tibi. POSTVLARE intellegitur apertissime quam habeat significantiam, id est poscere. Terentius in Andria: 15 alios mores p6stulat. dehinc postulo, sive aeguomst, te oro, Ddve, ut redeat iam in viam. * * * si evenat, quod p^stulo, in Pdmphilo ut nil sit morae. 20 II Postulare, velle. Plautus in Asinaria: ubi piam pietatem, si stoc more moratam tibi postulem placdre, mater, mihi quei pacto pradcipis? idem Aulularia: nam qui eri ex sent^ntia servire servus postulat. 26 PARET, obsequitur. Vergilius lib. I: paret Amor dictis carae genetricis. II Paret, videtur, ostenditur. Vergilius lib. X: cui pecudum fibrae, caeli cui sidera parent. PORTENTA dicuntur quae aliquid portendunt, ut saepe. || Por- 30 tenta, inania quaedam et inridenda. Cicero Tusculanarum lib. I: aut quid negoti est haec poetarum et pictorum portenta con- vincere? 15 I, 2, 18 II 18 Ter. Andr. I, 1, 138; cf. comm. || 21 III, 1, 3 || 24 IV, 1, 3 II 26 Aen. I, 689 || 28 Aen. X, 176 || 31 I, 6, 11. 13 istiic (isti ic Gen) Gen, H^. — 14 intelligitur B. — 15 id est M; ut est V. — 16 praee. ap. Ter. nunc hic dies aliam vitam adfert; quae prae- missa a Quiclierato. — 17 — 20 eidem ohsecutus Uhrariis potius quam Nonio, cui Mercerus adsignavit, putavi trihuendum, quod duo loci Terentiani conflati in unum. — 18. 19. 20 ap. Terentium fertur: quem quidem ego si sensero — sed quid opust verbis? — sin eveniat, quod volo, | in Pamphilo ut nil sit morae. sed apparet olim fuisse dittographiam , qua exhiheretur vel quod supra est positum vel tale: sin venat quod postulo. — in Pamphilo om. cdd. — nihil cdd. Ter. et Non. — postulo ut nil sit morae omissis rell. non bene Quicheratus. — cet. vid. hic l. potius referendus ad sequens lemma. — 21 Plaut. ; cf. 151 l. piem ibique comm. — ubi opem cdd. h. l. — si stoc M; sistuc B, Gen, II^; si istuc rell.; si istoc cdd. pg. 151; si isto Plautini. — more moratam B, Gen, H^; memoratam L, H^, G. — 23 postulam Gen, H^; postulaem H^. — placerem H; L. — mater mihi cdd. pg. 151; martem (artem JH^j" ^^) tibi h. l. cum B. — quei M; quoque B, Gen, Jff, ; quo rell. — 25 non qni haeri B. — ero cdd. Pl. — 26 nullum l. in L. — Parte L^. — 27 genitricis L^. — 29 cf. Serv. comment. — celi Gen solu^; eaque rarissima scriptura in libris nostris. — 30 Portenta; cf 430; 436 l. portentum; portenta. — pro- tendunt A, B, Gen, H^. — ^l inani ^Ti. — 32 negotii A, B, Gen, pr. H. — est om. Am. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 613 375. 376 M. PROTINVS ubicumque lectum est contra usum intellectus con- 35 munis, quo statim significare creditur, positum invenitur ut sit [protinus] porro ac sine intermissione, continuo; quod iunctum 1 tenus eius significantiam confirmet adverbii. Vergilius || namque in quocumque loco protinus posuit, sub hoc sensu intellegendum reliquid. et quoniam nonnulli veterum pro eo quod protinus est protinam vel protinis converterunt, exerapla de his ne- 5 cessario decerpenda sunt. Afranius Epistula: . comisatum protenis recta domam digredimur. Plautus in Astraba: dare pedibus protinam sdae ab his regionibus. 10 idem Curculione positioue addita: ostium ubi prospexi, exinde me ilico protenam dedi; quasi in longam fugam. — Naevius in Colace: nbi vidi, exanimabiliter timidus p^dibus protinam md dedi. id est [pedibus] longius fugi. Varro etiam de lingua latina lib. VII 15 vel protinam vel protinus continuationem vel praeteritae vel futurae longitudinis dicit. et taraen quoniam, ut mihi videtur, potest esse eius adverbii enuntiatio varia, significantia eius mutata pro locis exemplis testibus designanda est. || Protinus, insequenter, deinceps. Vergilius [in] Georg. lib. IIII: 1 Vergilius || 5 Afranius Epistula H 8 Plautus Aatraba | 10 II, 3, 84 || 12 Naevius Colace || 14 VII, 107 H 19 IV, 1. 34 Jioc lemma cum mancum valde esset in edd. yriorihus, primum est supplttum ab Aldo. — conrannis i, solus. — 36 protinus secl. M. — itei- missione Gen, H^. — continua A, B, Gen, H,. — quod iunctum; coniunctum B. — 1 confirmet M; confirmat cdd. — 2 in cocumque L. — protenus L, H^, G, non A, B. — hoc; \i B. — in intellegendum H^. — ^ reliquit cdd. pr. Gen^; L. — 4 protinis L; protenis rell. cum A, B. — necessario Carrio; necessaria cdd. — 5 epistola B, L, H^, G. — 6 nos add. Quicheratus; non deterius erit hinc vel quin. — comisatum Gen, H; comissatum L, G; com- missatum A, B. — protenus Gen^; protinus Me. — 8 Astraba lun.; Me; ed. Bas.; astravada (seg[. dare) B, Gen, H; astravat a. L. — 10 idem supra v. add. in Gen. — positione M; praepositione v. — positione addita ;, i. e. ad- liihilo per translationem illo, qtiod est se dare vel pedibus se dare. — 11 hostium A. — conspexi cdd. Pl. — 12 Nevius A, B, Gen, H, G. — 13 ubi — timidus om. A. — timidiis H^; tamedus B, Gen, H^ ; timedus L; Montepess.; timed G; timidis Ald. — 14 pedibus dcl. lun. — Varro. respicitur ud illud: in Lampadione (Naevii) 'protinam' a 'protinus', continuitatem signi- ficans. — 15 protinus, mut. in protinam vel Bh (protinam, m. 2 protinis ; vel Bm). — continuatione L, G, Gen, B. — 16 longius B. — 17 esse add. Qui- cheratus. — enuntiatia Gen^; significatio male B. — signif. eius; eius f. delcnd. — 19 in om. B; Gen; H^. — VII Gen; II, ante rasura, H^. 614 NONIVS MARCELLVS 376. 377 M. protenuB aerii mellis caelestia dona 20 exequar. et: protinus Antaeum et Lucam, prima agmina Turni, persequitur. et: 25 protinus Orsilochum et Buten, duo maxuma Teucrum corpora. et: protinus aerias Phaeacum abscondimus arces. II Protinus, iugiter et continue. Sisenna Hist. lib. I: nocte con- 30 sumpta postero die per incertas vias Aeserniam, inde Romam protenus profugerant. — idem lib. IIII: castra de planitie con- vertit in montes, ut retro per callis protinus procedundo posset intra fines Asculanorum pervenire. — Tubero Hist. lib. I: siquod a parentibus acceptum protinus autiquei raemoriae tradiderunt. — 35 Vergilius lib. X: huic frater subit || Alcanor fratremque ruentem 1 sustentat dextra; traiecto missa lacerto protinus hasta fugit servatque cruenta tenorem. ideni : mos erat Hesperio in Latio, quem protinus urbes 5 Albanae coluere sacrum. et lib. III Aen.: 22 Aen. X, 561 || 25 Aen. XI, 690 || 28 Aen. III, 291 H 30 Sisenna Hist. I II 32 Sisenna Hist. IV || 34 Tubero Hist. I || 36 Aen. X, 338 || 4 Aen. VII, 601 II 7 Aen. III, 414. 20 protinus cdd. pr. L^. — 21 exsequar Gen^ ; G. — 23 ante eum H^ ; anteum B. — licam B. — 24 persequatur Gcn^. — 26 orsolochum Gen^ ; orsilocum B. — do L^. — maxima B, H^. — Teucrorum H^. — 29 faeacum cdd. (feacum B; foetatidum (rtni ; foeacum H^; Gen.j). — artes Gen^. — 30 hist Gen; G; historiae L; historiarum rell. — 31 posterio Gen^. — per incerta suiase (sui ase H^) serniam Gen, H^. — eserniam omnes. — unde G^. — 32 pro- tinus cdd. pr. L^. — perfugerant Me. — f. profugerunt. — de plauitie lun.; de paniae C, Gen, B. — 33 retro Bothius; crebro cdd. — per callis M (per collis Bothius); ferculis cdd. — protinus protinus B, Gen, L^, H^. — proce- dendo G^. — 34 Asculanorum lun.; Aeculanorum Bothius; Salapiorum {dehebat Salapinorum) Popma; aesculapiorum (esc. B) cdd. — lubero G^. — siquid Aldus; Ah. — 35 antiquoi; antiqui Me; antiquae (antiq: G) cdd. cum A, B. — 36 XII cdd. — 1 hic H^. — subitat canor L. — atcanor Gen^. — fratremquae Gen^; L^. — rentem Gen^; L^; H^. — 2 dextera Gen, H^. — 3 asta H^. — tenorem; terentius B; teren {add. supra r illo '^^) Gcn; flj. — post terentius rel. pars versus vacat in B; terentius {om. in v. 4 idem) A; qui caret praccedente Vcrgilii cxemplo. — 4 pro idem Virgil, tum laeuna in B. — 7 cf. 341, 10; item comm. in 303, 4. — Aen. f. delend. DB VARIA SIGNIFICATIONE SEEMONVM. IV. 615 377 M. haec loca vi quondam et vasta convulsa ruina, tantum aevi longinqua valet mutare vetustas, 10 dissiluisse ferunt, cum protinus utraque tellus una foret. et lib. Vlin: felix, si protinus illum aequasset nocti ludum in lucemque tulisset! 15 II Protinus, statim. Vergilius Aen. lib. IIII: protinus ad regem cursum detorquet Hiarbam. ;| Protinus, longe, porro. Vergilius lib. VII: comuque recurvo Tartaream intendit vocem, qua protinus omue 20 intremuit nemus et silvae insonuere profundae. idem [Vergilius] lib. VIII: nam memini Hesionae visentem regna sororis Laomedontiaden Priamum, Salamina petentem, protinus Arcadiae gelidos invisere finis. 25 II Protenus, valde. Vergilius in Bucolicis: en ipse capellas protinus aeger ago; ut sit: et animo et corpore valde aeger; aut si aliud enuntiat, refertur ad illud ago, ut sit: longe, porro ago. | at tenus, licet, ut positionem 30 acceperit, ita significatioue varietur, tamen maxime finem termi- numque designat. Vergilius in Georg. lib. II: hactenus arvorum cultus et sidera caeli. idem lib. XI: hactenus, Acca soror, potui. 12 Aen. IX, 337 H 15 IV, 196 || 17 Aen. VH, 513 || 21 Aen. VIH, 157 y 25 I, 12 II 31 II, 1 II 33 XI, 823. 9 evi Gen, L. — longiqua B. — 12 cf. 244 l. aequare, continuare. — Vni Gen, H, L ex corr.; non B. — 14 aequisset Gen^. — 15 III cdd. — 16 cursu B; cursus V. — hiarbam ct A; hirbam Gen^^; L^; hairbam H^; hiarban B; iarbam G. — 17 VIIII B. — 19 incendit pars cdd. Verg. — 20 intr. etiam Arusian. gr. lat. VII, 513; contr. cdd. Verg. — 21 Verg.; om. ed. princ. — 22 Hesione cdd. — 23 laomedantiadem C, Gen; laomedantiaden B. — 24: fines B. — 25 Protinus B. — 26 aen. Gen; aen H^; L^. — capillas Gen^; L^. — 27 protenus B; Gen^; L^; Hqp; G. — 28 sit et B; sit rell. — aegra {seq_. a> Gen^; aegro B, Gen.^, fl,. — ut Gen, H^; at B. — 29 ago add. M. — si Gen; L; H^. — at tenus M; at ipsum tenus lun.; actenus A (qui om. praec. usque ad v. 16); i, ; ad ipsum actenus B; Gen; H^; ad ipsum attenus L^; at ipsum tenus {pr. hactenus, sed hac del.) H^; At ipsum Hacteuus ed. Bas. (hucusque in mrg. Ho). — pos. A, Gen, H^ ; praepos. rdl cum Blm. — 30 variet veiuntamen B. — 32 acteuus A, L, Geny. — arborum 6rm, ; X,. — 33. 34 hahent B, Gen, P; om. L, Hs, G. — idem (idem uirg. Genh); cf. 268 l. confectum. — actenus Gen^. — potu Gen; P. 616 NONIVS MARCELLVS 377. 378 M. idem [Vergilius] lib. X: 35 laterum tenus hispida nanti fros hominem praefert. idem lib. II: capulo tenus abdidit ensem. idem [Vergilius] in Georg. lib. III: 40 et crurum tenus a mento palearia pendent. idem [Vergilius in] Aen. lib. III: et pulcro pectore virgo pube tenus. PLAGA, spatium amplissimum vel caeli vel || agri. Vergilius 1 lib. VII: in medio diremit plaga solis iniqui. II Plagae rursum maculae retiales. Vergilius in Aen. lib. IIII: retia rara, plagae, lato venabula ferro; 5 Massylique ruunt equites. II Plaga, aliquando pars lecti, aliquando omnis. Pacuvius Atalanta: etsi m^tuo picta d^ plaga [pallam]; ut sit plaga quem nunc dicimus clavum. — Varro Prometheo: eburneis lectis et plagis sigillatis. 10 Afranius : pallam fac cito, D^mea, et plagulam de lecto! pellis demitte ordine! 35 Aen. X, 210 || 38 Aen. II, 553 H 40 III, 53 || 42 III, 426 || 2 Aen. VII, 227 II 4 IV, 131 II 7 Pacuvius Atalanta || 9 Varro Prometheo; cf. comm. || 11 Afranius. 35 idem om. L^. — Vergilius om. ed. princ. — cet. cf. 535 l. pristis. — XI cdd. — 36 cui laterum t. Verg. — hispi L^. — 37 fros Gen^ ; frons rell. cum B. — 38 refert L^; pefert Geny. — 39 tenus om. L^. — addit L^; addidit Gen^. — 40— M ah interpol. additos suspicio est. — 40 Vergilius in om. Ald. — 42 Vergilius om. Ald. — in om. B, Gen, H^. — 43 pulcro L; pulchro rell. — 1 Plaga; cf. comm. in 369, 8. 9. — 2. 3 lib. VII; in georg. lib. IIII, quod e 377, 40 vid. illat., B, Gen, L, H^. — 3 dirimit A; U ex corr.; G; non B. — 5 cf. 369, 16. — plagellato L^. — Q Massylique r. ed. Bas.; masylique r. B; massyly {ante massyli) quaerunt pr. H; massylyi quaerunt P; massyly, supra ly scr. i, querunt II ex corr.; massyli, tum ras., quaerant Gen; massilii, m. 2 massily, queruunt, m. 2 quaerunt, L testante Zangemeistero. — 7 Atalanta ed. Bas.; Athalanta rell. cum B. — 8 picta de; pietate A, B, Gen, L^, H^. — plaga palga, sed hoc m. 2 del., L; plagam B. — pallam (palam L.^, ut e v. 12 illatum, del. M. — picta de plaga; i. e. de insigni regio vel de regno. — 9 quem Me; quam H^; quae rell. cum A, B- — Prometheo libero Biesius. — 10 cf. de re m. 415. choliambus si est, illud eburneis descendit ab eburnus, et olim fuit positum: eburneis lecteis. — sigillabis ij. — 12 pallam Palmer.; palam cdd. — fac cito Neukirchivs; facto cdd. — 13 Demea Bothius; demea (demet — seg. et — B, Gen, H^ DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 617 378 M. PARVMPER, ut saepe, interim et parvo tempore. || Parumper, 15 cito et velociter. Vergilius lib. VI: pulsusque parumper corde dolor tristi: gaudet cognomine terrae. Ennius Annalium lib. I: te nunc sancta precor Venus, te genetrix patri' nostri, 20 ut me de caelo visas cognata parumper. idem in eodem: indotuetur ibi lupu' femina, conspicit omnis; hinc campum celeri passu permensa parumper conicit in silvam sese. 25 , INCIPIT PER R LITTERAM. RESTARE dicitur superesse. Terentius in Andria: restat Cremes, qui mi ^xorandus ^st. M. Tullius de senectute: nec cum aequalibus solum, qui pauci 30 admodum restant, sed cum vestra etiam aetate. — Vergilius Aeneidos lib. II: aut quid iam misero mihi denique restat? II Restare, resistere. Vergilius Aen. lib. IIII: hospes. 35 boc solum nomen quoniam de coniuge restat. 15 Aen. VI, 382 H 18 Enniua Ann. I B 21 Ennius Ann. I | 26 I, 1, 139 29 14, 46 I 31 II, 70 || 33 IV, 323. cdd. — fuit qui coniceret demas. — plagilam Gen; H^; plagi iam B. — demitte Palmer., alii; dimitte cdd. — ordine ed. princ; in ordine cdd. — 14 Parum periit saepe Gen. — 15 Verg.; aliter Servius. — 17 terrae Jonge plures Vergilii libri; terra Servius. — 18 aennins H. — Annalium Quicheratus ; annali cdd. — 19 te nunc sancta Columna; tesane neta (vel aliter divisis partibus) cdd. — te Vahlenus; et cdd. — 20 mae X,. — cognota B, Gen, L, H^; cognita H^; cognata Aldus, qui primus hoc cxempJum cum sequente addidit; ed. Bas.; v. — 22 in deo tuetur ubi (ita et Gohimna) lepus fetuinam B, — 23 hinc campum Columna; in campo cdd. — permensa Columna; praemens cdd. — 24—29 nec cum in ras. L^. — 25 m. 2 add. H. — 27 chremes L.^, H^, G, B. — 28 mihi cdd. Non. et Ter. — 29 M. Tnllius; cf. 235 l. aequales — aequaevi. — ne B. ~ cum. hic finit in L pg. 174 aversa. — 29 aequalibus — 379, 15 sub religione. haec in L tenent pg. 176 rectac priorem columnam et partem alterius. sed signis m. 1 additis ordo legitimus indicatus. — cet. cf. comm. in 379, 15. — 31 Aeneidos; aen. H; aend B; om. Genhm; ed. Bas. — 32 quod H. — 35 quoniam om. B. — illud restat per superest recte explicat Servius; sed add. idem: alii 'restat' intellegunt 'resistit', id est 'contrarium tibi est.' 618 NONIVS MARGELLVS 378. 379 M. M. Tullius de finibus bonorum et malorum: nullam quaerentes voluptatem Stoici restant. RELIGIO est deorum cultura. Vergilius Aen. lib. VII: horrendum silvis et religione parentum. idem lih. II: 40 religione patrum multos servata per annos. || II Religiosos quoque dies infames vel infaustos lib. XI Conmen- 1 tariorum grammaticorum Nigidius appellavit. — M. Tullius ad Atti- cum nono: maiores nostri fuuestiorem diem esse voluerunt Aliensis pugnae quam urbis captae, quod hoc malum ex illo: itaque alter reli- giosus etiamnuuc dies, alter in vulgus igmtiis. — Lucilius lib.XXVIIII: ^ anno vertentei dies t^tri, miseri ac religiosi. Religio, metus vel sollicitudo. Varro 'Av&QcojtOTtoXsi,, nsQi ysvs- d-haxfjg: non fit thensauris, non auvo pectu' solutum; 10 non [auris] demunt animis curas ac religiones Persarum montes, non atria diviti' Crassi. 36 V, 25, 74 II 38 VII, 172 || 40 Aen. II, 715 || 1 Nigidius Comment. giamm. ]. XI II 2 IX, 5, 2 II 5 Lucilius 1. XXVIIII jj 8 Varro 'Avd-QconoTidlsL. 37. 38 apud Cic. ante illud Stoici interpungitur praecedente sententia omnino diversa. neque pro resistunt dictum restant, sed pro supeisunt. — similis stuporis exemplum habes 280, 37. — istoici L^; soici Geni. — 39. 40 supplevit Quicheratus. — 41 religione. ita, per unum 1, uhique in versibus huius lemmatis libri nostri; neque immutavi. ab ipsis tamen poetis duplex I positum satis constat. cf, de re m. 361. — 1 — 5 cf. Gell. IV, 9. — 1 Reliosos G; Religioses Gen^. — XI ed. Bas.; L; Hqos; in undecimo com- mentariorum grammaticorum Gellius; X B; Gen; P. — Conmentariorum L solus; Commentatoriorum Gen^. — 3 nono; M. Cicei*o in libro epistularum nono ad Atticum GelL; non (nam B) cdd. — ut maiores nostri Gic. — diem; viam II^. — aliensis B, Gen, H^; alienis rell. cum cdd. Gell. — Alliensis antiquiore scribendi genere cdd. Cic; cf. de re m. 360. — 4 quam urbis Gell.; Cic; quod orbis cdd. (urbis H^). — 4. 5 alter — alter Gell. ; Cic; aliter — aliter cdd. — religiosos B, Gen, H; item L m. 2. — ignotus ex Gellio et Cic. add. docti. — 5 — 7 Luc exempl., quo Gellius caret, in cdd. post v. 22 legitur. huc retraxit Quichcratus. — quamquam siquis existimarit cum lemmate, cui adhaeret, toto ex alio fonte nota incogitantia a Nonio transcrijitum, non est quod valde repugnes. — XXVIII L. — 6 vertentei M; vertente cdd. — 8 tetri et A, B. — 8. 9 cxf& {r H^) QOTtoixoantSQiy (t H^ sve^ataKrjC G sec. Bies.; H^; avoQonoyyoat\i£QLT£& {ve rell.) &aiaicriv L^ in mrg.; simillime H^; Gen; B. — 10 non fit thensauris (thesauris L^; H^ in mrg.; G) cdd.; non fit ihens capitalibus litteris latinis Gen, H^; sed in mrg. m. 2 id mutatum; graecis B , in quo pro ih est irj. — solum B. — 11 demuunt pr. L; demut G. — non demunt anirais lun.; non animis demuut Scal., minus concinne. — religionis B, Gen, H^. — f. non acris demunt curas ac religiones. — cf. illud Varronis ex Parmenone: demitis acris pectore curas cantu castaque poesi. — aUerum tamen tutantur Lucretii versus (II, 40sqq.): si non forte — his tibi tum rebus timefactae religiones effugiunt animo pavide' mortisque timores tum vacuum pectus lincunt curaque solutum. — 12 Persarum montes; DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 619 379 M. Lucretius lib. I: bumana ante oculos foede cum vita iaceret 15 in terris, oppressa gravi sub reUgione. Vergilius lib. VIII: iam tum religio pavidos terrebat agrestis dira loci. Terentius in Andria: 20 dignus es cum tua religione, odium! nodum in scirpo quaeris. . . M, Tullius de officiis lib. II: item est habendum religioni, nocentem aliquando, raodo ne nefarium inpiumque, defendere. RARVM consuetudine infrequens significat. Vergilius Aen. 25 lib. VIIII: qua rarast acies interlucetque corona. M. Tullius de officiis lib. I: sic ad hoc genus castigandi raro iuvitique veniamus. || Rarum, electum. Vergilius in Georgicou lib. IIII: 30 hic rarum tamen in dumis holus. RVERE, decipi. M. Tullius de officiis lib. III: si hoc nou est emptorem pati ruere et per venditorem in maximam fraudem in- currere? || Ruere rursum significat cadere. Vergilius Aen. lib. II: roit alto a culmine Troia. 35 M. Tullius de suppliciis: quae cum accidunt, nemo est quin 13 I, 62 II 16 Aen. VIII, 349 J 19 V, 4, 37 || 22 II, 14, 51 | 24 IX, 508 27 I, 38, 136 II 28 IV, 130 H 31 III, 13, 54 || 33 II, 290 j 35 II, 5, 6, 12. cf. Plaut. Stich. I, 1, 34 sq. — non est igitur cur scrihatur Persarum merces cdll. Hor. Carm. III, 1, 44; I, 31, 12. — divitis H^, Bentin.; divites rell. cum B. — Croesi Camerarius ap. Lips. Epistol. Quaest. I, 4. — 13 Lucr.; cf. coinm. in 314, 25. — 14 fede B; H^; G; fide 7-ell. — 15 sub religione. seq. in L haec: uerg lib VIII iam tum religio uerg lib XI; sed omnia punctis additis deJeta. — tum continuantur 3S0, 42 sqq. — cf. comm. in 37 S, 29 aequalibus. — 16 Virg. L. — 21 religione in mrg. add. Gen. — odio A. — in scirpo quaeris. — scq. exemplum Lucilii; cf. comm. in v. 5 — 7. — in A l. Luciliano postpositus Terentianus. — 22 M. Tullius; cf. 43S l. nocens. — nec tamen, ut hoc fugiendum est, item Cic. — 23 nocendum B. — modo nefarium B; L; H^; G. — aliquando et nefarium male Baiteri lihri paene omnes. — 24 in cons. B. — Virg. L; item v. 2S ct 33. — 27 sic, c eo; t facto, L; sit rell. cum B, — castigaudo pr. L. — 28 inu, tum ras., tique Gen. — veuiemus cdd. Cic. — 30 in dumis holus.; ita B; om. L unius versus spatio relicto; in dulis holus H^, G; et (ei Gen^) indolis holus Gen^, H^. — 31. 32 IIII pr. L. — non est emptorem pati Cic; non est emptore pati ed. Bas.; non es temptore Gen, H^ {m. 1 n. estemptore) p. ; n. es tempore p. L; mones pati tempore B. — per v. ; perditorem B; per errorem Cie. — 34 alta docti. — a om. A, B. — 35 quin; qui A, B, L, H^. 620 NONIVS MARCELLVS 379. 380 M. intellegat || ruere illam rem publicam. || Ruere, effundi. Vergilius 1 lib. VI: unde ruunt totidem voces, responsa Sibyllae. idem [Verg.] in Georgicon lib. III: ruit aequore turbo. 5 et lib. I: ruit arduus aether. II Ruere, inruere sine cautela. Vergilius lib. X: quo, moriture, ruis maioraque viribus audes? Lucilius lib. XXX: 10 ruis hoc et coUigis omnia furtiin. II Ruere, eruere, levare. Vergilius lib. XI: et confusa ruebant ossa focis. idem [Aen.] lib. I: 15 totumque a sedibus imis una eurusque notusque ruunt. II Ruere, diruere, complanare. Vergilius Georgicon lib. I: quid dicam, iacto qui semine conminus arva insequitur cumulosque ruit male pinguis arenae? 20 Terentius in Adelphis: c^teros ruerem, agerem, raperem, tiinderem et prosternerem. II Ruere, erigere, extollere. Vergilius Georg. lib. II: et ruit atram ad caelum picea crassus caligine nubem. 25 2 Aen. VI, 44 || 4 III, 470 || 6 Georg. I, 324 || 8 Aen. X, 811 || 10 Lucilius 1. XXX II 12 XI, 211 II 15 I, 84 || 18 I, 104 || 21 III, 2, 21 H 23 II, 308. 3 Sibyllae ed. Bas.; sibille Gen^, L; sibillae B, H; sebelle Gen^. — 4 Verg. om. ed. princ — 6. 6 ruit aequore turbo. et Georg. (lib. M) I add. Quicheratus. — 9 morit eruis H^ ; moriturer uis pr. L. — audis Gen^ . — 10 Lucil.; cf. 273 l. coUigere, auferre. — 11 hoc pro huc; huc Perottus pg. 755. — omnia supra add. in G, — furtim. f. interrogandi signum addendum. — olim cditionem princ, in qua est hec, secuti scripseramu^ : ruia haec et coUigis omnia furtim. quod ne nunc quidem displicet, sed ita, ut versus ad sequens lemma transferatur. — 12 Ruere; Revertere Gen^^. — 15 Aen. vid. secludendum. — II cdd. pr. B. — 16 om. B. — 17 eurus nothusque B; erusque notusque Gen^. — 18 complantare Gen^. — Verg. ; cf. 164 l. ruta. — 19 comminus B; cominuB A (in quo Vergilii cxemplum postpositum Terentiano). — 20 harenae A, B. — 21 adelfis cdd. pr. B. — 22 ceteros Ter.; H.^; citeros Hs^; ciceros HOi; rell. cum A, B. — funderem pulchrc Guietus. — 23 geor. add. ed. a. 1476. — 26 grassus Gen^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 621 380. 381 M. et Aeneidos lib. II: vertitur interea caelnm et ruit oceano nox. I Ruere, dividere. Vergilius Aeneidos lib. I: spumas salis aere ruebant. 30 RiGiDVM significat frigidum. Vergilius in Georgicon lib. II: tellurem borea rigidam spirante moveri. II Rigidum, erectum. Vergilius in Bucolicis: tunc rigidas motare cacumina quercus. et Georgicon lib. I: 35 et curvae rigidum falces formantur in ensem. II Rigidum, durum. Vergilius Georgicon lib. III: vestesque rigescnnt indutae caeduntque securibus umida vina. RELATVM [dicitur] perlatum dictum a M. Tullio ad Caesarem 40 iuniorem lib. I: sed haec videbimus, cum legati responsa rettule- rint. II Relatum, conversum. Vergilius lib. XI: multa dies variusque labor mutabilis aevi rettulit in melius. || 1 REDDERE, reponere. Plautus Mostellaria: tempestas veuit, confringit tegulas imbricesque; ibi dominus indiligens r^ddere alias neviilt. 26 II, 250 II 28 I, .H5 || 30 II, 316 Jl 32 VI, 28 || U I, 508 || 36 III, 363 | 39 M. TuUius ad Caes. iun. I || 41 XI, 425 || 1 I, 2, 27. 26 cf. 328 l. involvere, tegere. — 27 ocaeano Gen, L. — 29 et sp. Verg. — 30 in om. B. — 31 movere pars cdd. Verg. — 32 erectum in ras. L^. — 33 tum B ; Verg. — quaercus Gen, L. — 34. 35 post 38 collocavit Quicheratus. sed videtur illud cui-vae auctori Nonii causa extitisse interpreta- tionis satis bonae. cf. Serv. Daniel. comm. in Aen. XII, 304. — curbae Gen, pr. L, H^. — formantur (curvantur B); eadem interpolatio apud Serv. l. m.; conflantur Verg. — 36 Verg.; cf. 272 l. caedere, frangere. — 37 rigent Gen.^; L; H^; riguntur Gen^; rigentur B. — 38 inductae L. — ceduntque ed. Bas., non B. — humida B, H^, G. — 39—43 haec si olim cutii l. Referre, quod infra ponitur, fuerint iuncta, id quod non caret proba- hilitate, et subiecta v. 28 pg. 381, prima pars lemmatis ita concipienda: [Re- latum dicitur perlatnm, indicatum.] Marcus Tullius e. q. s. — 39 dicitur del. Quicheratus. — f. Relatum dictum perlatum. M. Tullius. certe ita soltt loqui Non. — in A 39—43 ita contracti: Relatum dicitur perlatum vel conversum. — 40 redtulerint Gen^ ; retulerint B, L, G. — 41 lib. XI; post hacc in L eras. vv. 42, 43. relicua pars columnae vacat. — sequitur pg. 176 recta; in qua priorem partem obtinent 378, 29 — 379, 15. cf. comm. in 378, 29. — 42 variique pars cdd. Verg.; variusque et Macrob. VI, 2, 16. — 1 Mnstellaria B; Gen^; L^; H; G. — ^ reddere om. B. — nonvult pr. A. 622 NONIVS MARCELLVS 381 M. II Reddere dicitur aceeptum restituere. Terentius in Phormione: 5 siquis quid reddit, magna habendast gratia. II Reddere, facere. Lucilius lib. XXVIIII: pluteos excudet tectaque et testiidines reddet. II Reddi, advehi. Vergilius lib. VI: 10 redditus his primum terris. II Reddere, exponere et dare. Plautus in Aulularia: tibi ego rationem r^ddam, stimuloriim seges? REMI sunt navales pedes, sicuti plerumque. || Remos remiges Vergili auctoritate possumus dicere, ut [in] lib. V: 15 quem deinde Chianthus consequitur, melior remis, sed pondere pinus tarda tenet. REFERRE, recensere. Vergilius in Bucolicis: cogere donec oves stabuhs numerumque referre 20 iussit. II Referre, adscribere. Varro Eumenidibus: forenses decernunt ut Existimatio nomen meum in insanorum numerum referat. j| Referre significat perferre, indicare. Vergilius Aeneidos lib. II: referes ergo haec et nuntius ibis 25 PeHdae genitori. Lucilius lib. XXVI: quod is intellegebat nosse me rem, haud paucos rdttuli. 5 I, 2, 6 II 7 Lucilius 1. XXVIIII || 10 Aen. VI, 18 |! 12 I, 1, 6 || 15 Aen. V, 152 II 19 VI, 85 II 22 Varro Eumenidibus || 24 II, 547 ||"27 Lucilius 1. XXVI. 5 formione cdd. pr. B. — 6 reddidit B. — S. 9 excudet M {prius excu- tiet, i. e. rimabitur; excudit, post cuni lun. reddit Quicheratus) ; excutet pr. G; excutit rell. cum A, B. — testitudines B. — 10 reddi Quicheratus; reddere v. — 13 cf. 395 l. segetem — terram. — tibi enim D ap. Pl.; tibi egon Wagnerus. — 14 cf. 461 l. revocare pedem. — Remos; Remus cdd. pr. B; H^. ~ regis B, Gen, H^ ; remigis L, G, non H^. — 15 VergiH L^ (m. 2 Vergilii); VirgiH Gen; VirgiHi B, H, G. — ut f delend. — in om. B, Gen, H^. — Hb. V; cf. 270 l. consequi. — 16 quem cdd. 270; quam h. l. — cluanthus Gen^; L^; cloanthus rell. cum B. — 17 m. semis L^. — pinis, add. supra ni corrupielae signo, Gen. — 19 censere B, Gen, L, H^. — Verg.; cf 264 l. cogere, in unum coUigere. — 22 adscr. et A, B; asscribere L^; ascr. ed. Bas. — Varro; cf. 285 l. decernere ibique comment. — 23 in om. cdd. utrobique. — Refferre Gen^. — 24 significat; dicitur A. — 27 XXXVI Gen, H. — 28 his B; Gen^. — intelligebat Ald.; intellegebar cdd. — nosse F. Dousa; posse (posse posse, sed deleto altero, G) cdd. — me rem add. M. — haud; ad L^; aut B, Gen, H^. — retuli cdd. pr. Gev. — de coniuratione aliqua videtur agi. talia plura apud Luc. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 623 381. 382 M. II Referre, ostendere. Lucretius lib. I: 30 nnde refert nobeis victor, quid possit oriri, quid nequeat. II Referre, revocare. Vergilius lib. X: ille pedem referens et inutilis inque ligatus cedebat. 35 M. Tullius de signis: cum iam satis perspexisse videretur, tollere incipiunt, ut referrent. — idem de officiis lib. II: uti eo, unde digressa est, referat se oratio. — Plautus in Asinaria: quo magi' te in aliiini capessis, aestus te in portum refert. II Referre, reddere. Vergilius lib. || VIII: 1 o mihi praeteritos referat si luppiter annos, qualis eram. Lucilius lib. XXVIIII: quod te intromisi, gratiam referas mihi. 6 BIMARI dicitur scrutari, quaerere. Vergilius lib. XI: et partis rimatur apertas. idem lib. VII: qnod cuiquc repertum rimanti, telum ira facit. 10 Pacuvius Atalanta: cum incultos pervestigans rimar^m sinns. Pacuviust Iliona: ut stagnorum humid6rum rimardm loca. 29 I, 75 II 32 Aen. X, 794 fl 35 IF, 4, 28, G5 B 36 11, 22, 77 J 37 T, 3, 6|| 39 Aen. VIII, 560 1| 3 Lucilius 1. XXVII II || 5 XI, 748 || 7 Aen. VII, 507 || 10 Pacnvius Atalanta || 12 Pacuvius Iliona. 30 nobeis; nobis cdd. Lucr.; novus cdd. — dictor id. — quid Lucr.; B; qni Gen, H^; quis rell. — 32 XI cdd. cum B. — 33 inque ligatos B, Gen, H^; item m. 2 L. — 36 referent B, Gen, H^. — uti M; ut in B, Gen, pr. H; ut rell. cum Cic. libris. — 37 egressa est cdd. meliores Cic. (degressa est Lambin.). — se oratio om. cdd. — Plantus; cf. comm. in 247, 15. — in om. B. — ea qiiac sunt 38—383, 1 {ubi rursus Plautns in Asinaria) bis scripta in H; scd postcrius posita del. m. 2. — atque his nullae additae cor- recturae. — 38 te om. B. — in altum h. l. om. cdd. cum A , B. — cet. cf. comm. in 247 , 16. — 39 Refferre Gen, H secundo loco. — VIIII B. — ^ intromissi B. — referas I. Dousa; referat (refert pr. G) cdd. — 6 parti Gen^. — 1 XII pr. B ; Yl H secundo l. — 8 reppertum L. — 9 taelum L. — rimanti ira facit telnm B. — 10 Athalanta cdd. — 11 rimarem Montep.; A; Ribbeckius; rimare H-^^; rima, tum ras., Genh; rimari B; inrima £, ; inrimare L^, H^, G. — rimarer {vel inrimat) Vossius; f. rimaris (quod falso Bernensi tribuit ed. Bas.), sive pro futuro habueris sive pro praesenti. — sinus; Resinus sinns Genh; Resinus i, ; hoc del. m. 2 et praemissum sinus. — 12. 13 Pacuvins Rothius {olim haud dubie fuit: idem); accuius L; actius H^; 624 NONIVS MARCELLVS 382 M. Varro lege Maenia: nos admirantes, quod sereno liimine 15 tonuisset, oculis caeli rimari plagas. II Rimari, expleri. Vergilius lib. VI: rimaturque epulis habitatque sub alto pectore. II Rimari, inhabitare. Vergilius Georg. lib. I: 20 dulcibua in stagnis rimantur prata Cahystri. RVMPERE significantiam habet manifestam. Vergilius lib. X: rumpimus invitae tua vincula; et plerumque. || Rumpere, defetigare. Terentius in Hecyra: ut me ambulando riimperet. 25 Afranius in Epistula: ego misera risu clandestino riimpier. Lucilius lib. XXX: quae quondam populo risu res pectora rumpit. idem lib. XXVII: 30 . . contentiirum, cum me ruperim, summa omnia fecerim ima. 14 Varro Lege Maenia || 17 Aen. VI, 599 H 20 I, 384 || 22 Aen. X, 233 || 24 III, 4, 21 II 26 Afranius Epistula || 28 Lucilius I. XXX || 30 Lucilius 1. XXVII. aecius rell. cum B. — Iliona (ita Quicheratus): ut M (ut etiam Mibbeckius coniecit); Ilione aut v. — humidoium Vossius; humorem cdd. — loco B, Gen, JEf,. — 14 Varro; cf. 369 l. plaga, spatium inmensum ibique comm. — minia B, Gen, L, JEf, ; menia IL^ , 6r. — 16 nos om. h. l. cdd. — 16 comu- isset C, Gen; coniuisset B. — celi G. — 18 n. N.; sed cf. Serv. — oculis cdd. pr. B. — 21 stacnis Geni,- staunis L. — rimatur Gen; L^; H^; non B. — Cahystri ed. Bas.; hystri L^; caistri JT,; cahistri B, Gen, H.^ (secundo l. cahistri). — 23 rumpimus et Sero. Daniel; rupimus Verg. — invitet etua i, ; corr. L^. — vincla Hj^ (posteriore l. vincula). — 24 ut pL L^, H^, G. — defatigare A, B. — Heqnira Gen^; L^; Hecyira L^. — 26 Afran ; cf. 503 l. fervere. — epistola B, L^, G. — 27 misera risu L (miser arisu); H^; G; miser risu Gen^; H^; miseri sub B; miseri su Gen^. — misere BibbecMus. — clamdestino Gen, L (in hoc addito puncto ex m factum n, sed id elutum), H (clam destino L, H). — populi (populo M) risu res Madvigius Advers. Grit. I, 73; populi oris aures (auris B, Gen, H^; auraes G). — pectore pr. G. — olim nos: quae quondam populis ora, aures, pectora rumpit; idque ne nunc quidem displicet. — 30 idem; cf. 88 l. con- tenturum ibiqtie comm. — XXII (pr. XXIII), supra add. V, G. — 31. 32 h. l. cdd.: contentu (contemtum L; contentum H^; contemptum H^, G) cum me ruperint (cum eruperint B, Gen, H^; cum me rumperient, m. 2 rumperiut, G) cdd. — ima om. cdd. utrobique. — nugari videri Non. illudque se rumpere potius idem esse, quod prorumpere, iam de re m. 28 est monitum. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 625 382. 383 M. II Rumpere, dissicere. Vergilius in Bucolicis: frigidus in pratis cantando rumpitur anguis. 35 Ij Rumpere, retentum proferre, diu tacita dicere. Vergilius lib. X: quid me alta silentia cogls rumpere? Terentius in Eunucho: iamne rumpere hoc licet mi gaiidium? .... 40 jl Rumpere, introire. Terentius in Eunucho: cdsso huc intro rumpere? ROGARE, poscere. Lucilius lib. XXVI: ferri tantum si roget me, non dem, quantum auri petit; 81 secubitet, sic quoque a me, qua^ roget, non impetret. || 1 Plautus in Asinaria: sp^ctandum necuit anulum det n^que roget. II Rogare dicitur precari [poscere]. M. Tullius in Verrinis, [in] Divinatione: rogare et orare ne eos supplices aspernarer. — Ver- 5 gilius Aen. lib. VII: litusque rogamus innocuum. II Rogare, quaerere, scitari. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: roga ipsum, quemadmodum ego eum Arimini acceperim. — 10 Terentius in Andria: 33 Vm, 71 II 35 Aen. X, 63 H 38 III, 5, 2 jj 40 V, 6, 26 |] 42 Lucilius 1. XXVI II 1 IV, 1, 33 II 3 1, 3 II 5 VII, 229 || 8 M. Tullius ad Caes. iun. 1 1| 10 I, 1, 96. 33 discere L^. — Verg.; cf. 311 l. frigidum, venenatum. — 35 n. N. — Verg. ; cf. 237 l. altum, pressum. — 38 — 40 introire m. 2 mrg. add. H priore loco. — 38 eunocho L^. — 39 iamn Genh. — erumpere Ter. — hoc (h) ante gaud. pos. in B. — mihi lacet (iacet B, Gen, H^) cdd. Non.; licet mihi Ter. — 40 eunuco L^. — 41 consesso huc B. — inrumpere Donai.; deter. plerique Ter. libri. — 42 Lucil.; cf. 366 l. petere. — 44 secubitet Me; secubit et (et cum seq. si iunctum L) B, Gen, L, H, cd. Victor. — sic Gulielmius, Fruterius; si cdd. — quoqueam aequae pr. L. — rogat G^lielm. — 1 Plaut. ; cf. 402 l. spectare, inspicere. — 2 necui cdd. etiam 402; item lihri Plauti; ne quoiquam Pylades, Goetzius; qui tamen putat fortasse reponendum ne quoii. — anulum; cf. 402; aullum h. l. (nec uia uUum Gen, H). — 3 precari M; deprecari ed. Bas.; depcari (depcare Gen, L^, H^) rell. — error ex praecedente vocabulo, quod plerumque per compendium scrihitv/r df, vid. ortus. — poscere secl. M; om. A cum sequentihus. — M. Tull.; cf. 360 l. orare. — in Verrem Divin. bene Quicheratus. — 4 aspernarer cdd. 360; h. l. H^; aspemaret (asperneret H^) rell. — 6 Aen. om. B. — I B; Gen; L; H^. — f. fuit olim: Verg. Aen. lib. XI (101): velati ramis oleae veniam- que rogantes. idem lib. VII. — lib. VII; cf. 325 l. innocens. — 8 sciscitari A; ut puto, recte. — M. Tull.; cf. 239 l. accipere, tractare. — 9 eum ego cdd. 239. — arimimini L. — acciperem B, Gen, H^. — roga — acceperim. haec quo pertineant incertum. certe non de se loquitur Cicero. NoKi Mabc. C. D. od. IJ. My£li.eb. 40 626 NONIVS MARCELLVS 383 M. accedo ad p^disequas; quae sit, rogo. II Rogare, instituere. M. Tullius in Philippicarum lib. II: ego ad eum belli civilis causam adtuli; ego leges perniciosas rogavi. — Lucilius lib. XXVIII: 16 consilium patriae legumque oriundu' rogator. EEMISSVM, laetum. M. Tullius de oratore: quis umquam res praeter hunc tragicas paene comice, tristis remisse? || Remissum significat concessum. Vergilius lib. X: manibus et cineri, si quast ea cura, remitto. 20 II Remissum, missum. Lucilius lib. XXVIIII: cohibet domi maestus se, Albinus repudium quod filiae remisit. II Remittere, delectare. M. Tullius in Hortensio: quaero enim 25 non quibus intendam ,rebus animum, sed quibus relaxem ac remit- tam. — idem de senectute: sed tamen est senis sermo quietus ac remissus. RECIPERE, promittere, polliceri. Varro Bimarco: ebrius es, Marce. Odyssian enim Homeri ruminari incipis, cum tisqI tQOJtcov 30 scripturum te Seio receperis. || Recipere, extinguere, prosternere. Vergilius lib. VIIII: 13 II, 29, 72 II 15 Lucilius L XXVIII || 17 III, 8, 30 || 19 Aen. X, 828 jj 21 Lucilius ]. XXVIIII || 25 M. TuUius Hortensio || 27 9, 28 || 29 Varro Bimarco || 32 Aen. IX, 347. 11 pedis aequas L^; petissequas Gen^; pedissequas rell.; B. — 13. 14 in filippicis (ph. B) cdd. — ad eum Me; ad eam B, Gen, C; ad illum cdd. Gic. — attuli B, L, G. — pernitiosas B; Gen^. — 16 XXVIII M; XXVII cdd. — 16 oriundis B, Gen, H^; oriund G. — progator L^; H^ (sed delet.); G; propagator L^; orator B. — 17 M. TulL; cf. 513 l. hilare. — 18 praeter (a del. in L) buc cdd. h. l. — poene L.^; H {pr. poenae); Gen; B. — comite B. — tristis supra scr. B. — Cic. : quis umq. r. pr. h. tr. p. com. , tristes rem., severas hilare, forenses scenica prope venustate tractavit? — 20 si quest Gen, H^; si qua est rell. — 21 Lucil.; cf. 350 l. maestum, triste. — 23 mestus B. — f. comma ponendum post illud Albinus ac Nonii stupore in sequentibus omissum suhiectum. — 26 M. TuUius; cf. 329 l. intendere, innectere ibique comm. — 26 sed qui B, Gen, H^. — relaxare L^. — remmitam L; remitam Gen^. — 27 est decorus {vel decorus est) senis sermo cdd. Cic. — quietus et rem. idem. — 29 Recedere cdd. pr. H^. — repromittere B, Gen, pr. H. — Varro; cf. 480 l. ruminat ibique comm. — vimarce (VI marce B, Gen) cdd. — ante ebrius septem litt. spat. vacat in G. — 30 illud Marce nescio an ex praecedentibus irrepserit. — odissian G. — homera B. — rumi- rari L^; rumeari H^; rumerari B; Gen. — rxxminaxe probabiliter Klussmannus. — itsql xqonov Ald.; perit ropon (peri tropon B, qui prius peri topon; ifi; ed. Bas.) cdd. — 31 illud Seio (ita ed. Bas.) suspensum a scripturum. — scio Ald. — recaeperis Gen, H^ (te seiore caeperis H^). DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 627 383. 384 M. totum cui conminus ensem condidit adsurgenti et multa morte recepit. 35 Ij Recipere dietuni est [datum] accipere. M. Tullius de officiis 1 lib. III: Cyrsilum || quendam, suadentem ut in urbe manereut Sersemque reciperent, lapidibus obruerunt. — Varro Meleagris: quem idcirco terra non cepit et caelum recepit. || Recipere, revo- care. Lucilius lib. XXVIIII: 6 primum ex advorso siquod est cenaculum, quo recipiat te. Vergilius Aen. lib. II: sic fata recepit ad sese. 10 M. Tullius de officiis lib. III: qui cum ad diem se recepisset, admiratus eorum fidem tyrannus. || Recipere, exceptum facere. Plautus Trinummo: 'libi nunc adulesc^ns habet?' — 'posticulum hoc rec^pit, cum aedis venderet.' 15 Cicero de oratore lib. II: set dicis te, cum aedes venderes, ne in rutis quidem et caesis solium tibi paternum recepisse. 35 III, 11, 48 II 2 Varro Meleagris || 4 Lucilius 1. XXVIIII || 7 II, 524 || 10 III, 10, 46 II 12 I, 2, 156 || 15 II, 65, 226 (Crassus). 38 totum JDj; ed. Bas.; tum rell. cum B. — comminus L^, B. — ensen Gen^; L^. — 34 recepit recte per eduxit explicat Serv. — 36 Recepere Gen^; L^. — nullum lemma, ut vid., in lihris. — datum secl. M. — post acc. add. cdd. novo lemmate: Recipere, accipere; om. ed. princ. — M. TuUius; cf. 349 l. manere. — 1 gyrsilum L^ ; cirsilum pr. JS. — quondam G. — suadente B, Gen, P. — maneret cdd. h. l. — 2 xersemque L.^, G; non B. — reci- perunt Gen; H^; receperunt B. — obruerunt; cooperuerunt minus bene quid. lihri Baiteri. — Varro; cf. 252 l. capere est toUere ibique comm. — 3 quom pi\ B. — caepit Gen, L, JS^; coepit B. — celum G. — recipit cdd. h. l. — vocare B. — vid. haustum referre; cf. 3S4, 26. — 6 primo Gen; H^ ; proximo B. — adverso B, G. — caen. cdd. pr. G. — recipiat te ; pr. nos recipias te vel recipiare. — ac neutrum displicet; quamquam potuit N. culpa omitti subiectum sequens. cf. comm. in 383, 23. — illud autem recipiat cur alia atque accipiendi significatione adhibitum esse dicam non habeo. — 8 sic ore effata Verg. — fata etiam B; effata H^, G. — recipit Gen, L, H^, non B. — 9 ad se Xj. — 10 recipisset Gen; L^; H; non B. — 11 admiratus; admiratum ed. Bas.; adiratum B, Gen, H^; etadiratum L; et admiratum H^. — finem tirannus B. — 11. 12 Recipere, exceptum facere. Plautus; cf. 54 l. recepticium ihique comm. — 13 aduliscens Gen^. — 14 edis B, Gen. — vinderet Gen^; L^. — vendidit cdd. pg. 54 cum Plauti lihris. — 15 Cicero; cf. pg. 54 cum comment. — sed cdd. pg. 54; et h. l. et 164 s. l. ruta. — edes B; ades Gen^. — vendere cdd. hic. — 16 ne in putes B, Gen, L^, H^, ed. Bas.; ne imputes L^; ne im (sic) rutis H^. — cdd.: caesi (caesis H^) solum. — recipisse Gen, L, H; non B. 40* 628 NONIVS MARCELLVS 384. 385 M. REDVNDAEE, redire. [| Redundare, abundare, superesse. Luci- lius lib. XXVIII: primo redundat aurum ac thensauri patent, M. Tullius de officiis lib. III: nunc fugientes conspectum 20 sceleratorum, quibus omnia redundant. — et in Ortensio: tum intellegas quam illud non sit necessarium quod redundat. REDIRE manifestam habet significantiam ; ut Terentius in Andria: redeo inde iratus atque aegrd ferens. 26 II Redire, referri, revocari. Lucilius lib. XXVII: 81 non tamen ad te lioc redibit, tu lioc carebis c6nmodo. Vergilius Georg. lib. II: redit agricolis labor actus in orbem. RVRSVS significat iterum. Vergilius Aen. lib. II: 30 rursus in arma feror. II Rursus, retro. Vergilius in Georg. lib. III: rursus cura patrum cadere. Varro Andabatis: mortales multi rursus ac prorsiis meant. 36 Ennius Andromeda: .... riirsus prorsus reciprocat || fluctus fera. 1 17 Lucilias 1. XXVEI || 20 III, 1, 3 || 21 M. TuUius Hortensio || 24 I, 1, 110 II 26 Lucilius 1. XXVII || 28 II, 401 || 30 II, 655 || 32 III, 138 || 34 Varro Andabatis || 36 Ennius Andromeda. 17 Red., redire. 'hoc vero sine exemplo. et aliquem abusum notat Noniani saeculi' Me. — dire. Redundare in mrg. Gen^. — red. Eed. om. A. — habundare A. — snpere esse Gen; JEf,. — 18 XXVIIII B. — 19 primo om. A. — redundat idem; Montep.; redundant C, Gen, B. — thesari Hj^. — tens. Gen^; L^ ; tes. B; Gen.^ ; thes. L^ ; H^ ; G. — 21 hort. cdd. pr. L^. — 22 redundant Gen, Jfj. — 23 significationem Gen^. — ut om. A. — 25 egre Gen; haecre A. — 26 referi Gen^; referre A. — 27 ad te tu, sed del. tu, G. — hoc ad te B. — hoc pro huc positum, probabiliter statuit Me. — redibit Me; redivit cdd. — tum f. Gen; pr. H; tu supra add. in G. — conmodo Gen, L^, H. — 29 agricoli Gen.^; L^, — 31 rursus significat Gen^; rursus in arma feror Gen^. — V. om. B spatio relicto. — 32 Rursus, contra, vicissim Quicheratus, illo Rursus, retro traiecto in v. 34. — cf. Serv. ad Aen. IV, 534. — Rursus significat retro B. — 33 rursus in loco Vergilii contra significare reete monet Philargyrius. — sed auctor Nonii videtur accepisse rursus similiter dictum ac retro Aen. II, 169 ex illo fluere ac retro sublapsa referri spes Danaum; ubi cf. Serv. — 34 Andabatis; batis .B, Gen, L^, H^. — 35 porsus G (nihil a se adnotatum dicit Biesius). — 36 Ennius (aennius H); cf. 165 l. reciproca. — 1 porsus G. — recipiprocat pr. L. — fera Bergkius; feram cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 629 385 M. RVMOR, ut plerumque, opinio est. Sallustius Hist. lib. U: ad hoc rumoribus adversa in pravitatem, seeunda in casum, fortuita in temeritatem declinando conrumpebant. || Rumor, favor, auxiliatio. 5 Vergilius lib. VIII: ergo iter inceptum peragunt rumore secundo; hoc est: prospero favore et auxilio fluminis. — Fenestella Annalium lib. XXII: itaque ut magistratum tribuni inierunt, C. Cato, turbu- lentus adulescefis et audax nec imparatus ad deicundum, con- 10 tionibus adsiduis invidiam Ptolomaeo simul, qui iam profectus ex urbe erat, et Publio Lentulo consuli, paranti [iam] iter, concitare secundo quidem populi rumore coepit. — Ennius Annalium lib. VII: legio rediit rumore secundo. idem: 15 mina mox auferre domos populi rumore secundo. INCIPIT PER S LITTERAM. SVBLATVM, susceptum. Vergilius lib. VIIII: Troiaeque labore 20 sublatum erudiit. 2 Sallustius Hist. II || 5 Aen. VIII, 90 H 7 Fenestella Annal. XXII B 12 Ennius Annalium VII || 14 Ennius 1| 18 Aen. IX, 202. 2 lib. II. de Sertcrio agi adnotarunt docti. — 2. 3 ad hec ed. princ. — in casu B, Gen. — fort. M; fortunam v. — recte dicit Kritzius inter- cidisse obiectum velut exercitum sive bonara Sertorii famam. atque id Nonii culpa interrupta temere oratione omissum probabile. — Rumor, favor, auxiliatio. — n. N. — mira etiani iScrvius de Verg. loco. — 6 incoeptnm B, Gen. — peragunt; celerant B; plures V. libri. — illud peragnnt (ita et Macrob. VI, 1, 37) videtur irrepsisse ex Aen. VI, 384. — 7 prospera Gen^ . — Fenastella Gen^. — Annali cdd.; om. A, qui habet libro XXII. — 8 magistrati L^. — C. om. A, B, Gen, H^; Montepess. — 9 imperatus Montepess., A, G. — ad deicundum M; ad dicendum Ald.; ad deiciendum cdd. cum A, B. — con- tionibus Me (initio concionibus lun.); initionibus cdd. eum B. — 10 adsiduis ii/ absiduis B, Gen, Hy; ass. rell. — inv. M; invidiam et Me; invideat et cdd. — ptolomeo L; tholomeo H^; plemeo B, Gen, H^; Ptolemeo ed. Bas. — initionibus — Ptol. om. A, Montep. — simul qui iam L; simul iam A; B; Gen; H^; Montep.; qui iam H^; G. — 11 lentuloco consuli B, Gen, pr. H. — parenti A, B, L, P, Gs; Montepess. ; paranti Hqos; Me; ed. Bas. — iam secl. M. — concitare Me; cogitare cdd. cum A, B. — 12 Annali cdd. — 13 — 16 conflata duo Ennii exempla intellexit Me; qui tamen minus bene cetera. — 13 rediit Vahlenus; redditu (redditur umore Gen, H^) C, Gen; redditui B. — secundo add. M. — 14 idem add. M. — 15 ruina (vel ruineis) M; ruinas cdd. — 16 mox om. B. — ferre B. — domos om. L^. — popoli pr. L. — 17 om. H^. — 18. 19 labore L; labores rell. — oblatum Gen, Hi. — Vergilii haec sunt: Argolicum terrorem inter Troiaeque labores subl. er.; quae videntur Nonii culpa truncata. 630 NONIVS MARCELLVS 385. 386 M. II Sublatum dicimus remotum. Vergilius lib. XII: sine me haec haut mollia fata sublatis aperire dolis. M. Tullius in Philippicarum lib. I: non modo regno, sed etiam regni timore sublato. — Lucilius lib. XXX: 26 sublatus pudor omni', licentia fenore fervit. M. Tullius de officiis lib. III: sustulit quos opstare intel- legebat. 1| Sublatum, erectum. Vergilius lib. V: sublataque procul dextra conixa coruscat. Terentius Hecyra: 30 quia paulum vobis accessit pecuniae, sublati animi sunt. Lucilius lib. XXX: hic ut muscipulae tentae adque ut scorpiu' cauda sublata. 35 M. Tullius in Ortensio: * ♦ * eloquentiam tueri, quam tu in caelum, Ortensi, credo, ut ipse cum ea simul ascenderes, sustulisti. || SVFFICIT significat consuetudine sat est. Vergilius Aen. lib. XII: l idque diu, dum terga dabant palantia Teucri, suffecit. II Sufficit, subministrat. Vergilius in Aen. lib. II: 21 XII, 25 II 24 I, 2, 4 || 25 Lucilius 1. XXX || 27 III, 9, 38 H 28 Aen. V, 642 II 30 Iir, 5, 56 || 33 Lucilius 1. XXX || 36 M. Tullius Hortensio || 1 XII, 738 II 4 II, 617. 21 Verg. ; cf. 319 l. haurire, accipere. — 22 haut; aut Gerii; L^; haud rell. cum B. — fatus Gerij^ ; pr. L. — 23 dolus Gen^ ; pr. L. — 24 in filippicis (ph. B) cdd. — II J5. — non modo regno, quod pertuleramus, sed Cic. — 26 fenore fervit M; fenus referuntur B, Gen, H^ ; f. refertur rell. (infertur, supra in scr. re, G). — fenore fertur; i. e. quo minor antea fuit licentia, eo gravius nunc accrevit. — 27 obstare Cic; optare L, Gen, B; ob- tare H, ed. Bas. — intellegat B. — intell.; arbitrabatur cdd. Cic. — 28 Verg. ; cf. 327 l. iacere. — 29 conexa cdd. utrohique. — 30 in Hecyra B. — Hae- cyra Gen, H. — 31 paululum B; item Bembin. ap. Ter. cum aliis nonnullis. — 32 sublati animi sunt. ita et Ter. cdd. — sed vitium latere probabile reddit res m. — iustos reddit numeros ut puta illud: animi sunt sublati. — 33 Lucil.; cf. 181, 30 sqq.; 264, 12 sqq. cum comment. — 34 hic om. B, Gen, H^. — tantae (tante G) cdd. h. l. — atque cdd. pr. L^. — scorpios cdd. bene 181; 264. — 36 ortensio L^; hortensio rell. — ante eloquentiam (ita Lun.; eloquentia cdd.) sive Nonii sive librariorum opera quaed. hausta. — 37 caelo H^; Me. — ortensi B; Gen; L^; ortesi H^; hortesi H^; hortensi rell. — simul om. B. — ascenderes Me; ascenderis cdd. cum B. — sustulisti M; sustulisset L; H^; sustulisse rell. cum B; sustulisses Ald. — 1 satis A, B. — Aen. om. L^. — 2 diu dum Verg.; dudum cdd. — dab. om. L^. — 3 sufficit (ut pars libr. V.) L^; ed. Bas.; Me errore operarum; sufficiat rell. DE VARIA SIGNIPICATIONE SERMONVM. IV. 631 386 M. ipse pater Danais animos viresque secundas sufficit. II Sufficit, durat. Vergilius lib. V nec nos ol sufficimus. 10 et lib. VIIII nec nos obniti contra nec tendere tantum sufficimus. nec sufficit umbo ictibus. II Sufficere, mutare [ab] inficiendo. M. Tullius in Ortensio: ut i qui conbibi purpuram volunt sufficiunt prius lanam medicamentis 15 quibusdam. SVSPENSVM, placidum, silens. Terentius in Phormione: li6c ubi ego audivi, 4d fores suspenso gradii placide ire pdrrexi { Suspensum dicitur alte ligatum. M. TuUius in Verrem, Fnimen- 20 taria: hominem corripi ac suspendi iussit in oleastro quodani. — idem pro Rabirio: caput obnubito, arbori infelici suspendito. — Vergilius lib. V: quo tendant ferrum, malo suspendit ab alto. II Suspensum, soUicitum. Vergilius Aen. lib. II: 25 suspensi Eurypylum scitatum oracnla Phoebi mittimus. M. Tullius [in] Philippicarum lib. VII: aberrat a sententia suspensus [a] curis maioribus. 7 Aen. V, 21 || 10 Aen. IX, 810 || 13 M. TuU. Hortensio || 16 V, 6, 26 B 19 II, 3, 23, 57 fl 21 4, 13; cf. comm. fl 22 Aen. V, 489 y 24 II, 114 [] 27 VII, 1, 1. 5 animus L^. — veresque L^; virosque Gen, H^. — secnndus X,. — 8 obliti Gen; L; H^. — 13 mutare add. M. — [ab] inficiendo M; abiciendo L; ab inficiendo Gen.^; H; G; ab infiendo B; Gen^. — latet aliquid. — M. TuUius; cf. 521 l. inbuere. — hortensio cdd. pr. i,. — ut i; uti cdd. 521; ut hi h. l.; ut ii Ald. — 14 concubibi Gen^; concubiU B; convivi L, Ho, G. — volunt cdd. 521; h. l. L: tuo; et ita H^; G; om. H^; vo Gen; vos B. — sufficitunt Gcn, H^. — lanam lihri 521; h. l. sane (sanae Gen^; saneme L, H^, G). — medicantis Geii; H^; medicatis B. — .16 formione cdd. pr. B (in f in virg, Gen^). — 18 irae Gen^. — 19 legatum Gen^; L^. — 19 — 21 ex oratione pro Rabirio perdueUionis reo petitum exemplum quod infra sequitur intellexit Me^-cerus. ex Verrinis locum ductum indagavit Qui- cheratus. — sane alibi Nonius Babiriana non est usus nisi semel, 51, 27, loco tracto ex Gellio. — 21 arbor cdd. cum B. — suspendito v. ap. Cic; sed cf. Halmii eomm. in h. l.; suspenditur (suspendit B, Gcn) cdd. — 23 ut quo L. — 25 erypilum (eripylum L) cdd. cum B. — scitantem pars cdd. Verg.; idque exquisitius; cf. II, 111. — foebi cdd. pr. B. — 27 in om. i,. — febpp' L; fiUpp Gen, H; fiUppicis ed. Bas.; philippicis B. — tamen animns ab. Cic. — aberat cdd. — 28 a om. Cic. libri. 632 NONIVS MARCELLVS 386. 387 M. SPECIES dicitur effigies, facies. Livius Aegistho: iamne 6cuios specie ladtavere opt§,bili? 30 II Species, factum, spectaculum. Vergilius in Aen. lib. II: non tulit hanc speciem furiata mente Coroebus. H Species, imago, M. TuUius de officiis lib. III: cum sit is, qui [his] id solum bonum iudicet quod honestum; quae autem huic repugnent specie quadam utilitatis. H Species, pulcritudo. Varro 35 Eumenidibus: * quae casta vestis, a^tas quae aduliscentium? quae generis species? SEGNE dicitur tardum. Vergilius in Georg. lib. III: en age, segnes 40 rumpe moras. II Segne, dissimile. || Vergilius Aen. lib. IIII: 1 haut illo segnior ibat Aeneas. SALTVS consuetudine a saliendo dicitur. Vergilius lib. VIIII: tum demum praeceps saltu sese omnibus armis 6 in fluvium dedit. II Saltus, campi spatium. Vergilius in Georg. lib. III: saltibus in vacuis pascunt et plena secundum flumina. SVBIECERE est subtus iacere, subponere. Vergilius Georg. 10 lib. IIII: 29 Livius Aegistho 1 1| 31 II, 407 H 33 III, 3, 12 | 35 Varro Eumenidibus| 39 III, 42 II 1 IV, 149 H 4 Aen. IX, 815 || 7 III, 143 || 10 IV, 303. 29 Livius; cf. 132 l. laetari. — luvius Gen; H^. — in Egisto ed. princ; egisthi cdd. cum B. — 80 laetavere M; laetaviri (letaviri L; laeta viri JS; leta viri A) cdd. h. l.; letavisti fere 132. — illud laetavere videtur verius. — obtabilis A, Montepess. — 33 cum Gic. (sed cum); tum cdd. — quia cdd. — 34 bis ex superioribus irrepsit. — id (om. cd. Bern. 514 Cic.) solum om. cdd. — iudicis Gen^. — onestum L. — honestum sit cdd. Cic. — autem; cum A, B. T- huc A, B, Gen; pr. H. — 35 utilitatis; seg. ap. Cic: eorum neque accessione meliorem vitam fieri nec decessione peiorem. — pulchritudo A; Gen; S; ed. Bas.; non B. — Varro; ef. 267 l. castum cum comm. — 37 aetas, tum ras., q. Gen; aetas q. H^. — aetas q. , supra scr. a, B. — adu- lescentium cdd. cum B pr. L. — 38 que Gen, H^ ; non B. — generis M (quia ex viris facti esse videbantur feminae; cf. Gatulli Attis); teneris L, H^, G; tenebris B, Gen, H^. — 39 Signe Gen^^; L^. — Verg.; cf. 33 l. ignavum et segne. — 40 in Gen^; L. — segnes; se unum Gen^; segnis cdd. 33. — 41 mores G. — \ n. N. — 2 aut L^; haud reU. — 4 VIII cdd. cum B. — 7 Verg.; cf. 389 l. secundum, iuxta; 531 l. secundum; ubi alio fonte usus N. — 8 pascant pars cdd. V. — plana L; cf. 531. — 10 Subicere cdd. pr. L^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 633 387 M. et ramea costis Bubicinnt fragmenta. et lib. XI: 16 caudamqae remulcens subiecit pavitantem utero. M. Tullius in Philippicarum lib. II: cervicisque suas ei subiecit securi, qua multi minoribus in peccatis occiderunt. || Subicere, susum iacere; excrescere. Vergilius in Bucolicis: 20 quantum vere novo viridis se subicit alnus. et in Georgicon lib. IIII: ter flamma ad summum tecti subiecta reluxit. et lib. XU: aat corpora saltu 25 subiciunt in equos. SERVARE, liberare. Vergilius Aen. lib. III: servatum ex undis Strophadum me ]itora primum accipiunt. II Servare dicitur custodire, tueri. Vergilius in Aen. lib. II: 30 servate domum, servate nepotem! et lib. VII: sola domum et tantas servabat filia sedes. II Servare, sollicite et suspiciose observare. Lucilius lib. XXX: quid servas quo eam, quid agam? quid id attinet ad te? 36 Plautus [in] Asinaria: tuu' s^rvus servet, V^nerine eas det &a vero. Vergilius in Georgicon lib. I: quod superest, caeli menses et sidera serva. 14 XI, 812 II 17 II, 21, 51 B 19 X, 74 fl 21 IV, 385 B 23 XII, 287 |1 26 III, 209 II 29 II, 702 || 31 Aen. VII, 52 || 33 Lucilius 1. XXX || 35 IV, 1, 60 || 37 I, 335. 12 tramea pr. L. — 13 fragmanta H. — 15. 16 cadamque — pavi- tatem Gen^. — 17 in filippicis (ph. B) cdd. — cervicesque B. — 19 Subieceris usum, m. 2 Subiceres usum, Gen. — excrescere; subjici, excrescere Quicheratus. sed Nonium, qua est diligentia, in paraphrasi activis verborum significationibus iungere passivas iam alibi vidimus. — 19—22 Verg. e. q. s.; cf. comm. in 169, 5. 6. 7. 8. — 20 alnus in ras. jH,. — 22 tecta pr. L. — subiaecta, tum ras. duar. litt. H. — 27 strofadum cdd. pr. B. — littora ed. Bas. — 33 suspitiose B. — servare Gen^. — 34 cf. Luc. XXX, 21; 22. — id om. A, B, Gen, H^. — adtinet A; Gen; H; att. rell. — 35 in om. L^. — 36 servae tuae nerinae eas B. — venerine as Gen^. — vero pro viro. — 37 in; aen. in Gen^. — 38 quod superest; hoc metuens Verg. — sane illud haud infrequ^ns apud didacticos, maximeque in principio versv^. cf. Georg. II, 346; IV, 51; Lucr. I, 50; III, 350 al. 634 NONIVS MARCELLVS 387. 388 M. quod est Menandri: rriQco xov Jia 40 xov alyLO%ov. 11 Servare, inhabitare, possidere. Vergilius [in] Georg. lib. IIII: centum quae silvas, centum quae flumiua servant. et: inmanem ante pedes hydrum || moritura puella 1 servantem ripas. II Servare, tenere. Vergilius lib. VII: curvam servans sub imagine falcem. SVPREMVM signiiicat extremum. Vergilius lib. XI: 5 qui supremum comitentur honorem. II Supremum, rusum altum. Vergilius [in] Georg. lib. IIII: clamore supremos inplerunt montis. II Supremum, summum. Terentius in Adelphis: 10 pro supreme luppiter! Plautus Amphitryone: lit lovis supremi multis hostiis pacdm petam. 39 Menander || 42 IV, 383 || 44 Georg. IV, 458 | 3 Aen. VII, 179 || 5 XI, 61 II 7 IV, 460 II 10 II, 1, 42 || 12 V, 1, 75. 40. 41 'mihi veteres et fugientes iam ac prope exoletos literarum male exaratos ductus rimanti visum est scriptum fuisse rrjQa xov Sia, xov atytoxov' (sic) Turneb. Adv. XXIX, 2; xriQwxovaiaxovxaxioxfo Gen; H. in H tertium X radendo mutatuvi in i. — xrjQoyovaiaxcovxlxLooxo JB; xt^qcoxov {xr]Qca xov ed. Bas.) aia (dia ed. Bas.) vovxaxLoxto L, ed. Bas.; cd. Victor. auctore Mercero, quem tamen falli existimo: xrjQcaxovrjXLOvxaTcoxco (tjj^co xcv "iXlov xdnoxa). — xrjQ^ xbv /dla vovxa noXlm Porsonus; at ipsi apices, quos ad- posui, vix aliud quam quod Turnebus sibi visus est eruere commendare videntur. — xrjQa xov rjXiov xd x' aaxQU male Ald.; lun. — 42 in om. B, Gen, L, P. — 1 inanem B. — inmanehant pedes, m. 2 immanem (ita et ed. Bas.) ante pedes L. — 2 s. r.; add. Verg.: alta non vidit in herba. — 3 Verg. ; cf. 329 l, imago ibique comm. — georg. lib. II B; cf. Georg. II, 52i. — 4 curbam Gen, L^, i?,. — 6 Supremum; pre ubique L; A; ed. Bas.; p Genh pr. v. 5 et 8; item H pr. v. 5; Bh pr. 6; 7; 13. — duplex p L 5; 7; Genh ubique pr. 5 et 8; numquam Bh; H^; at H^ 5; 7. — uirgt m. 2 in mrg. add. H; om. Genm. — 7 rusum M; susum cdd. — in om. B; Gen; H^. — S supremus (us m. 2 mutat. in os) Genh; supremo pr. B. — 9 montes A, B. — 10 Supremum, summum add. M. — adelfis cdd. pr. B. — 11 iupiter A. — 12 Plaut.; cf 460 l. pacem. — 13 hostis h. l. cdd. pr. B. — expetam cdd. 460; libri Plauti. DE VARTA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 635 388 M. ■ SAEVVM, iratum. Vergilius Aen. lib. I: 16 et saevum ambobus Achillen. ]| Saevum dicitur inmite. Vergilius Aen. lib. I: saevae memorem luuonis ob iram. Lucilius lib. XXX: et saevo ac duro in bello multo optimus hostis. 20 idem lib. XXVI: quodque te in [te in] tranquillum ex saevis transfers tempestatibus. II Saevum, forte. Vergilius Aen. lib. I: saevus ubi Aeacidae telo iacet Hector. II Saevum, potens. Vergilius Aen. lib. I: 25 non illi imperium pelagi saevumque tridentem, sed mihi sorte datum. II Saevum, durum. Vergilius lib. V: cum saevo e scopulo multa vix arte revnlsus. Lucib'us lib. XXX: 30 aque tuis factis saevis et tristibu' dictis. SVPERAEE est vincere. Terentius in Eunucho: siiperat ipsam Thaidem. Vergilius in Bucolicis: quid si idem certet Phoebum superare canendo? 35 II Superare, abundare. Vergilius in Georg, lib. I: si superant fetus, pariter frumenta sequentur. II Superare, vivere, superesse. Vergilius in Aen. lib. III: quid puer Ascanius? superatne et vescitur aura? 14 I, 458 II 16 I, 4 H 18 Lucilius 1. XXX H 20 Lucilius 1. XXVI || 22 I, 99 II 24 I, 138 I 27 Aen. V, 270 | 29 Lucilius 1. XXX fl 31 II, 1, 25 | 33 V, 9 fl 35 I, 189 II 37 III, 339. 14 Saevum. ae ubiq^ue G, Gen, B exc. ubi aliud notabitur. — cet. in A totum l. sic contractum: Saevum, iratum vel inmite. Virg. : et saevum ambobus Achillem. Saevum, durum. — 15 saevum; immitem potim quam iratum. — ambobus, sed bus (bu Bm) eras., B. — achillem A; Bh; H^; anchillen Genh (anchillem Genm). — 17 memoris Gen^; L^. — 18 Luc. ; cf. 285 l. durus, nocens. — 19 sevo G (ut et 285). — 21 te in Ald.; et ita B; te in te in C, Gen. — ex evis, m. 2 ex sevis, i, cum Gen; ex aevis H^; eius B. — transfers I. Dousa; Me; transfer cdd. — transfert non bene Me^. — 23 eacidae (eacide Gen, H) — haector cdd. cum B. — 29 Luciliua (om. L^); cf. 409 triste, crudele ibique comm. — 30 aque M; aquae B, Gen, H^; idque H^; G; itque L^; itaque cdd. 409. — saevus B, Gen, H^; sevis G. — 32 haec superat Ter. — 34 qd, supra scr. i, H; quod etiam L^. — certet (certe Gen, H, L^) foebum C, Gen; phoebo certet B. — 35 habundare Gen^. — 36 si om. Gen; H^. — foetus B, Gen, L^, H, G. 636 NONIVS MARCELLVS 388. 389 M. et [Aen.] lib. II: satis una superque 40 vidimus excidia et captae superavimus urbi. jl Superare, suppetere. Vergilius || Georg. lib. III: 1 praeterea superat gregibus cum laeta iuventus. II Superare, ascendere. Vergilius in Georg. lib. III: superant montis et flumina tranant. et: 5 gravido superant vix ubere limen. jl Superare, oecidere. Vergilius Aen. lib. I: clam ferro incautum superat. STKATVM significat iacens. Vergilius Georg. lib. IIII: stemunt se somno divorsae in litore phocae. 10 II Stratum, deiectum. Vergilius lib. X: sternitur infelix Acron. et in Bucolicis: strata iacent passim sua quaeque sub arbore poma. II Stratum, placatum, lenitum. Vergilius in Bucolicis: i6 et nunc omne tibi stratum silet aequor. II Stratum, tectum. Vergilius in Georgicon lib. III: et multa duram stipula felicumque maniplis stemere subter humum. et Aen. lib. VIIII: 20 sternitur omne solutn telis. 39 II, 642 II 1 III, 63 || 3 III, 270 || 5 Georg. III, 317 || 7 I, 360 || 9 IV, 432 II 11 Aen. X, 730 || 13 VII, 54 || 16 IX, 57 || 17 III, 297 || 20 IX, 666. 39 et aen del. H^; et lib. aen. 11 B. — 1 suppetere M; cf. Serv.; superesse v. — Verg.; cf. 433 l. iuventus. — 2 interea lihri 433; Verg. — cum cdd.; dum Verg. — leta L solus. — iuventas cdd. 433. — variant et Verg. libri. — 3 post ascendere in B, Gen, JS^ add.: uirg. in georg. lib. III superat (superant H ex corr.) gregibus. — del. H^. — 4 superat B. — montibus i^. — 5. 6 cf. 313 l. grave, plenum. — et gr. Verg.; cdd. 313; f.: item: et. — gradio Gen (add. corruptelae signo); H^. — lumen Gen; H^. — 10 strenunt Gen^. — divorse pr. H; diverse H ex coir., Gen; diverso B; diversae rell. — litorea Gen^. — afocae pr. L; focae rell.; B. — 12 Gen^: Stratum significat accens acron. haec m. 2 del. teste Hageno et supra scriptum: sternitur infelix (acron servatum Genm). — infelix; acer B. — acron om. J?,. — 13 cf. 326 l. iacet. — 14 iacent supra add. in L. — 16 nunc per interpol. e Verg. add. B; om. rell.; et ipse f. Non. — 18 multa duram B; multarum rell. — felicum Gen; H^; filicum H^; filicumque L^; G; B. — 19. 20 humum om. cdd. (pro subter et L^ subtere). — VIIII Gen^; B; VIII rell. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 637 389. 390 M. II Stratum, conpositum, structum. Vergilius in Aen. lib. I: miratur portas strepitumque et strata viarum. SECVNDVM est numero aut ordine secutum. | Secundum, iuxta. 25 Vergilius in Georg. lib. III: saltibus in vacuis pascunt et plena secundum flumina. II Secundum, prosperum. Vergilius lib. X: et servare modum, rebus sublata secundis. 80 M. Tullius de officiis lib. I: sic' homines secundis rebus effrenatos sibique supra ♦ * ♦ Terentius Heautontimorumeno: si mihi secundae t6s de amore meo ^ssent M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. 11 * * ♦ scribtum erat equestre proelium valde secundum, in his autem potius adver- 35 sum. II Secundum, lene vel placidum. Vergilius Georg. lib. III: mersusque secundo defluit amni. SVBMISSVM significat humile. M. TuUius de officiis lib. I: 1 neque submissum et abiectum neque || se ecferentem. — Vergilius Aen. lib. IH: submissi petimus terram et vox fertur. II Submittere, subdere, subponere. Lucilius lib. XXVIII: 5 submittas alios^ aiquos possis, cdnseo. II Submittere, admittere. Vergilius in Bucolicis: pascite, ut ante, boves, pueri, et submittite tauros. 22 I, 422 II 26 III, 143 B 28 Aen. X, 502 || 30 I, 26, 90 jj 31 II, 2, 1 || 33 M. Tull. ad Caes. iun. II || 35 HI, 447 i 37 I, 34, 124 U 2 III, 93 || 4 Lucilius 1. XXVIII II 6 I, 45. 22 structum L; exstructum (extructum A, B) rell. — Verg.; cf. 420 l. via. — 23 portas om. B. — est irata Gen^. — 24 Secundum; cf. 531 l. secundum. — secutum M; secundum v. — 25 Verg.; cf. 387 ; 531 l. saltus, campi spatium; secimdum. — 27. 28 flumina. Secundum supra add. L^. — 31 sibique praefidentes cdd. Cic; ap. Non. fuit: sibique supra quam licet fidentes vel simile. — 33 interceptum vel Nanii culpa vel librariorum ut puta: in illis (sc. litteris). — scriptum cdd. pr. L^. — 34 aequestrem, tum aequestre L; equestrem Gen-i. — proelium L; praelium rell. cum B. — 35 VI Gen, H^; item L^. — 36 mersusque; mersatur, missusque Verg. — amni a correctore add. in L. — 37 Submissum ; mm ubique L^ ; et ita ed. Bas. pr. V. 390, 7; H^ pr. 390, 1; 3; bm rell. cum A, B. — 1 et abiectum Gic; aetale et (etale et B) cdd. — haecferentem B, Gen^, L. — Verg. ; cf. 367 l. petere, .tenere. — 3 fertur ad aures Verg.; cdd. 367 ; hic B. — 4 XXVIIII H ex corr., sed m. 2 restitut. XXVIII. — 5 summitas G. — censeo I. Dousa; censeas {sq. s) cdd. cum B; om. A. — 6 admittere Quicheratus; ommittere (pro amm.) L^, ut vid.; demittere B, Gen, H; dimittere L.^; A; ed. Bas. — 7 boves A; B; Gen^; H^; vobis Gen^ Qiic deinde ovis); L^; bovis J/j, H^, G. — et om. bene cdd. Verg.; item B; non A. — etauros Gen^; pr. L. 638 NONIVS MARCELLVS 390 M. idem in Georg. lib. III: tu modo quos in spem statuis submittere gentis. SEVERVM, triste. Varro Eumenidibus : 10 tertia Poenarum Insania u _ u u _ u V stans fixa in vulgi pectore, fluctanti intonsa coma, sordida vestitu, ore severo. II Severum significat grave, censorium. Vergilius lib. VIII: 15 Romulidis Tatioque seni Curibusque severis. II Severum, asperum, trucem. M. Tullius in Hortensio: aliud ex silvis severum et triste. — Vergilius lib. VII: qui tetrice horrentis rupes montemque severum. II Severum, saevum, inplacidum, vitabile. Vergilius in Georg. 20 lib. III: Invidia infelix Furias amnemque severum Cocyti metuet. M. Tullius de officiis lib. III: et qui perindulgens in patrem, idem acerbe severus in filium. 25 SOLVERE usu significat enodare. Vergilius lib. VII: solvite crinalis vittas, capite orgia mecum. II Solvere, debitum reddere. Sallustius in Catilinae bello: argen- tum aere solutum est. — M. Tullius in Verrem, Divinatione: pro quo frumento pecunia omnis soluta non est. || Solvere, admittere. 30 Vergilius Georgicon lib. III: 8 in, 73 II 10 Varro Bumenidibus || 15 Aen. VEI, 638 || 17 M. TuU. Hor- tensio |1 18 Aen. VII, 713 || 20 III, 37 H 24 III, 31, 112 || 26 Aen. VII, 403 || 28 33, 2 II 29 10, 32 || 31 III, 64. 9 statues recte Verg. libri tantum non omnes. — 11 — 14 anapaesticos dimeiros G. Hermannus El. d. m. 389 eonstituit, qui tamen prima parum hene dimetro et monometro contineri putavit. — 11. 12 lacunam ad satis- faciendum r. m. signif. M. — Insania Boeperus; infamia (infama JB) cdd. — stans JB. — fixa M; nixa al.; nexa, cdd. {praec. ns). — 13 fluct. Ribbeckius; fluctuanti cdd.; cf. 111, 38. — intunsa L^. — 16 censorum Gen^. — VII (septimo Gen) cdd. — 17 puto truce {seq. m), ut perspicace. — M. TulL; cf. 409 l. triste est mestum. — 18 Verg.; cf. 181, 12. 13 ihique comm. — 19 dedi V., qudlem Nonii stupor perscripserat. Tetricae et Severum Verg. — quae B. — tetrice H post ras.; tetricae prius idem cum rell.; tetrice fere cdd. 181. — horrentis edd. 181; h. l. orentis B, Gen; orientis H^; orantis L; Hr,; G. — rumpes Gen; H^; rupit {pro rupis) cdd. 181. — 24 M. Tull.; cf. 326 l. indulgere, temperare; comm. in 228, 3. — 25 acerve L^. — in cdd. 326; at h. l. L^: in qui; inquo B, Gen, H^; inquid H ex corr.; inquit in H^, L^; inquit ed. Bas. — 27 orgiam meam Gen^. — 28 Catillinae Gen, L; non B. — 29 in varrem divinationem L^. — 30 Solvere — 32 om. L^. — admittere Quicheratus; cf. comm. in v. 6; dimittere cdd. cum A, B. — Verg.; cf. 348; 433 l. mittere; iuventus. — Virg. (sicj L. DE VAEIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 639 390. 391 M. solve mares, mitte in venerem pecuaria primus. II Solvi, a curis libenim esse. Vergilius Georg. lib. II: risuque soluto. 35 idem Aen. lib. I: solvite corde metum, Teucri. II Solvere, contempnere, despicere. Vergilius Aen. lib. IIII: solvitque pudorem. II Solvere, excipere. Vergilius lib. X: 40 nec Rutulos solvo. || 1 SVPERBVM, adrogans, truculentum, asperum. Vergilius in Aen. lib. III: stirpis Achilleae fastus iuvenemque superbum. idem lib. X: 6 te, Tume, superbum caede nova quaerens. II Superbum, vitabile. Vergilius lib. VIII: foribusque adfixa superbis ora virum tristi pendebant pallida tabo. 10 II Superbum, elatum, altum. Vergilius Georg. lib. III: et gressus glomerare superbos. idem lib. VII: Atina potens Tiburque superbum. II Superbum, ornatum. Vergilius Aen. lib. II: 15 barbarico postes auro spoliisque superbi procubuere. 33 II, 386 II 35 I, 562 || 37 IV, 55 jj 39 Aen. X, 111 || 1 III, 326 || 4 Aen. X, 514 II 7 Aen. Vlll, 196 | 10 III, 117 || 12 Aen. VII, 630 || 14 II, 504. 32 pecuria Gen^. — 33 Solvi QuicJieratus ; Solvere v. — curiis i, ; curtis Gerii. — 35 primo L^; sed id m. 2 del. eademque add. libro I. — 36 metuo ij. — 37 contemnere Gen^; H; contempnere rell. cum B. — dispicere ij,- despicere id. m. 2, sed radendo rursus effectum dispicere. — Verg. Aen.; om. Gen; H^; in hoc m. 2 supra scr. uirgt eneidis. — Aen. om. B. — lib. IIII omittere vid. H. — 40 rutulos per interpolationem B; populos C, Gen. — illud populos recepit Eihbeckius. — videntur verha nec Rutulos solvo per parenthesin iungenda prioribus ita: seu fatis Italum castra obsidione tenentur sive errore malo Troiae monitisque sinistris (nec Rutulos solvo), sua cuique exorsa laborem fortunamque ferent. — solvo recte per absolvo explicat Serv. — 1 Verg.; cf. 407; 458 l. tollere, pati; enixas. — cf. et 405 l. subnixum. — in om. ed. Bas. — 3 stirpes Gen, L, H^; non B. — fatus Gen^ ; pr. L. — 4 cf. 240 l. ardere, dolere. — 7 vitavile ij. — VIIII Gen^. — ^ squallida Mediceus m. 1 testante Heinsio. — 10 Super Geni; item v. 14. — Verg.; ef. comm. in 106, 24. — 13 uina cdd. pr. B. — pot. Tib.; potentibusque Gen {add. supra pot corrupteJae signo); H^. 640 NONIVS MARCELLVS 391 M- II Superbum, opulentum. Vergilius. lib. VIIII: simul ense superbum Rhamnetem adgreditur, qui forte tapetibus altis extructus. 20 II Superbo, iniquo. Vergilius lib. VIII: quos illi bello profugos egere superbo. STAEE consistere omnium consensu dicitur. Vergilius [in] Georg. lib. III: stare loco nescit. 25 Plautus Amphitryone: ita statim staut signa omnia. II Stare iterum horrere significat. Titinius Veliterna: adque illud ant* partum comedet; fiindi stabunt s^ntibus. Caecilius Syracusiis: 30 bic am^t, fame familiae pereant, ager autem stet s^ntibus? Vergilius Aen. lib. XII: iam pulvere caelum stare videt. II Stare, erigi, prominere. Lucilius lib. XXVIII: 35 hic corpus solidum invenies, hic stare papillas pectore marmoreo. II Stare, fidem servare. M. Tullius de officiis lib. III: facere pro- 17 Aen. IX, 324 || 21 Aen. VIII, 118 || 24 III, 84 || 26 I, 1, 120 || 28 Titinius Veliterna 1| 30 Caecilius Syracusiis || 32 XII, 407 || 35 Lucilius 1. XXVIII H 38 III, 25, 95. 17 Verg.; cf. 543 l tapete. — VIII B; Genm. — 18—21 om. B, Gen, H,. — simulem se superbum hramnetem L. — ramgnetem, tum ramnetem H^. — Verg.; cf. 243 1. agere, persequi. — VIIII L. — 22 profugus Gen^; L^. — exgenere L^; exgegere Gen^. — 23 Stare, cons.; cf. 272, 29; 31: Constat, consistit; Coustitit — stetit. — in om, B; Gen; H^. — 26 Plautus; cf. 393 l. statim. — 27 statim B. — stant cdd. 393; ad h. l. — cf. comm. in pg. 393. — 29 adque jL, ; atque rell. cum B. — f. adquei (seq. i). — partu B ; Gen; P. — 30 syracusi cdd.; corr. lun. — 31 fame familiae M; familiae fame (famil pr. L) cdd. — in L illud fame {pr. famil) pereant m. 1 supra add. — per trochaicos numeros Spengelius: hic amet, familiae pereant, ager autem stet sentibus; Bergkius: hic amet, fame aliei pereant, ager e. q. s.; e quibus neutrum displicet. — 34 illud stare melius per plenum esse explicat Servius. ac reposiium a Quicherato Vergilii exemplum infra, pg. 392, post v. 4. — et de illo et de Luciliano, quod est 'interea stat sentibu' pectus' Gellius dixerat l. VIII cap. 5. quo quin usus sit Non. haud dubium, — vident Verg. — 35 XXVIIII L; XXVII B; f scribend. XVII; cf. 371, 15 sqq. — 86 papyllas (yllas in ras. H) B, Gen, C; sed in H i scriptum supra j m. 2; papillas et A. — 38 habere cdd.; servare M. DE VAEIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 641 391. 392 M. missa, stare conventis, reddere-deposita. || Stare, valere et constare 40 et fixum esse. Varro Flaxtabulis, tisqI iTtaqii^v. adque si addam, quantei misericordia mea heredibus meis stet, quot miseros sub- levaverim. — Vergilius lib. X: stat 8ua cuique dies. et lib. H: 46 stat casus renovare omnes. 1 II Stat etiam plenum || est. Lucilius Satyrarum lib. V: interea stat sentibu' pectus. Vergilius in Bucolicis: stant et iuniperi et castaneae hirsntae. 6 Varro Eumenidibus: denique avarus qui sanust? cui stet terrai traditus orbis: furando tamen, a morbo stimulatus eodem, ex sese ipse aliquid quaerat cogatque pecuH. 10 Sisenna lib. VIIII: caelum calligine stat. 40 Varro Flaxtabulis || 42 Aen. X, 467 \ 44 Aen. II, 750 || 1 Lucilias 1. V \ 3 VII, 63 11 5 Varro Eumenidibus || 10 Sisenna lib. IX. 39 stare Gic.; adstare {praec. a) B, Gen, L {tnutat. in asstare), H-^; astare JE/^ , G. — 39. 40 valere et constare et fixum esse. nisi duo lemmata in unum coaluerint, Nonius dtuplici verbi quod est constare significatione videbitur adduetus, ut iungeret tam diversa. — STtagxican, m. 2 snttQxiav L; eitaQxcav Gen; svuqxcov H^; snccQxvcov H.^; snuQxicov et G. — Varro flaxstabulis snaQx^ov B. — adque L^; atque rell. — 41 quantei; quanti Gulielmius; quanta cdd. — quot Gulielm.; quod cdd. — Varronis verba nescio an tetrametris iambicis sint discribenda sic: atque si addam, quantei misericordia | heredibus meis st^t mea, quot miseros sublevaverim, pro- ducta in mea finali propter caesuram. — 44 et; est Gen, L, H^. — 46 causas G. — 1 Luc. ; nullam omnino causam esse, cur exemplum, quod sequitur, idem esse existimemus cum eo quod adfert Donatus ad Ter. Andr. IV, 2, 16 omissa libri nota tali: stat sentibus fundus et in priore illud sentibus translate accipiendum videri de curis iam in ed. Lucilii est monitum. — 2 stet, sed supra scr. a., G. — 4 cf. Serv. ad h. l.; Donat. ad Andr. IV, 2, 16. — 6 ante illud Varro l. Stare, existere, esse Forcellinum secutus add. Quicheratus. qui Sisennae exemplum in fine collocat lemmatis stat — plenum est. — neque potest negari ita fere, ut Forcellino visum, dictum videri in sequentibus v. constare, ut sit 'esse' cum aliqua significatione diuturnitatis. nihil tamen duxi novandum, servasse contentus verba Nonii, ubi aliquo viderentur modo posse tolerari. — Varro; cf. 264 l. cogere. — 6. 7 denique avarus qui (adverb.) sanust? Oehlerus, exc. quod scr.: quis sanu' 'st; denique quis (qui P; Lachmannus) sanus est avarus cdd. — denique qui sit avarus sanus Lachm. comm. Lucr. pg. 85, parum quidem eleganter, cum ita post tertiam thesin hexametri graviter sit interpungendum. — cui stet M; et ita Gen; H^; cui est et B; cui si stet rell. — terrai Lachm.; terra id cdd. — 8 a Lachm.; ac cdd. — morbustimulatus L^. — 9 ex sese et ipse, sed del. et, H. — quaerat, supra at scr. i, B. — cogitatque id. — 10 VIIII B, Gen, L, H; VIII G; Me. — caUigine pr. L; caligine rell. NoKi Mabc. C. I). ed. L. Mv£iii.EB. 41 642 NONIVS MARCELLVS 392 M. SPISSVM densum dicimus. Vergilius in Georg. lib. II: sin in sua posse negabunt ire loca et scrobibus superabit terra repletis, spissus ager. II Spissum significat tardum. Cicero de oratore lib. II: et prin- 15 cipia tarda sunt et exitus tamen spissi et producti esse debent. — Caecilius Dardano: nil r^ ego spe credo: omnis res spis8&,s facit. Titinius Gemina: longiis s^rmo hab^tiir; rev6rt^tur spiss&p. 20 Afranius Incendio: itaque spissum cum videtur fieri, non possiim domi meiim virum expectare, quem mi stiideo iamdudiim dari. idem Materteris: quae def^ssa expectand6 domi 25 s^di, quod spiss6 venire visu^s tu, Mani, mibi. Plautus Poenulo: eheii, quare ego habui &,riolos, ariispices? quidquid boni promittunt, perspisso ^venit; id quod mali promittunt, praesentariumst. 30 11 II, 234 II 15 II, 53, 213 || 17 Caecilius Dardano I| 19 Titinius Gemina || 21 Afranius Incendio || 24 Afranius Materteris || 27 III, 6, 46. 12 sic ii, H^, Gen; B. — nagab^, m. 2 naegabunt, E.; nag. et B. — 13 superavit cdd. pr. B. — repletus Gen^; L^. ~ 14 spissus ager. seq. in cdd. exemplum Giceronis, quod recte post l. spissum sign. tardum reiectum est a Quicherato. — 15 tardum Guietus; tarde v. — 16 sunt recte delent Pearcius, Schuetzius, alii multi. — tamen om. pars meliorum Cic. lihrorum; item Lam- binus; etiam Madvigius. — 17 tardano B, Gen, S^. — 18 nil re ego spe credo M; quae ohscura sibi dicit Bibbeckius {illa re, spe genetivi); nihil rei ego credo B, Gen, H^; nihil ego spei credo L, H^, G. — cf. de re m. 441. — spissa B. — 20 bacchios agnovit NeuJcirchius. — f. spisse vel spisso. — 21 incendo B, Gen, pr. H; incaedo L^; supra ed et infra d ras.; id. m. 1 incaetio vel incaecio; incenidio G. — 22 cum add. M; mihi Buechelerus. — possunt Bm; Gen; P; L; edd. ante Me; possum Hqos; ed. Bas.; Me. — 23 exsp. Gen, H. — mihi cdd. — istudeo L^. — 24 matertera cdd.; cf. comm. in 149, 21. — 25 quae M; f. quam; quod {seq. d) cdd.; ut ex seq. v. illatum suspectat BibbecJcius. — minus placet de lacuna cogitari, sic fere explenda: quod {pro quot) dies noctesque iam defessa e. q. s. — spectando B, Gen, H. — 26 quod; quo B; f. quom. — visu's tu, Mani, mihi M; visum (vifum L) est mani mihi cdd. — illud mani proprium esse nomen iam significavit Turneb. Advers. XXIX, .2.-27 Penulo B. — 28 quare M; quam {seq. e) cdd.; quom (cum) lihri Pl.; Goetzius. — hariolos L; H^; Gen; quod cui placuerit, in seqq. reponi oportet haruspices. — aruspices et A, qui priora om. — hos (add. GeppertusJ ariolos haruspices Goetzius; qui provocat ad Luebberti de particula quom libri pg. 104. — 29 quidquid M; quia {omittit A) quid (qui B, H^; non Genhm; quod A) cdd. Nonii; qui (quid) si quid (siquit) Pl. — boni Itali apud Pl.; bene cdd. Non. et Pl. — 29. 30 perspisso — promittunt DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 643 39-2. 393 M. Naevius Gymnastico: 4d enim ta niiufs spisse adque tarde incedis. Turpilius Canephoro: ita. verum haut facilest venire illo, ubi sitast Sapi^ntia: 35 spissumst iter; apfsci haut possis, nfsi cum magna mfseria. Varro Mysteriis: enascimur enim spissius quam emorimur. vix duo homines decem mensibus edolatum unum reddunt puerum-, contra una pestilentia aut hostica acies puncto temporis inmanis acervos facit. — et Periplu lib. II, JtSQl g)tko6oq)Cag: et ne erra- 1 remus, || ectropas esse multas; omnino tutum esse, sed spissum iter. — Pacuvius Hermiona: habet hoc senectus fn sed, ipsa cum pigret, ut ef videantur spfsse confieri dmnia. 31 Naevius Gymnastico || 33 Turpilius Canephoro fl 36 Varro Mysteriis || 39 Varro Periplu II; cf. comm. Q 2 Pacuvius Hermiona. om. boni PI. liiri. — perspesso evenit (evit H^) L, H^ ; per spes solvit Gen; perspisso evitant B. — id quod; qni B; id quid Gen; L; Hi. — praesen- tarium est B ap. Pi; praesentari est B, Gen, C; praesentariae est A. — 31 Nevius cdd. — gemnastico L^; gemmastico B; Gen; H^ (m. 2 gim- nastico); cf. comm. in 486 l. herem. — 32 at B, L^, H^, G. — spesse L^; spessem, m. 2 spissem Genh. — adque i, ; atque rell. — incedis; inaedis B; incedis dis, sed hoc del., L. — 33 Caneforo cdd. — 34 ita Bibbeckius ed. priore; ita est {sequitur ter est) cdd. — haud Bentin.; aut cdd. — illo Lips.; illi cdd. — sitast; sita est B; Rothius; si ita eet Gen, i/,; spissa (spiss in ras. L) est rell. — 35 speasum est Gen^; L^. — apisci Bibbeckius; adipisci cdd. — haut Lips.; aut cdd. — possis Lips.; posse cdd.; f. potis est. — 36 Var. (sic) add. Ald.; om. cdd. — misteriis' L; G; miseris B. — enascimur M; nascimur v. — memorimur Gen, H^. — 38 aut hostica Laurenbergitis (hostica Ald.); austica cdd. cum B. — puncto Ald.; puncta cdd. — 39 et peritplus cdd. cum B , qui relicuam lemmatis partem omittit. — illiid IIsqi- Ttlovg primum a lunio in Indice restitutum est. nos latinas servavimu^ litteras. quamquam dubito valde, an graecis fuerint permutandae. — nam cum tribus locis, qui ex libro II citantur, additum sit ubique wf^l cpiXooocpiug, neque ullo pacto videatur probari posse aut locis item tribus, ubi prior liber affertur, librariorum sive Non. culpa ubique aJterum tituJum omissum aut posteriori tantum tituJum fuisse dupJicem, iustissima oritur suspieio, iJJud itsQl cptXoaocpiag nihiJ esse nisi graecis litteris repetitum neQinXov, in quo nXov habitum sit pro compendio eius quod est cpiXoGocpiag. — 7isQtq)iX{a G) ococpiccc et ne H^, G; nBQicpiXococpiccctzns Gen; H^; L ex corr.; nsQicpiXococp iacetne pr. L. — 1 extropas Gen; i, ; H^; exstrophas L^; H^; G (etstr. G^, sec. Eiesium); ectropas lun. — tutum lun.; totum cdd. — f. multas omnino; tutum. vix puto verba traicienda ita: omnino spissum esse, sed tutum iter. — sed sp.; despissum, supra scr. sed, G. — spessum Gen, L^, J3,. — 2 ermiona L. — 3. 4 hoc supra scr. in L. — senectus om. Gen, L, H^. — sed Eibbeckius; se cdd. — ipsa cum pigret M {indicativus. — ipsa cum pigrast Bibbeckius); cum pigra est ipsa (ita Gen, H^) cdd. — ut ei videantur spisse confieri omnia M; ut spisse (spesse Gen, L^, Jff,) omnia videantur confieri cdd.; f. ut ei v. conf. sp. o. — non maJe Bothius: habet h6c senectus fn se, cum pigra fpsa sit, spisse ut videantur omnia ei confferi. 41* 644 . NONIVS MARCELLVS 393 M. STATIM mox dicitur. Cicero in Verrinis: 'statim Messana 5 litteras dedit'. — et: ^statim Messana Utteras Alesam mittit, ut Alesinus ad se Dio continuo veniret.' | Statim producta prima syllaba, a stando, perseveranter et aequaliter significat. Terentius: taldnta argenti bina capi^bam statim. 10 Plautus Amphitryone: n^c rec^dit loc6 quin statim rdm ger^t. idem in eadem: ita statim stant signa omnia. Ennius Aiace: 16 5 II, 1, 10, 27 II 6 II, 2, 7, 19 || 8 Phormion. V, 3, 6 || 11 I, 1, 84 jj 13 I, 1, 120 II 16 Ennius Aiace. 5. 6. 7 cf. 409, 2. — illa statim Messana litteras dedit leg. in or. de prae- tura urbana 10, 27. — in or. de praetura Sidliensi sunt haec: statim Messana litteras Halesam mittit, quas ego istum in Italia scripsisse arbitror. nam simul atque e navi egressus est, dedit operam, ut Halesinus e. q. s. — con- flatum utrumque locum liaud improbabiliter statuit Quicheratus, qui {praemisso et) ex altero supplet haec: statim Messana litteras Halesiam mittit; tum om. mediis: dedit operam ut e. q. s. — ego satis esse existimo addi ea quae supra sunt eursivis litteris expressa. — quamquam siquis existimarit errorem potius subesse Nonii, a quo diversorum librorum confusa sint exempla, ne hoc quidem prorsus alienum a probabilitate. — 6 messanam (mec sanam L; metsanam B, Gen.^) cdd. Non.; et ita plerique Gic. libri. — 7 ad se; ase B. — 7. 8 sillaba JCj. — producta prima syllaba; cf. Bitschelii Opusc IV, 272 sqq.; de re m. 348. — perseveram berede (heredem Hj) qualiter B, Gen, L, H^. — Terent.; cf. 254 l. capere, accipere ibique comment. — 9 taL a. b. Ter.; bina talenta cdd. h. l.; latent argenti moeniae nam id. 254. — 10 statim capiebat cdd. Ter. {sane id. deinceps pr. Bemb. hem vir, non vir); Non. 254. — statim. etiam in Donat. comm. ad hunc l. fertur illud statim, si perpetuo, aequaliter et quasi uno statu significet, habere primam longam. quae tamen qua fide librorum stent (nam ex Nonio adiecta putarunt quidam), non liquet. sed praeter Terentii versum et 'Plauti aliud nullum est' apud Non. exemplum, in quo de longa priore adverbii illius debeat cogitari. quae quidem invenitur in Didascalicis Accianis pg. 305 ed. nostrae. — Nonius autem quam sit accuratus quantitatum exactor satis novimus. — itaque ab hoc pariter et Lonato falsa tradi apparet; sicut et visum Biitschelio Opusc. IV, 274 sqq. — scilicet illud statim cum olim communem habuisset priorem nullo significationis respectu (atque ideo Avienus notissimo exemplo priscum dum repetit morem aetate ultima a produxit), tempore optimo usu venit, ut semper corriperetur prior. — qua re effectum, ut iam in trochaicis solum et iambicis, non in dactylicis et anapaesticis numeris haberet locum. — 13 cf. 391 l. stare. — 14 cf. Goetzii comment. in h. l. — statim supra add. in L. — stant; ad cdd. 391. — Nonius vel auctor Nonii haec verba pro iambicis videtur accepisse. om. illud omnia cdd. Plauti et Donati. — nec sane ei locus, cum versus inter medios sit posiius trochaicos. fertur autem tdlis: ita statim stant signa neque nox quoquam concedit die. — 16 alace Gen, pr. H. DE VARIA. SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 645 X 393 M. . . qni rem cnm Achivis gesserdnt statim. Afranius Augure: quamquam non istia ^xercetur in locis, hic noster delab6rat cum puero statim. 20 SVPERSTITES dicimus qui supersint mortuis. || Superstites veteres ponebant incolumes. Terentius Andria: deos quadso ut sit sup^rstes. Plautus Asinaria: siciit tunm vis unicum natum tuae 25 super^sse vitae sdspitem et sup^rstitem. [Vergilius lib. X: liceat superesse nepotem.] Accius Alcimeone: 8u6s deseruit liberos supdrstites. 30 SPVECVM, saevum vel sanguinarium. Afranius Divortio: mulidr; novercae nomen huc adde impium: spurcei ingeni vestigia haut dici petes. Lucilius Satyrarum lib. IIII: 17 Afranins Augure B 21 III, 2, 7 || 23 I, 1, 1 B 26 Aen. X, 47 0 28 Accius Alcmeone |] 30 Afranius Divortio y 33 Lucilius I. IIII. 16 Achivis; acibis X,,- achibidis Gen, fl",. — iesserunt i,. — 18 no, sitpra scr. n, L. — exircere pr. L; tum exercere; post ir rasura. — istis — in locis; h. e. istis in partibus; in re venerea. — 19 puero Quieheratus , qui adfert locum notissimum Quintiliant, quo puerorum amoribus fabulas inquinasse dicitur Afranivs; puera Bitschelius l. su/pra mem. — 20 decimus pr. H. — Bupersunt B. — 21 Ter.; cf. Donat. ad h. l. — 22 superstis B; Gen; i,. — 23 Plautus; male hunc l. priori lemrnati subiunxit Quicheratus. — 24 sicut (icut) cdd. Pl.; sicut et H^; sicuti rell. — tuum cdd. Pl.; tum Nonii. -r ius (tnmius) Genh. — gnatum cdd. Pl. — 26. 27 seclusit M. — 28 Alcim.; cf. Bibbeck. ap. Bitschel. Opusc. II, 512 sqq. ; alcemeone C, Gen. — 29 deseruit pro reliquit. — superstites Bothius; superstites suut cdd. — non bene haec per diverbium, cuitis prior pars finiretur in liberos, accepere quidam. — 31 mulier; cf. Ennii illud: mulierem. quid potins dicam aut verius quam mulierem? — 32 spurcei M; spurca cdd. — ingeni {olim fuit ingenei) Bothius; gingi cdd.; gremi ed. princ. — spurcae gingivae (ita mrg. lun.) nullus hic locus. id quod declarant et Nonii lemma et priora verba Afranii. — vestigi Gen, fl,; vestiga pr. L. — haud ed. a. 14S0; aut (ut B) cdd. — petes M; potest V. — cf Pacuvii Ilionae illud: di me etsi perdunt tamen esse adiutam expetunt; ipsum petendi verbum GeUius, amantissimus vetu^tatis scriptor, iunxit cum accusativo et infinitivo IV, 8, 5; IX, 2, 1. — spurca magis gigni bestia (vel bestia aut gigni) aut dici hau potest C. F. G. Muellerus prosod. Plautin. pg. 722. — 33 Luc; cf. 257 l. conponere — conparare ibique comm. 646 NONIVS MARCELLVS 393. 394 M. , Aeserninu' fuit Flaccorum munere quidam Samnis, spurcus homo, vita illa dignu' locoque: 35 cum Pacedeiano conponitur, optimu' multo post homines natos gladiator qui fuit unus. Afranius Fratriis: conmemorabo, ost^ndam illius fdrta et spurcitiam inprobi. || idem Divortio: l 0 dignum facinus! aduliscentis optumas, bene c6nvenientes, c6ncordante3 ciim vireis, repente viduas factas spurcitia patris! * + * Varro Rerum humanarum lib. XX: nequis lictorem spurcum 5 hominem liberum prehendere iussisse velit. || Spurcum, vehemens, asperum. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. II: cum iter face- rent ad Hirtium Claternam tempestate spurcissima. || Spurcum significat obscenum et inpurum et lutulentum. Varro Eumenidibus: nunc de te, inquid, meliusculam spem habeo, qui rem spurcissimam lo gustare nolueris. — Plautus Asinaria: tot n6ctes reddat spiircas, quot pure habuerit. 38 Afranius Fratriis || 1 Afranius Divortio || 5 Varro Rer. hum, XX 1| 7 M. Tull. ad Caes. iun, II || 9 Varro Eumenidibus || 11 IV, 1, 62. 34 — 37 in A tantum haec: aserninus flacco fuit quidem samnis spurcus homo. — 34 Eserninus (Aes. Me) Bentin. ex Cicerone; cf. comm. in Luc. IV, 11; aserninus (asaninus L^) cdd. (asernius B). — flaccorum B; flaccoram pr. G; flacchoram H.^; G ex corr.; flacchorum rell. — munere quidam Turneb. Advers. XXIX, 2; unae {praec. m) quidam (unae quidem Gen; H^; una equidem B) cdd. — 35 ista lihri 257. — 36 pacedeiano cdd. h. l. {B. f. pacedoiano); ef. comm. in 257. — post hoc vocabulum quidam perperam addunt hic; cf. comm. in Lucil. — ponitur B. — optimus longe Cic. de opt. gen. or. 6, 17. — 37 natus cdd. h. l. — 38 fratris cdd. — 39 furta M; facta V. — spurcitiam lun.; spurcitia (pur, (?ew,) cdd. — 1 devortio Gen; L^; H^. — 2 o dirum vel o Stygium nos Annal. philol. a. 1867 pg. 492; o indignum Delrius. — adulescentis cdd. pr. L. — 3 concordantes M; concordes cdd.; et concordes Bothius; sed magis placet asyndeton. — viris Cuiacius; Me (vireis JRibbecMus); vires cdd. — 4 factas Guietus; facias cdd. — spur- ticia L. — 6 Varro. haustum videtur lemma ut puta Spurcum, vile. — nec quis Gen, H^. — f. olim fuit neiquis. — lictorem Passerat; Me; alii; lectorem cdd. — 7 II .B, Gen, L, H; I ed. Bas — facerent M; facerem cdd.; id quod stare non potest, nisi existimaris haec verba a Cicerone ex alterius epistula suae inserta. cf. comm. in 383 l. rogare, quaerere. — 8 ad Hirtium Eothius; ad (at B, L^, H^, G) hiquiiam {vel hi qui iam; i tertium longum in Gen) cdd.; ad Aquilam Gurlittius. — laternam H, c eraso ante 1; aternam G. — Claternam; cf. Philipp. VIII, 2, 6. — temp. spurcissima, seq. in cdd. Varr. exemplum; quod recte in v. 9 reiecit Quicheratus. — 9 ob- scenum A, B, Gen, C. — vel lut, B. — 10 de te; d, tum ras., te Gen^. — inquid L^; Montepess.; inquit rell. cum A, B. — abeo G^; Montepess. — 11 nolueris Popma, Me; noluerim {seq. s) cdd. cum A, B (im in ras. H^). — 12 quod Gen; L^; H^; pure Scal.; puras (pluras B; pueras H^) cdd. Non. et Pl. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 647 394 M. Pomponius Prostibulo: qua^ peditibus nubere 15 non p6terant, equites sp^rant spnrcae? II Spurcum etiam fetidum. Plautus Menaechmis: nam ex isto loco spurcatur nasum odore inlutili. Lucretius lib. VI: deinde videre licet quam multae sint hqmini res 20 acriter infesto sensu spurcaeque gravisque. idem [lib. VI]: ad contra nobis caenum taeterrima cum sit spurcities, eadem subus iucunda videtur. Lucilius lib. XI: 25 praetor noster ad hoc qnam spurcu' sit ore, quod omnis extra castra, ut stercu', foras eiecit ad unum! idem lib. XXVIII: quaeque aspectu aunt spurca et odore. SICCVM dicitur aridum et sine umore. Vergilius lib. V: 30 summa petit scopuli siccaque in rupe resedit. II Siccum, exercitum. Luciiius lib. XXVI: gymnasi cum st§>dio in duplici c6rpaB siccaBsdm pila. 13 Pomponius Prostibulo || 16 I, 2, 57 || 18 VI, 781 || 21 VI, 976 B 24 Lucilius ]. XI II 27 Lucilius I. XXVIII U 29 Aen. V, 180 || 31 Lucilius 1. XXVI. 13 prostipulo Gen, H; non B. — 14 peditibus Casauboni liber ap. Me; pedibus rell. cum B. — 15 non ad. M. — possunt et trochaei reponi in h. modum: quae peditibus numquam nubere | poterant, equites sperant spurcae? — sensus hic est: qnae ne plebeiis quidem hominibus potuerunt nubere, equitum se sperant matrimoniis potituras? — illud pedites ridicule dictum, ut ap. Horatium: Romani tollent equites peditesque cachinnum. — 16 foetidum A, Gen, H^; non B. — 17 nam ex (om. B) cdd. Pl.; nec G, Gen, B. — istoc cdd. Pl. — inlutili BitseheUus; inlutibili cdd. Non.; inlucido cdd. Pl; unde mucido pulchre Colvius. — 19. 20 sint om. cdd. — homini add. L^. — res acr.; sacriter, w». 2 supra scr. re, Gen. — infestu (infestus pr. H) cdd. cum B. — spurcae (spurce B) cdd. — 21 idem [lib. VI]; puto item; idem in eodem Ald.; idem eodem lun. — 22 ad C, Gen. — teterrima Gen, H. — 23 spnrcitiis cdd. — eadem subus iucunda; cdd. Non.: idem subrntunda (subrutenda Gen; Hj^); Lucr.: eadem subus haec ciuunda vel inunda (iucunda Marullus). — idem subus res iucunda Me; in quibus idem vitiose; res iuc. nescio an vere. — 24 cf. comm. in Luc. XI, 4. — 25 praeter pr. B. — nrt G. — ad hoc {vel ad haec) M; adhuc (athuc L^) cdd. — quem B; Gen; Hy. — sit add. M. — spurcus sit ore; i. e. incestus. — supplendum narrabo vel simile. — 28 aspecto Montepess.; A. — 29 areduni Gen^; X,. — humore cdd. pr. L^. — 30 in rupe sedit cdd. pr. B. — 31 Sicum pr. G. — Siccum dicitur (repetit. e v. 29) A. — exercitatum idem, nescio an recte. — 32 gymnasi cum stadio in duplici M; prius cum stadio in gymnasii dnplici; cum stadio in gymnasio in duplici cdd. — stadio duplici; i. e. Siavkm. — siccassem in mrg. add. G^. — pila Ald.; pilas (seq. s) cdd. 648 NONIVS MARCELLVS 394. 395 M. II Siccum dicitur et sobrium, modicum. Plautus Asinaria: siccum, frugi, c6ntiaentem, am&ntem uxoris m&xime. idem Pseudolo: 36 vino modo cupidae estis: eo vos vestrosque adeo pantices || madefactatis, cum ego sim liic siccus. 1 Cicero Academicorum lib. II * * * alius adultis; alius valenti- bus, alius aegris; alius siccis, alius vinulentis. || Siccum, firmum. Varro Cato vel de liberis educandis: Persae propter exercitationes puerilis modicas eam sunt consecuti corpori' siccitatem, ut neque 5 expuerent neque emungerentur sufflatove corpore essent. — M. Tullius de senectute: nullo imbri, nullo frigore adduci ut capite operto sit; summam esse in eo corporis siccitatem. SEGES est frumenti fructus. Vergilius Aen. lib. II: in segetem veluti cum flamma furentibus austris 10 incidit. II Segetem etiam ipsam terram dicimus. M. Tullius in Ortensio: 33 V, 2, 7 II 35 I, 2, 50 || 2 Cicero Academicorum II |1 4 Varro Cato || 7 10, 34 II 9 II, 304 II 12 M. Tull. Hortensio. 33 Sicum B. — modicum Goetzius; madidum (maditum Gen^; aditum f. Ly) edd. — 34 maximae {pr. f. maxima) L. — 35 cf. 500 l. ablativus pro genetivo. — pseudnlo cdd. pr. H. — 36. 1 cf. Spengel. de canticis Plaut. pg. 168 sqq. — vino. ita cdd. Non.; item Platiti. sed recte docti vini. — estis del. Bothius. — eo; ita et Plauti libri; ex enim corruptum suspi- catur Bitschelius. — urosque, in mrg. m. 2 vestrosque, H. — panticis cdd. — madefacta discum B. — ap. Pl. cdd.: vos vestros panticesque adeo madefactis (madefacitis ; madefecistis). — 2 Ach. Gen.^; H. — alius {ita B; ed. princ; alios cdd.) adultis. praecessit ut puta: alius pueris. — valen- tibus Quicheratus; lentibus cdd. (sentibus edd. ante Pium; qui senibus). — 3 aegris B; egris ed. princ; eugris G, Gen. — 4—6 recte Quicheratus Varronis locum, qui in cdd. est ante l. firmum, siccum, propter summam similitudinem iunxit cum Ciceroniano; quamquam etim non fugit siccitatis nomen propria potius in illo constare significatione. — Varro; cf. 481 l. emungerentur. — vel om. Gen; H^. — propter; puto per. — exercitationis Gen; H^. — pueriles A, Monfepess. — illud modicas suspectum. — eam sunt Ald.; eo se (om. A) cdd. h. l.; eo 481. — ac potest f. servari illud eo. — consecati cdd. 481; consuiti Gen^, L; H^; consueti rell. cum A. — corpori' M; corpore cdd. hie; corporis 481. — cf. 334, 29 eiusdem Varr. illud Luciu' Scipio; de l. lat. X, 84: opu' fuit; Lachm. comm. Lucr. pg. 28 sq. — ex- puerent M; spuerent cdd. 481; spuerentur (espuerentur Gen; Hj) h. l. eum A {praec e). — emugerentur Gen^; pr. L. — suflatove cdd. pr. A, Monte- pess.; inflatove Costa. — ef 46 l. sufflatum. — 6. 7 M. TulL; cf 246 1. adduci, cogi. — ymbri A. — 8 in eo om. B. — 9 frumenti ut fructus J5, Gen, JSTi ; frum. et fr. A. — puto olim fuisse: frumenti vel aliarum frugum fructus. — 10 flama B. — 11 incidit e Verg, add. Quicheratus. — sane h. l. in archetypo vid. turbatum. — 12 Segetem etiam ipsam terram dicimus. ita Quicheratus; cdd. h. l.: Segetem terram; mox post M. Tullii exemplum: DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 649 395. 396 M. ut enim segetes agricolae subigunt aratris multo ante quam serant. — Vergilius Georg. lib. IIII: 16 nec pecori opportuna seges nec commoda Baccho. et in Aen. lib. III: arebant herbae et victum seges aegra negabat. Plautus Aulularia: tibi eg6 rationem r^ddam, stimulorum seges? 20 id est, in qua stimuli seri possunt. — Aceius Oenomao: forte ante auroram, radiorum ardentum indicem, cum e somno in segetem agr^stis cornutos cient, ut r6rulentas t^rras ferro fissilei proscindant glebasque irvo ex mollito ^xcitent. 26 idem [in] Andromeda: qu6d beneficium hau st^rili in segete, r^x, te obsesse intflleges. Lucilius Satyrarum lib. VII: solam auram adversam segetem inmutasse satumque. Varro "A^yuyv (istQsts, n£Ql (piXagyvQCag: etenim quibus seges 30 praebeat domum, escam, potionem, quid desideremus? SVMERE est accipere, tollere. Vergilius lib. V: 8ume, pater. 1 Sallustius in lugurtae bello: || epistulam super caput in pul- 14 IV, 129 I 16 ni, 142 H 18 I, 1, 6 H 20 Accius Oenomao || 25 Accins Andromeda || 27 Lucilius 1. VII |1 29 Varro 'Afifiov fiszQBig || 31 Aen. V, 533 || 1 71, 4. Segetem (om. B; Gen; L^; S^) etiam ipsam terram dicimus; om. A, qu,i habet exempl. praecedens et suhsequms. — M. Tull.; cf. 401 1. subigere, moUire. — in ortensio B, L^; hin ortensio L^; in hortensio rell. — 13 enis L^. — segetis cdd. pr. A. — 15 Cercri recte Salmasius. — oportuna L, H^, G, A, B. — bacho L; bacco B. — 18 Plaut; cf. 381 l. reddere, exponere. — 20 in qua; de anu dictum. — stimulis pr. L. — seri Guietus; eripi cdd.; erigi non bene quidam ap. Bentin. — 21 forte Turneb.; Lips.; al.; perte L^ (oenoma operte); ferte relL — ardentnm Lips.; Scal.; al.; ardentem cdd. — 22 e add. Lips.; al. — somno L, H^, G; summo Gen, H^. — agrestis nominativ. — corn. (cornuto scient L, Gen); i. e. boves; cf. Varr. de re rust. II, 7, 2. — 23 terram Gen; pr. H. — fissilei (active positum) M; fidas cdd.; putridas lun. (cf. comm. in 152, 22). — 24 glebasque lun.; glebasquae cdd. — mollito M ; moUi cdd. (molli exsuscitent Fruterius ap. Gruter. V, 385). — 25 in supra scr. in L; del. H^; om. G. — 26 pronuntiandum benficium. — hau; haud lun.; aut cdd. (au Gerij). — obsesse Gulielmius ap. Gruter. II, 843; Fruterius ibid. V, 385; obesse cdd. — intelliges Gulielm.; Fruter.; intellegis libri — 28 solem cdd. pr. G. — satumque I. Dousa: statumque cdd. — 29 5 (pr. X H) noifis(i&tcitsQicpiX{a G) a{d L^; l Gen) pT(y G) vQia C, Gen; corr. lun. — 30 aescam G. — 31 est om. B. — 1 lugurthae ed. Bas. — epistolam (aep. Gen^) cdd. pr. L^. — pulbino Gen, H^; bulbine L^. 650 NONIVS MARCELLVS 396 M. vino temere positam sumit. — M. Tullius de signis: iste unum- quodque vas samere in manus, laudare, mirari. — Lucilius lib. XXVIII: omnia vescatis manibus leget, omnia sumet; 5 crede mihi; presse ut dicam, res anferet omnis. [et] Plautus Aulularia: n6n ego quid volunt&te sumsi n^c tetigi II Sumere, suscipere. Lucilius lib. XXVI: hiinc laborem siimas, laudem qui tibi ac fructiim ferat. 10 Cicero de finibus bonorum et malorum lib. II: verum hoc loco sumo de verbis bis eandem vim voluptatis. || Sumere etiam significat eligere. Lucilius Satyrarum lib. III: et spatium curando corpore honestum sumemus. , 16 Plautus Aulularia: Silvani lucus ^xtra murumst avius, crebro salicto oppl^tus: ibi sumam locum. Lucilius Satyrarum lib. X: honorumst 20 iudicium Crassis, sicut describsimus ante. hoc est: quid sumam, quid non? quo quaeque loco res? 2 II, 4, 27, 63 II 3 Lucilius 1. XXVIII || 7 IV, 4, 13 || 9 Lucilius 1. XXVI || 11 II, 3, 8 II 13 Lucilius 1. III || 16 IV, 6, 8 || 19 Lucilius 1. X. 3 in m. sum. cdd. Gic. — 6 cf. 332 l. legere, subripere. — viscatis cdd. pr. L^. — cet. cf. covim. in Luc. XXVIII, 44. — omnia supra scr. in G. — sumet Bentin. (sumit Ald.); om. cdd. — 6 praese Gen; H^; praesse H^. — ut dicam, res (res iam Popma) add. M. — 7 et vid. delendum (om. B; in quo dest exemplum praecedens). — 8 non ego quid voluntate sumsi M; non equidem ego qua (quia Gen; pr. H; item per compendium B) voluptate sumsi (suam si L; sum si Gen; H; sumpsi B) cdd. — non hercle (ercle) equidem quicquam sumpsi lihri Plauti. — nec ideni; neque C, Gen, B. — 10 fructu Gen; non A, B. — ferrat pr. L. — 11. 12 praemittit Quicheratus: Sumere, contendere ac deinde expungit de, quod bene abest a Ciceronis cdd.; Nonii pg. 121. — sed quis adderei? porro etiam suscipiendi verbum aliquando pro Gontendere, concedere positum. quae res potuit fraudi esse stupori Nonii. — Cicero; cf. 121 l. hilaretur ibique comm. — summo B. — eundem pr. B. — eandem certe vim voluptatis Epicurum notasse quam ceteros Cic. — 13 Satyrarum om. B, Gen, H^; psatyrarum pr. L. — 14 corpore dativus. onestum Gen, L; non B. — 17 silvam Gen, H^. — 18 crebro (crebo pr. B) salicto oppletus. ibi (ubi pr. B) sumam 1. fere cdd. Plauti; creber salictu opletus ibi (opletu sibi Gen; pr. H) summam 1. Nonii. — 19 Luc; cf. comm. in Luc. X, 7. — 20 bonorum est I. Dousa. — 21 iudicum Gen; pr. H. — Crassis I. Dousa; cvassis edd. priores. — sicut Corpetus, M; ut cdd. — describsi- mus; descripsimus /. Dousa; discribimus cdd.; discribsimus, id est divisimus, ut supplendum esset houores, prius nos. — 22 hoc est; ad iudicium referend. — summam Gen, H — quo quaeque loco res M; in quoque locemus v. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 651 396. 397 U. et lib. XVIIII: same diem, quist visu' tibi pulcherrimus unus. 25 Sallustius in lugurtae bello: scilicet ut iu tauta re ignarus omnium trepide festinet, sumat aliquem ex populo monitorem officii sui. — M. Tullius in Hortensio: quare velim dari mihi, Luculle, iubeas indicem tragicorum, ut sumam qui forte mihi desint. |J Sumere, conducere. M. Tullius de officiis lib. III: quoad 30 enim perventnm est eo quo sumpta navis est, non domini est navis, sed navigantium. SVFFERRE est sustinere. Vergilius [in] Aen. lib. II: nec claustra nec ipsi custodes sufiferre valent. 35 Accius Myrmidonibus: 6go me non peccasse plane ostendam aut poenas sufferam. II Sufferre significat dedere vel subponere. Plautus Casina: || 1 intrem ad ux6rem eam siifferamque ei meiim t^rgum ob iuiuriam? idem Poenulo: ut enim ubi mihi vapulandum sit tu corium sufferas. 6 Accius Nyctegressia: aut ^go illum eripiam aut flli poena siifferar. 23 Lucilius 1. XVIIII || 25 85, 10 || 27 M. Tull. Hortensio D 29 IH, 23, 89 | 32 II, 491 II 35 Accius Myrmidonibus || 37 V, 3, 10 ed. Vssing. || 3 IV, 2, 33 | 5 Accius Nyctegresia. 23 idem lib XXVIII I B; qui om. praecedentia duo cxempla. — 25 lugurthae L^, H^, G. — gnarus Gen, L, pr. H. — 26 trepidet Sall. — festinat Gen, Ey. — ex pop. nitorem Gen. L, H^. — 27 offici Sall. — 28 om. Gen, flj. — causa hiutus, quod praecedit mihi. — tragiorum i, . — si qui Orellius. — 29 desint M; desunt v. — 30 perventum sit cdd. potiores Cic. — navis cdd. Cic; vis Non. — 32 Sustinere {add. nere H^) est sufferre A, B, Gen, H^. — in om. B, H^, G. — 33 clautra L^. — 36 auti, tum uti L. — oenas pr. L. — 37 Suffere B (ita et 34). — easina Gen^. — 1. 2 cf. 0. Seyfferti commentatiuncula Philol. XXVI, 722; qui primus locum verbis a Nonio servatis adsignavit creticosque agnovit numeros. eum et secutus Vssingius. — 1 intrem M; intro cdd. — eam Gerlachius; meam cdd. — ea dux uxorem meam cdd. Plauti. — 2 sufferaraque ei Me; sufferamquae (sufferamque H^) et L, H^, G; sufferam et quae B, Gen, H^. — 3 penulo B; Gen; pr. H. — 4 varulandum B; Gen; pr. H. — sit tu; situs B. — sit Amhros. PL; rell. est; giio servato Bentleius cum Spengelio tn tuum; alii tute. et hoc vel ilJud videtur eJegantius. — sorium cdd. (orium B). — 5 Actius L. — nyptegressia (nyptaegressia L; niptegressia B) cdd. — 6 aut; f. ut {praec. a). — ergo B, Gen, H^. — aut ed. Bas.; Bhm; Me; ut Gen, L, H. — poena abJativ. — sufferar M; sufferam cdd. — poena sufferar; i. e. loco illius poenae dedar. — verba videntur esse Biomedis, cum VJixis 652 NONIVS MARCELLVS 397 M. II Sufferre, efferre. Afranius Prodigo: nam m^ pudet, ubi m^cum loquitur Niimerius, aliquid sufferre gradce; inridet me ilico. SVRGERE, crescere, augeri. Vergilius [in] Georg. lib. I: 10 quis sine nec potuere seri nec surgere messis. idem Aen. lib. IIII: Ascanium surgentem et spes heredis luli respice. II Surgere, erigi. Sallustius Historiarum lib. V: sella surgere, 15 caput aperire solitum. — Terentius in Adelphis: ut triduo hoc perp^tuo prorsum e l^cto nequeat siirgere. Vergilius lib. VIII: Burgit et aetherii spectans orientia solis lumina. 20 SACRVM est sacratum vel religiosum. Vergilius lib. VI: Cererique sacrum Polyboeten. et [in] lib. VII: sceptrumque sacerque tiaras. II Sacrum etiam scelestum et detestabile [ita et consecratum]. 25 Afranius Fratriis: 6 sacrum scurram ^t maluml Plautus Poenulo: 7 Afranius Prodigo || 10 I, 161 H 12 Aen. IV, 274 || 15 Sallustius Hist. V || 16 IV, 1,4 II 18 Aen. VIII, 68 || 21 Aen. VI, 484 || 23 Aen. VII, 247 || 26 Afranius Fratriis || 28 prol. 88. a Bhesi miUtihus clausi audisset vocem, clamantis se aut utrumque erepturum aut pro eo periturum. — certe non cogitandum de errore Nonii; qualem suspicatus Quicheratus hoc exemplum subiunxit 396, 36. — 7 Suff. , eff. add. M. — Prodito Quich. — 8 pudet it (pudet id Me) G. — pudet, ubi. — vid. h. l., sicut apud Plautum fieri videmus, finalis in pudet produci. nam non credo haberi trihrachum. — de ea re amplius quaerendum. — 9 sufferre Bothius; suffero cdd. — grece C; Gen. — 10 augeri Quicheratus; augere v. — in om. B, Gen, H^. — 11 qui H- — messis L^; H^; mensos B; messes rell. — 15 Sall.; cf. 236 l. apertum, nudatum ibique comment. — surgere de sella (sylla) cdd. 236. — 16 soletum Gen^; L^. — adelfis cd'I. pr. B. — n lectum equeat L^. — IS VIIII Gen, L, pr. H, ed. Bas.; non B. — 19 aetheris Gen; L; pr. H. — 21 Sacratum Gen^. — est om. B. — VII B. — 22. 23 om. B; Gen; H^. — Poleboeten L; H^ (pr. Poleboeetem); G. — Polyboten melius pars cdd. Verg.; Polypoelten coll. II. XXIII, 836 N. Heinsius. — in secl. M. — 24 sacerque uirg. Gen^. — uaras Gen^; tyaras B. — 25 detextabile Gen^; L^. — illa ita et consecratum, quae olim in mrg. erant adscripta ad v. 21, ubi post religiosum inseruit Quich&ratus , secl. M. — 26 fratribus cdd.; corr. Iwn. — 27 scurram Ald.; succuram (succuram L; H^) cdd. cum B. — 28 penulo B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 653 397. 398 K. vendit eas omnis, 6t nutricem et virgines, 30 praesenti argento homini, si lenost homo, quantum li6minum terra siistinet, sacerrimo. Vergilius : auri sacra fames. Lucilius Satyrarum lib. XV; 35 adde isto: sacer ille tocoglyphos ac Syrophoenix quid facerest solitus? Turpilius Demetrio: etiam me inrides, pdssime ac sac^rrime? idem Lindia: 40. abhinc tri^nninm sac^rrimum domicilium hoc quidam contulit len6. Varro Lege Maenia: signa tum sacra esse desierunt, postea- quam homines sunt sacri. || 1 SAVCii dicuntur proprie vulnerati, non maesti, sicuti vult con- suetudo. Accius Phoenissis: 32 Aen. III, 57 || 34 Lucilius 1. XV || 37 Turpilius Demetrio || 39 Turpilius Lindia B 43 Varro Lege Maenia || 2 Accius Phoenissis. 29 vendit eas omnis. ita RitscJielius ; vendit eas crinis B, Gen, C; ven- dite asomnis similia boni cdd. Pl.; interpolati quidani: venditque has omnis; venditque eas omnis Me. — virginis cdd. — et nutricem et virginis m. 2 supra scr. in L. — 30 praesenti; praesens sim. cdd. Pl. — ad hiatutn, qui ferri non potest, removendum praesenti ibi F. C. G. Mu^llerus; praesenti argentod Guietus; sic vel praesentid argento vel praesenti argento homoni Bitschelius (cf. Nov. excurs. Plaut. pg. 73), omnia tamen dubitanter, quod alienus sit a Plauti aetate prologus Poenuli. — 31 hominus Gen; H^; ominus B. — terras cdd. — 34 XVI pr. B. — 36. 36 adde Ald.; ac de cdd. — isto Turneb.; istos (seq. s) cdd. — ille lun.; tocoglyfos Bothius {■tov.oyXvtpoq nos in ed. Luc); ac syrophoenix (Syrophoenix iam lun.) Turneb.; illoto colfo (c, tum ras., Ifo Gen^) saxsiro (saxiro Gen, H; saxyro B) fenix (phoenix B) cdd. — puto: adde isto, s. — quod. — 37. 38 Demetrio: etiam Me; demetrio sed iam H^, Gs; demetrius etiam B, Gen, L, H^. — irrides lun.; inridens (irr. L^, H^, (?) cdd. cum B. — 39 india cdd. (idem error 343, 16). — 40 — 42 non placet institui octonarios ita: abhinc | tr. s. d. hoc quidam contulit I leno. — abhic B. — sacerrimus probabiliter Bothius. — domini- cilium B. — hoc pro huc, quod Turneb. coniecit. — 43 Minia cdd. — signa tum Lips.; signati cdd. — 44 sacri M; facti cdd.; facti sacri Fruterius. — hoc reccpto de re m. 435 septenarios trochaicos constitueramus ita: signa tum sacra | esse desierunt posteaquam homines sunt facti sacri; quos tam^n non ausim tueri, nisi reponatur postequam (cf. 192 , 32 sq.); quod an Varroni minus conveniat dubito. — 1 Saucii. 'nota aetate Nonii abusos voce Saucius translata ad moestitiam animi' Me. — dicantur Gen^. — mesti B, ed. Bas. — eicuti velut B. — consuitudo L^. — 2 phenissis B; foenissis rell. 654 NONIVS MARCELLVS 398 M. obit nunc vestra mo^nia, omnis saiicios convisit, ut cur^ntur diligdntius. Turpilius Epiclero: 5 patr6cinantem ubi factum audierit saucium. Sallustius Hist. lib. II: avidis ita promtisque ducibus, ut Metellus ictu tragulae sauciaretur. — Vergilius in Aen. lib. II: qualis mugitus, fugit cum saucius aram taurus. 10 et lib. VII: saucius ad quadrupes nota intra tecta refugit. Varro de vita populi Romani lib. IIII: itaque multis civibus ex utraque parte sauciis, multis occisis fugatur. SVPPLICIVM dicebatur damnatio vel poena. Vergilius in Aen. 15 lib. IIII: mediis, siquid pia uumina possunt, supplicia bausurum scopulis. II Supplicium rursum supplicatio. Sallustius in Catilinae bello: in suppliciis deorum magnifici. — Accius Epigonis: 20 niinc pergam, ut suppHciis placans ca^litum aras expleam. Afranius Fratriis: .... nullam profecto acc^ssi ad aram, quin deos suppliciis, sumptu, votis, donis, pr^cibus, plorans, 6bsecrans nequiquam defetigarem 25 5 Turpilius Epiclero || 7 Sallustius Hist. 11 || 8 II, 223 || 11 Aen. VII, 500 || 13 Varro de vita pop. Rom. IV || 16 IV, 382 || 19 9, 2 || 20 Accius Epigonis; cf. comm. II 22 Afranius Fratriis. 3 obit Me; ubi cdd. — nostra probabiliter valde IHbbecMus. — f. obi nunc nostra moenia, omnis saucios convisito, ut curentur diligentius {vel convise, uti). — 5 clero Gen, H^. — 6 patricinantem L^; patrocinatem Gen; H^. — audierit Bentin.; -audiverit cdd. — saucium Lips.; Me; saucins (om. Gen, HJ cdd. — 7 Sallustius; cf. 553 1. tragula. — III cdd. 553. — avidis ita promptisque Guietm (avidisque ita promptisque Ald.); avidisque (om. A) ita promtis (promptis A, Gen, H, G) cdd. h. l; avidissimis atque promtis (promptis) 553. — 8 sicut ragulae Gen^. — hictu A. — sociaretur id. — 12 at B, Gen.^; H; L^; G. — quadrupedes Gen^^. — 14 ex utr. p. s., m. occisis om. Gen, H^. — 15 dampnatio B. — vel supra scr. Gen^. — 17 medii cdd. pr. B. — 18 suplicia H, Gen {hic m. 1 suplica). — ausurum L.^. — 19 rursum A, B, Gen, H^; rarsus rell. — suplicatio L^. — attillinae L; catillinae Gen. — 20 Epigonis Ald.; Erigona Me; epigono (epigona H^, G) cdd. — ac nescias hic, ut alibi, utrum praeferas. — 21 pergam nt.Bh; Fruterius (pergamus ut lun.); pergamus G, Gen. — supliciis L^. — celitum L. — 22 fratres (ffS' H) cdd.; Fratriis mrg. lun. — 24 votis Bongarsius ; vatis G, Gen; atis (sumptuatis) A. — plorans; plor in ras. A. — 25 dfifatigarem Montepess.; Am. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 655 398. 399 M. SAMIVM est testeum. Lucilius Satyrarum lib. XIII: et non, pauper utei, Samio curtoque catino. M. Tullius de re publica lib. VI: testatur oratio Laeli, quam omnes habemus in manibus, quam simpuia pontificum dis inmor- 30 talibus grata sint Samiaeque, uti scribit, capedines. || Samium rursum acutum. unde et samiare dicimus acuere, quod in Samo insula hoc genus artis polleat. Lucilius Satyrarum lib. VII: hanc ubi valt male habere, ulcisci pro scelere eius, 1 testam sumit homo Samiam atque ibi, 'uTtfiQov.aXsl^ || inquid; praeceidit caulem testisque una amputat ambo. SPERNERE, fastidire. Vergilius Aen. lib. IIII: comitemne sororem 5 sprevisti moriens? Terentius in Andria: tot modis cont^mtus, spretus! facta, transacta omnia. II Spernere rursum segregare. Ennius Hectoris Lytris: m^lins est virtute ius: nam saepe virtut^m mali 10 nanciscuntur; iiis atque aecum se a malis spermt procuL 26 Lucilius 1. XIII || 28 M. TuUius de re publ. VI || 32 LuciJius 1. VII |j 3 IV, 677 II 6 I, 5, 13 II 8 Ennius Hectoris lytris. 27 pauper utei M (pauper uti cdd. infra; et ita /«n.); pauperitiae C; Gen; B; pauperitie A. — 28. 29 M. Tull. de Republica libro VI: extat oratio Laelii, quam omnes habemus in manibus. ita lun., qui se dicit manu- scripti exemplaris fide adiutum; C, Gen: M. TuUius de republica (republ Gen, H) lib. III et non pauper uti oratio et in libro sexto (ita Gen; L; H; lib. VI ed. Bas.) laeli (leli Gen, H). — testatur add. M. — illud lib. III ortum ex eo quod seq. lib. VI vel libro sexto, quo etiam verbum test. haustum. — praeterea res turbata eis, quae ad v. Luc. emendand. in mrg. fuerant adscripta, delatis in l. alienum. — simpuvia H^; puia, sed del. m. 3, L; simpuia add. L^ (sim in ras.); simpula Turn. — diis cdd. — 30 grata sint Samiaeque lun.; grata sint samiae quae L, H^, G; gratas instamiae quae Gen, Ho^; grata sintamiaequae Hs^. — uti Halmius; uthi (ut hi) cdd.; ut is lun. — capedines Ald.; cappudines cdd. — 31. 32 sama ire L. — in samo insula A; in samo (in samio B) rell.; cf. 118, 22 sq. — poUeat; cf. 3, 14 sq. — 33 ulcisci; lucilius Gen; H^. — hinc in B haec tantum: h. g. a. polleat. Licilius (sic) proceleius e. q. s. — pro scelere eius lun.; pro cele eius (proceleius B) cdd. — 1 humo Housa pater. — atque add. M. — aTcstgoKaXe M; an uno telo C, Gen; a nunc telo (samia mibia nunc telo) B. — inquid L^; inquit rell. cum B. — Samiam sibi, 'anophele' inquit Lachm. Comm. Lucr. pg. 99. — 2 praeceidit; praecedit B; Gen; H^; prae- cidit rell. — tetisque Gen, H^; tethisque B; testis quae L; H^; G. — 7 quot modis cdd. Ter. — contemptus B; H^ (m. 1 cotemtus). — 8. 9 haectoris C, Gen. — Hectoris — virtute eius om. B. — lytris pr. L; lisfcris G; lystris rell. — 9. 10 cf de his vv. vit. Ennii pg. 267. — ius Bentin.; eius {praec. e) cdd. — virtutum B. — nanciscu (supra u ras.) tur i, ,• nanciscum tur H^ ; nascuntur G. — ias; vis H^. — aecum; aequum B; ecum Gen; H in ras.; G; cum L. — si B. 656 NONIVS MARCELLVS 399 M. SVBDVCERE, subputare. Terentius in Adelphis: numqaam ita quisquam b^ne subducta ratione ad vitam fuit. Lucilius lib. XXVIIII: eodem una hic modo rationes omnes subducent suas. M. Tullius in Ortensio: non et sine ea cogitatione ineundis 15 subducendisque rationibus. — idem de finibus bonorum et malorum: qui autem esse potest, nisi te amor ipse ceperit? quod non subducta utilitatis ratione effici solet. || Subducere est subripere. Turpilius Lindia: ego interim in turba foras 20 subduxi cum hac me. Vergilius in Bucolicis: et sucus pecori et lac subducitur agnis. Terentius in Eunucho: . . . ubi primum poterit, se iUi subduc^t, scio. 25 Lucilius lib. XXX: neuqui te ignaro famuli subducere possint. M. Tullius in Ortensio: an, cum videat me et meos comites, fortitudinem, magnitudinem animi, patientiam, constantiam, gravi- tatem, fidem, ipsa se subducat? 1| Subducere etiam susum ducere, 30 levare. Turpilius Paraterusa: cum anthac videbam stare tristis, tiirbido vultd, subductis cum superciliis senes. 11 V, 4, 1 II 13 Lucilius 1. XXIX || 15 M. Tullius Hortensio jj 16 II, 24, 78 II 18 Turpilius Lindia || 22 III, 6 || 24 IV, 1, 14 || 26 Lucilins l. XXX || 28 M. Tullius Hortensio || 31 Turpilius Paraterusa. 11 Subducere H^; A; B; Subdere rell. — adelfis cdd. pr. B. — 12 numquam B; ed. Bas.; nuncquam Gen; H; L^; nunquam L^. — bene om. B, Gen, jHi. — 13 Lucilius Satyrarum lib. XXVIIII ed. Bas. — 14 edem Gen^. — una M; uno v. — hic (nomin. plur.) Gen; L; P; his pr. Ss; hi Hs post ras.; G. — rationes omnes M; errationes (rationes l. v. Dousae; Ald.) edd. — in ed. nos: aeris iam rationes; f. rationes aeris; cf. Luc. XXIX, 59 — 61, — subducent lun.; subduceret cdd. (subducet lih. vet. Dousae). — 16 hor- tensio L^, G. — non; f. nam. — mancus locus et obscurus Non., ut vid., culpa. — cet. cf. 193, 11. — 17 potest vitiosum; potes Me; poteris edd. Cic. — amor ipse ceperit Cic; amori praeceperit Gen, L, H^; amore praec. H^; amor ipre ceperit ed. Bas. — 19 lyndia cdd. — 20. 21 haec f. septenario iambico vel octonario continenda. — 22 Verg. ; cf. 331 l. lac. — 23 sucos L^ ; sucas Gen^. — 25 potuerit cdd. — illi; vid. olim fuisse illim; et sic Quicheratus; illinc cdd. Ter. — 27 neuqui; qui adverh. — ignaro Gerlachius; ignoro cdd. — famuli M; et ita P; famulis v. — possint add. M; idevi vel possent supplendum coniecit Quicheratus. — 28 hortensio cdd. pr. L^. — me; scil. iustitiam. — 30 ipsa; i. e. philosophia. — 30. 31 ducere vel levare A; B. — paratelusa Gen; L^; Hj^. — 32 antehac cdd. — 33 supertiliis Gen^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 657 399. 400 M. Varro Evqbv rj Xoicccg tb na^a, tcsqI yeya^rjxotav. 35 ego unu8 scilicet antiquorum hominum siibductis superciHs dicam: yafii^asig vovv £X(av. 1 Sallustius in lugurta [bello]: || dein cunctos pleno gradu in coUem subducit. — Vergilius in Bucolicis: qua se subducere colles incipiunt. 5 M. Tullius de officiis lib. III: huic ille classem Lacedaemo- niorum, quae subducta esset ad Gytbeum, clam incendi posse. — Plautus in Aulularia: ut ia puteo cenam coquant. inde coctam sursum subducemus corbulis. 10 STVPIDVS est obstupefactus. || Stupidus, stultus et inicus. Varro tisqI i^ayayrig: Andromeda vincta et proposita ceto non debuit patri suo, homini stupidissimo, in os spuere [vitam]? SVSPICERE, [est] susum aspicere. Vergilius lib. I: et fastigia suspicit urbis. 15 Varro Agathone: et pueri in aedibus saepius pedibus offensant, 34 Varro Evqsv r] lonag x6 na^a || 1 98, 4 || 2 IX, 7 || 5 III, 11, 49 y 7 II, 7, 3 II 11 Varro nsql fi^aycoyTjs || 13 Aen. I, 438 || 15 Varro Agathone. 34 heurenae(ne jHg^lopasto ponia L; H.^; G; heurelelopasto ponia Gen; H^; corr. lun. — y.a9r]LK0VTa)v L; yia&TjicovToav Gen; H^; v.ad^vy.ovxmv G; tia&rjiiovxcov H^ ; ysyafirjKOTcov lun. — illud bvqsv rj Xonag x6 ncofia, quod initium tetram. trochaici implet, ex comoedia, ut puta Menandri, sumptum latine redditur per trimetrum accessit huic patellae dignum operculum; de quo dictum comm. Lucil. pg. 286. — 35 — 37 numeros distinxit M. — hominem A, Gen; pr. H. — supercilis M; superciliis v. — v. 37 om. A. — yaii,r]aBig Meinekius {yafii^aoo Oehlerus); yufirjaio G; xafirjaio L; H; Gen. — vovv s'xcav Turneb.; vovvsxcov L^; H ex corr.; G; voivvsxcov rell. — 1 in lugurta Gen, H^; in Ingurtae L^; in lugurthae bello L.^, H^, G. — deine Gen^. — 2 colem L^. — Verg. ; cf. 347 l. molle, non ardunm. — 3 tolles H^. — 5 Lacedemoniorum Gen; L; H. — 6 esset ed. Bas.; v.; esse Gen; L; H. — Gytheum cdd. Cic; citaeum Gen, H; cytaeum L, G. — 8 ut in puteo etiam Plauti cdd., parum quidem eleganter; in puteo uti Bothius. — caenam A; Gen; H. — coquant Plaut.; coquam C, Gen; quoquam A. — 9 inde coctam, quod non credo posse tolerari, etiam Pl. libri. — coctam inde Gamerarius. — corbulis om. A; Gen; H^. — 10 est stupefactns B; non A. — inicus L; iniquus rell. cum A, B. — 11 nsqisaxmxrf. Gen, L, H; nsQisayayric G; om. B. — Andrometa B. — vicuncta pr. L. — ceto lun.; cito cdd. — 12 patri lun.; pari cdd. — spuere H^, G; expuere rell. cum B. — vitam, quod ex vincta vid. ortum, del. Duentzerus ; f. scribend.: in os spuere ultro. — post vitam in L m. 2 add. su , sed id elutum. — 13 est om. B, Gen, H — sursum B. — Virg. aend lib. B. — 14 suscipit H^. — suscipitur bis Gen. — 16 et; f. ut. — offensum Gen, Hy. KoNi Mabc. C. D. ed. Ii. MvBiiiiBB. 42 658 NONIVS MARCELLVS - 400 M. dum recentes, musteos in carnario fluitantes suspiciunt * * * II Suspicere est suspectum habere. Sallustius in lugurta [bello]: per idem tempus Bomilcar, cuius inpulsu lugurtha deditionem, quam metu deseruit, inceperat, suspectus regi et eum suspiciens, novas res cupere, ad perniciem eius dolum quaerere. — Vergilius 20 [in] Aen. lib.JI: suspectaque dona praecipitare iubet. [et] Cicero in Oratore: quod prudentia hominibus grata siet, lingua suspecta. 25 SVBIGERE, acuere. Vergilius lib. VII: subiguntque in cote secures. II Subigere est superare et sub dicione habere. Vergilius [in] Aen. lib. I: ternaque transierint Rutulis hiberna subactis. 30 Sisenna Hist. lib. IIII: terrore perturbatam multitudinem 17 70, 1 II 21 II, 36 II 24 42, 145 || 26 Aen. VII, 627 || 29 1, 266 [j 31 Sisenna Hist. IV. 16 recentes, ut glosema eius quod est musteos, deletum vult Forcellinus s. V. musteus. at id genus vitii in cdd. Non. rarissimum. neque idem est musteus ac recens. — musteos (museos Gen, J3i); caseos add. Quicheratus coll. Plin. XI, 42, 97: musteo (caseo) tantum commendatio. — v. etiam Turneb. Advers. XXVIII, 12. — sed carnarii iniecta mentio facit, ut potius cum Forcellino de petasonibus vel farciminihus cogitandum esse videatur. — dum petasones musteos Vahlenus. — fluitantes Laurenbergius ; fluitare (seq. s) cdd. — similis error 359, 7. — suspiciunt petasunculos Iliesius; qui cum Soepero trochaicos disposuit numeros. — quos et nos olim probavimus. nunc hanc rem in medium relinquimus. — quodsi versus instituendi sint, scribendum sic fere: ut pueri in aedibus | saepius pedes (ita Quicheratus) oflfensant, dum recentes, musteas | in carnario fluitantes suspiciunt succidias; cf. Varr. de re r. II, 4, 3: ignavum et sumptuosum esse, qui succidiam in carnario suspenderit potius ab laniario quam e domestico fundo. — 17 in lugurta Gen; H^; in lugurtae L^; in lugurthae (lugurtae H^) bello L^; H^; G. — cf. comm. in v. 1. — 19 deserit pr. L. — ■ inciperat L^. — suspicens Gen^; pr. L. — et ipse eum suspiciens recte cdd. Sall. — 20 ad cdd. Sall.; ac Non. — ac perniciem eius dolo q. Ald.; eius per dolum q. Quicheratus. — pernitiem Gen^. — 21 in om. B; ed. Bas. — 23 iuvet Gen^ ; iubent Verg. — 24 et secl. M. — in Oratore Bothii Index; de oratore cdd. — propterea quod Cic. libri; quo Non. — grata siet 31; gratis est Gen, H^; grata est L, H^, G; et ita minus bene cdd. Gic. — 27 in cute Gen^; L^; H^. — secures. seq. in cdd. haec: Subigere, exercere, raoUire. Cicero — iterato. quae apparet retrahenda ad ea quae infra sunt: Subigere, moUire vel exercere. itaque ab hoc loco exclusimus; cf. comm. in 401, 2. 3. 4. — 28 Subigere etiam superare A. — ducioni Gen; H^; ducione ^r. L; ditioni B; dictione pr. A. — in om. B; ed. Bas. — 29 II L. — 30 transierunt Gen^; L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 659 400. 401 M. subigunt. II Subigere, exarare. M. Tullius de senectute: cum 1 autem admiraretur || Lysander proceritatem arborum et derectos ordines et humum subactam atque puram. || Subigere, moUire vel exercere. Cicero de oratore lib. II: subacto mihi ingenio opus est, ut agro non semel arato, sed novato et iterato. — Vergilius 5 Georg. lib. II: aut scrobibus mandet mutata subactis. Lucilius lib. XXX: au equam te acrem adque animosam Thessalam et indomitam frenis subigamque domemque? 10 M. Tullius in Orteusio: ut enim segetes agricolae subigunt aratris multo ante quam serant. — et de senectute: sed etiam ipsius terrae vis ac natura delectat: quae cum gremio mollito et subacto sparsum semen excepit. — Varro Sesquulixe: anteiqua militia subactus aliquod annis erat. || Subigere, cogere. Vergilius 15 in Georg. lib. III: et saepe superbos comibus interse snbigit decemere amantis. et lib. VI: 32 17, 59 (j 3 II, 30, 131 B 5 II, 50 || 7 Lucilius 1. XXX || 10 M. Tullins Hortensio || 11 15, 51 || 13 Varro Sesquulixe |1 15 III, 217 B 18 Aen. VI, 567. 32 Sub. , ex.; Subigere est (supra scr. Gen) superare Gen; H^. — 1 et proceritates Cic. — directos perperam libri Cic. — in quincuncem ordines Gic; ed. a. 1476. — 2 humum; hominum et Gen; H^. — 2. 3. 4 Subigere — iterato. cf. comm. in 400, 27. — Ciceronis exemplum nescio an olim inae- cesserit loco, qui ex Hortensio est petitus, et successerit: idem Hortensio. — Snbicere h. l. L; G; Gen^; non B (Subigere, exercere, mollire cdd sujjra). — semel orato H^. — 7 Lucil.; cf. 233 l. anima — significat iracundiam ihique comm. — 8 an equam te acrem Turn.; an ego te acuam (acuan Hs) cdd. — adque L^; atque rell. — 9 tessalam h. l. cdd. — et lihri 233; ut hic. — subigamque domemque Bentin.; subigam ante domemque cdd. h. l.; subigantque domentque plerique 233. — 10 M. Tull.; cf. 395 1. segetem — terram. — ortensio L^; hortensio rell. — segetes Ald.; segetis C, Gen. — 11 aratris; patris Gen, H^. — et de sen.; cf. 42 l. occationem. — 12. 13 ac subacto cdd. Cic. — spassum Gen^; L^ {hic subactos passum). — excoepit Gen. — 13 Mercerus qui primus addidit hoc exemplum putat tangi veterem Bomanorum morem, quo non licebat ad rem publicam accedere nisi post decem annorum militiam. at tali pacto Varro potius fuit scripturu^: antequam m. 8. decem vel multis annis erat. — anteiqua M; cf Hor. C. III, 2, 2; ante- quam {seq. m) cdd. — 14 militia Me; mitia cdd. — cf. eiusdem saturae frgm. quod leg. pg. 86 s. l. caballus. — aliquot L.^; H^; G. — Verg.; cf. 285 1. decernere, certare. — 15 in om. B. — 17 — 20 in Gen haec: comibus inter se subigitque fateri Lucilius amantis et lib VI castigatque auditque dolos snbigitque fateri lib. XXX (Lucilius lib. XXX Genm); in H v. 17 talis est: cornibus inter se subigitque fateri Lucilius amantis; in mrg. m. 1 adscr.: decernere amantis. illa que fat. Luc. am. deleta m. 2. — recte omnia B, qui Juibet amantes et om. 20 — 24. — 18 cf. 251 l. castigare, vindicare. 42* 660 NONIVS MARCELLVS 401 M. castigatque auditque dolos subigitque fateri. Lucilius lib. XXX; 20 tune iugo iungas me apte et succedere aratro invitam et glebas subigas proscindere ferro? Plautus Mercatore: mirum quin me subigitaret. SVMMVM significat quod omnibus sit altius. Vergilius in Aen. 26 lib. IIII: summoque ulularunt vertice nymphae. idem lib. XII: apicem tamen incita summum hasta tulit summasque excussit vertice cristas. 30 [| Summum, proximum. Cicero Tusculanarum lib. I: summam aquam adtinges, enectus siti Tantalus. || Summum, extremum. Vergilius Aen. lib. II: venit summa dies et ineluctabile tempus Dardaniae. 35 Lucilius lib. XXVI: sciilitate siimma, scabie summa in erumna obrutam. 20 Lucilius L XXX H 23 I, 2, 91 |I 25 IV, 168 || 28 XII, 492 || 31 I, 5, 10 (tragicus incertus) 1| 33 II, 324 || 36 Lucilius I. XXVI. 19 castigat H^, G. — 21 iugo iugans Gen, H^. — apte M; ante cdd. — 22 invitum cdd.; corr. Gulielm. — proscendere Gen^; L^. — 24 quin Plaut; quid cdd. — 25 in om. B. — 27 nymphae B; L^; nimphae A; nemfe L^; memfei Gen.^; nymfae rell. — 29. 30 L: apicem tamen incita vertice cristas; H: apicem tamen in summum hasta fulit summas extra vertice cristas; in mrg. m. 1: apicem tamen incjta vertice cristas {ilJa vertice cristas deleta) summum hasta tulit summasque ex, tum ras., supra scr. ti, vertice cristas. — incita; in B; Gen; pr. H. — fulit Gen, pr. H. — summas pr. H. — excussit Verg.; extra B; Gen; pr. H; exti H ex corr.; G. — christas B. — 31. 32 ap. Gic. est: mento summam e. q. s. — mento summam aquam (trisyllabum) attingens, enectus siti Lachmann. comm. Lucr. pg. 379. — summam amnem Buechelerus, ut poetae recentiores; cf. Senecae Thyest. 68; 106; Hor. Sat. I, 1, 68; Phaedri Append. 5, 7. — de Lachm. commento iwre dubitavit Bitschelius. qui post aquam addi vult nitenti. — vid. gravius turbatum. — f. olim fuit: mento labrisque summam aquam iam attiugens, enectiis siti; vel ment6 summam attig^ns aquam, siti enecatus (ita F. A. Wolfius) Tan- talus. quamquam Tantalus utrum poetae sil necne non constat. — aquam; qaa.m Lj^; Gen^. — attingens, enectus Cic; adtinget (att. L) senextus Gen^; pr. L; adtinget (att. L) enectus Gen^; L ex corr.; H; attinget eiectus B; adtingit enectus A; attinget senectus ed. Bas. — in archetypo fuit adtinges suhtracta n. — sitit antulus H. — tantulus Gen; non A; B. — 34 inelectabile Gen^. — 36 Lucil.; cf. 126 l. invidiosum ihique comm. — 37 isculitate cdd.; cf. pg. 126; squalitate Lucil. — ac scabie recte cdd. 126. — nam summa sequens iungendum cum erumna. — scabiae H; Gen. — summam erumna (aer. H) Gen; L; Hoy; summa aerumna, supra scr. m. 2 in, Hs; summam in aer, (er, G) Ho.^ ac nisi fallor G. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 661 401. 402 M. M. TuUius in Ortensio: vixit ad summam senectutem optuma valitudine. |] Summum, gloriosum, laudabile. Vergilius lib. VIIII: 1 mene igitur socium || summis adiungere rebus, Nise, fugis? Ennius Andromacha aechmalotide: annos miiltos longinque ab domo, 5 belliim gerentes summum summa indiistria. SPECTARE, dirigi. Lucilius lib. XXX: quid sibi vult? qua re fit ut introvorsus et ad te spectent atque ferant vestigia se omnia prorsus? M. TuUius de officiis lib. III: ad extremum, si ad perniciem 10 patriae res spectabit, patriae salutem anteponet saluti patris. || Spectare est videre. Vergilius in Georg. lib. I: heu! magnum alterius frustra spectabis acervum. Lucretius lib. II: e terra magnum alterius spectare laborem. 15 Vergilius lib. XII: sedeant spectentque Latini. M. TuUius in Ortensio: caeli signorum admirabilem ordinem insatiabilis incredibilemque pulcritudinem magis+ spectat. | Spec- tare, inspicere [cavere]. Plautus in Asinaria: 38 M. Tullius Hortensio H 39 Aen. IX, 199 || 3 Ennius Andromacha aechmalotide || 6 Lucilius 1. XXX H 9 III, 23, 90 fl 11 I, 158 | 13 II, 2 ij 15 XII, 15 II 17 M. Tullius Hortensio || 19 IV, 1, 33. 38 hortensio cdd. pr. L^. — summam om. Gen, H. — opUma Gen, L^, H^. — 39 valet. L^; H; G. — VHI cdd. pr. B. — 1 summis om. L^. — adiunge C, Gen (m H ex e f. o factum); non B. — 2 nisi L^. — fungeris Gen^; pugeris i, ; fuis H^; is eras. et supra scr. gis. — 3 Ennins; cf. 515 l. longinque. — andromaca cdd. — aechmalotide Bothius; haec malo C, Gen; aecbmaloto Quicheratus; cf. comm. in 505 l. sonunt. — 4 longique cdd. h. J. — a idem 515. — 5 summam ind. Gen; pr. H. — 6 olim l. incipiebat a V. 11. — dirigi Quicheratus; dirigere cdd. — Lucil.; cf. 303 l. ferre, dirigere ibique comm. — 7 fit in ras. B. — intravorsus aetate cdd. h. l. — 8 expectent Gs. — ferent B, L^. — sed omnia (omnino B) C, Gen, B h. l.; se 0. pr. P. — 9 si p. Gen^. — 10 patriae res spect. Cic; patris (patri L) respectabit (respectavit JH^) cdd. — anteponet Cic; anteponam et C, Gen. — 11 in om. B. — 14 e terra cdd. Lucr.; et terrae Non. — testatur illud e Mar. Vict. pg. 2475. itaque non scripserim ec terra. — cet. cf. comm. in 325, 21. — 16. 16 f. delendi. — 15 Verg.; idem B; in quo Lucr. exemplum omissum. — 17 hortensio cdd. pr. L^. — 18 insatiabilis incredibilemque M; insatiabilemque cdd. — pulchritudinem cdd. pr. L^. — spectant docti ap. Cie. — videtur de astrologis agi, qui omissis rebus terrenis ^caeli scrutantur plagas.' — 19 cavere, quod ex praecedentis vocabuli fine ortum videtur, secl. M. — pro 6—21 probare haec tantum A: Spectare, inspicere vel probare. — Plaut.; cf. 382 l. rogare, poscere ibique comm. — in ont B. 662 NONIVS MARCELLVS 402. 403 M. spectandum ne cuit anulum det neque roget. 20 jl Spectare, probare. Cicero Tusculanarum lib. V: non igitur ex singulis vocibus philosophi spectandi sunt. — Terentius prologo Andriae : spectanuae an exigendae sint vobfs prius. Vergilius lib. VIII: 25 sunt nobis fortia bello pectora, sunt animi et rebus spectata iuventus. M. Tullius de officiis lib. II: qui simul ac iuvenis esse coeperunt, magna spectare adque ad ea rectis studiis debent con- tendere. — Varro rv&d^i 6savt6v: qui sint secundum naturam 30 perfecti homines, ut non modo eos spectemus, sed etiam imitemur. STRINGERE, percutere. Vergilius [in Aen.] lib. IX: atque animum patriae strinxit pietatis imago. II Stringere, nudare vel exerere. Vergilius in Aen. lib. X: strictum rotat acer Lucagus ensem. 35 II Stringere, || rarefacere, excidere. Vergilius in Bucolicis: i hic ubi densas agricolae stringunt frondes. et in Georg. lib. II: tunc stringe comas, tunc brachia tonde. 5 II Stringere, decerpere. Vergilius in Georg. lib. I: sed tamen et quernas glandes tunc stringere tempus et lauri bacas. 21 V, 10, 31 II 22 proL 27 H 25 Aen. VIII, 150 || 28 II, 13, 45 || 30 Varro rva&i, osavrov \\ 32 IX, 294 || 34 X, 577 || 1 IX, 60 || 4 II, 368 || 6 I, 306. 20 nec via nullum Gen; H^; nec vi anuUum Sj/ ne cui anulum et B. .phi — 22 philosophi et A; filosofi ij ; .filosofi idem m. 2 (i. e. phifilosofi); phi- losofi Gen. — expectandi L. — Ter.; cf. 290 l. exigere est excludere. — prol.; in praemittit L.^ — 24 expectande L; spectandae an supra add. Gen.^; spectandi JBTg, G. — illud spectandae etiam Donat. explicare videtur per probandae. — exigendi Genm^, L, H^, G. — sunt Gcn^; L; II (hic per compendium). — 26 forti cdd. pr. B. — bello et, sed del. et, L. — 28 qui; i vel hi Cic. — iuvenes H^ ; cdd. Cic. — 29 ceperunt pr. H. — adque L^ ; atque Gen; L^; H; G; et ita ap. Cic. Bern. 104; quem constat ex Nonio interpolatum ; et rell. — eam L^. — 30. 31 qui -- homines; vid. Non. socordia omissum verhum, unde haec essent suspensa. — spectarmus pr. A. — invitemur A. — 32 in Aen. om. B, Gen, H^. — X C, Gen, B. — 34 exercerc B, Gen, H^; exserere ed. Bas. — XI L, G; non B. — 35 protata pr. L. — lugagus A, Gen; L^; H^; non B. — ensum L^; post s ras. in Gen. — 1 — 16 Str., excid. vel decerpere. Virg., tum 2. 3 om. rell. A. — 2 hinc B. — ubi om. L^. — 5 tum — tum recte pars cdd. Verg. — tunde B, Gen, L, pr. H. — 7 et q. et gl. Gen\. — tum Verg.; et ita B. — S baccas B; Gen. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 663 403 M. Varro de re rustica lib. I: quod non solum stringit bacam, 10 sed etiam ramos glubit. || Stringere, radere, celeriter praeterire. Vergilius lib. VIII: ego sum, pleno quem flumine cernis stringentem ripas. II Stringere, vulnerare. Vergilius lib. VIIII; 16 huhc primo levia asta Themillae strincxerat. SVCCEDERE dicitur in alterius locum venire. Vergilius lib. X: interea soror alma monet succedere Lauso Turnum. 20 M. Tullius de officiis lib. III: ad qui quodam veneno perficiat ut veros heredes moveat, in eorum locum ipse succedat? || Succe- dere, ingredi. Vergilius lib. VIII: et nostris succede penatibus, hospes. Afranius Excepto: 25 audite, pueri, pauca; vos succ^dite. SVBIT, in memoriam reducitur. Vergilius [in] Aen. lib. II: subiit deserta Creusa Ascaniusque omnisque domus. II Subire significat ingredi. Vergilius lib. VIII: 30 haec, inquid, limina victor Alcides subiit. II Subire, succedere. Lucilius lib. XXVIII: pueri praeterea nostris quo subeant iubet. 9 I, 65, 1 II 11 Aen. VIII, 62 || 14 Aen. IX, 576 || 17 Aen. X, 439 || 20 III, 19, 76 II 22 Aen. VIII, 123 H 24 Afranius Excepto H 26 II, 562; ib. 651; 2; cf. comm. II 29 Aen. VIII, 362 || 32 Lucilius I. XXVIII. 9 Varro; cf. 119 1. glubere ibique comm. — II i. — post solum in cdd. est: celeriter praeterire, quod recte ad v. 10 transtulit Me (del. lun.). — strigit G. — vacam Gen; L; H^; Gs; vacant H^; G sec. ed. Bas. — 10 ramos Varro; ramis cdd. 119; ram h. l. (ramum hic Me). — 13 stringantem L^. — pipas Gen.^; L^. — 14 VIII cdd. pr. B; Hqos. — 15 hasta Themillae ed. Bas.; astatamille Gen, L, H^; astathemille S,; ala camillae B. — 16 strinxerat cdd. pr. L. ~ 18 almam L. — 20 M. Tull.; cf. 351 l. movere' ibique comm. — at cdd. pr. Xj. — quodam quasi ven. recte cdd. 351. — 23 inostris pr. L. — penatibus B; paenatibus (poen. Gen, H^) rell. cum A. — 25 succedit Gen. — 26 redducitur G. — in om. B; ed. Bas.; Hqos; non P. — 27 subit cdd. — 28 Asc. o. d. (o. d. om. A; domos L ex corr.; H; Gen). haec add. A, B, Gen, L, H^; om. H^, G; apud Verg. seq. et deserta domus et parvi casus luli. cf. 651; 2. hic eadem levitate peccaticin, qua ex duobus Verg. locis vel tribus unum conflatum 413 s. l. tueri videbimus. — 30 inquit cdd. pr. ij. — 31 alcide subigit A. — 32 l. Subire, succedere, quod v. fertur post V. 33, huc traiecit M. — 33 pueris non bene F. Dousa. — quo M; qui v. 664 NONIVS MARCELLVS 403. 404 M. Varro Sexagesi: in quarum locum subierunt inquilinae in- pietas, perfidia, inpudicitia. || Subire, subdi, subponi. Vergilius 35 lib. X: Aeneae subiit mucronem ipsumque morando sustinuit. II Subire, nasci, subcrescere. Vergilius [in] Georg. lib. I: ne subeant herbae neu pulvere victa fatiscaf. 40 I' Subire, adgredi [succedere]. Vergilius lib. VIIII: || Fadumque Herbesumque subit. 1 Subire, respondere, resistere. M. Tullius in Verrem, Divinatione: poterisne eius orationi subire? SECARE dicitur scindere. Vergilius lib. VIIII; qualis Nereia Doto ' 5 et Galatea secant spumantem pectore pontum. II Secare, sequi: unde et sectatores bonorum sectores dicti sunt. Vergilius lib. X: quae cuiquest fortuna hodie, quam quisque secat spem. SCVLIDVM, sicuti plerumque, dicitur sordidum. Vergilius in 10 Aen. lib. II: squalentem barbam et concretos sanguine crinis. II Squalidum, fulgens. Vergilius lib. X: per tunicam squalentem auro latus aurit apertum. 34 Varro Sexagesi || 36 Aen. X, 798 || 39 I, 180 || 41 Aen. IX 344 || 2 14, 46 II 4 Aen. IX, 102 || 8 Aen. X, 107 || 11 H, 277 || 13 Aen. X, 314. 35 subdi, supponi Quicheratus ; subdere, subponere (supp. L^, G) cdd. — 36 X om. B. — 37 aen Gen; L^; aen. Hj,- aend. B; aenaeas L^. — subit B, Gen, L, H^ {ita Momanus ap. V.; subigit Medic). — mucro B, Gen, L, H^. — 39 succr. B, G (succcr. L.^). — in om. B, Gen, H^. — 41 succ. secl. M; cf. V. 32. — VIII Gen; H; non B. — 1 cadumque cdd. cum B. — herbaesumque cdd. pr. B. — 2. 3 ap. Gic. liaec: poterisne eius orationis subire invidiam? seq. vide; quae causa fuit, cur illud invidiam intercidcret. — veterem autem errorem demonstrat, quod Arus. gr. lat. VII, 507 pariter ac scholiasta Cic. idem legerunt quod Non. — cf. Keilii comm. in Arus. l. m. — orationi; divinatione L^. — 4 scind. M; excidere v. — VIII cdd. pr. B. — 5 qualis plural. — doto B; H^; dato rell. — 1 n. N. — unde; funde Gen^. — sectatores; secutores A. — sectores v.; sectatores A; B; Gen^; H^; secta- toris Gen^; sectoris rell. — 8 XI JB. — 9 cf. Serv. in h. l. — 10 Sculidum; cf. Gell. II, 6, 4; 19 sqq. — Sculidum M; cf. comm. in 126, 4. 5; Scalidum L^; Squalidum rell. — in om. B. — 12 concretus Gen; L; H^. — crines B. — 13 n. N. — Verg.; cf. comm. in 319, 25. — 14 cf. Serv. Daniel. in h. l. — latum Gen^; L^. — haurit cdd. pr. Gen^; L^. DE VARIA SIGNIPICATIONE SERMONVM. IV. 665 404. 405 M. 15 + ♦ * SCITVM, elegans. . Terentius in Andria: per ecastor scitns piier est natus Pamphilo. M. Tullius in Verrem, actione Siciliensi: ut etiam nos, qui rudes harum rerum sumus, intellegere possimus, scite facta et venuste. 20 SEDET significationem habet claram. Vergilius lib. VIIII: Tumus sacrata valle sedebat. II Sedet, placet. Vergilius lib. V: idque pio sedet Aeneae, probat auctor Acestes. SVSTVLiT est susum tulit, erexit. Vergilius Aen. lib. II: 25 sustulit exutas vinclis ad sidera palmas. II Sustulit, abstulit. M. Tullius Philippicarum lib. X: eos, qui regni nomen sustulerint, deserendos putatis. — Vergilius in Georg. lib. I: sustuleris fragilis calamos silvamque sonantem. 30 SPARGERE significat destillare vel guttatim fundere. Vergilius lib. XII: spargit rapida ungula rores sanguineos. idem lib. IIII: 1 spargens umida || mella soporiferumque papaver. II Spargere, madefacere. Lucilius lib. XXVIIII ♦ * ♦ Ennitts Tliyeste: latere pendens, saxa spargens tabo, sanie et sanguine atro. 15 III, 2, 6 II 17 II, 2, 35, 87 || 20 Aen. IX, 4 || 22 Aen. V, 418 H 24 II, 153 j| 26 X, 3, 7 II 27 I, 76 || 31 XII, 339 || 34 Aen. IV, 486 || 2 Lucilius 1. XXIX ;1 Ennius Thyeste; cf. comm. 15 haustum ut puta lemma: Scitum, iussum; cf. Fest. 330 l. scitum populi. a quo subiecta haec: scitae alias — bona facie, alias bonis artibus mulieres (cf. comm. 0. Muelleri) a poetis usurpantur. — eligans L.,, H^, G; non A, B. — 16 pampilo Gen; H; pamfilo L; pamphilo et B. — 17 sici- liensium (sciliensium Gen) cdd.; corr. Me. — praec: etiam, quod paene praeterii, capella quaedam est, ea quidem mire. — ut om. nos e. A. — 18 redes i,. — summus L^. — intelligere L^. — possimus B; Gen; L; i/,; pars cdd. et edd. Cic; possumus cum aliis A, H^, G. — 18. 19 scitae factae et venustae, mutat. in scite facte et venuste A. — 23 aeneae B; pr. H; eneae A; aenae rell. — 24 Snstulit; cf. 385 l. sublatum. — 25 cf. 300 l. exui. — 26 filippicarum cdd. — eos; praec. nisi forte. — 27 regni et Vatic Cic; regis al. — Verg.; cf. 409 l. triste, amarum. — 29 sustulerit L; H^; G; non B. — 30 Surgere Gen^. — dist. J.. — 31 X B; Gen; P. — 32 uncula L^. — roris Gen^; L^. — 33 sanguinis' B; Gen.^; L^; H; sanguines Gen^. — 34 idem; cf. 220 l. papaver; comm. in v. 10. — 1 spargens pr. L; ed. Bas.; A; sparges rell. cum B. — humida A, H^; non B. — soporiferumve B. — 8. p. om. A. — 2 XXVim B, Gen, H^; XIX rell. — 2-4 octonarius trochaicus qui sequitur cum haud dubie sit Ennii, ad XIX Lucilii librum. 666 NONIVS MARCELLVS ■105 M, Vergilius : . 5 spumant aspargine cautes. II Spargere, separare. Vergilius in Georg. lib. IIII: diversum latos iuvenem sparsere per agros. II Spargere, inplere, Vergilius in Aen. lib. VIIII: et iam prima novo spargebat lumine terras. 10 SIGNARE est designare, ostendere. Lueilius lib. XXVIIII: sic Socrates amorem in adulescentulis meli6re paulo facie signat nilque amat. II Signare, inprimere. Vergilius Georg. lib. III: et summo vestigia pulvere signont. 15 jl Signare, discernere, separare. Lucilius lib. XXVIIII: nam discrimen non facit, quei signat linia alba. SOLiDi significatio manifesta est. Vergilius lib. VI: solidoque adamante columnae. -0 Solidum, continuum, iuge. Varro Sesquulixe: navibus duodecim [dum] profectum decem annos solidos errasse. 6 Aen. III, 534 || 7 IV, 522 || 9 IX, 459 || 11 Lucilius 1. XXIX || 14 IH, 171 1| 16 Lucilius 1. XXIX || 19 Aen. VI, 552 || 21 Varro Sesquulixe. Jiexametris conscriptum, pertinere nullo pacto potest. extant quaedam, ex quibu^ appareat in XXIX eiusdem etiam tragoedias respici. sed propius cst a fide hausta huius verba cum illis quae sunt Ennius Thyeste (ea iam in ed. Lucilii pg. 74 addita). — monuit de Ennio Bentin.; laeunam indicavit Me. — quam- quam potuit Nonius versum Ennii etiam sub Ciceronis nori%ine adferre, a quo Tuscul. I , M citatur, ut 121, 4 factum in verbis poetae tragici. — notus mos grammaticorum. — sanguineo Gen; S^. — atra B. — 5, 6 Virg (sic) spumant asp. c, m. 2 add. in L. — f. haec delenda. — aspergine B. — 7 in om. B. — 8 diversos L^; m. 2 id. diversv; diversi H^^/ discerptum Verg.; ex hoc in B interpol. discereum, — iuvem H^. — iuvenem latos B. — per agros Verg.; B; per auras rell. — 9 in om. ed. Bas.; non B. — lib. VIIII om. Gen; L; H^; lib. l B, — 10 leg. et IV, 584, ubi tamen suspectat Perl- campius. — post in cdd. leg. haec: Spargere, guttatim fundere. Verg. (Virg.) Aen. lib. IIII: spargens umida (humida B, H^ , G) mella. quae om. A, del. ed. princ. — 11 lib. XXVIIII om. B. — 12 si B, Gen, L, IT. — S. in cdd.; om. in quidam ap. lun. — amorem M; amore et cdd. — adulescentilis pr. G. — 13 facte (factae B) B, Gen, H^. — signant B, Gen, H^. — nilque amat M; nihilque amaret cdd. — 15 vestigio pulvera servant A. — 16 S., sep,, disc. B; S., disc. vel sep. A. — Luc; cf. 282 l. discrimen rursum separatio ibique comm. — XXVIIII cdd. 282; XVIIII h. l. — 17 nam ut cdd. — 18 neque cdd. — lima A, B, Gen, H^; linea cdd. 282. — 21 duodecim; XII B. — 22 dum ut ex praec. vocabulo ortum secl. M. cf. Odyss. IX, 39. — domum Boeperus; at displicet illud profectum; malis redeuntem. — domo Victorius; lun.; Me; quod non potest probari, nisi statueris quaedavi intercidisse et fuisse olim velut haec: decem a. s. bellasse, decem a. s. errasse; cf. Ov. Art. am. III, 15 sq. — pro decem X B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 667 405. 406 M. SVBNIXVM, subditum. Vergilius [in] Aen. [lib. III: iuvenemque superbum 25 servitio enixae tulimus. Subnixum Vergilius [in] Aen.] lib. IIII: Maeonia mentum mitra crinemque madeutem subnixus rapto potitur. II Subnixum, sublime, hoe est susum nixum. Coelius Anualium 30 lib. I: ea dum fiuntj Latini subnixo animo et victoriae certi con- silium ineunt. INCIPIT PER T LITTERAM. TANDEM siguificat vix; ut apud Ciceronem: tandem aliquando, Quirites. — Vergilius [in] Aen. lib. III: 3j ergo insperata tandem teUure potiti. 1 II Tandem significat || et tamen. Titinius [in] Gemina: sine forma odioea sim, tandem ut moribus placeam viro. TAMEN ipsum significat statim. Plautus Rudente: 23 in, 326 H 26 IV, 216 D 29 Coelius Ann. I; cf. comm. || 33 Catil. II, 1, 1 I 34 III, 278 II 1 Titinius Gemina fl 3 II, 6, 49. 23—26 illa lib. — Aen., quae Gen. exliihct in margine m. 2, delevit Quicheratus. — 23 Verg.; cf. comm. in 297 , 12. — in ante Aen. add. B, Gen, jHj. — II B; Gen; L {in quo prius fucrat III); H^. — 24 suberbum L. — 26 Verg. — 28 om. B. — 26 in om. K^, G. — 27 Meonia cdd. — mitram i (mam Genh) cdd. — 28 portitur Gen^ ; pr. L. — 29 sublime hoc est susum nixnm add. X^. — ho, supra scr. c, L^. — aursum A. — Coelius L; Celius P ide H nihil adnotatuvi ad Quicherati exemplar, in quo est Claudius); Caelius A; Gen; G; Cecilius B. — 29. 30 Annali cdd. cum B (annalib I L; anna lib. I Gcn^). — exemplum, quod sequitur, ex Gell. XVII, 2 petitum iam observavit Bent. — porro cf. Hertz. Opusc. Gell. 117 ; 128. — ductum est ex Claudii Annalibus. — cf. comm. in 87, 4. — ea dum fiunt Gell.; ea L; H^; G; e B; Gen; H^; et A. — 30. 31 et v. c. c. in. 07». Gell.; cf. Hertz. pg. 108. — et victoriae certi G. Canterus; ex victoria inerti odd.; f. s. a. ec victoria indepta (cf. Sall. Cat. 7 , 3 civitas — adepta libertate) vel ineptum c. i. — 32 07)1. H spatio rel. — 34 in o/«. B, Hqos. — I .B, Gen, L, H^. — f. haustus ex alio Aen. libro locus veluti VI, 83. — 1. 2 atinius Gen, H^. — in om. B, Gen, H^. — sine M; sin (si in L; siun pr. Gs; v. infra; geminas in H^; Gen) cdd. cwm B; v. — forma Lipsius; foma (gemina sin- fonia H^; Gs pr.: siunfonia, tum synfonia) cdd.; f. fama. — odiosa M; odio {seq. s) cdd. — sim M; sum ». — 3 ipsum significat; ipsum sig in ras. L^; ipsum saepe significat A. — illud ipsum, quo ad superius lemma respicitur parum ex more huius capitis, vid. delendum. — cet. n. N. 668 NONIVS MARCELLVS 406 M. utinam fortunam nunc ego anatinam uterem, uti, cum exivissem dx aqua, arerem tamen! 5 Vergilius in Bucolicis: hic haedos depone: tamen veniemus in urbem. II Tamen significat tandem. Pacuvius Periboea: tamdnn' obfirmato animo mitescit metus? Sallustius Historiarum lib. III: nam qui enare conati fuerant, 10 icti saepe fragmentis navium aut adflicti alveis undarum vi mul- cato foede corpore postremo interiere tamen. 6 IX, 62 II 8 Pacuvius Periboea || 10 Sallustius Hist. III. 4 fortuna cdd. Pl. — ego add. Ald.; bic Schoellius. — anutinam (canutinam Gen, H^) cdd. Non.; anatina Ambros. Pl.; anetina B, C, D. — cf. Laclim. in Lucr. pg. 16 (fortuna nunc anetinad Bitschelius). — uterem M; terent (sic) C, Gen; uterer libri Plauti. — 5 uti docti ap. Plautum; ut cdd.; om. G, Gen. — exivissem docti ap. Pl.; exissem cdd. Pl. et Non. — arerem Pl.; rerem {praec. a) cdd. — SchoelUus diverbio facto interposuit: quid istuc? servata alioqui librorum scriptura: 'quid istuc' — 'ut cum exissem ex aqua arerem tamen.' — sane de illo exivissem amplius quaerendum. — 7 hedos cdd. pr. B. — 8 Periboea om. B. — 9 tamenn'. ita M; tamen cdd. — offirmato L^; G; non B. — 10 Sall.; cf. Arusian. gr. lat. VII, 456: adflictus illam rem. Sallustius lib. III: adflicti e. g. s. — agitur de strage classiariorum 3Iithridatis apud Cyzicum. — cf. Kritz. eomm. in III, 35. — 11 fragmentis Me: frumentis cdd.; ferramentis (ferrimentis ed. a. 1476) male Pius. — ut Gen; H^. — alveis Me; asuis cdd.; alveos legit Arusianus (ap. quem alveo Gudianus et Perizonianus). sed illum hoc loco ut saepius deceptum existimo corruptela librorum. — vim L; H^. — 12 fide L, H^, Gen; fede H^, G. — postremum -Hbi,- postre Gen; pr. L; postremo ex corr. L m. 1 vel 2; Ho^; G. — hic inserenda quae pg. 3, 13 post illud Pausimacho leguntu/r intellexit Me; cf. comm. in 3, 13. — vid. autem folium hoc, antequam post primam archetypi schedam collocaretur, hic illic esse attritum. unde graviores quasdam traxit corruptelas, maxime in l. tenacia. — B om. Sallustii exemplum; A ex toto lemmate nihil habet nisi haec: Tamen ipsum saepe significat statim. — iam usque ad pg. 409, 15 nascitur cum A, B deficit Gen; quorum in locum succedunt Bamb. vel Lugd. alter ac Parisini 7665; 7666. — interiere (periere Ald.) tamen Me; f. intereunt tamen; mum (pausimachomum; sc. in archetypo antequam pagina haec luxata in alium deferretur locum fuerat postremum) intereni tamen L^; mum interent tamen L,^; H; Bamb. — m Victorino erasis aliquot liiteris existere munite res tamen Mercerus testatur in Comment. pg. S4; ubi item in G hdberi adnotat Schneiderus. mumiteres tamen a/fer^ Me e Vict. pg. 191. Schneiderus ad textum adscribit id quod est W q t ^ . . . ^ . mumiterettam. at Heinemannus legi scripsit: pausimacho mum iteret (mum it inras.); tum, supra add. 1 (si recte lego), tam; 1 nota significari alias omissum n. — mum iterert ex G adfert ed. Bas. hoc loco. eadem nota neglegentia pg. 3 habet haec: 'mum in terenti (interiere) tamen Toga dicta est' mss. Merc. Cdd. omnes boni, W, L, Montp. " — de Montepessulano dictum pg. 3. — ceterum apparet falli Non. in explicando illo tamen. — apud Arusianum haec inveniuntur: adflicti alveos undarum vi (om. cdd.) mulcato corpore interibant. — ab Aldo violentius nec pro sua sollertia locus ita interpolatus: DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 669 406 M. TOGA dicta est a tegendo. et est toga, sicut in consuetu- dine habetur, vestimentum quo in foro amicimur, cuius et Cicero 15 meminit in Catilinam: velis amictos, non togis. — Titinius Fullonibus: inter decem quae annds neqaisti unam togam detexere. II Toga dicitur et tectum. Titinius Gemina: 81 rus cum scort6 constituit ire, clavis ilico 20 abstrudi iubeo, togae ne riisticae sit copia; id est: tecti. TOLLERE, occidere+. Lucilius lib. XXVIII: ad cui? quem febris una atque una ccnsipta, vini, inquam, cyathus unus potuit tollere. 25 II Tollere, emittere. Vergilius Aen. lib. II: clamores simul horrendos ad sidera toUit. II Tollere, transferre. Vergilius Aen. lib. II: unius in miseri exitium conversa tnlere. 15 II, 10, 22 II Titinius Fullonibus |] 18 Titinius Gemina || 22 Lucilius 1. XXVIII II 25 II, 222 II 27 II, 131. nam qui enare conati fuerant icti saepe ferramentis navium, tamen aut vulnerati a suis, aut aflicti (sic) undarum vi multato foede corpore postremo periere. — 13. 14 Toga; foga ij. — f. T. d. est a teg., id est [toga], sicuti cons. hab. — 14. 15. 16 quo — togis. in L haec tantum potuere legi: q . . . . amicimur cuius e . . . . t in Catillinam v . . . . togis. — tum fullonibus non comparet neque uis in nequisti. — 15 Catillinam L, pr. H. — 17 cum duriusculi viderentur numeri secundi versus , si trimetri constituei-entur , tetra- metrum effedmus. — inter decem quae annos M; quae inter d. a. cdd. — nequivisti Paris. 7665. — 18 Toga add. Quicheratus. — tictum L; tinctum JBamh. — 19. 20 si rus; situs Bamb. — togae ne rusticae M; rusticae togae ne cdd. — copia om. Bamb. — molliores erunt numeri, si octonarios repo- sueris iambicos in hunc modum: nam si rus cum scort6 constituit ire (si rus cum sc. constituerit ire Hermannus), clavis ilico | abstriidi iubeo nisticae toga^ ne sit illi copia. — in verbo togae, quod ridicule dictum pro tecto vel tigillo (Plaut. Aulul. II, 4, 22), non videtur esse offendendum. — 22 occidere Me; hoc cid L^; hoc cid; id. m. 2; Bamb.; occid. (antc o littera, quae legi non posset) H; occidi (cidi in ras.) G; idem in mrg. H^. — sed gravius vid. latere mendum, non modo quod sequitur mox l. tollere, occidere, quod potuit ab illo avulsum in alienum locum deferri, sed quod omnino occidendi notio parum convenit Lucilii verbis. expectes: tollere, auferre vel absumere. — ceterum haec et sequentia maculis aqua infusa ortis in H deformia dicit Siversiu^; v. 22 legere se potuisse negat Onionsius. — XXVIII M; XXVI v. — 23 febris atque Ho; cf. comm. in 22. — anstpa L^; ansipia et Bamb.; in quo praec. una supra scr. — 24 v. inquam; f vini quem. — cyathus coni. lun.; et ita ms. Casaub.; hiatrus L; G; Bamb.; hyatus, hiatus (ita Hs; V. infra) male edd. ad lun. — illud vini tantum in h. v. comparuit Onionsio. — 25 emittere {praec. e) M; mittere v. — 21 n. N. 670 NONIVS MAECELLVS 406. 407 M. II Tollere, inferre. Vergilius in Georg. lib. III: tollentemque minas et sibila colla tumentem 30 deice. II Tollere est elevare, erigere, ectollere. Vergilius Aen. lib. I: et mulcere dedit fluctus et tollere vento. et lib. XII: * * * 35 idem in X: tollit se adrectum quadrupes. M. Tullius Philippicarum lib. XI: vel in caelum || vos, si fieri i poterit, umeris nostris tollemus. — Lucilius lib. XXVIII: tanti se emporiis montes sls cci&sQci tollent. M. Tullius [in] Hortensio: nihil tamen inesse quo se animus excellens tolleret. || Tollere, ostendere. Vergilius [in] Aen. lib. I: 5 cui mater media sese tulit obvia silva. idem lib. VII: laborum prima tulit finem. II Tollere, occidere. Varro Sexagesi: nunc quis patrem decem 10 29 III, 421 II 32 I, 66 || 34 XII; cf. comm. || 36 Aen. X, 892 || 1 XI, 10, 24 II 2 Lucilius 1. XXYIII || 4 M. Tull. Hortensio || 5 1, 314 || 7 Aen. VII, 117 II 10 Varro Sexagesi. 32 erigere, extollere huc transtulit Quicheratus. nam in cdd. leguntur 407 , 5 post illud ostendere. — et tollere L^; cd. Victor.; Paris. 7666; ed. princ; extollere H, L^, ed. Bas.; ectollere Me. — 32—37 in IIs tradita haec: Verg. Aen. lib. I et lib. XII. et (lib. XII et add. m. 2) mulcere — vento. item in X tollit — quadrupes. — et ita rell. cum Bamb., ut vid., exe. quod L Verg.; porro om. verba item (idem in IX ed. a. 1480) in X, quae del. H^. pro his item add. L^. — 32 Verg.; cf. 415 l. ventus. — ex libro XII et 114 et 904 poni potuisse adnotat Quicheratus. sed nescio an illud et lib. XII sit ab interpolatore additum. — 36 cf. 29 l. calces. — 37 arectum H^ ; adr. rell. — 1. 2 filippicarum L^ ; G. — tunc vel Cic. — celum 11^. — potueritig/ -H^? ^/ potierit H-^; poterit Halmii cdd. omnes; qxd praefert illud potuerit. — tollem H^. — 3 tati, supra scr. n, X. — emp. Palmer.; temporis C (tantis etemporis L; H^; cd. Vict.; tantisetemporis H^). — eis aetera Vahlenns; et faetera C; ad sidera I. Dousa; similiter Palmerius. — nos in ed. Lueilii, quod ne nunc quidem displicet: tantae se emporiis merces et fenera {i. e. capita) toUent. — 4 in om. L^. — inesse quo (ablat.) M; esse in quo cdd. — 5 tolleret M; tollere {seq. t) cdd.; toUat ed. princ; tollere non possit Me; t. queat Orell. — Tollere, ost.; add. cdd. erigere, ex- tollere; v. supra. — in a correctore add. in L; om. G; habet Bamb. — 8 ea vox audita lab. Verg. — 10 cf. comm. in 406 , 22. — Varr. exemplum ad- fertur pg. 422 s. l. tollere. — nunc quis elegantissime libri 422; nunquis (numquis Bamb.) h. l.; nam quis Scal. — decem annorum cdd. utrobique; quod potest tolerari, si natus sit filius. — decem annos Scal. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 671 407 at. annorum natus non modo aufert, set tollit, nisi veneno? || Tollere est et differre. Plautus Poenulo: omnis extollo ex hoc die in aliiim diem. 11 Tollere, pati, sustinere. Vergilius in Aeu. lib. Ill: 15 iuvenemque superbum servitio enixae tulimus. et Ub. XII: non tulit instantem Phegeus animisque frementem. Terentius Phormione: 20 ego te conplur^s advorsum ingdnium meum mensds tuli. M. Tullius in Verrem, Divinatione: tuli graviter et acerbe, iudices. — idem de* officiis lib. II: nisi enim multorum inpunita scelera tulissemus. TENACIA est perseverantia et duritia. Ennius Hectoris Lytris: 26 ducit quadrupedum vim invictam eflFeram indomitam et iungit ingo quorum tenacia infrenari valida vix guittir minis. II Tenacia, parsimonia. Afranius Privigno: vixisti tristis, diirus, difficilis, tenax. TEMPESTAS est turbo ventorum. Vergilius in Georg. lib. I: 80 quid tempestates autumni et sidera dicam? II Tempestas, tempus. Sallustius in lugurtha: ea tempestate in 12 II, 52 (I 14 III, 326 || 17 XII, .871 H 19 IH, 2, 35 || 21 2, 4 || 22 II, 8, 28 \ 24 Ennius Hectoris lytris || 27 Afranius Privigno || 29 I, 311 i| 31 8, 1. 11 aufert cdd. 422; fert h. l. — set; sel pr. L; sed L ex corr.; iZ, ; Bamb.: cdd. 422; seu H^; G. — illud toUit neutro loco satis commode explicatur a Non.; sed inest amphibolia, quam perspexit Oehlerus apteque inlustravit notissimo in Neronem epigrammate, quod extat vitae Sueton. cap. 39. — ferendi et tollendi verbis lusit idem Varro in satura de officio mariti ap. Gell. I, 17. — 13 ita etiam Pl. cdd.; exc. quod in Ambros. vid. fuisse: omnis extollo ex hoc in alium diem; cf. Goetzii comm. — a Plauto tamen venisse existimo: omnis ex hoc die in alium extollo diem. — 14 Verg.; cf. comm. in 297, 12. — II Bamb. — 18 fegemus JD, ; fegeus rell. — 19 formione cdd. — 20 cuml^lures H. — adversum L^; Bamb. — 21 Divinatione ed. a. 1476; divinationes Paris. 7666; divinationis rell. — acerve L^. — 22 inpunita Cic; inpunitates (imp. L^; G) L^; H^; G; in inp. H^; inpunilas Lugd. — 23 scelerum L^; H^; pr. G; Bamb. — tulissem cdd. — 24 haectoris listris cdd.; ustris (sic) f. L^; lystris Bamb. — 25. 26 ita M, ut in loco desperato; cf. Ti. XVJ, 148 — 51; cdd.: ducet quadrupedum iugo invitam doma infrena (domain frena H) et iuge valida quorum tenacia (frenatia Bamb.; Paris. 7566; tenatia Hj) infrenari minis. — commenti sunt alii alia, quae videre est apud Mibbeckium et Quicheratum. — 27 Afranius; cf. comm. in 409 l. triste, severum. — 28 vixistis Ly. — 31 temptate pr. L. 672 NONIVS MARCELLVS 407. 408 M. exercitu iiostro fuere conplures novi atque nobiles. — Lucilius lib. XXVII: iam qua tempestate vivo, cresin ad me recipio. Pacuvius Teucro; 36 quam t^ post multis tueor tempestatibus ! M. Tullius de senectute: cursus est || certus aetatis et una l via naturae eaque simplex; sua cuique parti aetatis tempestivitas est data. — Varro Endymionibus : dum sermone cenulam variamus, interea 'tonuit bene tempestate serena.' 5 TREPIDARE, nietuere. Vergilius lib. VIIII: dum trepidant, it hasta Tago per tempus utrumque. idem lib. VIII: trepident inmisso lumine Manes. Lucilius lib. XXX: lo sed quid ego haec animo trepidantei dicta profundo? II Trepidare, festinare. Vergilius lib. VIIII: ne trepidate meas, Teucri, defendere navis. et Georg. lib. IIII: tunc trepidae inter se coennt pinnisque coruscant. 16 TANGEEE, ferire, commovere. Vergilius lib. VIIII: nec solos tangit Atridas iste dolor. idem lib. XII: miseri te siqua parentis '20 tangere cura potest, oro. 32 Lucilius 1. XXVII || 35 Pacuvius Teucro (| 1 10, 33 || 3 Varro Endy- mionibus || 6 Ennius 1| 6 Aen. IX, 418 1| 8 Aen. VIII, 246 H 10 Lucilius 1. XXX || 12 Aen. IX, 114 H 14 IV, 73 H 16 Aen. IX, 138 H 19 XII, 932. 32 noviles L^. — 33 XXVI Bamb. — 34 chresin LacJmannus; certe sine G, Bamb.; sine post ad me collocatum in Turicensi; certe finem Palatin. — 35 Pacuvius; cf. 413 l. tueri, videre. — 36 tueor cdd. 413; ebeor h. l. — 2 naturaequae simplex L, H^, Bamb. — sua L; H^; Bamb.; suaque cum. H^ et G Cic. cdd. — parti aetatis ed. a. 1471; Bas.; partis aetans L; Ho^; Bamb.; parcitatis Ho^ (del. aetatis); G, ut Cat. Paris. 6332 (parti aetatis, m. 2 parcitati Hs; sed in P est parcis). variae hic cdd. Cic. corruptelae; qui quidem omnes om. aetatis. — 3 endaemionibus L, H^; endemionibus H^, G, Bamb. — celula H^ (celulam Hoj). — 5 est Ennii versus; cf. Ann. 155: cum tonuit laevum b. t. s. — tonuiit Hs^. — seraena Bamb. — 7 it; cf. Lach- mann. comm. in Lucr. pg. 209. — 8 VIIII C; non Bamb. — 10 Lucilius lib. XXX in ras. add. G^. — 11 ahaec (supra a priu^ et infra rasura) L. — trepidante cdd.; trepidanti Ho^; Bent. — 15 tum Verg. — pennisque L^; Hqos; G; Bamb., ut vid. — 16 commore L^. — 20 parentes L^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 673 408 M. M. Tullius in Verrem, Frumentaria: ut numquam tuum ani- mum cura tuarum fortunarum cogitatioque tangeret. — Lucretius: nec bene promeritis capitur neque tangitur ira. 25 II Tangere est contingere. Lucretius lib. I: tangere enim et tangi nisi corpus nulla potest res. Terentius in Adelphis: numquam, dum ego adero, hfc te tanget. II Tangere, inspicere. Lucilius lib. XXVI: 30 niimquam priu' quam v^nas hominis t^tigit ac praecordia. II Tangere etiam circumvenire. Turpilius Demetrio: ad etiam ineptus meu' mist iratiis pater, quia se talento argenti tetigi vdteri exemplo amantium. idem Leucadia: 35 hoc quaero: ignoscere istic solentne has qu4si minoris noxias, enim si forte galiola vini tago? Lucilius lib. XXX: et Musconi^ manum perscribere posse tagacem. 22 II, 3, 26, 65 || 23 II, 651 (I, 49); cf. comm. || 25 I, 304 || 27 II, 1, 3 || 29 Lucilius 1. XXVI || 31 Turpilius Demetrio || 34 Turpilius Leucadia || 38 Lucilius 1. XXX. t 22. 23 in Verrem, Frum. M; in Frum. Verrinarum cdd. — ut om. cdd. — nuncquam Bamh.; nunc quam L^. — tuum animum Me; tua me C, Bamh. animum tuum cdd. Cic. — fortunarum tuarum ap. Cic. Lagomarsinianorum optimus. — Lucr.; cf. 252 l. capi, propitiari. — ubi cum variarent cdd., cur sequentia secundo potius quam primo lihro adscriherentur , haec fuit causa, quod locus, quem claudunt in J. I, haud duhie est suppositicius. — 24 nec tangitnr cdd. Lucr. I, 49; Serv. ad Aen. VI, 376 libri pr. B. — cet. cf. Lachm. comm. in Lucr. II, 646. — 27 adelfis cdd. — 28 nunquam H^. — hic H^; Bamh.; hoc rell. — 29 XXVII Bamh. — 30 nunquam Gerlachius; nequam (nequa H^) cdd.; fuerat in archetypo per compendium scriptum nuncquam. — neque prius quam Ald. — venas in ras. L^. — 32 ad L^; at rell. cum Bamb., ut vid. (ad Lugdun.). — mihi est cdd. — irat. (sic) Bamb., t in ras. — 33 talem to L^. — amantium Carrio; Me; amanti cdd. — 36 istic; ista, supra scr. vel istic Bamh. — solentne has Me; solent neas L, H; solentne as ed. Bas.; Bamb. — quasi ex seq. v. huc retraxit M. — min tantum in H potuit legi. — noxas L^^; H^. — 37 galiola; galeola Bibheckius (erum si forte quas galiolas vini tago metro non satis curato Cuiacius) ; quasi alias res cdd. (quasi ad priorem v. revocavit M; porro illud res videtur olim pertinuisse ad emendandum id quod est minoris). — tago Cuiacius; GuUelmius; cavo cdd. — 38 Luc. ; cf. Fest. 359; Paul. 358 s. l. tagax; qui tagacem male explicant per furunculom, cum sit furax. — LuciUus lib. in ras. add. G.^. — 39 Mutonis Fest.; Paul. — utrumque nomen recte habet. cet. cf. comm. in XXX, 100. — manum Fest.; Paul.; manu cdd. — perscribere; scil. verberibns. — posse tagacem Paul. (posse tagem Festi cd.); posset agacem L^; posset aiacem Xj ; H; G; posset alacem Bamh. NoNi Mabc. C. D. ed. L. MyBi.LBB. 43 674 NONIVS MARCELLVS 408. 409 M. Pomponius Aleonibus: 40 kA ego rusticatim || tangam; nam urbanatim n^scio. 1 II Tangere, attingere. M. Tullius in Verrem, actione II: Verres simul ac tetigit provinciam. — Vergilius lib. VIIII: sat fatis Venerique datum, tetigere quod arva fertilis Ausoniae Troes. 6 TRISTE, crudele, inmite. Vergilius Aen. lib. II: illi mea tristia facta degeneremque Neoptolemum narrare memento. Lucilius lib. XXX: aque tuis saevis factis et tristibu' dictis. 10 II Triste est mestum aut infestum. Vergilius in Bucolicis: tristis at ille: tamen cantabitis, Arcades, inquid. idem Georg. lib. III: aut unde nigerrimus anster nascitur et pluvio contristat frigore caelum. 16 idem in Bucolicis: triste lupus stabulis, maturia frugibus imbres. Terentius in Andria: cave n6 te tristem s^ntiat. M. Tullius in Ortensio: aliud ex silvis severum et triste. 20 II Triste, severum. [C.] Afranius Privigno: * * * 40 Pomponius Aleonibus || 2 II, 1, 10, 27 || 3 Aen. IX, 135 || 6 II, 548 || 9 Lucilius \. XXX || 11 X, 31 || 13 III, 278 || 16 III, 80 || 18 U, 3, 29 || 20 M. Tullius Hortensio || 21 Afranius Privigno; cf. comm. 40 Pomponium cdd. — cf. 166 l. rusticatim. — 1 ad L; Lugdun.; at H, G; item, ut vid., Bamb. — nam om. cdd, — 2 Tangere, attingere QuicJie- ratus (qui male ponit post 408, 39); Tangere contingere (om. LJ cdd. — accione Bamb. — 3 ac om. L^. — 4 datum est plures Verg. cdd.; sed cf. II, 291. — 7 illic L^. — tristitia L^, £",. — 8 degenerem Bamb. — 9 Luc; cf. 388 l. saevum, durum. — 10 aque M; cf. comm. in 388; itaque h. l. C, Bamb. — suis Bamb. — sevis C, non Bamb. — factis saevis cdd. 388. — 11 maestum ed. Bas.; Bamb., ut vid. (mestum Lugd.). — 12 inquid L^; Lugd.; inquit L^; H; G; Bamb., ut vid. — 16 nascitur. post hoc vocabulum, non, ut in comm. ad 3, 13. 14 expressum est, post auster, C, Bamb. continuant ea quae 3, 15 sqq. leguntur. cf. comm. in 3, 13. 14. — rursus incipit Gen. — 16 idem; cf. 349 l. maturum, mite. — 19 ne tristem Gen; H^. — cave te esse tristem sentiat cdd. Ter. — 20—24 tristior primus add. lun. — 20 f. ad seq. l. pertinet. — cet. cf. 390 l. severum, asperum. — ort. L^; hort. rell. — ex silvis severum et triste cdd. 390; ex silvis severe (exiluisse vere H^) tristia (tristes Gen; H^) h. l. — 21 Triste, sev.; hinc rursus incipit A, qui omissis sequentibus continuat l. triste, amarum. — C. del. lun. — etiam 33, 29 fertur: M. Afranius Privigno; ubi tamen erroris originem demonstravimus. — 22 lacunam posse expleri vel hoc versu (33, 30): non ego te novi tristem, DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 675 409 M. M. Tullius de officiis lib. I: ad in eius familiari Scipione ambitio maior, vita tristior. — Terentius Andria: 25 tristis verit§,s inest in viiltu adque in verbis fides. • II Triste, amarum. Vergilius Georg. lib. I: tristisque lupini sustuleris fragilis ealamos. II Triste, minax. Vergilius Aen. lib. II: 30 isque adytis haec tristia dicta reportat. II Triste, grave. M. Tullius de re publica lib. VI: qui numerum optumalum et principum optudit his vocibus et gravitatis suae testem linquit illum tristem et plenum digDitatis sonum. || Triste, difficile. M. TuUius de senectute: facilius in morbos incidunt 35 adulescentes, gravius egrotant, tristius curantur. || Triste, nigrum. Vergilius Georg, lib. III: ant tonsum tristi contingunt corpus amurca. . II Tristis, iratus. Afranius Epistula: 23 I, 30, 108 II 24 V, 2, 16 H 26 I, 75 || 29 II, 115 || 31 M. TuU. de re publ. VI II 34 19, 67 || 36 III, 448 || 38 Afranius Epistula. saevum, serium? vel tdli (407, 28): vixisti tristis, durus, difficilis, tenax monet Me. — 23 M. Tull. (sic) add. lun. — ad in M; adin Gen, H^; adein pr. L; acdein L ex corr.; H^; G. — familiaris cdd. — Scipionem Gen; H. — ap. Ciceronem haec feruntur: erat in L. Crasso — multus lepos — at isdem temporibus in M. Scauro — singularis severitas; in C. Laelio multa hilaritas, in eius fam. e. q. s. — 24 maior, vita tristior om. cdd. — Andria add. Quicheratus. — 25 tristis add. Ald.; qui primus hoc exemplum adiecit. — tristis veritas. veritas etiam cdd. Serv. ad Aen. X, 612; item Donati in Eunuch. V, 1, 22 ed. princ; at libri Ter.: tristis severitas. et ita Serv. ad Georg. III, 37. nam recte ihi videtur habere lectio vulgata. — defendit illud tristis severitas Studemundius Annal. philolog. a. 1868 pg. 568; eumque secutus Bartelsius pg. 32. — nec sane obstat, quod Nonius verbum tristis ex- plicat per severus. nam talia saepe idem dlibi, sed molUores erunt numeri, si cum Spengelio reposueris id quod est tristis veritas. — adque L^ ; atque rell. — fideles Gen^. — 26 hinc rursus incipit B. — Verg.; cf. 404 l. sustulit, abstulit. — 27 tristis A; Gen; H^; non B. — 28 fragiles A. — 29 Verg. e. q. s. om. B. — in Aen. L. — 30 aditis C, Gen, B. — tristitia Gen; H^. — duta flj. — 31 qui. de Catone Censorio vid. agi. — numerum B; numero (inumero pr. L) rell. — 32 optimataum H^; optimatam Gen; optimatum B. — prin- cipium Gen; pr. L et H. — n. opt. et princ; i. e. multos optimates et prin- cipes. — optudit {i. e. tacere coegit) Halmius; optulit cdd. (obtulit B). — his ed. a. 1471; is cdd. — vocis B, Gen, H^. — 33 testem add. M. — linquit perfectum (liquit B); puto relinquit. — 34 M. Tull.; cf. 315 l. grave, molestum. — 35 adulescentes om. A; B; Gen; L; H^ ; cf. comm. in 315. — egrotant A, Gen, L; non B. — tristitius Gen^. — 37 amurga Gen^^. — 38 fuit cum scri- bendum existimarem ingratus, verba, quae secuntur: iactet. mihi erit tristior eiusdem esse personae ratus. — sed enim altero Afranii versu videtu/r adseri lectio tradita. — epistola L^, H, G, Gen, B. 43* 676 NONIVS MARCELLVS 409. 410 M. 'iactabit sese.' — 'iactet.' — || mihi erit tristior; 1 id est, iratior. — idem in eadem: id^m natura tristiori paululo. II Tristis, doctus. Varro Trihodite Tripylio, TtSQt aQEtfjg xti]0£a)g: illud vero quodam mei sedet fato, ut ego non metuam fulmen, non 6 aruspicem tristem, simul ac Glycerion quaero. — Lucilius lib. XXVIII: adde eodem tristis ac severos philosophus. TRAHERE, [per terram] ducere. Vergilius in Aen. lib. I: lora tenens tamen; huic cervixque comaeque trahuntur 10 per terram. II Trahere est rursum levare. M. Tullius de deorum natura lib. II: et recenti fossione terram fumare calentem adque etiam ex puteis iugibus aquam calidam trahi. — Plautus Amphitryone: ni ego illi puteo, si occepso, §,nimam omnem intertraxero. 15 TARDVM significat pigrum, lentum. Vergilius Georg. lib. I: saepe oleo tardi costas agitator aselli. 2 Afranius Epistula || 4 Varro Trihodite Tripylio || 6 Lucilius 1. XXVIII || 9 I, 477 II 12 II, 9, 25 || 14 II, 2, 41 || 16 I, 273. 1 iactabit Passerat.; iactavit cdd. — iactat L^. — tristitior Gerii. — 2 id est iratior f. ah interpolatore add. — 2. 3 id est L. — idem in — pau- lulo om. B. — 3 idem ed. Bas.; v.; id est Gen, L, H. — tristitiori paulato Gen, Hi. — 4 Tristis, doctus. ingens Jiie ]<fon. stupor. — trifodite (trifote B, Gen, Hy) trifolio cdd. — cf. comm. in 4, 11 et Indicem. — n. d. xr.; TtsQi- aQsrricsoac C, Gen. — 5 quondam L ex corr., H^, G, B. — mei {pro mihi) M; meae cdd. — sedet fato add. M (illud vero quondam animo meo sedet Stevechius; sed quondam, cum non soleat poni pro iam diu, non videtur hic habere locum; quod animae meae insidet Vahlenus). — sedet; i. e. fixum est, ut Aen. V, 418. — fulmen; fulmem L^; pamem B, Gen, H^. — nec tamen videtur dubitandum de illo fulmen. ita 166, 4 L, H^, Bamb. pamones pro pulmones. — panem inepte P; neque Pani deo hic puto esse locum. — 6 ac simul B. — Glycerion M; dici non (non om. B, Gen, H^) cdd. — 8 acde B. — severus cdd. — filosofus L^; philosofus L^; filosophus Gen. — philo- sophus; cf. comm. in Luc. XXVIII, 5. — tristes ac sexeros philosophos v. c. Dousae. — 9 Trahere; cf. 412 l. trahere; quod subiungit versui Plautino ed. princ, rectius cum initio huius loci conflat Quicheratus ita: Trahere con- suetudine manifestam habet significantiam : p. t. ducere. Virgilius — terram. Virgilius Aeneidos (debebat esse idem) lib. II: altaria — traxit. Trahere dare — trahebat. Trahere est rursus levare e. q. s. — nos tamen, ne violentius res gereretur, servavimus librorum memoriam. — per t. secl. M. — in om. B. — 10 huc H^. — 12 rursum A, B, Gen, H^; ruisus rell. — 13 recenti Cic; regem qui C, Gen, A, B. — atque cdd. pr. L^. — 14 trahit cdd. cum A, B. — Plautus; cf 148 l. occepso ibique comm. — 15 ni om. cdd. h. l. — 16 Georg. om. cdd. pr. B. — 17 agitator; igitur Gen; H^. — asselli L; post a ras, in Gen. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 677 410. 411 M. Terentius Eunucho: fatuas est, insiilsns, tardns. 20 II Tardum, diuturnum, perseverantem. Vergilius Georg. lib. 11: Media fert tristis sucos tardumqne saporem. TENDERE, inliabitare, tabernaeula et hospitia ponere. Vergi- lius Aen. lib, II: hic Dolopum manus, liic saevus tendebat Acliilles. 25 |j Tendere, insidiari, decipere: dictum a tendicula. Terentius Phormione : . . qnia non rete accipitri tenditur neque miluo. II Tendere est proprie laxitate distendere et sine rugis facere. Vergilius in Aen. lib. III: 30 tendunt vela noti. idem lib. VI: tendebantqne manns ripae ulterioris amore. [| Tendere est dirigere. Vergilius in Aen. lib. I: per tot discrimina rerum 35 tendimus in Latium. idem lib. II: 1 ad caelum tendens || ardentia lumina. ^ Lucretius lib. I: primum Graius homo mortalis tendere contra est oculos ausus. 5 II Tendere, contendere. Vergilius in Aen. lib. II: ille simul manibus tendit divellere nodos. idem lib. V: 18 V, 8, 49 II 20 II, 126 || 23 II, 29 |I 26 II, 2, 16 || 29 IH, 268 || 31 Aen. VI, 314 II 33 I, 204 || 36 II, 405 || 2 I, 66 || 5 11, 220 jl 7 Aen. V, 154. 18. 19 om. B. — 19 fatus Gen^; pr. L. — 20 Verg.; cf. 345 l medi- camentum — venenum. — 21 fer Gen, L, H^ ; non B. — 22 olim in lemmatis initio vid. fuisse vv. 28—32. — Tendere dicitur inh. A. — 24 sevus A, Gen, JS, G; non B. — 25 decerpere B, Gen, R^. — 26 in ante illud Phormione add. L^; H.^; sed in hoc eras. — formione Gen, H, G; non B. — 27 recte cdd. eum A, B. — accipit ritenditur Gen, H^. — accipit neque tenditur B. — tenditur; legitur et 'tennitur' Donat. — post miluo rete addit B. — 28 laxitate M; laxitatem v. — 29 Verg.; cf. 307 l. fuga — navigatio. — in om. B; in Aen. om. ed. Bas. — 30 nothi A, B. — 33 Verg.; cf. 282 l. discrimen est periculum. — 1 tentens Gen^. — 3 primus B. — gaius L^; gravis Gen; L^; H; non B. — toUere cdd. Lucr.; sed tendere, ut exquisitius, merito praefert Lachmannus; cuiu^ conf. comm. — 5 in om. B. — 7 idem; cf. 282 l. discrimen, certamen. 678 NONIVS MARCELLVS 411 M. aequo discrimine Pistrix Centaurusque locum tendunt superare priorem. TVRPE est indecorum, informe. Vergilius lib. VI: 10 et Metus et malesuada Fames ac turpis Egestas. idem Georg. lib. III: scabiemque ferat turpisque podagras. II Turpe, grande. Vergilius Georg. lib. III: optuma torvae 15 forma bovis, cui turpe caput. idem [Georgicon] lib. IIII: et turpis pascit sub gurgite phocas. TENERVM significat gracilentum ♦ * ♦ Vergilius in Georg. lib. III: 20 et ros in tenera pecori gratissimus herba. TENVE, vehemens. Vergilius Georg. lib. II: tenuisque lageos, temtatura pedes olim vincturaque linguam. II Tenue, infecundum. Vergilius in Georg. lib. II: 26' tenuis ubi argilla et dumosis calculus arvis. II Tenue, tenerum. M. Tullius in Verrem, de suppliciis: reticulum- 10 Aen. VI, 276 |1 12 Itl, 299 || 14 III, 51 || 17 IV, 395 || 19 III, 326 || 22 II, 93 II 25 II, 180 II 27 II, 5, 11, 27. 8 aeque (eque Gen) cdd. h. l. — dyscr. B. — Pistrix; ita et B; cf. comm. in 282. — 10 indecorem Gen^. — deforme B, non A. — 11 ef. 349 l. metus. — malasuada B; Gen^; H^; malasuadas Gen^; malaesuada S^. — egetas Gen. — 13. 14 om. B. — 13 podagros Bj. — 14 n. N. — 16 optuma (optima B) torvae; scabiemq. uae Gen Qiic supra bc pos. ^); Hj^. — 17 idem; Vif B. — Georg. secl. M. — 18 pacit Gen^. — focas cdd. cum B. — similia Serv. adnotat ad locos Vergilianos. sed et hic falsus. cum v. 18 cf. Ovid. Metam. I, 300. — 19—21 hoc l. mancum esse apparet, cum una tantum eius quod est tenerum apponatur significatio- neque ea res fugit Quicheratum. verum non post Vergilii exemplum, sed ante lacunae signum ponendum demonr- strat locus Vergilianus , cui parum convenit illud tenerum, gracilentum. fuit qui coniceret haud inepte haustum Aen. l. IX v. 698 sq.: volat Itala cornus aera per tenerum {ita et Macrob. V, 13, 7 Georg. III, 109 habet aera per tenerum, ubi Vergilii cdd. vacuum; aera per tenerum iam Lucretius II, 146); ac dein addendum l. Tenerum, molle, quod post v. 21 intercidisse suspicatur Quicheratus. — 19 gracile lentum Montepess. , A, B, Gen, H^. — 21 rost pr. L; post ros ras. in Gen. — 22—33 multa in his perverse Non. — 22 Verg.; cf. Serv. ad h. l. — 24 temtatura L; tempt. rell. cum B. — vintura- que H; victuraque G. — lingua L. — 25. 26. 27 Verg. — tenerum om. B. — Verg.; cf Serv. ad h. l. — 26 calculis Gen^; pr. i. — 27 M. Tull.; cf 141, 15 sq. ibique comm. — in V., de s. M; de suppliciis (officiis L^) in V. cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 679 411. 412 M. que sibi ad naris admovebat tenuissimo lino. | Tenue, frigidum. Vergilius Georg. lib. I: 30 ne tenues pluviae rapidive potentia solis acrior. idem lib. III: tum tenues dare rursus aquas. II Tenue, parvum, exiguum. M. Tullius in Ortensio: eundem 35 non modo mediocri pecunia, sed etiam tenui percipere possumus. — Vergilius lib. V: et tenuis Teucrum res eripe leto. idem Georg. lib. I: , ni refugis tenuisque piget cognoscere curas. 40 TENET, sicuti est usu, significat conprehendit, detinet. Ver- gilius Georg. lib. IIII: 1 verum ubi correptum || manibus vinclisque tenebis. M. Tullius in Verrem, Divinatione: non te, sed hunc librtim esse responsurum, quem monitor tuus hic tenet. || Tenet, inhabitat, possidet. Vergilius in Georg. lib, IIII: 5 quae gurgitis hnins ima tenes. II Teuet, prohibet. Vergilius [in] Georg. lib. II: texendae saepes etiam, pecus omne tenendum. II Tenet, conpescit, subprimit. Vergilius Georg. lib. IIII: 10 tenuitque inhians tria Cerberus ora, II Tenet, tegit. Vergilius Georg. lib. I: 29 I, 92 II 32 Georg. III, 335 H 34 M. TuIIius Hortensio fl 36 Aen. V, 690 II 38 I, 177 || 41 IV, 405 || 2 16, 52 0 4 IV, 321 H 7 H, 371 || 9 IV, 483 || 11 I, 115. 28 ad naris om. B. — 29—34 exiguum om. B. — 29 Verg. ; cf. Serv. — 30 pontia L. — 32 cf. Serv. — 34 hortensio edd. pr. L^. — 35 modo add. Nobbius. — etiam oni. B; non A. — possumus. hic finit A in cd. 347. relicua eius pars in 357 legitur. — 37 loeto B; Gen; L^; flj. — 38 idem; cf. 275 l. cognoscere. — 40 UBU; usus (seg. s) ed. princ; in usu Quicheratvs. — signifacat Gen^. — Verg.; cf. 254 l. corripere. — 1 virum L. — 2 video mihi non te Cic. — huc H^. — librum om. B; lib Gen, L, JS. — 3 tenet hic, sed corr., L. — 4 in om. B. — 4 — 7 lib. IIII — lib. II in mrg. add. Gen^. — 6 tenens A, Gen, -Hi/ non B. — 7 Tenet, prohibet. om. seq. usque ad 17 dicit B. — in om. JJ,; pro Verg. in Gen^: uirgi. — III Gen^; L; pr. H. — S saepes et A. — etiam; etiam pr. Mediceus Verg. (et iam quidam ap. Serv.)\ etiam (et iam) et rell. — tuendum pars lihrorum Verg. — 9 conpescit L^ solus. — supprimit A, L^, G. — 10 tenuique Gen^; L^. — hora -d. — 11 tegit; tetigit L; etgit Gen^. — Verg.; cf. 41 l. abundare. 680 NONIVS MARCELLVS 412 M. amnis abundans exit et obducto late tenet omnia limo. II Tenet, dirigit. Vergilius Aeu. lib. I: sed vos qui tandem? quibus aut venistis ab oris 15 quove tenetis iter? II Tenet, intellegit [dieit]. Terentius in Andria: 'id paves, ne diicas illam; tu aiitem, ut ducas.' — 'rdm tenes.' TREMEEE dicitur conmoveri, agitari. Vergilius lib. XI: cur ante tubam tremor occupat artus? 20 II Tremere, timere. Vergilius Aen. lib. II: hic aliud maius miseris multoque tremendum obicitur magis. Plautus [in] Asinaria: n6n placet: pro monstro extemplost, quando sudat qui tremit. 26 TRAHERE consuetudine manifestam habet significantiam. [ut] Vergilius Aen. lib. II: altaria ad ipsa trementem traxit. II Trahere, dare. Vergilius in Aen. lib. I: 30 partibus aequabat iustis aut sorte trahebat. TEMPTARE est exercere. Vergilius in Georg. lib. III: et temptat sese adque irasci in cornua discit, arboris obnixus trunco. 14 I, 369 II 17 II, 2, 12 || 19 XT, 424 H 21 II, 199 || 24 II, 2, 23 || 27 II, 550 II 30 I, 508 II 32 III, 232. 12 omnis h. l. cdd. — 13 exsit Gevii ; etsit L^ (fuerat in archet. ecsit). — abducto Gen; H^. — laetae L^; laete Hj ,• lete Gen^; limite i^- — ^^ diriget Gen^. — 15 quibus advenistis Gen^; L^. — ob oris Gen^; L^. — 17 intellegit A; intellegis Gen^; H; G; intelleges Gen^; L. — dicit, quod ex git supra intellegis apposito videtur esse ortum, secl. M; om. cum Ter. l. A. — Tenet, intelligit, dicit non bene Me; nec melius lun.: Tenes, intelligis dicit Terentius. — 18 id caves (praecaves, cave) pars cdd. Ter. — ne d. tu illam plerique cdd. Ter.; apud quem G om. tu. — 19 conm. L^ solus. — 20 cur ante tubam (tuuam L^); curant et uuam Gen, H^; curantur et, tum lacuna quinque vel sex litterarum, B. — artus et B; aritus pr. L; ar, tum ras., tus Gen; arcus H^. — 22 miseri (miserum H^) cdd.; om. B. — 23 e Verg. add. Quicheratus. — 24 in om. B; Gen; H^. — 25 cf. ed. Goetzii. — exemplo est C , Gen, B; extemplo est (exemplo est pr. D) cdd. Goetzii; exemplumst e lihris Langianis Gulielmius ap. Grut. III, 338; f. reete. — quid C, Gen, B; qui sudat tremit cdd. Pl. — 26 cf. comm. in 410 l. trahere. — consuitu- dine (pr. consuitudinem) L; consuetudinem Gen^. — ut om. B; Gen; H^; ed. Bas. — 27 in Aen. B. — I B, qui om. 28, 29, 30. — 30 Verg.; cf 244 l. aequare. — 31 trahebat. rectiora de h. l. Servius. — 32 exercere Quicheratus; exerceri cdd. cum B, qui sequentia usque ad 413, 3 om. — I Gen, L; II H^. — 33 atque Gen, L^, H, G. — coma L^; Gen^. — 34 ab oris H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 681 412. 413 M. 36 II Temptare, experiri. Vergilius lib. VIII: his fretus non legatos neque prima per artem temtamenta tui pepigi. II Temptare, adgredi. Vergilius Aen. lib. II: extemplo temptanda fuga canit aeqnora Calchas. 1 II Temtare, petere, ducere. || Vergilius Aen. lib. III: unde labornm temptare auxilium iubeat. TAETRVM, vitabile. M. Tullius de officiis lib. III: postremo 5 etiam in liberis civitatibus regnandi existunt cupiditatis, quibus nihil nec taetrius nec foedius excogitari potest. || Taetrum dicitur inluviosum, faetidum. Vergilius Aen. lib. III: tunc Yox taetrum dira inter odorem. idem lib. X: 10 lavit inproba taeter ora cruor. M. TuUius in Verrem, actione secunda: quam multis istum ingenuis, quam multis matribus familias in illa tetra adque inpura legatione vim adtulisse existimatis? — Lucilius lib. XXX: 15 qnae non [spectans] spectandi studio, sed ab omini' taetri inpulsu ingressast. 35 VIII, 143 II 38 II, 176 II 1 III, 145 fl 4 III, 8 36 0 7 III, 228 || 9 Aen. X, 727 II 12 de praet. urb. 24, 62 H 14 Lucilius I. XXX. 35 VIIII Gen; pr. H. — 36 fretos Gen^; L^. — 37 temptamenta Gen.^; H, G. — 39 aequore Gen, L, H^. — calcas H^. — 1 Temptare cdd. pr. L. — petere; etere in ras. L^. — ducere M; dare (dare in ras. L^; dare supra scr. Gen) cdd. — 4 Taetrum; e ubtque A, B; itetn Gen et H pr. v. 10; contra ae L pr. v. 13; item ed. Bas.' ubique {v. G et 17 Tetrum a nohis ex G notatum). — Taetrum, vitabile om. B. — 5 etiam B; cdd. Cic; eiam Gen, H, L; hae iam G; ita fere edd. priores. — cupiditatis nominativ. (cupi- ditates B; H^). — 6 fedius B; Gen^; H; G. — cogitari Bakius. — potest. post h. V. collocandum exemplum Lucilii, quod cum oUm in marginem esset delatum, mox post alterum, non, ut oportebat, post prius M. Tullii exeniplum est collocatum. — 7 inliviosum L^; inluviorum Gen^; illuviosum L.^; H^; G; non B. — foetidum B; Gen; H^. — Tetrum dicitur ingluviosum (g in ras.), fetidum, nigrum om. prioribus A. — 8 tum Verg. — 9 — 11 om. B. — 9 id.; cf. comm. in 327, 7, ubi hoc exemplum omissum. — 12 M. Tull.; cf. 334 l. inpurus cum comm. — accione B, L. — II ed. Bas. — illum pro istum cdd. 324. — 13 ingeniis B, Gen, H^. — familiis cdd. — ilia GcHi. — atque cdd. pr. L^. — 14 Lucil.; cf. comm. in v. 6. — 16 quem B. — spectans (expectans G) seclus. Gulielm. — sed idem; se cdd. — ad L^; m. 2 at. — ominis Gen; omnis H^; hominis B; L; H^; hominibus G. — omini' taetri; ita 357 in v. Acciani illis obsceno omine obscenum explicatur per vitabile. — 16 ingressast M; ingressus {seq. t) cdd. — agitur de vulpe ad leonem aegrotum accedente. 682 NONIVS MARCELLVS 413 M. II Taetrum, amarum. Lucretius lib. IIII: ac veluti pueris absinthia taetra medentes cum dare conantur. II Taetrum, impium, crudele. M. TuUius de officiis lib. III: pro- 20 missum potius non faciundum quam taetrum facinus admitten- dum fuit. TORQVERE significat inflectere. Vergilius in Georg. lib. II: Ityraeos taxi torquentur in arcus. Terentius in Eunucho: 25 illiid vide, os ut sibi contorsit c&rnufex! II Torquere, guro celeri rotare. Vergilius Aen. lib. I: ast illam ter fluctus ibidem torquet agens circum. II Torquere, iacere, mittere. Vergilius lib. V: 30 in medios telum torsisti primus Achivos. TVERi dicitur servare, custodire. M. Tullius Epistularum ad Caesarem lib. I: ut sciret tuenda maiore cura esse quam parta sunt. — Vergilius lib. VIIII: succedunt variantque vices, quod cuique tuendumst. 35 17 IV, 11 II 20 Iir, 26, 95 || 23 II, 448 || 25 IV, 4, 3 H 27 I, 116 || 30 Aen. V, 497 II 32 M. TuU. Epist. ad. Caes. 1 1| 34 Aen. IX, 175; sed cf. comm. 17 Tetrum (etrum in ras.) G. — Lucr.; cf. 190, 24. — 18 nam cdd. Lucr. h. l.; sed I, 936. — post veluti hic supra scr. A^. — absenthia L^; Gen^; absinthia et A; absynthia ed. Bas. — 20 Taetr. — crud. cum Lucr. exemplo om. B. — crudelem pr. L; B^. — M. Tull.; cf. 309, 32. — 21 potius om. B. — faciendum A, B, Gen, L^, H^. — 24 ityreos G, Gen; etireos B; itureos A; ityreos taxi litt. capitalibus Gen, H. — 26 video B. — os om. id. — video (m. 1 videos Genhm) Gen\. — ut om. Gen^; H^; L; G. — distorsit Ter. — carnifex B, Gen, L^, H^. — 27 guro M; guiro Gen-^^; pr. L; H^ in mrg. (ubi guiro del., sed restitut); giro B; Gen^; L ex corr.; H^; gyro A, ed. Bas. — Aen. om. Gen, H^. — 28 illum H^. — 29 torquet agens Verg.; H^; sed id rursus mutatum; torqueat gens L^; ed. Bas.; torqueat ingens Gen, L^, H^. — 31 achibos Gen, L^, H^. — 32 Tueri — custodire perinde ac V. 27 inde a Verg. , porro 28 — 31 om. B. — custodire om. Gen, H^. — epistolarum B, H^, G. — at L^. — 33 scire B, Gen, H^. — maiora B, Gen, H^ (m. 2 maiorae). — gura Gen^; curae, sed e eras., H^. — notus versiculus: nec minor est virtus quam quaerere parta tueri. — 34 VIII cdd. pr. B. — 35 haec e duobus vel adeo tribus (nam de IX, 164 potest dubitari) Vergilii versibus conflatu; i. e. IX, 222; 164; 175: succedunt servantque vices: statione relicta; discurrunt variantque vices fusique per herbam; excubat exercetque vices, quod cuique tuendum est. — similis neglegentiae exemplum pg. 403 ad l. subit, in memoriam reducitur est adnotatum. — vices B per inter- polationem; duces rell. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 683 413. 414 M. II Tueri, videre. Vergilius lib. V: l excipiunt plausn pavidos || gaudentque tuentes Dardanidae. Pacuvius Teucro: quam t^ post multis tiieor tempestatibus ! ^ TERGORA dicuntur coria. Vergilius in Aen. lib. I: tergora diripiunt costis. II Tergora, dorsa. Vergilius lib. VIIII: hinc raptas fugientibus ingerit astas in tergum. 10 Lucilius lib. XXVnH: orationem facere conpendi potes, solvi dum salvo tergo a tergin6 licet. II Tergum, scutum. Vergilius lib. VIIII: et venit adversi in tergum Sulmonia. 15 idem lib. X: dentibns infrendens et tergo decutit hastas. * ♦ ♦ TRASMITTERE, tradere, derelinquere. Lucilius lib. XXVIII : Polem6nem amavit, mortei huic transmisit suam scolam, quam dicunt. 20 TEMERARIVM, sicut plerumque, a temeritate. || Temerarium, metuendum et sollicitum. Plautus in Asinaria: sed quid hoc quod picus ulmum tundit? heu, temerariumst. 36 Aen. V, 575 || 3 Pacuvius Teucro || 5 I, 211 || 7 Aen. IX, 763 y 10 Lucilius 1. XXIX | 13 Aen. IX, 412 fl 15 Aen. X, 718 || 17 Lucilius 1. XXVIII || 21 II, 1, 14. 36 VI cdd.; in B post spatium duarum litt. vacat. — cf. Aen. VI, 6S8. — 1 plauso Gen, H^. — gaudentque tuentque tuentes Gen^. — 3 Pacuvius; cf. 407 l. tempestas, tempus. — 4 te cum apice Gen ; H. — 5 — 9 inde a Verg. om. B. — 5 in om. ed. Bas. — 6 deripiunt Heinsius. — 7 Terga Gen^, L ex corr., H, G. — S hastas Gen.,; H, G. — 10 XXVIIH M; XXVIII cdd. — 11 conpendi L^ solus. — potes Gcn, L ex corr., H^; postes B; pr. L; potest rell. — 12 solvi lun.; salvi cdd. — tergo; in tergo C pr. L^; Gen; B. — a terg. M; et tergino Gen; L; H^; et in tergino H^; G; et salvi (quod ex praec. irrepsit) non B. — 14 cf. Serv. — sulminus Gen^; L (in hoc supra i f. 0 eras.; supra pr. partem u litterae eras. punctum). — 16 cf. Serv. — 17 apparet quaedam hausta. — Trasm. L^; Transm. rell.; B. — trad. lun.; trahere cdd. — 18 Pol. lun.; polemon et L, H^, G; polemo et B, Gen, H^. — amavit; am (etam) aut B. — mortei; morte Lachm. comm. Lucr. 170; mortem cdd. — trasmisit nos in ed. Luc. — 19 scholam lun.; scholen Lachm.; scolem B, Gen, H^; scotlem rell. {in H supra c eras. h). — 20 sicuti B. — temeritatem Gen^; pr. L, — 21 sollitum G; insolitum non bene Guietus. — metuendum et sollicitum; n. N. — 22 hoc om. G; Me; non B. — almnm B, Gen, H^. — heu M; nam ita apparet legisse auctorem Nonii; 684 NONIVS MARCELLVS 4U. 415 M. et in sequentibus: aut mihi in mundo sunt virgae aut atriensi-Saureae. [tegetes a tegendo. Varro de re rustica lib. I: sic quae 25 fiunt de cannabi, lino, iunco, palma, scerpo, ut funes, restes, tegetes; quaeque e fundo sumi non poterunt. TALEAS scissiones lignorum vel praesegmina Varro dicit de re rustica lib. I (nam etiamnunc rustica voce intertaliare dicitur dividere vel excidere ramum): ex utraque parte aequabiliter prae- 30 cisum, quas alii clavulas, alii taleas appellant.] INCIPIT PER V LITTERAM. VOLARE est avium. Vergilius in Aen. lib. IIII: humilis volat aequora iuxta. II Volare, celeriter currere. Terentius Hecyra: 36 ne firustra illic expect^t, || vola. 1 Vergilius lib. V: ecce volat calcemque terit iam calce Diores. 23 II, 1, 16 li 25 I, 22, 1 |1 28 I, 40, 4 || 33 IV, 255 || 35 III, 4, 24 || 2 Aen. V, 324. haut Gen^; L^; haud rell. cum B; non libri Plauti, quem euphonia ductum puto scripsisse hau; nam seq. t. — 24 in mundo; i. e. paratae, expeditae. — aut; ut Gen; L; Ho; P. — atriensis aureae B, Gen, H, L; atriensi Saureae ed. Bas. — 26 — 31 haec cum omnino aliena sint a capite IV, quo de varia signifi- catione verborum agitur et suspecta propter duplicatam Varronis de re rustica librorum memoriam {cf. comm. in 302, 12 ; qui praeterea habetur locus 403 s. l. stringere, decerpere ex cap. II est sumptus), recte putat Quicheratus utrum- que exemplum ex primo capite huc translatum. — 25 sic Varro; si cdd. cum A, B (in H c supra scr., sed erasum). — que Gen; f. L^; qui B, H^. — 26 cannabo Montepess.; A; Gen.^; H^; canabo B. — scirpo B; Gen^; H; G; syrpo Montepess.; scyrpo A. — 21 tegetes B; Gen^; H (in hoc supra tertium e et infra ras.J; A, qui seq. om.; tegeses, si fides Quicherato, Montepess.; tegetis rell. — quaeque e; quae e cdd. Varr.; quaeque Non. — potuerunt H^, G; non B. — quaeque — poterunt ap. V. ad sequentia pertinet. — 28 scisiones B; scissionis H^^. — presemina, m. 2 presegmina L. — f. hausta post praesegmina origo Graeca vocabuli huius, quam putaret Nonius {cf. Forcellinum s. l. talea). quamquam minime semper in capite primo, ubi de proprietate agitur sermonum, veriloquium lemmatum declaratur. — 29 intertalia A, B, Gen, H^. — 30 dividere; puto diffindere vel discindere. — ramumque A, B, Gen; ramumq. H^. — ex utramque par Gen-^^. — aequaliter A, B, Gen, H^. — 31 qua salii Bh. — cluvolas Varro; clabulas (dabulas cum A Hj) G, Gen; tabulas B. — ali A^. — appellent L. — 32 om. H spatio relicto. — 33 I cdd.; cf. I, 300 sq. — 34 cf 321, 32. — 35 T. in Hecyra B. — 1 ne me frustra illic cdd. paene omnes Ter.; illi cum Faerno Bentleius. — 3 cf. comm. in 29, 12. — teret Gen^; L^. — chalce diones Gen^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 685 415 M. VASTVM est magnum. Vergilius [in] Aen.: 5 vastumque cava trabe currimus aequor. II Vastum, horrens et asperum. Cicero de oratore: ita vultu motuque corporis vasti et agrestes, ut, etiamsi ingeniis valeant adque arte, tamen in oratorum numerum venire non possint. II Vastum, ingens. Vergilius Aen. lib. I: 10 hic vasto rex Aeolus antro. II Vastum, ferox. Cicero Tusculanarum lib. V: quae barbaria India vastior aut agrestior? VENTVS est flatus.t Vergilius lib. I: et mulcere dedit fluctus et tollere vento. 15 II Ventus etiam significat odorem. Plautus Cistellaria: ita mustilentus vdntus naris obtigit. VIRTVS est fortitudo. Vergilius lib. V: tunc pudor incendit vires et conscia virtus. II Virtus etiam significat auxilium. Plautus in Milite: 20 -^ deiim virtutest, te linde hospitio accipiam II Virtus rursum meritum est et dignitas. Plautus in Milite: 4 m, 191 II 6 I, 25, 115 II 9 I, 52 || 11 V, 27, 77 || 13 Aen. I, 66 1 15 Plautus Cistellaria |1 17 Aen. V, 455 || 19 III, I, 82 || 21 III, 1, 133. 4 Vastum; cf. comm. in 184, 26. — in om. JS^, G; non B. — post aend duarum litt. spatium in B. — 5 caba C, Gen; non B. — trebe Gen^; L. — curribus Gen; L; H^; G; non B; turrimus H^. — 6 aut ita Cic; ita om. ^; ut a JS; Gen; pr. L; H^. — 7 vasti atque agr. minus hene cdd. Cic; cf. V. 8. — 7. 8 ut — arte om. A. — ingentis B, Gen, L^, pr. H, ut vid. — atque cdd. pr. L^. — arce Gen, H^; non B. — atque arte val. cdd. Cic. — inveniri pr. A. — non om. H^. — possunt A, B, Gen, L, H^. — 9—11 Vastum, ingens — Vastum, ferox om. B. — 10 rix L^. — eolus Gen; H; L ex corr. — 11 lib. V add. M; om. C, Gen, B (primo add. H^); Tuscl. ed. a. 1471; Tuscul. lun. — 13 flatus L.^; H a correctore; G; plautus Gen (add. corruptelae signo); L^; pr. H (in quo id deletum); flatus om. B trium vel quattuor ver- borum spatio relicto. — vid. fuisse: Ventus est flatus, aura; cf. 245 l.: aura est ventus. — Verg.; cf. 406 l. tollere est elevare. — post Virg. add. B: aend. — 15 Plautus; cf. 63 l. mustulentum ibique comment. — 16 nam ita melius cdd. 63. — aestus, quod exquisitius est, id. ibid. — nares adtigit, quod vulgarius, id. ib. — 17 V supra add. m. 1 vel 2 L. — 18 tum Verg. (tunc et Medic, sed corr.). — 19—21 Plautus — dignitas om. B. — 19 n. N. — est te unde M. Hauptius; est eundem C, Gen; deum virtute est eundum om. rell. A. — est tasenunde cdd. Pl. — accipiem (accipiaem) cdd. meliores Plauti; quod tutatur Bergkius Opusc. I, 116. — accipiam; accipiam apud me comiter* (tYo Bitschelius ; comitas, commitas libri) Plaut. — 21 est om. A. — Plaut.; cf. 157 l. pauperat cuni comm.; Bitschelii et Brixii edd.; Caes. pg. 107; Spengelii T. Macc. Pl. 37. 686 NONIVS MARCELLVS 415. 416 M. quae inprobastt mers, pr^tium ei statuit, pro virtute ut veneat. VESCI est edere. Vergilius lib. VIII: vescitur Aeneas simul et Troiana iuventus. Accius Atreo: 25 ne ciim tyranno quisquam epulandi gratia accumbat mensam aut ^andem vescatur dapem. II Vesci etiam significat uti. Vergilius Aen. lib. I: quem si fata virum servant, si vescitur aura aetberia. 30 Lucretius lib. V: quoque modo genus humanum variante loquella coeperit interse vesci per nomina rerum. Pacuvius Chryse: fugimusque; arte haec || vescimur. 1 23 Aen. VIII, 182 |! 25 Accius Atreo || 28 I, 546 || 31 V, 71 || 34 Pacuvius Chryse. 22 quae inproba (impr. B, L^) est cdd. — in quibus Nonii potius vel auctoris eius quam librariorum culpa videtur inproba poni pro proba. — ptium Gen, H; pcium B. — ei Spengelius; eis (eius B) cdd. — statuit Spengelius; statuis (satuis L^) cdd. — veneat Beroaldus; veniat B, C, D ap. Plaut.; neviant cdd. Non. — pg. 157 haec sunt: Plautus in Milite glorioso: quae inprobast, pro mercis vitio dominum pretio pauperat. — vv. Pl. 727—729 tales habentur in Ambros.: sicut merci pretium statuit qni est probus agora- nomus quae proba est pro mercis vitio dominum pretio pauperet; at B, G, L>: sicuti merci (merti C) pretium statuit pro virtute ut veniat quae (que B) inproba si pro mercedis (mercis C, D) vitio dominum pretio pauper erit. quae a Spengelio ita constituta: sicut merci pretium statuit qui est probus agoranomus: | quae probast mers, pretium ei statuit, pro virtute ut veneat: 1 quae inprobast, pro mercis vitio dominum pretio pauperet. — quem secuti sunt Brixius et Caesar. — mihi tamen neque altero versu satis eleganter repeti videtur illud pretium statuit et ea quae sunt in tertio pro mercis vitio non habere locum iam in commentariis ad pg. 157 est adnotatum. — itaque in prioribus Bitschelium verum vidisse opinor, qui ex primo versu ratus interpolata sic conformavit: quae probast aut luculenta {vel ut esse oportet) pro virtute ut veneat; in sequentibus verba pro mercis videntur corrupta e veteri glosemate inproba mercis {sive merces; cf. comm. in 114, 1). — igitur sic fere toium locum puto restituendum: sicut merci pretium statuit, quist probus agoranomus: quae probast, ut esse oportet, pro virtute ut veneat; quae inprobast, eadem pro vitio dominum pretio pauperet. — 25 Actius A. — 26 tiranno B. — 27 messam pr. B. — 29 quem si fata virum in mrg. add. Gen^. — servat Gen^; servant si vescitur in mrg. add. H^. — om. hoc exemplum B. — 32 qnoquo A. — modo si, sed si eras., A. — quove cdd. Lucr. — loquella M; loquela cdd. Lucr.; loquillam L; loqui illam B, Gen, H^; loquelam rell. cum A. — 33 coeperit H^ {pr. id. coeperint, sed n eras.); coeperint ed. Bas.; ceperint L; coeperat A, B; ceperat Gen; H^. — 34 crisse (crissae L) C, Gen. — 1 fugimusque Mibbeckius; fugimus (^m' cdd. — arte, i. e. dolo. — haec Gen, H^; hac rell. — haec; i. e. simulacrum Dianae et siqua alia ex Tauride deportarant Orestes et Iphigenia. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 687 416 M. idem Armorum iudicio: qui viget, vescatur armis; id percipiat pra^mium. Novius Macco exule: 5 'cur istuc ad vadimonium assim?' — 'vestimentum vesceris.' Accius Armorum iudicio: sed ita Achilli armis inclytis vescx studet, ut ciincta opima [Achilli inclyto] I^via prae illius putet idem Phoenissis: 10 num pariter videor patriis vesci praemiis? M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: si gerundis negotiis orbatus possit paratissimis vesci voluptatibus. || Vesci iterum videre. Accius Athamante: priu' quam infans facinus oculi vescuntur tui. 15 VELARE est coperire; unde et revelare nndare dicitur, | Ve- lare rursum ligare. Pomponius Pannuceatis: niinc roges quid fiat? restis vilis est: vel^t gylam. VOLA est media manus. Varro Epitaphionibus, tcsqX tdtpctv: 2 Pacuvius Armornm iudicio || 4 Novius Macco exule || 6 Accius Armo- rum iudicio || 9 Accins Phoenissis || 11 V, 20, 57 || 13 Accius Athamante | 16 Pomponius Pannuceatis || 18 Varro Epitaphionibus ; sed cf. comm. 3 armis ; sc. Achillis. — id M; it Gen, i, , jff^ (ut id percipiant P) ; ut rell.; et ita male v. — id p. pr. om. A cum relicuo lemmate. — 4 exule; aule Gen, H^. — 5 cur Gen; H^; curis rell. — istuc (tuc ii); puto isteic. — ad add. M. — vadimonium M; vadimonia cdd. — assim M; sum Gen; L^ ; Hy ; suum rell. (cur istuc vadimonio vel vadimonium assum Ribbeckius). — vesti- mentum vesceris: diverbium instituit Bibbeckius. — vest. vesc; de dono haec videntur intellegenda , quod acceperat is qui prius verba facit ad vadimonii laborem compensandum. — 7 ita Grotius; Delrius; Bothius ; it {seq. a) C, Gtn. — armis inclutis Vossius (inclytis armis mrg. Iun.)\ incletis armis cdd.; V. infra. — 8 ut cuncta opima Me; ut ea cuncta optima C, Gen. — Achilli inclyto (inclito Gen, H) del. Me. — illius M; illis v. — levia iam prae illis putet Hermannm. — 9 fenissis (faenissis L) cdd. — 10 patriis Bothius; patris cdd. — praemiis Ald.; praemis (premis L) cdd. — 11 gerendis B, Gen, L^, H^. — orbatus possit Cic; possit orbatus cdd. — 13 Accius; cf. 56 1. infans. — 14 uacinus Bm, Gen, H^; uaciniis Bh. — 15. 16 Valere Gen^. — coperire L^; G; cooperire A, B, Gcn, L^, H. — Valere Gen^. — ligare Ald.; legare cdd. — 17 roges Quicheratus; rogis cdd.; rogas Ald. — cf. Hor. illud: roges tuum labore quid iuvem meo. — vilis est Turneb.; biles est cdd. (bile est B; bilest est pr. H)- est vilis lun. — gylam C, Gen, B. — 18 Vola; cf. Paul. pg. 370 s. l. vola. — in Varronis exemplis rectissim£ de palma volam puto accipi. — Epitaphionibus, nsgl tccq^cov Oehlerus; epitafionibus (epitafonibus B, Gen, pr. H) nsgixacpcov cdd. — lun.: ini- xdcpiov 7] §ovg nsgl raqpov; quod recte refutat Oehlerus; Turneb.: snixatpCcp rj nBQl rdcpcov. — epitaphiones ridicule dictos, qui in monumentorum splendore omnem. spem memoriae ponerent, putat Oehlerus. — fatendum tamen perinde 688 NONIVS MARCELLVS 416. 417 M. pleni libri, inquam, ubi maneant epitaphia hdriim, qu6rum in sepulcris n^c vola nec vestigium festat. 20 idem Tacpfj MevtTtjtov: haec Numa Pompilius fieri si viderit, sciet suorum institutorum nec volam nec vestigium apparere. II Vx)la rursum cavum sub planta * * * VANVM, leve, inane. Vergilius Georg. lib. I: sed illos 26 expectata seges vanis elusit aristis. II Vanum est mendax. Vergilius [in] Aen. lib. I: ni frustra augurium vani docuere parentes. Sallustius in lugurtae bello: Mauri, vanum genus. — M. Tullius de officiis lib. I: nihil enim proficiant, nisi admodum mentiantur; 30 nec vero est quicquam turpius vanitate. — Cicero Tusculanarum lib. III: tum ita variis inbuimur erroribus, ut vanitati veritas et opinioni confirmatae || natura ipsa cedat. || Vanum, insidiosum, l subdolum. Vergilius Aen. lib. II: 21 Varro Tacpij MsvCnnov \ 24 I, 225 || 27 I, 392 || 29 Sallustius lugurtae bello; cf. comm. || 30 I, 42, 150 || 31 III, 1, 2 || 2 II, 79. simili priore et posteriore parte titulum duplicem non inveniri alibi in saturis Varronis. — itaque dubito, an inveterato vitio, sicut IIsQinXov libro accessit illud nsQL qiiXoaocpiag , hic olim nihil fuerit nisi vel nsQt xuqxov vel potius nsQ\ snitatpCcov, ut existimetur illud nsQl tdcpcov emendandi causa adscriptum, cum prior pars labem traxisset. — epitafionibus autem eodem modo potuit oriri, quo saepissime pro Annalium, Philippicarum legitur Annalibus, Phi- lippicis. — 19 liberi G^. — maneant epitaphia horum M; qui et versus con- stituit; maneant tepiti (tepeti L; epeti Gen,, H^; in quo est mane ante peti) eorum C, Gen; maneantepetitorum B. — 20 sepulchris Hj^; non B. — extat B, Gen, H, G. — 21 fieri supra add. L^. — videret A, B, Gen^, S^. — 22 sciret A, B, Gen, pr. H. — vola G; H ex corr.; L sec. Miesium; non A, B. — 23 Vola A, B; Volare rell. — cavum (cabum Gen, H^) sub; cabumlum {vel cabulum) L^. — sub planta; haud dubie interceptum vel unum huius usu^ exempl. vel plura. — 24 Verg.; cf. 301 expectare, sperare. — 24—27 Verg. — mendax om. B. — 26 elusita tristis L^. — 27 in om. B, Genhm, ed. Bas. — — 29 luguitae pr. L; lugurthae rell. — om. hoc exempl. B. — Mauri, vanum genus. — antiquum valde grammaticae traditionis apparet subesse errorem. nam etiam Priscianus pg. 994 {ubi est Maurique) hunc locum, quem longe pleniorem adfert, Sallustii tribuit lugurthino. — orta fraus intercepto exemplo, quod adfert Quicheratus, e lugurthae cap. 103, 5: eos (Mauros, Bocchi legatos) ille non pro vanis hostibus, uti meriti erant, sed adcurate ac liberaliter habuit. — Historiarum verba ad lib. I bene rettulere docti. cf. Kritzii comm. in 1 , 63. — ceterum ut hoc l. interpretatur Non., illud vanns etiam lug. 24, 9 positum. — eundem atque hic errorem, sed eum Nonii levitate ortum, notavimus ad pg. 129 l. ignarum. — 30 proficiunt B; Bernensis 104 Cic. — admodo L^. — 32 inbuimur L^; Gen; H; non B. — verbitas pr. L. — 1 natur Gen^. — caedat B, L. — ^ Verg.; cf. 308 l. fingere, effigiare. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 689 417 M. nec si miseram fortana Sinonem finxit, vanum etiam mendacemque inproba finget. 5 Ij Vanum, obscurum. Vergilius Aen. lib. IIII: et procul in tenuem ex oculis evanuit auram. M. Tullius de re publica lib. V: [ut] nostra vero aetas cum rem publicam sicut picturam accepisset egregiam, sed iara evani- scentem vetustate. 10 VASTITAS significat vastationem. Accius Astyanacte: prdpter tot tantasque havemus vastitatis funerum. Vastitas, desertio. Varro Prometheo libero: mortalis nemo exaudit, set late incolens Sacarum inhospitalis campis vastitas. 15 Vergilius lib. VIIII: haec ego vasta dabo et lato te limite ducam. Cicero de deorum natura lib. II: qui quasi cultores terrae constituti non patiuntur eam nec inmanitate beluarum efferari nec stirpium asperitate vastari. 20 VLTIMVM usu novissimum dicitur. Vergilius Aen. lib. VIIII: ultimus ille dies bello gentique fuisset. [et] M. Tullius de senectute: magis delectatur qui in prima cavea 5 IV, 278 II 7 M. TuII. de re publ. V || 10 Accins Astyanacte || 12 Varro Prometheo libero || 15 Aen. IX, 323 || 17 II, 39, 99 || 20 IX, 759 || 22 14, 48. 3 sinon est Hi. — 6 in genuem L^. — 7 M. TuUius; ef. Augtistin. de civ. dei II, 21. — ut om. Augustin.; quod vel ex nutnero praecedente vel ex sequente sicut vid. ortum. — 8 sic H^. — picturam B; H^; Augustin.; pictura rell. cum A. — aegregiam L. — evanescentem A, B, L^, H^, G. — 10 Vastitas; cf. comm. in 184, 26. — 11 havemus {sc. Astyanactis metu carere) M; habemua v. — te (praec. te) propter tot tantasque habemus Bothius; quod de Helena accipiendum; f. recte. — 12 Vastitatis Gen, H^; non B. — prometeo Gen; L; H^. — lib. I cdd. — 13 mortalis Scal.; mor- tales cdd. — nota spondeorum in hoc v. multitudinem, quibus pulchre de- pingitur atrocitas rerum. — set; sel L^; sed rell. — 14 Sacarum lun.; cf. Plin. VI, 17, 19: ultra sunt Scytharum populi. Persae illos Sacas in universum appellavere a proxima gente; satharum B, Gen, H^; sattharum rell. — Sacae etiam a Catullo memorantur. — Scytharum idem lun. (Scu- tharum Eiesius). — campis; cf. Bud. IV, 2 , 2: qui salsis locis incolit piscu- lentis; non bene Scal. campi. — IG ergo Gen; H^; L^. — lemite Gen^; L; limine B. — 17 cf. 1S5 l. vastescant; ubi alio fonte usus Non. — quid cdd. h. l.; f. hausta quaedam; cf. 185. — 18 patitur cdd. hic (patiatur Hj). — imm. L^; immanite G. — balbarum Gen, H^, L; barbarum B. — efferarum Gen, L, H^; efferatum B. — 19 asp. v. (a. vastare cdd. 185); asperitates altari Gen; Ho^; P; L (in quo ante al eras. s); asperitate saltari B; G; Ifs,; asperitate valtari H^. — 22 et, quod ex praec. voc. ortum, del. M. — ut Turpione Ambivio m. del. Gic. — prima supra add. Gen^ (post in ras.). KoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvellisr. 44 690 NONIVS MARCELLVS 417. 418 M. spectat, delectatur tamen etiam qui in ultima. || Vltimum, primum. Vergilius Aen. lib. VII: tu sanguinis ultimus auctor. 25 M. Tullius de officiis lib. I: ecficiturque id, quod Pythagoras ultimum in amicitia putavit, ut unus fiat ex pluribus. — idem de finibus bonorum et malorum lib. III: eorum dico qui summum bonum, quod ultimum appellamus, in animo ponerent. VRGVERE, insistere. Lucilius lib. XXVIIII: 30 caede ostium, Gnatho; lirguent, instant: p^riimns! Quadrigarius || Annalium lib. IIII: sed circiter horas duas i gravi proelio urserunt; deinde in fugam sunt coniecti. || Vrguere est premere, cogere. Vergilius Georg. lib. III: ima solvuntur latera atque oculos stupor urguet inertis. 5 et: versaque in obnixos urguentur cornua vasto cum gemitu. Lucilius lib. XXVIIII: urgu^t gravido sa^pius culpa tua. 10 Varro Antiquitatum Rerum humanarum * * ♦ qua murum fieri voluit, urguentur in unum. 24 VII 49 II 26 I, 17, 56 || 27 III, 9, 30 || 30 Lucilius I. XXVim || 1 Qua- diigarius Annal. IV || 3 III, 522 || 6 Georg. Ill, 222 || 9 Lucilius 1. XXVIIII || 11 Varro Antiquitatum Rerum humanarum || 12 Ennius; cf. comm. 28 tamen om. plures Gic. libri. — Vlt., pr ; n. N. — 26 ecficiturque P; etficiturque Gen; L^ {hic etficitur quae); Hi; efficiturque rell. cum B. — Pythagoras ed. Bas. ; petagoras Geni ; L^ ; pytagoras Gen^ ; H; pitagoras L^ ; B. — 27 ultimum in amicitia putavit; vult in amicitia minus eleganter cdd. Cic. — 29 appellamuB M; appellant cdd. (appellavit Xj); appello cdd. Cic. — 30 Vrguere. ge omnibus locis B, H, ed. Bas.; gu Gen, L; sed in illo ubique u deletum; item in hoc praeter v. 7 puncta supra u et infra addita. at ea rursus erasa pr. v. 12. gu ubique Montepess.; variat A. — Vrguere et A. — Luc; cf. 272 l. caedere, frangere ibique comm. — XXVIIII cdd. pg. 272; XXVIII h. l. — 31 hostium B, Gen, H — gnato B; Hqp (sec. ed. Luc. L; sed nihil notat Zangemeisterus) ; gnate cd. lun. — urguent, instant M; urgue (urge) restant cdd. h. L; urguere (urgere) istam 272. — periimus cd. lun.; perimus rell. — 1 Annalium M; arena B, Gen, L, H^; annali rell. — oras L. — 2 praelio Gen, H; non A, B. — urguebant per interpolationem A. — Z IIII .B. — 4 at ima V. — 6 ineritis Gen^. — 6. 7 et: v.; eversaque Bm. — urg.; supra prius u et infra eras. punctum in L. — corna Gen^; L^. — 10 gravido et B. — tua tua G. — 11 Antiquitatum M; cf. 479 l. sacrifi- cantur; antiquitate cdd.; cf. 479 l. fatiscuntur. — /. Antiquitatum vel R. h. — nota autem quod rarissime in capite quarto Antiquitatum libris utitur Non. — 12 Ennio hunc v. adscr. Popma; quem secuti sunt plerique. — illud dubium. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 691 418 M. M. Tullius in Ortensio: itaque tunc Democriti manus urgue- batur: est enim non magna. | Vrguere est tegere. Vergilius 15 Georg. lib. II: qui saxo super adque ingenti pondere testae urguerent. i Vrguere, adcelerare. Vergilius lib. VIIII: tibi quam noctes festina diesque 20 urguebam. viNCERE significat superare. Vergilius Georg. lib. II: ubi aera vincere summum arboris haut uUae iactu potuere sagittae. II Vincere, exprimere. Vergilius Georg. lib. III: 25 nec sum animi dubius verbis ea vincere magnum quam sit. II Vincere, voti conpotem fieri. Vergilius Georg. lib. III: illi victor ego et Tyrio conspectus in ostro. idem lib. VII: 30 lunonem victrix adfatur. VERTERE dicitur convertere, contorquere. Vergilius lib. VIII: Gorgona desecto vertentem lumina collo. II Vertere, fallere, decipere. Vergilius Aen. lib. II: seu versare dolo seu certae obcumbere morti. 35 II Vertere, mutare. Vergilius Aen. lib. I: quae te, genitor, sententia vertit? II Versat, agitat, conmovet, volvit. Vergilius Georg. lib. III: 13 M. Tull. Hortensio || 15 II, 351 || 18 Aen. IX, 488 H 21 II, 123 || 24 III, 289 II 27 III, 17 II 29 Aen. VII, 544 || 31 Aen. VHI, 438 jj 33 II, 62 || 35 I, 237 II 37 III, 258. utrum Varro usus sit eo an simul cum Varronis verhis interciderit Ennii memoria. — urgentur Popma; urguemur (urgemur) cdd. — 13 hortensio cdd. pr. L^. — urgebatur A. — 16 atque cdd. pr. L^. — ingentis plures cdd. Verg. — 18 Vrgere A. — acc. L^ {m. 1 adcaelerare); H^, G, A; non B. — 21 V.; cf. 241 l. aer. — I .B. — 23 haud B, Gen^, L^, H, G. — iacto G. — 24 n. N. — 27 voti M; animi, quod e v. 25 irrepsit, cdd. (anim Gen^ ; animo ij). — conpotem L solus. — 2Q illi om. B, Gen, H^. — eco (victore cotyrio) L. — et om. Verg. cd. Bern. 184; item auctor libelli de dubiis nominibus gr. lat. V, 585. neque est improbabile a Nonio datum illud: victor ego, Tyrio e. q. 8. — trrio B. — 30 cf. Serv. — victrix; ad victrix Gen^; at victrix B, Gen.„ L^, H,. - 31. 32 om. B, Gen, H,. - VUII H^. — 34 dolo (do Gen^; ii); ita et Verg. cd. Bern. 165; agnoscit Servius, qui explicat dolo evertere; idem et alteram commendat lectionem, quam a Vergilio venisse probabile est: seu versare dolos. cf. Aen. XI, 704 iUque Serv. — seu superare dolo Ferl- campius. — occumbere B, L.^, G; non ^. — 35 mutari B. — 37 Verg.; cf. 285 l. durum, inmite. 44* 692 NONIVS MARCELLVS 418. 419 M. quid iuvenis, magnum cui versat iu ossibus ignem? idem Aen. lib. VI: nunc me fluctus habet versantque in litore venti. || 40 VINDICAEE est malefactum defemlere. M. Tullius de ofiieiis l lib. III: adque iste dolus malus et legibus erat vendicatus. | Vin- dicare, liberare, retrahere, revocare. Vergilius Aen. lib. IIII: Graiumque ideo bis vindicat armis. Cicero Academicorum lib. III: aliqua potestas sit, vindicet f> se in libertatem. — M. Tullius de senectute: et senectus est natura loquacior, ne ab omnibus eam vitiis videar vindicare. — Varro Andabatis: sic me luppiter Olympiae, Minerva Athenis suis mysta- gogis vindicassint! — idem Epistulis latineis: si te in libertatem vindicare non potes, feres fortunam. — M. Tullius ad Caesarem lo iuniorem lib. I: qui si nihil ad id beneficium adderes, quo per te me una cum re publica in libertatem vindicassem. || Vindicat, adsciscit, ad se trahit. M. Tullius iu Ortensio: deinde imitator, ut sibi quidem videtur, naturae mos vindicat. VSVS dicitur ab utendo. Vergilius Georg. lib. III: i5 nam neque erat coriis usus. II Vsus dicitur consuetudo. Terentius Heautontimorumeno: mihi sic est usus : tibi ut opus factost, face. 39 VI, 362 II 1 III, 15, 61 || 3 IV, 228 || 6 Gicero Academicorum III || 6 16, 55 II 7 Varro Andabatis jj 9 Varro Epistulis latinis || 10 M. TuUius ad Caesarem iun. 1 1| 13 M. TuUius Hortensio || 16 III, 559 || 17 I, 1, 28. 38 iuenis Gerii. — ignem; seq. ap. Verg.: durus amor; idque additum pg. 285; hic f. librariorum culpa omissum. — 39 Aen. om. B. — 40 fluctuus Gen^, L^. — habet B, ed. Bas.; habent rell. cum Mediceo Vergilii; et ita f. ipse Numida; cf. de re m. pg. 342. — 1 malura factftm B. — defendere hic idem quod prohibere; cf. 277 l. defendere, depellere. — 2 atque — vindicatus cdd. pr. L.^. — 2. 3 Vindicare, liberare, retrahere, revocare. ita M; edd. cum A, B: Vindicare liberare trahere (trahere liberare L, H. ex corr., G) et infra v. 10 ante illud M. Tullius: Vindicare revocare. — quamquam non est improbabile gravius olim turbatum ac duo reponenda lemmata, h. e.: Vindicare, liberare et Vindicare, retrahere, revocare, ita quidem, ut ad prius pertineant exempla Vergilii Aeneidos, M. Tullii de senectute, Varronis Andabatarum, ad alterum relicvM. — 3 III B, Gen, E^. — 5 si sit Ald.; f. recte. — 7 nec Hi. — 8 sic M; et {praec. s) cdd. — Olympiae lun.; olimpie cdd. — Atheniensis B. — Buis utrum ad praecedens an ad sequens verbum pertineat non satis com- paret. — mystagogis lun.; mystagotis C, Gen, B. — 9 vindicassint M; vindi- cassent v. — carpit Varro mystagogorum Olympiae et Athenis hospites spe lucri circumstantium wrguentiumque impudentiam; cf. Gic. Verr. II, 4, 59, 132. — epistolis cdd. pr. Ly. — latineis M; latiniae {seq. s) \idd. (latinae B). — 11 qui si; quis B, Gen; non Hqos; A. — vindicassem lun.; vindicavissem Ald.; vindicassent A, B, Gen, H^; vindicavissent rell. — 13 assciscit H^, G; asciscit L ex corr. — ortensio cdd. pr. L^. — 14 videatur B, Gen, H^; L^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 693 419. 420 M. jj Vsus, opus. Vergilius lib. VIII: 20 arma acri faciunda viro. nunc viribns usus, nunc manibus rapidis. VITAM manifestum est a vivendo dictam. Sallustius in Catilinae bello: vitam sicuti peregriuantes transiere. || Vitas, umbras. Ver- gilius lib. VI: 25 et ni docta comes tenuis sine corpore vitas admoneat volitare. VENIRE claram habet significatiouem. Vergilius lib. VI: venisti tandem. il Venire, inminere. Vergilius lib. VII: 30 se satis ambobus Teucrisque venire Latinisque. || 1 VERRERE est trahere. Vergilius lib. I: quippe ferant rapidi secum verrantque per anras. jl Verrere, ferire, pervertere. Vergilius in Aen. lib. III: adnixi torquent spumas et caerula verrunt. 5 Lucilius lib. XXVII: quam non solum d^vorare ae omnia ac dev6rrere. II Verrere, mundare. Titinius Gemina: everrite aedis, abstergete araneas. Lucilius lib. XXVII: 10 lignum caedat .... a^dia vorrat, vapulet. VI A est iter. Vergilius Aen. lib. I: strepitumque et strata viarum. 19 Aen. VIII, 441 || 22 2, 8 || 24 Aen. VI, 292 || 27 Aen. VI, 687 || 29 Aen. VII, 470 || 1 Aen. I, 59 |1 3 III, 208 || 5 Lucilius I. XXVII || 7 Titinius Gemina y 9 Lucilius 1. XXVII; cf. comm. || 11 I, 422. 19 VIIII B. — 20 facienda B, Gen, L^, H^. — 22 Catillinae Gen, L. — 23 Verg.; cf. 466 l. cavi; ubi legitur ac ni. — 26 admoveat Gen, U^; non B. — 27 significantiam Gen; H^; significantionem B; H^. — 29 in- minere (imm. L^, G; non B); n. N. — 1 Verre Gen^. — Verg.; cf. 302 l. ferre, disturbare. — Virg. aend. lib. I .B. — 2 fuerant Gen^; L. — trepidi {praec. t) cdd. pr. B; rapidi 302. — aures B; Gen^. — 3 Verg.; cf. cotnm. in 446 eniti et inniti et obniti. — in om. ed. Bas. ; non B. — 4 caerula L, H; cerula B, Gen^, G; cerrula Gen^. — ferrunt Gen^. — 6 a, supra, scr. c, B. — devorrere M; deverrere v. — 7. 8 Titin.; cf 192 l. araneae. — Ge- mina: everrite; h. 1. L: geminae verritae {mutat. in verrite); geminae verrite B, H; gemine verrite (verite Gen^); Gen^; G. — aedes B. — abstergite cdd. li. l.; non 192. — 9 Luc; ef. 271 1. caedere, scindere (v. Appendicetn). — XXVIII G; non B. — 10 1. c, pensum faciat Luc. — edis H; edes A. — vorrat M; varrat G utrohiquc; verrat rell. — ac vap. cdd. h. l.; om. ac 271. — 11 Verg.; cf. 389 l. stratum. conpositum. — 12 et del. H^; om. P. 694 NONIVS MARCELLVS 420 M. II Via, ratio, causa. Vergilius lib. X: haec via sola fuit, qua perdere possis. Terentius Phormione: 16 qua via istuc facies? II Via, consuetudo. Terentius Heautontimoruraeno: . . . sed vi et via pervulgata patrura: cotidie accussabam. VESTIGIVM dicitur pedum inpressio. Vergilius in Georg. lib. 111: 20 et gradiens ima verrit vestigia cauda. II Vestigium, extrema pars pedis, Vergilius lib. V: vestigia primi alba pedis frontemque ostentans arduus albam. VOLVTARI dicitur volvi. Lucilius lib. XXX: 25 quid tu istuc curas, ubi ego oblinar adque voluter? II Volutare, cogitatione perquirere. Vergilius in Bucolicis: id quidem ago et tacitus, Lycida, mecum ipse voluto. Lucilius lib. XXX: haec tu me insiamlas uonne ante in corde volutas? 30 VIS est celer impetus. Lucilius lib. XXVI: dt Romanus populus victus vei, superatus proeliis. Il Vis, fortitudo. Vergilius Aen. lib. II: instat vi patria Pyrrhus. et: 35 auxilioque levare viros vimque addere victis. II Vis, celeritas. Lucretius lib. III: 13 Aen. X, 879 || 15 III, 3, 33 || 17 I, 1, 49 || 20 III, 59 || 22 Aen. V, 566 jl 25 Lucilius 1. XXX || 27 IX, 37 H 29 Lucilius 1. XXX || 31 Lucilius 1. XXVI |] 33 II, 491 II 35 Aen. II, 452 || 37 III, 7. 14 posses Verg. — 15 formione cdd. pr. B. — 16 quia cdd. — 18 sed via et via S^. — 19 cottidie L, IL^; non B. — accussabam Gen^; accusabam rell. — 22 Verg. ; cf. 464 l. vestigia. — II Gen, H^ ; non B. — 24 pedes Gen^; L^. — frontem B. — ardus L^. — 26 Volutari Ald.; Volutare A; ed. a. 1471 (Volutarie ed. princ.)\ Voluter (cf. v. seq.) C, Gen, B. — 26-istunc A, B, Gen, H^ Qiic tuis tunc). — ubi; ebi, tum abi, denique ubi, sed u rursuiS cluto, L. — atque A; B; Gen; H; G. — 28 cf. 243, 45. — licida B; non A. — 30 insimilas pro insimilans. — 31 Luc. ; cf. 437 l. bellum. — at M; ut cdd. 437; om. h. l. — vei M; vel h. l. C, Gen (ac B); vi et cdd. 437. — praeliis G; non B. — 34 Pyrrhus ed. Bas.; phyrrhus Gen; phyrrus L, H; pyrrus A, B. — 36 auxilio pi: B. — umque addere victas Gen^; L.^. — 37 Lacr.; cf. 306 l. fortis est celer. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 695 420. 421 M. aut quidnatn tremulis facere artubus aedi consimile in cursu possint ac fortis equi vis? || vix, cum labore. Vergilius lib. V: vix illam famuli Phegeus Sagarisque ferebant. idem in Georg. lib. II: vix humiles apibus casias roremque ministrat. I Vix, statim. Vergilius lib. 11: vix ea fatus eram, gemitu cum talia reddit. Varro Eumenidibus: vix vulgus confluit, non Furiarum, sed puerorum atque ancillarum. 1 Aen. V, 263 || 3 II, 213 | 5 Aen. II, 323 || 7 Varro Eumenidibus. 38 haedi cdd. Lucr.; aevi C, A, B; evi Gen; et cdd. 306. — 39 con- simile Lucr.; consimili cdd. — ac; et cdd. Lucr.; item Non. 306. — equi via Lucr.; cdd. 306; equi vi X,,- H; G; equivi Gen, L^; aequi vi A, B. — 1 Verg.; cf. 302, 18 sq. ibique comm. — 2 illam B; L^; cdd. 303; illum rell. — fegeus cdd. pr. B. — sagarusque (sagariisque L^) C, Gen, A; non B. — 4 ministrant B. — 6 Vix, statim; w. N.; sed cf. Serv. in Aen. II, 172: vix modo ''mox'. — Virg. aend.lib. III B. — 6 gemitu B; f. X,; ed. Bas.; gemitum rell. — 7 Varro; cf. comm. in 153, 3. — vix. speraverat, qui verba facit, fore ut novitate facinoris totius populi ipsarumque adeo Furiarum ora in se converteret. — furiarum H.^; furgarum B; Gen; H^; fnganmt Z/, ,• fngarum L.^; G. — 8 nulla subscriptio in B, Gen, C; .n. EXPLICIT A. APPENDIX. lam in Commentariis hisce cum tot milia dittographiarum easent memo- randa, tam saepe diversae eorundem codicum collationes respiciendae, locis plurimis secundae manus distinguendae a primis, numeri ponendi prope in- numeri, litterae adhibendae modo rectae, modo obliquae, denique vel pro- ferenda vel reticenda commenta doctorum, occc ipafia&og xs Kovig rf, potuisse quaedam collocari falsa vel omitti, quae velles relata, non est quod dicam. Accedit quod, dum toti tenemur cupidine editionem tam diu procrasti- natam absolvendi quam celerrime, ne aestivis quidem mensibus, quibus abesse solemus Petropoli magnaque bibliothecae nostrae carere parte, typothetarum operam intermitti passi sumus. Quae cum ita essent, nihil quidem a nobis praetermissum , quod aut labore et vigilia aut sumptu impendioque posset parari, ut liber, quem tantis doctorum studiis scirem expectari, prodiret quam emendatissimus et ad usus accommodatissimus. Neque cura haec praemio caruit. Nam cum saepe revolverem locos typis expressos, partim voluntate ductus, partim necessitate, paucissima inveni, quae mutata vellem, eaque in primore potissimum libro posita et maiorem partem levissima, adeo ut ne notanda quidem in hac Appendice viderentur omnia. Etenim ut pgg. 270 — 272 paulo plura adice- rentur ex Bernensi priore ea re efFectum, quod paginae 185, 6 ed. Basil., in qua perscripta erat collatio Hageni accuratius pleniusque quam in libro Merceri, aliquamdiu delituerant. Attamen in eis investigandis, quae vel manus lapsu vel incuria operarum traxere errorem, quara facile fallantur oculi, constat plerisque. Itaque eos, qui iudicium laturi suut de hoc opere, qua par est obser- vantia rogamus, ut in hanc potissimum partem conversis curis, quae vel perperam posita vel omissa esse videantur, adnotent quam plenissime. Quibus usuri sumus in Appendice voluminis alterius. Paginarum numeri editionis sunt Mercerianae, versuum nostrae. Comm. in 1, 1. 2 praemittendum : Numeri capitum absunt a codicibus L, H; habet ed. Bas. praemisso: Cap.; non Me. Comm. in 3, 13. 14 post: auster add. : nascitur. Comm. in 3, 15 legend. : quatuor (1111°'^ G). Ibid. post: pg. 460 add.: cf. 398, 31 sq. Comm. in 5, 2 addend. : cet. cf. 157 l. pollictores. Comm. in 6, 19 post: pellex L, H^, G. add.: pallax Halmius; ef. Gell. Comm. in 7, 7 initio ponend. : cf. Sallust. frgm. ed. Kritz. III, 96. Comm. in 7, 20 add.: cf. 299 l. exornare. Comm. in 7, 25 post: sartorque L^ add.: sator sartorque recte cdd. Pl. Comm. in 9, 6 add.: 7 cf. 456 l. indolem. Comm. in 9, 11 post: H add.: xov — itoaSiov finis trim. iamb. vel tetram. troch. APPENDIX. 697 Comm. in 9, 21 post: ScJioellius. add* moest. ed. Bas.; tum leg.: in- fantium rell. Comm. in 10, 15 add. post: L, U add.: jcept ruqpoc G, ut vid. Comm. in 17, 21 post: C pr. L^ add.: sed me sed G. Comm. in 20, 20 leg.: libro (lib.) I cdd. Comm. in 21, 23 leg. : cet. vid. scribend. quiritat (veZ quiritatur) clamat. Comm. in 22, 13 leg.: dis (di H^, L) del. Bothius; M. Pag. 22, 22 leg. : lubidinem. giiscit. Comm. in 22, 22 leg.: libidinem ij. — l. mancus Non. culpa. — f. si accessit ad iuv. lib. cop. vol., gliscit (similiter Madvigius Adv. II, 245). Comm. in 25, 13 add.: 14 lib. om. G. Comm. in 28, 8 add.: nsiqv L ex corr., pr. H. — snXgxioov L; SQdQxtcov G. — ibid. 9 del. : H. Comm. in' 28, 11 add.: retae H. Comm. in 28, 13 leg.: ipse Varro scripsit. Comm. in 30, 7 add.: curbitatem L^. Comm. in 30, 21 add. : 23 Verg.; cf. 242 l. ambire, interpellare. Comm, in 40, 27. 28 leg.: subinis; cf. Comm. in 43, 15 add. : illud ubi supra vid. secludendum. Comm. in 44, 14 post: 14 add. : potius in mentemst; cf. Gaesar. pg. 27. Comm. in 44, 22 post: prius H. add. : quaerita Acidal. Comm. in 45, 12 post: H^. add. : levis sint Lugd. Comm. in pg. 46 leg. : 25 misteriis H^. Comm. in 51, 3 leg.: penus add. Me ex Gellio, cuius aetate hanc formam in usu fuisse constat; cf. et Hertz. ad IV, 1, 2. Comm. in 52, 21 post: cdd. G. et N. add.: ab aspiciendo {pr. ab spi- ciendo) species gl. Ibid. post: speties H^. — add.: figendo G, sed in mrg. fingendo. Comm. in 53, 27 leg.: cf Gell. XVI, 12; 439 l mutuum. Testim. in 54, 17 leg.: II, 65, 226 (Crassus). Comm. in 56, 19 add.: cf. Gell. I, 15, 6, ex quo sua sumpsisse vid. N. — ibi cdd. duramodo — norit — inscientiam (inscitiam V). Comm. in 56, 21 leg.: inscientiam plures cdd. Cic, minus bene; cf quae seq. apud eum. inscitia ut infantia ambigue dicta. — scitiam C. Comm. in 62, 17 add.: ubi temporale. — conflugae subito conventu Havetus. Comm. in 68, 5 fini add, : ex Cap. I duo l. delata in IV; cf comm. in 414, 25. Testim. in 70, 3 leg.: Laberius (Cophino). Pag. 71, 15 leg.: neutro Varro. Comm. in 71, 25 leg.: Erycius Puteanus. Comm, in 72, 17 post: 17 add.: cf Gell. VI, 17, 12. Comm. in 72, 29 post: dedolabo viscera add.: quamquam non ignoro illud osse fini pro osse tenus nihil habere, in quo offendas. Comm. in 74, 3 post: 3 add.: Aera; cf comm. in 193 l. aera. Comm. in 76, 28 post: illaec cdd. Pl. add.: dedicante pr. H. Pg. 79, 1 leg.: nequid. Comm. in 83, 10 leg.: mensa Liboni Scal; mensa Sabino Franckenus. Comm, in 86, 22 leg.: (humuli 6=,. * Pg. 87, 9 etiam ante: lib, I lacunae signum ponendum. Pg. 89, 17 leg. : neque ego litis coepio. Comm. in 89, 19. 21 fini add.: alii putant nihil contineri eis quae tradita nisi Plauti verba male discerpta. Comm. in 100, 26 leg.: hermoge cdd. h. l. NoNi Mabo, 0, D. ed. L. Mveller. 44** 698 APPENDIX. /» Comm. in 102, 10. 11 add.: 12 exmenidibus L^. — Post comm. in 103, 19 add.: 20 efifutires Hs.^. Comm. in 104 add.: 19 actione G; ita et 111, 28. Pg. 105, 27 leg. Trihodite Tripylio. Comm. in 112, 24 leg. : (ex spina lun.; e spina lurneb.). — ibid.: ex pin H^. Pg. 119, 5 leg,: gallantibus? Comm. in 126, 18. 19 leg.: noxa {vel noxia). Pg. 129, 3 leg.: ab eo, cuiust, indispisces. Comm. in 132, 28 post: L, G. add.: et 1. fieri add. 31. Comm. in 132, 30 leg. : laetaviri (pro laetavere) tnelius. Comm. in 133, 21 leg.: ita 354 s. v. necessitas. Comm. in 138, 14 leg.: pro me v.; et ita, ut puto, Non. Comm. in 140, 9 add.: alvi — sucum etiam Buechelerus. Comm. in 143, 14 leg.: itum pro positum L^, H, G, Bamb. Comm. in 144, 1 leg. : (om. si inaennm. Comm. in 149, 9 leg.: haec (petili L, G), in quibus. Comm. in 160, 39 leg.: (perpetiassint L^^; perpetuassint Hs). Comm. in 161, 32 leg.: Plautus in Aulularia. cf. comm. in 144, 26. Pg. 152, 25. 26 leg.: Penitudine — penitudine. Comm. in 154, 5 leg.: puerascunt Friedlaenderus ; cf. Biesii praef. pg. XIII; M. Comm. in 154, 16. 17 leg. : (porrecissem operarum ut vid. errore, sicut ibid. extra scriptum pro exta, Palmer. ap. Grut. IV, 777). Comm. in 155, 15 add.: 16 esset Halmius. Comm. in 157, 2 leg.: es fuga cdd. (eifuga G). Comm. in 157, 7 leg. : memoratur. Comm. in 163, 20 leg.: Plage Bamb.; Plance gl. Comm. in 164, 15 leg. : fabula; quam nullam fuisse demonstravit Bitschelius Parerg. 159 sqq. Comm. in 166, 4 leg. : supra scr. c L. Comm. in 166, 9. 10 initio add.: scribend. vid. Trihodite Tripylio. Comm. in 174, 16 add.: 19 duplicarat obscurum. reponendum puto puplicarat; i. e. scripto rem vulgo notam fecerat; promiserat se crediturum cuilibet pecuniam usura minima. — simillime dictum vulgo publicare corpus Pl Bacch. IV, S, 22. Comm. in 183, 5 add.: ing. vestis G. Comm. in 190, 24 add.: Lucr.; cf. 413 1. taetrum, amarum; Lachmanni comm. in I, 922. Comm. in 191, 18 add.: 19 cf. 435 l. monstra. Conim. in 192, 9 post: et secl. M add.: f. tamen hoc servandum et ante Araneae hausta ut puta illa: Aranea neutro genere dicimus. Comm. in 192, 13 leg. : ab aranus, non aranius. Comm. in 196, 16 leg.: ad pg. 207 l. gelu. Pg. 208, 9 leg.: Trihodite Tripylio. Comm. in 231, 10 add. : cuneis ipso C. Comm. in 231, 15. 16 post illud: peri pocons Ald. add.: verba per hypocor. f. ad v. 17 trahenda: [a vepre est veprecula per hypocorisma] ; cf. tamen 198, 5. Comm. in 242, 24 i^ost: L^- add. : f.haustum: Atrum, noxium, pestiferum. Comm. in 255, 7 fini add.: conflatum hunc Ter. locum cum Andriae nondum expeditis verbis (682 sq.): 'sed mane. concrepuit {ita cdd.; docti crepuit) a Glycerio ostium.' — 'nihil ad te' minus probabiliter , nisi fallor, statuit Bartelsius pg. 32. APPENDIX. 699 Comm. in 258, 27 post: ed. pr. add. : expl. Aristoteli Orellius. — Comm. in 268, 20 subiungend.: 21 cur — ad hoc Cic. — contu- lissem B. — Comm. in 268, 22 add.: Verg.; cf. 377, 33. Comm. in 270, 35 post pr. L add. : ortenseo, tum ortensio B. Comm. in 270, 36 add.: hortendum, miitat. in hostendum B. Comm. in 270, 37 add.: enucho B. Comm. in 271, 8 leg.: debuit cdd. Comm. in 271, 11 scrib.: car. Gen, H, B Qiic m. 1 caroctera). — deopantus G, B, f. L. Comm. in 271, 23 post reJl. add.: (e uhique Bh pr. 271, 24). Comm. in 271, 25 post Hs^ add.: de supplitio B. Comm. in 271, 26 post: Cedere cdd. add. : excidere; potius scindere. cf. 404, 4. Comm. in 272, 20 post pr. H add.: B. Comm. in 272, 21 leg.: lib. Vlll L, B. Comm. in 272, 28 post: mi add.: (m, m. 2 m) B. Comm. in 272, 30 initio ponendum: quattuor quorum B. Comm. in 285, 32 add. : /'. decertare. Comm. in 286, 13 leg.: tuereris Madjoigius Adv. II, 245; M. Comm. in 288, 25. 26 post Gs add.: Clodi; vid. P. Clodius respid, cuius uxorem Fulviam post Curionem duxit Antonius. Comm. in 292, 7. 8. 9 leg.: Andromachemolotto (sic) Me. Comm. in 299, 30 initio ponend.: lib. III haud improbabiliter adscr. Maius. nam de iustitia videtur agi. — cf. Lactant. Epitom. Instit. Divin. cap. 55. Comm. in 303, 32 initio ponendum: cf. 455 l. fatum ibique comm. Comm. in 309, 4 add.: 5 Verg.; cf. 417 l. vanum, insidiosum. Comm. in 318, 26 leg.: Habit. (alterum); Comm. in 323, 21 leg.: qui lacerarunt cdd. Cic. om. et; mintis eleg. Comm. in 327, 7 leg.: cf. 413; 466; 503 l. tetrum — inluviosum; lavare; lavit. Comm. in 361, 8 leg.: o ter quaterque. Comm. in 364, 30 post: ulcus add. : pressive f. L^. Comm. in 368, 16 Verg. e. q. s. ad v. 21 transferend. Comm. in 388, 10 post: M. add.: cf. Serv. ad Aen. VII, 49. Comm. in 393, 9 scrib. : bina talenta (talamta Genj) cdd. h. l. mutj3mz1g8bjj6jykiucd4464qjkjpf 270569 270567 2026-06-11T13:11:02Z Saumache 27923 270569 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft archive] |SubTitulus=Liber IV<br>de varia significatione sermonum per litteras. }} {{Liber |Ante= Liber III |AnteNomen= ../Liber III |Post= Liber V |PostNomen= ../Liber V }} DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 351 282 M. IV. mciPiT 10 DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM PER LITTERAS. INCIPIT PER A LITTERAM. I ADVOESVM contra significat. Terentius [in] Adelphis: neque s^rvulorum qufsqnam, qui advorsnm lerant. 13 I, 1, 2. Sequitur caput longe amplissimutn (nam plus tertia parte continet totius operis) idemque gravissimum. — argumento quantum differat .a prinio et secundo, item ab aliis locis Compendiosae Doctrinac, uhi paraphrases propo- nuntur elocutionum , ipso indicatur titulo. — fontibus autem usus est Nonius obscuris quidem plerumque et incertis, neglccto, ut plurimum, Gcllio, sed saepius egregiis. — et quamquam stuporis fidem superantis ne in hac quidem parte desunt exempla (neque ullum est magis vulgatum vitium inter grammaticos quam in explicandis scriptoribus supponere sensus, non exponere), tamen, nisi labor animi', maiore nonnihil cura et sollertia in ea videtur esse versatus, pariter atque in quinta et sexta; quas inter priores duodecim tempore esseultimas facile possis persuadere animo. — porro notandum Ciceronem et Vergilium, cum et alibi multum memorentur, hic tamen longe citari frequentissime. cuius quidcm rei causa in aperto est. — quod autem dicit Mercerus caput hoc fere totum propria constare lectione Nonii, fefeUit eum opinio. ac potius agnoscas hominem perinde atque ante libris aliorum grainmaticorum serviliter addiclum. quamquam quin plura quam alibi ex propria vulgatissimorum scriptorum, Ciceronis et Vergilii, lectione addidisse videatur , non intercedo. — his cum plurimum innitatur, quarium caput in exemplis auctorum paueiores relicuis traxit CMTuptelas. contra saepius aberratum in lemmatum partibus suo loco ponendis. qu,ae propter causam manifestam in archetypo cum excidissent, deinceps a correctore non ubi oportebat repositae. — in hac parte quMm sectiti simus viam, in prooemio expositum. — eeterum cum iractatus hic ei propria mole sii gravissimus et tribus assumptis codicibus operosior, etiam magis quam ante minutiae mittentur. veluti non iam monebitur de xufpfi MsvCiinov latinis liiteris scripta neque aut sesque ulixe pro Sesquulixe aut beautontimornnienon pro heautontimorumeno positum adnotabiiur. — porro in Graecis ubicumque ncc de vero possei ambigi nec occurreret in dittographiis, quod alioqui videretur notabile, unius libri sive Lugdtmensis sive Harleiani scripturam appona-e satis visum. — ab hoc autem capite cum aliquanto saepius quam anie auctorum librorumque nomina per compendium essent scripta in Lugdunensi (et maxime quidem Vergilii, Georgicorum, Aeneidos), nos illa plena posuimus, in his notandis eum expressimus. — eiiam in Harl. iam crebriu^ imminuti tituli eodem modo. qui perinde manci in Gen. — denique libris Helveticis, hoc est Gen. ac Bern. utroque, quomodo uti instituerimus , iam in prooemio declaratum. — 11 P. L. om. L, G. — 12 cf comm. in 6S, 7—10; 190, 6. — Incipit om. L, G, Gen; Id est H; in quo illa Id est per A litteram capitalibus litteris addita in mrg. — 13 Adversum ubique Montepess.; Tornaes.; h. 1. Adversum i, ; B; A ex corr. — in L^, H^, B, Montep.; om. X, , H^, Gen, A, ed. Bas. — adel- pbis //, Gen, B, A, adelfis L, G. — 14 sermornlorum H^. — adversum B. — 352 NONIVS MARCELLVS 232. 233 M. Plautus [in] Asinaria: 15 quae illa praedast? ibo advorsum atque ^lectabo quidquid est. II Advorsum rursum apud significat. Titinius Gemina: mulier, credo, advorsus illum res suas conqueritur . . Terentius [in] Andria: et id gratum fuisse advorsum te habeo gratiam. 20 Ennius Telepho: te ipsum h6c oportet pr6fiteri et pr61oqui jldvorsus illam mihi. Afranius Excepto: v de vita ac morte d6mini fabulabere 25 adv6rsum fratrem illius ac domimim tuum. Plautus [in] Aulularia: egone lit te advorsum m^ntiar, mat^r mea? II Advorsum, erga. M. TuUius de finibus bonorum et malorum lib. III: nec vero pietas advorsum deos nec quanta is gratia 30 debeatur sine explanatione naturae intellegi potest. ' ANIMA est secundum consuetudinem spiritus quo vivimus. Vergilius Georg. lib. IIII: animasque in || vulnere ponunt. 1 15 II, 2, 29 II 17 Titinius Gemina || 19 I, 1, 15 | 21 Ennius Telepho || 24 Afranius Excepto || 27 IV, 7, 9 || 29 III, 22, 73 || 33 IV, 238. ierant C, Gen, A; inerant B. — ierant et cdd. Ter.; Donatus; qui probat. — a Terentio venit illud iverant. — 15 in vid. delend. — 16 illaec (illa aec) cdd. Pl. — ibi L^. — quidq. Gen; quicq. G. — 17 Adversum A^, B^. — 18 advorsus M; advorsum v. — 19 in lioc v. {et 27) secl. M. — 20 et it pr. Gen. — adversam Lj^; adversum Gen; A (item 26); B. — te om. ed. Bas. — abeo L, II^. — 21. 22, 23 Telefo C, Gen. — advorsus M; advorsum C, Gen. — profiteri pro- ducta prima; cf. de re m. 362 sqq. — potuit etiam scribi ted ipsum op. hoc, servata o brevi in profiteri. — Quicheratus per octonarium iamb.: te ipsum hoc oportet proloqui et profiteri adversum illam mihi; f. recte. — 25 divita pr. L; de vito ifj. — fabulabere Bothius; fabulavere C, Gen (fabulare pr. H). — 26 tuum Bothius;-sxmm (sum ij C, Gen. — recte si habent iam omnia, servus videtur moneri, ut caute circumspecteque loquatur de mortuo ero apud praesentem, ad quem i^re hereditatis transierat. — 28 cf. Mil. glor. IV, 2, 88. — ut te Pl.; ut ea C, Gen. — advorsu Gen; avorsum pr. L. — 29 Ad- vorsum, erga add. Quicheratus. — 30 nec Cic; haec C, Gen. — vero om. H^. — nec quanta his (hys) cdd. Cic; ne (nec G sec ed. Bas.) qua isti C, Gen; ne quanta isti cd. Tornaes. — 31 explanatione ap. Non. legi dicit Baiterus; sed expiatione habent H, L^, Gen; explatione G, f. L^. — explicatione cdd. Cic.; et ita v. ap. Non. — ac nescias, utrum praeferas. — 32 Anima w. pr. non l. in L. — 33 XII pr. L. — 1 vulnere H^, Gen; vulnera H^, G; vulnerea L. — vulnera pars cdd. Verg.; item Macrobii Parisin. VI, 6 , 19; schol. in luven. 4, 91. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 353 233 M. Ij Anima rursum alitus oris et odor. Vergilius Georgicon lib. II: animas et olentia Medi ora fovent illo et senibus medicantur anelis. 5 Titinius Fullonibus: int^rea faetida §,i)ima nasum obpiignat Plautus Asinaria: animan fdtet uxorx tuae? idem Mereatore: 10 ieiunitatis pl^nus, anima f^tida. Caecilius: qua^ mibi, ubi domum adveni, ats^di, extemplo savium dat i^iuna anima. 15 11 Anima, aqua. Plautus Amphitryone: ni ego illi puteo, si occepso, animam omnem intertr&xero. II Anima, sonus. Varro Eumenidibus: Phrygios perosa corniis liquida canit anim§,. II Anima, iterum significat iracundiam vel furorem;- unde et ani- 20 mosi dicuntur iracundi. Plautus Amphitryone: ' ' animam conprime. 2 II, 134 II 5 Titinius Fullonibus i 7 V, 2, 78 || 9 III, 3, 13 | 11 Caecilius (Plocio) II 15 II, 2, 41 I 17 Varro Eumenidibua || 20 Plautus Amphitryone. 2 Georg. ed. Bas.; ovi. H^ {m. 2 add. georg), Gen. — 4 favent pr. L. — tillo L. — anelis; h supra e add. H; anhelis Gen. — 6 faetida L, H, Gen; foet. ed. Bas. — anema i,. — obp. icuj» />j et H {in quo prius fuit opugnat) etiam Gen. — interea nasum oppngnat anima foetida cum proba- bilitate Bothiu^; aliter pars est octonarii iamb. — illud anima fetida utrum nominativus sit an ablat. incertum. — 7 in As. L^, H^, G. — 8 animan' foetet u. t. Quicheratus ; an fetet (faetet H; foetet ed. Bas.) anima (animae pr. H, Gen; utrobique corr. in mrg.) tuae uxori cdd. — anima faetetne (fetetne) uxori tuae cdd. Pl. — 9. 10 mercator ei eiunitatis Gen.; mercatore (post littera eras.) ei unitatis If,. — anima ed. Bas.; animam L, H, Gen. — fetidat H, Gen {pr. H faetidat). — 11 ex Plocio haec petita; cf. Gell. II, 23; quo tamen usum esse N. non potest demonstrari. — atsedi, supra t scr. s, L; adsedi Gen; adsedit J/, ; assedi H^, G. — savium 6reW. ; avium C, Gen. — 16 aqna Quicheratus; aquae v. — 16 cf. comm. in 148 l. occepso. — ai hoc cepsio (si hoo cepsto i, ; si hoc cepsitio pr. H) cdd. h. l. — 17 Varro; cf. 334 l. liquidum, suave. — 18 frigios (frios pr. H) cdd. — perossa C, pr. Gen; A; B; v.; perosa cd. Tornaes.; Gen post ras.; Madvigius Advers. II, 660. — perosa; de Atti evirato videtur agi; cf. Catull. c. 63. — anima om. G; Gen sec. Hagenum et Meylanum; non A. — 19 Anima om. L, H, B; ab iterum novum l. in L, H, B; in G animatum pro Anima iterum esse testatur ed. Bas. — iracundiam vel furorem A; Montepess.; cd. Tornaes.; iracundum (iracundiam in mrg. Genm) vel furorem (farorum i,) L^, H^, Gen, B; ira- cundum vel furiosum L.^, H^, G. — 21 conprime cum i, Gen; B^. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mv£1iL£b. 23 354 NONIVS MABCELLVS 233 M. Accius Melanippo: egone auxilio nudus temere ut hosti me animato offeram? idem Epinausimache: ut niinc sum animatus, si lero, satis armatu' sum. 25 Novius Fullonibus fereatis: nil ^st pericli. dabo tibi validum verum, animosum. M. Tullius de re publica lib. I: 'ergo non probares, si con- silio pulso lubidines, quae sunt innumerabiles, iracundiaeque tene- 30 rent omnia.' — 'ego vero nihil isto animo, nihil ita animato homine miserius ducerem.' — idem de re p. lib. V: tum virtute, labore, industria tueretur summi viri indolem, nisi nimis animosa et ferox natura illum nescio quo ♦ * * Vergilius Georg. lib. II: quas animosi Euri adsidue franguntque feruntque. 36 et Aeneidos lib. XI: pone animos et pulsus abi. Lucilius lib. XXX: atque animosam Thessalam et indomitam frenis subigamque domemque? 40 22 Accius Melanippo || 24 Accius Epinausimache || 26 Novius Fullonibus fereatis || 29 I, 38, 60 || 32 M. Tull. de re publica 1. V H 34 II, 441 1| 36 XI, 366 1| 38 Lucilius 1. XXX. 22 Menalippo C, Gen. — 23 auxilium pr. H. — nudus Lips.; motus G, Gen. — honesti Gen; pr. H. — 26 ut nunc sum animatus, si iero Mad- vigius Advers. II, 660; ut nunc cum animatus (animatos pr. H) iero G, Gen. — 26 fereatis Gen. — 27. 28 nihil cdd. — tabo L^. — d. tibi BibbecJcim; d. t. verum G, Gen. — veram; pro virum. — /. olim septenarius fuit in hunc modum: nil ^st pericli. dabo tibi validum verum, acrem, animosum {vel validiim vernm atque animosum). — animosim L^. — 29 si add. Me; habet Cic. cd.; om. G, Gen. — 30 libidines L^, H, Gen. — quae sunt om. JETj. — innumerabilis Gen. — iracundiaeque Me; iracundiaequae G, Gen; iracundiaeve cd. Gic. — terrent H^, Gen, cd. Tornaes. — 31 animatio pr. L. — homine supra add. Gen^. — 33. 34 tueretur Me; quaereretur L, H^, Gen; quereretur H^, G. — animosa et M; animose G, Gen. — nesffo quo impelleret Guietus, Me; sed plura videntur hamta. — 35 quos cdd.; et f. ipse Non. — euri; eun {vel euni) ria Xj ; euria Gen. — ads. (adsiduae pr. L) cum L^ et H Gen. — frangunt quae Gen, pr. L. — ferunt quae pr. Gen. — 38 cf. 401 l. subigere, mollire. — 40 tessalam cdd. 401; thessaliam h. l. (tessal. pr. H; G^). — indolitam L^; Gen; pr. H; P. — subigamque domem- que Bentin.; subigantque domentque (doentque pr. L; domenque Hs ; do- memque Ho) G, Gen.; 401 cdd. subigam ante domemque. — post subigant- que domentque lun., Gothofredus, Me addunt bellando. — apparet lun., si non ipso Guelferbitano , certo apographo inde ducto usum; nam in G margini adscriptum v. illud, sed ita ut ad versum Pacuvii, 234, 36, pertineat; gui legitur in columna altera. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 355 233. 234 M. 11 Anima, ventus. Vergilius lib. VIII: || 1 qnantuin ignes animaeque valent. Lucretius lib. V: aurarumque leves animae calidiqne vapores. Varro Marcopoli, tcsqI dQxijg'- noctilucam tollo, ad focum fero, 5 inflo anima; reviviscit. — idem Cosmotoryne, icsqI g)&0Qag ic66(iov: detis babenas anima^ leni, dum nos ventns flamine sudo suavem ad patriam perdiicit. Accius Myrmidonibus: 10 trabere in salum classis et vela v^ntornm animae inmittere. Plautus Aulularia: . ndquid animae . . emittat d6rmiens. APTAM, necessariam. M. Tullius de re publica lib. IIII: ea 15 denique obiectu mutuo aeque umbram noctemque efficiat, cum ad numerum dierum aptam, tum ad laborum quietem. | Aptum, ele- ganter ac necessarie conpositum. M. Tullius de officiis lib. I: ut enim pulcritudo corporis apta conpositione membrorum movet oculos et delectat. — idemque: sed facile iudicabimus, quid eorum 41 Aen. VIII, 403 || 2 V, 236 y 4 Varro Marcopoli || 5 Varro Cosmotoryne || 9 Accins Myrmidonibus || 12 II, 4, 24; 26 || 14 M. Tull. de re publica IV 1 17 I, 28, 98 II 19 de off. I, 41, 146. 4 Marcopolis C; Gen. — noctilucam; NOCTIlucam H, Gen. — in L NOCTI supra noctilucam m. 1, ut vid., additum. — ad f. foro L. — 5 alii: inflo ; anima reviviscit. — sive lioc sive illud proharis, pro ablativo accipiendum anima; neque ventus est, sed halitus. — cosmotor vvs H, Gen (cosmotor; vvs L sec. Biesium). — Kocfioi G solus. — 6 a. 1.; animasve ni (pr. amas veni) L. — 7, 8 sudo suavem cd.Tornaes.; sudos ualem L; sudosualem H ex corr.; sudes uadem pr. H; studos valem (vadem Genm) Gen; sudo Sualem (S propter novi v. initium) ed. Bas. — perducat Scal. — 9 mermidonibis ij,- myrmidonibis L^; G; meridonibus H^; Gen; mirmidonibus H^; mieri- donibus cd. Tornaes. — 10. 11 ita Grotius; lassis (classes lun.; classis Me); trahere in salum et vela ventorum animae immittere (inm. L^, Gen) C, Gen. — non bene luiec scandas per octonarium iamb.: classis trahere in saliim me (add. Hermannus) et vela ventorum animae inmittere. in quo secundus pes displicet propter r. m. — vela ventorum animae inmittere; cf. Aen. III, 61: dare classibus austros. — 13 cf. Prisc. 649. — nequit L. — an. forte Pl. — amittat melius cd. Toi'naes.; libri Pl.; Prisc. — 14 III B. — 15 eademque v.; ea denique cdd. (cademque non recte Bm); f. eadem quom. — ob. m. aeque M; obiectum (obl. B) vivo atque cdd.; obiectu suo v. — 16 numeret L^. — aptam, tum Turneb.; aptum (abtum L,) L, H, Gs, Gen, B. — eliganter L^, H^, G, non Gen, B. — 18 enim om. H^. — pulcr. pr. B; pacr. pr. L; prcritudo (sic) pr. H; pulchritudo rell. — apia L^. — conpositionem (comp. Z/j) L. — menbrorum H. — 19 idemque ; raro admodum exemplo dictum pro idem. — sed facile; ex ceteris similibus facile Cic; et ita exc. quod legitur 23* 356 NONIVS MARCELLVS 234. 235 M. apte ftat, quid ab officio naturaque discrepet. — M. TuUius de 20 finibus bonorum et malorura lib. III: itaque natura sumus apti ad coetus, concilia, civitatis. || Aptus significat adeptus. Accius Melanippo: obviam ensi it. quem advorsum aptus alter in pi'oratu occupat. Pacuvius Hermiona: 25 qu6d ego in acie cr^bro obiectans vitam bellando aptu' sum. Lucilius lib. XXVIIII: ut si id quod concupisset non aptiis foret. II Aptum [conpositum], paratum. Vergilius Aeneidos lib. III: interea classem velis aptare iubebat ' 30 Anchises. idem lib. X: proiecto dum pede laevo aptat se pugnae. Poraponius: 35 heiis! aptate, piieri, munde atque ampliter convivium! II Aptum rursum conexura et conligatum significat. Vergilius Georg. lib. III: ipsis e torquibus aptos iunge pares. || 40 Accius: 1 demer hinc colomen alat g^minis aptum cdrnibus. 20 III, 19, 63 II 22 Accius Menalippo || 25 Pacuvius Hermiona || 27 Lucilius 1. XXVIIII || 29 III, 472 || 32 Aen. X, 587 jj 35 Pomponius (Herede petitore) || 38 III, 168 jl 1 Accius. et ceteris Non. 258 s. l. contentio, perseverantia. — pro sed Quicheratus sequentibus; at pessime, cum id non soleat dici nisi de eis, quae proxime subseciintur. — iudicaviraus H^ , Gen. — 20 apte fiet (fiat ed. a. 1476) quid cx Cie. ed. princ; aliter cdd. — 21 naturaque {praec. itaque) pr. H. — 22 concilia Cic; consilia C, Gen. — 23 Menalippo cdd. — 24 obviam ense Grotius (ensi Quicheratus) ; it Bothius curis secundis (obviam est, itque ad- vorsum, aptus; alter in proraptu occupat); quem M; obvia mens idque C, Gen. — promptu Gen. — 26 pacuius Gen. — hermione pr. H. — 26 quod ineertum an per quot sit explicandum, cum potuerit praecedere ut puta tropaea. — crebro Passerat.; Me; celebro cdd. — bellando; cf. comm. in 233, 40. — 28 foret add. I. Dousa. — 29 illud compositum (conp. L) nisi corruptelam traxit, e v. 17 huc videtur translatum. — 30 clasem H^. — belis L^; Gcn^. — 33 levo cdd. — 35 cf. 511 ampliter. — 36 heus cdd. 511; eius h. l. — pueri cdd. 511; puer H, L, Gen; item Gs. — convivia L; H^; Paris. 7577; Gs. — 37 Aptum, Atque supra scr. ptum L. — conligatum (coll. L^; G); f. coniugatum vel coiugatum. cf. tamen pg. 263 s. l. contentus: contentum, conligatum, coniunctum. — 1. 2 hic supra scr. n H. — ala H^ ; Gen; ale L, H^, G. — hinc Colomena lece minis cd. lun. — Accius ♦ * * DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 357 235 M. Lucilius Satyrarum lib. X: tonsillas quoque praevalidis ni funibus aptas. 5 idem lib. XVI: ibat forte aries, inquit. iam quod genu'! quantis testibu'! vix uno filo hosce haerere putares. pellicula extrema exaptum pendere onus ingens. Varro Mutuum muli scabunt, TtsQl fcoQte^ov: 10 ubi lucus opacus teneris fruticibns aptus. M. Tullius de deorum natura lib. II: quis enim liunc homi- nem dixerit qui, cum tam certos caeli motus, tam statos astrorum ordines, tamque inter se omnia conexa et apta viderit, neget his ullam inesse rationem? — Sallustius Historiarum lib. III: quod 15 ubi frustra temptatum est, socordius ire miles obcipere, uon aptis armis, ut in principio, et laxiore agmine. — Lucilius lib. XXX: clinas consternit nobis vetu' restibus aptas. M. Tullius in Hortensio: altera est nexa cum superiore et 3 Lucilius I. X II 5 Lucilius 1. XVI || 9 Varro Mutuum muli scabunt || 11 II, 38, 97 II 14 Sallustiua Hist. III || 16 Lucilius 1. XXX y 18 M. Tull. Hortensio. idem Erigona (potuit Epigono pro Epigonis) coni. KiessUngius. sed etiam supra s. l. aptum, paratum nomen fabulae omissum in Pomponii v., quam- quam alibi ab ipso Nonio est additum. ipsa potius Accii verba latere existimo in illis demer hinc colomen; in quibus tetrametrum troch. catalect. facile agnoscas. — emendatio tamen proeedere nequibit, antequam illud demer sit expeditum. — hinc colomen alte geminis aptum cornibus Ribbeckius, de Farnaso intellegens; hinc colo Maenalium g. a. c. lunius; cuius invento hoc potissimum obstat, quod desideratur substantivum ex illo demer fortasse elicien- dum. — 4 tonsillas lun.; cousellas cdd. — praevalidis vetus liber Dousae, Turnebus; validis cdd. — ni Bibbeckius; in cdd. — funibus L, H, Gen.; finibus G. — aptas; non adiect. videtur esse, sed verbum. — talem si seripsit Lucilius versum, recte dicit Bibbeckiu^ monere eum firmis retinaculis navem in litore religandam, ne venti aut fluctus abripiant. — 6—8 cf. comm. in Luc. XVI, 10. — hosce Gerlachius; hoc se cdd. — herere idem. — peri- cula Hi; Gen; P; pellicula in mrg. P. — 9 Mutuum; multum {pr., ut vid., muctum) L; mutum H, G, Gen. — scabant cdd. — n. {nloQt L^; noQi H, Gen, G) jjcoeicfiov C; Gen. — 10 versum sotadeum agnovit Lachm. Opusc. 69. — fructicibus Gen^. — aptum Gen; pr. H, P. — 11 III L. — 12. 13 cum ex Cic. add. docti. — statos v.; status C, Gen; ratos (quod vid. ex paragr. 95 irrepsisse) cdd. Gic. — ordine cdd. (statutum — ordinem A). — o. quaenexa L. — in his A; Cic. — 15 temptatu L, Gen. — socerdius cdd. — occipere Me; railites occoepere lun.; obcepere (pe supra scr. H) C, Gen. — 15. 16 non aptis armis; pro aptatis; cf. Catull. 28, 1 Pisonis comites cohors inanis aptis sarcinulis et expeditis. nam n. N. — et add. lun. — 17 clinas M; unua v. — nobis Turneb.; novis cdd. — vetus; i. e. vetulus. — pestibus L; restibus H^ (hic pr. rebus); G; preatibus H^. — aptas 31; aptus v. — cf. LurC. VI, 7. — 18 hortentio H^ ; hortemsi pr. L. — superiores pr. H. 358 NONIVS MARCELLVS 235. 236 M. inde apta atque pendens. — et Tuscul. lib. V: fulgeutem gladium e lacunari seta equi aptum demitti iussit. 20 AEQVALES sunt similes et ex aequo. Afranius Vopisco: equidem te uumquam mihi parasitum, verum amicum, aequalem atque hospitem cotidianum et lautum convivam domi. II Aequales rursum aequaevi. Vergilius Aen. lib. X: 25 ncc non Euanthen Phrugium Paridisque Mimanta aequalem. Lucilius Satyrarum lib. V: verum unum cecinisse tamen seni' Tiresiai aeqnalem constat. 30 Afranius Privigno: novi amicum atque aequalem meum. Vergilius lib. V: ast illum fidi aequales. Terentius in Eunucho: 36 patris cognatum atque a^qualem [te] Arcidemiden nostiQ? M. Tullius de officiis lib. III: P. || Scipionem, Marce fili, i eum qui primus Africanus appellatus sit, dicere solitum scripsit 19 V, 21, 62 II 21 Afranius Vopisco H 25 X, 702 || 28 Lucilius 1. V j| 31 Afranius Privigno || 33 Aen. V, 468 || 35 II, 3, 36 || 1 III, 1, 1. 19 apta atque Hdlmius; aptaeque L, G; apteque H, Gen. — tuscul L, H, Gen.^ (tbuscul, pr. thucul, L ct Gen^); Tusculan. cd. Bas. — 20 me 1. L; Gen^. — s. et aequi Gen^. — equina edd. Cic. — diniitti C, Gen. — iusit Gen. — 21 Afran.; ef. 337 l. lautum, elegans. — 22 potuere esse velut haec: eq. putari volui te numquam mihi. — equidem cdd. pg. 337 ; et quidem h. l. — nunquam Hqos. — 23 rerum Hs^. — 24 convivam 7*. l. Bentin.; pg. 337 ed. a. 1476; convivium cdd. — 25 rursus pr. H. — aen H, Gen, G; aenei L. — 26 euantent L^; euanten Gen; euantem rell. — frugium L^; fryg. L^, G; frig. H, Gen. — paradisque L; H^; Gen. — minanta L; H^; G. — 28 saterarum L^; Gen^; satirarum Gen.^. — 29 verum Me; veterum cdd. — cecinisse tamen Franckenus; cecidisset a me L, H^, Gen; cecidisse tamen H^, G.. et ita nos olim, de comissatore vetulo, qui nocturnis rixis esset implicitus et in fuga praepeditus, locum aceipiendum esse rati. — seni' Franckenus; senem (se senem G) cdd. — sene pro dativo Me, minus recte, cum illud Tiresiai non possit non esse genetivus. cf Lachm. cotnm, Lucr. pg. 40. — Tiresiai Me; Tiresiam cdd. — ita Lucretius Geryonai. — 30 constet, supra scr. a, H. — 32 novi pro agnovi; nisi scribendum nosti. — aeq. eum H; Gen. — 34 ilum H^. — fidere quales C pr. H^; fidire quales Gen^. — 35 eunuco X,, Gen^. — 36 archidemidem cdd. Ter. (archide- miden G); te marcidemiden (ti raarcidem H^) C; Gen; A; te archidemiden cd. Tornaes. — Ter. scr. Arcidemidem. — 37 nosti A; nostine Bentl.; novistin Bertibin. — 1. 2 cf. 238 l. appellare. — P. ; p. supra add. in L; P. (sicj H, Gen; DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 359 236 M. Cato, qui fuit fere eius aequalis. — et de senectute: ego vero propter sermonis delectationem temperius quoque conviviis de- 5 lector, nec cum aequalibus solum, qui pauci admodum restant, sed cum vestra etiam aetate. APER^^VM, purum, serenum. Vergilius Aeneidos lib. I: Bcindit se nubes et in aethera purgat apertum. II Apertum dicitur patefactum. Vergilius lib. VIII: 10 iamque adeo exierat portis equitatas apertis. Terentius Adelphis: abi prae strenue §,c foris aperi. j| Aperit, mitigat, placat. Vergilius Aeneidos lib. I: et vastas aperit syrtis et temperat aequor. 15 II Apertum, nudatum. Turpilius Demiurgo: apertae surae, brachia alte prdcera horrordm mihi ex corde exsuscitabant. Sallustius Histor. lib. V: quibus de causis Syllam in victoria dictatorem uni sibi equo descendere, surgere de sella, caput aperire 20 solitum. — M. Tullius de officiis lib. I: verentur enim ni, siquo 3 14, 46 II 7 I, 587 || 9 Aen. VIII, 685 || 11 II, 1, 13 || 13 I, 146 || 15 Turpilius Demiurgo jl 18 Sallust. Hist. V || 20 I, 35, 129. pae, lineolis traiectis deletum, O. — fili, eum Cic; fili L, H^, Gen; filium H^, Gen; item cdcl. 238. — primo L, H, Gen; primus ed. Bas.; cdd. 238; et ita Gicero. — afranius Gen^, — apellatus pr. H. — est cd. Bamb. Cic; sit rell.; item Non. libri l. utroque. — 3 eius fere cdd. Cic — et de sen.; cf. 378 l. restare — superesse. — 4 prompter L^. — temperius habent L, Gen, A; tempestivis Hqos, G (Genm^); tempestiiis Genli^. — ac temperius illud etiam adfirmat Charis. pg. 196 in tractatu de adverbiis, ubi cd. Neapol. leni cum corruptela et in lemmate et in verbis Ciceronis tempestius; in illo excerpta Bernensia per interpolationem manifestam tempestive. — 5 ne i, JEfj, Gen, pr. A; nec H^, A ex corr., G; cdd. 378. — 5. 6 secum L^; Gen^; sed tum if,. — vestra om. Genm^; vestram Ho^. — aetatem H^. — 8 nobes L^; nobis Gen; supra scr. nubes. — 9 VIIII cdd. — 10 portus B. — aequitus B. — 11 adelpis H^ ; adelfis rell. — 12 pre L, Gen; per pr. H. — fores L, Gen, G. — 13 V.; cf. 246 l. aequor. — 14 syrtes B; post r r vel t erasa in L; 6 del. in Gen. — 15 dem uirgo Gen; de inuirgo B. — 16 a. s.; cf. 237, L — L m. 1 aperi ae (aperi aesurae); aperto, supra o pos. e, H; aperte G, Gen. — bracia i,. — alte M; autem v. — 18 Sall. (Salluscius ii); cf. 397 l. surgere, erigi. — historiae cdd. — Syllam C, Gen. — victaria i, H (victariam Ho^), Gen. — 19 dictatore Hs^; Gen. — uni; post i in L a correctore additum a, sed elutum; supra i adiect. a, m. 2. — uni sibi equo; sibi munia equo H^; sibi muni aequo (equo m. 2) Gen. — uni sibi etiam Arusian. Gr. lat. VII, 454. — descendere equo id. — sylla L, H^, Gen. — adsurgere sella elegantius Arusian. — 20 ni pro ne. — ni, siquo; nisi (ne nisi ed. Bas.) quod cdd- 360 NONIVS MARCELLVS 236. 237 M. casu evenerit ut corporis partes quaedam aperiantur, aspiciantur non decore. — Vergilius lib. VI: aperit ramum qui veste latebat. Varro Eumenidibus: capite aperto esse iubet, ante lucem suscitat. — Sisenna Historiarum lib. III: adoriuntur advcrsos vi 25 apertis lateribus. — Varro de vita p. R. lib. I: minoris natu capite aperto erant, capillo pexo, vittisque innexis crinibus. |j Aperire, erigere, ostendere. Vergilius Aeneidos lib. III: quarto terra die primum se adtoUere taudem visa, aperire procul montis. 30 idem Aeneidos lib. VIII: patriumque aperitur vertice sidus. Varro Meleagris: non modo suris apertis, sed paene || natibuy i apertis ambulans. AVTVMARE est dicere. Pacuvius Periboea: flexa, non falsa autumarei dictio Delphis solet. idem Hermiona: 5 quid benefacta mei patris, cuius opera te esse ultum autumaut? Lucilius lib. XXVIII: Socraticum quidam tyranno misse Aristippum aiitumant. Plautus Amphitryone: 22 Aen. VI, 406 || 24 Varro Eumenidibus || 25 Sisenna Hist. III || 26 Varro de vita pop. Rom. I || 28 III, 205 [| 31 VIII, 681 || 1 Varro Meleagris || 3 Pacuvius Peribooa || 5 Pacuvius Hermiona || 7 Lucilius 1. XXVIII || 9 Plautus Amphitryone. 21 causu iZj, Gen. — asp. m. 1 vel 2 add. L. — decoreae cdd. — 24 cf. 452 l. torrere. — 25 susc. supra addit. L. — libro IIII L. — aversos pr. L, H.2, G. — vi Me; ut cdd. — 26 minoris nominativ. — 27 aperte pr. H; Gen; L.^; id. m. 3 apertae. — vittisque Popma; utique edd. (utrinque Quicheratus). — de eo quod est utique cf. Lachm. comm. in Lucr. pg. 250. — 29 edd. quarto die terra. — prima L^. — adt. L^^, H, G, Gen, A. — 30 mentis Gen^ ; C pr. H^ ; non A, B. — 1 pene (penae pr. L) cdd. — 2 apertibus Ho^ ; apertib Hs^. — 3 Auct. pr. L. — 4 plexa BergJcius; coll. Fest. pg. 230 l. plexa; sed vide Pacuv. Dulor. pg. 260 s. l. contendit, proripuit: quorsum flexivia dictio contenderet. — etiam propter allitterationem sublatam displicet illud plexa. — autumarei 31; autumare v. — Delfis cdd. — 6 benefacta mei Me; benefaciam ei (et L) cdd. — patri fl,. — opera opera cdd. — autumant Gen. m. 1; Bothius; autumat (autum ad pr. L) rell. — verba sunt Orestis ad Menelaum. — 8 Socraticum lun.; Socratium L, H^, G; Socratum H^, Gen. — Socratem Lachm. comm. Lucr. pg. 170; qui male trimetros instituit. — quidam Lachm.; quidante pr. G; quiddante rell. {scq. tyranno). — quidara f. pro dativo accipiendum. — raisse Guietus; Lachm.; mississe H, G; misisse L, Gen. — tippum {prius p supra scr.) H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 361 237 M. 10 nisi hoc ita factumst proinde ut factuni esse autunio, non causam dico, ver, quin insimules probri. II Autumare est sperare. Pacuvifis Doloreste; aut hic est aut bic adfore actutum aiitumo. ALTVM non solum aerium vel profundum, sicuti plerumque. || 15 Altum ab alendo dictum. Varro Manio: habens antepositam alimoniam, sedens altus alieno sumptu. || Altum, magnum vel gloriosum. Vergilius Georg. lib. III: te sine nil altum mens incboat. 11 Altum, vetus, anticum. Vergilius Georgicon lib. IIII: 20 altius omnem expediam prima repetens ab origine famam. et lib. VIII: quid causas petis ex alto? Accius Armorum iudicio: 25 cur vetera tam ex alto adpetissis discidi Agamemno, initia? II Altum, pressum, obscurura. Vergilius lib. X: quid me alta silentia cogis rumpere? idem [in] eodem: 12 Pacuvius Doloreste || 15 Varro Manio || 17 III, 42 || 19 IV, 285 || 22 Aen. VIII, 395 || 24 Accius Armorum iudicio || 26 Aen. X, 63 || 29 Aen. X, 625. 10 ut factum est pr. H. — autumori L. — 11 vir Quicheratus; verum cdd. — quin insimules Me; qui insimules Gen; qui insimiles H^; qnin simules L, H^, G. — quin vero insimules cum Brandtio et Langeno Goetzius; f. recte. — 12 Aut. est sperare; n. N. — doloreste H^; dul. rell. — 13 cf. Pl. Epidic. 257 nam ille quidem aut iam bic aderit, credo bercle, aut iam adest. — atutum supra scr. c L, Gcn. — 14 profundes pr. L. — prof. sed plerumque A. — 15 Altum om. B. — ab alimento H^, Gen, B, A. — dictum altum B. — Varro; cf. comm. in pg. 133 limum, obtortum. — 15. 16 antepositum (u corr. in a) alimonium B^ auctore Hageno. — altum G^. — 17 IIII L, Gen, pr. H, B. — 18 nil Gen; B; A; nibil rell — 19 antiquum H, Gen.2, G. — n. N. — g«org Gen; Georgic. ed. Bas.; georgicus pr. L. — georgicorum h. v. ut et 17 H. — III L, H^, Gen, B. — 20 omnem G, Gen; omen B. — 21 repetentes ed. Bas. — famam Verg.; fatum L, ifj, Gen; A; factum H^, G; famam B. — 22 cf. 366 petere, repetere. — 23 petas pr. L. — ab alto B. — 25 adpet. cum H, i, etiam Gen; adpetisses Montepess.; A. — diacidi, Agamerano, initia M propter r. m., cum non sit prohabile ab Accio praeter primum pedem in numeris iambicis ad- missum proceleusmaticum ; discidia Agamemno (Agameno pr. L; Agamenno H, Gen) cdd. — 26 obcurum pr. H. — Verg.; cf pg. 182; 382 l. vulgavit; rumpere, retentum proferre. — XI i, Gen, G, B, H ante rasuram. — 29 item Gen; B. — in ow». H^, L^, Gen. 362 NONIVS MARCELLVS 237. 238 M. sin altior istis 30 sub precibus venia uUa latet. ADITVS, interpellatio. Terefttius in Andria: aliquod me adierunt, 6x te auditum esse.t Vergilius lib. X: regcm adit et regi memorat nomenque genusque. 35 Lucilius lib. XXVII: ciim pacem peto, cum placo, cum adeo et cum appello meam. II Aditus est ingressus. Vergilius lib. VIIII: huc turbidus atque huc lustrat equo muros aditumque per avia quaerit. 40 M. TuUius de suppliciis: in ipso aditu atque ore portus, || Aditus rursum adventus. Accius Medea: tun, dic, II Meda es, ciiius aditum exp^ctans pervixi usque adhuc? 1 M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: et aut ad consules aut ad te aut ad Brutum adissent, his fraudi ne esset, quod cum Antonio fuissent. ADTENDERE est intendere. M. Tullius de officiis lib. III: set si, 6 cum animum adtenderis, turpidinem videas adiunctam. — Accius Diomede: simul aurem adtendo, ut quirem exaudire amplius. Lucilius lib. XXVIIII: praeterea ut nostris animos adtendere dictis 10 atque adhibere velis. 32 III, 2, 3 II 34 Aen. X, 149 || 36 Lucilius I. XXVII |1 38 Aen. IX, 57 || 41 II, 5, 12, 30 II 42 Accius Medea || 2 M. Tull. ad Caesarem iuniorem I || 5 III, 8, 35 II 7 Accius Diomede || 9 Lucilius I. XXX. 33 aliquot L^ ; ed. Bas. ; cdd. Ter. — ex te auditum qui aibant hodie filiam e. q. s. Ter. — 35 rei H^. — 37 placito Gen; pr. H. — apello H, Gen. — 39 atque illuc cdd. — 40 p via L^. — 41 cf. 459 l. os. — supleciis L^; item Gen^. — ore Cic; opere cdd. — 42 rursus Gen^. — Meda cdd.; f. recte; quamquam alibi etiavi ap. Nonium Medea tantum habetur inscriptio; cf. comm. in v. seq. — 1 tun dic Medea es Lachm. in Lucr. pg. 162 (tune dic iam Barthius; Meda es M; Mede's Bibbeckius, f. recte); tunc (tum L{) diomedes et cdd. — tune dia (debebat esse tun) Medea es male cum Passerat. Me; cf. vit. Ennii pg. 206. — expectans Passerat.; expectant (exspectant cd. Bas.) cdd. — 3 et aut ad te H^, Gen. — aut a Br. L^. — essent Gen; pr. H; etiam in L n scriptum supra et. — 5 Adt. cum L^ , H , Gen; et ita ubique L^, H, Gen in sequentibus pr. v. 6; 8; 18. — sed Cic; et cdd. Non. — 6 att. L. — turpidinem H^; Gen; turpitudinem rell. — adiunctam Cic; adunatam cdd. Non. — 7 diOrae H^. — 8 simil ij. — att. pr. H. — attendi Bothius; at praesens historicum frequ^ns in fabulis vetustissimis, perinde atque in inscriptionibus. — 10 nostris Bentin.; nostros cdd. — post adtendere de re add. cdd.; om. cd. princ; attendere om. rell. A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 363 238 M. ideni lib. XXVII: rem cognoscas Bimul et dictis animum adtendas postulo. Pacuvius A.ntiopa: 15 sed cum animum adtendi ad quaerendum qnid siet. Pomponius Macco: quid futurumst, si pol discere artem ego hanc adtenderim? II Adtendere, perseverare. Accius Diomede: numquam perpellar, gnate. || pol, ne adtdnderis 20 petere a me id quod nefas sit concedi tibi. APPELLARE est familiariter respondere. Lucilius lib. XXVII: ciim mei me adeunt serTuli, non dominam ego appellem raeam? || Appellare, norainare. M. Tullius de officiis lib. 111: Publium Scipionem, Marce fili, eum qui primus Africanus appellatus sit. 25 APPELLERE est applicare. Afranius Excepto: abi tu, appellaut huc ad molem nostram naviculam iube. Lucilius lib. XXVI: &gere in iacidndo siqueis vineis actis opust, primam id dant operam ut qnamprimum appeliant. 30 * * * 12 Lucilius 1. XXVII || 14 Pacuvius Antiopa H 16 Pomponius Macco Q 18 Accius Diomede || 21 Lucilius 1. XXVII || 23 Ilf, 1, 1 || 25 Afranius Excepto || 27 Lucilius I. XXVI. 12 cf. 375 l. cognoscere. — 13 postula cdd. h. l. — 15 animum lun. concenienter lemmati; animo v. — querendum ed. Bas. — 16 Pomp. Macco; (/. comm. ad 114 l. foria. — 17 puto: quid futurumst pol, si. — discere a. ego h. M; ego hanc discere artem cdd. — 18 Attend. L, non H, Gen. — 19 n. p. M; si umquam perpediar G, Gen (praepediar A; Montepess.). — gnate Grotius; gnato cdd. — pol M; puer cdd. — 20 concede Hi; eoncedit L, G. — ibi pr. L. — 22 cum ei pr. G. — adeant Guietu^; quod possit placete, si dictum sit modo concessivo, appellare autem perinde atque adire sit interpellare. — servili L^. — 23 — 29 ohsequendum existimavi Quicherato, qui vv. 23, 24 in lihris post 29 positos traiecit ac v. 25 restituit (ut et nos in ed. Luc. pg. S7) Appellere, «6t lihri Appellare. — nam Nonium, quantumvis sit bardus et rudis, ignorasse ut existimem ut finale iungi cum coniunctivo nullo equidem possum adduci pucto. — quod cum ita sit, post v. 29 quaedam hausta esse apparet, quibus varia significatio appellendi verhi illustraretur. — 23 M. Tullius; cf. pg. 235 l. aequales — aequaevi cum comment. — 24 Marce; per compendium m vel .M. vel M, omnes (M. ed. Bas.; in relicuis addita supra virgula). — fili, eum, filium cdd. — 25 Appellare cdd. ; v. supra. — 26 iube add. BuecJielerus. — 27 cf. 243 l. actum, admotum; 327 l. iacit, facit. — 28 agere pro aggere cdd. ter. — agere in; agerem Hy. — iaciendo Gs; itcm (iacendo Gen^) rell. ciim A. — siqueis M; siquo est in L^; Hs.^ (Ho^ ; Ho^ siquid; pr. Hs.^: siq); G post correcturam; siquod est in A; Montepess.; G^; ij,- H^; hic siqd ducta per d lineola; eodem cum compendio Gen. — 243 cdd. 364 NONIVS MARCELLVS 238 239 M. AEMVLVS est invidus. Vergilius Aeneidos lib. V: aemula necdum temporibus geminis canebat sparsa senectus. et lib. VI: . aemulus exceptnm Triton. || 35 Aemulus est sectator vel imitator. M. Tullius pro Marco Mar- 1 cello: illo aemulo atque imitatore studiorum meorum ac laborum. — Sallustius Hist. lib. III: sed Pompeius a prima aduliscentia, sermone fautorum similem fore se credens Alexandro regi, facta consultaque eius quidem aemulatus erat. — Vergilius Aeneidos 5 lib. X: spemque meam, patriae quae nunc subit aemula laudi. II Aemulus, similitudinem vitae vel instituti sequens. M. Tullius de re publica lib. I: quei enim iudicatur iste optimus? doctrina, artibus, studiis? audio. quando * * * 10 ARGVTVM significat sonans. Vergilius Bucolicis: forte sub arguta consederat ilice Daphnis. et multa huiusmodi. || Argutum, audax, malitiosum. Lucilius lib. XXVIII: agite, agite, furei m^ndaci argutamini. ^ l^ 31 V, 415 II 34 VI, 173 || 1 1, 2 ij 3 Sallustius Hist. III || 6 X, 371 || 9 I, 33, 50 II 11 VII, 1 II 13 Lucilius 1. XXVIII. siquos tu; 327 siquost vel siquo est. — opust M; opus h. l. cdd.; id. 243 opost; 327 opust, opus est, opus. — 31 est supra adscr. in H. — 32 aeraula, adversa virtiiti Serv. — 34. 1 cf. 437 l. aemulatio; ubi alio fonte usu^ N. — Marco ed. Bas.; rell. ut 238, 24. — 2 imitatione Hj^, Genm, B. — stud. ac (et) lab. meorum cdd. Cic. — 3 SalL (Salustius pr. L); cf. 501 l. accusativus pro genetivo. — historiarum ed. Bas.; hist cum virgula supra t H, Gen , L (liic prius histus, tum histori). — adulescentia G pr. Ij^; Gen^. — 4 se fore A. — 5 aemulatus verhum post aemuli suhstantivi lemma nihil quidqnam hdbet offensionis. cf. I. sequens vel pg. 234 aptum, paratum. — scite tamen Dictschius aemulator. — cf. comm. in pg. 501. — 7 patriaeque nunc L, G. — 8 institutis L, pr. Gen. — 9 quei; qua L, H, Gen; qui ed. Bas.; quid deleto d cd. Cic. — 10 illud audio, nisi forte ex praecedente vocah. ortum est, videtur positum noto usu pro concedo. — 11 cf. 245 l. argutari. — bucolicorum cdd. — 12 considerat B. — dafnis cdd. — 13 Arg., audax (/". mendax), malitiosum; n. N. — 14 libro XXIX propter haud dissimilis argununti fragmenta plura adscr. M in ed. Luc; cf. XXIX, 19 — 37. — 15 nota proceleusmaticum in primo pede. — furei M; fures cdd. (furos pr. A; furu pr. B). — illud furei non de homine furaci sed pro convicio videtur positum; cf. IV, 12. — mendaci (mendati L); olim fuit mendacei. — argutamini si recte habet, significat argutiis detinete. et aryutandi verbum cuvi dativo iunxit Propertim. — f. tamen scribendum furei, mendacei, arguto nimis (fures mendaci arguti nimis male liibbeckius). DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 365 239. 240 M. Plautus Mustellaria: exi 6 culina, sis, foras, mastigia, qni mi inter patinas ^xhibes argiitias. II Argutum, parvum, adductum. Vergilius Georg. lib. III: 20 argutumque caput, brevis alvus obesaque terga. ACCIPERE, tractare, increpare. M. Tullius in Verrinarum actione secunda: male accipit verbis Haboniura. — et ad Caesarem iuniorem lib. I: roga ipsum, quemadmodum eum ego Arimini ac- ceperim. || Accipere est datum sumere. Vergilius Aeneidos lib. III: 26 accipe et haec, manuum tibi quae monimenta mearum sint, puer. II Accipere, sentire. Terentius Heautoutimorumeno : Clinia, aliter tuum amorem atquest accipis. II Accipere, videre. Vergilius lib. VIII: 30 ut te, fortissime Teucrum, accipio agnoscoque libens! Accipere, concipere. Vergilius lib. VIII: alii ventosis foUibus auras accipiunt redduntque. || 1 II Accipere, audire. M. Tullius: accipite nunc aliud eius facinus nobile. — Lucilius lib. XXX: hoc etiam accipe quod dico; nam pertinet ad rem. 16 I, 1, 1 H 19 III, 80 II 21 II, 1, 54, 140 || 22 M. Tullius ad Caesarem iun. I II 24 III, 486 || 27 II, 3, 23 || 29 Aen. VIII, 154 jj 32 Aen. VIII, 449 j| 1 in Verr. II, 2, 34, 82 jj 2 Lucilius I. XXX. 16 cf. 55 l. colinam. — in must. B. — 17 exceculi nasis A; ex cotnlinasis B^; ex ceculinasis B^. — e; c, ^r. i. — 18 mihi cdd. — ex- hiberea B; A; exiberes H^ {m. 2 exibes); Gen. — 19 add. M; ac lectum H^; Gen; B; ac letum L, G; ac laetum H^. — 20 cf. 361 l. obesum. — capud JSj. — obseque Gen^. — 21 puto in Verrem. — 22 secundum H^; Gen; B. — haboniura H^; Gen; B; A; abonium L, H^, G. — Habonium ubique in hac oratione lordanus, cuius conferendus comm. in 50, 132; habonius, habonis, abonius, babonius cdd. Prisc. gr. lat. III , 258, 13; 263, 11. — Rabonium al. ap. Cic; quod minore stat librorum auctoritate. — 22. 23 et ad Caes. iun.; cf. 383 rogare, quaerere. — roga — arimini — acceperim cdd. 383; rogo — arini (arinia H) — acceperit C, Gen. — ego eum cdd. 383. — 25 accep X,. — manuumque tibi mon. C (sed L pr. manuum tibi quae); Gen. — eorum pr. L; meorum Gen^. — 27 heautontimorumeno pr. H; heautontimorumen H ex corr.; heautontimorume n Gen; heautontimorumenon L, G. — 28 tuum (tuom) amorem cdd. Ter.; cum amore N. — 29 «. N. — post 31 Ald. add.: Varro de re rustica li. III: cum diceret nullam se accepisse villam, qua magis delectatus esset; at Non. pr. id, quod fertur 122 s. l. hinnos, e solo lih. I exempla petiit. — leguntur III, 2, 8. — 33 ali X, , H^, Gen. — 1 accipite H, L, Gen.^, B; A; accipete Gen.^; accipere ed. Bas. 366 NONIVS MARCELLVS 240 M. Vergilius Aen. lib. II: accipe nunc Danaum insidias et criinine ab uno 5 disce omnis. II Accipere, pascere. Terentius [in] Eunueho: accipit homo nemo melius prdrsus neque prolixius. II Accipere, decipere. Lucilius lib. XXVIIII: sic inquam veteratorem illum vetulum lupum 10 Hannibalem acceptum. II Accipere, admittere. Plautus in Aulularia: tara optumumst: tu condicionem hanc accipe ARDERE est igniscere, concremari. Vergilius Aeneidos lib. V: namque volans liquidis in nubibus arsit harundo. 15 idem [Vergilius] lib. II: iam proximus ardet Vcalegon. ' II Ardere, festinare. Vergilius Aeneidbs lib. I: instant ardentes Tyrii: pars ducere muros 20 molirique arcera et manibus subvolvere saxa. idem lib. XII: ardet in arma magis. II Ardere, fulgorem et splendorem emittere. Vergilius Aen. lib. IIII: 25 tyrioque ardebat murice lena. idem lib. X: ardet apex capiti cristisque a vertice fiamma fanditur. 4 II, 65 II 7 V, 8, 52 || 9 Lucilius 1. XXVIIII || 12 II, 2, 60 || 14 V, 525 16 Aen. II, 311 || 19 I, 423 || 22 XII, 71 || 25 IV, 262 |j 27 Aen X, 270. 5 danuum L^^; Gen^. — crimine; crina Hy^. — 7 in om. B^; hab. C, Gen, B^. — eunuco ^5r. L. — 8 homo C, Gen, B; ed. princeps; hominem pars deteriorum Ter. cdd.; Non. ed. a. 1471 et insequentes ante Quicheratum. — prosus pr. H. — neque; atqae (adque L^) cdd. Non.; cf. comm. in Plauti Mercat. v. pg. 191 s. l. amnem. — 0 Acc. , dec. ; n. N. — accipere idem quod tractare. — XXXIIII G. — 10 sic inquam; scinquam L. — illura; pronuntiandum propter r. m. ilum vel adeo lum. — vetum Bj. — lupus pr. L. — 11 Hann. L, H, Gen, B, A; Ann. G. — 12 Accipere, ad- mittere add. Fius. — 12. 13 Auhilaria: tam (ita Pl. cdd.) M; aululariam L, H, Gen; Aulularia ed. Bas. — optumumst docti ap. Pl.; ubi cdd. optimum est; optumus {pro optumust; seq. t) C (autumus H^)\ optimus Gen. — con- ditionem C, Gen. — 14 Arderest ign. L.^. — ignescere B. — concremarius ij. — 19 V.; cf. 283 l. ducere, struere; 346 moliri, extruere. — 23 in ar, su/pra scr. ma magis, L. — 26 cf. 541; 549 l. laeua; murex. — maurice H^. — 21 XI H^. — cf 312 l. fundere. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 367 240. 241 M. 30 jj Ardere, dolere vel irasci. Vergilius Aeneidos lib. X: proxima quaeqne metit gladio latumque per agmen ardens limitem agit ferro, te, Turne, superbum caede nova quaerens. ACRE significat celer, velox. Vergilius Georg. lib. III: 36 calidumque animis et cursibus acrem. idem Aen. lib. IIII: ad puer Ascanius mediis in vallibus acri gaudet equo. II Acre, austerum, acerbum, asperum. M. Tullius in Hortensio: 40 quod alterius ingenium sic dulce ut acetum Aegyptium, alterius sic acre ut mel Hymettium dicimus. — Varro Parmenone: || 1 demitis acris pectdre curas cantii castaque poesi. II Acre, severum. M. Tullius de officiis lib. I: suum quisque igitur noscat ingenium acremque se et bonorum et malorum suorum iudicem praebeat. — idem [in] eodem: utendum est fortasse vocis 5 contentione maiore et verborum gravitate acriore. II Acre, forte. Vergilius Aen. lib. VIII: aut acrem dubites in proelia poscere Tumum. Cicero Tusculanarum lib. V: in rebus gerundis virum acrem et industrium, eundem tamen maleficum natura. 30 X, 513 II 34 III, 119 || 36 IV, 156 H 39 M. Tullius Hortensio B 41 Varro Parmenone || 2 1, 31, 114 || 4 I, 38, 136 | 6 VIII, 614 B 8 V, 20, 57. 30 d. irasci vel amare A. — V.; cf. 391 l. superbum. — 33 caedens H^; cede L, G, Gen. — 34 celerem, velocem A. — celer; pro celere. — 35 animus L. — 37 at C pr. L^ ; Gen. — 39 Acrem cdd. ; Acre lun. — acervum L^; Gen. — post asperum repetunt acerbum (acervum L^ , H^, Gen) C; Gen; non B. — Acrem austerum acerbum (acervum m. 1) asperum severum mediis om. A. — 40 altius pr. H. — dulce add. Nobbius. — acceptum H^, Gen. — 41 ymetium H, G, Gen; metinm L. — quod ad sen- tentiain, cf. Augmtin. de vita beata c. 14: nescio quomodo contortum hoc et aculeatum quod posuisti; ut ait ille de melle Hymettio: acriter dulce est nihilqne inQat viscera. — Varro; cf. 267 castum, suave. — demitis cd. Tornaes.; dimittis rell.; cf. et comment. in 267. — pectore dativus; fuit qui coniceret pectori'. — curas; luctus minm bene, propter allitterationem immi- nutam, libri 267. — cantum (cautum pr. H) cantasque (cantusque Tornaes.) h. l. cdd. — 2 suum quisque igitur etiam Cic. cdd. — 3 et bonorum et vitiorum suorum recte cdd. Cic; illud malorum videtur a librariis invectum prava recordatione librorum de fin. bon. et mal. — suum pr. H. — 4 in om. Gen; H^; in L m. 1 videtur fuisse m. — et vocis bene cdd. Cic. — 6 Acrem, fortem cdd. — 7 cf. 374 l. poscere. — praelia B. — 8 in rebusque cdd. Cic — veium cdd.; quod tamen Ctceroni non ausim tribuere. 368 NONIVS MARCELLVS 241 M. II Acre, vehemens, saevum. M. Tullius in Hortensio: aut Philisto lO brevius aut Theopompo acrius. — Vergilius Georg. lib. III: acremque Molosum pasce sero pingui. idem Aen. lib. V: acrior ad pugnam redit ac vim suscitat ira. 15 M. Tullius Verrinarum actione II, de signis * * * || Acre, pro- vidum, diligens. — Vergilius Georg. ]ib. II: iam tum acer cnras venientem extendit in annum rnsticus. AER est medium spatium quod inter caelum est et terram. 20 / Vergilius Aeneidos lib. V: aera dimovit tenebrosum et dispulit umbras. II Aer, altitudo. Vergilius Georgicon lib. II: ubi aera vincere summum arboris haut uUo iactu potuere sagittae. 25 II Aer, sonus. Varro Andabatjs: auima ut conclusa in vesica, quandost arte religata, si p^rtuderis, a^ra reddet. AMARVM dicitur asperum. Vergilius Georg. lib. II: et amara pausia baca. 30 Lucretius lib. IIII: 10 M. Tullius Hortensio || 11 III, 405 || 14 V, 454 || 16 II, 4, 31, 70 || 17 II, 405 II 21 V, 839 || 23 II, 123 || 26 VaiTO Andabatis || 29 II, 86 || 31 IV, 15. 10 M. TulL; cf. 315 l. grave, sapiens; 343 l. mitis — tranquillus; ibique comment. — Ortensio ed. Bas. — au H^. — filisto ij , H^, Gen; philippo (fil. H^) L^, H^, G. — 11 brevius; vius m ras. L^; brevis Gen^. — 12 acrem H^. — molosum, supra scr. s, L et Gen; molossum G; molosscium, supra ci scr. u, H teste Siversio. — 15 apud nam Gerii. — pusnam L. — ac tum H^, G (non Gen). — 16 ex orationis de signis 31, 70 hausta illa: qui apud alium iudicem multo acrior quam ego sum actor accusatorque esse deberes intellexit JRothius. — 18 dum L^. — 22 dimonit pr. H. — dispolit L^; Gen. — 23 Verg.; cf. 418 vincere — superare. — 23 aeneidos (aen.) lib. (libro) V L^, H^, Gen, B; aeneidos libro 11 L^; georgicon lib. VII G; georgc lib. II H^. — 24 summam H^. — 25 aut L, H, Gen; haud ed. Bas., B. — illo L^. — ullae Verg. — 27. 28 metrum agnovit Meinekius. — religata M de re m. 146 {praec. arte); ligata v. — pertuderis L, A, B; pertuleris, d supra I posita, H; perfuderis in G et Gen esse testatur ed. JBo.s.; sed cum eadem falsissime asserat hanc dittographiam etiam in B et Merceri libris inveniri neque quidquam adnotarint Hagenus et Meylanv^, fides fit suspecta. — pertoderis pr., ut vid., B. — illud pertuderis producit uUimam noto usu. — f. reddit. — 30 baccha B. — 31 Lucrecius L^. BE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 369 241. 242 M. interea perpotet amanim absinthi laticem. II Amarum, acerbum. Vergilius Aeneidos lib. IIII: 35 iaque amens animi et rumore accensus amaro. || 1 ADMONERE Bst conmonefaccre. M. Tullius in Verrem, de signis : recte admones. Poljcletum esse dicebant. |i Admonere, percutere. Vergilius lib. X: Lucagus ut pronus pendens in verbera telo 5 admonuit biiugos. AMBIRE significat circuire et concludere. Vergilius lib. VI: quae rapidas flammis ambit torrentibus amnis. idem lib. X: atque oras ambiit auro. 10 Ambire, ambitionibus adpetere. Vergilius lib. VII: nec conubiis ambirc Latiuum Aeneadae possint. Terentius in Andria: nisi vides, nisi senis amicos oras, ambis. 15 II Ambire, interpellare. Vergilius Aen. lib. IIII: quonam reginam ambire fnrentem audeat adfatu? AGERE+, egerere. Varro Bimarco: non Hercules potest, qui Augeae egessit xoTtQov. 34 IV, 203 II 1 II, 4, 3, 5 II 3 Aen. X, 586 1 6 Aen. VI, 550 || 8 Aen. X, 243 1| 10 Aen. VII, 333 || 13 II, 2, 36 || 15 IV, 283 y 18 Varro Bimarco. 38 absenthi L^, H^, Gen. — 34: acervum L^ , Gen. — aeneidos supra scr. H^. — 35 eisque ed. Bas. — acc. amore Geny. — 1 commonere facere B. — M. T.; cf. lordani comm. — 6 circumire, sed erasa virgula supra u, H. — IIII C, Gen, B. — S idem om. H^; Gen; B. — d oras H, Gen^, B; horas rell. — ambit libri pr. H^. — 10 adpetere cum i, H, Gen, A. — 11 nec; neu cdd. Verg.; ne ed. a. 1476. — 12 aneadae H, Gen. — possunt A. — 15 Virgilius add. L^. — 16 quonam Ubri et h. l. et pg. 30 s. l. exordium; quo nunc cdd. Verg. — audire L^. — 17 adfatu cum L^, H^, Gen. — 18. 19 h. 1. post 243, 12 hahet ed. princ; Quicheratus post 243, 38 reposuit probabiliter. nos, quia propriae est cuiusdam condicionis, hoc serva- vimus loco. — tamen rem omnino expeditam a Mercero animo habeo persuasum. — Agere; Augerere {ut aufugere) Bibbeckius. — egerere Me; egere L^; gerere reU. — uimarco (uimargo Lj) cdd. — 18 hergules L^; ercules JBT,, Gen, G; herculus B^. — potes ed. a. 1476 et insequentes usque ad lun., qui in margine habet poteat. — pote Eibbeckius. — quod Bm. — 19 Augiae lun. (Augeae Bmchelerus) ; egessit Me (egit lun.; augessit Rib- beckius); Ttongov lun.; augebes (augehes H^) sed conpron {pr. n punctis notat. in G, qvMntum ex Biesii potest intellegi nota) C, Gen; augebes sed ampion (ampyon nu 2) Bh. (ampron non recte Bm). — «n A h. l. om. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvei,lbb. 24 370 NONIVS MARCELLVS 242 M. AVDACIA consuetudine temeritas dicitur. Sallustius Catilinae 20 bello: audacia pro muro habetur. || Audacia, fiducia. Vergilius lib. V: quique pedum cursu valet et qui viribus audax. ATKVM dicitur nigrum. Vergilius lib. VI: quinquaginta atris inmanis hiatibus hydra. 25 et Georgicon lib. III: hic piscibus atram inprobus ingluviem. Varro Eumenidibus: vix vulgus confluit non furiarum, sed puerorum atque ancillarum, qui omnes me bilem atram agitare 30 clamitantes * * * ALVMNOS consuetudo quos alas vel educes vel eos qui alunt dici vult. Vergilius lib. VI: nec Romula quondam ullo se tantum tellus iactabit alumno. 35 M. Tullius in Verrem, de suppliciis: Italia autem alumnum suum servitutis extremo summoque supplicio fixum^ videret. — Varro Sesquulixe: ubi quod lupam alumni fellarunt olim. — idem in Eumenidibus: || 20 58, 17 II 22 Aen. V, 67 || 24 Aen. VI, 576 || 26 III, 430 || 29 Varro Eumenidibus || 33 Aen. VI, 876 || 36 11, 5, 66, 169 || 38 Varro Sesquulixe || 39 Varro Eumenidibus. Nonio (dehehat dicere Nonii auctori) fuisse fraudi falsam lectionem egisset, recte adnotavit Buechelerus. — RibbecJcii auteni aliorumque conatus, qui aliud atque agere verhum in l. Nonii fuisse existimant, non possunt probari nisi post illud v.6nqov lacunam csse statueris. nam de varia sermonum signi- ficatione hoc capite agitur. — 20 Audicia L^; Audatio B. — salhiscius L^. — cf. 431; 442 l. audacia. — catilinae, altero 1 supra scr., U; cantillinae, m. 2 cantilinae L; catillinae Gen. — 21 audicia L; audaiia B; id. statim audatia (bis), fidutia. — 23 p. c. v. m. antiq. in mrg. add. Gen. — 24 nigrum add. L^. — V L, H, Gen; VI ed. Bas.; item B. — 26 inm. cum i, , H, Gen, B (H prius inmanus). — hidra Gen. — 26 cf. 298 1. explere; 327 l. in- probum. — IIII X,. — 27 p. ram ij. — 28 impr. C; inpr. Gen. — inglnviem cdd. 327 ; inluviem (ill. L^, G) h. l. — 29 Varro; cf comm. in 153, 3. — 30 livem L^, H^ , Gen; liven L^. — 31 clam.; hic hausta plura. — 32 odocas, tum edocas, dein. per ras. edias A. — vel qui, supra scr. eos, H. — vel eos qui alunt; cf. Isidor. Or. X, 3: licet et qui alit et qui alitur dici potest alumnus; cd. Bernens. 330 in fine Capri de duhiis verbis lihelli. — 34 romola H. — 35 ullo om. B. — tullus Gen, pr. H — iactavit cdd. — 36 supliciis L; simpliciis Gen^. — 37 sum serv. p>". L et Gen. — suplicio L. — affixum V. ap. Cic; affectum Hervagenus; cf. lordani comm.; f. afflictum. — 38 sesq. olixae H,; B; sesq; olixe i, ; sesq; olixae Gen; sesq; (sesq. H.J ulixe L^, H^, G. — ubi; ibi Quicheratus. — fallarunt G^. — idem; cf. 86 l. canum. — in Eum. om. A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 371 243 M. 1 [et] ecce de inproviso ad nos accedit cana Veritas, Attices philosophiae alumna. II Alumnum, filium. Vergilius lib. VI: nec non et Tityon, Terrae omnipotentis alumnum. 5 Pacuvius Teucro: quae desiderio alumnum, penitudine squales scabresque inculta vastitudine. Alumnum, dominum. Vergilius lib. XI: caro datus ibat alumno. 10 AGERE, leto dare. Vergilius Aen. lib. I: tunc vulgus et omne miscet agens telis. II Actum, rotatum. Vergilius Aeu. lib. VIIII: ipse ter adducta circum caput egit habena. 15 II Agere, loqui. Terentius in Adelphis: sed ^stne hic ipse, d^ quo agebam? II Actum dicitur perfectura. Vergilius lib. VI: hic actis propere exequitur praecepta Sibyllae. II Agere, persequi. Vergilius Aen. lib. IIII: 20 quam procul incautam nemora inter Cresia fixit pastor agens telis. et [Aen.] lib. VIII: quos illi bello profugos egere superbo. 3 Aen. VI, 595 || 5 Pacuvius Teucro H 8 XI, 33 || 10 I, 190 || 13 IX, 587 1 15 I, 1, 53 II 17 Aen. VI, 236 || 19 IV, 70 || 22 VIII, 118. 1 et om. A. — inpr. C, A, Gen (inprovisi G^; inprovixo Gen^). — ad nos; annos H,, Gen; anno Li. — 2 phylosophyae L. — apparet hic dlumnam pro ea quae alat accepisse Non., non recte, cuin active positum illud alnmnus non inveniatur ante saec. IV. — 4: cf. Serv. — Tytyon C; non Gen. — omniparentis Verg.; omnipot. C, Gen; Arusian. gr. lat. VII, 471; ap. Verg. pr. F et M. — b in T. ed. Bas. — cet. cf. comm. in 152, 25. — 6. 7 penitudines quales L, H, Gcn; poenitudine squales ed. Bas. — scabres- que; scrbreque, & et a supra scr. H. — vastitatudine JBT. — 8 AI. domi- num. — n. N. — 10 loeto H. — aeu add. H^. — 11. 12 tum Verg. cdd. plerique. — vultus, I puncto notata et supra posita g (sic), L. — omne C, Gen; cd. Probi gr. lat. IV . 208. — Verg.: et omnem miscet agens telis nemora inter frondea turbam. — 13 Actum; Adductum H^. — Aeneidos add. H^. — 14 cf 246, 25. — habenas C, Gen; ab. A. — 16 hic om. cdd.; is Donat. — ipsus multi libri deter. Ter.; Donat. — ageram i^. — 18 sybillae C, Gen^ (sybilae H^; syllabas Gen^). — 20 quam pro ed. Bas. — 22 et om. Gen, ij, pr. H. — Aen. secl. M. — cet. cf. 391 l. superbo, iniquo. — 23 profugus J(j, ed. Bas.; non H, Gcn, L^. — superbos ii, 24* 372 NONIVS MARCELLVS 243 M. II Actum, adpulsum. Vergilius lib. VII: sive errore viae seu tempestatibus acti. 25 Varro in lege Maenia: non h6s Pactolus aureas undas agens eripiet umquam e miseriis .... II Actum, infixum. Vergilius lib. VIIII: sed viribus ensis adactus 30 transadigit costas. Varro yva&i ^savrov: I non videtis, linus ut Amor parvulus ardifetat lampade arida agat amantis aestuantis? II Actum, coactum, territum. Vergilius lib. VI: 35 prodigiis acti caelestibus ossa piabunt. II Agere, fugare. Vergilius Georg. lib. II: et membris agit atra venena. II Actum, admotum. Vergilius lib. VIIII: adcelerant acta pariter testudine Vulsci. 4q Lucilius lib. XXVI: agere in iaci^ndo siquo vineis actis ,opust. II Agere, porrigere. M. Tullius de officiis lib. II: vera gloria radices agit atque etiam propagatur. || Agere, intendere, inquirere. Vergilius in Bucolicis: 45 24 Aen. VII, 199 || 26 Varro lege Maenia || 29 Aen. IX, 431 || 32 Varro rva&i asavrov \\ 35 Aen. VI, 379 || 37 II, 130 || 39 Aen. IX, 505 || 41 Lucilius I. XXVI II 43 II, 12, 43 II 45 IX, 87. . 24 adpulsum L^, H^, Gen. — 26 1. menia H^, G; leminia L, H^, Gen. — 28 non bene nonnulli Jiunc v. integrum rati de epodis cogitarunt iamb. — umquam me H^, Gen. — 31 transabiit recte pars cdd. Verg.; cet. cf. Aen. XII, 276; 508. — 32 Varro; cf. 312 l fetum — plenum. — 33 ut Am. parv. MeineJcius; ut parvulus amor edd. — 34 ardi. feta L; ardifet alampade H^ ; Gen. — aridat pr. H. — amantissa L. — estuantis L, G. — aliter Ovid. Am. II, 9 , 5: cur tua fax urit, figit tuus arcus amicos? — ea res persuadet cum Quieherato addendum Jioc exemplum infra post v. 48. — 35 V.; cf. 370; 435 l. piare; monstra. — lib. VI om. L, H^, Gen, BJi. — 36 celestibus ed. Bas.; BJi. — 37 fugere L^; Gen.^. — I L, H^, Gen. — 38 ac lihri V.; et add. L^. — menbris H — agit atra; t atra in ras. L^. — benena L^. — 40 adcelerant cum L^, H^ Gen. — volsci H^; G {H^ vul, tum rasura); vulsci Gen; evulsi, m. 2 evulsci L. — 41 Lucilius supra v. add. L^, H^. — cf. comm. in 238 l. appellere. — 42 iacendo G, Gen. — si quos tu vinis actis (actus pr. H) opost G, Gen. — 43 — 48 in libris posita pg. 246 post finem 1. auscultare Jiuc transtulit QuieJieratus. — 45 cf. 420 l. volutari. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 373 243. 244 M. id quidem ago et tacitus, Lycida, mecum ipse voluto. II Agere, urguere, inpellere. M. Tullius in Verrem actione secunda: agunt eum praecipitem poenae civium Romanorum. 1 ASPERVM siguificat insuave. Terentius || Heautontimorumeno : asperum, pater, hoc est; aliud lenius sodes para. . Vergilius Georg. lib. IIII: 5 asper in ore sapor. II Asperum, nocens. Vergilius Georg. lib. III: saevit agris asperque siti atque exterritus aestu. -* II Asperum, exasperatum, non leve. Vergilius lib. VIIII: bina dabo argento perfecta atqae aspera signis 10 pocula. AEQVARE est cum aequitate dividere. Vergilius Aen. lib. I: operumque laborem partibus aequabat iustis. II Aequare, continuare. Vergilius lib. VIIII: 15 felix, si protinus illum aequasset noctis ludum. ACCOMMODATVM dicitur adiunctum. Vergilius Aen. lib. II: laterique Argivum accommodat ensem. M. TuUius in Verrem, [in] Frumentaria: flagitia lubidinesque 20 accommodat. — Accius Bacchis: tunc * * * silv^stres pecudtm exiivias laevo pictas lateri accommodant. 47 II, 1, 3, 7 II 1 I[I, 1, 49 II 4 IV, 277 || 6 III, 434 § 8 Aen. IX, 263 |. 11 I, 507 B 14 IX, 337 || 17 II, 393 || 19 II, 3, 24, 60 || 20 Accius Baccbis. 46 it pr. Gen. — tacitas pr. H; tacite pr. A. — licida A, ed. Bas. — 47 urgere L^; Gen.^; M; G. — impellare, m. 2 impellaere H; inpellere Gen, B; imp. A; inplere ij/ implere L^, G. — 48 pene, supra pos. o, H; poene Gen; pene B; paene A. — 1 Asperam L^; Asperem pr. H. — 3 lenius om. cdd. — s. vide cdd. Ter. — 6 cf. 195 l. exterritum. — IIII L, Gen, B; III ed. Bas.; Hqos. — 7 sevit C, Gen. — 9 segnis L^. — 10 poculam pr. L. — 11 Verg.; cf. 412 l. trahere. — 12 laborum Gen; H^. — 13 aequabus pr. H. — 14 Verg.; cf. 376 l. protinus, iugiter. — 15 felix m. 1 vel 2 add. L. — 16 nocti cdd. 377 l. m. — sed liic a Non. datum illud noctis lemmatis ostendit perversa explicatio. — 17 Verg.; cf. 71 l. adcommodat. — lib. II aen. Gen; H^ ; eidos (sic) lib. II H^. — 18 argiuuum Gen. — 19. 20 M. Tull. ; n. N. — in del. Quicheratus. — Cicerovis haec sunt: a Q. Apronio, homine — ad Verris flagitia libidinesque accommodato. — libidinis- que (quae pr. L) L^; H^, Gen; lubidinisque rell. — 20 Accius; cf. 45S l. exnvias. — 21 tunc; l. mancu^ Nonii culpa, ut vid. — 22 silvestres om. cdd. 458; pecudum h. l. — levo cdd. 458; saevo h. l. 374 NONIVS MARCELLVS 2U. 245 M. M. Tullius de officiis lib. I: qui se ad rem publieam et ad magnas res gerendas adcommodaverunt. — et de re pub, lib. primo : expositaque ad exemplum nostrae rei publicae forma adcommodabo 25 ad eam, si potero, omnem illam orationem, quae est mihi habenda de optimo civitatis statu. || Accommodatum, proclive, propensum. M, Tullius in Verrem actione II: tum praeterea maxime sedati et quieti, prope praeter ceteros, ad summum Graecorum otium potius quam ad ullam vim aut tumultum accommodati. || Accommo- 30 dare, adhibere. M. Tullius de officiis lib. III: tantum dabit ami- citiae, ut veram amici causam esse malit, ut orandae litis tempus, quoad per leges liceat, adcommodet. — et de senectute: cetera tempora metendis frugibus et percipiendis adcommodata sunt. || ARIDVM dicitur siccum. Vergilius Aen. lib. I: i atque arida circum nutrimenta dedit. II Aridum, horrificum, acutum. V^ergilius Georg. lib, I: et aridus altis 5 montibus audiri fragor. Lucretius: aridus unde auris terget sonus. II Aridum, purum, lucidum, Plautus in Rudente: argento arido, 10 23 I, 21, 70 II 24 I, 46, 70 || 28 II, 1, 24, 63 jj 31 IIJ, 10, 43 || 33 19, 70 i 1 I, 175 II 4 I, 357 II 7 VI, 119 | 9 III, 4, 21. 23 et postea add. in L. — 24 adc, supra d scr. c X; acc. rell. — de re pub primus Gen, L; in L lica libro supra scr. et primus mutat. in o. — de republica primus pr. H. — de Re publica lib. I ed. Bas. — 25 exposita- que cd. Vntic; expositamque G, Gen. — nostrae (mostrum, deinde nostrum L) rei publicae (reip. Vatic.) cd. Vat.; C, Gen. — * forma add. M. — non bene Niburius: expositaque — nostra re publica. — etiam alias in corruptelis Nonio convenit cum pdlimpsesto librorum de re publica. — adcommodabo L (in quo c supra scr.) , H, Gen; acc. G. — ad habet Vatic; Arusian. gr. lat. VII, 452; oni. C, Gen. — potero L; H; Gen; Arusian.; potuero cd. Vat.; ed. Bas. — 28 actione II: tum {praec. ap. Cic. cum) Me; actione tertia tunc L; G ; H^ ; actione tunc tertia H^ ; Gen. — 29 grecorum C, Gen. — motium L, Hi, Gen. — 30 accommodatu pr. H (accommodatum Ho^). — 31 M. Tull. ; cf. 361 l. orare, agere. — 32 orande L^, Gen, G. — lites h. l. cdd. pr. H^. — 33 quo ad; qu, tum rasura, ad Xj. — adcomm. h. v. et 34 {supra scr. c. L) L, H, Gen; acc. G. — cetera Quicheratus ; ceterum et C, Gen; reliqua autem (om. Bhenaugiensis) cdd. Cic — demetendis idem; et sic f. Non.; metendis C, Gen; sed tendis pr. Gen et L. — 4 Ariduni, hoi-rificum, acutum; n. N. — 8 ardus L^. — auris terget cdd. Lucr.; auri topet H^, Gen {supra topet scr. est -HiSi); auris et L, G, Ho^; auria parum probabiliter Hs^. — f. auris torquet sonus. — 10 arido argentost opus cdd. Pl.; at Non. auctor videtur legisse opus est argento arido. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 375 245 M. ANCEPS [estj dubium. Vergilius Aen. lib. X: anceps pugna diu. jl Anceps, duplex. Lucilius lib. XXVIIII: nemo hos ancipites ferro effringat cardines. 15 [Vergilius Aen. lib. III: agnovit prolem ambiguam geminosque parentis.] Varro de vita populi Romani lib. IIII: Caesar reversione efFecit, ne post occipitium in Hispauia exercitus qui erant relin- querentur, quo se coiceret Pompeius, aut ancipiti urgueretur bello. || 20 Anceps, acutum ex utraque parte. — Lucilius lib. XXVIIII: vecte atque ancipiti f^rro effringam cardines. AVRA est ventus ♦ * * j| avra, odor. Vergilius Georg. lib. IIII: ad illi dulcis compositis spiravit crinibus aura. 25 jj Aura, splendor. Vergilius Aen. lib. VI: 11 X, 359 II 13 Lucilius 1. XXVIIII || 15 III, 180 1) 17 Varro de vita pop. Rom. IV II 20 LuciUus I. XXVIIII || 22 IV, 416 || 25 VI, 204. 11 Auceps Hy, Gen^. — est om. H^, Gen^, A, B. — 14 ancipite /. Dousa; ancipiti Bentleius {debebant ancipitei); cf. infra v. 20; 21. — Nonius certe dedit cxemplum Lucilii hoc loco. quod quomodo defendendum esse videretur, comm. in Luc. XXIX, 23 dictum est. — neque tamen abhorrct a fide etiam hic deceptum stuporem Nonii. cf. comm. in pg. 261 l. cernere, amittere. — effrigat H^. — 16 aut legendum ancipitem pro ambiguam aut nihil valere hoc exemplum verissime notavit Mercerus. — ego ut plura alia, etiam in hoc capite, ab interpolatore, quem iam novimus, adiectum puto. nec enim erat, cur a librariis Nonii immutaretur illud ancipitem. — geminusque Z,. — 17. 18. 19 pr L, Gen; populi Romani H; populi Rom. ed. Bas. — cf. 222 l. reditus: ad milites facit reversiouem. — ac notavi quidem ibi neglegentia videri lapsum interpolatorem , qui {nisi expwngendum illud eodem) hactenus certe culpandus est, quod verba Varronis tribuit Eerum humanarum libro XX, qui praecedit l. VI. — vix etiam hic turbatum antiquitus et verba sic concipienda : Caesar reversionem fecit (ita v. h. l.) ad milites in. Hispania qui erant, ne post occipi- tium exercitus relinqueretur, quo se coiceret Pompeius, aut ancipiti urgueretur bello. — caesar reversione L, G; cessare versione H^^; Gen; cessar reversione H^. — effecit M; fecit cdd. — occipictum ij. — relinquerentur M; relin- queret 3Ie; v.; relinquerent cdd. (reliquerent pr. H). — coiceret Gen, H, Gs; coniceret L. — Pompeius, scil. si victus esset in Oriente. — aut M; ut v. — urgeretur L.^, Gen.,, H, G. — ancipiti — bello, h. e. ex Occidente pariter atque Oriente. — 22 ventus M; ventorum cdd. (v. est A); ventorum vis Ald. — Verg. videtur exemplum hauktum; cf. Aen. LV, 417 al. — Aura, odor auctore Mercero add. Quicheratus. — Verg.; cf. 257 l. componere, ornare. — 23 at C pr. L^; Gen; B. — 24 spirabit cdd. h. l. praeter Bh; non 257. — criminibus i,. — 25 Aura, spl. add. Quicheratus; om. cdd. — et fulgoris significationem excidisse adnotavit Me. antiquum tamen admodum errorem ea re probatur, quod cdd. habent idem pro Vergilius. — VII L^. 376 - NONIVS MARCELLVS 245. 246 M. discolor unde auri per ramos aura refulsit. II Aura, tactus. Varro [in] Eumenidibus: simul ac languido corporei solis calidioy visast aura. ARGVTARI dicitur loquaciter proloqui. Ennius Phoenice: 30 tum tu isti credere nolito atque exerce linguam, ut possis argutarier. Novius Exodio: quando ad ludos venit, alii cum tacent, totum diem argutatur, quasi cicada. 35 II Argutari, sussilire. Titinius Fullonia: dt terra haec est, non aqua, ubi tu s61itu's argutarier, p^dibus cretam diim condepsis, vestimenta quei laves. || ATTOLLERE significat erigere, fundare. Vergilius Aen. lib. III: i^ attollit se diva Lacinia contra. II AttollerCj adferre. Pacavius Medo: custodite istum vos, ne vim qui attulat neu qui §,ttigat. 27 Varro Eumenidibus || 30 Ennius Phoenice || 33 Novius Exodio || 36 Titinius Fullonia || 1 III, 552 || 3 Pacuvius Medo. 26 cf. Serv.: auri aura; splendor auri. — 27 Aura add. L^ in spatio vaeuo. — tactus M; adtactus Boeperiis; adactus (praec. a) cdd. — in om. L; eum enidibus, w. 2 meum enidibus id. — 28. 29 versus significavit Mihhechius. quos qmdem propter insolentius dirempta illa solis — aura putavimus ad- mittendos. — corpori Oehlerus; corpore cdd. — cadilior Gen^. — 30 cf. 2391. argutum. — loquaciter ed. a. 1476; loquacium C pr. H.^; Gen; loquacius H^. — 30 Phoenice Columna; quo enice (iunctum cum seq. tum) L, H, Gen; quoenice ed. Bas. — 31 credere ed. Bas.; v.; f. cedere; crede L, H, Gen. — 32 nol. add. M; cf. Luc. XXX, 103. — linguam A, Montep. ; lingua rcU. — ut p. arg. M; ut arg. possis cdd. — 34 alii om. H^. — 36 sussilirej exis silire L; easisilire, sed hoc linea transfixum et in mrg. subsilire Gen; sublire H^; sussilire H^; G. — f. ecsilire. — cf. Serv. in Bucol. IV, 34: unde verso in latinum verbo argutos celeres dici. — 37 at add. Quicheratus ; nam Bergkius; terra hercle haec est C. F. G. Muellerus Prosod. Plaut. pg. 604. — nonaqua Gen; IZj (non aqua BotJiius); novaqna rell. — solitu's Munlcius de Pomp. Bonon. pg. 98; solitus cdd. — terra haec est, non aqua, ubi tute solitu's Bitschel. Op. II, 605 sqq. — argutarier Scal.; ai-gutari cdd. — 38 condepsis Schneiderus; conpescis (comp. L.2, H, G, Gen) v. — compercis ohscura mihi quidem sententia Lachm. comm. Lucr. pg. 379. — qui (ahlativus) laves Lachm.; que levas cdd. — 1 Adt. Hqo; v. 1. 2. 3 A. — fundare M; fundere v. — 2 att. (attolit H) C; adt. Gen. — divina B^; dit (sedit) ua ij. — Lucinia ed. Bas. per errorem operarum; lenia ij. — 3 Adt. H; Gen (ita et v. 4). — ad- ferre (aff. L^, H^, G) C, Gen; efferre Guietus; alii auferre. — sed in priore Pacuvii exemplo illud attulat haud duhie positum pro adferat; secundo quidem l. pro levet. — Pac; cf. Diomed. pg. 378. — 4 istum (iustum J5); hunc cdd. Diom.; istunc Eihheckius. — ne vira qui; ne eum qui cdd.; nequis vim Diovi. — adtpllat (att, G; attollant punctis notato n L) cdd.; DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 377 246 M. 5 idem Armorum iudicio: 'pro imperio agendumst.' — 'quis vetat, nequi attulat?' Vergilius Aen. lib. VIII: attulit et nobis aliquando optantibus aetas. AVSCVLTARE est obsequi. Pacuvius Chryse: 10 magis audiendnm quam auscultandum cdnseo. Ennius Melanippa: mi ausciilta, nate; pueros comburi iube. Caecilius Symbolo: audfre^ ignoti quom fmperant, soleo, non auscultare. 15 II Auscultare, audire. Afranius Simulante: ne ego illos velitantis ausculto lubens. Pomponius Asina: atque auscultare disce, si nescfs loqni. ; Auscultare, videre, spectare. Afranius Privigno: 20 'vidfstei ludos?' — 'hinc auscultavi procul.' ADDVCERE, ducere. Terentius Heautontimorumeno: adducimus [ad te] tnam Bacchidem 5 Pacuvius Armornm iudiciojl 7 VIII, 200 || 9 Pacuvius Chryse || 11 Ennius Melanippa || 13 Caecilius Symbolo || 15 Afrauius Simulante || 17 Pom- ponius Asina || 19 Afranius Privigno || 21 II, 3, 70. attulat Diom.; attolat Voss. — neu qui M; neve (neae L^) qui cdd.; ap. Biom. Parisini neue; Mon. neui. — attigat L; adtigat Gen; supra i scr. n in L et Gen; adtingat H, Gs; attingat B. — 6 pro imperio agendumst; verha militis cttstodientis corpus Aiacis. — nequi M; quisne cdd.; cf. v. 4. — attulat Quicheratus ; attolat Voss.; attollat cdd. — f. abstolat olim fuit. — neque improbabile est et h. l. et v. 4 quod traditur a Nonio datum propter nimiam rei metricae scaenicorum imperitiam ; cf. 393 l. statim ibique comment. — 7. 8 Vergilii exemplum ab interpolatore additum suspicere. — VIIII L. — 8 attollit pr. H. — optantibus L, H, Gen; obstantibus ed. Bas. — 9 Austare, in mrg. m. 2 auscultare H. — Chryse lun.; qui se (qui sem Geti) cdd. — 10 ascultandum L^. — gens eo L^. — 11 Menalippa cdd. — 12 mihi cdd. — comburi M; cremari cdd. — 13 Symbolo; cf. Turneb. Adv. XXIX, 20; sembono L, H^, Gen; embono H^, G; cf 279 l. destitui. — Emporo Turneb.; Embolo Scal. — 14 quom Eibbeckius (quae Bothius); quod cdd. — 16 illos add. H^. — velitantes lun.; veltantis cdd. — ausculta Gen, pr. H. — livens Gen; iubens L^; lives, supra scr. n, H; deleto voc. in marg. lubens H^. — 18 discessi nescis, m. 2 disce sinescis L. — 19 Auscultare, videre. n. N. — cf. et comm. in 261 1. cernere, audire. — 20 vidisti NeuJcirchius; videt cdd. — auscultari 11^, Gen, B. — post hunc versum in cdd. posita illa agere, porrigere — agunt eum praecipitem poenae civium Romanorum; quae pg. 243 in fine l. agere sunt reposita. — 22 ad te (ad tem Gen) om. Ter. cdd. — baccidem pr. B. 378 NONIVS MARCELLVS 24.6. 247 M. II Adduci, cogi. M. Tullius de senectute: nullo imbri, nuUo frigore adduci, ut capite operto sit. || Adducere, intorquere, rotare. Vergilius lib. VIIII: 25 ipse ter adducta circum caput egit habena. II Adducere [excutere], producere. Vergilius lib. VIIII: ocius adducto torques hastile lacerto. AEQVOE, campus. Vergilius lib. XII: illi aequore aperto 30 ante notos zephyrumque volant. II Aequor, mare. Vergilius Aen. lib. I: et vastas aperit syrtis et temperat || aequor. 1 II Aequor, fluvius. Vergilius lib, VIII: viridisque secant placido aequore silvas. ADVENIRE, venire. Caecilius Plocio: edepol senectus, etsi nil aliiid viti 6 adportes tecum, cum advenis, unum id sat est. II Advenire, incipere, Plautus Amphitryone: 23 10, 34 II 25 Aen. IX, 587 || 27 Aen. IX, 402 || 29 Aen. XII, 333 || 32 I, 146 II 2 Aen. VIII, 96 || 4 Caecilius Plocio || 7 Plautus Araphitryone. 23 Adduci add. ed. princ; om. cdd. — cogi ante nuUo B, H^, L, Gen; sed in H del. m. 2. — M. T.; cf. 395 l. siccum, firmum, — M. TuIIius de sen. om. L, Gen, B; habet H^ in margine; G. — atque in hoc potissimum capite M. Tullii nomen frequentia usus longe superat Ciceronis. — Cicero de senectute H^ (del. m. 2); Gen in mrg. — imbre cdd. Cic. — 26 cf. 243 l. actum, rotatum. — 26 ter add. H^. — adducer, supra scr. ta, H. — habenas pr. H; habena etiam B; abena A; ed. Bas. — 27 excutere add. H^, in mrg. Gen; om. rell. cum B. — oc recte quidem ad superius potius lemma referendum dicit Quicheratus. sed utrum interpolatori an Nonio debeatur parum liquet. — producere; cf. cd. T Servii, in quo ad illud adducto haec notata: quidam 'producto' intellegunt; alii 'reducto', quia reducitur manus, ut fortius exeat quod fuerit destinatum. — Adducere, reducere Quicheratus. — neque potest dubitari, quin pro reducendo positum sit adducere 7. Vergi- liano. — 28 ocyus (ut Me, lun.) ed. Bas. — torques i, ; torquens rell. — astile Gen^. — 29 Aequor mare campus H^, Gen^. — 31 nothos H^^; Gen; B. — zeferumque L^; H^; Gen^; zefirumque H^; Gen^; zephirumque B; zefyrumque L.^; ed. Bas. — volat L^; H^; Gen; valat B. — 32 Verg. ; cf 236 l. aperit, mitigat. — 1 syrtes B; cirtes A. — 2 Aequor, fluvius; n. N. — VIIII L, pr. B. — 4 Advenire est venire A. — ita in hoc et alias nonnum- quam additum illud est. — Caec; cf. Cic. Cat. m. 8, 25; ubi sequitur versus quod diu vivendo multa quae non volt videt. — 5 etsi Bothius; ut si cdd. — nihil cdd. — aliud om. B. — si nihil (nil v.) quicquam aliud vitii (viti v.) fere cdd. Gic, f. recte. — viti om. cdd. Non. — adportes L^, H, A, B, Gen; app, L^, G. — ad s. Bj^. — sad L^. — 7 Pl. om. Gen; B. — cf. 44 l. cerriti. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 379 247 M. quaese advenienti m6rbo medicari lovem. AESTVS, solis et aestivi temporis flagrautia. Vergilius Georg. 10 lib. III: aestibus in mediis umbrosam exquirere vallem. II Aestus, marini impetus vel commotiones. Lucretius lib. IIII: frigQS ut a fluviis, calor ab sole, aestus ab undis aequoris. 15 Plautus in Asinaria: qu6 magi' te in altiim capessas, aestus te in portum refert. Vergilius : fundoque exaestuat imo. ACERBVM, horrendum, infandum, inmite. Vergilius Aen. lib. [IIII 20 et lib.] VI: et funere mersit acerbo ; et in multis ita. || Acerbum, incoctum, praecocum; ut de pomis frequeutius dicitur. Varro in Agathone: virgo de convivio abducatur ideo, quod maiores nostri virginis acerbae auris veneriis vocabulis 25 inbui noluerunt. 10 III, 331 II 12 IV, 219 II 15 I, 3, 6 || 17 Aen. III, 577 || 20 VI, 429; cf. comm. II 23 Varro Agathone. 8 quaeso cdd. h. l.; quasi pg. 44. — moribo C, Gen, B. — medicari om. hic cdd. {pg. 44 medicati). — iube U^; Gen; B; iure H^; L, G. — quaeso, advenienti morbo medicari iube Schroederus, Goetzius. quod nec ipsum displicet. — ceterum cum comm. pg. 44 brevius rettulissemus de Acidalio, addimus hic sic ab eo conformatos versus^ qui ibi sunt: quaese adveniente morbo nunc medicum tibi; | enim tu certe aut larvatus aut cerritus es. — fugerat qtiippe eum apud Plautum pro larva poni laruam. cf. Lachm. comm. Lucr. pg. 379. — 9 flagratia H. — 11 aestibus at Verg. — vellem X/, ; Gen^. — 12 mari, supra scr. ni, Gen. — Lucr. ; cf. 310 1. frigus. — 13 frigiis L^; Gen. — a fluviis cdd. 310; a pluviis (pluis H^; pluvis i,) h. l. — ab s. et Lucr. cdd. — 15 cf. pg. 266 l. capessere, inmittere; 381 referre, revocare. — interpolatione ex Non. ducta additus ab Italis hic v. commentis Servii ad Aen. XI, 627. — 16 quo Non. ter. — capessis cdd. pg. 206; 381. — interpolata haec. — recte cdd. Pl.: quam magis te in altum capessis, tam aestus te in portum refert. — te secundum abesse malit Quichtratus, scd sine causa. — 18 fondoque B. — 19. 20 Acerbo pr. H. — inmite cum I/, , B, Gen ; immite (immitte pr. H) rell. — IIII et lib. secl. M; lib. VI et XI Quiche- ratus. nam recurrit v. 21 XI, 28. — verum talis citandi modus omnino abhorret a Nonio. videtur olim fuisse scriptum III pro VI errore fre- quenti et ita ortum vitium. — cf. et comm. in 229 l. tapete. — 21 w. N.; recte enim Servius ad Aen. VI, 429: acerbo, inmaturo. tianslatio est a pomis. — acervo i,. — 22 et in multis (imnultis B) ita add. L, H^, Gen, B; om. H^, G. — et de p. lun. — 23 V.; cf. 521 l. inbuere. — abdicatur Pius; f. recte. — 24 acervae X,, Gen^. — veneriis vir doctus in mrg. ed. lun.; venereis Guietus; veneris cdd. l. utroque. — 25 inbui jL, ; Gen; imb. rell. — voluerunt cdd. pr. mrg. H; et in mrg. Genm N. (sic). 380 NONIVS MARCELLVS 247. 248 M. ALBVM significatione manifesta est, ut Vergilius Georg. lib. III : color deterrimus albis et gilvo. II Album, mite vel placidum, Varro Sesquulixe: albi nondtini sunt fludus nec adversi venti * ceciderunt. quodsi pergunt diutius 30 mare volvere, vereor ne me quoque, quom domum ab Ilio cossim venero, praeter canem cognoscat nemo. ADOLERE est urere. Vergilius in Bucolicis: verbenasque adole pinguis et mascula tura. II Adolere, augere, honorare, propitiare: et est verbum sacratum, 35 ut macte, magis aucte. Vergilius Aen. lib. I: quinquaginta intus famnlae, quibus ordine longo cura penum struere et flammis adolere penatis. et lib. VII: praeterea, castis adolet cum || altaria taedis. 1 II * * * Alescere^, crescere: unde aduliscentem dicimus. Lucretius lib. II: '116 III, 82 II 29 Varro Sesquulixe || 33 VIII, 65 I| 36 I, 703 || 39 Aen. VII, 71 II 3 II, 1130. 26 ut supra add. in H. — 28 gilvo B; gilbo (gelbo L^) C, Gen. — 29. 30 Altum cdd. — Varro; cf. 276 cognoscere, agnoscere. — albi nondum sunt fluctus nec add. M; nondum album est mare nec Quicheratus; nondum album caelum est neque Buechelerus. — 31 quom Vahlenus; quo cdd. h. l. exc. quod in H cst quod; cum 276. — ab ilio cdd. 276; ab dalio (ab adalio Genj) hic. — vid. fuisse ab Eilio. — cossim cdd. 276; cossint (cossim Gs) h. l.; cf. 40 J. cossim. — cessim Pius; v. Gruteri Lampad. I, 408. — 32 vevertero cdd. 276; f. revenero. — 33 cf. 58 l. adolere. — Adholere hic et vv. 34; 35; 38 (dest 1) per h scriptum in A exc. quod v. 38 m. 2 sit repositum adolere refert Meylanus. — Adolere aestu, tum ras., rere H^ ; id. m. 2 Ado- lerea est urere. — aestu erere Gen; aestu urere B. — Verg.; cf. 58 l. adolere. — 35 aestu verbum L^. — 36 mage (magi Ho), supra scr. cte, H. — Verg.; cf. 58 l. m. — 37 longo; cf. JRibbeekii comm. — 38 poenum Gen^. — poenatis Gen^^; H^. — ^9 ex pro et Gen. — lib. VII; cf. 58 l. m.; 439 l. castitas. — 1 castris Gen. — tedis Gen, G, H (hic telis, notata 1 puncto et supra scr. d). — 2—7 locus difficilis. — 2 Adolescere (Adh. A) cdd.; AI. M. — cum non possit demonstrari eo fuisse stupore eaque ignorantia Nonium, ut crederet recte procedere hexametrum talem: donique adulescendi summum tetigere cacumen, cumque adeo alescendi vocabulum in versu Laberii optimis suppe- ditetur codicibus, ego id non modo apud Lucretium, etiam in lemmate indicavi reponendum. — quod si recte factum, apparet Nonium opinatum adolere ab alendo descendere. nam per se stare non potest lemma illud, cum de varia agatur significatione sermonum nec facile appareat, quid aliud alescendi verbum possit significare nisi alendo increscere, ut omittam inveniri rarissime. a/ferunt lexica duos Varronis de re rust. (I, 44, 4; II, 4, 19) locos. e quibus prior" hic est: quae nata sunt, inquit, iu fundo alescunt, adulta concipiunt; ubi legendum videtur olescunt; aJter talis, significatione quidem aperta: quod DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 381 248 M. donique alescendi sammnm tetigere cacomen. 5 Laberius in Sororibus: laus, nomen, gloria ea agdnti alescit. INCIPIT PER B LITTERAM. BELLVM est, ut plerumque, pugna. |] Bellum, elegans, melius: 10 prudens. Lucilius lib. XXVIIII: adtatem istuc tibi laturam [et] bellum, si hoc bellum putas. Varro Taq)rj Msvixjcov: Diogenem litteras scisse, domi usioni quod satis esset, hunc quod etiam acroasi bellorum hominum. — idem eodem: in carteo stadio epitaphion agona quom quis cer- 5 Laberius Sororibus || 10 Lucilius 1. XXVIIII || 12 Varro Taqpg Ms- vCnnov || 14 Varro Tatpfj Msvinnov. neqne mater potest sufferre lac neque congenerati alescendo roborari. — iam eum ne Nonium quidem sit probabile ab alendo existimasse ducendum illud adolere, potius videtur scribendum Olescere; id quod confirmatur Festi pg. 309, qui suboles, inquit, ab olescendo id est crescendo, ut adolescentes quoque et adultae et indoles dicitur. — praeterea apparet ante Alescere vel Olescere hausta, quibus indicaretur illud adolere ab alendi sive olescendi verbo originem ducere {ita et pg. 58 l. m. conferuntur illa adolevit, adultum). nam ne in quarto quidem capite NoniuSj perditus veriloquiorum captator, a proprietate verborum abstinet. — cf. 362 l. protelare. — aduliscentem Xj,- Gen^; adulescentem rell. exc. quod adolescentem A, B. — dicimus Guietus; Lachmann. in Lucr. pg. 140; A; dicimi H, ; dici L^; Gen; B; dicit L.^, H.^, G. — 4 donique Lachm. comment. in Lucr. 1. m.; denique cdd.; et ipse, puto, Non.; donec libri Lucretii. — alescendi Lachm.; olescendi rectius Quicheratiis ; adulescendi C, Gen, A; adolescenti B. — 6. 7 laus, nomen, gloria ea agenti (vel agendo) alescit (»eZ potius olescit) M; laus nomen gloria alescit Lachm. l. m.; laus nomine agendi nomine gloria alescit Gen; pr. H; laus nomine gloria alescit i, ; laus nomine gloria adolescit L; H ex corr.; G. — in A, B Lab. exempl. non extat. — equidem nondum sat cognita sincera librorum traditione Lachm. putaram probandum inventum. sed cum illud agendi vix probabile sit ortum ex eo quod praecedit v. 4 adulescendi, alia fuit via ineunda. — accedit quod anapaesticorum metrorum in reliquiis mimorum et atellanarum exemplum extat nullum. neque casu id factum praeter Terentii fabulas palliatarum hoc posteriorum et togatarum decJarant reliquiae; in quibus etiam illa rarissima. adeoque in atellanis et mimis praeter trim. iamb. et troch. septen. et aliquando septen. et octon. iambicos vix quidquam metrorum fuisse tibi persuadeas nisi tetrametros bacchiacos et creticos eosque rarissimos. cf. et libri de Saturnio V. pg. 5. — 8 om. Gen. — 9 ingens hic N. stupor; qui utinam hoc loco origines circumspexisset verborum, in quibus alibi inquirendis est multus. — elegans ij, H^, Gen, B, A; eligans L^, H^, G. — 11 stuc Gen, B. — et quod ex praecedente aetatem vid. ortum del. Me. — putas add. H^. — 12 Varro; cf. 230 l. usus cum comm. — dum usioni L, H, Gen, B; dum uisioni G. — 13 himc Buechelerus; tunc (praec. t) cdd. — hunc; Menippum; propter elegantiam scriptorum. — acroasi lun. in marg.; acrosi cdd. — acta (acto ed. a. 1471) ■ edd. usque ad lun. — hominem H, Gen, B. — 14 idem oedem H^. — cartao Hj^ ; casteo G^ . — epitaphion agona Turneb. Advers. XXIX, 20 ; 382 NONIVS MARCELLVS 248 M. tassit animo bellissumo, magis delectatus stoicorum pancratio 15 quam athletarum. — idem Sesquulixe: quid enim est quod homo masculus lubentius yidere debeat bella uxore? — idem Bimarco: sociis es hostis, hostibus socius. bellum ita geris, ut bella omnia domum auferas. ♦ * * 20 INCIPIT PER C LITTERAM. CONMITTERE, effigiare. Pacuvius Niptris: barbaricam pristim siibinis nostris optulit, nova figura factam, conmissam infabre. 1 Conmittere, coniungere, sociare. Lucilius lib. XXVIII: 25 qufd me fiet, siquidem nunc vis te inprobis conmittere? 16 Varro Sesquulixe || 17 Varro Bimarco || 22 Pacuvius Niptris || 25 Lucilius 1, XXVIIL quom Riesius; epitafion ago aquo (aqua, o supra a scr., H) C, Gen. — cer- tassit Sarthius; certasset G; Gen. — 16 bellissumo Gulielmus (hoe superlativo cum ajiis etiam Lucilius usus) ; bellus homo C, Gcn. — pacratio A, pr. U; pancracio L^. — 16 quam; ita v.; et in Gen esse testatur ed. Bas.; secl nihil notatum ab Hageno et Meylano; quarum cdd. — adletarum L^; G; ita 82, 24 adlis C; atletarum L^, H, Gen (hic sec. ed. Bas. athl.). — {in B Varronis hoc cum sequentibus exemplum omissum. — ad init. lemmatis m. s. XI in mrg. B adscr. haec: de B. cuT consequentia vitio (vitia Bh) scriptorum male curtata sunt.) — 17 masulus H^; Gen. — libentius L^; i/,; Gen. — bella uxore Me (bellam uxorem ed. pr.; quam bellam uxorem Bentin.); illa uxorem (uxore Gen) cdd. — VI marco H^; Gen; uimareo L^ ; uimarco rell. — 18. 19 sociis es (sic Bentin.) hostis, host. socius M; socis (socius L^, H^, G) est (ita et Gen) hostibus socius (sociius H, Gen) cdd. — generis H^, G. — minus observata edd. opt. memoria sociis es hostis, cum sociis bellum ita geris Lips.; socius es hostibus, hostis sociis Madvigius; socius es? hostibus socius Havetus. — post illud auferas hausta plura cum ^jer se sit probabile (nec enim uno lemmate in hoc capite, omnium amplissimo, ea quae a B littera incij)erent contineri voluisse Nonium demonstrat collata pars seeunda, qua de honeste sed nove dictis agitur), tum ea re docetur, quod in Guelferbitano libro dimidia pars columnae h. e. versus circiter 14 vacant. qua re lacunam indicari declaratur; cf. comm. in 8, 24. — 21 om. H, Gen. — 22 efficiare L^ ; eflfugiare B. — Pac. ; cf. 40 l. infabre. — niptra L^, H^, G; neptra L^, H^, Gen, B. — 23. 24 verba nuntii ad Vlixem de pugna, quam commiserat Telegonus, stomachatus quod non admitteretur ad patrem. — barbaricam (barricam pr. H); i. e. peregri- nani, ignotam. — pestem cdd. — subinis in A testatur esse ed. Bas.; sed totum Pacuvii locum desse constat; sabinus C, Gen, B (in Ij laesa charta factum sahinus). — fuit olim subineis. — navibus cdd. pg. 40. — cf. de hoc genere teli Paul. pg. 336. — optulit C, Gen; obt. B. — novam cdd. — figuram C; figura Gen, B. — fatam L^, pr. H, Gen, B. — 26 fiet et L^. — nnnc VahJcnus; non (no supra scr. N Gen) cdd. — committere cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 383 248. 249 M Vergilius Aen, lib. III: delphinum caudas utero conmissa luporum, j[ Conmittere, donare, relinquere. M. Tullius in Verrem actione 30 secunda: [is] calumniatores ex sinu suo obposuit, qui illam heredi- tatem Veneri Erycinae conmissam esse dicerent. || Conmittere, facere, M. Tullius in Verrem actione [tertia]: ego etiam quae tu sine Verre conmisisti Verri crimini daturus sum. — Vergilius Aen. lib. I: || 1 quid meus Aeneas in te conmittere tantum? Lucilius lib. XXVIII: conmovet se niisquam neque conmittit ut pereat sibi. II Conmittere dicitur initiare. Vergilius lib. V: 6 et tuba conmissoa medio canit aggere ludoa. Varro Endymionibus: discumbimus inviti. tum dominus maturo ovo cenam conmittit. || Conmittere, credere, permittere. Vergilius lib, VIIII: portam, quae ducis imperio conmissa, recludunt. 10 Terentius in Eunucho: ovem conmisisti lupo. Lucilius lib. XXX: 27 III, 428 II 29 de praet. urb. 10, 27 || 32 Divinat. 11, 35 || 34 1, 231 [j 2 Lucilins 1. XXVIII || 4 Aen. V, 113 || 6 Varro Endymionibus || 8 Aen. IX, 675 II 10 V, 1, 16 II 12 Lucilins 1. XXX. 28 delfinum C, Gen. — 30 secunda: [is]; secundas L^; Gen^. — is non hahet Ciccro. — obpo&uit L^, H, Gen; opp. L.^, G, B; app. cdd. Gic. — 31 ericinae L, H, Gen. — 32 M. Tullius; cf. 279 l. dare, adsciibere; uhi recte in Verrem, Divinatione. — in, tum ras., in uerem, supra ue scr. r, Gen. — tertia (atertia 2)r. H; terentia Gen^) sccl. M. — M, Tullius in Verrera Di- vinatione Me. — 33 commisisti C, Gen. — 3 commovet — committet (com- mitet, supra scr. t G) C, Gen; committit Quicheratus; Lachmannu^. — ut pereat sibi; sensus mancu^ Nonii, ut vid., culpa. — recte Quicheratus vv. 14 — 16, qui in libris positi sunt post 3, traiecit in illum l. — 5 agere Gen^; B. — 6 Varro; cf. 281 l. dominus — convivii exhibitor; 349 maturum, mite. — eHdimionibus (eudym. Gen) C, Gen. — inviti. t. d. M (mnlti, tum d. Carrio); multitudo minus H^; Gen, G; multi dominus L testaniibus Gerlachio Biesioque (multi tu dominus ed. Bas.; nihil notat Zangem.); H^; invitati Biesius. — cf. comm. in pgg. 282; 349. — 6. 7 maturo ovo cdd. 349; matura h. l.; corrupta lectio etiam 282. — caenam H, Gen. — conmittit L sec. Zangem.; committis (conm.) L testantibus Gerlachio, Biesio; G; Gen; com- mitis H. — 9 portamque ducis cdd. pi: H^. — comm. cdd. — 10 Terrentius L, ut saepius scriptum in cdd. vetustis. — eunocho Gen^; eunuco ed. Bas. — 11 commissiti B. — ap. Ter.: scelesta, ovem lupo commisti (commisisti cdd. cum Bemhino; commisi Bentleius). dispudet. 384 NONIVS MARCELLVS 249. 250 M. quoi sua conmittunt mortali claustra Camenae. idem lib. XXVI: ^d enim dicis, clandestino tibi quod conmissum foret, 16 ne muttires quicquam nec mysteria ecferr^s foras. M. TuUius de officiis lib. II: quamdiu res publica per eos gerebatur quibus se ipsa conmiserat. CONFVTARE, commo vere. ■•■ Titinius Setina: cocu' magnum aenum, quando fervit, paiila confutat trua. 20 II Confutare, reprimere, couvincere. Terentius in Phormione: . . . confatavit verbis admodum iratum patrem. CONDERE significat abscondere. Vergilius Aen. lib. II: scandunt rursus ecum et nota conduntur in alvo. II Condere, constituere. Sallustius in Catilinae bello: urbem Ro- 25 mam, sicuti ego accepi, condidere atque habuere initio Troiani. II Condere, consecrare. Vergilius Aen. lib. III: animamque || sepulchro 1 condimus. II Condi, potiri. Vergilius lib. VII: 14 Lucilius 1. XXVI || 17 II, 1, 2 || 19 Titinus Setina || 21 III, l, 13 |1 2:^ II, 401 II 25 6, 1 II 27 III, 67 || 3 Aen. VII, 303. 13 quoi M; quia cdd.; quod Plus; v. — sua supra scr. in H. — dautra, m. 2 clautra, H. — 14 — 16 in cdd. locati post v. 3. — 14 idem; cf. 38 clandestino. — VI, supra scr. XX, G. — 15. 16 ad C, Gen. — clam- destino H, G, Gen, pr. L. — conmissum Gcn; comm. rell. — neu melius cdd. 38. — muttiris L, Hj , Gen. — quidquam Gen, Hqos. — neu melius cdd. 38. — haec ferres L, H, Gen; ferres ec, sed signis additis corr. G. — 17 quamdiu om. L^. — 18 se om. L, Gen, pr. H. — conmiserat Lj^; id. 2 commisa (sic) erat; commiserat rell. — 19 Conmutare i^ {m. 2 Comfutare). — cf. pg. 87 confutare. — commovere; n. N. — pg. 87 leg.: confutare est confundere vel conmiscere {uM cdd. conmittere, comm.). — neutra explicatio satis bene hahet. neque ausim e v. 21 arcessitum addere illud comj)rimere, quamquam sat aptum. nimis enim diversa inter se commovere et comprimere. — Titin.; cf. 87 l. m. — seuna L^; seti G. — 20 etuum Gen, L, H; sed hic deleto illo in mrg. aenum; aetnum B. — 21 repr. Quicheratus; comprimere pr. H; oppr. (obpr. H ex corr.) rell. — vicere pr. H; con, supra scr. vincere, Gen^^. — form. cdd. pr. B. — 22 p. et Eutych. 2185; senem Bemb.; v. — post 22 leg. illa Capere, inplicare — depressam; qua^ pg. 252 ante l. capi colloca- vimus. — 24 russus pr. A; ursus L^. — secum L^, H, Gen (q ex c fact. in H); equum in mrg. H; aeqnum A. — albo L^, Gen^. — 26 Salustius Z/i. — Catiline id.; Catillinae L^; Gen. — bello add. L.^. — urbem; verrem L^. — 26 abuere H. — 1. 2 sepulchro L {sed h punctis notatum); Gen^; B; sepulcro Gen^, H, G. — condimus; est dicimus B. — 3 Condi Quicheratus; Condere cdd. — poliri L^; potire, sed i supra scr. H. — n. N.; sed cf. Aen. I, 172: egressi optata potiuntur Troes arena. — aliter Serv. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 385 250 M. optato conduntur Tibridis alveo. 5 COLEEE est venerari. Vergilius lib. XI: summe deum, sancti custos Soractis Apollo, quem primi colimus. II Colere, exercere, ut rustici. Vergilius Georgicon lib. II: fructnsque feros moUite colendo. ^^ \\ Colere, inhabitare. Vergilius Aen. lib. III: hic mater cultriz Cybeli. et rursum: quas dira Celaeno Harpyiaeque colnnt aliae. 15 Plautus in Asinaria: 6 catenardm colonel et in Aulularia: h&nc domum iam multos annos 6at ut possideo ^t colo. 20 Varro Endymionibus: uti Mercuriam Arcadon colonum, idem [in] Eumenidibus: ut Naides undicolae. II Colere, diligere. Vergilius [in] Bueolicis: 26 ille colit terras, illi mea carmina curae. idem [et] lib. HII: B XI, 785 II 8 II, 36 jj 10 III, IU || 12 Aen. III, 211 fl 15 II, 2, 32 || 17 prol. 3 II 20 Varro Endymionibus || 22 Varro Eumenidibus y 24 III, 61 || 26 Aen. IV, 421. 4 optate Gen^ {sec. Meylanum Gen.^; m. tertia restitutum optato). — condunt turtybrides (condun turtybridis id. m. 2) Gen. — tibrides L^; tybridis B. — 6 saractis, sed o supra a pr. posito, H. — AppoUo L. — 7 primo, i supra scr., H. — colem' L^. — 8 ut, tum ras. ci JD,; m. 2 supra scr. rusti. — georgicon Gen, H^, G; georg H^; aen. I con, posito m. 1 swpra 1 puncto, L. — I cdd. — 9 molite L^. — 10 inabitare H^. — 11 hinc Verg. — ybell L^. — Cybele plures cdd. Verg.; cf. Serv. in h. l. — 13 quas add. H^; om. Gen, B. — celeno (celene L^, Gen^) cdd. — 14 harpiteque L^; harpriaeque H. — 16 a pro o L; o i« a corr. H. — colonae L, Gen; colunae, tum colonae H^; colenae H^, G. — 19 a. et p. A; e. cum cdd. Pl. — 21 hendecasyll. — uti vid. particula. — colunum pr. H. — 22 fidem L^, Hi, Gen. — in om. Gen, L^, H^. — 23 et pr. G. — naides C, Gen; Naiades edd. plera^que. — undiculae Gen, pr. H; G; undicale L^. — possis eodem iure initium trim. iamh. et finem pentam. dactyl. statuere. — 24 in om. B, Gen, Hy. — 25 ili (ut vid.) ea ii. — mia pr. H. — 26 [et]; cf. comm. in 276, 1. — f. Aen. (Aeneidos Quicheratvis). — potuit et post idem intercidcre exemplum alterum, veluti Aen. I, 15 sq. — IIII; cf. 32 l. arcanum. KoNi Mabc. C. D. ed. L. MvEiiLSR. 25 386 NONIVS MARCELLVS 250 M. Bolam nam perfidus ille te colere. , Terentius Heautontimorumeno : quippe forma inpulsi nostri nos amator^s colunt. 30 Lucilius lib. XXVI: quare hoc colerest satius quam illa stiidium omne hic consiimere. II Colere, ornare. Varro Taq)fj Msviitnov: ad in segetibus post messem colligebant stramenta, qui domicilia colerent. || Colere, pati. Terentius Heautontimorumeno : 36 diim ille vitam illam colet inop^m, carens patria CEDERE significat secundum consuetudinem abire superatum et locum victori dare. Vergilius lib. XH: convenit Euandri victos discedere ad urbem. 40 et lib. V: cede deo. Lucilius lib. XXX: quandoque pudor ex pectore cessit. ' M. Tullius de officiis lib. U: cui quidem exercitus nostri 46 imperatoresque cesserunt. || Cedere, succedere. Vergilius lib. XII: ces^erit Ausonio si fors victoria Turno. II Cedere, dari. Vergilius lib. XI: haec omnis regio et celsi plaga pinea montis cedat amicitiae Teucrorum. 50 29 II, 4, 9 II 31 Lucilius 1. XXVI || 33 Varro Taq>^ Mavinnov \\ 35 I, 1, 84 II 39 XII, 184 II 41 Aen. V, 467 || 43 Lucilius 1. XXX || 45 II, 11, 40 || 46 XII, 183 U 48 XI, 320. 29 Terentius in Hqos; in om. P cum rell. — heautontimuromenon L; heuautontimoromenon Gen; heuautontimorumenon Hs ex corr.; prius eodem teste: heutiutontimerumenon; Heautont. ed. Bas. — 30 inp. cum L^, H Gen. — nostra Ter. — 32 statius Gen, pr. H. — puto illo. — hoc pr. G. — cum hoc V. iungendus qui legitur pg. 88 s. l. cordi est. — 33—37 leguntur pg. 251 post l. castigare. huc traiecit ed. princ. — 33. 34 olim haec tetram. troch. hippon. discripseramus ita: ast in segetibus post messem coUigebant stra menta j qui domicilia colerent. — illo ast etiam Hor. in saturis et epodis usus. — tafe — messem om. B. — at i^, H^, G; non Gen. — post supra scr. in G; pomessem H^; Gen {videtur fuisse olim pos). — strementa G^. — qui (supra add. in H; quo B); ablat. — 36. 37 coled H^; coUet Gen^. — nopem H^. — 38 Caedere G. — significat supra add. in H. — 39 victuri L^. — Verg.; cf. 271 l. convenire, placere. — 40 discere pr. H, G. — 44 quando quae L. — pudor ed. princeps; pudore cdd. — pectore supra add. in H. — gessit Gen-i. — 45 quidam H, Gen. — etiam exercitus Cic. — 46 Verg.; cf. 271 l. convenire, placere. — cet. n. N. — 47 autsonio Gen^. — victori Jv,, Gm^. — 48 dari ed. n. 1476; dare cdd. DE VARU SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 387 250. 251 M. et Ub. XII: aut habeat victos, cedat Lavinia coniunx. jl Cedere, recedere. Lucilius lib. XXVIII: 1 vel si II alio opus sit, fore, si hinc aliqno e^sseris. II Cedere, obsequi. Vergilius Aen. lib. III: cedamus Phoebo et moniti meliora seqnamur. ' et lib. II: 5 vestrum hoc augurium vestroque in nnmine Troiast. cedo equidem nec, nate, tibi comes ire recnso. II Cedere, evitare. Vergilius lib. V: celerique elapsus corpore cessit. Cedere, incedere. Plautus in Aulularia: 10 iam bosce absolutos censeas: cedunt, petunt. Varro Parmenone: cedit velocibus iiiveni' membris levis nitidus oleo. CVRSVS est pedum velocitas. Vergilius lib, V: 16 hic qui forte velint rapido contendere cursu. Ij Cursus, volatus. VergiHus lib. VI: este duces,. o, siqua viaet, cursumque per auras dirigite in lucos. et Bucolicis: 20 quo cursu deserta petiverit. II Cursns, navigatio. Vergilius Aen. lib. III: sed tibi qui cursnm venti, quae fata dedere? 51 XII, 17 II 53 Lucilius sat. 1. XXVIII B 2 IH, 188 j| 4 Aen. II, 703 ji 7 Aen. V, 445 |j 9 III, 5, 43 || 11 Varro Parmenone | 14 Aen. V, 291 || 16 Aen. VI, 194 II 19 VI, 80 H 21 UI, 337. 52 abeat H, G, L^, B, Gen^. — victus L^, U, G, B, Gen^. — cadat labinia L^. — libamina Gen^ (lavinia Genh^; labiania Genm^). — coniux B. — 53 Concedere X. — Cederere (re ultimum delet.) G. — recedere om. G. — Lucilius supra scr. H. — 1 fores hinc A, Gen. — 3 foebo C, Gen; non B. — et moniti; et cedamus L^. — 5 vestroque; que supra scr. m. 2 in H. — troia es, sed t supra scr., L. — 6 nec ante Gen^. — 7 Condere vitare X,. — i). 10 in — censeas om. B. — iam Pl.; im (7, Gen (imo pr. H). — absolutus Xj, H, Gen. — Cedunt per lemma L; Gen. — 11 pmenone L^. — 12. 13 creticos (quibus multum in hac satura usus VarroJ instituit Buechelerus. — iunis supra scr. ve H. — menbris H, B. — levis; ut ap. Hor.: nympharumqne leves cum satyris chori. — 15 hinc pr. L. — 17 ducis L^ , Gen^ . — via, supra scr. m. 2 est, H. — 21 Cursus cst n. B,. — 22 ventique L, H^, pr. Gen. — reddere H^. 25* 388 NONIVS MARCELLVS 25X. 252 M. M. Tullius de officiis lib. III: navisqne in cursu, frumento onustas, petentis Rhodum viderit. CASTIGARE est increpare vel reprehendere. Vergilius lib. V: 26 hic gravis Entellum dictis casligat Acestes. Terentius Heautontimorumeno: s^rvas, castigas, mones. Cicero de oratore lib. I: et quoniam de inprudentia diximus, castigemus etiam segnitatem. — et Tusculanarum lib. V: sed in 30 hoc me ipse. castigo, quod ex aliorum et ex nostra fortasse mol- litia, non ex ipsa virtute, de virtutis robore existimo. |1 Castigare, vindicare, punire. Vergilius lib. VI: castigatque auditque dolos subigitque fateri. II Castigare, expedire. Vergilius lib. IIII: 36 castigantque moras: opera omnis semita fervet. || CARPERE, adtenuare [aperire]. Vergilius Georg. lib. I: i ne nocturna quidem carpentes pensa puellae nescivere hiemem. et lib. IIII: eam circum Milesia vellera nymphae 6 carpebant, hyali saturo fucata colore. II Carpere, auferre, decerpere. Vergilius in Bucolicis: insere, Daphni, piros; carpent tna poma nepotes. Lucretius lib. IIII: iuvatque novos decerpere flores. 10 23 IIF, 12, 50 II 25 Aen. V, 387 || 27 III, 3, 31 || 29 I, 41, 185 || 30 V, 1, 4 || 33 Aen. VI, 667 || 36 Aen. IV, 407 || 1 T, 390 |j 4 Georg. IV, 334 || 7 IX, 60 || 9 IV, 3. 23. 24 navesque in cursu cdd. Cic; quae cursu C, Gen. — honustas A. — petentes cdd. Cic; petentibns C, Gen. — 25 Verg. ; cf. 314 grave, grandaevum. — II B; Gen; H^. — 26 hic cdd. 314; his h. l — acestes 314; acestis (acastis i,) hic pr. B. — 29 Cic. ; cf. 174 1. segnitas. — et quo Hy ; A; et quom H^ ; sed quom deletum et supra scr. quoniam. — inpudentia L, Gen, A. — impudentia Cic. — 30. 31 sed in hoc me; ita H per signa addita et n supra scr.; sed hoc in me L^, pr. H, G, Gen. — in L ante hoc una vel duae litt. erasae; in me add. m. 2. — in eod. post ipse addit. me, sed hoc punctis delet. m. 2. — 32 probare Gen, H^; rubore id. m. 2. — 34 n. N. — cet. cf. 401 subigere, cogere. — 36 n. N. — opere cdd. V. — post 36 pos. in cdd. illa, quae sunt 250, 33 sqq. — 1 adtenuare L^, H^, A, B, Gen. — aperire cuvi plane sit ineptum, ex eo quod est Carpere ortum esse existimo. — 2 ne L, c supra scr.; nec rell. — 6 nymphe L^, H, Gen; ed. Bas.: Nimphae. — 6 hyalo L^. — satro, u supra scr., L, H, Gen; deleto vocabulo H in marg. satyro. — ficata, u supra scr. L. — 8 inferet L; inseret Gen^. — dafni cdd. — 10 iuvantque cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 389 852 M. Vergilius Georg. lib. III: carpit enim vires paulatim uritque videndo femina. II Carpere, celeriter praeterire. Vergilius Georgicon lib. III: ^15 et acri carpere prata fuga. idem in eodem [libro]: carpere mox gyrum incipiat. Lucilius lib. XXVIIII: 20 hiemem unamquamque carpam. II Carpere, pascere. Vergilius Georg. lib. III: carpamus, dum mane novum, dum gramina canent. CVNCTARI est dubitare, deliberare. Vergilius lib. VIII: cunctantem amplexu molli fovet. 25 M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: sed cito paenituit, domumque rediit; ceteri cuuctabantur. U Cunctari est manere. Vergilius Georg. lib. IIII: non illis quisquam cuuctantibus altum ire iter aut castris audebit vellere signa. 30 et Aen. lib. IIII: reginam thalamo cunctantem. II Cunctari, cum ratione differre. Vergilius lib. VI: qui nobis cunctaudo restituit rem. 11 III, ai5 II 14 III, 141 II 17 III, 191 II 19 Lucilius 1. XXVIIII || 21 in, 326 II 23 Aen. VIII, 388 || 25 M. Tull. ad Caesarem iun. I || 27 IV, 107 || 30 IV, 133 II 32 Aen. VI, 846. 11 Georg. add. Me. — 12 paulatimque videndo, supra scr. urit H. — uritquidendo, supra scr. ue, L. — 16 pata Gen, fl,. — 17 in eodem ed. princ; in eo (eodem B) libro cdd. — 18 guirum L^; virum rell. cutn B. — 19 Lucretius G. — libro add. H^. — 21 DH L, Gen, P. — 23 diuitare L^. — deliberare M; dissipare (m. 2 add. L) C, B, Gen; cf. 282, 8; disceptare ed. a. 1476. — lib. VIII M; georg. lib. ini L; lib. VIII. georg. lib. HI H^; lib. VIII {fuit VIIII) georgi {tum ras.) lib. IIII Gen; aen. lib. IIII Bm; Aen. lib. YUI H^, G. — interpolatio ducta e v. 21. — 26 paen. A; poen. L; pen. H, G, Gen. — 26 rediiit L^. — 27 georgicon G {sed in L con, in H icon add. m. 2); non Gen. — III pr. H. — 29 velleres Gen; L^; pr. H. — gigna L^. — 30 III pr. H. — 31 talamo cdd. pr. B. — 32 cum ratione differre Lips. epistol. quaest. V, 12; cura- tionem differre (deferre H^, G, B, A) cdd. — VII pr. Gen. — 33 unus qui Verg.; unus homo Ennius. — restituis Verg.; et ita B per interpolationem ; restituit Macrob. VI, 1 23; Ennius. 390 NONIVS MAliCELLVS 252. 253 M. CAPERE, inplicare, inpedire. Vergilius Georg. lib. I: aut oculos capti fodere cubilia talpae. ^^ M. Tullius in Verrem, de suppliciis: non ceperunt, sed ab- duxeruut onere suo plane captani atque depressam. II Capi, propitiari. Lucretius lib. II: nec bene promeritis capitur neque tangitur ira. II Capere, facere. Terentius in Andria: 40 non 81 capiundoa mihi scio esse inimicos omnis hdmines. II Capere, perpeti. Terentius Heautontimorumeno: . dum abs te absum, omnes mihi labores fuere, quos cepi, leves. II Capere est tollere, tenere. Vergilius Georg. lib. III: cape II saxa manu, cape robora, pastor. 1 et lib. IIII: hic tibi, nate, prius vinclis capiundus. Varro Meleagris: quem idcirco terra non cepit et caelum re- cepit. — Varro Eumenidibus: stolam calceosque muliebris propter 5 positos capio. || Capere, eligere. Terentius in Hecyra: cum illum generum cepimus. Vergilius Georgicon lib. II: ante locum capies oculis. II Capere, delectare. M. Tullius de officiis lib. III: quod insit 10 aliquid probi, quod capiat ignaros. — Vergilius Georg. lib. IIII: carmine quo captae. 34 I, 183 II .S6 II, 5, 25, 63 || 38 II, 651 || 40 IV, 2, 12 || 42 II, 4, 19 || 44 III, 420 II 2 Georg. IV, 396 || 4 Varro Meleagris || 5 Varro Eumenidibus || 6 IV, 1, 22 II 8 II, 230 II 10 III, 3, 16 || 11 IV, 348. 34 — 37 haec in libris pg. 249 post l. confutare coUocnta. — pofuere et 253, 34 illud cepit poni. — 34 inpedire cum L^ Gen. — 35 oculos L, Gen^, G; oculis H, A, B, Gen^. — capite L^. — fondere Gen^; L^. — cubiliae pro c. t. L^. — 36 cf. 253, 32. — supliciis L. — coep. L. — 37 honore Gen; H; in hoc e supra o alt. scr.; tum m. 2. h delet. — 38 Lucr. ; cf. 408 l. tangere, ferire. ~ l B; Gen; H. — 39 capiuntur L; Gen^. — 41 capiendos, u supra scr., H. — socio pr. H; sciam Terent. — o pro omnis L^. — hominis C, Gen. — 43 nam dum Ter. — arsum i, ; abssum pr. H. — abores ifi,- Gen; f.L^. — f. om. cdd. — cepe L^. — 1 cape supra add. H^. — 2 III H^. — 3 capiendus L.^; H; Gen; B. — 4. 6 n. N.; illud cepit dictum, ut ap. Verg. Aen. IX, 641: nec te Troia capit. — ita Graeci xcoQStv. — f. idcirco quem terra non cepit, caelum recepit. — de Orione hoc dictum. — 5 Van-o; expectes idem. — 6 positos v.; positas cdd. — 8 georg. H, G, Gen; georgicon L. — 10. 11 illa M. TulL — ignaros, quae in cdd. leguntur post v. 9, huc traiecit Quicheratus. — lib. te III, sed te del. H. — in his (hiis) aliquid cdd. Gic. — 12 quod Gen; H; in quo supra scr. m. 2 quo. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 391 853 M. et lib. VIII: Aeneas capiturque locis. 15 M. Tullius in Philippicarum I: uon possum adduci ut suspicer te pecunia captum. — Lucilius lib. XXVI: niinc itidem populiim aucupamur istis cum scriptoribus. voluimus capere animum illorum. II Capere, sustinere, habere. Vergilius lib. VIII: 20 haec illum regia cepit. Terentius in Heautontimorumeno: di boni! quid turbaest? aedes nostrae vix capient, scio. M. Tullius de signis: tot domus locupletissimas domus istius una capiet? || Capere, decipere, circumvenire. Vergilius Aen. lib, II: 26 captique dolis lacrimisque coacti. Lucilius lib. XXVH: ad metuis porr6 ne aspectn et f6rma capiare ^ltera. M. Tullius in Hortensio: captum me fortasse, inquid, putas et id quod nollem confiteri coactum. || Capere, occupare, detinere. 30 Vergilius Aen. lib. II: certantque inludere capto. • M. Tullius in Verrem, de suppliciis: navem quandam pirata- rum, praeda refertam, non ceperunt, sed abduxerunt. — Varro in Meleagris: quid hic venator non cepit? || Capere, satiare. Ver- 35 gilius Georg. lib. HII: tanta meae si te cepenmt taedia landis. 13 Aen. VIII, 311 fl 15 I, 13, 33 || 16 Lucilius lil). XXVI || 19 Aen. VIII, 363 II 21 II, 3, 13 II 23 II, 4, 4, 7 H 24 II, 196 || 26 Lucilius I. XXVII || 28 M. Tullius Hortensio |1 30 11, 64 |1 32 II, 5, 25, 63 || 33 Varro Meleagris || 35 IV, 332. 15. 16 filippicis G, Gen. — adduc pr. L. — ut suspicer te pecunia cdd. Cic.; et suscipere (rasura infra ci et er, item supra er in H; suspicere Gen) pecuniae C, Gen. — f. te spe pecuniae. — 17 cf. Luc. XXVI, 3 cum comm. — istidem Gen; pr. H; Tornaes. — populum (ita ed. pr.) aucupamur istis cura M; populo istum C, Gen. — populo om. Tornaes. (nihil notat Beckerus). — 18 volumus H^; Gen. — f. volumus capier. — 20 retia Lj^. — coepit pr. Gen. — 22 capient suo Gen; H^. — 23 tot domos Lugdunens. Verrinarum. — lucupl. pr. H — ist. dom. Vatic. — 25 coactis, i. e. per simulationem expressis, Verg. — 26 XXVI pr. H. — 27 at L^; G; non H, Gen. — capiar C. BziatzTco. — 28 inquit G, H, B, Gen. — 31 cemansque Qen^, _ inl. cum L^ H, A, B, Gen. — 32 cf. 252, 36.- - de supl L,; de sepl H^, u supra scr.; de supl; Gen. — quadam H^. — 33 coep. — addux. A. — 34 maleagris L — hi (hic H) coenator Gen, pr. H; hic oenator, m. 2 hic cenator, L. — concipit G^^; coepit L. — 36 coeperunt L. — tedia H, G. 392 NONIVS MARCELLVS 253. 254 M. II Capere, accipere. Vergilius Aen. || lib. II: 1 tu, genitor, cape sacra manu patriosque penates. et lib. III: cape dona extrema tuorum. Terentius in Phormione: 6 nam ex bis pra^diis tal^nta argenti bina statim capiebat. Lucilius lib. XXVI: malis vesceist laiitum e mensa, piire, capturds cibum. M. Tullius in Hortensio: deinde boni mores et modestiores et lo ad capienda praecepta molliores. — Plautus in Aulularia: nkm tua gnata pdperit decimo m^nse post: numerum cape. Varro Quinquatrubus: cape hanc caducam Liberi moU^m dapem. II Capere, conplecti. Varro Marcipore: 16 Prop6ntis unda qua liquenti caerulo natantem perfundit, capit. II Capere, invenire. Terentius Heautontimorumeno: rationeiil cepi, lit neque egeres n^que ut haec posses perdere. M. TuUius in Verrem actione secunda: reiecti a Chelidone 20 capiunt consilium necessarium. — et de officiis lib. III: cum autem consilium hoc principes cepissent. 1 II, 717 II 3 Aen. III, 488 || 5 V, 3, 6 || 8 Lucilius 1. XXVI || 10 M. Tull. Hortensio || 11 IV, 10, 68 || 13 Varro Quinquatrubus || 16 Varro Marcipore || 18 V, 2, 11 II 20 II, 1, 54, 140 II 21 III, 10, 40. 1 aen (m. 2 aeneidos) supra scr. in H. — 2 capiosque pen. ij. — 6 Ter.; cf. 393 l. statim cum comm. — formione G, Gen. — 6 nam ex his (iis Bemb.; pars deteriorum Ter. cdd) praedis (predis H) latent argenti moeniae nam G, Gen. — 8 cf. 337 l. lautum, mundum. — 9 cf. comm. in Ltic. XXVI, 66. — vesceist M; necesse cdd. h. l.; 337 necesse est. — 1. cdd. 337 ; h. l. lutum L; G; H^; iautum Tornaes.; Gen; H^. — purae cdd. hic. — pure, i. e. puere. — capturos M; capturus (captuuus, rad. fact. captiuus, L h. l.) cdd. utrobiq. — 11 moUioris L; etiam in H i scr. supra e. — 12 m. pt Gen, pr. H. — capere L. — 13 Varro; cf. pg. 71 l. autumnitas. — quinquatiibus H^. — 14 libri G. — 15 — 17 in cdd. positi post v. 31 illud quassataeque rates h. l. reposuit ed. pr. — M.: Prop. om. B. — trim. graecanici. — non cogitandum de epodis; quibus primhs usus Horatius. — propintis G, Gen; corr. ed. a. 1471. — Prop. nominat. — qua Gerlachius; quam cdd. — liquenti B; lun.; linquenti G, Gen; liquanti edd. vet. — coerulo lun.; cerula G, B, Gen. — perfudit B. — capit M; cape v.; cf. v. 14. — 18 — 22 in cdd. leg. post illud paeniteat (v. 42); huc revoc. ed. princ. (18. 19 h. l. B; qui rell. om.) — 19 rationem (rac. B) cape (capere L) G, Gen, B; c. r. cdd. Ter. — egeris — possis eum Bemb. G, Gen, B. — perducere B^. — 20 r. achillidone Gen; H^; r. achellidone H^. — 21 est de Gen; pr. H. — 22 principis G, Gen. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 393 254. 255 M. CORRIPERE, conprehendere. Vergilius Georg. lib. UII: verum ubi correptum manibus vinclisque tenebis. 25 II Corripere, contorquere, Vergilius Aen. lib. I; turbine corripuit. II Corripere, excutere. Vergilius Aen. lib. III: corripio e stratis corpus. CVASSATVM est conlisum et non integrum. Vergilius Aen. 30 lib. IIII: quassataeque rates. II Cuassare est movere. Vergilius lib. VI: et lampada quassans per Graiom popalos. 35 Plautus Milite: suam qui undantem clamidem quassand6 facit. CERTARE significat altercari, contendere. Vergilius in Bu- colicis: certent et cygnis ululae. 40 II Certare, praevenire. Vergilius Aen. lib. I: officio nec te certasse priorem , paeniteat. || 1 CREPARE est sonare. Plautus in Menaechmis: 'dic mihi, en umquam intestina tibi crei^ant, quod sentiaa?' — 'libi satur sum, niilla crepitant; quando esurio, tunc crepant.' 23 IV, 405 D 25 I, 45 II 27 m, 176 || 29 IV, 53 || 32 Aen. VI, 687 H 35 Plautus Milite (Epidici III, 3, 55); cf. comm. || 37 VIII, 55 || 40 I, 648 l| 1 V, 5, 26. * 24 cf. 411 l. tenet. — ubi ego correptum Gen; L; pr. H. — tenebris pr. L. — 25 torquere H^. — 27 escut. L^. — 2S est ratis L. — 29—34 omissis 35. 36 pg. 272 post l. Cuatere B. — 29 Quassatum Quicheratus; Quassum {sine lemm. nota L) C, Gen, B. — 31 rates. — seq. in C, Gen 254, 15 — 17. — 32 Quassare (sine l. nota L) cdd. — conmovere B^. — 33 quassas B. — 34 gratum L^ ; graiam Gen^ . — 35 versu^ est Epidici 432. — sed cum cassandi vei-bum ap. Pl. in Mil. inveniatiir vv. 852 et 856, vel hunc vel illum omissum esse scite statuit Beblinus pg. 14, cuius conferenda disputatio. — illud incertum Noniine an librariorum neglegentia id evenerit. — 36 suam qui Pl.; qui suam C, Gen (sua mundantem Gen, L^). — clamitem L^. — quansando pr. H. — fecit L; H; Genm; facit Genh; ed. Bas. — 37 Caertare ij. — altercari; alter altari L^. — 39 cynnis L^, ut vid.; signis, c supra s scr. H; cinnis, corr. in cignis Gen; cignis A, B. — 41 nec; na L^. — nec etiam Verg. libri; ne Heinsius. — cer, tum ras., priorem GenJi. — 42 paen. L, A; poen. Gen, H^, B; pen. Hj,, G. — seq. in cdd. 254, 18—22; tum illa Componere, finire — conponere lites; cf. pg. 257 l. Conponere. — 2 tibi ex Pl. add. docti. — 3 sator L^, Gen, B^. — quando esurio, tunc crepant supra ser. 394 NONIVS MARCELLVS 255 M. Vergilius Georg. lib. I: atque levem stipulam crepitantibus urere flammis. 5 Tereatius in Phormione: sed ostium concrepuit. nil ad t6. M. Tullius in Verrem, de suppliciis: locum illum litoris per- crepare totum muliebribus vocibus cantuque symphoniae. — Varro [in] Eumenidibus: - 10 propter volitans v6cibu' p^rcrepis vulgi aiireis. Sisenna Historiarum lib. IIII: conglobati et conlecti concre- pant annis. H Crepare significat rursura queri vel dolere. Oratius Carminum lib. I: quis post vina gravem militiam aut pauperiem crepat? 15 Lucilius lib. XXVI: percrepa pugnam Popili, facta Corneli cane. Liicretius lib. II: 4 I, 85 II 6 V, 5, 12 II 8 II, 5, 13, 31 || 10 VaiTO Eumenidibus || 12 Sisenna Hist. IV || 14 I, 18, 5 || 16 Lucil. 1. XXVI || 18 II, 1170. in L. — tum cdd. Pl. — notum ante gutturdles tum plerumque emolliendo mutatum in tun. — 4 aen. georg. pr. H. — 6 formione G, Gen. — 7 hostium C, Gen, A, — nihil C, Gen; quid A. — ap. Ter. Jtaec sunt: Phormio 'set ostium concrepuit abs te'. — Antipho 'vide, quis egreditur'. — Ph. 'Getast.' — potuit igitur vel ap. Non. antiquitus extare hoc: con- crepuit a te et hinc oriri at te, ad te ac per interpolationem addi nihil vel, quod propius abest a vero, apud Terentium olim ferri tale: Antipho 'set ostium concrepuit,' — Phormio 'nil ad te'. — Ant. 'quis egreditur? — Ph. 'Getast'. — 8 Tullius supra scr. H^. — 9 muliebribus, b secunda supra ad- dita, L. — mulierum cdd. Cic; ap. quem paulo ante legitur in conviviis muliebribus. — symfoniae L. — seq. in cdd : Lucilius lib. XXVI — Coraeli cane. quae a nobis reposita sunt post v. 15. — 10 in om. G, non L, H, Gen. — 11 propter volitans vocibu' percrepis vulgi aureis M, Lachmanno ad- sensus, qui Opusc. pg. 69 sotadeum agnovit. — propter (i. e. praeter, sicut scrihendum coniecit Me; pp, add. m. 2 i, H) percrepis vocibus volitans aureis vulgi cdd. — quo probato verborum ordine Lachmannus scribit volitat, qui illud percrepis habuit pro adiectivo. — percrepis; pro percrepas (ita margo lun.); cf. Eutych. pg. 2188. — aureis; hic rarissimo exemplo servata in cdd. Non. ei diphthongus. — de Fama intellegendum videri locum monet Me^. — 12 conglouati L^. — conlecti cum i, Gen. — 13 Concrepare pr. H. — quaeri L^, Gen^, A, G. — oratius etiam A, B; oratuis pr. Gen; horatius H. — 14 lib. primo H. — 15 q. potest pr. H. — mil. ; mol- litiam Gen; moUiciam H; moUiciem L, G, A; mollitieni B. — 16 libucius pr. H. — 17 Popili; Popilli Gerlachius praef. Luc. pg. 32; Lachm. comm. Lucr. 329; Pompili cdd. — verba Lucilii ad Musam olim imtaram; sed nescio an potius huius sint ad Luc, adhortantis ut altiora capessat carminibus. — cet. cf. comm. in Luc. XXVI, 47. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERlrfONVM. IV. 395 255. 256 M. et crepat, anticum genus ut pietate repletum. 20 II Crepare iterum incantare. Turpilius Pedio: age, hymenaeum tu increpe. II Crepare, frangi. Vergilius lib. V: et acuto in murice remi obnixi crepuere. 26 II Crepare, ferire. Ennius in Thyeste: sed sonitus auris meas pedum pulsii increpat. M. Tullius de officiis lib. III: itaque si vir bonus habeat hanc vim ut, si digitis concrepuerit, possit in locupletium testa- menta nomen eius inrepere. 30 CONPAEARE est sociare, coniungere. Accius in Amphitryoue: quin meum senium cum dolore tuo coniungam et c6nparem. Plautus in Asinaria: preh^nde auriculis, conpara labella cum lab^Uis. 1 II Conparare, adaequare, M. Tullius ad Caesarem || iuniorem lib. I: neminem tibi profecto hominem ex omnibus aut ante- posuissem umquam aut etiam couparassem. — Terentius in Eu- nucho : 5 Au! ne conparandua hic quidem ad illumst. II Conparare, conponere, machinari. Sisenna Hist. lib, IIII: eos qui hoc makim publicum clandestiuis consiliis conparaverunt. II Conparare veteres coufirmare et constituere dixerunt. Terentiu.' 10 in Eunucho: 20 Turpilius Pedio || 22 Aen. V, 205 || 26 Ennius Thyeste || 27 III, 19, 75 1| 30 Accins Amphitryone || 32 III, 3, 78 || 1 M. Tiill. ad Caesarem iun. I || 3 IV, 4, 13 II 7 Sisenna Hist IV || 10 I, 1, 2. 19 crepat anticum; crepat antiquum L; crepanticum B, Gen; pr. U; id. ex corr. crepat et in mrg. antiquum, — 21 age, hymenaeum tu increpe vel age tute, hymenaeum increpe M; age tu (sed tu in B, Genm om., in H m. 2 supra sa:) hymeneum (himeneum B; pr. H) increpa (sed in- crepe, e posteriore puncto notata et a supra scr., H; crepa Quicheratus) C, Gen, B. — 22 Verg.; cf. 461 murices. — 25 Crepeie pr. H. — ferire n. N. — tyeste pr. H. — 28 locupletius pr. H; locuplecium i, . — 29 inrepere />, ; 74; iiicrepare Gen^; increpere Gen.^; i/, ,- irrepere L^; G. — 30 actium, m. 2 actius Gen; Attius Hqos. — 31 quin meam cdd. — senium; i. e. aegi*i- tudinnm. — compararem Gen; H^; comparem (con. X,) rell. — 33 phende hic, ut plerumque, L, Gen; prehende, ut vid., H, G. — etium in H saepius haec scriptura; ut praemo, praetium. — 1 iuuiorem supra scr. in L; m. 2 add. in H; om. Gen, A. — 2 \. l om A. — honiinum A. — ex homnibus pr. H. — 3 aut supra scr. in H. — eanucho J/, ; heunucho H. — cf. pg. 496 accusativus pro dativo ihique comment. — 5 au Ter.; aut G, Gen, B. — 6 me L; H^; B; Gen. — 10 heunucho H. 396 ' NONIVS MARCELLVS 256 M. an . . ita me couparem, non p^rpeti meretricum contum^lias? idem in Andria: lit malis gaiide&nt atque ex incommodis alteriiis sua lit conpardnt cdmmoda. 16 Titinius Gemina: . . ergo ut sua sdrvet dona, n6bis faciundiimst ita, ut ciim ea primum blanditer nos conparemus c6nloqui. Accius Eurysace: nil est. si autem ad te res tardat, socium in portust copia, 20 qua^ subsistat; modo tute ipse tete offirma et conpara. idem in Tereo: atque id ego semper sic mecura agito et c6nparo, quo pacto magnam molem minuam miseriae. Turpilius in Lemniis: 25 numquam unius me conparavi servire elegantiae. M. TuUius de re publica lib. VI: quam ob rem se conparet 13 IV, 1, 3 II 16 Titinius Gemina || 19 Accius Eurysace || 22 Accius Tereo || 25 Turpilius Lemniis || 27 M. TulL de re pubL VL 11 an ita; ta ut videtur L^. — an potius ita Ter. — compararem H^; comporarim B. — 12 meretricem pr. H. — '14 ut Ter.; aut C, Gen. — macis L^. — atque supra scr. H^. — ex supra scr. L^. — in excommodis Gen^. — incommedis L^. — 15 ut supra scr. H^. — con- nioda L solus. — 16 Titin.; cf. 510 blanditer. — 17. 18 potest scribi uti, si existimaris aut trochaicum septenarium a Titinio iunctum cum octonario iambico aut sequentem versum ad prioris speciem conformandum ita: ut cum ea blanditer nos primum {vel quam primum) conparemus colloqui. — ad octo- narium efficiendum RibbecJcius ergo ut sua salva servet dona. — servet Vrbin. 307 (non 308); servat C, Gen. — faciundum est L^, G; faciendum est H, Gen; taciendum est L^. — nos add. BibbecJcius. — conloqui (coll.) cdd. 510; h. l. conloquia H, Gen; colloquia G; conloq L^; colloqia id. m. 2. — 19 in seurysace Gen; H^; urysace H.^. — 20 nihil cdd. — aest L^. — res tardat Bothius (ire tardat Lips.; aZ.); retardat G, Gen. — tardare intransitive positum. — in promptu {potuit in promtu) est admodum probabiliter Bothim. — 21 quae Bothius; que C, Gen. — substat pr. H. — tete Bothius; ted BibbecTcius. — offirma Lips.; effirma cdd. — firma minus bene propter sequens compositum BotJdus. — verba sunt Teucri ad Eurysacem de Telamone resti- tuendo. — 23 sic mecum Vossius; mecum sic cdd. — conpara, o posita supra a posteriorem, L. — 24 molem minuam ed. princ; olem nimiam (olem magnam nimiam Gen^; olem minuam Vat. 2916) cdd. — miseriae add. Bothius. — 25 lemnius pr. L; lemnos, tum lemnis H^ ; lemnis Gen. — 26 nuncquam L^; Gen; nucquam pr. H; nuncquam id. ex corr., ut videtur. — unius hic creticum explet. — me unius A; Montepess. — compravi Gen. — eligantiae L^, H^, G; elegantiam A; eligantiam Montepess. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 397 256. 257 M. [hic] civis ita necessest, ut sit contra haec, quae statum civitatis inovent, semper armatus. — Afranius Epistula: 30 nam proba et pudica quod sum, consulo et parco mihi: qn6niam conparatumst, uno ut simus contentae viro. II Cicero de finibus bonorum et malorum lib. V: omnis auctoritas philosophiae consistit in beata vita comparanda. || Conparare, emere. Terentius in Heautontimorumeno : 35 dea qui aurum et vestem atque alia quae opu' sunt conparet. II Conparare iterum aestimare. Accius Epinausimache: proin tu id cui fiat, non qui facias, c6npara. II Conparare, adparare. M. Tullius in Verrem actione secunda: ut erat inter suos copiosus, convivium conparat. || Conparare, 40 dare. M. Tullius in Verrem, de suppliciis: ex omni gemitu ac dolore certa merces conparabatur. || 1 CONPONERE, finire. Vergilius Aen. lib. I: ante diem clauso conponet Vesper Olympo. et in Bucolicis: non nostmm [est] intervos tantas conponere Utes. 29 Afranius Epistula H 32 V, 29, 86 || 34 IV, 8, 14 J 36 Accius Epinausimache || 38 II, 1, 26, 65 || 40 II, 5, 45, 118 || 1 I, 374 i 3 III, 108. 28 hic vid. ex seq. haec oHum, — , cuius Gen; pr. H. — necessest; necesse Pius^-Gs; necesse est lun.; nec est cdd. — sit ed. pr.; sint cdd. — haec om. Tornaes.; Gen; E.^. — 29 permovent cdd.; comm. Moser; pervertunt Lambinus; movent M (seq. semper); f. permutent. — armatos Gen; armator H^. — aepistula L^; epistola H, G, Gen; aepistola L^. — 31 quom, in virg. quoniain (per compendium) H. — 32 praemittit Qui- cheratus: Comparare, parare, acquirere. — 33 phil. , ut ait Theophrastus, cons. Cic. — sed in huius cdd. illa ut — Theophr. collocata ante loco alieno post tecum enim. — consistit Gen; H^; A; B; cdd. Gic; constitit L, H^, G. — 34 in oin. ed. Bas. — 35 des qui, Te.r.; discubia (dicubia Gen; pr. H) C, Gen; dic ubi B; om. A. — ac v. Bemb., pars cdd. det. Ter. — 36. 37 haec in cdd. collocata post 257, 10; hie repos. ed. princ. — epinasimache L^; pr. H; epinasimachae Gen. — proim J?, . — qui ablativ. — 38. 39 illa Conp. — conparat in cdd. collocata pg. 258 post finem l. callet. — hic reposuit ed. princ. — 38 accione L. — 39 ut erat inprimis inter s. cop. Cic. — convium Gen, pr. H. — 39—41 Conparare e. q. leguntur pg. 262 ante l. confidentia. — hic reposuit ed. pr. — 39 Conp., dare; n. N. — 40 ex omni gemitu; praec. ap. Cic: lictor Sextius, cui. — omni supra add. in Gen; om. Vatic Cic — 1 — 4 haec in libris pg. 255 ante l. crepare posita. — ante l. Componere, reficere, recreare reposuit ed. princ; in qua tamen faciunt finem lcmmatis certare, praevenire; et haustum ibi Verg. exempl. cum illo Componere (sic cdd.), finire. — praetereu totum l. (257, 1 — 47) hic collocatum ante l. Crepare (255, 1). — 2 componat B, pr. P ap. Verg. — 4 nec pro non Am. — est om. B; cdd. Verg. 398 NONIVS MARCELLVS 257 M. II Conponere, reficere, recreare. Vergilius Georg. lib. IIII: 5 vix defessa senem paasus conponere membra. idem Aen. lib. I; nunc placida conpostus pace quiescit. II Conponere, lenire. Vergilius Aen. lib. I: sed motos praestat conponere fluctus. 10 II Conponere, disponere, constituere. Vergilius Aen. lib. III: quam tuta possis urbem conponere terra. M. Tullius de officiis lib. III: atque quod communiter con- positum fuerat solus edixit. — Sisenna Hist. lib. IIII: exercitum dispertiunt, ad confligendum se conponunt. || Conponere rursus 1.5 significat conparare. Accius in Armorum iudicio: quid dst? [cur] conponere aiisis mihi te aut m6 tibi? , Lucilius Satyrarum lib. IIII: Samnis, spurcus homo, vita ista dignu' locoque, cum Pacideiano conponitur, optimu' multo 20 post homines natos gladiator qui fuit unus. Sallustius in lugurtha: ubi Metelli dicta cum factis conposuit. — Vergilius Georgicon lib. IIII: non aliter, si parva licet conponere magnis. II Conponere, ornare. Vergilius Georg. lib. IIII: 25 dulcis conpositis spiravit crinibus aura. 5 IV, 438 II 7 I, 249 || 9 I, 135 || 11 III, 387 || 13 III, 20, 80 || 14 Sisenna Hist. IIII II 16 Accius Armorum iudicio || 18 Lucilins 1. IIII || 22 48, 1 || 28 IV, 176 II 25 IV, 417. & n. N. — sed omnes eius eirores recensere longum est. — 6 menbra B, H. — S compositus Gen; B^, conp. L^ solus. — quiescat B^. — 9 lenire placare mrg. G. — 10 motus B; Gen; H^. — post 10 in lihris sunt 256, 36, 37. — 12 tutam L; H; Gen; A; non B; tuam G. — possit L, H^; Gen; A. — superbem L^. — terram L; A; pr. Gen et H. — 13 IIII C, Gen. — atque; idque cdd. Cic. — quod om. Gen; supra add. H^. — 14 edixit Cic; Me; dixit C, Gen. — 15 se lun.; sit {seq. c) C, Gen. — componunt Me; comparant (conp. L^) C, Gen. — e v. sequente ortum vitium. — 16 actius Gen. — 17 est cur supra add. H^; cur, quod ex seq. con videtur ortum, om. Gen. — ausibus Gen^. — 18 c/. 393 l. spurcum, saevum; Luc. IV, 11 ibique comm. — 19 ista; illa Non. pg. 393; Gic. Tusc. II, 17, 41; orat. 48, 161. — homo se {videtur olim fuisse domoque) cdd. h. l. — 20 pacideiane L; G ex corr.; pacideia nec Gen; H; sed in hoc c posteriu^ deletum; pacede- gane pr. G; pacedeiano cdd. 393. — conponitur; i. e. gladiatorum munere iubetur depugnare. — obtimus G. — 22 salluscius L^. — iurgurt metelli om. mediis pr. L. — tum L^. — cum pacis Gen^; confractis B. — 23 georgicon (iia etiam H, G, ut v. 5; georg Gcn) supra add. L. — 25 Verg.; ef. 245 l. aura. — 26 dacis Gen; H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 399 257 M. II Conponere, colligere. M. Tullius in Verrinis, [in] Divinatione: si ab isto libro, quem tibi magister ludi nescio qui ex alienis ora- tionibus conpositum dedit. || Conponere, simulare vel fingere. 30 Accius Agamemnonidis: [sic] nmlti, animus quorum atr6ci vinctns malitiast, conposita docte e pectore evolviint suo; quae, ciim conponas dicta factis, dlscrepant. Sallustius in lugurtha: non sunt composita verba mea. parvi 35 id facio. ipsa se virtus satis ostendit. | Conponere, coniungere. Vergilius lib. VIII: conponens manibusque manus atque oribus ora. Lucilius Satyrarum lib. VIII: cnm poclo bibo eodem, amplector, labra labellis 40 ficta arte conpono, hoc est cum iixoloKonovfiai. idem in eodem: cum latu' conponit latere et cum pectore pectus. Sallustius Historiarum lib. III: suspectusque fuit, incertum vero an propter neglegentiam, societatem praedarum cum latronibus 27 14, 47 II 30 Accius Agamemnonidis || 34 85, 31 Q 36 Acn. VIII, 486 || 38 LucUius 1. Vni || 41 Lucilins 1. VIII | 43 Sallustius Hist. III. 27 in Verrem Divinatione Quicheratus, — 28 lib pro tibi B. — q. t. om. B. — magister; m B, Gen; m. H; sed in mrg. correctum. — 29 — 45 illa Conponere, simulare — cum latronibus conposuisse in cdd. leguntur pg. 260 ante l. cernere. — 29 exsimulare ed. Bas. — 30 Agamemnonidas, quae etiam pg. 146 s. l. oblitterare a Non. citatur fabula, numquam alibi, eandem atque Erigonam fabulam cum Welckero putat BibbecTcius, dissentit P. Schmidtius libri de Non. auct. pg. 59. — 31 sic del. Vossim. — malicia et (est m. 2) L^ ; militia est H^. — 32 compisita H. — docte e M; dicta e L, G; dictae Gen, H^; dicta e H^. — aevolvnnt Gen; H^ Qiic pectoraeae volv.). — 33 cum add. H^. — f. conponis. — 34 saluscius L^. — composita C, Gen. — m. V. Tornaes. — verbe Gen. — 36 se om. L, Gen, H^. — 36 VIIII cdd. — 38 cf 308 l. fingere; Luc. VIII, 2. — 39 ploco Gen, pi: H. — bibo eodem cdd. 308; eodem obvio (obvic Gen, ut vid.; pr. H; in guo est obvicam plector) C, Gen. — 40 ficta arte; cf. comtn. in 308 l. m. — ttjcoloKOTtovftai lun.; ipso loco pomas cdd. h. l.; cf. pg. 308. — 42 cum M; cf. Luc. VIII, 3; tuum cdd.; tum non recte I. Dousa. — latus ed. pr.; latum cdd. — lateri cdd.; latere M; nam sequens cum quin sit coniunctio non dubitandum. — 43 salustius X,. — III Tornaes.; Gen, H^; IIII L, H^, G. — illud praetuli, quo Sall. verba de M. Antonio possent intellegi, cuius bellum contra piratas et Cretenses J. III historiarum continebatur. dittographiam Harleiani libri et Genevensis cum ignoraret Kritzius, cuius conferendus com- mentarius, de Verre potius putavit cogitandum. — 44 an lun.; ac cdd. — propter Dictschius; per v. — praedare L. — composuisse lun.; composuisset (conp. L^) cdd. 400 NONIVS MARCELLVS 257. 258 M. conposuisse. || Conponere pro redimere. Sallustius lib. I: quin 45 lenones et vinarii laniique et quorum praeterea vulgus in diem usum habet pretio conpositi. CALX * * * Vergilius lib. V: calcemque terit iam calce Diores, II Calx est finis. Lucilius Satyrarum lib. VII: 60 * ♦ * hoc est: cum ad ♦ * * CALLET significat scit [hoc estj, a calliditate, quae est urbane scientia. Accius Aegistho: melius qu4m viri 66 callent mulieres. Afranius Abducta: ndscis, Numeri mei, omnem melius rem calleri quam volo. Pacuvius Atalanta: omnds qui, tamquam nos, servitium s^rviunt || 60 sub r^gno, callent d6rainum imperium m^tuere. 1 45 Sallustius Hist. I || 48 Aen. V, 324 H 50 Lucilius L VII || 54 Accius Aegistho II 57 Afranius Abducta || 69 Pacuvius Atalanta. 45 — 47 Conponere — conpositi, — haec in libris posita pg. 264 ante l. cogere hue recocavit ed. pr. — sallus Xj, — quin; cum B; Gen; Tornaes.; H^; qui, ut vid., -L, ; id. m. 2 quum. — illud quin etiam Charis. pg. 58 tutatur. — 46 leones B. — lenones et om. Char. — umarii Gen; humarii B. — et add. M. — diem ed. pr.; dies v. — 48 Calx; cf. pg. 29 l. calces cum comm. — Calx, extrema pars pedum, terrae proxima ex interpolatis pg. 29 verhis hic repctit Quicheratus; et certe illa extrema pars pedis vel similia videntur excidisse. — 48 — 52 ordo restitutus a Quicherato. nam in cdd. haec sunt: Calx (pr. Clax X) est finis. — tum Gen; H^ : lucilius satyrarum lib. VII hoc est cum ad virgilius (om. Gen) aen {del. H^; aeneidos Gen) lib. V calc. e. q. s.; L, B: lucilius satyrarum libro (lib.) VII calc. e. q. s.; H^, G: virg. (virgilius JH") lib. V calc. e. q. s. — 48 V.; cf. 29 l. calces; 414 volare, — 50. 52 apud Luc, cuius omissa memoria in ed. nostra, fuere ut puta: cum ad calcem ventumst; Nonii verba supplenda in hunc modum: hoc est: cnm ad finem ventum est. — 53 hoc est, ut e. v. 52 illatum, secl. M. — a add. A; om. rell. — urbane M; urbana v. — 54 actius A. — egisto L, G; segisto B, Gen; segistho, tum egistho H. — 55. 56 haec utrum iambica sint an trochaica plane incertum. — 58 Numeri (numero H^ ; vid. legcnd. Numerei) ; nomen proprium agnovit Me. — mei (meo H.^; Tornaes.; Gen) vocativus, ut puto. — possit tamen et pro mihi accipi. — iudicium hic ut saepe in fragmentis propter argumenti obscuritatem continendum. — rem calleri M; nam Afranii elegantiae non videtur satis convenire illud calleri rem; calli rem cdd. — non bene BibbccJcius: n., N. , me omnem melius rem callere quam volo. — 69 satalanta Gen; satanlanta, tum atanlanta Hs. — 60 servitium add. M; cf. Pl. Mil. II, 6, 2. — 1 dominum imperium N. Faber (dominum imperia minus bene Me); domitum imperio C, Gen; dora. imperium B; Vrbin. 307. non placet Bothii commentum domiti imperia. — metueres {seq. s) H^ ; Gen; B. \ BE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 401 258 M. Serenus in OpuscuKs: callet senium arte bibendi. Accius Aeneadis aut Decio: 5 quod periti sumus in vita atque lisu callemus m^s. idem [in] Neoptolemo: satin astu et fallendo callet? Sisenna Historiarum lib. III: Lucium Memmium, socerum Gai Scriboni, tribuni plebis, quem Marci Livi consiliarium fuisse 10 callebant et tunc Curionis hortatorem. || Callet etiam dictum a callositate. Caecilius in Asoto: tu ikm callebis, ille festum d^sidet? ,' Plautus in Persa: .... plus calleo quam aprunum callum cSIlet. 15 idem in Poenulo: quld opust verbis? c§.Ilum aprunum caUere aeque n6n sinam. [CONSTITVERE est disponere. Verg. Aen. I: hominesne feraene, quaerere constituit.] 2 Serenus Opusculis [] 4 Accius Aeneadis || 6 Accius Neoptolemo B 8 Sisenna Hist. III B 11 Caecilius Asoto B 13 II, 5, 4 fl 15 III, 2, 2 || 17 I, 308. 2 opuscuuius L^. — 3 v. paroemiacurS. — callet A, Gen, L, pr. H; callent jH ex corr., G, Montepess. — bibendi Bentin.; vivendi cdd. — 4 aeneidis Tornaes., Gen, pr. H. — decii cdd. — 6 in neophtolemo H^, G; ineoptholemo L; ineo- ptolemo flj ; Gen. — 7 saginas tu (sagina stu L^ ; saginastu H^ cum Tornaes.), Gen; L^; H^. — S hystoriarum L. — IIII G, ut vid.; cf. Petr. ed. min. praef. pg. XVIII; Flor. — Lucium Bothim; lucilium L {pr. lucilius), H, Gen; lucinium G, Flor. — 9 tribuni Bothim; natn de L. Memmii tribunatu non constat, constat de G. Scribonii; tribunum (tributum G^) cdd. — Marci Livii jffj,- Flor; Me; marcilli ui H^; marcelli uii L (uii m. 2 scriptum, sed, ut vid., m. 1 idem); martili VII Gen; marcili VQ Tornaes., G. — 10 hortatorem M; oratorem H, G, Gen; auratorem L. — f. Curioni auctorem. — 11 cacelius H; caecicilius G. — 12 tu ed. princ.; tun Bihbeckim; tum G, Gen; tunc B. — festum Palmerius; festus cdd. — fessus Bothim; quod sicui probetur, callebis aequat imperativum. — non pJacet tu iam callebis, ille fessus desinet. — 18 Plaut.; cf. Gharis. pg. 55. — in persona pr. H. — 14 magis pro plus cdd. Pl.; Ghar. — aprunum L^, pr. H, Gen, A; B; ed. Bas.; aprinam L^; H ex eorr. — aprugnum cdd. Pl.; prunum (pro aprunum^ Neapol. CJiar. — callidum Gen^. — calet pr. H — 15 idem om. H. ■ — penulo Gen; H; paenulo L. — 16 qui, supra scr. d, L. — opust; ita ap. Pl. A; B, C, D opuB si; opus L, H^, G, Gen; opud H^. — aprugnum vel apugnum edd. Pl. — calere pr. H; callare L. — post v. 16 secuntur in libris ea quae sunt Conparare, adparare — convivium conparat. — cf. 256, 38. — 17—19 secl. M. — cf 273 l. constituere ihique comm. Nom Mabo. C. D. ed. L. MvxiiiiSB. 26 402 NONIVS MARCELLVS 258 M. CONTENDERE, festinare. Vergilius Aen. lib. I: 20 quae proxuma litora carsu contendunt petere. M. Tullius in Verrinis, actione secunda: haec ubi filio nuntiata sunt, statim exanimatus ad aedis contendit, ut et vitae patris et pudicitiae sororis succurreret. || Contendere, intendere. M. 25 Tullius in Hortensio: magna etiam animi contentio adhibenda est in explicando Aristotele, si legas. — Cicero Tusculanarum lib. II: ut onera contentis corporibus facilius feruntur, remissis obprimunt. || Contentio est perseverantia vel elatio. M. Tullius de otficiis lib. I: ex contentione vocis et summissione et ceteris 30 similibus facile iudicabimus. || Sallustius Historiarum lib. IIII: rursus iumenta nacti ad oppidum ire contendunt. || Contendere, adstringere, intorquere. Vergilius Georg. lib, IIII: tanto, nate, magis contende tenacia vincla. Sisenna Hist. lib. HII: simul tormenta contenduntur. | Con- 35 tendere significat conparare. Plautus in Vidularia: signum recte conparebat: hiiius contendi anulum. Lucilius Satyrarum lib. I: 20 I, 157 II 23 II, 1, 26, 67 || 26 M. TuU. Hortensio || 27 II, 23, 54 || 30 I, 41, 146 II 31 Sallustius Hist. IV || 33 IV, 412 || 36 Sisenna flist. IV || 36 Plautus Vidularia || 38 Lucilius I. I. 20 — 22 leg. h. l. in libris; item cum 23 — 27 usque ad illud si legas pg. 264 post l. contentus verba familia contenti erimus una. — hic reposuit Quicheratus. — 20 Verg. ; cf. 367 l. petere, obtinere. — libro supra add. in L pg. 264. — 21 proxima h. l. H^, B, Gen [hic pr. f. proximum); proxima cdd. 264 (proximam a pr. L; proximum a Gen^). — littora h. l. Hqos (litora P); ed. Bas.; 264 B. — 23 puto in Verrem, vel Verrinarum. — 24 examinatus Gen^. — ad haedis Gen^ ; ad hedis L; ad is G. — 25 succurrerent H; succurrere L^. — 26 ortensio H, Gen, B. — 27 in add. ed. pr. — legas H^; Gen; B; Torn.; leges L; H^; G. — 27 — 29 Cicero — obprimunt; haec in cdd. leguntur pg. 259, 17 post ea quae sunt armis contendere. — ibi cum plane locum non habeant, recte hic sunt reposita a Quicherato. — Tusculanorum cum L^ H^, Gen; ita semper fere hic. — de quo iam non referetur. — 28 honera Gen, pr. H. — corporis L^. — facilius supra add. in H. — remissis opprimunt Cic; pessimis (pessimos Gen; H^) opprimuntur (obpr. Gen; opr. L^) cdd. — 29 Contio Gen^. — et L^. — perseverantia ad. Sall. spectat exemplum; elatio ad Gic. — 30 ex c. v. ex s. ex cdd. Gic. — 31 iudicavimus i/j. — Saluscius L^. — hystoriarum L. — III Gen. — 32 opidum pr. L. — 33 astringere H, G; asstringere L^. — aen. pro Georg. L. — 34 renacia pr. H; tenaci B. — ten (acia, f. in ras., m. 2) utcla L^; tenaautcla Gen^. — 36 simul tormenta M; simul et tormentaiv^ H^, G^; simul et armenia Gen., H^; simul et ormenta G^. — illud et si recte habet, statuatur oportet alterum et secutum. — cf. comm. in Sisennae locum, qui legitur pg. 484 s. l. senati. — 37 cf. Studemundii comm^n- tationis de Vidularia pg. 23. — conparebat L^ ; comparabat rell.; comparebat Me. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 403 258. 259 M. ut contendere possem 40 Thestiados Ledae atque 'l^iovitjg di.6xoio. idem lib. VH: huncin ego umquam Hyacintho hominem, cortinipotentis deliciis, contendi? Caecilius Titthe: || 1 egon vitam meam asticam cont^ndam cum istac rusticana ti*d, Syra? Licinius Macer in epistula ad senatum : illi suam vitam mecum contendunt, quoius in corpore ita crebra sunt vuhiera fvitae], 5 novae cicatrici ut locus non sit. — Naevius in Lvcurgo: cave sis tuam cont^ndas iram c6ntra cum ira Liberi. Accius in Tereo: video ^go te, mulier, m6re multarum litier, ut vim contendas tuam dd maieatat^m viri. 10 Varro Fvra-O-t dsavrov: age nunc, contende alterum genus 41 Lucilius 1. VII || 44 Caecilius Titthe || 3 licinius Macer epistula ad senatum; cf. comm. y 5 Naevius Lycurgo XIX || 7 Accius Tereo || 10 Varro rvm&i, aeavtov. 39 praecessit ut puta talis erat forma. — possem; f. posses. — 40 lede cdd. — 7|tov«jc aXoxoio Me; ixiones alcholocheo L, H^, G; eximone salcho- locheo (h scr. supra co) i/j; Gen; Tornaes.; cf. II. XIV, 315 sqq. — 41 cf. comtn. in Lucil. VII, 4. — 42 huncine Tornaes. — hyacinctho (h supra to sa-ipto L) L, G. — 44 tithae G, Gen. — 1 ego, n supra scr., L; egone A, Montepess. — 2 asticam BergMus; atticam cdd. — ista A, Gen^; isti, supra scr. a, H^. — rustina Gen^; rusticina Am, Montepess. — tua add. Bergkius; Quicheratus. — 3 lucilius H^ ; Gen.^ ; licilins Gen^ . — in epistula (epistola L^) ad senatum. — iure dubitat Petrus hist. lat. prooem. pg. CCCXL, num Licinii Macri epistulae vel db ipso vel ab amicis umquam sint editae, putat- que hanc epistulam a Sallustio fictam et historiis suis insertam; eiusque upinioncm probat Hertzius Indicis schol. Vratislav. aestiv. a. 1871 pg. 4. — ad- versatur, quod Nonius ne eis quidem locis, ubi citati ab eo auctoritatis ad- dendae gratia scriptores aliorum verbis utuntur, adeoque addito nomine, hos ponit auctores, sed illos. — cf. comm. in pg. 261 l. cernere, amittere. — ita- que si recte statuit Petrus, in fonte, quo u^sus est Non., SaUustii nomen vel casu omissuin vel cum extaret a Nonio neglectum existimabimus. — sed nescio an similius sit veri post illud epistula eius qu£m scribentem induceret Licinius nomen haustum; cf. pg. 228: Claudius Quadrigarius, describens Manli Torquati pugnam. — etiam hoc notandum, non uti alias epistttlis Non., nisi Ciceronis et Varronis, auctorum celeberrimorum. — metum L^. — 4 quoius M; quorum V. — vitae, ut e v. 3 iUatum, secl. M. — 5 cicatrice ut lucus L^ ; lucus etiam Gen^. — 6 contenda syram H, Gen; yram etiam L^. — 7 cf. 519 l. multos. — actius B. — accius in te in tereo L; te punctis adpositis notatum; sed haec eluta. — 8 more om. H^; Gen; B; Tornaes. — 9 vim cdd. 519; hic P; cum reU. — ad om. h. l. cdd. — maiestutatem pr. H. — viris cdd. hic. 26* 404 NONIVS MARCELLVS 259 M. q^iXod^EcoQov , ecquid ibi videris melius. || Contendere, certare. M. TuUius de officiis lib. I: miserrima omnino ambitio est hono- rumque contentio. — Vergilius Aen. lib. IIII: quis talia demens abnuat aut tecum malit contendere bello? 16 Sallustius in lugurthino bello: fretus multitudine militum parabat armis contendere. || Contendere, continuare. Cicero de oratore lib. I: ut una continuatioiie verhorum, id quod eius scripta declarant, hinae et contentiones vocis et remissiones continerentur. et [de oratore] lib. III: nihil perniciosius quam ecfusa sine inter- 20 missione conte^jtio. || Contendere iterum significat extorquere. Cicero in epistula ad Cassium: hoc a te ita contendo, ut in eo fortunas meas positas putem. — Accius [in] Eurysace: iam petere incipiam 6t si precibns perpetrari res nequid, vi coutendam, ut hinc parentem t^cum Salaminem ^vehara. 25 Turpilius Lemniis: hab^s potestatem, ubi petes tantiim, senis. pretium contendas, lit redempto Phaedriae liceat redire antiquam in consuetudinem. ' 12 I, 25, 87 II 13 IV, 107 || 16 13, 3 || 17 I, 61, 261 || 20 HI, 60, 224 || 22 Cicero epistula ad Cassium (ad Fam. XV, 14, 5) || 23 Accius Eurysace || 26 Turpilius Lemniis. 11 (ptlo&^soDQOv lun.; filothoreon cdd. — ecquid Vahlenus (praec. n); nequid cdd.; f. numquid (nunquid). — videris EibbecJcius; viderit (vederit J3i) cdd. — videre sit Vahlenus. — melius. hic addend. Varr. exempl. 260, 18 sqq. — recertare Gen; H^; decertare B. — 12 miserima Lj^. — est ambitio cdd. Cic. — hon. Cic; bonorumque cdd. — 14 qis L. — 16 saluscius L^. — in I. b. fretus supra scr. L^. — Sall. — bello in mrg. add. Gen^. — militem pr. H. — 17 parabat Sdll.; sperabat cdd. — 18. 19 II cdd. — quae cursivis litteris swnt expressa, ex Cic. add. Quicheratus. — ei cont. cdd. Cic. — missiones pr. L. — continuarentur C, Gen. — 20 de or. om. v. — ecfusa M; effusa cdd. Cic. et infusa Non. — 22 epistola L^, H, G. — ad Cassium Quicheratus; Cassi cdd. cf. pg. 278 1. delenitus, delectatus. — a te ita Cic; ait ita L, H, Gen; agit ita G mss. Me; om. B. — 23 meas putem as (putem as delet.) positas putem L. — pugnem B. — in om. L^. — 24 petere Scriver.; Guietus; potere G; potero L, H, Gen. — precibus perpetrari res add. M; nequid pro nequit (ita Scriver.J. — cf. Pacuv. ap. Fest. pg. 217: neque perpetrare precibus nec pretio quiid. — 26 vi; m. 1 f. in L. — hic G. — par. M; comportet (conp. L^; competeret Gj) cdd. {praec c). — tecum Grotius; texum cdd. — Salaminaem pr. H; f. Salaminam; qua Pacuviu^ usus est forma; quamquam Aecium graeca graece magis inflectere coepisse constat. — aveham Buechelerus; habeam cdd. — verba Teucri ad Eurysacem. — 26 Lemniis Ald.; lemonis C, Gen; lenonibus inepta, ut saepe, interpolatione cd. N. Fabri; atque ita ed. princ — 27 habes Bib- becTcius; habet cdd. — habes potestatem; i. e. facultatem adeundi. — ubi petes tantum M; ubi potestatem {supra scripta haec in H, in quo potastatem, muitat. in potaestatem) C; Gen. — 28. 29 pretium M; ptio (ante t rasura DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 405 259. 260 M. 30 Varro Serrano, tisqI ccQxaLQsd tav: et petere imperium populi et contendere honores. 1 M. Tullius de officiis lib. II: extremum || autem praeceptum in beneficiis operaque danda, nequid contra aequitatem contendas. II Contendit proripuit vel direxit significat. Vergilius lib. V: qni tamen aerias telum contendit in auras. 6 Licinius Macer: quo die magistratum obiit, repente celeri gradu per forum se in Capitolium contendit. — Turpilius Philo- patro: heu fortunas meas, mater. — hem, qua causa huc opere maxumo contdnditur? 10 Pacuvius Doloreste: nil c6niectura quivi interpretarier quorsum flexivia dictio cont^nderet. M. Tullius de re publica: sed audisse te credo, Tubero, Pla- 30 Varro Serrano || 1 II, 20, 71 i| 3 Aen. V, 520 | 5 Licinius Macer || 6 Turpilius Philopatro V 10 Pacuvius Doloreste || 13 M. Tullius de re publica (I, 10, 16). in L) L, H, Gen; pretio ed. Bas. — Phaedriae Grauthoffius ; fedria C, Gen (fedri alice ad Gen; licead etiam H^). — antequam H^; Gen. — sensm apertissimus. nam cum Phaedria adulescens propter peccatum levissimum exclusus esset a patre {cf. pg. 363 l. protelare — excludere) et a piratis captus ereptusgue amicae, h. l. socii de exorando patre illoque liberando consUia ineu/ntes inducuntur. — 30 sarrano L^. — nQUQxaiQSCicav L, sed solu£. — 31 honores; quamquam in accu^ativo nihil inest offensionis, tamen collato Lucretii versu (II, 11) certare ingenio, contendere nobilitate suspicor deceptum Nonii auctorem falsa lectione restitu^ndumque honore. — et accedit, quod extorquendi verbum parum videtu/r convenire huie loco. — 1 dextremum Gen; pr. H; deextremum L^. — 2 aequalitatem H^; Gen; Torn. — contendas; n. N. — 4 tantum B; tn, in mrg. tamen H. — se — contendit; ut se erugire ap. Ennium, se irrumpere ap. Varr., sim. multa. — filopatro H, G, Gen; fiU- patro L. — 7 heu {vel vae) fortunas meas M; gemmeas fortunas cdd. — geme meas fortunas Me; quod cum non displiceat, tamen ne versus exeat in mater. hem non poterit admitti nisi aut traiectis verbis ita: meas fortunas geme aut ut statuas post fortunas finem versus prioris haustum. — parum erit elegans metrorum discriptio haec: geme meas fortunas, mater. — hem, qua caiisa huc opere maxumo | contenditur? — diverbium, cuius prior pars finiretur in eo quod est mater, instituit Bibbeckius. — fortunas pro fortuna sa£pe dici apud antiquiores notum. — 9 maximo L. — 10 doloreste flj ; G^ ; f. L ex corr.; dul. rell. — 11 nihil cdd. — confectura L^. — 12 flexivia dict. Grotius; flexivice (flexi vice L,^; flexivite, supra scr. c, Gs) cdd. — cf. v. ex Periboea pg. 237 s. l. autumare ibique comm. — hu^ pertinet quod legitur ex Dolor. pg. 123 s. l. incertat. — 13 de re publica G, ut vid.; B; de repb: L; de repub Gen; de reb; mutat. in de repub; H. — audisse te Vatic. Gic; audisset G, Gen, B. — tuvero C, Gen, B. — plautonem Gen^. 406 NONIVS MARCELLVS 260. 261 M. tonem Socrate mortuo primum in Aegyptum discendi causa, post in Italiai^ contendisse. — Afranius Epistula: 15 n6ii licet me p^rvenire qua contendi s^mita. Sallustius [in] lugurthae bello: ex proelio fugit in provinciam; ac deinde Romam contendere. — Varro Quinquatrubus : qui Tarentinum tuum ad Heracleiden Ponticon contenderet. || 20 CERNERE significat videre. Vergilius Aen. lib. III: 1 cemimus adstantes nequiquam lumine torvo. II Cernere rursum disponere. Lucilius Satyrarum lib. V: postquam praesidium castris educere crevit. idem lib. XIII: 6 acribus interse cum armis confligere cernit. II Cernere, amittere. Varro Gerontodidascalo: non vides apud Ennium esse scriptum: t^r sub armis m^lim vitam c^rnere quam semel modo p&rere. 10 15 Afranius H 17 13, 4 || 18 Varro Quinquatrubus || 1 III, 677 || 3 Lucilius l. V II 5 Lucilius 1. Xllt || 7 Varro Gerontodidascalo || 8 Ennius (Medea exule). 14 causa om. male Vatic; ef. 53 l. lues. — 15 in Italiam et in Siciliam Cic. — epistola L^, G. — 16 ita M; cdd.: non (non Gen.) licet me qua contendissem ita (contendi sem. Gulielmus Verisim. III, 8) pervenire cdd. (non 1. me q. contendi p. semita Buechelerus). — 17 saluscius L^. — in om. Gen. — praelio ed. Bas. — profugit Sall. — 18 deinde ed. Bas.; v.; deinde inde L, H, Gen. — contendit Sall. — Varro; ef. comm. in 259, 11. — 19. 20 versus indicavit M. — Tar. t. ; 'Heraclides TarentinuS, Herophili discipulus celeberrimus et empiricae scbolae addictus — Varro dicit medicis a philo- sophis discendum esse.' — haec Oehlerus. — Heracleiden M; heracliadem Gen; etiam in H littera supra id erasa; heraclidem rell. — Pouticon Oehlerus; ponti (seg. con) cdd.; ponto L^; Ponticum v. (ponticum conten- derit ed. princ). — post v. 30 in libris sequitur pars l. conponere, et quidem illa: conponere, simulare vel fingere — societatem praedarum cum latronibus conposuisse,- cf. pg. 257 , 29—45. — 1 videre m. antiqua supra scr. in Gen. — 2 cerminus Gen^. — astantes ed. Bas.; asstantes L.^, H^; adst. et A, B. — luminet orbo Gen. — torbo L^ ; pr. H. — 3 rurs. om. A. — 4 seducere pr. II. — crevit ed. a. 1476; crevi Dp; decrevit L, G, H ex corr.; decrevi pr. H; Gen; A; B. — 5 dem pr. H. — 6 inter sese armis per interpolationem liber vetu^ Dousae. — cum coniunctio potius quam praepositio. — comfligere H. — 7 rontodidasoalo L^; pontodidascalo H^; Gen (hic pr. rontodidascalo); B. — 8 Ennium add. Ald. — cf. Enn. Fab. 368 cum comment. — 9 nam te edd. v. 22. — vitam; multa Flor. Varr. VI, 81; cf. comm. in v. 22. — 10 parire Flanckius (s. q. m. parire Porsonm ad Euripidis Medeam 252). — sane ita dixit E. in Annalibus; et potest modo produccre finalem. — sed cum alibi (Fah. v. 1) idevi posuerit parjn-e neque in numeris videatu/r esse offensio, ego illud, quod etiam Varronis libris firmetur, immutare timui. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 407 261 M. II Cernere, audire. Accius in Chrysippo: 'quid agam? vox ilUust c^rte'. — ''idem omnes cernimus.' II Cernere, iudicare. Pacuvius Armorum iudicio: et aecum et rectumst, tu quod postulas. 15 iurati cernant. Ennius Thyeste: inpetrem facile ab animo ut cemat vitalem babium.t II Cernere rursum dimicare vel contendere. Accius Epinausimache: primores procerum provocavit nomine, 20 si esset quis, quei armis s^cum vellet c^rnere. Eunius in Medea exule: . . . nam t^r sub armis m§,lim vita c^mere. Pacuvius Armorum iudicio: ^ ~ qui s^se arlfines ^sse ad causandum volunt, 25 d^ virtute eis 6go cernundi d6 potestatem omnibus. || Cernere, rursum succedere: unde et cernere hereditateu) filii (id est succedere patribus) dicti sunt. Accius Myrmidonibus: r^gnura tibi permitti malunt. cdmas! tradam ex^rcitus. 11 Accius Chrysippo- Q 13 Pacuvius Armorum iudicio || 16 Ennius Thyeste H 18 Accius Epinausimacbe |1 21 Ennius Medea exule Q 23 Pacuvius Armorum iudicio || 27 Accius Myrmidonibus. 11 actius A, ut saepius. — crysippo L; H {hic pr. cris.); Gen. — 12 illiust M de re m. 441; Ritschelius Opusc. II, 683; illiua est cdd. — certe pro certo. — illud ceraimus potius dictum pro iudicamus, existi- mamus. — nam videndi verbum latius patet in linguis plerisque, cum visus ex omnihvs sensibus longe sit acutissimus praestuntissimusque. — 13 pachu- bius A; et sic vel pacubius saepius. — 14 ecum L; aequum H, Gen, A, B, Montepess. — tu add. M. — postula pr. H. — 16 thyste ij ,• Gen^. — 17 versu^ corruptus. — cernet Gen; pr. H. — 18 epinausimace Gen; pr. L. — 19 procerum ed. princ ; procertum cdd. — provocavit Bothius (provocaret Vossius); revocarit cdd. — provocavit; sc. Hector; cf. II. VII, 66 sqq. — nomine Vossius; nomina cdd. — 20 si Voss.; nisi cdd. — quis, qnei; quis qui ed. a. 1476 ; quisque cdd. — 21 media Genh. — 22 nam om. Varro l. m. — nam e. q. s.; vide stuporeni socordiamque Nonii, qui paueis versibus ante prorsus diversa de codem loco Enniano tradiderat ct ne senserat quidem esse Ennii. — ac tamen extitere, qui Mercerum ac potissimum quemque criticorum incusarent, quod talem hominem inclemenfius arripuissent. — maculim pr. L. — vitam V.; vita M; num ita scripsit auctor Nonii; item Ennius. — 23 Pacuvius; cf. 89 l. causari. — 24 quis esse Gen; H^. — adfines lunius; ad- finem cdd. l. utroque. — causandara H, Gen. — 25 eis (ei diphthongo) M; et cdd. h. l. {id in H supra sa- ); his vel is id. pg. 89. — potestatem cer- uundi do (de L) omuibus cdd. hic. — 26 rursum succedere Me; rursum cedere (caedere H) C, Gen. — 27 fili L^ , JJ, ; Gen. — id est succ. patr. nos; patribus id est cedere (cedere in mrg. add. Gen) cdd.; cf. Merceri comment. — 28 malunt quidam per interrogationem. — malim lun. in mrg. — cemaii M; cernam cdd.; cernant, pro decernant, Me. — tradunt L. — 408 NONIVS MARCELLVS 261. 262 M. CIRCVMFERRE est proprie * * * II Circumferre, lustrare. Lucilius Satyrarum lib. 11: 30 tum farcto omnia sunt circumlata .... Plautus in Amphitryone : istam iube pr6 cerrita circumferri. Vergilius lib. VI: '35 idem ter socios pura circumtulit unda. || CONFIDENTIA est fiducia. Vergilius Aen. lib. I: i et adflictis melius confidere rebus. II Confidentia, duritia, patientia. Plautus in Asinaria: scapularum confidentia, virtute ulmorumt fr^ti. II Confidentia rursum temeritas, audacia. Pacuvius in Atalanta: 5 gradere adque atrocem coerce confiddntiam. * * * idem lib. X: inprobu', confidens, nequam, malus ut videatur. Turpilius Leueadia: 10 30 Lucilius 1. II || 32 II, 2, 143 HSS Aen. VI, 229 || 1 I, 452 || 3 III, 2, 3|1 5 Pacuvius Atalanta |1 8 Lucilius 1. X; cf. comm. H 10 Turpilius Leucadia. exercitum Ald. — verba Agamemnonis, ut videtur; cf. Eibbeckii libri de tragoedia lat. pg. 352. — 29 et pro est, sed punctis add. delet. m. 2, L. — proprie; recte Quicheratus, cum relicua male gereret, putavit hausta ea quae sunt differre, spargere, vulgare. — 30 Circumferre add. Quicheratus. — 31 farcto M; farto lum.; facto L, G; facta H, Gen, B. — sum B. — circumlata lun.; circumlatus cdd. — 33 quin tu istanc iubes cdd. Pl.; iube istam C , Gen (tam, supra scr. m. 2 iube is, L). — et potest servari impera- tivus, qui promptior fuit ad interpolandum. — 34 cerritam C, Gen. — post V. 36 in cdd. posita illa: Constituere, retinere, firmare — prudentia; tum: Conparare, dare — merces conparabatur. — cf. pg. 256 finem l. conparare; 273 initium l. constituere. — 3 duratia, sed i supra scr., H. — pacientia A, L^. — 4 cf. Goetzii comm. — ulnorum credi {corr. creti) A. — 5 Athalanta C, Gen. — 6 atque C pr. L^ ; rell. — coerce ed. princ. ; coercere (cohercere G, A, B) cdd. — coerce trisyllabum; cf. 121, 15. — 7 recte suspicatur Ger- lachius pg. 463 haustum alterum P. l, et quidem eum cuius Fest. 355 s. l. torvitas facit mentionem: cum recordor eius ferocem et torvam confidentiam; quamquam etiam potuit reponi v.: par fortitudo, gemina confidentia, qui servatus est ab ipso Non. pg. 316 s. l. geminum, vel alius. — nam amat Pacuvius elocutiones fortiores. — ut autem pariter, quod Mercerus notavit, Ludlii exemplum hauriretur {quod potuit esse illud: neminis ingenium tantum confidere oportet; cf. 143, 18), ea re effectum, quod a priore idem ad posterius in archetypo Nonii erat aberratum. — 8. 9 X om. Gen; L^; H^, ut videtur; nam pallidiore atramento, quali m. 2 uti soleat, in H scriptum esse testatur Siversius. — ut add. M. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 409 262 M. viden tu Phrygis inc^ssum? quamst confidensl di iatunc perduint! idem Hetaera: nam quid illoc homine vivit confidentius? Accius in Myriiiidonibus; 15 iram in&enes, obstes animis, r^primas confidentiam. Afranius Vopisco: excliidat uxor tam confidenter virum? non faciet. Vergilius Georg. lib. UII: 20 nam quis te, iuvenum confidentissime, nostras iussit adire domos? Terentius in Andria: n^scioqui sen^x venit modo: ^lum, confidens, catus. I Confidentia, constantia. M, TuUius de re publica lib. III: 25 duas sibi res, quominus in vulgus prodiret et in foro diceret, con- fidentiam et vocem, defuisse. — Naevius in Danae: ^xcidit orationis omnis confid^ntia. Plautus in Amphitryone: qua^ non delinquit, decet 30 audacem esse, c6nfidenter pr6 se et propterv^ loqui. 12 Turpilius Hetaera || 14 Accius Myrmidonibus || 16 Afranius Vopisco 19 IV, 446 II 22 V, 2, 14 jj 24 M. Tullius de re publ. III 1 26 Naevius Danae V 28 n, 2, 206. 11 viden' tu Frygis (Frugis Me) Lips. Epistol. quaest. V, 2; videntur (videtur Gen, H^) frigus C, Gen. — perdunt Gen^; pr. H. — 12. 13 idem m. 2 add. H; del.- Gen^. — hetera nam in mrg. Gen.^; item H (nam infra hetera scriptum); sed in hoc utrumque lineola cirdumducta deletum; terentius (terrentius pr. L) L, G; item H, Gen^ in contextu ; ubi hererentius Gen^. — quid Quicheratus, Bibbeckius; qui in H, Gen in contextu, sed in H deleta praepositio; qui L, G; q in margine H, Gen. — illoc Bergkius; illo cdd. — 14 infrenes lun.; infrenis H; Gen; item G; infermis L^; inferimis L^ sec. Zangem.; in mrg. Hs^: inferrinis, sed m. 2 idem infrerinis. — obtes Gen; flj. — 16 vobisquo, m. 2 vopisquo L; vobisco Gen. — 23 nescio quis B (pr. n. qui); et ita pars Ubrorum Ter.; Donat. — veni L, Gen. — modo venit B; cdd. Ter.; idque meliu,s quam si in illo venit modo pro praesente acceperis venit. — tellum L; sellum Gen; B; pr. H. — 24 const. confidentiam, sed id del. et supra scr. constantia, L. — 25 sibe B. — s. Isocrati. — prodiret add. M. — diceret H (t supra scr.); dicere (om. B) relicui. — 26 nevius cum L, H Gen. — Danae ed. Bas.; Gen; Dane pr. H; Dana L; H ex corr. — 27 condentia pr. H. — 29 deliquit, deliquid cdd. Pl. — etiam delinquit perfectum. — 80 verba pro se et propterve (propterve Bh^; protervae Gen^; L,; proterve rell.) loqai in G, Gen, A, B (om. Plauti frgm. A, B) locata post sequentia Constemari significat deici (deci B) ordinem rectum restituit Pius. — propterve etiam cd. D ap. Pl. 410 NONIVS MARCELLVS 262. 263 M. COT^STERNARI significat deici. || Consternari rursum erigi. Pacuvius in Periboea: const^rnare, anime? ex p6ctore hoc ecv61vito consilium subitum, res quod enatast modo, qui pacto inimicis mortem et huic vitam offeras. 35 idem Duloreste: unde exoritur? qu6 praesidio fr^tus? auxiliis quibus? qu6 consilio c^nsternetur? qua vi? cuius c6pii8? || CVRRICVLVS, ut consuetudo fert [a curru dimiuutio est], dicitur 1 brevissimum vehiculi biroti genus. || Curriculus, cursus. Varro in epistula ad lulium Caesarem: qu^m simul ac Romam venisse t^tigit mi auris nuntius, ^xtemplo meos in curriculum c6ntuli properd pedes. 6 CALVMNIA est malitiosa et mendax infamatio. || Calumnia rursum calliditas. M. TuUius de re publica lib, III: ut Carneadi 32 Pacuvius Periboea || 36 Pacuvius Duloreste || 2 Varro Epistula ad lulium Caesarem || 7 M. Tullius de re publ. III. 31 Consternari rursum erigi. — mirum criticos quosdam adeoque Guietum ac Bothium et Madvigium putasse vel ante haec verha haustu quaedam et pro Constemari reponendum Confirmari vel certe post prius Pacuvii exemplum; porro in posteriore reponendum confirmatur. — solus quippe arguendus stupor Nonii, qui in altero Pacuvii loco non intellexit consternare esse indicativum, non imperativum, in altero unius litterae deceptus est errore. — 33 anime (animae cdd.); interrogandi notam add. M. — hoc ecvolvito M (hoc evol- vere Passerat.)\ hac (hanc Gen, B, pr. H) et volvere {seq. con. — volveret ante ras. Hs; e ultimum f. ex i factum) cdd. — 34 subitum et q. seq. usque ad V. 1 om. B. — subitum, res quod enata est modo Madvigius Advers. II, 661; M; subit omnes (omns Gen) quod denata est modo cdd. — 34 qui p. C, Gen. — offeras Gen; H^; Vossius; efferas rell. — 36 Duloreste C, Gen. — 37 undem pr. L. — auxilius G. — 38 consternetur M; consternatur v. — cuius corpus pr. Gen. — 1 Curriculis L; G; B; Gen.^ ; Curriculum A. — fer, sed del. et fert supra scr., Gen. — a curru diminutio est secl. M. — a supra add. H^. — curri pr. H; Gen^; curre pr. B. — dimminutio L.^; H, B, Gen^. — 2 viroti C, Gen, B {om. A); biroti Bentin.; cf. 86, 28. -r 3 aepistula L^; aepistola L^; epistola G. — ad lul. Caes. M; cf. su^ra pg. 259 l. contendere — extor- quere; luli (lulii B) Caesaris cdd. — 4 venisse Gen; B; venissem L, H, G. — tetigit mi M; mihi attigit (adt. Gen) C, Gen, B. — 5 exemplo pr. Gen; H^; G ; extemplo etiam B. — meos Gulielm. ; eas cdd. — imitatus est Varro Ennii, ut probabile est, Iphigeniae haec (Fab. 72 sq.): posteaquam abs ted, Agamemno {vel postquam abs te Agamemo, ut venirem, qua^n commendat lectionem Varronis locus, nisi potius statueris huius exemplo scribendum simul abs te, Agamemno, ut venirem), tetigit aures nuntius, extemplo. — hos versus utrum Varro iocosa recordatione Ennii ductus interposuerit pedestribus an saepius poemata cpistulis eodem modo inseruerit , quo usus est in saturis, propter paucitatem reliquiarum decerni ncquit. — 6 menda, supra scr. x, L. — infamatio. post hoc v. librariorum neglegentia collocata haec: Convenire, placere, constituere — toUi convenerat. — c/. pg. 270 initium l. convenire. — 7 III Maius; II cdd. DE VAEIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 411 263 M. respondeutis, qui saepe optimas causas ingenii calumnia ludifi- cari solet. 10 CALIDVM est fervens. Vergilius Aen, lib. nono: volvitur ille vomens calidum de pectore flumen. II Calidum, citatum et velox. Varro jisqI xeQawov: cum dixfsset Vitulus, ^cce ibi tibi caldis pedibus quidam navicularius 15 semilstilatus mrampit se in curiam. 'I Calidum, ferox et inconsultum. M. Tullius de officiis lib. I: sic reperias multos, quibus periculosa et calida consilia. CAELVM est deorum domicilium Vergilius Aen. lib. IIII: caelum qui vertice fulcit. 20 II Caelum rursus aer. M. Tullius de deorum natura lib. II: acu- tiora ingenia et ad intellegendum aptiora eorum, qui terras in- 10 IX, 414 II 12 Varro nsgl hsquvvov || 16 I, 24, 82 || 18 IV, 247 || 20 II, 16, 42. 8 Carneadis respondentis cdd. quattuor Vaticani Nonii auctore Maio; Carneadi respondeatis G, Gen. — servandus quidem fuit genetivus Carueadi; qv^ etiam alias usus Cicero; et adeo rarior finalis causa fuit erroris librariis. — verba sunt L. Furii Phili; cf. III, 5, 6'. — praemissa huic fragmento haud inscite haec a Buechclero mus. Mhen. XIII, 593: neque banc tamquam meam orationem vos volo accipere, sed. — 10 Verg.; cf. 311 l. frigidus, mortuus. — lib. VIIII H, B, Gen, G. — 12 Caldum H, Gen, G; Calidum et. B; Caldum autem c. A. — cicacum X,. — verox Gen^. — pro illo nsQi Mspauvov ed. princ, quae om. ubique graeca, h. l., non 28, 15, mirifice: in logischorio (i. e. in logistorico). sed eam interpolationem esse apparet. num- qunm enim logistoricorum titulo ttst*s Nonius. — minu^ grave est, quod Macrob. III, 12, 2 hunc saturis adscribit libellum. nam logistorici et saturae propter argumenti similitudinem et qu^d etinm saturae pleraeque gemino erant titulo saepius- confusae. — 13 Vitulus Ald.; ante ferebatur vitulus. — Vitulus cognomen Pomponiorum. — et Vitulus inter amicos Varronis memoratur de re r. II, 11, 12. — nec tamen displicet vetulus, quod apud quosdam invenfri refert Bentinus. — ibi add. M; qui versu^ indicavit. — 15 irrupit in c. cd. N. Fubri. — iniuriam B; Gen; pr. H. — atque ilhid in curiam valde suspectum; f iniuria. — inter 15 v. et 16. 17 interpositum est l. caelum. — ordinem restituit ed. princ; in qua tamen v. 16, 17 leguntur pust 11; quos post 15 reposuit Quieheratus. — 16 Callidum L.^; H ex corr. — 17 repperias C, Gen; reperies B. — callida cdd. Buiteri; tt ita L.^; H; B; Gtn^. — con- silia; seq. ap. Cic: quietis et cogitatis splendidiora et maiora videantur. — in mrg. Ho habet haec: melius exemplum Vergili (Georg. III, 119): calidumque animis et cursibus acrem. — ita idem supra ad 240, 8: pasc^-re: (Aen. III, 353) rex accipiebat in amplis. — talia etiam in G reperiuntur ; cf. comm. in 15 l. torrus. — 20. 21 de deorsum naturam pr. L. — vtrba acutiora — ad intelleg. add. Quicheratus ex Cic; apud qtiein praecedit etenim licet videre. — aptiora ex Cic. Me; altiora cdd. — incolunt idem; et ita furtasse ipse Nonius. 412 NONIVS MARCELLVS 263. 264 M. colant eas, in quibus aer sit purus ac tenuis, quam illorum, qui utantur crasso caelo atque concreto. CONTENTVS dicitur cui res etiam parva abunde est. Vergilius lib. VII; 25 patriis sed non et filius arvis contentus. || Terentius in Eunucho: 1 quia neque tu lino eras cont^nta neque solus dedit. Lucilius lib. XXX: his te versibus interea contentu' teneto. 6 M. Tullius ad Brutum: sic igitur facies et me aut amabis aut, qui contentus sum, diliges. — idem de officiis lib. II: [in] brevitatis causa familia contenti erimus una. || Contentum dicitur extensum. Vergilius lib. V: tuuc rapidus, iamdudum arcu contenta parato 10 tela tenens. Lucilius lib. XX A: hic ut muscipulae contentae ac scorpio' cauda sublata. II Contentum, conligatum, coniunctum. Vergilius Georg. lib. III: 15 contenta cervice trahunt stridentia plaustra. 26 Aen. VII, 736 H 1 I, 2, 41 || 4 Lucilius lib. XXX || 6 M. Tullius ad Brutum || 7 11, 12, 43 H 9 Aen. V, 513 || 12 Lucilius 1. XXX l 15 III, 536. 22. 23 rnrsus ac tenues C, Gen. — qui tantur Gerii ; pr. L. — 26 patris L^. — 5 his Gulielm.; et is cdd.; ita pg. 422 s. l. horridum item in v. iMcilii etit, eti pro hic. — fuit qui coniceret mis pro meis; sane in Nonii libris etiam m cum et confusa pluries. — contentu! teneto; cf. comm. in Luc. XXX, 13. — 6 M. Tullius; cf. 421 l inter amare et diligere. — aut H^; ut rell. — 7 qui M; quid cdd. h. l.; quod (om. L) 421; quo v. ap. Cic. — contentus sum cdd. 421; contendi sum h. l. (sed in H di punctis notatum et supra scr. tus). — non ausim scrihere contentu' sum, quamquam a Varrone ita saepius s finalem subtractam constat. — diliges Gen; diligens L; G; in H m. 2 supra scr. N, sed rursus del. — in (quod ex praecedente numero ortum) om. ed. princ. ; sed brevitatis causa Cic. — 8 post illud erimus una seq. ea qtme suMt: Contendere, festinare — Aristotele, si legas; Conponere pro redimere — pretio conpositi. — cf. 258 initium l. contendere; 257 finem l. conponere. — atque ea, quae hic posita, ed. princ. translata ex pg. 265 sq., uhi feruntur inter lemmata citare et cadere. — 10 tunc Me; hunc C, Gen; tum cdd. Verg. — rapidum A, B. — iandudum B. — 12 cf. comm. in 181, 30 sq. — 13 musci- pula contenta atque h. l. cdd. — muscipulae tentae atque ut vid. scripsisse Luc; Non. autem aliam hie atque pg. 181 ipso lemmate declaraverat secutus est lectionem. — ac M; atque cdd. — caudas pr. Gen. et L. — 16 conli- gatum (coll. ijjj ^); f- coiugatum; cf comm. in 234 l. aptum — conexum et conligatum. — Verg.; n. N. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 413 264. 265 H. II Contentum, continuum, perseverans. Cicero Tusculanarum lib. V: Socraten ferunt, cum usque ad vesperum contentius am- bularet quaesitumque esset ex eo, cur id faceret. 20 COGERE, conradere. Varro in Eumenidibus: furando tamen, a morbo stimulatuB eodem, ex sese ipse aliquid quaerat cogatque peculi. II Cogere est urguere. M. Tullius de officiis lib. III: Diogenes contra: ^num te emere coegit, qui ne bortatus quidem est?' — 26 Terentius in Eunucbo: 'iubesne?' — 'iubeo, cogo atque inpero.' II Cogere, mollire, subigere. Varro Virgula divina: sed pancarpineo cibo coacto libamenta legens caduca veris. 30 II Cogere, in unum colligere. Sisenna Historiarum lib. IIII: sub- moti et intra moenia rursum coacti. — Cicero Tusculanarum lib. I: caelum hoc, in quo nubes, imbres ventique coguntur. — Terentius in Heautontimorumeno : quasi talenta ad quindecim 86 co^gi. M. Tullius ad M. Catonem: coactoque in unum exercitu || 1 castra in Lycaonia aput Iconium faceret. — Vergilius in Bucolicis: cogere donec oves stabulis. Lucilius lib. XXVI: 17 V, 34, 97 g 20 Varro Eumenidibus || 23 III, 13, 55 || 25 II, 3, 9» || 27 Varro Virgula divina || 30 Sisenna Hist. IV || 31 I, 19, 43 || 33 I, 1, 93 || 36 M. Tullius ad M. Catonem (Ep. ad fam. XV, 4, 2) fl 1 VI, 86 || 3 Lucilius I. XXVI. 17 thusculanorum L^. — 18 Socraten et Cic. cdd. — Socratem fertur B. vesperum; epirum H, Gen, G; epyrum B; ephyrum L. — contentus B. — 19 esse B; Gen; P. — qua re cdd. Cic. — facere L, G, Gen, non B. — 20 V.; cf. 392 l. stat — plenum est. — 21 a Lachmannus comm. Lucr. pg. S5; ac libri l. utroque. — stipulatus B. — 22 periculi B, Gen; pr. H; etiam in L ri supra scr. — 23 urguere A; pr. L et Gen; urgere rell. — 24 num; nimium L^, H^. — te emere; temere H^; et ita correctum in L, sed rursus mutatum. — nimium temere libri Merceri. — ortatus A. — 26 nubesne B, Gen, pr. H. — inpero Lj^ solus. — 27 V.; cf. 332 l. legere — colligere. — 28 parcarpineo L; pancerpineo G^. — 'pancarpineus adiectivum formatum est ut carbasineus (V. ap. Non. pg. 541)' Oehlerus. — ciuo (ciuo ci uo L) h. l. cdd. — illud coacto potius pos. pro collecto; coacta Beuvensius; f. recte. — 29 veris Scal.; vetus hic libri, victus pg. 332. — 30 siibmoti L^, H^, Gen, A. — 32 caelum om. H^. — imbres om. H^, Gen, A, B. — ^& Cato- nem; exionem L^. — in unum locum Mediceus Cic. — 1 aput L^; pr. Gen; apud rell. — conium H. — Verg.; cf. 381 l. referre. — 2 coegere Gen^. — stabilis L^; tabulis Gen^. — 3 Luc; cf. comm. in Luc. XXVI, 33. 414 NONIVS MARCELLVS 265 M. raiico contionem sonitu et curvis cogant c6raibu8. II Cogere, mulgere. Vergilius in Bucolicis: 5 cogite oves, pueri. si lac praeceperit aestus, ut nuper, frustra pressabimus ubera palmis. II Cogere, stringere, coartare. Vergilius Georg. lib. IIII: nam frigore mella cogit hiemps eademqne calor liquefacta remittit. 10 II Cogere, inpremere. Vergilius lib. VII: quadrifidam quercum cuneis ut forte coactis scindebant. CLAVDERE significat includere. Vergilius Georgicon lib. III: aut intus clausos satura ad praesepia servant. 16 li Claudere rursus obsistere. Vergilius Aen. ]ib. X: ecce maris magna claudit nos obice pontus. II Claudere, circumire. Vergilius in Bucolicis: claudite, nymphae, Dictaeae nymphae, nemorum iam claudite saltus, 20 siqua forte ferant oculis sese obvia nostris errabunda bovis vestigia. CITVM; incitatum, celer. Sallustius in Catilinae bello: citus modo, modo tardus inces^s. | Citum, divisum vel separatum: unde et oscitare dictum est. Vergilius Aen. lib. VIII: 25 haut procul inde citae Mettum in diversa quadrigae distulerant. CITARE est vocare. M. Tullius in Verrem: citat reum: uon respondit-, citat accusatorem. || Citare, incitare, provocare. M. 5 III, 98 II 8 IV, 35 II 11 Aen. VII, 509 || 14 III, 214 || IC X, .377 || 18 VI, 55 II 23 15, 5 II 25 VIII, 642 || 28 de praet. Sicil. 40, 98. 4 contentionem Gen; H^; L^. — /. e. — curtius L^. — 6 praecip. Gen; L^; J7j. — estus L^. — 7 om. B. — praessavimus, m. 2 praessabimus, Gen. — 8 restringere B. —- coartare (coaptare Gen, B, pr. II) e v. 11, uhi post in- premere pos. erat, huc revoc. M. — 10 hiemps et B ex corr.; A; hiems pr. B; Gen.^; H; G. — color L^; Gen^. — 11 inprem. L^; inpraem. Gen^; inprim. (impr. L^; G) rell. — 12 cum eis L^; Gen^. — et cdd. — 13 scindebat V. — 14 georgius X,. — 17 obicere Gen^; siv vel obicire L^. — 18 V.; cf. 103 l. errabundus. — 19 nymfae (nimfe L^) L.^, G; ita et v. 20, ubi L.^ nimfae. — 20 dictae Gen^, II^; dictaee Gen^; dicteae (ita IIJ nymphae supra add. B.^. — n. n. i. cl. m. antiq. add. Gen. — 21 nostri if, . — 23 inc. v. 24 post Citum add. H^, Gen, B, Tornaes.; om. rell.; huc transtulit M. — celer pro celere; celerem A. — catillinae L, Gen. — 24, 25 modo alterum add. H^. — tarsus Gen^. — vel — d. est ovi. B. — Verg.; cf. 384 l. differre, dividere. — 26 aut Jvj/ H^, Gen^; B; at L.^; H^; Gen^; haut ed. Bas. — diversum B. — 27 sustulerant B. — 28 citar jL,; Gen^. — 29 accussatorem Gen. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 415 26.5. 266 M. 30 Tullius de Divinatione: quorum studio legendi nostrum scribendi studium vehementius in dies suscitatur. | Citare, laudare. M. Tullius de officiis lib. I: citeturque Salamis clarissimae testis victoriae, quae anteponatur consilio Solonis. || 1 CADERE est ruere. Vergilius Georg. lib. I: illa cadens raQCnm per levia murmur saxa ciet. II Cadere, occidere. Vergilius Aen. lib. II: 6 cadit et Ripheus, iustissimns unus qui fuit in Teucris. i| Cadere, evenire. M. Tullius de officiis lib. III: et, ut idem dicunt, omnes numeros habet nec praeter sapientem cadere in quemquam potest. 10 CAPESSERE, perficere. Vergilius Aen. lib. I: mihi iussa capessere fas est. Plautus in Aulularia: in erum matura, in se sera c6ndecet cap^ssere. II Capessere, inmittere. Plautus in Asinaria: 15 qu6 magi' te in altum capessis, a^stus tc in portdm refert. II Capessere, recipere. Plautus in Amphitryone: nunc p^rgam eri imperium ^xsequi et m^ domum cap^ssere. COMMODVM, sicuti plerumque, utile. | Commodum, aptum, conveniens. Vergilius lib. XI: 20 accommoda fraudi. jl Conmodum, integrum, totum. Lucilius: 30 II, 2, 5 H 32 I, 22, 76 || 1 I, 109 || 4 II, 426 || 7 III, 3, 14 || 10 I, 77 12 IV, 1, 4 II 14 I, 3, 6 II 16 I, 1, 106 || 19 Aen. XI, 522 || 21 Lucilius. 30 studio Cic; studinm cdd. — nostrum M; non {seq. scr.) C, Gen; meum edd. Gic. — 31 studium om. A. — die X,. — suscitatur M; suscitant L; citant rell.; incitatur cdd. Cic. — saepius composita in hoc capite pro simplicibus adscrendae significationis causa adhiheri twtum. — 32 Sal.; psalmis cdd. — testis Cicero; om. cdd. — 33 anteponantur Gen, L, pr. H. consolio Gen^. — quae a. c. S. om. A, B. — seq. illa: Contentum dicitur extensum — cur id laceret; cf. pg. 264 finem l. contentus. — 5 ripheus B; rifeus C, Gen. — 7 M. TuU.; cf. 352 sq. numeros, modos. — et postea add. H^. — 8 omnes Cic; cdd. 353; ob h. l. — 10 perficere L, H, Gen, B; de G non constat; perferre ed. Bas.; Me; edd. ante Aldum. — II pr. Gen. — 13 se rerera Gen; pr. H. — 15 cf comm. in 247 l. aestus, marini inpetus. — reffert L. — 17 percam L, H.^. — era Gen^. — exequi cdd. Pl.; persequar (quod ex praecedente pergam vid. ortum) Non. — hiatus nihil habet offensionis. raale Guiet. exsequier, cui repugnat r. m. — 19 XII cdd. — 21 Conm. L solus. 416 NONIVS MARCELLVS 266. 267 M. bis quina octogena videbis conmoda, tunc Capua quinquaginta atque CCC. Plautus in Asinaria: vigfnti argenti conmodas minas, eius quas dem matri. 25 CANDET, ignitum est. M. Tullius de officiis lib. II: candenti carbone adurebat capillum. || Candet, candidum est. Vergilius Aen. lib. mi: candentis vaccjie media || inter comua fundit. 1 Varro IVcaO^t 6Eavr6v: cand^ns corpore taiirus Trivia^ liimine Liina^. CASTVM, sine lubidinis et turpitudinis nota. Vergilius Aen. * * ♦ Georg. lib. II: 6 casta pudicitiam servat domus. II Castum, religiosum. Vergilius lib. VI: quique sacerdotes casti, dum vita maneret. Varro Gerontodidascalo : ergo tum sacrae, religiosae castaeque fuerunt res omnes. — idem in Eumenidibus: 10 24 III, 3, 136 II 26 II, 7, 26 Jl 28 IV, 61 || 2 Varro rvm»i GBavtov \\ 5 II, 524; cf. comm. || 7 Aen. VI, 661 || 9 V. Gerontodidascalo || 10 V. Eumenidibus. ' 22 libro III recte adscr. I. Dousa. — de argumento cf. comm. in III, 4. — vis L^; Gen; liis pr. H; vi is Bh. — quina Scal.; quin G; qui in Gen, B. — actogena G {sed octogena pr. G; et ita B). — videb {i. e. videbit) H, B, Gen. — 23 commoda cdd. pr. L^. — tunc {Lucilius scripsit pronuntiavitve tun; ita nun sequente item gutturali XVII, 1) M; te {pro tc) cdd. — capu Gen; capi B. — CCC M; CC L, G; ducenta H, Gen, B. — 24. 25 haec ante versus 21 illud Lucilius in B collocata. — Asiria L. — commodas cdd. Pl.; commoda (conm. L) Non. — huius recte cdd. Fl. — quidem idem; ex quo Valla fecit qui dem. — 26 candenti (ut ap. Cic. Bernens. 104) B; pr. H; Gen {hic pr. candent); candente L (e f. ex o fact. vel postea add.); H ex corr.; G. — 27 carb. sibi adur. cdd. Cic. — 1 candentes Gen; L; H^. — ignotis eauton L^; H^; ignotis auton H^; Gen; ingnotis eauton L^, G. — 3 tetrametrwn ionicum a minori esse dixit Lachmannus comm. Lucr. pg. 276; possis tamen etiam anapaestis haec discribere, ut Biesio placuit, et quidem cum Buechelero in hunc modum: candens corpore Taurus trivio I lumine Lunae. idque magis probahile ideo , quod pg. 148 s. l. orbitum qui leguntur versus etiam ad caeli spectant signa. — candens (cadens H^; P); cf. Verg. Georg. I, 217. — Triviae (trivie ed. princ.) Oehlerus; trivio v. — 4. 5 Castum; cf. 439 sq. l. castitas. — libidinis pr. H; L^; G; Gen^; lividinis Gen^. — loca pro nota 5. — Aen.; geor. ed. a. 1471; et ita V. — quod si recte habet, illud Aen. ex 266 , 28 irrepsit. — sed potuit etiam exerriplum ex Aeneide petitum hauriri, ita quidem ut a priore lib. aber- raretur ad sequens Georg. lib., veluti VI, 563: nulli fas casto sceleratum insistere limen. — Georg.; cf. 439 sq.; ubi etiam v. 8. — S maneret libri etiam 440; manebat cdd. Verg. — 9. 10 sacrae Ald.; sacra cdd. — aristopha- neos de re m. pg. 146 instituimus ita: erg6 tum sacrae r^ligiosae | castaeque DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 417 267 M. nam qnae venustas his adest gallantibus? quae c^sta vestis? II Castum, a furtis et rapinis apstinens. Varro Andabatis; nec manus visco tenaci tincxerant virei castei. 15 II Castum, suave, iucundum. Varro Parmenone: demitis acris pectore luctus cantii castaque podsi. CENSEEE significat existimare, arbitrari. Accius Eurjsace: nam ea detnum oblectat spes erumnosum h6spitem, cum illiid, quod miser est, clam esse censet alterum. 20 Naevius Belli Poenici lib. VI: cens^t eo ventiirum 6bviam Po^num. Cassius Emina Historiarum lib, II: censuit sese regem Por- sennam occidere. — Quadrigarius Annalium lib. VI: ne nos ad cer- tationem censeas haec incepisse. |1 Censere, suscensere. Varro 25 Caprino proelio, tisqI Tjdovflg: ne vobis censeam+, si-ad me referetis. COICERE est iacere. Vergilius Aen. lib. ZI: 13 Varro Andabatis || 15 Varro Parmenone || 17 Accius Eurysace || 20 Naev. Bell. Poen. VI || 22 Cass. Hemina Hist II fl 23 Quadrigar. Ann. VI | 24 Varro Caprino proelio D 26 II, 544. fuerunt r^a omnes; hexametros Buechelerus sic: ergo tum sacra relligio castaeque fuerunt | res omnes. — quae si magis placuerint , recte illud sacra adiectivum dicit Biesius. — religiose casteque L. — idem; cf. 119 1. gallare; 386 species. — 11 namque cdd. — hic cdd.; cf. 119. — gallatibi (»», 1, ut vid., gallatib;) L^, in quo supra alterum a rasura. — 13 aptinens, supra pt scr. s, i; abstinens rell. — 14 vis contenaci pr. L et H. — visco tenaci; cf. Luc. XXVIII, 44 ihique comm. — tincxerant virei castei M; tinxerat (tincxerat L) viri casta (tinxerant castas viri Quicheratus ; castas pro var. lect. MCi); tincta erat viri casta Meinekius. — 15 n. N. — iocundum A, B. — Varro; cf. 240 l. acre, austerum. — 16 demitis pr. L; demittis rell.; dimittis B. — acros L^. — luctus; curas melius cdd. 240. — 17 arbitrare i, , fl"j, Gm, A, B. — 18 na mea B, Gen, H^ {hic eurysaceiia; B eurisa caena). — dem. add. Eihbeckiu^. — oblectet B. — aerumn. H, B^. — 19 cum 31; dum v. — illud mtschelius ; id cdd. — quo Bitschelius. — dum id quod miseriaest Buecheleru^. — alterum M; altero Gen, B, H^; alteros rell.; v.; ceteros Quicheratus. — non ausim retinere illud altero; quamquam ap Fest. pg. 142, loco mutilo, fertur ut Accianum: cum virginali mundo clam patre. — cf. Kuehneri gramm. II, 373. — 20 belli punici ed. princ; poenici (phoenici B) belli cdd. — 21 censet L, H^ (hic censete), Gen, B, pr. G; censent H^; G ex corr. — 0 pro eo Gen^; H^. — poenam L^. — 22 casiu semina pr. H; casui semina Gen; casui Sisenna B; sisenna pro C. E. A. — histor {vel historia) ii,- hist. Gen. — 23. 24 annali cdd. — certatione Gen. — incaepisse Gen^. — f. Censere, irasci. — 25 plio L. — ?jao7jc H; Gen; G; r}aoc7j L. — graeca eum ne om. B. — censeam; altius hic latet vitium. nam censere pro suscensere nullo pacto potuit poni. — f. olim fuit suscenseam; cf. comm. in 265, 31. — referetis B^; ed. princ; Oehlerus; referretis cdd. NoNi Mahc. C. D. ed. L. Mtellsr. 27 418 NONIVS MARCELLVS 267. 268 M. telumque inbelle sine ictu coniecit. Afranius Simulante: vellem intervenissem ante; nam, ut signa indicant, 30 hi c6niecere v^rba inter sese acrius. I) Coicere, confligere, certare. Afranius Simulante: He nolim, mater, m^ praesente, ciim patre coicere.' — 'non, si tiite non vis, mdl meum.' II Coicere, agere. Afranius Materteris: 35 causam coicere hodie ad t^ volo: ambon adestis? profuturos &,rbitror. || jl Coicere, furari, auferre. Afranius Incendio: i servus ^st mihi Nicasio, sceleratus, curiosus. is cum filio coi^cerat nescioquid de ratiuncula. Lucilius lib. II: 6 quid dicis? cur est factum, quod coicis istuc? CONTINGERE est tangere. Vergilius Aen. lib. II: funemque manu contingere gaudent. 29 Afranius Simulante || 32 Afranius Simulante || 36 Afranius Materteris || 1 Afranius Incendio || 5 Lucilius 1. II |1 7 II, 239. 27 inbelle L^, H, B, Gen. — 29 simulate L^. — 30 signant Gen, H^ (seq. indicant). — 31 ci f. L^. — coniacere Gen, H; coniaecere L^; conicere G. — sese lun.; se cdd.; f. intersed, quod melius propter r. m. — 32 con- fligere Me; coUigere C, Gen. — Affranius i,. — 33 te add. Bothius (praec. te). — nae praes. B. — 34 non, si tute non vis M (non si iam ed. princ.)', non sine (n. s. om. t) non vis (novis B, Gen, pr. H) cdd. — nunc sine, etsi non vis Bothius, minus bene ut puto, cum videantur hi versus superiori fragmento praecessisse. — ad illud coicere existimo pertinuisse in praecedentibus obiectum, quod commode posset suppleri; cf. v. 31; 36. — 35 — 1 Afranius Materteris — furari,- auferre in mrg. add. H^. — 36 cohicere pr. L. — coi per unam syllabam efferendum propter r. m. — odie pr. H. — 1 furari, auferre. — lacunam post haec putat esse Quicheratus additque Conjicere, interjicere, dicere. — ego potius stuporem Nonii arguendum puto. nam coiciendi verbum quo umquam pacto pro furandi potuerit poni, haud facile intellegas. — AflEranius L^. — 2 — 4 hic coicere pro coniectar.e vid. dictum. — curiosis cum Gen, B, pr. H. — coiecerat M comm. Lucil. pg. 200; ei (om. Gen, B, HJ coicere (cohicere pr. L) ad (aut, m. 2 at, B) cdd. — nescioquid; cf. de re m. 371; Luchsius Hermae Berolinensis VI, 270 sq. — ratiuncula lun.; latratiuncula (latraciuncula B, L^) cdd. (latriuncula liber lun.; in archetypo fuit rat latiuncula). — 6 /". quid dices? — quod; quo Ho (quodicis, m. 2 quod coicis P). — cur est factum? quo conjicis istud? Scal. — illud coicis hic pro abicis vel proicis dictum esse existimo. — non inscite ItibbecMus Comicor. rell. Corollarii pg. LXXII: quid dicis? cur est furtum? quor coicis istuc? quod quidem sicui arriserit, diverbium erit instituendum ita: 'quid dicis? cur est furtum?' — 'quor coicis istuc' — 7 III cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. '419 268. 269 M. II Contingere, evenire. M. Tullius Tusculanarum lib. V: quod 10 non modo singulis hominibus, sed potentissimis populis saepe contingit. Eunius Thyeste: qaei maximum mi hic hodie contigerit malum. CONFERRE significationem habet manifestam, M. Tullius de officiis lib. 11: omnis meas curas cogitationesque in eam confe- 15 rebam. || Conferre, conserere. Vergilius lib. VIIII: ergo etsi conferre manum furor iraque monstrat. II Conferre, contollere. Vergilius: et conferre gradum et procedere longius audet. II Conferre, conparare. M. Tullius de officiis lib. II: quae con- 20 ferri cum eorum studiis potest? || Conferre, trasferre. M. Tullius de officiis lib. 11: ad hoc nos studium potissimum contulissemus. CONFECTVM dicitur occisum, exanimatum. Vergilius lib. XI: hactenus, Acca soror, potui; nunc vulnus acerbnm conficit. 25 M. Tullius de suppliciis: plagis confectum dico a lictoribus tuis civem Romanum ante oculos tuos concidisse. || Confectum, defessum. Vergilius lib. XI: ducitur infelix aevo confectus Acoetes. Lucilius lib. XXVI: 30 tiim doloribus confectum corpus animo obsistere. M. Tullius de officiis lib. II: nec me angoribus dedidi, quibus eram confectus. || Conficere, frangere. Lucilius lib. XXVIII: malo h^rcle vestro confectores cardinum. 1 II Conficere, colligere. || Tereutius in Phormione: . . id ut conficerem. confeci: atfero. 9 Tusc. V, 6, 15 II 11 Ennius Thyeste || 14 II, 1, 2 jj 15 Aen. IX, 44 || 17 Aen. IX, 690 || 19 H, 2, 6 || 21 II, 2, 6 || 22 XI, 823 || 25 11, 5, 54, 140 || 27 XI, 85 II 29 Lucilius 1. XXVI || 31 II, 1, 2 || 32 Lucilius 1. XXVIII || 1 I, 1, 4. 9 Tusc. add. Me. — 10 modo male om. cdd. Cic. — potentibus male id. — 11 contingit B; H ex corr.; G; ap. Cic. Gudianm m. 1; contigit (contig i,) rell. — tyeste cdd. — 12 quei maximum (max. Bothius) mi M; quam (seq. m) mihi maxime cdd. — 14 omnes Gen, L^, jff, ; non B. — 16 pudor i. Verg.; cf. Aen. II, 316. — mostrat B. — 18 manum Verg.; cf. Aen. VI, 488. — procnrrere — audent Verg. — 20 trasf. L^ ; transf. rdl. — 22 examinatum A, G. — 23 actenus cdd. pr. B^. — aceruum L, H.^, G, Gen^. — 25 cf. 368 l. plagae. — dici a cdd. h. l; dico a 368. — lectoribus L^; H^; A; B^; Gen. — 26 civem Romanum Cic; C. R. Me; pr L; pr B^; H; Gen; P. R. ed. Bas.; tpf B^. — consedisse B^; occidisse ed. Bas., ut priores. — 28 cf. 283 l. ducere, — dicitur G. — acoetis cdd. pr. B.^. — 31 dedi A, G; f. recte. — 32 essem Cic. — 1 formione cdd. pr. B (Phormione Hqos). — 2 id ut Ter.; aut cdd. — conficiat fero idem (confici auferre B^). 27* 420' NONIVS MARCELLVS 269 M. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: * * * in singulas tegulas inpositis [sescenti] sescenties confici posse. — et in Verrem actione secunda: permagnam eum dicere ex illa re pecuniam con- 5 fici posse. — Lucilius lib. XXVI: n6nne multitudinem tuorum, quam in album mdidistei dextra, confeci tibi? II Conficere, facere. Terentius in Phormione: bonas me absente hic confecistis nuptias. 10 M. Tullius in Hortensio: ea facultas, maioribus nostris erat, qui confectis senatusconsultis. — et Tusculanarum lib. I: nihil est enim apud istos, quod non eorum turba conficiat. || Conficere, explicare, M, Tullius de officiis lib, II: honestatis pars confecta est, quam tibi cupio esse notissimam. || Conficere, consumere, 15 finire. Terentius in Phormione: ne cum hic non videant m^, conficere cr^dant argentiim suum. M, Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: bellum, ut opinio mea fert, consensu civitatis confectum iam haberemus, — Lucilius lib, XXX: 20 conficit ipse comestque, M. Tullius in Hortensio: quae est enim confectio valitudinis, quae deformatio corporis? 3 M. TuUius ad Caes. iun. I || 4 de praet. urb. 52, 138 || 6 Lucilius 1. XXVI II 9 II, 1, 28 II 11 M, Tullius Hortensio || 12 I, 11, 22 || 14 II, 3, 9 U 16 V, 5, 11 II 18 M." Tullius ad Caes, iun. I || 20 Lucilius sat, I. XXX || 22 M, Tullius Hortensio, 3 lacunam indicavit iH. — 4 inpotis, m. 2 impositis, L. — sescenti om. L, Hi, Gen, B. — sescenti et pr. L. — cet. cf. Cass. Dion. XLVI, 31. — 5 permagna Gen. — meum Gen; H^. — iha B^; ilia B,^; Gen; L^; H^. — 7. 8 nonne Duehnerus, non te cdd. — tuorum his, sed posteriore deleto, G. — indidisti Duebnerus; indidit a (indita, supra scr. m. 2 dltero di, L, in quo post a rasura) cdd. — dextera idem; dextra ed. princ. — confeci tibi Duebnerus; conficis ibi cdd. (tibi J, Dousa). — 9 formione cdd. — 12 senatusconsultis ; f. post hoc v. hausta quaedam. — I; VI C, Gen, B (V L^, H post ras.). — 13 quod B, Gen, pr. H; quos rell. — eorum; atomorum cdd. Cic. — n. in eorum, om. turba, B^. — 14 honestatis B, Gen, H^; onestatis A; honestitatis rell. — 15 quam quidem tibi cdd. Cic. — consumere; erat cum rescribendum ducerem consummare; sed certe ad primum exemplum tertiumque et quartum bene quadrat id quod traditum est. — 16 terrentius pr. L. — formione cdd. pr. B. — 17 ne om. cdd. — nec conf. B. — 19 fert v.; feret pr. L, H^; ferret rell. — fert et consensus non bene Me; fert, ex con- sensu Orellius. — Lucilius; cf. 81 l. comest cum comm. — 21 confecit h. 1. cdd. — comesque H^. — 22 enim om. L. — confessio cdd. pr. H^. — quae enim conf, est Augustin. contra lulian. Pelagian. IV, 14, 72. — valitudinis {ut consuitudo) C, Gen. — 23 quae deformatio coloris et corporis Augustin. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 421 269. 270 M; CONCEDEEE, dare vel permittere. M. Tullius in Verrem actione 25 prima: da mihi hoc; concede, quod facile est, — Vergilius lib. VII: coDcessit in iras ipse deum antiquam genitor Calydona Dianae. Terentius in Adelphis: 30 tui! metuisti, nunc si de tuo. iure cdncessissea paulnlnm. Lucilius lib. XXVIIH: t, conc^dat homini id quod velit; del^niat. . M. Tullius de officiis lib.III: si negent, omnia turpia per se 35 ipsa fugienda esse concedant. || Concedere, credere vel consen- tire, Terentius Pbormione: 1 numquamne h6die conced^s || mihi neque int^Ueges? Lucilius lib. XXVII: mi concedere linum atque in eo dare quod spectatur manus. 5 II Concedere, recedere vel cedere. Terentius in Hecyra: • hic vfdeo me invisam ^sse inmerito: t^mpus est conc^dere. Afranius [in] Incendio: atque etiam incedit h6c: procul conc^ssero. Caecilius Titthe: • 10 hic dum abit, huc concdssero. Cicero Tusculanarum lib. IIII: ut [cum] magnitudinei medi- cinae doloris magnitudo concederet. 24 Divinat. 7, 23 B 26 Aen. VII, 305 i| 29 11, 2, 8 J 32 Lucilius 1. XXVnil II 34 III, 9, 39 II 36 V, 3, 22 |1 3 LuciUus 1. XXVII j] 5 IV, 2, 21 |j 7 Afranius Incendio || 9 Caecilius Titthe fl 11 IV, 29, 63. 25 primus L^; Gm^. — 26 VI X, Gen^. — 27 in oras 5^. — 28 atiquam Gen, pr. H. — Calidona L. — 29 terrentius pr. L. — adelfis C, Gen; nan B. — 30 ut B. — 31 si nunc cdd. Ter. — concessesses L^; Gen^. — 32 Luc; c/. 277 l. delenitus; 301 eligere. — 34 negent Cic; neglegent cdd. (negleglent pr. L). — 35 vel consistere A, B, Gen; vel cedere, supra ced. scr. consentire, H. — 36 — 5 illa Terentius — vel cedere in tnrg. suppl. H^. — 36 formione (in F. ed. Bas.; Bh) cdd. — 1 numquamne h. Ter.; numquam me hoc die (odiae A) cdd. — 2 intellegis B^. — 4t mihi (vel id) Corpetm; in cdd. — unum; num pr. G. — atque ; post at rasura in B. — quod spectatur M; quo superatur cdd. — 5 terrentius ij. — 6 merito cdd. — est me Bembin. — 7 in om. B, Gen, L^, H^. — 8 atque ideo etiam B^. — ellam Lipsius, eccum Gulielm. sine causa. — incedit Gulielmivs Verisim. I, 2; Lipsius Epistol. Quaest. II, 22; intendit cdd.; f. tendit. — hoc pro huc, quod Lipsius reposuit. — 9 tithe cdd. — 11 magnitudinei; magnitudini cdd. Cic; cum magnitudine (magnitudime pr. Gen) Non. — emedicine L; medicae Gen, H^; medice B. 422 NONIVS MARCELLVS 270 M. CONSEQVI significat sequi. Vergilius lib. V: quem deinde CloatithuB consequitur. . 15 M. TuHius de officiis lib. III: ex quo intellegi debet illum mentis agitatione investigationeqne earum rerum quas cogitando con- sequebatur neque otiosum nec solum umquam fuisse. || Consequi, adipisci. M. Tullius Epistularum ad Caesarem lib. I: tunc cum ea, quae es ab senatu summo cum honore tuo consecutus. — 20 idem in Verrem actioue prima: quod ego meo labore et vigiliis consecutws sum. || Consequi, exprimere, definire. M. Tullius a4 Caesarem: extrema vero nec quanta nec qualia sint verbis conse- qui possum. CONSERERE dictum est miscere. Vergilius Aen. lib. II: 25 multaque per caecam congressi proelia noctem conserimus. II Conserere, serere. Vergilius Georg. lib. 11: iuvat Ismara baccho conserere. 30 M. Tullius de senectute: nec consitiones modo delectant, sed etiam insitiones. CONVENIRE, placere, constitui. Sisenna Hist. lib. IIII: signum 13 Aen. V, 152 || 16 III, 1, 4 |1 19 M. Tullius Epistul. ad Caes. I || 21 I, 2, 6 II 22 M. Tull. ad Caesarem || 25 II, 397 || 28 II, 37 || 31 15, 54 jj 33 Sisenna Hist. IV. 13 Verg.; cf. 381 l remi. — 14 cloantus cdd. — 16 IIIl ed. Bas. — 17 ag. invest. Cic; agitatione quae (a in L puncto notatum) cdd. — cogitan- dum id. — 17. 18 sequebatur G. — nec ot. lihri Gic. — 19 M. T.; cf. 320 l. honor cum comm. — epistula (aep. L^^; m. 2: aepistola; epistola G) C, Gen. — 19. 20 f. tum ea. — es ed. Bas.; cdd. 340; est L, H, Gen. — senatus h. l. cdd. — honere L. — 21 actione I Gen, ed. Bas. — 23 sin verbis pr. Gen. — 25 oblitus est Non. serendi verbi significationem pro diversitate perfecti differre. quam- quam pro sevi aliquando invenitur serui. — 28 serere ; ita Guietus pro inserere, cui plane hic nullus locus; cf supra: consequi significat sequi; pg. 299 exornare, ornare. — 29 iubat L^, Gen^. — bacho A. — 31. 32 his cum Passeratium secutus Mercerus primus intellexisset restituenda ex Cicerone ea quae sunt consitiones et insitiones, locum aptum assignavit Quicheratus. nam feruntur pg. 273 post l. Constituere est proponere, definire. Vergilius: hominesne feraene, quaerere constituit, et quidem sic: Constituere, instituere. M. TuIIius de senectute: constitiones (constitutiones H, Gen; in L tu supra scr.; praeterea hic m. 1 constitions, 2 constitione) modo delectant, sed etiam institutiones. — non autem merito h. l. Nonii stupor arguitur a Mercero. nec enim ab auctore illius potuisse proponi lemma tale Constituere, instituere ipsa verba Ciceronis declarant. — 33. 34 Convenire — convenerat. — haec in edd. collocata pg. 263 ante illud: Calumnia rursum calliditas. — cum sequentibus iunxit, sed ut haec in pg. 263 revocaret, ed. princ; huc retraxit Quicheratus. — 33 constitui Qtiiclieratus ; constituere cdd. — IIII; libro III coll. Appian. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 423 270. 271 M. nanctus a Papio, quod inter eos tolli convenerat || Convenire, 35 aptum esse. M. Tullius in Hortensio: nam quod vereris, ne non conveniat nostris aetatibus ista oratio quae spectet ad hortandum. II Convenire significat obvium fieri. Terentius in Eunucho: c6nyeni hodie adv^niens quendam mei loci hinc adque 6rdini8 h6minem. 40 II Convenire, videre. M. Tullius de senectute: neque vero eos solum convenire aveo quos ipse cognovi, sed illos etiam de || 1 quibus audivi et legi et ipse conscripsi. — Plautus iu Asinaria: a^tatem velim serveire, Libanum ut conveniam modo. II Convenire, colligi, coire. Vergilius Aen. lib. I: conveniunt, quibus aut odium crudele tyranni. 5 M. Tullius in Philippicarum lib. III: cui quidem hodierno die, patres conscripti, nunc enim primum ita convenimus. || Con- venire, constare. Terentius in Phormione: . . conveniet numerus, quantum d^bui. II Convenire, similem esse. Varro Longe fagit qui suos fugit: 35 M. Tull. Hortensio || 37 II, 2, 3 || 40 23, 83 || 1 II, 2, 8 || 3 I, 361 || 5 III, 2, 5 II 7 I, 2, 3 II 9 Varro Longe fugit qui suos fugit. de bello civ. I, 42 prohabiliter tribuit A. Schneidertts de Sis. hist. reliquiis pg. 24. — 34 nanctus Gerii, L, in quo puncta erasa supra n alterum et infra; nactus rell. — a Papio docti; et ita Petrus; a papo C (pape prius, ttt vid., o supra scr., H), Gen ex corr.; a popo cd. Tornaes.; pr. Gen; a papippo B. — quod lun.; qui (quid Gen, B, pr. H) cdd. — 35 actum Gen, L, B, P; aptum Hqos, ed. Bas., v. — in or hortensio pr. L. — 36 spectat Bh. — 37 Ter.; cf. 324 l. inpurus, inprobus; item 359 offendere, invenire; quo quidem loco egregia Nonii diligentia comprobatur. — 38 odiae A. — quendam mei loci hinc atque ordinis cdd. Ter.; mei loci quendam (quemdam L^;,prius quemdant; Gen; Hqos) atque (adque L) ordinis (ordines Gen^; ordine pr. L) Non. — pg. 324 haec feruntur omissis relicuis: mei loci atque ordinis hominem haut inpurum; 359 talia tradita: offendi adveniens quendam mei loci atque ordinis hominem. — 40 uidere bis pr. L. — f. visere. — M. Tnll.; cf. 275 sq. cognoscere, nossfe. — 41 solos pars cdd. Cic. — aveo v. ap. Cicer.; habeo cdd. Halmii; abeo H^ , B, G; ab eo Genh; habeo H^; ad eos L. — cognovi, sed; cognovissed pr. L; cognovisset Geni. — 1 et audivi cdd. 276. — Plaut.; cf. pg. 72 l. aetatem, ubi recta scriptura versui seq. reddita. — Asynaria L. — 2 serveire; servare L, H, Gen; sftrvere G. — 3 Conveniri A, B ex corr., Gen, H^. — b in filippicis cdd. — 6 e p. c. G; epc L; pai3 fli, Gen; H m. 2 supra p add. e et in margine adscriptum epc. — conveniens Gen, H^. — ap. Cic. haec sunt: cui quidem (C. Caesari adulescenti) hodierno die, patres conscripti (nunc enim primum ita convenimus, ut — possemus — libere dicere), tribuenda est auctoritas. — convenimus. cf. comment. in v. 20. — 6—8 Convenire — debuit in mrg. add. H^; om. Gen. — 7 in formione cdd. — 8 conveniet — debui Ter.; convenit — debu it cdd. 424 NONIVS MARCELLVS 271 M. solus rex, solus rhetor, solus formonsus, fortis, aecus vel ad aedili- 10 eium modium, purus putus. si ad hunc charactera Cleopantus conveniet, cave attigeris hominem. || Convenire, placere, certum fieri. Vergilius lib. XII: cesserit Ausonio si fors victoria Turno, convenit Euandri victos discedere ad urbem. 15 M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: vivendi cupiditate incensi omnes sumus; atque hoc mihi cum tuo fratre convenit. || Convenire, interpellare. M. Tullius in Verrem actione secunda: non dubitat quin, si ipse Verrem convenisset, aequitate causae, auctoritate sua conmovere hominem posset. — Lucilius 20 lib. XXVIIII: heic tum conventus tela insidiaeque locari. CAEDERE est verbcribus laedere. Terentius in Andria: verb^ribus caesum te in pristinum, Dave, dedam.... M. Tullius de suppliciis: caedebatur virgis medio in foro 25 Messanae civis Romanus. || Caedere, excidere. Vergilius Georg. lib. I: caeditur et tilia ante iugo levis. Lucilius lib. XXVII: 13 XII, 183 II 16 V, 29, 86 j| 18 de praetura urb. 48, 126 || 21 Luc. 1. XXIX || 23 I, 2, 28 II 26 II, 5, 62, 162 || 26 I, 173 || 29 Luc. 1. XXVII; sed cf. comm. 10 stoicum describi notarimt plerique. — rethor L^ ; Gen. — formonsus pr. L, Gen^; formosus rell. — fortis, aequus Turneb. Advers. XXIX, 20, alii; fortis secus L, H ex corr., G; forti secus Gen, pr. H. — fortis, securus lun. — 11 modium N. Faber ; modius cdd.; munus Lips. — putus lun.; putis cdd — hunc v.; huc edd. — car. Gen, H. — Cleanthes Gifan.; f. Cleanthis. — 13 Verg. ; cf. 250 l. cedere, succedere; ib. cedere — abire superatum. — 16 de finibus malorum et bonorum Gen, H, L^. — beate enim ex Cic. add. Quicheratus. — 17 atque om. cdd. Cic. — hoc pro nom. vid. habuisse N., cum sit ablat. — 19 dubitabat cdd. Cic. — quiin L^. — si om. cdd. — 20 causae et auct. cdd. Cic. plerique; om. et Vatic. — posse Gen, H^ ; possit rell. — Luc. l. reponendus supra v. 6. — 21 cf. 340 l. locare, parare. — lib. XXVIIl pg. 340. — 22 heic; hic I. Dousa; haec cdd. l. utroque. — tu idem hie. — porro insidiisque (insidisque Gen, L,); insidiaeque 340. — locavi idem utro- bique; locari I. Dousa. — hic tu conventus, tela insidiasque locasti mrg. lun. — 23 Caedere A; Cedere rell. — laedere Quicheratus; dedere cdd. — 24 pristinum L; pistinum, post p ras., supra in scr. RI, Gen; pistrinum rell. — 25 de supl; Gen; de supl ij; de supli Hs^. — cedebatur cdd. — in m. f. cdd. Cic. — 26 c. R.; Cl; L, H, Gen; C. R. ed. Bas.; om. B; M. c. R. om^ A. ~ Cedere cdd. — georgicon H^; G; et ita v. 33 et saepius. — 29 cf. 420 l. verrere, mundare. — XXVI G; XXVIII H^ ; item G pg. 420; lib. XXVII om. B. — seq. versus Plauti Merc. II, 3, 63, ubi de ancilla agitur. — et potuit quidem Lucilius eum inserere saturis suis; sed propius est a fide Noniuvi negle- gentia lapsum, sicut alibi plu/ries ab eo pro Claudio Gelliano repositus Caelius. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 425 271. 272 M. 30 lignum caedat, p^naum faciat, a^dis vorrat, vapulet. M. TuUms in Hortensio: aut tibi id ipsum pervertendum fuit, quod tu ne attigisti quidem, aut eius partes quasi membra quaedam caedenda. || Caedere, occidere vel mactare. Vergilius Georg.: 1 non aliam ob || culpam Baccho caper omnibus aris caeditur. et Aen. lib. II: caeduntur vigiles. 5 Varro in Eumenidibus: Aiax tum credit ferro se caedere Ulixem, cum baculo silvam caeditt porcosque trucidat. II Caedere inmolare. Plautus in Aulularia: caeddndum conduxi ^go illum. 10 Vergilius Aen. lib. V: caedit quinas de more bidentis. II Caedere, frangere. Vergilius Georg. lib. III: caeduntque securibus umida vina. M. TuUius in Verrem actione secunda: caedere ianuam saxis, 15 instare ferro. Lucilius lib. XXVIIII: caede 6stium, Gnato! lirguent, instant: pdriimus! 31 M. Tullius Hortensio || 33 II, 380 y 3 II, 266 || 5 Varro Eumenidibus || 8 III, 6, 31 II 10 V, 96; cf. comm. || 12 III, 364 || 14 de praetura urb. 27, 69 it 15 Lucilius 1. XXVim. 30 cedat cdd. — edis L, G; aedes B, — vorrat M; varrat'G^ l. utroque; verrat rell. (veijet Mc B^). — 33 ced. L; H ex corr. — caedenda pro cae- deudae. — Cedere cdd. — illud vel mact. cum Verg. exemplo priore potius ad sequens l. erat referendum , si sine violentia graviore posset recta lectio con- stitui. — 2 ceditur L, H. — 4 ceduntur H. — viles B. — 6 Aiax tum Benaeus apud Passeratium; Me; maximum cdd. — cedit G.^. — se v.; sed cdd. — cedere idem. — 7 baculo Lachmannus; baccha cdd. (baccham pr. L); bacchans male Me; nain eo quod est baculo non potest careri. — caedit (cedit Gen, G) corruptum; puto laedit. — porcusque L, — hexametros indicavit lun. — 8 Cedere L, H, Gen. — inmolare L^ solus. — Plaut.; cf. 274 l. conducere. — caedendum illum ego conduxi cdd. Pl. — 10 lib. V Me; lib. IIII cdd. — Aen. IV, 57 legitur: mactant lectas de more bidentis. — /'. ibi fuit dittographia caedunt et hoc exemplum cum lih. V nota haustum. — conferenda etiam quae notavimus supra ad illud caedere, occidere. — quinas; binas recte Medic. ap. Verg.; ubi B: caeditq. binas; P, V: caedit quinas; quinas Serv. ad V, 78; binas Serv. Ban. ad IV, 200. — 12 Cedere G, Gen. — Verg.; cf 380 l. rigidum. — IIII B. — 14 actione secunda H^; actione II ed. Bas.; actione I L^; actione L^; actionem Gen, H^. — 15 Lucil.; cf. 417 l. urguere, insistere. — lib. XXVIII cdd. pg. 417. — 16 hostium cdd. h. l; item quidam 417. — grato cdd. hic; cf. comm. in 417. — urguent, instant M; urgere (urguere Gen^; pr. L) istam lihri h. l; 417: urge (urgue) restant. — periimus cd. lun. pg. 417 (cf. cius comm. in pg. 301); perimus rell. l. utroque. 426 NONIVS MARCELLVS 272 M. II Caedere, consumere. Lucilius lib. XXX: lanai opus omne perit; squallor, tiniae omnia caedunt. CVATERE significat percutere. Vergilius lib. VIII: quadripedante putrem sonitu quatit ungula campum. 20 Cuatit, infestat. Vergilius lib. VIIII: aut rastris terram domat aut quatit oppida bello. II Cuatit, excludit. Terentius in Eunucho: 'nimirum istum.^ — 'homo quatietur c^rte cum dono foras.' II Cuatit, movet. Vergilius lib. X: 25 ad vero ingentem quatiens Medientius astam. CONSTAT, valet. Lucilius Jib. XXVI: trado ergo alias niimmo porro, qu6d mibi constat c§,rius. II Constat, consistit. Cicero Tusculanarum lib. I: animus; qui si est quattuor horum generum, unde omnia constare dicuntur. 30 II Constitit dicitur stetit. Vergilius Aeneidos lib. IIII: hic primum paribus nitens Cyllenius alis constitit. Plautus in Amphitryone: bodt 36 caelutn frdmitii virum; 6c spiritu atque halitii n^bula c6nst&.t. 17 Lucilius 1. XXX || 19 Aen. VIII, 596 || 21 Aen. IX, 608 || 23 II, 3, 67 || 26 Aen. X, 762 || 27 Luc. 1. XXVI || 29 I, 18, 42 || 31 IV, 252 || 34 I, 1, 77. 17 Ced. H post ras.; G. — cons. Ald.; commiscere (conm. L^, H, Gen) cdd. — Luc; cf. 462 l. squallorem. — 18 lanai M; lanae .g h. l.; v.; lana rell. utrobique. — periit jBj. — squalor Ald.; fallor libri h. l.; pallor pg. 462. — cedunt H, G, Gen, B^; cedent Bi- — 19 Quatere L, H, Gen^. — qu ubique B h. l. et 254. — 20 quadripedantem Gen^; L. — putem pr. L. — sonitum Gen, L, pr. H. — quatit etiam ed. Bas.; cuatit ed. Merceri (apud quem ubique cu pr. v. 24). — quate Gen^; pr. L. — 21 Cuatit ed. Bas.; Quatit rell. — eadem varietas in v. 22; 23; 25. — lib. VIII L. — 24 nimirum istum M; nimirum C, Gen; istum ipsum Bembin.; istunc ipsum rell. Ter. libri. — qnat. hic etiam ed. Bas.; item v. 26. — quatietur homo Bembin. — 26 ad Gen^; L^; at rell. — medientium Gen^; L^; plebeium illud scribendi genus; mezentius vel mezzentius cdd. Verg.; cf. de re m. pg. 314. — astam Gen^; L; hastam rell. — post hoc v. in B posita haec (pg. 254): Quassum est conlisum et non integrum — Virg. lib, VI et lampada quassans per Graium populos. — 27 Constat valet consistit cdd. — illud consistit ad v. 29 transtulit ibique Constat addidit Quicheratus. — 28 numero G^. — trado porro; cf. comm. in Luc. XXVI, 68. — mihi; melius mi. — 29 is autem animus, qui — dicuntur, ex inflammata anima constat Gic. — 30 unde; ex quibus cdd. Cic. — 31 Verg.; cf 353 l. niti, volare. — 32 cylennius pr. H. — 34—39 huc revocavit M. in libris Plauti exemplum colloc. post v. 40 illud erectus est; Cic. post 41. — non respexit Non. diversas standi significationes ; cf. Gell. VIII, 5; 391 l. stare. — confudit idem stare et consistere. — 36. 36 boat c. om. cdd. — ec M; et cdd. Non.; ox Pl. — et pro atque Am. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 427 272. 273 M. Cicero Tusculanarum lib. I: . . . ubi riglda constat crassa caligo inferum. 40 II Constitit, erectus est. Vergilius lib. V: constitit in digitos. II Constat, conpositum est. Lucilius lib. XXVI: 1 principio || physici 6mne8 constare hominem ex animo et corpore dicunt. Sisenna Historiarum lib. IIII: multitudinem procul hostium constare viderunt. || Constat, convenit, manifestum est. M. Tullius 5 ad Caesarem iuniorem lib, II: cum con«taret Caesarem Lupercis id vectigal dedisse: qui autem poterat id constare? — et Tuscula- narum lib. I: sive quod a gravioribus leviora natura repellantur. quae cum constent. CONSTITVEBE est proponere, definire. Vergilius Aen. lib. I: 10 hominesne feraene, quaerere constituit. II Constituere, retinere, firmare. M. Tullius de officiis lib. I: ineuntis enim aetatis inscitia senum constituenda et regenda est prudentia. || Constituere, instituere * ♦ ♦ || Constituere, parare. 15 M. Tullius in Verrem actione II: quod ubi est Philodamo nuntiatum. 38 I, 16, 37 (tragic. incert.) || 40 Aen. V, 426 || 42 Lucilius 1. XXVI |) 3 Sisenna Hist. IV || 4 M. Tull. ad Caes. iun. TI |I 6 I, 17, 40 || 9 I, 308 || 12 I, 34, 122 U 15 de praetura urb. 25, 65. — halitu C. F. G. Muellerus; anhelitu cdd. Non. (anel. A) et Pl. — 40 Constit Gen^; pr. L. — 1 fisici cdd. — animo Gulielmius; anima cdd. — cf. tamen XXVIII, 1, 6. — 3. 4 etiam in Sis. loco constare idem quod stare. — 5 iun. lib. II om. B. — com pr. B. — constaret Hdlmius; constet L, pr. H, Gen, A, B; constat H ex corr.; G. — 7 reppellantur L. — 8 constent Gen, L, H^; Gic; constet H^, G. — f. ante sive vel post constent hausta quaedam. — cf. Cic. — 9 — 11 haec etiam inveniuntur pg. 258 ante l. Contendere, festinare; uhi legitur Const. est (om. B) disponere (componere B, Gen, pr. H), om. definire. — hic ponere B, Gen, pr. H. — definire (difinire i,) ex deterioris aetatis usu pro destinare. — Verg.; cf. 290 l. exigere, inquirere. — h. l. lib. III B, Gen, L, pr. H — 10. 11 h. l. hominosne L^ ; item faeraene X, ; ferenae Gen, H; pg. 258 ferene H, Gen ex corr. {pr. ferenae). — quaere h. l. L^. — 12 — 14 haec in cdd. pg. 261 post finem l. circumferre. — 9 — 14 Const. — prud. ut nos disposuit ed. princ, sed ita ut totum lemma in pg. 258 l. mem. reponeret. — 13 inscicia L^ ; inscia Bm, Gen, H^ ; insua Bh. — et r. Cic ; exgregenda B, Gen, -Hj,- excredenda L; exercenda H^, G; ercen supra scr. et ante erasuni et H^. — 14 prud.; seq. in cdd. illa Constituere, instituere. M. Tullius de senectute — institutiones. — quae praeter lemma Nonii pg. 270 s. l. conse- rere, serere sunt collocata. — duhium tamen, h. l. utruvi hau^tum sit exemplum l. constituere, instituere an, quod minus probabile existimo, hoc et ipsum videatur delendum. — 14 parere pr. H. — 15 est cdd. Cic; erat, quod ex seqq. vid. ortum, Non. — Filodamo cdd. 428 NONIVS MARCELLVS 273. 274 M. tametsi erat ignarus, quantum sibi ac liberis suis iam tum mali constitueretur. || Constituere, erigere. Vergilius lib. VI: et feralis ante cupressos constituunt. COLLIGERE, in unum redigere. Vergilius Aen. lib. V: 20 colligere arma iubet validisque incumbere remis. M. Tullius in Philippicarum lib. VI: succurrendum est D. Bruto; omnes undique copiae colligendae. || Colligere, reficere. Cicero in Verrem actione II: sed manifesto furto perturbatus ubi se collegit. || Colligere, celare, subpremere. Vergilius lib. XII: 25 substitit Aeneas et se collegit in arma, poplite subsidens. II Colligere, auferre. Lucilius lib. XXX: ruis hoc et colligis omnia furtim. Plautus in Aulularia: 30 quin ipsi pridem tonsor unguis dempserat; colldgit, omnia abstulit praes^gmina. CONTINENS est abstinens, integer. M. TuUius ad M. Catonem: ut, quae copiis et opibus tenere vix possumus, ea mansuetudine et continentia nostra, || sociorum fidelitate teneamus. jj Continens, i coniunctum, continuum. M. Tullius in epistula ad Senatum: ita- que cum exercitu per Cappadociae partem eam, quae cum Cilicia 17 Aen. VI, 216 || 20 V, 15 || 22 VI, 3, 7 || 24 de praet. Sicil. 20, 48 || 25 XII, 491 II 28 Lucilius 1. XXX jj 30 II, 4, 33 || 33 Mr Tullius ad Catonem (Ep. ad Fam. XV, 3, 2) || 2 M. Tullius epist. ad Senatum. 16 quatum L^. — suis liberis B, Gen, H^. — 20 lib. VI cdd. — 21 iuvet Gen^; L^. — 22. 23 filippicis (pbil. Hqos) cdd. — D. Bruto — copiae collig. Gic; de bruto (butro Gen, H^) — coepere coUigere cdd. — 24. 25 a. III cdd.; otn. B. — perturbat' L^; perturbatur Bni. — ap. Cic. haec feruntur: tamen tum rumore et clamore populi et furto manifesto grandis pecuniae perturbatus est. ubi se collegit, vocat ad se Syracusanos. — caelare H. — subpremere L^; suppremere Gen^; supprimere rell. — celare, subpremere; miriflca para- phrasis; suspicor exemplum cum lemmate haustum. — Servius notat haec: ita se, texit, ut nuUa parte posset feriri. — 27 polite pr. L. — 28 Lucilius; cf. 380 l. ruere, irruere. — 29 ruisset hoc, tum ruiset hoc, coll. B. — ruis; cf. comm. in pg. 380. — hoc pro huc. — est L. — 30 plautur (sic) omnia in aulularia G sec. ed. Bas. — Plaut.; cf. 151 l. praesegmina. — 31 quin ipsi (ipse cdd. l. utroque); cf. comm. in pg. 151. — 33 est abstinens est integer L. — catonem cationem G; catonem catonem, sed alterum del. L. — 84 utque B, Gen, H^, L ex corr. — tenere Medic. Gic; ferre C, Gen; f. servare. — 1 teneamus v. ap. Cic {ubi Medic. tenemus); teneamur L, H, Gen; tune- amur G, libri Merceri; tueamur ed. a. 1471. — 2 epistola L.^, G. — Z exercitum Genm, H, L, G. — capodociae, p supra scr., H; cappodociae et Genm. — meam Gen^; pr. L. — cilia Gen^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 429 274 M. continens est, iter feci. — : et in Hortensio: ne in continentibus 5 quidem terris vestrum nomeu dilatari potest. CVRATVM est sanatum. P Curatum, post laborem refectum. Vergilius : corpora curamus, fesBos sopor inrigat artus. ij Curatum, cum dilectu apparatum. Lucilius lib. XXIX: 10 4t circumvolitant ficellae, turdi, curati cocis. CONDVCERE est, sicuti usu, emere. Plautus in Aulularia: caedendum conduxi 6go illum. Lucilius lib. XXVIIH: mango, non magna mercedest, m^no quod conduxeris. 15 M. Tullius de officiis lib. II: ut saepe in nostra republica videmus, mercede conducti. || Conducere, colligere, convocare. Varro Manio: Manius mane suscitat; rostrum sub rostra fert, populum in forum conducit. || Conducere, convenire. Lucilius lib. XXX: 20 et virtute tuae et caris conducere ca^is. II Conducere, utile esse. lAmlkis: s61us vero scit quid re atque qua^stu conducat suo. 4 M. TuIIius Hortensio H 7 Aen. III, 511 fl 9 Lucilius 1. XXIX | U III, 6, 31 II 13 Lucilius 1. XXVIIII || 15 II, 6, 22 || 17 Varro Manio || 19 Luciliua 1. XXX II 21 Lucilius; cf. comm. 4 ita pro iter H^. — feci. et in Me; feci. Idem lun.; faciet in cdd. — 6 sanatum Me; natum {praec. st) cdd. — perfectum pro refectum L. — 8 curam L^. — arcus pr. H. — 9 curatum dilectu B. — delectu ed. Bas. — XXX cdd.; XXIX M. — comm. Lucilii pg. 264 sunt haec notata: in ipsis quidein Nonii lihris, qui saec. IX raro attingunt, numquam excedunt, id genus num^rorum legere me non memini; sed in vetustiorihus saepius, velut in Neapolitano Charisii, nec minu^ in inscriptionihus. — 10 ficellae M; fice- tulae (ficaetulae Gen) cdd. — ficella pro ficedula, ut nitella pro nitedula; cf. Lachm. comm. Luor. pg. 204. — t'di L^; turdis B^. — ficellae, turdi; asyndeton ex more Lucilii. — curati cocis M (curati iam Palmerius); curatis coci B; Gen; L; H; curatis soci G. — 11 Conducere est, sicuti usu, emere Quicheratus; Conducere emere, dein post Plauti exemplum: Conducere est sicuti usu cdd. — Plautus; cf. 272 l. caedere, inmolare. — 12 cedendum cdd. — 14 mango M; magno cdd. — mercedest M; mercede v. — non magna mercedest, i. e. non multum praebet usurae. — cumduxeris pr. B. — 16 re publ Gen; re publ L. — 17 sub Turnehus; sum C, Gen; om. B. — suum Me; unde suum sub Quicheratus. — rostra, sc. fori. — fert M; adfert {praec. a) cdd. — 18 convertere G; convenire et B. — 19 XX B. — 20 e B. — virtute dativus. — tuae M; tua {seq. e) cdd. — caris M; claris v. — cartis B; carthis L, Gen^ ; chartis rell. — cartis ; i. e. epistulae Scipionis, cui iam rescrihit. — 21 Lucilii nomen add. M musei Bhenani XVII, 199. res tamen non prorsus certa. — 22 scit M; soli cdd. — atque quaestu M (questu iam ed. princ; quaestu ed. a. 1471); et questi cdd. (quaesti Gen; pr. M). 430 NONIVS MARCELLVS 274. 275 M. M. Tullius de officiis lib. III: stulte? [lib. 1] rei publicae conducebat. potest autem, quod rei publicae inutile sit, id cuiquam ceivi utile esse? — idem de re publ. lib. I: facillimam autem 25 in ea re publica esse posse concordiam, in qua idem conducat omnibus. — Sisenna Historiarum lib. IIII: quid re publicae suae maxume conducere videretur. CONCELEBRARE dicitur conmovere. Lucretius lib. I: quae mare navigerum, quae terras frugiferentes 80 concelebras. II Concelebrare, ditfamare: || dictum a celebritate. Lucilius i lib. XXX: multis indu locis sermonibu' concelebrarunt, \ CREDERE est fidem habere dictis vel factis. Lucilius lib. XXVIII: 6 Hymnis, velim tete id quod verumst cr^dere. Vergilius Aen. lib. II: ora dei iussu non umquam credita Teucris. Credere, fidei conmittere. Lucilius lib. XXVIII: vitam ac fortunas cui concrediderim meas. 10 II Credere [est], servandum conmendare. Plautus [in] Aulularia: ubi is 6biit mortem, qui id mihi aurum cr^didit. CONMODARE est mutuari. Lucilius lib. XXVII: 23 III, 27, 101 II 25 I, 32, 49 || 27 Sisenna Hist. IV || 29 I, 3 || 2 Lucilius 1. XXX 1| 5 Lucilius I. XXVUI || 7 II, 247 || 9 Lucilius 1. XX VIII || 11 prol. 15 II 13 LucUius I. XXVIL 23. 24 ap. Giceronem haec verbosiora: quomodo stulte? etiamne si rei publicae conducebat? — lib. I del. lun. — R. P. ed. Bas.; RP. L; RP. Gen; H; fp B. — inutile rei publicae cdd. Cic. — re, supra scr. i, L. -^ sit inut. B. — it pr. Gen et L. — 25 civi cdd. Cic; ubi B, Gen, H^; ibi rell.; cf. cornm. in 224, 21. — utilem Gen^; pr. L. — f. facillime. — 26 esse con- cordiam minus bene cd. Vatic. — 27 hystoriarum L. — re publicae M; rem publicam (rem pub Gen; rem publ L) cdd.; in rem publicam suam non bene Ald. — 28 maxime B, Gen, pr. H. — 1 diffamare vel divulgare Lips.; diu amare cdd.; cf. 284, 13. — 6 XXVIII M; XXVII v. (XXVI G). — 6 hynnis Gen; B; pr. H; hiemis, supra iemis, quod punctis notatum, scr. ymnis G; om. A. — velym L^; vel in Montepess. — tete M; te v. — verum est; est supra add. in L. — S hora cdd. pr. B^ (oro B^). — diei iusso Gen, H^. — nonnumq. cdd. pr. H^, B. — 10 crediderim A, B. — 11 est om. A, B, Gen, H^. — Pl. ; cf. 359 l. observare, celare. — in om. L^. — uidularia B. — obiit A, B, cdd. Pl.; obit rell. — morte A. — qui id mihi aurum Bothius; quid mihi in aurum cdd. h. l.; pg. 359: qui mihi id aurum sicut libri Plauti (ubi is obiit mortem , qui mi id aurum Goetzius). — 13 Commendare Gen^ ; Con- modare L^; Comm. rell. — mutari L^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 431 275 M. certa sunt, sine detrimento quae inter sese conmodent. 15 M. Tullius de officiis lib. II: atque ut dando et accipiendo mutuandisque facultatibus et conmodandis nulla re egeremus. II Conmodare, conmodum dare. M. Tullius ad filium lib. II: cui ego, quibuscumque rebus potero, libentissime conmodabo. CAPTARE, capere. || Captare, ohservare. Lucilius lib. XXVII: 20 quodsi paulisp^r captare atque observare haec v6lueri8. COGNOSCERE est audire, aestimare. Lucilius lib. XXVI: rem cognoscas simnl et dictis animum adtendas, p6stulo. Pomponius Sponsa Pappi: p61 magi' curabo, ubi cognorint, omnes una ads^ntiant. 25 Terentius in Andria: eo pacto et gnati vitam et consilium meum cognosces. Vergilius Georg. lib. I: ni refugis tenuisque piget cognoscere curas. 30 II Cognoscere, nosse vel perspicere. Vergilius lib. VIIII: venatu adsiduo et totum cognovimus amnem. idem Georg. lib. II: nunc qao quamque modo possis cognoscere dicam. M. Tullius in Hortensio: unde autem facilius quam ex anna- 35 lium monumentis aut bellicae res aut omnis rei publicae disciplina 15 II, 4, 15 II 17 M. Tullius ad filium II || 19 Lucilius 1. XXVII || 21 Lucilius 1. XXVI || 23 Pomponius Sponsa Pappi || 25 I, 1, 22 || 28 I, 177 || 30 Aen. IX, 245 | 32 II, 226 || 34 M. TuUius Hortensio. 14 detrim. ; rim in ras. B. — conmodent L^; comm. rell.; ita et infra. — 16 metuandisque Gen; mutuandis A, B. — commendantis Gen^; com- modantis H, Gen^. — mutand. — et commodis cdd. Cic. — 17 Comm. cdd. — c. d. M; cum commodo (conm. L^) dare L, G, H^; cum commoda dare H^; cum comoda dare Gen; concommodare B. — M. Tullius ad filium ; om. Gen^ ; in mrg., si recte intellego Hagenum, repos. m. 2 m. tullius. — 18 rebus potero; re potero, swpra e p scr. p, Gen; reppotero, supra scr. m. 1 bus et del, m. 2 p, H; repertis potero B; perpotero A. — 19 Capt., obs. add. Quicheratus. — 20 adque pr. B. — 21 Luc. ; cf. 238 l. attendere, uhi cdd. lib. XXVII; Luc. XX VII, 25; 26. — 22 cognoscat h. l. libri pr. H^. — simul supra add. L. — dicis H^. — anim' B. — attendas L^; B. — 23 Sponsa lun.; pansa cdd. — papi L, H^. — 24 pol magi'; pol mage Bothius; pol emagis cdd. (pole magis Gen, H^. — curare cum coniunctivo ; cf. comm. Lue. pg. 268. — 26 vita me, supra add. t, L. — 27 cognoscis cdd. — 28 Verg. ; cf. 411 l. tenue, parvum, — 29 non pro ni Gen, H^. — 30 perspicere B; ed. princ; prospicere A; prespicere L; praespicere H, Gen, G. — Verg.; cf. 230 l. venatus ihiqu^ comm. — 31 venati A. — ads. L^, H, Gen. — 33 qui Gen^. — quemque B. — 34 ana- lium pr. L. — 35 omnes H.^. — reipubl. L; reipub. Gen, G; reipub. H. — disciplinae L^ {m. 1 discipliue), H^, Gen^, G. 432 NONIVS MARCELLVS 275. 276 M. cognoscitur? — idem [et] de || senectute: neque vero eos solum i convenire aveo quos ipse cognovi, sed illos etiam de quibus et audivi et legi et ipse conscripsi. || Cognoscere, agnoscere. Ver- gilius in Bucolicis: incipe, parve pner, risu cognoscere matrem. 5 M. Tullius de re publica lib. I: cognosce mehercule, inquid, consuetudinem istam et studium sermonemque. — Varro Ses- quulixe: vereor ne me quoque, cum domum ab Ilio cossim rever- tero, praeter canem cognoscat nemo. CONPETERE significat quod est honorem vel coniugium vel lO quidvis aliud adversus alium petere. unde conpetitores, ut saepe. || Conpetere, par esse vel simile. unde et in aestimatione rerum ^hoc illi conpetit' dicimus. || Conpetere, rei cuiusque me- minisse aut constare, valere. Sallustius Historiarum lib. I: sic vero, quasi formidine adtonitus, neque animo neque auribus aut 15 lingua conpetere. INCIPIT PER D LITTERAM. DAMNARE est damno adficere. unde etcondempnare dictum est. e contrario nullo damno adfectum indempnem probamus^. || Damnare est exheredare. Lucilius Satyrarum lib. XI: 20 1 23, 83; cet. cf. comm. || 4 IV, 60 || 6 M. Tullius de re publ. I || 7 Varro Sesquulixe || 14 Sallustius Hist. I H 20 Lucilius 1. XI. 1. 2 aut delendum illud et aut ante eiusdem Ciceronis haustum exemplnm. — de senectute; cf. 370 l. convenire, videre cum comm. — eo (sic) ipse omissis mediis cdd. h. l. — de q. audivi pg. 270; cdd. Cic. — 3 audivi legi (lege Xj, Gen^) pr. L; H^; Gen. — 6 repub Gen, H; republ L. — cognosce Tornaes.; Gen; L; H ex corr; cognoscere (cf. v. 5) pr. H, G. — inquit Gen, H, G. — 7 sermonis Vaticani cdd. Maii; ed. princ. — locus vid. mancus Nonii culpa. — Varro; cf. comm. in 347 l. album, mite. — sesq: ulexe L. — 8. 9 quo domum — cossint venero cdd. 247; f. revenero. — nemio pr. Gen. — 10 quod est om. A, B. — vel c. add. L^. — 11. 12 quodvis B^. — aliud ed. princ; aliquid cdd. (aliquia jB). — ut saepe om. A, B. — unde A, B; inde rell. — 13. 14 dic. b. i. comp. A. — ille B. — rei c. m.; n. N. — aut const. v. om. A. — constare M; cf. Liv. V, 42 ne auribus quidem atque oculis satis constare poterant; constanter v. — Sallustius; cf. Kritzii comm. in I, 88. — recte puto statuere Dietschium comm. ad incert. libr. rell. 34 non huc pertinere, quod Donat. ad Ter. Adelph. III, 2, 12 illud conpos animi refert Sall. de amente Septimio dixisse neque animo neque lingua satis compotem ; quamquam ibi in edd. princ, Veneta videtur esse illud competere. — 16 formidane prius H. — atton. L.^; aut ton. G. — 18 Damnare malo addicere G. — adf. L, H, Gen, A, B; et ita v. 19. — condemnare cdd. pr. L (item v. 19 indemnem). — 19 est om. L^. — nonlo d. B. — probamus; f. nuncupamus {praec nem) vel ponimus, nisi forte aetatis ultimae usu probare pos, pro declarare. — 20 exered. A. — Sat. 1. XI om. B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SEEMONVM. IV. 435 276. 277 M. Cassiu' Gaius hic operariu', quem Cephalonem dicimu', sectorem furemque, hunc Tullius, inquam, index heredem facit, et damnati alii omnes. II Damnari, necessitate constringi. Terentius in Phormione: 25 tuus est damnatus natus, non tu. II Damnare est et morti dare. Vergilius Aeneidos lib. IIII: nondum illi flavum Proserpina vertice crinem abstulerat Stygioque capnd damnaverat Orco. I Damnare, condemnare. Accius Armorum iudicio: 30 maidr erit Inctus, cilm me damnatum aiidiet. M. Tullius in Verrem actione prima: reus in iudicium || 1 adductus est Verres, homo vita atque factis omnium iam opinione damnatus. | Damnare et Condempnare pro liberare positum est. Titinius Velitema: fortasse hau scis v6tum fuisse, qu6 die lib^r foret. 5 niinc eius voti condempnatust; immolavit hostiam. Vergilius lib. XII: quem damnet labor aut quo vergat pondere letum. Turpilius in Leucadia: etiam plus illanc apparare condecet, 10 quandoquidem voti cdndempnatast. 24 11, 3, 75 II 26 IV, 698 || 29 Accius Armorum iudicio jj 31 1, 2 P 3 Ti- tinius Velitema y 6 Aen. XII, 727 || 8 Turpilius Leucadia. 21. 22 Cass. — fur. om. B. — C. G.; cf. comm. in XI, 13. — quam I^. — Cefalonem cdd. — Ceph., i. e. capitum fenore augendorum studiosum. — sextorem H^, G. — faremque Scdl.; furiumque cdd. — inquam M, Quicheratus; quem cdd. — quidam non bene- Scah, cum appareat minime de homine audien- tibtis ignoto agi; Quintus Lachmannus. — 23 index (idex B); h. e. syco- phanta; cui propter improbitatem optime conveniret cum Cassio. — iudex mcde ed. princ. — et; cf. comm. Luc. l. m. — at Scal.; f. fecit: damnati. — 24 Damnari Quicheratus; Damnare cdd. — formione cdd. — 25 gnatus cdd. Ter. — 26 Dampnare Gen^. — 27 om. B. — 28 stigioque cdd. pr. B. — caput ij, H^, G; canum B, Gen, H^. — horco L, Gen^; hora B. — 29 Damnare, condemnare add. M. — Actius A, L^. — 30 cf. Sophocl. Aiac. 462 sqq. — maior erithel, tum ras. trium fere litt., tus i,. — 31 actione I ed Ba£. — iuditium L. — 1 adductus Cic; abductus cdd. — C. Verres Cic. — oppin. pr. L. — 2 n. N. — illud et condempnare (condemn. cdd. pr. L) f. olim ad. v. 29 pertinuit. — 3 est vid. delend. — 4 hau scis add. M. — votum participium. — fortasse eum votum (votum eum Neukirchius) fecisse Bergkius (fecisse iam Palmer.); fortasse id votum fecisse Bothius ed. 2. — possit et reponi: fortasse scis votum fecisse, si cum Neukirchio scandendo nunc ^ius octonarios iambicos admiseris. — 5 condemnatust Bothius; condemnatus ed. princ; condemnatus (condempnatus L) est cdd. — immolabit Sdoppius. — 7 aut (om. B); et recte cdd. pleriq. Verg. — loetum H; ex corr. Gen, L. — 9 et iam plus Palatin.; et amplius C, Gen. — etiam (melius erat et iam) thus Gulielm. — illanc Quicheratus; illam v. — apparare Pdlatin.; apparere (apparerere pr. L) rell. — 10 condempnata est L; coodemnata est rell. NoNi Marc. C. D. ed. L. MvbiiLbb. 28 4^ iTONlVS MARCELLVS 277 M. Vergilius in Bucolicis: damnabis tu quoque votis. Sisemia Hist. lib. IIII: quo voto damnati fetum omnem di- cuntur eius anni statim consecrasse. || Bamnare, accusare. Cicero Tusculanarum lib. V: rerum naturam quam errorem nostrum 15 damnare malumus. DELICERE est inlicere. Titinius Quinto: quod ea parasitus habeat, illum qui sciat delicere et noctem facere possit d^ die. * * * 20 Lucilius lib. XXX: nemo istum ventrem pertundet delicietque, ut veniatque videbis. DEFENDERE, vindicare, tueri. || Defendere, depellere. Yergilius in Bucolicis: 25 solstitium pecori defendite. Ennius Achille: s^rva cives, ddfende hostes, cum potes def^ndere. DELICA est aperi, ecplana. Titinius in Quinto: 11 V, 80 II 13 Sisenna Hist. IV || 15 V, 1, 4 || 17 Titinius Quinto || 21 Lucil. 1. XXX II 25 VII, 47 || 27 Ennius Achille || 29 Titinias Quinto. 13 quo Victorim; quod cdd. — foetum pr. H. — 14 anni supra add. in L. — D., acc. add. Quicheratus. — 15 quam merorem Gen, L, H^. — 17 est supra add. L. — inlicere L^, H, Gch, A, B. — va. Quinto Me; lib (vel libro; in lib. Montepess.) V cdd. — 18 habeat supra scr. in L. — habeat pro habitet. — illum qui M; quilum Gen, L^ , H^ ; quillum J?, ,• qui illum JBgj ^i> ^i) ^> l^i illam A; Montepess. — ut qui illum Neukirchius. — sciat; satiat B; v/nde qui illum sat sciat Mibbeckius. — 19 delicere; supra scr. m. 2 \ fauere in B. — noctem facere, i. e. probe decipere. — possit om. B. — de die; apparet hic textum hiare; nam plures significationes verbi quod est delicere debebant proponi. — male conicit Quicheratus iungendum hoc lemma cum eo quod sequitur delica. — transferendos autem huc versus Lucilii, qui in cdd. positi sunt post v. 38, facile intellegitur. — ante 21 haustum f. l. Delicere, inludere (vel decipere). — 22 agitur de vocando ad cenam comedone. — istum in {pr. im G) G, alii ap. Dousam. — ventrem; cf. Luc. V, 29. — delicetque edd. ante Bas.; Hs; non Hqo; delicietque et P; delicietquae pr. L; f. delicietve. — 23 ut veniatque M; uti via L, G, H ex corr.; ut via Gen; Tornaes., pr. H. — 24. 26. 26 Defendere, vindicare, tueri. Defendere, depellere. Virg. in B. : s. p. d. — ita Quicheratus. — Def. vind. (vind. Def. L^) depellere {om. Gen, B, pr. H) V. in B. s. p. d. Defen- dere (Dedfendere L) tueri depellere (Def. debellare ueri Gen, B , pr. H; in hoc d. u. delet. et supra scr. tueri depellere) cdd. — 26 solistitium pr. Gen et L. — 27 in achille Gen, Hj^; in chille B^; id. m. 2 in achilleo. — 28 que te {quod f. ex sequente Quinto ortum) serva B. — defendite h. B; cf. v. 26. — potest pr. H. — 29 cf. 98 l. delica, explana, indica. — aperi, ecplana M; aperi et explana v. t)E VAHIA SlGNIFICATlONE SERMONVM. tV. 435 277. 278 M. 30 quid istuc est aut quid istic sibi vult s^rmo? mater, d^lica. idem Proelia: tibin ego remedium, qu6m sciam, non d^Iicem? Caecilius Obolostate: 'si linguas decem 35 habeam, vix habeam sati' te qui laudem, Lache.' — immo vero haec ante solitus sum.' — 'res delicat.' Accius in Achille: qua re alia ex crimine inimicorum eflFiigere possis^ d^Iica. * * ♦ 1 DELENITVS, ad nostram consuetudinem: placatus. || Turpilius in Demetrio: vide mirum ingenium ac delenificnm miilierum! commorat hominem 16.crimi3. 6 II Delenitus, delectatus. M. Tullius ad Cassium lib. I: iam bien- nium egt cum virtuti nuntium remisisti, delenitus inlecebris vo- luptatis. — Lucilius lib. XXX: praeservit, labra delingit, delenit amore. jj Delenitus est mente alienatus. Plautus in Amphitryone: 10 d^enitus siim profecto, ita lit me, qui sim, n^sciafia. Lucilius lib. XXVIIII: 31 Titinius Proelia [| 33 Caecilius Obolostate H 37 Accius Achille || 1 Turpilius Demetrio || 5 M. Tull. ad Cassium I (Epist. ad Fam. XV", 16, 3) || 7 LuciUus I. XXX II 9 II, 2, 214 || 11 Lucilius 1. XXVIII. 30 cf. pg. 98. — istuc est aut; istuc essa ut prius H; istu cessa ut Gen; istud esse ut B. — vulsi sermo B, Gen, pr. H. — 32 tibin ego reme- dium (medelam Buechelerus) Ribbeckius; tibine comediam L, G; tibi nego mediam Gen, pr. H; in hoc c supra g scr. — quom Ribbeckius; quem ij ,■ H^; Gen; quam rell. — 33 obolestate Gen, pr. H. — 34. 35. 36 personas distinxit M; totum v. 36 Lacheti trib. Both. — linguis L^. — decem Bentin.; dete cdd. — 35 Lache Passerat.; ache cdd. — 36 cf. pg. 98. — immo pyrrichiacum ; cf. Bentl. ad Ter. Phorm. V, 8, 43. — ita saepe scaenici. — res om. cdd. h. l. — 37 cf. pg. 98. — Actius A, L^. — Accille i, ; Achilleo B^. — 38 qua re ex alio orimine B. — alias A. — post 38 seq. 21—23; cf. supra. at hausta quibus varia significatio v. delicare (deliquare) demon- straretur. — 1 c. dicitur placatus A. — 3 vide virnm L. — ingenitum B^; et ita Gen; pr. H. — delenificum mulierum lun.; delenifica mulierem cdd.; delenificam mulierem male v. — 6 in H post Del. est supra scr. m. 2 et elutum. — quare si i. b. aut triennium est Cic. — 6 illec. L^, G; incelebris B. — 8 delingit Turnebus; delicit cdd. (delic cum ras. supra i pr. L) — 9 Plautus in om. B, Gen, pr. H; Plautus om. L^. — 10 n. N. — 11 cf. 269; 301 concedere, dare; eligere, defetigare. — XXVIII cdd. pr. B. 28* 436 KONits MarcEllVs 278 H. conc^dat homini id qu6d velit, del^niat, cornimpat prorsnm ac n^rvos omnis ^ligat. Titinius Proelia: verum dnim dotibu' del^niti ultro etiam lixoribus ancillantur. 15 DEGERE est agere. Lucretius lib. II: degimus hoc aevi quodcumquest. II Degere est etiam minuere. Plautus in Aulularia: minc ego istum, sor6r, laborem d^gam et deminuam tibi. II Degere est detrahere. Plautus in Epidico: 20 degetur c6rium de tergo meo. DARE, exhibere. M. Tullius de signis: Cn. Pompeius est Philo, qui fuit Tyndaritanus : is cenam isti dabat aput villam. — Teren- tius [in] Heautontimorumeno : . . namque unam ei cenam atque eius comitibus 26 dedi. II Dare, facere. Vergilius Aen. lib. I: • , tu das epulis accumbete divum. et lib. III: inmotamque coli dedit et contempnere ventos. 30 14 Titinius Proelia H 16 II, 16 || 18 II, 1, 43 H 20 I, 1, 63 || 22 II, 4, 22, 48 24 III, 1, 46 II 27 I, 79 || 29 HI, 77. 12 velit cdd. 269; vult h. l. — 13 prorsus cdd. — qui G scr., voluerat pr. prorsum; prorsum M de re m. 419. — f. prorsus, n. — uervos pr. G; nec vos B, Gen^; nevos H^. — Deligat novo l. G. — eligat; cf. comm. in pg. 301. — 14 cf. comm. in 72, 1, 2. — 15 deliniti Gen. — anchillantur Gen^. — 16 Lucrecius A, B. — 17 degitur cdd. Lucr. — 18 est om. A. — 19 nec Bj^. — degam; demam recte libri Pl. — laborem sv/pra add. H. — diminuam H; dimminuam L^ (dem. etiam B). — 21 degetur Pius; degitur (deagitur Gen^; pr. L; H^; non A, B) cdd. — detegetnr recte cdd. Pl. — cofuum B^. — 22. 23 Dare est exibere A. — M. Tull.; cf 523 l. apud — pro in. — Gn. ed. Bas.; et ita, virgula supra add., L; GN H; GE Gen. — Gn. — Tyndaritano om. B. — filo (filio pr. H) cdd. — Tyndaritanus : is Cic. — in Tyndaritano (Tind. L) cdd. — istam apud dabat villam B. — caenam Gen, H; non B. — pg. 523 om. priorihus haec sunt tradita: cenam isti dabat apud villam in Tyndaritano. — apud cdd. pr. L^. — Ciceronis haec sunt: Cn. Pompeius est Philo, qui fuit Tyndaritanus. is cenam isti dabat apud villam in Tyndaritano; et ita f. h. l. Non. — 24 in om. Gen, pr. H. — 26 amquae {praec. heautontimorumenon) pr. L. — unam ei M; ieiunam (eiunam H ex corr.) C, Gen; ei unam v. — caenam Gen, H, ed. Bas. — ap. Ter. est: sensi; nam (que add. in Bemb. m. rec.) unam ei cenam atque eius comi- tibus I dedi. — 29 lib. IIII L; Gen; B; pr. H. — 30 dedit inmotamque coli L, H^. — inmotamque L^ (imotamque L^), H, Gen, non B. — con- tempnere L, B; contemnere rell. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 437 278. 279 M. II Da significantiam habet manifestam. Vergilius Aen. lib. III: da propriam, Tliyinbraee, domum. II Da, id est: dic. Vergilius in Bucolicis: sed tamcD iste dens qui sit, da, Titjre, nobis. 35 et in lib. VI: tuque, 0 sanctisaima vates, praescia venturi, da, non indebita posco. Terentius in Heautontimorumeno : nimc, quam 6b rem has partis didicerim, paucis dabo. 1 Lucilius II lib. XXX: si liceat facere et iam hoc versibu' reddere quod do. et lib. XXVIIII: pervade et transi, vel da, quam ob rem transeas. 5 II Dare, adscribere. M. Tullius in Verrem, Divinatione: ego etiam quae tu sine Verre conmisisti Verri crimini daturus sum. || Dare, ostendere. Lucilius lib. XXVI: animo quei aegrotat, videmus c6rpore hunc dgniim dare. II Dare, vendere. Lucilius lib. V: 10 sicut cum primus ficos propola recentis protulit et pretio ingenti dat primitu' paucos. DEPONERE est ponere. Vergilius in Bucolicis: de grege non aasim quicquam deponere tecum. 31 III, 85 II 33 I, 18 II 35 Aen. VI, 65 || 38 prol. 10 fl 1 Lucilius 1. XXX || 3 Lucilius 1. XXVini II 5 11, 35 || 7 Lucilius 1. XXVI | 9 Lucilius 1. V || 12 III, 32. 31 significationem A. — man., id est dic cdd. (idem dic B^; item L, in quo dic post versum additum ct punctis infia supraque notatum, sed Tuiec deleta; idem dic B..^). — id est dic. Virg.; tum v. 34 A. — id est ad 33 transtulit M. — Verg.; cf. 361 l. proprium — perpetuum. — IIII B. — 32 tymbreae L, H, Gen; timbraeae B; Tymbraee ed. Bas. — 33 id est; cf. supra. — 34 tytyre C, Gen; titire A; tytire B. — uobis L^. — 35 et in; etiam L^, JSi, Gen (ety vel ety L^); etiam in H.^, G; idem in B. — 37 da; n. iV^. — 39 n. q. Ter.; numquam cu7n Bemb. cdd. Non. (nunq. B). — 2 et iam v. c. Dousae; etiam v. — 3 XXVIIII M; XXVIII v. — 4 pervade M; persuade v. — val H^. — de Gen^. — 5 asscribere L^; ascribere ed. Bas. (adscr. etium B). — M. TulL; cf. 348 l. committere, facere. — divinationem edd. — 6 sine Verrem Gen, pr. L. — orimini d. B. — 6 — 11 Dare, ostendere e. q. s. — Jmec in cdd. pg. 231 ante l. dominus prostant; huc revocavit ed. princ. -^ 8 quei; qui Gulielm.; que cdd. — videmus Gulielm.; vidimus cdd. — 9 Luc; cf. comm. in 154 l. primiter. — vendere v. d. in mrg. ed. lun.; petere cdd. — V add. B^. — 10 sicuti cdd. l. utroque. — primos cdd. 154. — 11 pirotulit cdd. h. l. (recenti spirotulit Gen, B) ; sed in H pr. i erasum. — pci, o m. 2 add., B. — 13 quiquam Gen, H, pr. L. 438 NONIVS MARCELLVS 279 M. M. Tullius: existimavi honestissime molestias posse deponi, si me ad philosophiam retulissem. |1 Deponere est conmendare. 15 Accius in Erigona: h6spitem depositam interemes? Afranius Epistula: amare, habere piierum depositiim foris. M. Tullius de officiis lib. III: ergo et promissa non facienda 20 nonnumquam neque semper deposita reddenda. || Deponere est alienare. Plautus in Aulularia: ut m6 deponat vino, eam adfect§,t viam. II Deponere est desperare: unde et depositi desperati dicuntur. Lucilius Satyrarum lib. III: 25 Symmachu' praeterea iam tum depostu' bubulcus exalans animam pulmonibus aeger agebat. Vergilius lib. XII: ille ut depositi proferret fata pareatis. Accius in Tereo: 30 Tereus indomito more atque animo barbaro, conspexit ut eam, amore vecors flammeo, depositus facinus pessimum ex dementia confingit. idem in Alphesiboea: 35 14 de offic. II, 1, 4 II 16 Accius Erigona || 18 Afranius Epistula || 20 III, 25, 95 II 22 III, 6, 69 || 25 Lucilius I. III || 28 XII, 395 || 30 Accius Tereo || 35 Accius Alphesiboea. 14. 16 honestissime cdd. Gic; honestissimas Non.; f.: honestissime meas. — mollestias G^ew^. — si Cic; nisi (praec ni) cdd. (nisi si pr. H; etiam in Gen si supra scr.). — filosophiam L. — rettulissem Cie. ; retulissent cdd. — conmendare L^ solus. — 16 Actius L^. — 17 hospitam B. — deposita H ex corr., G; depositam rell. cum B. — f. hospitem depositum; nam de Oreste videtur agi, qui ad regiam Aegisthi accessisset. — interemes B^; Gen; Li Qiic pr. interem); pr. H; interimes B.^; L^; H ex corr.; G. — 18 aepistula L; epistola H, G; om. B. — 19 habere om. B. — 20 et add. H^. — 23 adfectat C, Gen; adsecrat B. — 24 disperare Gen^. — desperati; desperare L^. — 25—27 post 29 in B. — 25 Lucil.; cf. 38 l. expirare. — saturarum lib. IIII B. — 26 symmacus L, Gen; simacchus G^; simmachus 6^2/ B. — preter, m. 2 preterea L. — depostus ms. N. Fabri; depositus rell. — bubulchus B. — 27 exalans B; L; G^; exhalans H; Gen; examinans G^; expirans cdd. pg. 38. — 29 ille et ^i. — deponeti, supra scr. siti, L. — facta pr. id. — 31 barbario pr. H. — 32 ut M; in v. — vecor pr. L. — flammeo lun. in mrg. (flammeo et non bene Me; deterius Pius flammeus et); flammeos cdd. — 35 Alfesiboea cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 439 279. 280 M. etsist in malis depdsitns animus [mensj, quae scibo, exinde aiidies. M. Tullius in Verrem actione II: itaque milii videor, iudices, magnam et maxime aegram et prope depositam rei publicae partem 40 suscepisse. — Caecilius in Obolostate: depositiis modo siim animo, vivds sepultus [siim]. DESTiTVi est deholari. || Destitui rursum statui. Naevius in Gymnastico: 1 iub^t in alto n^vem || destitui anchoris. Caecilius in Symbolo: destituit omnes s^rvos ad mensam ante se. DEDICARE est dicare. M. Tullius * ♦ * || Dedicare, indicare. 5 Accius in Alphesiboea: ad vereor, cum te ^sse Alcmeonis fr§,trem factis dedicas. Caelius in Annalium lib. I: legati, quo missi sunt, veniunt, dedicant mandata. DiCERE, constituere. Terentius in Andria: 10 placuit; despondi. hic niiptiis dictiist dies. 38 de praetura urb. 2, 5 || 40 Caecilius Obolostate || 43 Naevius Gym- nastico |] 2 Caecilius Symbolo || 4 M. TuUius || 5 Accius -Alphesiboea 1 7 Caelius Annal. I || 9 I, 1, 75. 36. 37 meus del. Boihius {praec. mus); etsi meus est in malis ; depo- situs aniuius Bibbeckius. — audies Me; audiet cdd. — 38 II Me; I G; II om. Li , pr. JS, Gen; supra add. V L^ ; H: prima. — iudices om. cdd. Cic. — 39 ac pr. falstis Ascon. — 40 obolo istate L; H ex corr.; oboloist. Gen, pr. H, ed. Bas. — 41. 42 versm distinxit M. — animo Ribbeckius ; anima cdd. — vivos M; vita v. — sum secl. Bibbeckius. — 43 dosalari L^. — idem tursum. — Nevius cdd. — 44 gymastico Gen, pr. H; gimastico B. — 1 iubet in alto navem M; in alto navem iubet cdd.; f. in alto navem lubet ei (monosyllab.) destitui anchoris. minus eleganter Vrbin. 307: in alto navem destitui iubet ancoris; Bothius: in alto destitui anchoris navem iubet. — 2 Coelius B. — 3 destitui B^. — mesam Gen; pr. H. — ante sex B, — 4—6 M. Tullius — dedicas om. B. — Tullius om. Gen, pr, H. — Dedicare, indicare add. M. — Dedicaie est dicare, om. illo M. Tullius, ed. princ. ; et sic, exc. quod pro dicare positum dicere, lun., Me; Delicare non recte Lindemannus; nam delicare non ponitur pro dicare. — sine hoc foret, potuit hoc lemma iungi cum illo delica, qu^d legitur pg. 277. — 5 Alfesiboea cdd. — 6 ad O, Gen. — Almeonis cdd. — dedicas Bothius; dedicat (indicat ij cdd. — 7 Caelius Me; Caecilius (Cecilius B) cdd. — illud in vid. ex seq. an ortum; certe alias sequente genetivo 60, qui est Annalium, invenitur rarissime. — annalibus B. — legatique misi B. — veniunt om. B. — 9 Dicere est const. A, qui saepius addit est vel omittit. — 10 despondi. hic Ter.; despondit hinc (u supra i scr. in H; hunc G) cdd. — dictust Ter.; dictus est cdd. 440 NONIVS MARCELLVS 280 M. II Dicere, denuntiare. Lucilius lib. XXVIII: minitari aperte capitis dicturum diem. Terentius in Andria: sed dico tibi, ne t^mere facias. 15 II Dicere est indicare. Vergilius in Bucolicis: dic mihi, Damoeta, cuium pecus? II Dicere, dicare. Vergilius lib. VI: lunoni infernae dictus sacer. II Dicere, destinare. M. Tullius de officiis lib. III: et is qui 20 morti addictus esset, paucos sibi dies conmendandorum suorum causa postulavisset. || Dicere etiam promittere. Pomponius in Pistore: 'ibu' mimmos certos dlcas.' — 'dico quinquaginta milia.' Sallustius Hist. lib. II: eodem anno in Macedonia Gaius 25 Curio principio veris cum omni exercitu profectus in Dardaniam a quibus potuit pecunias Appio dictas coegit. — Afranius in Vopisco: igitur quiesce ; et qu6niam intemos miptiae sunt dictae, parcas istis verbis, si placet. 30 idem Fratriis: det rustico nesci6cui, vicino suo, perpauperi, cui dicat dotis paiilulum. Pacuvius in Hermiona: priu' datast quam tibi dari dicta aiit quam reditumst Pergamo, 35 11 Lucilius 1. XXVIII H 13 I, 2, 33 || 16 III, 1 || 18 Aen. VI, 138 || 20 III, 10, 45 (I 22 Pomponius Pistore || 25 Sallustius Hist. II |1 27 Afranius Vopisco II 31 Afranius Pratriis || 34 Pacuvius Hermiona. 12 minutari li. — aparte Q. — 16 temnere facies B. — 18 Dicere etiam d. A. — 19 iunio infen ered ictus h^. — 20 defunare Bm, Gen, pr. H. — et his B, Gen, L, pr. H. — 21. 22 adductus B; Gen^f — paucos — postu- lavisset om. B. — dies om. Gen; H^. — conmend. L^ solus. — 23. 24 Pistore: ibus M; Pictoribus minus bene Me; nam vix potest careri dativo. — 26 III Gen, pr. H. — ex Macedonia Dietschius. — gauis Gen. — 26 exercitu appio profectus cd. Tornaes. — damiam cd. Tornaes.; Gen; m. 1 H. — 27 a add. M. — quibus potuit modis Carrio ex codice, ut refert. — Appio JRothius; appia L, Gen, H^; del. H^; om. G; de Tornaes. supra dict. — dictas 7-ecte per constitutas vel imperatas explicat Cortius. — etiam in relicuis exemplis fefellit Nonium ratio. — affraniu' (sic) L. — 29 quiesce et Lips.; quiescet C, Gen (quiesce A, Montepess.). — internos; i. e. inter nos. — 30 dictae supra add. L. — 31 fratris cdd. — 32 det Lips. (dat Jfe); da cdd. — 35 verba Orestis ad Pyrrum. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 441 280. 281 H. Varro Mysteriis: in id iurgo, dos a femina ut auferatur. quae inihi posteaquam ad concordiam dicta est. || Dicere, dare. M. Tullius de officiis lib. II: conmode autem, quicumque dixit pecu- niam. || 1 Ij Dignatus significat dignus habitus. Vergilius lib. III: coniugio, Anchisa, Veneris dignate superbo. Accius in Neoptolemo: sed qu^m mihi iungent? cui, qaae cnm illo fuerim, dignabor dari? 5 idem iu Atreo: egone Argivum imp^rium adtingam? aut P^lopia dign6r domo? quoi me ostendam? quod templum adeam? quem ore funesto adloquar? Cicero in Oratore: quamquam enim omnis locutio oratio est, tamen unius oratoris locutio hoc proprio dignata nomine est. — idem 10 de oratore lih. III: res complures dissimiles inter se, quae tamen consimili laude dignantur. DOMINVS dicitur cui servitur. Vergilius Aen. lib. I: Eomanos rerum dominos gentemque togatam. II Dominus rursum appellatur convivii exhibitor. unde et do- 16 minia convivia. Lucilius Satyrarum lib. VI: 36 Varro Mysteriis H 38 II, 20, 69 || 1 Aen. III, 475 |I 3 Accius Neoptolemo || 5 Accius Atreo y 8 19, 64 || 10 III, 7, 25 i 12 I, 282 H 16 Lucilius 1, VI. 36 mirteris, tum mirteriis L^; misteriis L^, G; non Hqos, Gen. — in id iurgo Popma; in id virgo cdd.; illud urgeo Vahlenus. — dos a om. Tornaes.; Gen; pr. H. — f. adferatur. — 37 inud ad concordiam (concodiam pr. Gen) obscurum; neque placet quod Popma coniecit ad Concordiam; ad consortium haud mdle liiesius. — 38 ingens hic socordia Nonii. nam ap. Gic. haec sunt: commode autem, quicumque dixit, pecuniam qui habeat non reddidisse, qui reddiderit non habere e. q. s. — comm5 da B. — 1 — 11 hoc lemma cum eo, qu^d legitur pg. 286, conflat ed. princ; ei rectius suhiungitur a Quicheraio. nec vero quae hoc loco leguntur per se constare posse ea re declaratur, quod varietas nulla significationis est proposita. — tamen cuvi violentius haec essent contaminanda, indicasse rem satis habui. — 1 abitus A. — Verg.; cf. pg. 286 l. m. — lib. III om. B, Gen, L; in H supra scr. — 3 Actius J/j. — in eoptolemo Gen^. — 4 puto mi. — iunget pr. L. — cui q. c. i. f. Me; tuique tu illo faerint cdd. — digna bona tibi Tornaes.; Gen; H^. — 6 adt. L^, H, Gen. — Pelopia Voss.; Pelopis cdd. — 7 quoi Lips.; quo cdd. — adeant L^. — quem ore libri Merceri (cd. S. Victoi-is ap. QuicJieratum) ; Lips.; quae more L; H^; quaem ore Gs; quae mone Gen, H^. — funeste Gen, H. — alloquar Me; conloquar (coll. L^, G) cdd. — 8 loqutio L, — 9. 10 tamen — se ex Gic. supplevit Me. — signata cdd. Cic. — 10 qua et a me Gen, pr. H. — 11 dignentur Cic. — seq. 279, 6 — 11; ef. ibi comm. — 14. 16 exhibetur Gen^; L^. — domini ad convivia B, Gen, L, H^. 442 NONIVS MARCELLVS 281. 282 M. qui te bonu' luppiter, inquit Crasso Muciu', cum cenabat * * * ♦ * * dominum fortem. idem lib. XIII: i primum domina adque sodalicia omnia tollant. 20 Turpilius Philopatro: forte eo die meretricis ad me d^lenificae ut Atticae conv^nerant condixerantque c^nam aput me, Thais adque Erotium, Antiphila . . Pythias, ego ^xtra cubui d6minium. 25 Varro Papia papae, TtEQt iyxa^Leyv: dominum convivi, vinum aliudve — quidni? — laudato. — Sallustius Hist. lib. III: alter scriba Maecenas in imo, medius inter Tarquitium et dominum Perpennam. — M. Tullius in Verrem, Frumentaria [adria]: || huius 1 argento dominia vestra, Jmius signis et tahulis forum comitiumque ornari? — Varro in Endymionibus: discumbimus. statim dominus 19 Lucilius L XIII |1 21 Turpilius Philopatro || 26 Varro Papia papae 27 Sallustius Hist. III || 1 II, 3, 4, 9 |) 3 Varro Endymionibus. 17. 18 Mutiu' I. Dousa; Mucium cdd. — caen. Gen, H. — Lachm. Craaso Muciu', cum quo cenabat, dominum ornet; at pro cum debuit poni apud neque illud fortem esse sollicitandam docent plu/res Lucilii Horatiique loci; cf. Luc. XXX, S9; Hor. sat. II, 5, 64; 102. — ornandi tamen verbum vel simile quin lacuna haustum esse videatur non intercedo. — 20 i add. M {praec. XIII). — domina Perottus Corn. Cop. 114, 40; domina, supra scr. i, G; domini, supra add. a, H; domini Gen; dominia L. — domina; ita Accius dixit augura; cf. tamen de re m. 249. — adque L^; atque relU — tollant M; tollantur (seq. Turpilius) cdd. — 21 filopatro cdd. — 22 eo monosyllabum. — 23. 24 meretricis cdd. — delenificae lun.; delenitate (delinitate Gen, H) cdd. — ut Atticae Grauthoffius ; Attice (Atticae ed. Bas.) ut cdd. — con- venerant lun.; convenerat Gen, H^, G; cum venerat L, H^. — condixerant- que lun.; quo (quo, d su^ra scr., H; quod L) dixerant quae (que L^; qui Gs) cdd. — caenam Gen, H. — apud C pr. L^, Gen. — tais cdd. — adque L; atque rell. — 26 Antifila cdd. — Lais addit Bibbeckius. — pithyas pr. H. — Pythias; finalis producta propter caesuram. — ego extra (exira Gen, H^) cubui (/". accubui; praec. a); quia copa erat, non conviva. — dominium M; domina edd. — 26 evhw^iwv cdd. {sviia(iv G). — 27 convivii Gen, H, ed. Bas. (convivi Biesius, qui nihil adnotat). — quidni Gifanius, Popma; quid mi cdd. — /. scazon italicus in hunc modum concinnandus : dominum con- vivi tu, vinum alidve — quidni? — {vel alidve quidvis) laudato. — Sallustius; cf. Serv. ad Aen. I, 698. — 27. 28 et alter scriba Maecenas Serv. {ap. quem libri etiam mecaenas, maccennas, accenas); alteri (alter H^, G) scribam et cenas (caenas Gen, H) cdd. — Tarquitium Kritzius, cuius conferendus com- mentarius; Tarquinium Serv. et Non. — 1 Perpernam Serv.; Perpenna C, Gen. — frumentaria ed. princ; frumentaria adria {praec. aria) cdd. — 1 — 3 huius — ornari; haec ex Cicerone reponi iussit Lipsius; cui obsecuti sumus, quamquam non ausim adfirmare eadem plane data a Nonio. — argento dominos vestrae C, Gen. — Varro; cf 249; 349 l. conmittere — initiare; DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 443 282 M. maturo ovo cenam committit. || Domini etiam mulierum amatores 5 + ♦ ♦ II Dominus, maritus. Vergilius Aeneidos lib. IIII: conubia nostra reppulit ac dominum Aenean in regna recepit. DELIBERAEE est dubitare. Terentius in Phormione: ego amplius deliberandum c^nseo. 10 II Deliberatum, conplacitum vel definitum. Turpilius in Phi- lopatro : certum kc deliberatumst me illis obsequi. DISCRIMEN, divisio [separatio]. Cicero de finibus bonorum et malorum: quam quidem certationem homo et acutus et diligens 15 Chrysippus non contempnit totumque discrimen summi boni in earum conparatione positum putat. || Discrimen est periculum. Vergilius Aeneidos lib. I: per quot discrimina rernm tendimus in Latium. 20 II Discrimen rursum separatio, a discernendo, unde et discerni- culum dicitur acus, quae capillos a media fronte disseparat. — Sallustius Hist. lib. I: Sertorius portis turbam morantibus et nullo, ut in terrore solet, generis aut imperii discrimine per 5 IV, 213 II 8 II, 4, 17 II 10 Turpilius Philopatro || 13 11, 14, 44 || 17 I, 204 II 22 Sallustius Hist. I. maturum, mite. — endimionibus L, G. — discumbimus. statim M; discum- bimus mussati cdd. h. l.; cf. comm. in pg. 349. — 4 maturo ovo cenam; mandarenam cdd. h. l. — committit C, Gen. — etiam maliorum L^. — 5 lacuna praeter exemplum unum vel plura nescio an haustum sit lemmu ut puta tale: Dominae, meretrices vel Dominae, amicae; cf. Lucil. XXVII, 18; Terent. Hautont. II, 3, 57. — notus usus eroticorum. — 7 reppelit L^; reppuUit Gen. — Aeneam cdd. — recoepit L. — 8 formione cdd. — 10 complecitum G, liber optimus Merccri. — definitum; i. e. destinatum. — Turp.; cf. 429 l. cogitare et deliberare. — in add. B^. — filopatro cdd. — 13—16 illud separatio ut e v. 20 illatum del. M; Quicheratus scribit v. 20: Discrimen rursum divisio, separatio, a discernendo e. q. s, ibique Ciceronis reponit exemplum. — 14 verba q. q. c. ex Cic. add. Quiche- ratus. — et actus B, Gen, H. — 15. 16 Crysippus cdd. cum A, qui om. illud de fin. — diligens. — contempnit L, G, Gen, A, B; contemnit H. — in earum Cic; in eam rem rerum C, Gen, B; in ea rerum A. — est om. B. — 18 quod L; B; Gen^; H ex corr.; quot pr. H; Gen^; G; A. — tot Vtrg.; et ita cdd. 410 s. l. tendere est dirigere. — 20 a discernendam {vel discernendum) L^. — etsi d. pr. L. — 21 media (non medio) omnes. — 22 SalL; cf. 530 l. deinsuper; Serv. ad Aen. IX, 555. — portis Me; fortis cdd. h. l.; partis 530. — turbam Me; turba L, H, Gs, Gen; turbam orantibus fertur 530. — 23 discrimen Gen; H^; diacrimene Hs^. 444 NONIVS MARCELLVS 282. 283 M. calonum corpora ad medium evasit murum, dein supera stantium manibus adtollitur. — Vergilius Aen. lib. I: 26 Tros Tyriusque mihi nuUo discrimine habetur. M. Tullius in Philippicarum lib. XII: Etruriam discriminat Cassia. — Lucilius lib. XXVIIII: et amabat omnes; nam discrimen non facit, quei signat linea alba. 30 II Discrimen, certamen. Vergilius lib. V: post hos aequo discrimine Pistrix Centaurusque locnm tendunt superare priorem. DVCERE, consuetudine quam significantiam habeat, claret; sicut Vergilius Aen. lib. XI: 35 ducitur infelix aevo confectus Acoetes; et multa talia. || Duci, delectari vel avocari. M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: dantque se ad ludendum fabellarum- que II auditione ducuntur. || Ducere, potiri. Vergilius Aen. lib. IIII: l nate dea, potes hoc sub casu ducere somnos? II Ducere, nudare, exerere. Vergilius lib. XII: ille tamen clipeo obiecto conversus in hostem ibat et auxilium ducto mucrone petebat. 5 26 I, 574 II 27 XII, 9, 23 || 28 Lucilius 1. XXVIIII || 31 Aen. V, 154 || 35 XI, 85 II 37 V, 15, 42 || 1 IV, 560 || 3 XII, 377. 24 evasit Me; quasi cdd. hic et 530. — defendit Kritzius, qui pro cir- citer dicium putat; sed ipsum illud circiter parum placet. — murum h. l. M; in murum post manibus cdd. — dein supera stantium M; dein super adstantium (asstantium L ex corr.) cdd. h. l.; deinsuper (ita Non.) stantium 530. — illud super adstantium qui servatum velit, provocare possit ad Aen. X, 490: quem Turnus super adsistens. — 25 adt. Gen, H, pr. L. — 26 Tyriosque B, Gen, L, H; ap. Verg. prius Medic; Tyriusque ed. Bas. — habetur; agetur Verg. — habetor non hene Guietus. — 27 filippicis cdd. — 28 Cassia Cic; Cassius cdd. — Luc; cf. 405 l. signare, discernere. — 29 amauat L^. — nam lun.; nam (om. Gen,pr. H) ut cdd. utroque. — 30 quei M; neque cdd. utrobique. — linia (lima) cdd. 405. — linea alba; cf. comm. in Luc. XXIX, 6. — 31 Verg. ; cf. 411 l. tendere, contendere. — 32 hoc Gen, H^, L^. — equo H^, G; equod pr. L; eoquod L ex corr; Gen, supra e posito W; eoquo quod if, ; equos, puncto supra s pos. et infra, B. — priscis B; pristis Ho.^ (pristris Hs^); haud dubie per interpolationem ; nam illud pristis vel simillima habent optimi Verg. libri; pistrix cdd. etiavi 411. — v. 33 om. B. — 34—37 Ducere — talia hic reposuit Quicheratus ; in cdd. leguntur pg. 283 post v. 8 illud gloria ducitur. — 34 significationem B. — clareat pr. L. — 35 Verg.; cf. 268 l. confectum, defessum. — XII cdd.; I B. — 36 Ac. Verg.; acestes B; adquietes L; aquietas H^; aquiaetes, supi-a ia pos. ^, Gen; alaetaes H^; Acetes ed. Bas. — 37 dectari jB,. — M. Tull; cf 113; 191 l. fabellae; auditus. — fellarum quae, m. 2 fabellarum quae, si recte intellego, L; fellarum- que Gen^. — 1 dicuntur L^. — potiri M; pati cdd. — cf. 250, 3. — 2 n. N. — somnes i,. — 3 exherere pr. L. — 4 ille omen B. — ostem H. DE VAEIA SIGNlFICATlONE SErMONVM. IV. 445 283 M. II Ducere, excitare. M. Tullius in Verrem actione secunda: quod- siquem statuae magno opere delectant, siquis earum honore aut gloria ducitur. | Ducere, inlicere, inducere. M. Tullius de officiis lib. II: postremo pretio aut mercede ducuntur. — et de senectute: 10 sic adulescentes senum praeceptis gaudent, quibus ad virtutum studia ducuntur. || Ducere, extruere, erigere. Vergilius Aen. lib. I: pars ducere muros molirique arcem. II Ducere, existimare, iudicare. Varro Sexagesi: 15 aut avidus iuddx reiim duc^bat 6ase %oiv6v 'Eqiiiiv. Vergilius lib. X: tanton me crimine dignum duxisti? 20 M. Tullius in Verrem, [in] Divinatione: clarissimi viri nostrae civitatis temporibus optimis hoc sibi amplissimum pulcherrimum- que ducebant. — Lucilius lib. XXX: non datur. admittit nemo, nec vivere ducunt. II Ducere, agere. Lucilius lib. XXVI: 26 qui sex tnenses vitam ducunt, 6rco spondent s^ptimum. M. Tullius de officiis lib. III: a quattuor fontibus honestatis primo libro officia duximus. || Ducere, volvere, pertractare. Ver- gilius lib. VI: sic equidem ducebam animo rebarqne futurum. 6 de praetura Sicil. 58, 143 || 8 II, 6, 21 || 9 8, 26 || 11 I, 423 || 14 Varro Sexagcsi || 17 Aen. X, 668 || 20 20, 66 l 22 Luciliua I. XXX | 24 Lucilius 1. XXVI II 26 III, 25, 96 || 28 Aen. VI, 690. 6. 7 in Verr. — delectant om. B. — t magnopere Gen; L ex corr.; pr. E. — delectantis pr. L. — et siq. non bene cdd. Cic. — eorum B. — 8 inl. L^, H^, Gen, A, B. — 9 inducuntur B; deducnntur pr. H. — 10 adolescentes A. — senuum L^, Gen^ ; aenem pr. A. — 11 struere cdd.; extruere M. — Verg. ; cf. comm. in 240, 19. — 15. 16 saturnios agnovit MeineTcius; cf. 212, 26. — aut add. M. — praecesserat non. — avid L^. — xoivov sQfirjv lun.; coenon (coeno Gen) hermen C, Gen. — 18 tanto A, B, Gen, pr. L, H^. — 19 dixisti Gen^ ; pr. H. — 20 in del. Quicheratus. — 23 n. v. d. lacunae signa post haec iam in ed. Luc. posita. mancum etiam illud non datur. sed in hoc certe Nonii cuJpa vid. turbatum. — nec vivere ducunt, i. e. vitam non putant vitalem. — 24 Ducere, agere add. Quicheratus; Ducere, trahere nos in ed. Lucilii; sed recurrit illud trahere v. 35. — Luc; cf. pg. 525 l. quotiea per accusa- tivum casum; ex quo suppletur lacuna. — 25 imitatur Luc. Caecilii v.: mihi sex menses sati' sunt vitae, septimum Orco spondeo. — orpo cdd. hic. — 27. 28 lib. vel lib C, Gen. — Viigilius supra scr. in H m. 2. — M. Tut. pro Verg. lib. VI A. — 29 sic qnidem pr. Gen ct L — deducebam A. 446 NONIVS MABCELLVS 283. 284 M. Lucilius lib. XXVIIII: 30 age nunc, summam siimptus duc atque adde alieni aeris simul. jl Ducere, fabricare. Varro rvmd^t osavtov: nil siint Musae ad Polyclis vestrae, quas a^rifice duxti. II Ducere, trahere, diflferre. M. Tullius ad Caesarem iuniorem 35 lib. I: ne || res duceretur, fecimus ut Hercules Antianus in alium l locum transferretur. — idem de officiis lib. III: aput populum Romanum criminatus est, bellum illum ducere. || Ducere, proprium pro temporibus servare+. Vergilius in Bucolicis: astrum, quo segetes gauderent frugibus et quo 5 duceret apricis in coUibus uva colorem. II Ducere, dimittere, descendere. Plautus in Aulularia: ubi ille abiit, ego me duco deorsum de arbore. II Ducere, gerere. Vergilius lib. VIII: hi bellum adsidue ducunt cum gente Latina. 10 DiFPEREE est spatium temporis dare. Vergilius Aen. lib. VI: distulit in seram conmissa piacula mortem, II Differre, diffamare, divulgare. Lucilius lib. XXX: gaudes, cum de me ista fori sermonibu' diflfers. 30 Lucilius 1. XXIX [] 32 Varro Fvm&i asavxov || 35 M. TuUius ad Caesarem iun. I || 2 III, 20, 79 || 4 IX, 48 || 7 IV, 8, 8 || 9 Aen. VIII, 55 || 11 VI, 569 II 13 Lucilius I. XXX. 31 sumtus, p supra scr., L. — duc atque lun.; ducatque cdd. — adde alieni aeris simul M; atque aeri (eri Gen, L^; aeris lun.) simul adde alieni cdd. — 32. 33. 34 Varro; cf. 69 l. aeriflcum cum comment. — h. l. cdd.i nihil sunt musae policis vestrae quas erifice (aerifice B) duxti (duxci i, ; duxisti jB). — 36 trahere ferre B, Gen, pr. H; etiam proferre aptum huic loco. — 1 ne, B; L; hic supra scr. c; nec rell. — rex B, Gen; item, s supra scr., H. — fetimus L^. — ut — transferretur om. B. — 2. 3 tranferretur pr. L; transferetur Gen,^. — aput Lj^; apud rell. — populum Romanum; P. R. ed. Bas.; L; pr, add. supra virgula, Gen, H; RR B. — bellum Cic; balbum L, II ex corr., G; balbus B^; balbul B^, Gen, pr. H. — 3. 4 proprium (proprie male lun.) pro temporibus servare. subobscura haec nec rei apta. nam ducere ap. Verg. idem quod accipere. — igitur aut lacuna post illud servare aut in Nonii verbis turbatum gravius. — 5 segetis C, Gen, non B. — 7 demittere lun.; sed Non. quam non accurate utrumgue verbum distinxerit pg. 285 l. dimissum prohatur. — 8 abiit B; cdd. Pl.; abit C, Gen. — ego medico Gen; pr. H. — deorsum PL; serium cdd. — 9 VII B, Gen, L, H.^. — 10 etiam Servius: ducunt; aut gerunt aut in longum trahunt. — sed hoc verum; cf. Forcellinum s. v. duco. — adsidue (adsiduae pr. L) Gen, L^, H. — 11 Difi^ere B, G. — est om. A. — f. tempori. — Verg. ; cf. 370 l. piare — im- piare. — 13 Differre (Diff^erri per errorem operarum) add. ed. princ; idem habet mrg. Ho. — 14 fori M; foris {seq. s) cdd. DE VARlA SlGNlFICATIONE SERMONVM. IV. 447 284. 285 M: 15 Varro de vita p. R. lib. IIII: si modo civili concordia exequi rationem parent, rumore famam differant licebit nosque carpant. II Differre, dividere vel scindere. Vergilius Georg. lib. III: Scythiaeque hiemes atque arida differt nubila. 20 Terentius in Adelphis: . . miseram me! differor doloribus. Vergilius lib. VHI: haut procul inde citae Mettum in diversa quadrigae distulerant. 25 Lucilius lib. XXX: et maledicendo in vulgi aermonibu' differs. Plautus in Aulularia: nisi reddi mihi vasa iubes, pipulo te differam ante aedis. 30 II Differre, in ordinem ponere. Vergilius Georg. lib. IIII: ille etiam seras in versum distulit ulmos. II Differre, distare. M. Tullius in Verrem, Divinatione: ac vide, quid differat inter meam opinionem ac tuam. — Lucilius lib. XXVII : tamen aut verruca aiit cicatrix naeveis papulae differunt. 35 M. TuUius in Hortensio: quantum inter se homines studieis, i moribus, omni vitae ratione || differant 15 Varro de vita pop. Rom. IV H 17 III, 197 || 20 III, 4, 40 |j 22 Aen. VIII, 642 II 25 Lucilius I. XXX 1| 27 III, 2, 31 || 30 IV, 144 0 32 19, 61 || 33 Lucilius 1. XXVII || 35 M. Tullius Hortensio. 15. 16 concordie L^. — f. si modo (ut sit substantivum) civili cum con- cordia. — exsequi pr. L; ed. Bas. — parent Kettncrus; paret cdd. — rumore vel rumoribus Quicheratus; rumores cdd. — illud differre h. l. potius videtur dictum pro scindere. — nosque II; nos quae rell. — nos qui (abtat.) Kett- nerus. — 17 sindere B. — llll cdd. — 18 schytiaeque (schytieque L) C, Gen; scinthiaeque, m. 2 scithiaeque B; scythieque A. — hiemis cdd. — 20 adelphis B; adelfia rell. — 21 ita et Ter. cdd. vitio inveterato; nam reponendum propter rationem musicam me miseram. — 22 Verg.; cf. 2651. citum, divisum. — VII cdd. — 23 aut cdd. — 25 — 29 haec ad scindendi significationem rettulisse videtur Non.; rectius addidisset lahmati superiori, cuius in fine collocata sunt a Qui- cherato. — 26 in vulgi M; in multis {seq. s) cdd. — 27 Plautus; cf. 152 l. pipulo ibique comment. — auluraria L. — 28. 29 praec. te iam. — redde cdd. h. l. — item iuves (vives Gen). — te hic cdd. pg. 152; ubi cf. comm. — 31 siras L. — in inversum L; puncta et supra pritis in posita et infra; sed utraque eluta. — ulmos; omos B. — 32 Differe H, Gen. — in V., D.; ac V. om. B. — 33 oppinionem pr. L. — 34 t. aut Me; tamen aliti L, G; t. aditi H, Gen. — cacatrix Gen^. — naeveis M (naevus Me); medius cdd. — papulae v. c Dousae; papule (popule Gen, flj) rell. — papulae; v. Luc. frgm. inc. libr. 14. — de sententia, quMm parum perspexit Mercerus,- cf. comm. in Luc. XXVII, 12. — 35 studieis; studiis Nobbius; studentes cdd. 448 NONIVS MARCELLVS 285 M. DVRVM, solidum. Vergilius Aen. lib. IIII: sed duris genuit te cautibus horrens Caucasus. II Durum, noeens. Vergilius Georg. lib. IIII: 6 aut durum tineae genus. Lucilius lib. XXX: et saevo ac duro in bello multo optimus hostis. II Durum, patiens et perseverans. Vergilius Georg. lib. II: Scipiadas duros bello. 10 et Aen. lib. I: durate et vosmet rebus servate secundis. Terentius in Adelphis: non hercle hic qui viilt durare quisquam, si sic fit, potest. II Durum, inmite. Vergilius Georg. lib. III: 16 quid iuvenis, magnum cui versat in ossibus ignem durus amor? Terentius in Heautontimorumeno: et quod illum insimulat durum, id non est. DECERNERE est constituere, definire. M. Tullius de officiis 20 lib. I: quare expetenda quidem magis est decernendi ratio quam decertandi fortitudo. — Vergilius lib. IIII: decrevitque mori. Terentius in Andria: quidquid peperisset, d^creverunt tollere. 25 Plautus in Asinaria: eos m^ decretumst p^rsequi mor^s patris. 2 IV, 366 II 5 IV, 246 || 7 Luciliua 1. XXX || 9 II, 170 || 11 I, 207 || 13 IV, 2, 15 II 15 III, 258 II 18 I, 2, 30 || 20 I, 23, 80 || 22 Aen. IV, 475 || 24 I, 3, 14 I 26 I, 1, 58. 4 Causasus Gen, H^, Causcasus pr. B. — h Durum Quicheratus; Durus cdd. — noces B. — 6 ut i. — tineae L^, A, B; tiniae rell. — 8 cf. 388 l. saevum. — ut (aut pr. H) duro cdd. h. l. — 9 et f. delend. — III B. — 13 adelfis C, Gen. — 14 hic quidem dur. Ter. — 15 inmite A, B; Gen; L^; H. — Verg.; cf. 418 1. versat, agitat. — 19 insimulato C, Gen. — 20 definibus B, Gen, pr, H. — definire pro destinare, ut supra et saepe alibi. — 21. 22 expetenda — ratio Cic; explenda — oratio C, Gen. — illa oratio quam decertandi om. Gen; m. 2 add. H. — 22 Verg.; cf. 291 l. exigere, definire. — 25 quidquid L^; quicquid rell. — peterisset Gen; prae- tetisset B; item H^; sed in mrg. corr. m. 2. — oUere H^; ollere (sic) Gen; tollore B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 449 285. 286 M. Varro in Eumenidibus : forenses decernunt, tit Existimatio nomen meum in insanorum numerum referat. || Decernere, id 30 est dicere. Plautus in Amphitryone: qui nequeas nostr6rum uter sit Amphitryo decernere. II Decernere, certare. Vergilius Aen. lib. XI: ipsum armis ipsumque iubent decernere ferro. idem Georg. lib. III: 35 comibus interse subigit decemere amantis. M. Tullius Philippicarum lib. III: nisi servire malumus quam ne serviamus animis armisque decernere. 1 DIMISSVM, abiectum. M. Tullius de || officiis lib. III: perspi- cuum est enim ea quae timido animo, humili, demisso fractoque fiant ♦ * ♦ unus accipit, adfert^. Dimissum, humile, miserandum, abiectum^. — Vergilius Aen. lib. III: 28 Varro Eumenidibns || 30 Plautus Amphitryone || 32 XI, 218 || 34 III, 218 ] 36 m, 13, 33 II 1 III, 32, 115 || 3 cf. comment. || 4 III, 320. 28 Varro; cf. 381 l. referre, adscribere. — ut om. cdd. h. l. — Existi- matio; aestimator {i. c. censor) Popma. — 29 eum cdd. hic. — in insanorum Popma; in sanorum (insanorum) cdd. utrdbique. — cf. Hor. Sat. II, 3, 46 sqq. — referat idem 381; refert h. l. — id est M; ut est C, Gen; est B; v. — 30 dicere; rectius dixisset diiudicare. — in am in amfitryone pr. H; sed in am punctis deletum. — 31 nequeas ed. princ.; neque has L, G, H^; nequea B, Gen; neque H^. — nostrum B^. — qui nequeo vostrorum Acidalius; Gulielm. — post v. 1038 inserit h. v. Gul. — Amfitryo C, Gen; Amphitrione, m. 2 Amphitrio B. — cf. et ed. Goetz. pg. 118. — 32 recertare B; Gen; pr. H. — 34 idem; cf. 401 l. subigere, cogere. — 36 filippicarum L, G, non Gen, H. — IIII L, H, Gen.,; IIl Gen^; ed. Bas.; v. — nisi servire malumua ex Cic. add. Quicheratus. — 37 serviamus Cic; serviam cdd. — armis animisqne Vatic. ap. Cic; animis armisque deteriores; cf. Phil. X, 10, 21: armis animisque infestam inimicamque. — 1 apparet a Numida semidocto et vulgi erroribus obnoxio pio deteriorum temporum more parum distincta illa demittere, dimittere. — nos observata, quantum potest fieri, codicum memoria scriptoribvs quid quoque loco conveniat curabimus; ipsi suam relinquemus barbariem. — obiectum G. — IIII Gen. — praespicuum Gen^; L^; pspicuum B. — 2. 3 enim est Hqos. — dimisso cdd. Non. — fractoque fiant ex Cic. add. Quicheratus. — 3. 4 illa unus (unas B, Gen, H^) accipit, adfert (affert L^, H^, G) alterius scriptoris esse intellexit Me. ac fortasse sunt poetae, ut post verbum accipit finis sit v. prioris. — etiam iUa demissum humile (humilem Gen^; pr. L) abiectum (obiectum G) eidem adsignat auctori Me; de quo tamen dubites. nam in cdd. lemmatis instar scribitur Dimissum; ac nescio an ea quae sunt hum., mis. v. 1 post Dimissum sint reponenda. accedit quod A omisso Cic. exemplo habet haec: Dimissum (semelj humile miserandum abiectum. — de his igitur cum parum constet, non magis apparet, quomodo illud adfert (aufert mrg. lun.) vel suppJendum sit vel corrigendum. possunt multa proponi velut: adfert auxilium d^misso, humilei, miserando, abiecto u _. . NoNi Mabc. C. B. ed. L. Myxi:.lxr. 29 450 NONIVS MARCELLVS 286 M. deiecit vultum et demissa voce locutast. 6 ^ Lucilius lib. XXVII: re in secunda t611ere animos, [et] in mala demittere. Cicero Tusculanarum lib. V: non est ausus elate et ample loqui, cum humiliter demisseque sentiret. || Dimittere, permittere, in potestatem dare. M. Tullius de re pub. lib. I: tum annui 10 consules, tum demissi populo fasces. || Dimittere est derelinquere. M. Tullius ad Caesarem lib. III: quae si videres, non te exercitu retinendo tuereris, sed eo tradito aut dimisso. || Dimittere, desuper mittere, Vergilius Aen. lib. II: demissum lapsi per funem. 15 Sallustius Hist. lib. II: cum machinato strepitu demissum Victoriae simulacrum coronam capiti inponebat. — Varro in Me- leagris: cum etiam Thais Menandri tunicam demissam habeat at talos. II Dimittere, edere. Vergilius Georg. lib. III: demissaeque ab love gentis 20 nomina. II Dimittere, mittere. Vergilius Aen. lib. I: equidem per litora certos dimittam. DIGNARI dicitur dignum aliquem deputare. Vergilius lib. X: 25 adque idem fugientem haut est dignatus Oroden sternere. 6 Lucilius 1. XXVII || 8 V, 9, 24 || 10 I, 40, 62 || 12 M. TuUius ad Caesarem 1. III || 14 II, 262 || 16 Sallustius Hist. U || 17 Varro Meleagiis || 19 III, 35 II 22 I, 576 || 25 Aen. X, 732. 5 dimissa A, B, Gen, H^. — loquuta est A. — 7 et m. 2 add. L; del. M. — dem. Pius; dimittere cdd. — 8 nos est Ly. — 9 cum ex Gic. add. docti. — dimisseque sentire cdd. — 11 demissi Vat. Cic.; dimissi (di- misi pr. L) cdd. — 12 si ed. a. 1471; sibi cdd. — te Nipperdeius Fhilol. III, 149; de cdd. — 13 tuereris M; tueris pr. L; tueri rell. (retinendo tueri, infra o t punctis tenuissimis positis, H). — Dem. A^. — 16 dimissum B, Gen, C pr. Hs. — 16 Sallustius; cf. 180; 222 l. transenna; secus eum com- ment. — III h. l. cdd. — machinato cdd. 180; machinis h. l. — transenna dim. cdd. pg. 180. — dim. cdd. utrobique (dem. Hs). — 17 inponebant (imp. L^, G) cdd. — V.; cf. 536 l. tnnica. — 18 dem. ed. a. 1480; dim. cdd. utrobique. — 19 atialos, supra i pos. ^, Gen; attalos L^; H; adt. L^, G. — fragmentum hoc iungendum cum eo, quod legitur pg. 236 s. l. aperire, erigere, ostendere, intellexit Gulielm. Verisim. I, 5. — edere Quiche- ratus; dare (praee. e) cdd. — 20 dimissaque (sic) cdd. — 23 et quidem Gen, L, H; non B, ed. Bas. — littera, tum litera, B. — 25 cf. pg. 281 l. dignatus ibiqu£ comm. — Dignari v.; Dignatus cdd. — 26 atque cdd. pr. L^. — haud (hau pr. Gen) B, Gen, H, G. — horoden B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONYM. IV. 451 286. 287 M. II Dignatus rursum, qui ab alio habetur diguus. Vergilius Aen. lib. IIT: 30 coniugio Anchisa Veneris dignate superbo. DISCERE est ignotam rem meditando adsequi. Lucilius lib. VIIII: labora discere, ne te res ipsa ac ratio ipsa refellat. Vergilius lib. XII: 1 disce, paer, || virtutem ex me. II Discere, temptare. Vergilius lib. V: et fractis discentem currere remis. DEFVNCTVM dicimus consuetudine morfcuum. Vergilius lib. VI: 6 defunctaque corpora vita. II Defuncti, liberati. Vergilius lib. VI: 0 tandem magnis pelagi defuncte periclis. DiSTRAHERE est vendere. Lucilius lib. XXVIIII: ♦ * ♦ 10 II Distrahere, discerpere ♦ ♦ ♦ dividant, differant, dissup^nt, distrahant. II Distrahere, separare. Terentius in Phormione: quddsi eo meae fortiinae redeunt, Phanium, abs te ut distrahar. M. Tullius in Philippicarum lib. II: quid ego illum ab eo 15 distrahere conarer? — idem de officiis lib. III: qui primum haec natura cohaerentia opinione distraxissent. — Varro de vita p. R. lib. II: distractione civium elanguescit bonum proprium civitatis 28 m, 475 H 31 Lucilius 1. IX || 34 XII, 435 || 2 Aen. V, 222 |1 4 Aen. VI, 306 II 6 Aen. VI, 83 || 8 Lucilius 1. XXIX \ 11 versus poetae scaenici; cf. comm. II 12 I, 4, 23 y 14 II, 10, 23 || 15 IH, 3, 11 || 16 Varro de vita pop. Rom. II. 28 Verg.; cf. 281 l m. — 29 IIII L. - 30 Ancisa pr. L; Ancissa Gen^. — 31 adsequi X,, H, Gen. — 32. 33 labora discere lun.; discere labora cdd. — te res I. Bousa; ree te cdd. — refallat, tum refaellat H. — 3 dicentem L. — 4 consuetndinem (ita et pr. L) ortum Gen^. — 5. 6 vita. Def., lib. in mrg. add B^. — 7 defuncti L; defunte pr. H; defunctae Gen.^^. — 9. 10 lacunam indicavit, illud Distrahere, discerpere add. M. — cf. Luc- XXIX, 40 cum comm. — 11 versus poetae scaenici, et quidem, ut puto, comict. — dissupent Gen, pr. H; dissipent rell. cum B. — distrahunt Gen, J3j; distrahent G^. — quod notavimu^ cotnm. Luc. pg. 262 verba Titinii quae leguntur ap. Fest. pg. 270 s. l. rediviam implere tetrametrum creticum (nam sic ibi legend.), etiamnunc tuemur, sed ita, ut iuventur numeri scribendo: c6nserv6m Iassitud6 (cd. 1. c.) redivia^ flagrf. — 12 formione cdd. pr. B. — 13 fanium cdd. — 14. 16 filippicis C, Gen. — quid — lib. III; suppleta haec a Mercero. — 16 idem; cf. 356 1. opinio, suspicio. — quid cdd. h. l.; cf. V. superiorem. — 16. 17 coherentia C, Gen. — p. R. ; pr, virgula supra posita, Gen, H; ita et v. 21. — sed haec non ubique notata. 29* 452 NONIVS MARCELLVS 287. 288 M. atque aegrotare incipit et consenescit. || Distrahere, dividere, diffindere. Vergilius lib. VII: turbatis distractus equis. 20 Varro de vita p. R. lib. I: Mettum Fufetium propter perfidiam interemit, poenae iure usus imperiosius quam humanius; nam equis ad curriculum ex utraque parte deligatum distraxit. DICARE dictum est constituere, consecrare. Vergilius lib. V: urbe velit posita teraplis sibi ferre dicatis. 25 II Dicare, tradere. M. Tullius in Epistolarum ad Caesarem lib. I: Balbum quanti faciam quamque ei me totum dicaverim, ex ipso scies. — Lucilius lib. XXX: iuratam se uni, cui sit data deque dicata. II Dicare, indicare, nuntiare. Lucilius lib. XXX: 80 sicubi ad auris fama tuam pugnam clarans adlata dicasset. DETRAHERE dicitur derogare. M. Tullius de signis: et si quaeritis, ut ipse de me detraham, illos ego accussatores puto. II Detrahere, toUere. |] Terentius Heautontimorumeno: 1 adsido: adcurrunt s^rvi, soccos detrahunt. Vergilius Georg. lib. IIII: observans nido inplumis detraxit. M. TuUius in Verrem, [in] Frumentaria: postremo, sicui 5 19 Aen. VII, 767 || 21 Varro de vita pop. Rom. I H 24 Aen. V, 60 || 26 M. Tullius Epist. ad Caes. I. || 28 Lucilius 1. XXX || 30 Lucilius 1. XXX || SS II, 4, 24, 53 II 1 I, 1, 72 || 3 IV, 513 1| 5 II, 3, 70, 165. 18 egrotare A, Gen, G. — incipiet cons. Gen, H^. — distraere, ium distrere L. — 19 diflftind. cdd.; corr. Passerat. — 20 aequis Gen^; L. — 21 Mettum C, Gen, A. cf. de nomine illo comm. in Enn. Ann. v. 129. — 22 poenae iure usus M; poene A, G, Gen. — pene ed. princ; paene Me; quod tamen non aptum. — aequis Gen^; i. — 23 deligatum ed. a. 1471; diligatum cdd. (del. H^; sed e ru/rsus elutum). — 24 construere (7^. — 26 orbe velim positam (posita B) cdd. — 26 Ep. M; aepistola L; epistola H, G, Gen. — lib. I om. B. — 27 ex i. supra add. J5^. — 29 cui stit Gen; in H ras. post s. — deque Carrio; adaequae C, Gen; atque cd. N. Fabri. — 31. 32 auris v.; auri cdd. — clarans Lips.; claram cdd. — adlatam L^; H^; Gen; B; all. L^; H^; illatam G. — alata non bene Lipsius. — dicasset in ras. B; dicassit FrancTcenus. — 34 de supra add. in A. — accusatores (acus. L) A, B, C, non Gen. — puto fuisse Cic. — 2 adsido B, Gen, H^, L.^; atsido A. — adcurrunt A, Gen, L^, H; occurrunt B. — post servi add. L^ ii (i alt. supra scr.). — soccosque B. — 3 Verg.; cf. 360 l. observare, captare. — 4 post nido supra scr. et H^. — inplumis (in plumis Gen) C, Gen, B. — 5 in Verrem Frumentaria Quicheratus; in Frumentaria in Verrem cdd. DE VARIA SIGNIPICATIONE SERMONVM. IV. 453 288 M. civitati solvit, tantum detraxit quantum conmodum fuit. — idem de officiis lib. III: numquam conmittet, ut alienum adpetat et id quod alteri detraxerit sibi adsumat. — et in Hortensio: ut ea [sibi] ratio vera restituat, quae consuetudo vitiosa detraxerit. i De- 10 trahere, extrahere. Lucilius lib. XXVIIII: [cum] ipsi in lutum desc^ndant, dum alios d^trahant? DESPICERE est pro nihilo habere. M. TuUius in Verrem actione secunda: quem ad modum tenuissimum quemque con- tempserit, despexerit, liberum esse numquam duxerit. — Vergilius 15 in Bucolicis: despectus tibi sum nec qui sim quaeris, Alexi. M. Tullius de officiis lib. II: despiciunt autem eos et con- tempnunt, in quibus nihil virtutis, nihil animi, nihil nervorum pu- tant. II Despicere, desuper aspicere. Vergilius Georg. lib. II: 20 qualem saepe cava montis convalle solemus despicere. M. Tullius in Hortensio: consolabitur ea magnitudo animi et humanarum opinionum alta quaedam despectio, DEICERE, elidere. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. II: 25 de statua nescio cuius Clodi; quam cum restitui iussisset An- tonius, [cum] iterum deiecta est ex senatei consulto. || Deicere -dicitur desuper mittere. Vergilius lib. VIII: 7 III, 5, 23 II 8 M. Tullius Horteusio || 10 LuciUus I. XXIX || 13 II, 1, 57, 123 II 15 II, 19 II 17 II, 10, 36 || 19 II, 186 || 22 M. TuUius Hortensio || 24 M. Tullius ad Caesarem iun. 11 || 27 Aen. VIII, 427. 6 solv.; sociae cdd. — conm. L^ solus. — 7 conm. L^^ solus. — adp. L^; U; Gen. — 8 adtraxerit Gen; L^; H^; attraxerit L^. — f. olim fuit alterei detraxerit. — adsummat (m. 2 ass.) if. — 9 sibi ut e v. 8 illatum del. M. — minus placet reponi tibi. — detraxerit Aldus; qui hoc et praec. exempl. primus addidit; detraxerat cdd. — 11 cum secl. M. — luctum pr. B. — discendant L^; H^; Gen. — dum (vel quei) M; cum v.; tum A. — detrahunt H^, G; f. dum — detrahunt. — vulgata lectio, quam in ed. Luc. dedimus, non poterit servari, nisi nugatum existimabimus N. atque illud detrahere idem esse quod deorsum trahere. — 12 Disp. pr. Gen. — cf. comm. in 286, 1. — M. T.; cf. 436 l. contemnere. — 13 actione II ed. Bas. — 14 desperit H^. — 16 nequi sim Gen, pr. B, L^, H^. — Alexi; N m. 2 supra i adscr. in L, H. — 17. 18 contemnunt Cic. (eos contempnuntque Bern. 104); condempnant Gen, L, H^ ; condemnant H^, G, A. — 19 super asp. A, B, pr. H. — 21 dispicere Gert^; L^; deteriores quidam Verg. cdd.; et ita videtur scribendum. cf. Lachm. comm. Lucr. pg. 236. — 22 ea M; eam (seq. m) M; eum docti ap. Cic. — 23 oppinionum pr. L — 25. 26 de statua 3Ie; ad est adba L; ad est adab H^; Gen; ad est atba H^; ed. Bas.; adest abba Gs. — cum ed. princ; tu cdd. (supra add. in Gen). — Antonius, iterum M; ancone (Anconae v.) cum (quod e v. 25 huc videtur delatum) hero cdd. — deiecta Me; delectam cdd. 454 NONIVS MAltCELLVS 288. 289 M. toto genitor quae plurima caelo deicit in terras. Lucilius lib. XXVIIII: 30 vasa ec fenestreis in caput deiciam, qui prope ad ostium aspiraverint. II Deicere, praecipitare. M. Tullius in Verrem actione I: si me aedilitate deiecisset. — || Lucilius lib. XXVIIII: l detrusus tota vi deiectusque Italia. II Deicere, avertere. M. Tullius in Philippicis: nec vero usquam discedebam nec a re publica deiciebam oculos. DEDVCTVM dicitur molle et suave. Vergilius Bucolicis: 5 pascere oportet ovis, deductum dicere carmen. II Deducere, revocare. M. Tullius de re publica lib. I: quare, si placet, deduc orationem tuam de caelo ad haec citeriora. || Deduc- tum, delectatione ductum. Vergilius in Bucolicis: carmina vel caelo possunt deducere lunam. 10 Lucilius lib. XXVII: illo ocuH deducunt ipsi atque animum spes illuc rapit. II Deducere, retrahere, movere. Sisenna Hist. lib. IIII: ab armis recedere, praesidia de locis deducere. || Deductum, deminutum, subpressum. Lucilius lib. XXX: ' 15 30 Lucilii 1. XXIX |I 33 8, 23 ij 1 Lucilius 1. XXIX || 3 I, 1, 1 i 5 VI, 5 1| 7 M. Tullius de re publ. I || 9 VIII, 69 || 11 Lucilius 1. XXVII || 13 Sisenna Hist. IV II 15 Lucilius 1. XXX. — est M (ita iam Nobbius, cuius quidem mira de h. l. somnia); esse cdd. — minus bene Me in notis: de statua nescio cuius Clodii, quam tu restitui iussisses Anconae, quum ea deiecta esset ex S. C. — senatei M; senatus ed. pr.; senatu L, H^, G; senatum R^, Gen. — consultu Gen, L^, Hqo, G. — 27 des. add. M; cf. 280, 13. — 30 XXVIIII M comm. Luc. pg. 257; et collocandum est hoc fragtnentum post XXIX, 36; XXVII cdd. — 31 vasa ec fenestreis M (ec iam Vahlenus); has et fenestras (fenestris L^, H^) C, Gen. — 32 deiciam Tornaes.; Gen; H^; deiciunt L, H^, G. — hostium cdd. — 33 I Me; II ed. Bas.; secuuda Gen, L, H. — 1 deiecissent Cic. — deiecisset carmen B, qui Luc. exempl. omittit; sed illud carmen punctis subditis deletum. — XXVIII Hj. — 2 detrusus ed. pr.; detrursus L; G.^; det rursus Gen, H; dtrursus G^. — deiectusque ed. pr.; deiectaque L, G; deiactaque (vide iactaque; sed H ex corr. vi de iactaque) Gen, H. — 3 in filippicis cdd. (om. B). — usq- L^. — 4 discedebam ex Cic. add. docti. — rem B. — 5 in Buc. B. — 7 revocare doctus quidam in mrg. ed. lun.; vocare (evocare A; B; Gen; H^) cdd. — M. Tullins; cf. 85 l. cituma. — quarem B. — 8 deduce rationem L; H^ (de- ducere pr. H^); puto et G; deduc or. Gen, H^, A, B. — 9 ductum om. B, Gen, pr. H. — 11 XXVI H post ras., G. — 12 illo mrg. lun. ; illoc {seq. oc) cdd. — 13 retrahere B; Gen; pr. H; trahere rell. — f. demov. — 14 dem. etiam A; dim. B; dimminutum L^, H^, G. — 15 depressum B; DE VARIA SIGOTFICATIONE SERMONVM. IV. 455 289. 290 M. deducta tunc voce leo: cur tu ipsa veuire non vis huc? II Deducere, depravare, transvertere a recto. M. Tullius in Hor- tensio; habet enim ipsa certam et definitam viam; set ex ea 20 multis vitiis et erroribus depravata deducitur. — Vergilius Georg. lib. I: rivos deducere nulla relligio vetuit. DEFERRE, abducere. Vergilius Aen. lib. V: 26 defer in Italiam. II Deferre est adferre. Vergilius Aen. lib. IIII: celeris mandata per auras detulit. II Deferre, celatum prodere. Lucilius lib. XXVIII; 30 quapropter certumst ficere contra ac p^raequi et nomen deferre h6mini8. DESTINARE dicitur parare. Q Destinare, emere. Lucilius lib. XXVIIII: faci6 cito. 36 ad lenonem v^nio, tribus in Iibertatem milibus d^stino. DOCERE significat disciplinam vel artem quampiam magisterio dare. || Docere, demonstrare. Vergilius Aen. lib. V: 1 docuit II post exitns ingens. II Docere, dicere. Lucilius lib. XXVIIII: 18 M. TuIIius Hortensio || 20 I, 269 0 24 V, 730 || 26 IV, 357 H 29 Lucilius 1. XXVIII II 32 Lucilius I. XXIX || 38 V, 623 || 2 Lucilius 1. XXIX. suppressura (sic) L^; superbumressum id. m. 1; subpr. A, Gen, H. — ita supra pg. 204 s. l. frontem m v. Pacuvii: voce suppressa. — 16 deducta tuuc pr. L; deductat hunc rell. cum B. — leo oni. G. — cur tum B, Gen. — 19 certam A, Tomaes. (et ita Nobbius); iacertam rell. — def. et A; deinfinitam H^; Gen; Tornaes. — set; sed Orell. ; et cdd. — 20 orroiibus pr. H. — 22 deducere supra scr. in B. — 23 religio Gen, pr. L, H^; relligio et B. — 24 abd. est B. — VI cdd. — 25 defert cdd. pr. flj. — 26 adf. i,, H, Gen, A, B. — 27 celeris et B (caeleris Ge)\; L). — 29 caelatum Gen^; prolatum (pro per compendiuin) , sed supra scr. ce, L. — XXVIII H^; G; XXVmi rell cum Tornaes. — cf. Luc. XXVIII, 1 sqq. — 30 ac AU.; hac cdd. — haec (quod ad sequ^ntia trahendum) ed. Luc. Turic. — 33 XXVIII H^; item G; XXVIIII etiam Tornaes. — 34 cito add. M. — 35 leonem pr. i- — 36 destino Acidal. ap. Gruter. Lampad. VI, 177 ; destiner cdd. — male eidem in mentem venit illud ad. len. venio, facio destinet (ita ed. princ); nec enim emere est destinare, ut Non. dicit, sed empturire, proponere pretium; cf. Plaut. Mostell. v. 646. — 37. 38 quempiam B. — f. mag. tradere. — Docere, demonstrare (vel declarare) add. M. 456 NONIVS MARCELLVS 290 M. ad non sunt similes, neque dant. quid? sin dare vellent, acciperesne? doce. DILIGERE+ manifestam habet significationem, ut plerumque. 5 Diligit, dividit. Plautus in Curculione: clipeatus elephantum libi machaera diligit. Titinius Proelia: p^rnam totam diligit. DEXTRVM dicitur dextrae partis. Vergilius lib. V: lo quo tantum mihi dexter abis? II Dextrum dicitur felix, propitium. Vergilius Aen. lib. VIII: et nos et tua dexter adi pede sacra secundo; multaque similia multorum. DEPRECOR * * * Deprecor amolior, depello, propulso. M. Tullius 15 6 ni, 64 II 8 Titinius Proelia || 10 Aen. V, 162 || 12 VIII, 302 || 15 TuUius de re publ. VI. 3. 4 at L^; G; B. — sin M; sint edd.; si ed. princ. — acciperesne cd. N. Fdbri; acciperisne Gen^; L^; G; acceperisne rell. cum B. — sine causa quidam haec diveriio existimarunt contineri, ita, ut altera pars ab illo quid inciperet. — 6 Dirigere Salmas. ad Solin. pg. 1191; idem infra bis dirigit. — ut; at B ex corr. — in eodem a verbis ut plerumque quae secuntur usque ad finem D litterae addita m. 1 in schedula. — 7 elephantum cdd. Pl.; eligantum Gen, Hi, G; eligantium B; eligant L, H^. — ibi B ; Gen; H^. — macera cdd. — diligit; dissicit (dessicit) cdd. Pl. — cf. de hoc verbo Bibbeclc. Corollar. ed. Com. Lat. frgm. pg. XIII sqq. — illud diligit tueri videtur C. F. G. Muellerus libri de prosodia Plautina pg. 490. — verum neque quae ipse neque quae Madvigius Emend. Livianarum pg. 175 adfert exempla eligendi verbi pro evellendi positi icf. et comm. in pg. 301 l. eligere, defetigare) sufficiunt ad huius loci scripturam, quam Non. suppeditat, defendendam. — propius est a fide hue pertinere quod Paulus adfert pg. 69- dirigere apud Plautum in- venitur pro discidere (discindere Scal.). — quem locum ad Plauti versum pertinere putat Scaliger. — qui si recte coniectavit, etiam in Titinii versu restituendum videtur cum Salmasio dirigit; quamquam in hoc id quod traditum est possit explicari per divellit. — illud incertum Noniine an librariorum culpa sit turbatum. — 10 dextrae G; dexctre, m. 2 dexctrae L; dexterae A, B, Gen, H; quod non potest recipi, nisi et h. l. et v. 12 scripseris Dexterum. — lib. IIIII (sic) L^; lib. VIIII pr. B. — 13 et tua; emia Gen, sed hoc deletum et iuxta adpositum et tua. — tua om. L. — dexter, supra r adscr. a, B, qui illud sacra habet in margine additum. — 14 multaque similia mul- torum; ita Me, notissimum usum Nonii secutus; moUissima quam mul- toram L; H; G; qm. Gen et pariter cum seq. l. B. — male Eothius (cf. Addend. pg. 463) cogitavit de haustis Vergilii verbis (Aen. IV, 293) et quae moUissima fandi tempora, qui rebus dexter modus {illud et quae mollissima fandi tempora pg. 336 s. l. molle, opportunum adfert Non.). — citant ad hunc locum scholia Danielis memoratum a Non. exemplum; explicantque id quod est dexter per bonus ac propitius {ipse Servius per propitius). — 15 ex Gell. ductum hoc l; cf. N. A. VII, 16; Hertz. Opus. Gell. pg. 128 sq. — Deprecor. fuere olim ut puta haec: Deprecor significationem habet manifestam. — cf. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 457 290 M. de re publica lib. VI: non modo invidia pari non erant, sed etiam Claudi invidiam Gracci caritas deprecabatur. — Ennius Erechtheo: quis nunc erumna mea libertatem paro, quis s^rvitutem mea miseria deprecor. 20 DivORTivM est rcrum omnium separatio. Cicero de oratore lib. III: sic e conmuni sapientiae iugo sunt doctrinarum facta divortia. || Divortium, flexus de via, a divertendo. Vergilius lib. VIIII: obiciunt equites sese ad divortia nota. 25 INCIPIT PER E LITTERAM. EXIGERE, vi extorquere. M. Tullius in Divinatione: et cum esset tritici modius sestertiis duobus, pro frumento in modios sin- gulos duodenos sestertios exegisse. || Exigere, inquirere, verum perdiscere. Vergilius Aeneidos lib. I: 30 quaerere constituit sociisque exacta referre. II Exigere est excludere. Plautus in Aulularia: itaque 6mnis exegit foras 1 Terentius || in Andria: 17 Ennius Erechtheo || 20 III, 16, 69 B 23 Aen. IX, 379 | 26 10, 30 J 29 I, 309 II 31 III, 1, 7 II 1 prol. 27. Gell. VII, 16, 3. — Deprecor; pro pre ubique p Gen, L, H, exc. quod L h. l. Deprecor. — 17 Gracci; greci (graeci H) Gen, pr. H. — Erechtheo v.; erictheo Vatican. Gell. ; erepiteo Gen; L^ ; H^ ; eripiteo rell. — 18. 19 wrba utrum Erechthei sint an Praxitheae caniugis incertum. — 18 quis Me; cui cdd. Non.; qui Gell. — nonc ij. — erumpna Vatic. Gell.; mea v.; erumnam ea (eta L) Gen; L; H; Gs. — libertatem paro Gell.; libertate para cdd. Non. — in ed. Ennii nos: quin nunc erumna mea libertatem para; quod tamen non potest placere, nisi V. seq. scripseris: quin servitutem mea miseria depreca. — et affirmat Prisc. pg. 799 veteres dixisse etiam preco. — 19 queis QuicJieratus ; quibus cdd. Non. et Gell. — mea miseria Gell.; meam miseriam C, Gen (miseria Gen et ut vid. H{). — 20 Div.; cf. 458 l. Divortia. — 21 haec autem, ut ex Apennino fluminum, sic ex communi Cic. — sic — sapientiae om. B. — sic ae L, pr. H. — conmuni Gen, H ex corr.; L^; communi L.^, pr. H, G, A. — aique hic semel notasse satis erit, de quo saepe monuit Zangemeisterus, in L esse traditum con et in, et ita saepius, plerumque ut sit incertum, utrum prima manu sic sit perscriptum et deinde u deletum an secunda apposita virgula. — sane haud raro quae primae, quae secundae manui sint trihuenda in L, H valde dubium. — sapientia A. — sapientium male cdd. Cic. — sint A, B, Gen, pr. H. — 22 devortia L^. — Verg.; cf. 458 l. m. — 25 om. Gen. — 27 modios A, B, Gen, L, pr. H. — sestertis Gen, L^; pr. H; sestertii A. — 28 duodenis A, B, Gen, L^, pr. H. — sertertios H. — exigisse A. — 29 perdiscernere B, Gen, pr. H; non A. — Verg.; cf. 273 constituere — pro- ponere. — 30 excita Gen^. — 31 est om. A. — 32 exegit cdd. Pl.; exigit Non. — poras Xj. — 1 Ter.; cf. 402 l. spectare, probare. 458 NONIVS MARCELLVS 290. 291 M. spect§,ndae an exigendae sint vobis prius. Afranius Fratriis: retinebitnr viri [ut] voluntate unice probabili, pregnatem quo non ^xigat. 5 Naevius Danae; indigne ^xigor patria innocens, M. Tullius [in] Philippicarum lib. II: claves ademit forasque exegit. — Lucilius lib. XXVI: vdstimentis frigus atque horr6rem exacturiim putat. lo II Exigere, debitum repetere. M.. Tullius epistula ad Cassium: sed non urgeo: longiores enim expectabo, vel potius exigam. — ♦ * * quando, hercle, ego temere exigam? || Exigere, facere [cogere]. Vergilius Aeneidos lib. II: quos inproba ventris 16 exegit caecos rabies, II Exigere significat agere. Plautus Captivis: 'salve, Tyndare.' — '^t tu, cuius causa hanc erumnam ^xigo. Vergilius Aeneidos lib. I: omnis ut tecum meritis pro talibus annos 20 exigat. Terentius in Hecyra: illiqne exopto ut r^licuam vitam dxigat. 3 Afranius Fratriis || 6 Naevius Danae X 1| 8 II, 28, 69 || 9 Lucilius lib. XXVI II 11 M. TuUius epistula ad Cassium (Epist. ad Fam. XV, 16) || 13 cf. comm. II 14 II, 356 || 17 V, 4, 12 || 19 I, 74 || 22 III, 6, 40. 3 fratris cdd. — 4 viri Bothius; ut seclus. M; vir ut cdd. — unice, quod ad illud probabili referendum, M; una cdd. (unica Bothius). — f. r. v. V. unice, ut probabilest. — 5 pgnatem Gen; pregnantem B, pr. H. — quo M; quod V. — 6 Naevius ed. Bas.; Nevius rell. — dane B, H. — 1 utrum ante indigne an post versus pars sit hausta, incertum. — 8 in post add. in L. — filippilibro, tum filippicisbro L; filippicis lib, H; ed. Bas.; filipp lib. Gen; filippic (post rasura; lineola supra c pos. m. 2) lib. B. — claves ademit, exegit cdd. Cic. — 10 frugus pr. B. — orrorem L. — exac- torem L. — putat F. Bousa; putet cdd. — 11 epistula L^; epistola rell. — 12 exspectabo Med. Epistularum; spectabo cdd. Non. — 13 incerti scriptoris verba. — post illud ego si hausium statueris ut puta hoc, hahes finem versus iambici senarii vel octonarii sive trochaici septenarii. — Exigere, facere ; n. N. — cf. Serv. — cogere videtur e v. 17 l. agere irrepsisse. — 16 exigit Gen; L; H^. — ] 7 in Captivis, sed in del., H. — 18 Tymdare (Timdare L^) cdd. pr. B. — erumnae Gen, H^; non B. — 20 omnis ui (w, 1 u) B. — 22 ecira pr. B; hecera Gen^; L^. — 23 relicuam docti ap. Ter.; reliquam cdd. Ter. et Non.; cf. Lachm. comm. Lucr. pg. 305. — seq. ap. Ter.: cum eo viro, qui me sit fortunatior. DE VARIA SIGNIFICATIONE SEBMONVM. IV. 459 291. 292 M. Lucilius lib. XXVIIII: 25 quae cum cog^ioris, vitam sine cura exigas. II Exigere, definire, constituere. Vergilius Aeneidos lib. IIII: decrevitque mori, tempus secam ipsa modumque exigit, II Exaetum, transcursum, praeteritum. Vergilius Georgicorum 30 lib. III: ad tribus exactis ubi quarta acceperit aestas. et [in] eodem: exactis gravidae cum mensibus errant. ELIDERE est secundum consuetudinem deicere. || Elidere 35 etiam excludere significat. Vergilius lib. VIII: elisos oculos et siccum sanguine guttur. Plautus in Rudente: iiibe oculos elidere itidem ut saepiis faciunt coqni. Lucilius Satyrarum lib. II: 40 iniuriatum hunc in fauces invasse animamque elisisse illi. II Elidere, sufibcare vel occidere. Vergilius lib. VIII: 1 geminasque premens || eliserit angues. 24 Lucilius 1. XXIX || 26 IV, 475 || 29 III, 190 H 32 III, 139 y 35 Aen. VIII, 261 II 37 III, 2, 45 || 39 Lucilius 1. II || 42 Aen. Vm, 289. 25 quae add. M. — con B^. — cognoris L^; cognoveris rell. cum B. — cure ij. — agitur de vitae regendae praeceptis. — cum cor cognoris non benc Passeratius. — 26 Verg.; cf. 2S5 l. decernere. — praecedit: ergo ubi concepit furias evicta dolore. — 31 at L^, H, Gen^, B, G. — accesserit (se m. 2 ex correctura) B; et ita ap. Verg, Mediceus cuin parte librorum, ubi Vaticanae schedae prius occeperit. — aetas B, Gen, H^. — 32 in om. B; Gen; H^; idem supra add. in L. — 33 msibus erant L^; erant et Gen^. — 34 Elidere; reeurrit idem lemma infra in fine pg. 292. — iunxerunt utrumque, diverso quidem modo, Laetus et Quicheratus. — ego intacta haec reliqui, cum non sine violentia possent copulari. librariis tamen, non Nonio, tribuendum censeo vitium. — deicere (dicere L^). post hoc v. Quicheratus Ciceronis Tusculanarum exemplum ponit, quod habetur pg. 292 s. l. elidere, collidere. — lidere G, pr. L. — 36 oculos elidere et siccum (sicut Gen^; sicum H) B^, Gen, Hs^; elidere del. B^, H^; et siccum Gen.^; et et sicum Hs^. — 38 iubeo H^. — itidem v. ap. PL; idem cdd. Pl. et Non. (iam B). — saepiis {vel saepieis); saepius B, Gen, L, H; sepius ed. Bas.; saepius ap. Pl. C, D; sepiis, sed m. 1 mutatum in sepius, B. — faciunt ut coqui B; Gen; H; sed in hoc ut deletum; idem supra add. in L. — quoqui H^. — 40 iniuriatiim {ita et B; iniuria tnm L^; iniuratum Genm); impuratum (cf. Luc. II, 1) Muretus V. L. XVIII, 14; Me; nos aliquando tum vi iratum; sed neutro opus. — 41 elise Tornaes., Gen, pr. H; elisse B. — 1 geminosque cdd. Verg. — fremens .4^. — angues; post Verg. exempl. bene collocat Ciceronis de republica illud, quod legitur 292 s. l. elidere, deicere, Quicheratus. 460 NONIVS MARCELLVS 292 M. EXANCLARE siguificat exaurire. Plautus [ia] Sticho: ne iste ^depol vinum p6culo pausillulo saepe dxanclavit submerum scitissime. II Exanclari, perfici. Pacuvius Periboea: 5 non potest, Melanippe, hic sine tua opera exanclari labos. II Exanclare etiam significat perpeti. Ennius Andromacha aech- malotide: quantis cum erumnis illum exanclavi diem! Accius Diomede: lo foede exancl&,vimu8 tyr^nni saevum ing^nium atque execrabile. idem Amphitruone: p^rtolerarem vitam cladesque ^xanclarem inpetibilis. Lucilius lib. XXX: 15 2 I, 3, 115 II 5 Pacuvius Periboea || 7 Ennius Andromacha aechmalotide | 10 Accius Diomede || 13 Accius Amphitruone || 15 Lucilius 1. XXX. 2. 3. 4 ef. pg. 107 7. exanclare ; Loewii Prodrom. pg. 371. — Exandare Gen; Hi. — exhaurire H, G, Gen, B; exaurire L cum A, qui Plauti exemplum omittit. — exaurire; ita supra pg. 13 austra; ac saepius idem in cdd. Nonii occurrit. porro notat Loewius Prodrom. pg. 371 illud exaurire pro exh. in glosariis suis mere latinis, quae vocat, pa^ne solum inveniri. ~ in om. Ly. — stico L. — V. 3. 4: iam restituit praeter minutias Me. — edopol L.^; edopul B; L^. — post poculo add. H, L.^ exanclavit. — pausillulo; ita Me in notis; pauxillulo edd. Pl.; plautus (Plautus B) illulo L^; B; ed. Bas.; plautus inpoenulo L m. tertia; plautus inpenulo H. — sepe L. — submerum Pl.; merum L, H, G; summerum B. — scintissime L. — in Gen totus locus m. 1 ita perscriptus: Exandare significat exhaucho ne iste edo puluinum (edepul vinum GenJi) poculo plautus illulo saepe euanclauit summerum scitissime; m. 2 Tiaec ita suppleta vel emendata: Exandare significat ex- haurire plautus in sticho ne iste edo puluinum poculo exanelauit plautus in penulo saepe exanclauit merum scitissime. — 6 melanipse B, Gen; melan ipse H; in quo s punctis notatum et supra scr. p; melanippe L; in quo s post pr. p eras.; melanippe et A; menalippe ed. Bas. — exanclari labos Lips.; exanclari clavos cdd. {praec. clari; f. tamen scribendum exanclarei). — 7, 8. 9 Endrius Gen; pr. H. — Andromache (Andromacha M) aechmalotide Bothius; cf. 5051. sonunt; Andromache aechmaloto Quicheratus ; Andromache — molotto (sic) Me; quantis Me; andromache (endromache B) malo torquantis B, Gen, H^^; a. jnalo torquentis (torquaentis H^) L, H^, G. — eum B^. — herumnis Gen, pr. H; aerumnis B. — post exancl, eum add. B, Gen, L^, H; sed in hoc del. — Actius Gen, pr. H. — 11 foede, pi-o quo in cdd. saepe fede, M; fere cdd.; feri non bene Gulielm. — 12 tyranni saevum ed. a. 1476; tyrannis eum cdd. — execrabile cd. princ; execrabilem cdd. — 13 Amphi- truone; amfytrasone (;oel amfytricsone) L; amfitrasone (amfitrasonem pr. H) B, Gen, H^; amfitrione H^; Amfitryone ed. Bas. — 14 pertolleralem Gen, H^; pertoleralem B. — inp. L^; imperitibilis B; Gen; H; Gs; etiam in L m. 2 ri supra et adscr. DE VARIA SIGNEPICATIONE SERMONVM. IV. 461 292 M, quantas quoqne modo erumnas quantosqne labores exanclaris. 11 Exanclare, effundere. Ennius Eumenidibus : nisi patrem matdrno sanguine ^xanclando ulciscerem. 20 ELiMiNARi est Bxire. Ennius Medea exule: antiqua erilis fida custos corporis, quid sic te extra aedis exanimata eliminas? Accius Phoenisis: dgredere, exi, ecf^r te, elimina urbe. 25 idem Meleagro: timide eliminor cum clamore simul ac nota vox ad auris accidit. Varro Serrano, nsgl a();Kat()£(?t(Dv: occipitium arivot deo 6stendo, 30 ^x oraclo elimino me. II Eliminare rursum excludere. Pacuvius Duloreste: ubi ill^st? me miseram! quonam clam se eliminat? Pomponius Conca: y6b istic man^te: eliminabo extra aedis c6niugem. 18 Ennias Eumenidibus || 20 Ennius Medea exule || 23 Accius Phoenisis || 25 Accius Meleagro fl 28 Varro Serrano y 31 Pacuvius Duloreste || 33 Pom- ponius Conca. 16 quotque viintis concinne Dousa pater. — aer. B. — 18 eumedinibus B; eumenibus i, ; heumenidibus H. — 19 exaclando G. — ulciscerer Mon- tepess., non A. — 20 cf. 38 l. eliminare. — Eliminare cdd. — Ennius; cf. pg. 39 l. m. — mede B. — 21 ant. aedilig JBT; L^; a. edilis L^; Gs; antiquae (antique B) diliy Gen^ ; B; antiquae dilis Gen^. — 22 sit extra edd. utrohique. — hedis B. — examinata (examinate, a supra e scr., L) cdd. utrobique. — eliminat (etliminat Gen^) libri hic ; elimina pg. 39. — 23 foenisis Gen, pr. H; fenisis L; H ex corr.; foenissis B; fenissis Gs. — 24 ecfer te; ecfecte Gen^; effecte B. — ilimina X,; limina Gen^. — 25. 26 cf. comm. in pg. 39. — maleagro Gen^; meleacro L^. — timidae Gen, H, non B. — 27 cum add. BotMus primus; non, ut pg. 39 dictum, nos — agnota vox ad auris accivit cdd. h. l. — 28 aQxcczQecicov Gen, pr. H; ccQxatgeaav B. — 29. 30 versus esse instituendos asyndeton declarat. — noccipitium Gerii. — arivo carruptum; ambiguo male Bibbeckius propter r. m.; sed aptiore verbo qtiam quod Vahleno placuit arduo. — ostendo m. 2 add. in H. — occipitium ostendo, i. e. averto me. — ex orando (pr. ex orendo) B. — 31 excl. rurs. B. — Duloreste omnes. — 32 rectius v. perscriptus est pg. 38 l. m. — h. l. senarius constituendus fuit. — cdd. hic: quoniam clamor el. — f. quornam clam se el. — 33. 34 cf. pg. 38. — concla cdd. hic (Concla: vos ed. Bas.; conclavos Gen, B, H, L). — 34 isti B, Gen, f. recte; ut sit etiam loci adverbium. — istic; ic in ras. H. — manet cdd. — hedis Gen, B, H^; aedes Montepess.; eliminabo extra hedes coniugem omissis relJ. A. 462 NONIVS MARCELLVS 292. 293 M. ELIDERE, conlidere. Vergilius Aeneidos lib. III: 35 ter spumam elisam et rorantia vidimus astra. Cicero Tusculanarum lib. V: qui rebus his fractus aegritudine eliditur, potest tandem esse non miser? || Elidere, deicere. M. Tullius de re publica lib. II: ut auriga indoctus e curru trahitur, opteritur, laniatur, eliditur, || 40 EVADERE, exire, tendere. Terentius Phormione: i scin qnam? quo evadat vide. Lucilius lib. XXVI: ^vadat saltem aliquid aliquo, quod conatus sum.. Plautus in Asinaria: 5 demfror quid sit ^t quo evadat sum in metu. II Evadere, fieri, produci. M. Tullius Philippicarum lib. II: an verebare ne non putaremus natura te potuisse [non] inprobum evadere? || Evadere est liberari. Sallustius in lugurtae bello: ac ni Marius signa inferre atque evadere oppido properavisset, pro- 10 fecto cuncti aut magna pars Sicensium fidem mutavissent. Ver- gilius lib. VIIII: nostrasne evadere demens sperasti te posse manus? Lucilius lib. XXVI: 15 idcirco omnem se evasuroa c^nsent aegritiidinem. 35 III, 567 II 37 V, 6, 16 || 38 M. TuUius de re publica 1. II || 1 I, 2, 61 1| 3 Lucilius 1. XXVI jj 5 I, 1, 36 (in libris I, 1, 69) || 7 11, 7, 18 || 9 56, 5 1| 12 Aen. IX, 560 || 15 Lucilius I. XXVI. 35 cf. 291 l. elidere. — 36 el. errorantia L^. — 37 Ciceroj cf. comm. in 291, 34. — 38 post pro potest Gen^; item, ut vid., L^. — non miserrimus minus bene cdd. Ciceronis. id ex sequentibus irrepsisse existimo, ubi melius loeum habet. — 39 M. Tullius; cf. comm. in 292, 1. — 40 opteritur Bindandus, Buhnkenius; cf. Mnemosynes II, 419; operitur (opperitur Gen^; pr. L) cdd. — 1 formione cdd. — 2 scin quam Ter.; sic inquam cdd. — evadit L, H^, G, .B. — 3 XXVII Gen, B, pr. H. — 4: evadit B. — aliquo M; aliqua cdd. — quod pro quoad; nam ad illud conatus sum supplendum evadere. — post sura facile potuit hauriri, per compendiiim si scriberetur , id quod est modo. — 6 ex quo B; f. ecquo evadat. — in inctu Bh^. — 7 produci Quiche- ratus; praedici cdd. — filippicarum cdd. — 8 ne om. H^; Gen; B. — non poteramus B. — tem Gen, ut infra v. 30. — non, quod ex superioribus irrepsit, om. ed. princ; tam Cic. — 9 — 22 Ev. e. q. s.; haee in libris collocata pg. 294 ante l. explorare; in hunc transtulit locum ed. princ. — 9 liberare L. — Salnstius A, ut semper fere. — in om. B. — lugurte L^, h supra pos.; lugurtae A, B; lugurthe H; lugurthae Gen, L^, G. — 10 properavisset; propter valuisset A, Gen, L, H^ ; praeter valuisset B. — 11 ut magna B. — sicinsium L, Gen, B; Siccensium v. ap. Sal. — fidem vitavissent H^; Gen, B. — 13 nostrasne; ne supra scr. in Gen. — 16 licilius H. — 16 omnem se M (omnes se Quicheratus); omnes cdd. — evasuros ed. princ; cursuros cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 463 293 M. Sisenna Historiarum lib, IIII: cohors una passu concitato, qua murus erat interruptus, evadit. || Evadere, ascendere. Ver- gilius Aeneidos lib. II: 20 evado ad summi fastigia culminis. II Evadere, apparere. Vergilius Aeneidos lib. II: at tandem ante oculos evasit et ora parentum. EXCIPEBE est seiungere, separare. Vergilius lib. VIIII: ipsum illum, clipeum cristasque rubentis 25 excipiam sorti. II Excipere, excusare vel celare. Plautus [in] Aulularia: nec part^m tibi ab eo, cuinmst, fndipisces ndque furem excipi^s? !; Excipere est suscipere, Vergilius Aeneidos lib. III: 30 heu! quis te casus deiectam coniuge tanto excipit? M, Tullius in Verrem, de suppliciis: filiorum suorum postremum spiritum ore excipere liceret. | Excipit, obprimit vel circumvenit. Vergilius Aeneidos lib. 111: 35 et scelerum furiis agitatns Orestes excipit incautum. M. Tullius ad Pompeium lib. IIII: quod si esset, non modo iter meum interclusum, sed me ipsum plane exceptum putabam. — et rursum: admoniti sumus ut caveremus ne exciperemur a 40 Caesare, — Vergilius in Bucolicis: 17 Sisenna Hist. IV 1) 19 II, 458 || 21 II, 531 || 23 Aen. IX, 270 B 26 FV, 10, 44 II 29 III, 317 II 32 II, 5, 45, 118 || 34 III, 331 || 37 M. Tullius ad Pom- peium IV (ad Attic. VKI, 11 D 2) | 39 ibid, (ad Att Vm, 11 D 3) |j 40 HI, 17. 17. 18 senna B. — cohors una ed. a. 1476; cohorima cdd. — passu concitato P. Marquardus dissert. de Aristoxeno thesi V; M Annal. philol. LXXXXLVII, 428; Madvigius Advers. II, 661; possim (post ed. a. 1480, Ald.; lun.; passira mrg. lun.) concitata cdd. — qua murus Ald.; quara mnrus, H^; quam unus cdd. (concitat aquam nnus H, Gen; concitat aquamunus, m. 2 c. aqua munus L). — 20. 21 in mrg. add. H^; eadern om. Gen, B. — 21 III L. — 22 perentum Gen. — 26 Plaut.; cf. 128 1. indipiscere cum comment. — in om. L, punctis subditis del. H. — 28 adeo cdd. — cuiust; cuius Gen; pr. H; B^ (m. 1 uius); cuivis rell. — indipiscis cdd. h. l. (inde posces Pl). — excipias hic libri. — 32 suorum om. B; Gen; pr. H. — posttremum Gen^. — 33 obprimit L^; opprimit rell. — 35 est celerum Gen^. — 37 quod si esset; quod si ita esset Cic.; quod si est cdd. — non modo; non nomo, supra m posito W, Gen; non nomodo pr. Hs; ex corr. non mo- modo (nihil notat Onionsius). — 38 interusum Gen, H^; om. B. — me B, Cicero; ne rell. — putabam Cic; putabat C, Gen; putabit B. — 39 et om. L^. — 40. 41. 42 Verg. — insidiis huc transtulit Quicheratus; in libris legtmtur V. 45 post illud necaverunt. 464 NONIVS MAUCELLVS 293. 294 M. non ego te vidi Damonis, pessime, caprum excipere insidiis? II Excipere rursum extrahere. M. Tullius de re publica lib. IIII: quod insepultos reliquissent eos, quos e mari propter vim tempe- statis excipere non potuissent, innocentes necaverunt. || Excipere, 45 manere, habere. Vergilius Georg. lib. IIII: ergo ipsas quamvis angusti terminus aevi excipiat. II Excipere, captare. Cicero de oratore lib. II: quaedam dari et ea acuta ad pertractandos animos hominum et ad excipiendas eorum 50 voluntates. || EXPLORARE est intentius observare. Vergilius Aen. lib. VIIII: i nec non trepidi formidine portas explorant. M. Tullius de officiis lib. III: hac vi non utatur, ne si ex- ploratum quidem habeat, id omnino neminem umquam suspica- 5 turum. II Explorare, verum inquirere. Vergilius Aeneidos lib. I: exire locosque explorare novos. II Explorare, probare. M. Tullius in Verrem actione II: tum in reliquis explorata atque provisa. — Lucilius lib. XXVIIII: 10 certiim scio / esse ita ut dicis; nam mihi erant de illo explorata 6mnia. M. Tullius de senectute: quis est tam stultus, quamvis adulescens, cui sit exploratum se ad vesperum esse victurum? II Explorare, siccare. Vergilius Georgicorum lib. I: 15 43 M. Tull. de re publ. IV || 46 IV, 206 || 49 II, 8, 32 || 1 IX, 169 || 4 Ul, 19, 75 II 6 I, 306 II 9 de praet. urb. 6, 15 || 10 Lucilius 1. XXIX || 13 19, 67 || 15 1, 175. 42 excipire H. — 43 III Gen, B, H^. — cf. pg. 174 l. sanctitudo. — 44 quod Me; quos cdd. — requissent L^, H^, Gen, B. — 45 excipe L^. — innotescentes B, Genm, H. — necaverunt cd. N. Fabri auctore Quicherato, Halmius; necaverint rell. — 46 geor. ed. princ; aeneidos L (ita idem 294, 1), aen. cdd. — 47 terminos L. — 49. 60 capere Bj. — dari; clara A; clari B. — et ea acuta M; exacuta G, Gen, B (exacuita L.^; ex hac vita H^; G secund. ed. Bas. ex bae vita); et acuta A. — pertac, tum ras. unius vel duarum litt. , tandos Lj^. — pertractandas animas pr. A. — ex- cipiendas; explendas Abrincensis; Erlangensis prior; sed recte habet elocutio Nonii testimonio firmata, quae a re venatoria originem videtur ducere. — ap. Cic. feruntur haec: sic illud adfirmo praecepta posse q. d. peracuta ad pertractandos animos bominum. — 51 secuntur in cdd. 393, 9 — 23, inde ab eo quod est Eva- dere est liberari. — 4 mutatur cdd. — ne si; nisi H^; G. — 6 quidem; diem B^. ~ ^ Verg.; cf. 440 l. ora. — 9 plobare Gen^. — 10 provisa est cdd. Cic. — 13. 14 quamquam quis est Cic. — qui H^, Gen, B; non A. — quamvis sit adulescens cdd. Cic, minus hene, cum sequatur statim illud sit. — adoliscens B ; L^ ; adolescens A; Gen^ ; L^. — 15 Explorare, siccare. n. N. BE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 465 294. 295 M. et suspensa focis explorat robora fumus. EXERCERE, fatigare. Terentius in Adelphis: i sane: ego te ex^rcebo hodie ut dignus es, silicernium. I| Exercere est exagitare vel conmovere. M. TuUius de officiis 20 lib. I: exercenda etiam est facilitas et altitudo animi. Vergilius Aeneidos lib. III: 1 nate || Iliacis exercite fatis. II Exercer.e, insequi. Vergilius Aeneidos lib. IIII: tum V08, o Tyrii, styrpem et genus omne futurum exercete odiis. 5 II Exercere, solidare. Sallustius in lugurthae bello: Nabdalsa exercito corpore. — Cicero Tusculanarum lib. V: equidem eos casus, in quibus me fortuna vehementer exercuit. || Exercere, inponere, inmittere. Vergilius Georgicorum lib. II: tunc denique dura 10 exerce imperia et ramos conpesce fluentis. Plautus in Amphitryone: ai in me exercituru'8, quaeso in parietem, prius lit domes. Ij Exercere, in meliorem usum et fructum formare. Vergih*us Georgicorum lib. I: 15 exercetque frequens tellurem atque imperat arvis. EQVITEM cum consuetudine aut magistrum equorum aut ses- sorem appellemus, ut Vergilius lib. VIIII: 17 IV, 2, 48 II 19 I, 25, 88 || 21 III, 182 (V, 725) || 2 IV, 622 i 5 71, 1 6 V, 1, 3 II 8 II, 369 II 11 I, 1, 168 || 14 I, 99 || 17 Aen. IX, 367. 16 ex suspensa H^. — uocis Gen^. — rabora Gen^. — 17 Excere B. — fastigare pr. L. — adelfis cdd. — 18 cf. 48, 3. — hi sane L, H.^, G; hi rane Gen, B, H^. — 20 an., quae dicitur Cie. — 21 V H^, G, non B. — 1 factis L; Gen^. — 3. 4 tyrri Gen, L, H^; non B; tyrrii H^. — stirpem cdd. pr. L. — exercite Gen^; L^. — 5 Sall.; cf. 6 l. exercitum — fatigatum. — iugurtae B. — 6 lib. V add. M. — eos Cic; meos cdd. cum A. — 7 inponere, in- mittere M; imercere Gen, H {iXle add. supra me nota w) ; inercere B; om. L relicto spatio decem fere litterarum; imperare, imponere H^, G. — om. h. l. A. — 8 Verg.; cf. 303 l. fluere, latius — excrescere. — 9 tum libri pg. 303; item plures Verg. cdd. — 10 composce G. — 12 si in me om. B, Gen, H^. — exercituru'8 Campmannus; exerciturus cdd. Pl. et Non. — exercituru'8; sc. pugnos. — imparietem Gen, H; impariaetem B. — prius ut M; prius cdd. Non.; ut primum Plauti. — 15 impetrat Gen^; pr. L. — 16. 17 cf. 106 l. equitem ibique comment. — Equitem — aut magistrum equorum aut sessorem M; Equites — aut a magistro equorum aut a sessore v. — consuitud. L^. — appellamus B. — ut supra add. in L. — IIII cdd. pr. B; in quo id delctum et m. 2 sui^ra scr. VII — sane illud equites etiam invenitur Aen. IV, 132. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mveller. 30 466 NONIVS MARCELLVS 295. 296 M. interea praemissi eqnites ex urbe Latina; et lib. X: effusumque equitem super ipse secutus; 20 II Equitem Vergilius Georgicorum lib. III equum dici voluit: inpositi dorso atque equitem docuere sub armis insultare solo et gressus glomerare superbos. EXTERRITVM pavefactum significat. Vergilius lib. V: plausumque exterrita pinnis 25 dat tecto ingentem. Varro Eumenidibus: vid^mus populum, Fiiriis instinctum tribus, div^rsum ferri, ext^rritum formidine. II Exterritum, accensum, inflammatum. Vergilius Georgicorum 30 lib. IH: saevit agris asperque siti adque exterritus aestu. EXPERIRI est pati, sentire. Vergilius Aen. lib, I: vos et Cyclopea saxa experti. 35 [et] Terentius in Hecyra: nam fuisse erga me miro ingenio exp^rtu' sum. || II Experiri, temptare. Vergilius Aeneidos lib. IIII: l nequid inexpertum frustra moritura relinquat. Terentius in Eunucho: 6mniat prius ^xperiri quam 4rmis sapient^m decet. Lucilius lib. XXX: 5 summatim tamen experiar rescribere paucis. Plautus in Asinaria: 19 Aen. X, 893 H 21 III, 119 || 24 Aen. V, 215 || 27 Varro Eumenidibus j| 30 III, 434 II 33 I, 201 || 36 III, 5, 39 || 1 IV, 415 || 3 IV, 7, 19 H 5 Lucilius 1. XXX II 7 I, 3, 94. 18. 19 latinae lib. pr. L. — 21 equitem Gen^; B; JB^; equites reU. — Equit. lemma in L et H. — equum Gen (hic in ras.); B; H^; equos rell. — Verg.; ef. comm. in 106 l. m. — 24 pavefactum; amat composita talia Nonius; quae nec ajaud Gellium exemplis carent. — 26 pennis L,^; H^; G; B. — 27 Varro (post addit. in L); cf. 434 l. specula. — 28 intinctum G^j. — 30 Verg.; cf. 244 l. asperum, nocens. — 32 sevit L, H, Gen, ut saepius, non B. — atque cdd. pr. L^. — estu L, ut saepius. — 34 ciclopea B; cydopea H^. — 36 et om. ed. princ. (praec. i, seq. t). — 37 fuisse fuisse Gen, pr. H. — ergo B; Gen; L^; pr. H. — ingento Gen; pr. H; B^; ingenti B^. — 3 Ter.; ef. 349 l. manere, expectare. — in om. Hqos. — 4 omnia cdd. l. utroque; etiam Ter. libri; sed suspectum lioc propter r. m. — experire pr. B. — 6 experiare scribere H, Gen, B; experire scr. L. — 7 in aulularia B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 467 296 M. dignos indignos adire atque ^xperiri certumstt mihi. I Experiri, scire. M. TuUius Epistularum ad Brutum lib. VII: 10 his eontraria atque disparata, ut esse solet, expertus sum. — Vergilius lib. XI: experto credite, quantus in clypeum insurgat. ExiEE manifestam habet significationem; ut Terentius in 16 Eunucho: exi foras, scel^ste! ad etiam r^stitas, fugitive ? II Exire, evadere, liberari. Lucilius lib. XXVIII: ne hoc faciat atque ex hac is erumna ^xeat. 20 II Exire, vitare. Vergilius lib. V: corpore tela modo atque oculis vigilantibus exit. II Exire, erumpere. Vergilius Aeneidos lib. 11: non sic aggeribus ruptis cum spnmeus amnis exit. 25 II Exire, prohibere. Vergilius lib. XI: sustinet a iugulo dextram et vim viribus exit. EXPEDiEE, utile esse. Terentius Heautontimorumeno : ^xpedit bonas ^sse vobis; nos quibu'cumst res non sinunt. 9 M. Tullius Epistul. ad Brutum VII H 11 Aen. XI, 283 || 15 IV, 4, 1 || 18 Lucil. 1. XXVni II 20 Aen. V, 438 || 22 U, 496 || 25 Aen. XI, 760 |f 27 II, 4, 8. 8 indignos om. cdd. — atque experiri certum est mihi. sic cdd. Non.; item Plauti {ap. quem experire E, I; certumst mihi B, D, E). — illud atque experiri e v. 92, ubi legitur atque experiar, irrepsisse putat Goetzius, qui serihit d. ind. adire precibus decretumst mihi : sed nescio an potius sit reponendum dignos indignos adireat certum atque experirier. — Langenus: atq. experiri certa res; Fleckeisenu^: a. e. stat mihi. — 9 Epistularum M; aepistula L^; aepistola Gen^; L^; epistola Gen^; H; G; at B: apta. — 10 disparata Orellivs; parata cdd. — solet M; et ita A; soleat cdd.; ut assolet Bardilius. — his contr. atque disparata ut esse soleant Orellius. — 12 quiantus Genm (quamtus, sed corr. quantus, Genh); pr. H; in B post qu ra£.; quaintus pr. L. — 13 clypeum L; clipeum B , Gen, H, G. — adsurgat vel ass. recte cdd. Verg. et Prisc. pg. 802. — 16 at L^, H^; G; non Gen, B^. — adhuc B^. — 17 fugitivae B, Gen^; item pr. L. — 18 XXVIIII pr. Gen; XXVI pr. G. — 19 puto utque. — is erumna exeat M (aerumna is exeat lun.); erumna (aerumna B) exeatis cdd. — 21 exsit Gerii; pr. L. — 23. 24 ageribus Geny. — exsit pr. L; exstit Gen^; exit etiam A; exiit male plures Verg. cdd.; cf. Lachm. comm. Lucr. pg. 209. — 25 n. N. — proibere B. — 26 et dextram, sed et del., L. — exstit pr. Gen. — 28 nam expedit Ter. — nos Ter.; nobis {praec. vobis) cdd. — quibuscum est etiam Ter. libri. — post 2S in libris pos. exemplum Lucilianum, quod infra v. 36 sq. collocatum a nobis. 30* 468 NONIVS MARCELLVS 296. 297 M. M. Tullius de officiis lib. II: saepe enim aut eos laedunt quos non debent aut eos quos non expedit. || Expedire est de- 30 finire. Vergilius Aeneidos lib. III: * * * et Ausonio possis considere portu, expediam dictis. Terentius in Phormione: atque ea, sf potes, verbo ^xpedi. 35 II Expediri, liberari. Lucilius lib. XXVII: dgo enim, a, perficiam lit me amore exp^diam? Vergilius Aeneidos lib. II: flammam inter et hostis expedior. 40 Terentius Hecyra: t^que hoc crimine ^xpedi. M. Tullius in Verrem actione secunda, de iurisdictione Siciliensi: videte ut, dum expedire se vult, induat. || Expedire, proferre. Si- senna Historiarum lib. IIII: || funis expediunt, claustra foribus 1 inposita periclitantur. — Vergilius Aeneidos lib. I: cereremque canistris expediunt. M. Tullius in Verrem, de suppliciis: hominem proripi atque B in foro medio nudari ac deligari et virgas expediri iubet. || Ex- 29 II, 19, 68 II 31 Iir, 378 || 34 I, 4, 20 || 36 Lucil. L XXVII || 38 II, 632 || 41 V, 1, 29 II 43 II, 2, 43, 106 || 44 Sisenna Hist. IV || 2 I, 701 H 5 II, 5, 62, 161. 29 ledunt cdd. pr. H; ladunt pr. A. — 30 debent cdd. Cic; debeant Non. — 31 ini cdd. — 32 Vergilii haec sunt: pauca tibi e multis, quo tutior hospita lustres aequora et. — lacuna fuit indicanda, nisi forte Nonius scripsit ut Aus. — 34 formione libri. — 36 id Ter. — potest pr. L, f. recte. — si potes tu uno verbo duo deteriores ap. Ter. — 36 Expediri B; lun.; Expedire rell. — Expedire, liberare Quicheratus. — Lucilius; cf. comm. in V. 28. — VII, supra scr. XX, L. — 37 a M; an cdd. — perficiam Madvigius Advers. I, 18; pereiciam cdd. — amore Gerlaehius; amare cdd. — ego enim a pueritia male Ald. — ut me amare expediat sec. ed. princ. {quae addit dictis) Ald., quo conveniret lemmati, cui appositus est versus in cdd. — 39 inter om. B, Gen, Hj^. — ex pr. H. — 42 expedi; cf. comm. in 43. 44. — 43. 44 M. Tullius — expedire se; ita Quicheratus; quamquam neseio an melius absit illud actione secunda ; cf. 297 ,5. — rese e. q. s. cdd. (expedire se Gen, H; expedire si A; expedire libri Me); reae, ut vid., corr. resq Bh; rese, m. 2 resi, Bm. — indoat L^^; induat an inducit in Gen sit dubium. — post induat in cdd. seq. Sisennae exemplum, quod proximo lemmati subiunxit Quicheratus. — 1 floribus B, Gen, H^. — 2 per. ; cf. 364 periculum, experimentum. — 6 i. V. d. s. ed. princ; d. s. i. V. cdd. — cum repente hominem Cic. — 6 in fore B. — modio Xj. — expedire JB, Gen, H^. — iubet. — quae secuntw, in libris sunt collocata pg. 298 post l. educere. huc transtulit lun. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 469. 297 M. pedire, colligere. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: ex ceteris autem generibus tum pecunia expedietur, cum legionibus victricibus erunt quae spopondimus persolvenda. 10 ENIXA dicitur partu levata. Vergilius Aeneidos lib. III: triginta capitTim fetus enixa iacebit. II Enixa, subiugata. Vergilius Aeneidos lib. III: servitio enixae tulimus. EFFEERE, subdere. Lucilius lib. XXVI: 15 depugnabunt pro te ipsi et morientur ac se ultro efferent? II Efferre significat proferre. Vergilius: tunc satus Anchisa caestus pater extulit aequos. et lib. II: mene efferre pedem, genitor? 20 Lucilius lib. XXVI: ^go ubi qnem ex praec6rdiis ^cfero versiim. Enuius Medea: utinam ne umquam Mede cordist 25 cupid6 corde pedem ext^tulisses ! II Ecferre, ostendere. Vergilius lib. VIII: 7 M. TuUius ad Caesarem iun. I || 10 III, 391 fl 12 III, 326 || 14 Lucilius 1. XXVI II 16 Aen. V, 424 || 18 Aen. II, 657 | 20 Lucilius 1. XXVI | 23 Ennius Medea exule |1 26 Aen. VIII, 1. 8 tum M; tunc v. — expediaetur B. — 10 Enixa; cf. 57; 458 l. enixae; enixas. — 11 faetus B; foetus A, Gen, pr. H. — 12 Verg. ; cf. 458 l. enixas, uM diversa de hoc loco tradit Non.; 407 1. toUere, pati; item iU5 subnixum, subditum. — 13 cf. Serv. ad h. l. — enexae pr. B. — 14 Effere B. — VI, supra scr. XX, L. - 15 cf conm. in Luc. XXVI, 32. — depugnabant L; depugabt, add. supra bt virguld, H^. — te cum virgula Gen. — pro te; proci v. c. Dousae. — efferrent L. — illud se — efferent non ut Non. putat intellegendum, sed idem fere quod ad capulum ibunt videri idque ipsum a Lucilio in tragico aequali irrideri I. s. m. dixeram. tamen olim suspicio oborta fraudi fuisse Nonii auctori librorum corruptelam, de qua etiam Lachmannus cogitavit, reponendumque cum Passeratio et Guieto id quod est offerent. — cet. abest v. interrogandi signum. — 17 tum cdd. Verg. — 18 cestus C, Gen, B. — 19 mane L, H^, B, Gen. — 21 ergo ubi B. — 22 etfero Gen, ut vid. ; H^ ; item L, sed radendo corr. ; effero B. — versum add. H^. — 24. 25 haec pessime v. uno octonario trochaico continentur. — Mede; c/". Meinekii Annal. Alexandr. pg. 45; suspicionem tamen maximam mov^ hdec forma in poeta tam antiquo. nam in Accio facilius esset ferenda; cf. Q. Enn. pg. 196 sq.; comm. in 238, 1. — cordis (coris pr. H) cdd.; Col- chis Lips. -- puto ntinam numquam Aeetae ec terris. — extetulisses Bueclie- lerm; M; extulisses (extullisses B) cdd. — 26 Etferre pr. Gen et L; Ecfere Hs; Efferre A, B. 470 NONIVS MARCELLVS 297. 298 M. ut belli signum Laurenti Turnua ab arce extulit. II Ecferre, erigere, levare. Vergilius lib. V: ostendit dextram insurgens Entellus et alte 30 extulit. Lucilius lib. XXX: continuo, simulac paulo vementius aura inflarit fluctus, erexerit extuleritque. II Extollere, differre. Caecilius Plocio: 36 abi intro atque istaec adfer tamen, ut hodie extollat nuptias. II Ecferre, edere, provehere. Vergilius Georgicorum lib. II: extulit haec Decios, Marios. Lucilius lib. XXVI: non idcirco extollitur nec veitae vegrandi datur. 40 M. TuUius in Hortensio: praeter ceteros nostra || extulit 1 civitas. II Efferre, extollere. M. Tullius de signis: nimium forsitan haec illi mirentur atque ecferant. — Lucilius lib. XXVIIII: omnia alia, in quibus ecferimur rdbus, ne ego multis loquar. B M. Tullius de officiis lib. II: itaque eos viros suspiciunt maximisque ecferunt laudibus. EXPLEEE dicitur inplere. Lucretius lib. III: atque explere bonis rebus satiareque numquam. Vergilius Georgicorum lib. III: , 10 29 Aen. V, 443 || 32 Lucilius L XXX || 35 Caecilius Plocio || 37 II, 168 i| 39 Lucilius 1. XXVI || 1 M. Tullius Hortensio || 3 11, 4, 56, 124 (| 4 Lucilius 1. XXVIII II 6 II, 10, 36 II 8 III, 1004 H 10 III, 431. 27 laudarenti pr. L. — 29 Etf. pr. Gen; EfiF. B (item 37). — 30 entaellus B. — illud et alte bis, sed pr. del. L. — 33 vementius M; vehementius Non. — aula B. — 34 erexerit ed. a. 1471; erexit cdd. — 36 extoUendi verbi exempla addidisse vid. N. propter perf. extuli et quod proprio vix sufficeret lemmati. f. et 39, 40 spurii. — plocius, mut. in plocio, Bh, si recte signa intellego ; plocitis Bm. — 36 istaec fli,- Gen.^; Vrbin. 307; istahaec L; H^; B; G; istahec GeUi. — adfer M; aufert (seq. t) cdd. — tamen pro tandem. — ut add. M — 38 Verg.: haec (Italia) — Ligurem Volacosque verutos extulit, haec. — 39 Luc; cf. 183 l. vegrande. — 40 hiccirco B. — nec om. cdd. h. l. — vitae libri 183; hic velite (velitevegrandi H^; velit evegrandi Gen). — velgrandi H^; G. — 3 mirantur B. — efferent pr. B; efferant et A. — 6 haecferimur L, pr. Gen; efferim' B , tum efferimur. — 6 susp. Cic; suscipiunt cdd. — 6. 7 /". secludendi. — 7 haecferunt L; ecfert H; efferunt B. — 8 Eplere H^. — inplere L^, H; non B, Gen. — Lucr.; cf. 424 l. expleri. — 9 rebus om. B. — 10 Verg. ; cf. comm. in 242 l. atitun. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 471 298. 299 M. inprobus ingluviem ranisque loquacibus explet. II Explere, minuere. Vergilius lib. VI: discedam, explebo numerum reddarque tenebris. EDVCERE, erigere. Vergilius lib. VI: 15 aramque sepulchri congerere arboribus caeloque educere certant. II Educere dicitur exuere. Vergilius lib. X: hoc dicens eduxit corpore telum. II Educere, educare. Terentius in Adelphis: 20 ediixi a parvulo; habui, amayi pr6 meo. EXCVTERE dicitur conmovere. Vergilius lib. XII: gaudetque comantia excutiens cerrice toros. M. TuUius de officiis lib. III: explica atque excute intellegen- 25 tiam tuam. || Excutere, emittere. Vergilius lib. XI: excussus Aconteus fulminis in morem. II Excutere, excludere, deicere. Vergilius Aeneidos lib. III: excutimur cursu et caecis erramus in undis. 30 et lib. VIIII: excttssi maDibnB radii reyolntaque pensa. Lucilius lib. XXX: ipso cum domino calce omnis excutiamus. 1 II Excutere, eligere. M. Tullius || Philippicarum lib. XII: iuven- tutem omnem ex tota Italia excussimus. 12 Aen. VI, 545 || 14 Aen. VI, 177 || 17 Aen. X, 744 || 19 I, 1, 23 || 21 Aen. XII, 6 || 24 III, 20, 81 || 25 Aen. XI, 616 1| 28 III, 200 | 30 Aen. IX, 476 i| 32 Lucilius 1. XXX H 1 XII, 7, 16. 11 inluviem Gen, L^, U, ed. Bas.; inluviem (sic) L^; ingluviem per interpolationem B. — ramisque Gen, pr. H. — loquacilis pr. B. — 12 minuere; m inuerre, sed in mrg. m. 2 corr., H; inuerre, supra scr. M et priore r expuncto, Gen. — 13. 14 om. Gcn, B, H^ ; in mrg. supplet H^. — explebo munerum L. — Edicere L. — 15 sepulcri Gen^, L^, H; non B. — cerant pr. Gen et L. — 19 Educe Gen^. — ducare L; educare, ducare Gen, H^. — adelfis cdd. — 20 parbulo Gen^; L^. — post h. v. seq^. ultima pars l. expedire. — cf. pg. 297 , 6. — 24 II cdd. h. L, sed infra pg. 300 s. l. explicare, exserere: III. — 25 mittere B, Gen, H^. — 26 conteus pr. L; acontheus {pr. aconteus) B. — 27 fluminis JB, Gen, H^. — 28 IIII G, Gen, non B. — 31 radii revolutaque; redire volutaque L; radire volutaque Gen^. — 32 lib. XXV B. — 1 filippicarum H, G, Gen, B. — lib. XXI B. — 2 excussimus Vatican, ap. Cic; excivimus deteriores. 472 NONIVS MARCELLVS 299 M. EXPONEEE, ostendere. M. TuUius, de signis: vocat ad cenam deinde ipse praetorem; exponit suas copias omnis. |1 Exponere est deponere. Vergilius lib. X: 5 socios de puppibus altis pontibus exponit. II Exponere, edisserere. M. Tullius Philippicarum lib. I: exponam vobis breviter consilium profectionis et regressionis meae. |1 Ex- ponere, abicere. Terentius Heautontimorumeno: 10 . . . erat hic Corinthia anus haut inpura; ei dedi ^xponendam. II Expositum, subiectum. M. Tullius in Verrem actione secuuda: cum tibi exposita esset ad praedandum omnis Pamphylia. EXORNARE, foedare. Terentius Heautontimorumeno : 15 ^gone? si vivo, adeo exornatum dabo, adeo depexum, lit, dum vivat, m^minerit sempdr mei. II Exornare, ornare. M. Tullius in Verrem, de signis: exornat ample magnificeque triclinium. — Terentius in Eunucho: ita V18US est 20 dudiim, quia varia v^ste exomatiis fuit. Cicero de oratore lib, 1: qui omnes eloquentes fuerunt, ora- tionem suam et rei publicae dignitatem exornabant. EXPLICARE, ostendere, explanare. M. Tullius in Verrem 3 II, 4, 27, 62 II 5 Aen. X, 288 |1 8 I, 1, 1 || 10 IV, 1, 16 H 13 de praet. urb. 37, 93 || 15 V, 1, 77 |1 18 II, 4, 27, 215 || 19 IV, 4, 15 || 22 I, 49, 215 || 24 Divinat. 8, 27. 3 Tullius om. L; Hi; Gen; B. — caenam L, G; genam B, Gen, H^. — b XI L, H, P. — S ed. M; d. cdd. — M. Tullius; cf. 222 l reditus. — filippicis libri. — 9 breveter L^. — et profectionis melius cdd. Cic. — et reversionis cdd. Cic. et Grillii. — 11 Corinthia anus Bembin.; anus Corinthia plures deteriores; corintianus C, Gen; corincianus B. — aut L; haut G; pr. Gen et B; haud uterque ex corr.; item H. — inpura: ei dedi Ter.; impure (inp. B, Gen, L^, H) dedi (dedie B, Genm; H^) edd. — 12 exponandam pr. B. — 13 puto obiectum. — secundus L^; II ed. Bas. — 14 esset om. Gen, B, H^. — pamfilia cdd. — ap. Cic. cdd.: cum tibi exposita esset omnis ad praedandum Pamphylia. — 16 fedare Gen^; H ex corr.; G; faedare B. — Ter.; cf. 7 l. depexum. — 16. 17 n. N. — veriora Eugra- phius. — ap. Terent. hic quoque, ut saepe, rectius habere existimo dete- riorum codicum scripturam quam Bembini. est autem talis: ''sed Syrum.' — ^quid eum?' — 'egone? si vivo, a. e. d.' — nam quod Bentleius scripsit ego si vivo eum ad. ex. d. , ne scilicet in thesi lateret illud vivo, rationem eum fefellisse constat. — 18 exornat Cic. cdd.; oinat Non. (et ornat B; post ornat ras. in Gen). — 19 enucho B; eunuco pr. L. — 22 ap. Cic. haec sunt: neque eadem ratione ac via M. Cato, P. Africanus, Q. Metellus, C. Laelius, qui. — quia pr. H. — orationem; et rationem G, H ex corr.; {pr. or.); sed in mfg. m. 2 adscr. orationem. — 23 re pr. Gen. — puplice B. — exornabat A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 473 299. 300 M. 25 Actione+: vitam alterius totam explicare. — idem de officiis lib. III: ut quaedam sibi concedantur, quo facilius, quae voluut, explicent. || Explicare, emittere, extendere. Vergilius Georg. lib. II: sed trudit gemmas et frondis explicat omnis. 30 M. Tullius de re publica lib. II: quae virtus praeter ceteras totam se ad alienas utilitatis porrigit atque explicat. — Varro Sesquulixe: vice stelligerei aetheris explicans aere cavo sonitum. 1 hic in II cothurnis. || Explicare, exserere. M. TuUius de officiis lib. III: explica atque excute intellegentiam tuam, ut videas quae , sit in ea species, forma, notio viri boni. Exvi est exsolvi. Vergilius Aen. lib. II: 5 sustulit exutas Tinclis ad sidera palmas. II Exui, nudari. Vergilius lib. V: magna ossa lacertosque exuit. II Exuere, deponere. Vergilius Aen. lib. IIII: 10 et siquis precibus locus, exue mentem. II Exui, liberari. Lucilius lib. XXVIIII: binc domum vix rddeat, yixque boc ^xnat se. 25 III, 7, 33 B 27 II, 335 fl 30 M. Tullius de re publ. II || 31 Varro Sesquulixe || 1 III, 20, 81 || 4 II, 153 | 6 Aen. V, 422 || 9 IV, 318 || 11 Lucil. 1. XXIX. 26 Divinatione Me; f. Actione I. — tam vitam Gen^. — idem om. L^; pr. H; Gen; B. — 27 emittere in mrg. add. Gen. — emittere se ostendere B. — 29 fromdes B; frondes A. — oms B. — 30 caeteras B. — 31 utili- tatitis Gen^. — 32 sesq. ulixae H, B; sesq: ulixae Gen. — vice stelligerei M; vias stelligeras (stetligeras L^) v. — aeteris pr. B. — 32. 1 expUcans aere cavo (cavos pr. L) sonitum hic in coth. (coturnis cdd.) v. — at vid. Nonii soeordia truncatum in fine exemplum. neque enim est cur corrupta puten- tur verha extrema. apparet quippe describi machinamenta, quibus post scenam uterentur ad tonitrua simulanda. cf. Pauli pg. 57 l. Claudiana tonitrua. — huc etiam pertinent VergiJii illa: dum flammas lovis et sonitus imitatur Olympi — demens, qui nimbos et non imitabile fulmen aere et cornipedum cursu simularet equorum. — 1 exserere; ita C, Gen, B; in L s punctis notatum. — M. Tullius; cf. 298 l. excutere — conmovere. — 2 explicatque B, Gen, Xj, H^. — 3 eas Hj^, L^. — firma C, Gen, B; at Cic. cdd. plerique: species forma et notio; ubi aut species et notio aut forma et notio scribendum videri dicit Baiterus. — 4 exsolvi; in L s punctis notata. — Verg.; cf. 404 l. sustulit. — 6 palmae L^. — 9 Exue pr. L; Exuedere, scd de del., B. — 10 Vergilii haec sunt: et istam, oro, siquis adbuc precibus locus exue mentem. — 11 — 27 Lucil. e. q. s. om. A; cf. comm. in 14 — 17. — 12 binc M; unde {seq. do) cdd. — in ed. Lucilii initio versus trochaici thesin dactyli intra duo vocabula divisam tolerari posse putaveram. sed, ut hoc con- cedatur, impoHunum valde erit illud vixque boc. — f. reponendum: unde vix domum | r^deat, vix quoque ^xuat se. 474 NONIVS MARCELLVS 300 M. EXCIDERE, cadere. M. Tullius Philippicarum lib. XII: excident gladii, fluent arma de manibus. ||Excidere, in oblivionem venire. Vergilius Aen. lib. I: 15 necdum etiam causae irarum saevique dolores exciderant animo. II Excidere, dissentire. Lucilius lib. XXVII: m^tuo ut fieri possit, ego quom vivo; ab Archilocho ^xcido. EiECTVM dictum exclusum. Vergilius lib. VIII: 20 nec non Tarquinium eiectum Porsenna iubebat accipere. Lucilius lib. XXVIIII: ubi erat Komaaa, eiecere istum abs te quamprimum et prodere amorem. 26 II Eiectum, extensum. Vergilius lib. X: eiectoque incumbit cernuus armo. EXVLTARE, saevire. M. Tullius de re publica lib. II: quae sanguine alitur, quae inmani crudelitate sic exultat, ut vix homi- num acerbis funeribus satietur. || Exultare est gestu vel dictu 30 iniuriam facere. Lucilius lib. XXX: quin totum purges, devellas me atque deuras; exultes, si soUicites. 13 XII, 3, 8 II 16 I, 25 II 18 Lucilius 1. XXVII || 20 Aen. VIII, 646 || 23 Lucilius 1. XXIX || 26 Aen. X, 894 || 28 M. TuUius de re publ. II || 31 Lucilius I. XXX. 13 caedere, sed cofr., H; cedere L; in quo a supra e primum scribi coepta, sed eadem eluta. — filippicis (in filippicis B, pr. H; filipp Gen; filippi XJ cdd. — excident L, G; excidit B, Gen, H^; excidant H^. — 14 gladii, fluent Cic; clodi, fluenta {seq. a) cdd. — venire h. l. om. B, Gen, pr. H. — 14 — 17 illa Excidere est (sic) in oblivionem venire e. q. s. pg. 301 ante l. Expectare repetita in cdd., etiam in A. — ibidem subiecti v. 18, 19, delevit quae sunt iterum posita ed. princ; hos in hunc locum revocavit Qui- cheratus. — cet. in A pg. 301 more noto l. ita contractus: Excidere est in ob- livionem venire. Virg.: sevique — animo. Excidere dissentire. — Luc exempl. omissum. — 19 cf. comm. in Luc. XXVII, 39. — ego quom vivo M; ergo quo L, H^, G; ego vivo Tornaes., B, Gen, H^. — Arciloco cdd. — excidere B, Gen, H^. — 20 dictam; deiectum FrancJcenus, f. recte. — 21 psenna L. — iuvebat Gen, Xj. — 23 XXVIII B. - 24 ibi L, H, B, Gen. — f erit. - xojTKoca M (KonLcocrjC Lachmann.); scopiose B , Gen, H^; scopios L, H^, G. — cf. de origine erroris comm. in Lucr. XXIX, 81. — 25 eiecere L; H^; ecicere pr. B; eiccere pr. G; eicere Gen; H^; B et G ex corr. — recepi scripturam locupletiore testimonio firmatam, quamquam alibi in Nonii cdd. vix occurrit. — prodere M; perdere v. — 26 Verg.; cf. 21 l. cernuus. — 27 eiectoque incumbit in mrg. add. Gen. — 29 inmani 31; in omni (quod ne lemma quidem admittit) v. — 30 acervis Gen^; L^. — 32 quin tum pr. G. — devellas M; Quicheratus; delellas L, H, Gen; debellas G; depellas B. — 33 exultes; n. N. — sunt autem verba pueri delicati; cf. Luc VII, 9. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 475 300. 301 M. Vergilius lib. V: 35 exnltantiaque anrit corda pavor pnlsans. II Exultare, gloriari cum iactantia. Vergilius Aeneidos lib. XI: exnltat Amazon. M. Tullius in Hortensio: inbecillis autem est pudoris magister 1 timor: qui || si quando paululum aberravit, statim spe inpunitatis exultat. — et de senectute: et Annibalem iuveniliter exultantem patientia sua molliebat. || Exultare, supra modum exilire et ecferri. M. Tullius de re publica: est igitur quiddam turbulentum 6 in hominibus singulis, quod vel exultat voluptate vel molestia frangitur. ELIGERE significationem habet apertam. | Eligere, defetigare. Lucilius lib. XXVIIII: corrumpat prorsnm ac n^rvos omnis dligat. 10 EXCLVDERE dicitur eicere. Terentius in Eunucho: exclusit. revocat. r^deam? II Excludere, liberare. I^ucilius lib. XXVII: primum qua virtiite . . s^rvitute excluserit. 34 Aen. V, 137 || 37 XI, 648 || 39 M. Tulliua Hortensio | 2 4, 10 || 4 M. Tumus de re publ. || 8 Lncilins 1. XXIX || 10 I, 1, 4 || 12 LucUins 1. XXVII. — si add. QuicJieratus. — sollicites post add. L^. — ad illud soUicites in mrg. Gen manu antiqua adscriptum: equites; in quo dittographia quaedam videtur latere, ut puta: atque exagites. — 34—36 ad finem totius loci, h, e. ad 301, 6 transtuUt Quicheratus. — poterat et sequenti lemmati, quod est Ex., gl. cum iactantia addi. — Verg. ; cf. 319, 22. — aurit Gm^, Xi,* haurit rell. — pulsant pr. L. — 37 gloriare pr. B. — 37 X cdd. — 39 inbecillis B; Gen; ij/ H. — 1 tymor B. — inpunitatis B; Gen; L^; H. — 2 et de senectute; cf. 347 1. molle, placidum. — hannibalem B, Gen^, H. — iuveniliter cdd. 347 ; h. l. B, H; iuveniter ed. Bas.; item, ut ex Zangemeisteri et Hageni silentio concliidi debet, L et Gen. — exultatem Genm; H^. — 3 pacientia A, L. — patiensua pro patientia sna B. — Exnltare; vide incogitantiam Nonii; nam hoc l. vix differt a superiore. — et f. delendum. — 4. 5 efferri A, B. — tertio de republica libro hoc frgm. vindicare Vrbin. 307 testatur Maius. sed vereor ne numerus e 300, 28 irrepserit. certe in meis libris eius vestigium nullum. — qnidam pr. B. — in supra add. L. — ingnlis, supra scr. s, id. — velut exultat pr. id. — 7 abet L. — ligere, m. 2 eligere sine l. nota L. — defetigare L^ ; defatigare rell. — Eligere , defetigare. potius evellendi signifi- cationem aptam videri secuti plerosque notammus adpg. 290 l. diligere. — 8 Luc; cf. comni. in 278 l. delenitns — mente alienatns. — 9 prorsns ad cdd. h. l. — 10 ennnco pr. L. — 12 liberare; revocare, quod e v. Terentii irrepsit, B. — XXVII; XX supra add. in L. — 13 qnia virtnte, m. 2 qui a virtute L. — virtntem B. — servitete Gen^; servitut pr. L. — servitntem ed. princ.; et ita vulgo, contra lemma Nonii. apparet post illud virtnte accusativum haustum ut puta victos. — post v. 13 in cdd. pos. illa Excidere est in ob- livionem venire e. q. s.; cf. comm. in 300, 14—17. 476 NONIVS MARCELLVS 301. 302 M, EXPECTARE dicitur manere, observare. Terentius in Andria: expecto, quid velis. 15 II Expectare, sperare. M. Tullius de officiis lib. II: fit enim deterior qui accipit atque etiam ad id quod semel acccpit semper expectandum paratior. — Vergilius Georg. lib. I: eed illos expectata seges vanis elusit aristis. 20 EXPETERE * * * Expetere est adeo poscere * * * || Expe- tere, accidere. Plautus Amphitryone: ergo in sdrvitiite expetiint miilta iniqua. II Expetere, transferri, evadere. Plautus Amphitryone: Buamque culpam expetere in mortalem lit sinat. 26 INCIPIT PER F LITTERAM. FELix dicitur fortunatus, beatus. Vergilius Aen. lib. III: 0 felix una ante alias Priameia virgo! || II Felix, propitius. Vergilius Aen. lib. I: 1 an Phoebi soror an nympharum sanguinis una? sis felix! II Felix, fructuosus, ferax. Vergilius Georg. lib. II: exilit ad caelum ramis felicibus arbos. 5 14 I, 1, 7 II 16 n, 15, 53 II 18 I, 225 || 22 I, 1, 20 || 24 I, 2, 33 || 27 m, 321 II 1 I, 329 II 4 II, 81. 15 exspecto, sed del. s, L. — 16 Exspectare B. — libro m. 2 supra scr. in H. — fit Cic; est cdd. — Nonii f. socordia peccatum. — 17 quia B, Gen, pr. H. — 17. 18 ad id quod semel accepit semper expectandum; ita M; ad id quod (om. G, pr. L, non B) semper expectandum cdd. Non.; at Ciceronis, in quibus plurimum interpolando saevitum constat, ad idem semper expectan- dum. — Verg.; cf. 416 1. vanum, leve. — 21 Expetere ed. princ; Expectare (expetere in mrg. Ho^) cdd. — sed enim ante lacunae signum erat ponendum. — hausta ut puta haec: Expetere, petere. — adeo; ad B; ado Gen^; a deo mirifice ed. princ. et insequentes ante Bas. — poscere; hic exemplum puto haustum. — nam a prima tantum lemmatis explicatione in hoc capite abesse aliquando exemplum videtur voluisse Non. — 21. 24 Expetere utrohique ed. princ; v.; Expectare cdd. — 22 accidere Passerat.; Me; accipere cdd. — Plautus in, sed in del., H — 24 transferri Quicheratus ; transferre cdd. — Plautus in Amphitryone add. Pius. — 25 praec ap. Pl. delictum suom. — suamque culpam Acidal.; suamque ut culpara cdd. Pl.; sua si quid culf)a Non. — expectare B. — in om. cdd. Non. — sanat pr. L. — 28 felex Lj^. — primeia Gen^. — 1 propitius peius Gen^. — Vergilius om. B; Gen; H^; Xj (m utroque m. 2 supra scr. Virgilius). — 2 foebi cdd. — nymfarum Gen, H, G; nimfarum L; nimpharum jB. — 4 Verg. ; cf. 339 lemmatis longe finem ibique comm. — Georg. ed. Bas.; om. B, Gen, L, H^ (in hoc m. 2 supra scr. georgic). — 1 B, L. — 5 exilit etiam A, B. — exit vel exiit cdd. pg. 339 l. m. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 477 302 M. ' Varro de vita populi Romani lib. 11: contra a novo marito cum item e foco ignis in titione ec felici arbore et in aquali aqua allata esset. FASTiGivM, summa altikido. || Pastigium item ima altitudo. 10 Vergilius Georg. lib. II: . forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras. Varro de re rustica lib. I : sed fossa ita idonea, si omnem aquam quae e caelo venit, recipere potest aut fastigium habet, ut exeat e fundo. agger is. 15 FERRE, osteutare. Vergilius lib. XI: captivo sive ut se ferret in auro venatrix. II Ferre consuetudine portare dicimus. Vergilius lib. V: vix illam famuli Phegeus Sagarisque ferebant. 20 II Ferre, habere. Vergilius lib. V: in magno munere Cisseus ferre sui dederat monumentum et pignus amoris. M. Tidlius de officiis lib. III: sed cum Basilus M. Satrium, sororis filium, nomen suum ferre voluisset. | Ferre, pati. Vergi- 26 lius Aeneidos lib. II. miserere animi non digna ferentis. 6 Varro de vita p. R. II || 10 n, 288 H 12 l, 14, 2 i| 15 Aen. XI, 779 B 18 Aen. V, 263 1| 20 Aen. V, 637 || 23 III, 18, 74 || 25 II, 144. 6 Varro; cf. 182 l. titionem ibique comm. — a om. h. l. cdd. — 7 com Gen^ (comitem). — e supra add. in L. — ignis om. cdd. utrobique. — in titione ; initione (mitione B, Gen) cdd. h. l. — ec M; et H, ; ex rell. cum B. — in aequali cdd. hic; pg. 182 iam qualis. — 1) Fast., s. a. add. Quicheratus; cf. 463 l. fastigia. — item ima Quicheratus; ima L^; H^; ed. Bas.; item L^; H^; B; Gen. — 10 Verg.; cf. 463 l. fastigia. — 11 scribibus (i alterum m. 2 radendo fact.) L. — 12 unicus paene hic locus est e Varr. de re rustica libro qui citetur capite IV a Nonio; cuius quidem rursu^ admirari licet socordiam. — sed — si omnem om. cdd. Non. — 13 e caelo Varro; H^; G; caelo B, Gen, H^; in L est elo; ante supra scr. cae. — e fundo Varro; om. e cdd. — aggeris cdd. Varr.; item Non. B, Gen, H, L; agger is (ita lucundus) ed. Bas. (non Merceri). — illud aggeris ad praecedentia tractum a Non., cum ap. Varr. initium sit sequentis enuntiati. — 'postrema verba sunt sequentis clausulae — ut videas incogitantiam Nonii tam negligenter exscri- bentis veterum scribtorum locos, et inde observes quam periculosam sit haec fragmenta ita incuriose exscribta emendare.' haec Me. — 15 XII B. — 18. 19 haec ante v. 15 vid. collocanda. — Verg.; cf. 421 l. vix, cum labore. — 19 fegeus cdd. — famulisque C; Gen; sagarisque B; cf. 421 l. m. — 22 derat Gen^ ; L. — ferres deuiderat monimentam B. — 23. 24 M. Tullius — sororis; supplevit Me, ap. quem, est Basilius. — filium; ante hoc vocabulum adiecta in H m. 2 nota w, eadem in margine illud q. — c 'ad, quod item ad fil. pertinet, legitur in mrg. Gen; ad filiuni P. — filium; cum filium ed. a. 1476, in- sequentes ad Mercerum; qui tradit in optimo libro erasum quum — nomen sum L. 478 NONIVS MARCELLVS 802. 303 M. Lucilius lib. XXVII: cdterum quid sit, quid non sit, f^iTe aequo animo ac fortiter. Varro Proelio caprino, jisqI rjdovfjg: non posse se amplius perferre. tamen sudat, vi potat. — Terentius Heautontimorumeno: 30 . . . nam quem f^rret, si par^ntem non ferr^t suum? II Ferre, conserere. Vergilius lib. V: quibus acer Eryx in proelia suetus ferre manum. II Ferre, disturbare. Vergilius Aen. lib. I: 35 quippe ferant rapidi secum verrantque per auras. et lib. II: alii rapiunt incensa feruntque Pergama. II Ferre, dicere, nominare. || Vergilius Aen. lib. II: l et scelus expendisse" merentem Laucoonta ferunt. et lib. VII: quae nunc Samothracia fertur. 6 II Ferre, dare, exhibere. Vergilius Aen. lib. III: sacra Dionaeae matri divisque ferebam. II Ferre, pati. Cicero in Verrem, de praetura Siciliensi: prout 27 Lucilius 1, XXVII I| 29 Varro Proelio caprino || 30 I, 2, 28 || 32 Aen. V, 402 II 35 I, 69 || 37 Aen. II, 374 || 1 II, 229 || 4 cf. comm. || Aen. VII, 208 || 6 ni, 19 II 8 34, 83. 28 caeterum B. — quid sit M ; quidquid sit Xi,- quicquid sit rell. cum A, B. — quasi non A, Montepess. — ceterum quid sit, quid non sit; cf. Plaut. Trin. 994. — ferre mrg. P; BouterwecJcius quaest. Luc. pg. 29; fero G; A; B; Gen.^; L^; H^ ; ferro Gen^; fere L^ ; H^ in mrg. — versum hunc cum vix duhitari possit iungendum, ut in editione nostra factum, cum eo, qui legitur pg. 27 s. l. strabonem, non placet, quod nobis in mentem venit quondam, fero ego; neque magis Lachmanni illud ferto aut Quicherati fero animo aequo. — ac fortiter om. A. — 29 Varro B; Gen; H^; lun.; animo, quod e v. superiore irrepsit, rell. — praelio H, Gen; non B. — peri edones cdd. — non; praece- dehat dicendi verbum. — posse se amplius B; possesse amplius Gen; H^; posses eam amplius L, H^, G. — 30 sudat (pro insudat), vi potat M; suadet ut (om. B, Gen, Hj notat cdd. — 32 Ferre, conserere; n. N. — 33 accer B. — Eryx ed. Bas.; erix B; H^; rex A; Gen; L (hic pr. erex); H^. — im L. — proelia B; L; praelia A, H, G, Gen {hic pr. praelias ventus). — suaetus A. — 36 Verg. ; cf. 420 l. verrere est trahere. — 36 quidpe L^. — 38 alio apiunt L^. — 3 Lauconta Gen^; L^; Laoconta Gen^; H^; Laocoonta B; L^; H^; G. — 4 III cdd. — f. hausta III, 414 sqq. haec — ferunt. — cf. 377 1. protinus. — 5 Samohtratia L^; Samothratia L.^; B. — 6 exib. A; L. — 7 dionae L; dione B, Gen, H^; dion eae H^; Dioneae ed. Bas. — ferebant B, Gen, L, H; cf, 9; ferebam ed. Bas. — 8 siliciensi B, Gen, L^^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 479 303 M. Thermitani hominis facultates ferebant. — et de oratore lib. III: 10 si aut vetustum verbum sit, quod tamen consuetudo ferre possit. || Ferre, adferre. Vergilius lib. XI: legati responsa ferunt. M. Tullius de suppliciis: prohibentur suis liberis cibum vesti- tumque ferre. — Lucilius lib. XXVIIII: 16 colligere auxilium, tam^tsist indigna ut feram. II Ferre, dirigere, ducere. Vergilius lib. VI: hinc via, Tartarei quae fert Acherontis ad undam. Lucilius lib. XXX: quid sibi vult? quare fit ut introversus et ad te 20 spectent atque ferant vestigia se omnia prosus? II Ferre, laudare. Lucilius lib. XXX: et sola ex multis nunc nostra poemata ferri. FLVERE est decurrere. Vergilius Georg. lib. II: haec eadem argenti rivos aerisque metalla 25 ostendit venis atque auro plurima fluxit. II Fluere, minui, deficere. Vergilius Aeneidos lib. II: ex illo fluere ac retro sublapsa referii spes Danaum. II Fluere, latius ac liberius excrescere. Vergilius Georg. lib. II: 80 tum denique dura exerce imperia et ramos compesce fluentis. PATVM significat decretum et voluntatem. Vergilius lib. VII: 9 III, 43, 170 II 11 Aen. XI, 227 || 13 II, 5, 45, 117 H 14 Lucilius I. XXVIIII |: 16 Aen. VI, 296 H 18 Lucilius I. XXX || 21 Lucilius I. XXX | 23 II, 166 0 26 II, 169 II 29 n, 369 || 32 VII, 293. 9 Therraitani hominis Cic; temitani (emitani B) homines cdd. — facultate B, Gen, H^. — oratione B, Gen, H^. — III; II L^; Hj.; G; om. ij,- Hi,- B; Gen. — 10 si Cic; est cdd. — autem H; etiam in L supra scr. em. — verbum bis, sed postenns del., H. — sit Cic; sic (si L) cdd. — consuitudo L^. — IB prohiberentur Gen; B; L^; H^; prohibetur H^; G. — liberis suis cdd. Cic — cybum B, Gen, H. — 14 intro f. Vatic Cic — 15 colligare L. — fernm B^. — 16 dirigere, dicere Gen^. — 17 hic B, Gen, H (supra i in H littera erasa; hinc in mrg. Ho^). — vita L; in Gen post i ras. (vita Genm). — undas Verg. — 18 Luc; cf. 403 l. spectare. — 19 fecit Gen^; sit an fit in B exhiheatur non liquet. — et ad te lun.; ut ad te cdd. h. l.; aetate pg. 402. — cf. Hor. Ep. I, 1, 74 sq. — 20 spectant (expectant G) cdd. h. l. — omnia se cdd. h. l.; sed omnia pg. 402. — prosus pr. L; prorsus rell. — 23 est om. A. — Georg. om. Genm. — I cdd. cum P (II Hqos). — 27 acreto B. — 28. 29 spem B. — illa spes Danaum. Fluere — excrescere add. in H m. 2. — Verg.; cf. 295 l. exercere, inponere, inmittere. — 32 Fatum; aut hausta quaedam aut hactenus satisfactum a Nonio variae ser- monum significationi comprohandae, quod duplicem fati addidit explanationcm. 480 NONIVS MARCELLVS 303. 304 M. heu stirpem invisam et fatis contraria nostris fata Phrygum! * * * et in septimo Aeneidos: 36 filius II huic fato divum prolesque virilis 1 nulla. FATIGARE, percutere. Vergilius lib. VIIII: versaque iuvencum terga fatigamus hasta. 6 II Patigare, excitare vel increpare vel hortari. Vergilius lib. IIII: sociosque fatigat: praecipitis vigilate, viri. II Fatigare, instigare, cogere. Vergilius lib. VIIII: collecta fatigat edendi *^ ex longo rabies et siccae sanguine fauces. II Fatigare, ad lassitudinem deducere. Vergilius lib. V: velocis iaculo cervos cursuque fatigat. et lib. XI: quos nuUa fatigant ^^ proelia. FOEDVM consuetudine est deforme. Terentius in Eunucho: nunc tibi videtur fo^dus, quia illam non habet. II Foedum, execrandum. Vergilius lib. VII: aversusque refugit 20 foeda ministeria. FACTio dicitur malorum consensus et conspiratio. Sallustius 35 Aen. VII, 50 || 3 Aen. IX, 609 || 6 Aen. IV, 572 || 9 Aen. IX, 63 || 12 Aen. V, 253 U 14 XI, 306 || 17 IV, 4, 17 || 19 Aen. VII, 618, — magis tatnen permoveor, ut post v. 34 quaeclam existimem intercepta. cf. comm. in 35. — VI jB. — 33. 34 Non. h. l., ut Servius, fatum per voluntatem videtur explicasse, perperam quidem illud. nam fatum propria positum signi- ficatione. — nobis pro nostris Gen^. — frigum cdd. (fricum L^). — 35 et in septimo Aen. ; expectes idem eodem. — etiam additum offendit illud Aen. — vid. turhatum. — 1 fato; decreto (voluntate Serv.). — prolisque L, Gen.^. — viribus iulla, tum, viribis nulla B, — 6 post Veig. add. in Gen, H aen.; aeneid in B. — 8 praecipitis L, Gen^; H^; G; praecipites rell. cum A, B. — in L ex i factum e, sed id rursus elutum. — 11 longe Gen^; H^; longa pr. L; longo etiam B. — 13 iaculor Gen^; pr. L. — 16 praelia ed. Bas., non B. — 17 Fedum A, Gen,^, H, G; Foedum etiam B. — consuitudine L. — deforme est A contra usum Non. — Eunuco pr. Ij. — 18 fedus A, Gen^, H ex corr., G; faedus B. — 19 Foedum; eadem lihrorum varietas atque in V. 17. — 21 feda Gen.„ H, G, B (om. h. v. A). DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 481 804 M. in Catilinae bello * * * idem in lugurthae heJlo: inter bonos amicitia, inter malos factio. || Factio iterum significat opulentiam, 25 abundantiam et nobilitatem. Titinius Setina: . . . metuo hercle, Caeso, ne niuii' stulte fdcerim, qui eam ex tanta factione atque opibus sum ausus adgredi. Plautus in Aulularia: fstas magnas factiones, dnimos, dotes dapsilas. 30 idem Trinummo: vostras cum nostris f^ctiones S,tque opes. Turpilius Thrasyleone: nobilitate, factione fr^tus interdicere. Caecilius Philumena: .36 ita eorum infamiam 6ccultabat factio. PEROX est saevus et indomabilis: translatum a feritate. Ver- gilius lib. IIII: ac frcna ferox spumantia mandit. 23 Sallustius Catilinae bello; cf. comm. || idem lug. 31, 15 || 25 Titinius Setina || 28 II, 1, 45 1| 30 11, 4, 66 I| 32 Turpilius Thrasyleone || 34 Caecilius Philumena || 37 Aen. IV, 135. 23 in Catilinae (Catillinae Gen, II; non B; CatuUinae L) bello. sequitur locus ex b. lugurthino petitus. unde apparet aut lapsum per socordiam Nonium aut quaedam intercidisse. et fianc sententiam secutus Mercerus demonstravit ex Catilina locum opportunissimum. nam ita Sallustius de Catone (54, 6): non divitiis cum divite neque factione cum factioso, sed cum strenuo virtute, cum modesto pudore, cum innocente abstinentia certabat. — 23. 24 sod haec inter Sall. — amiticia L, A. — factio est cdd. Sall. — 25. 26 Setina Me; sed iam cdd. (sed etiam B; sed cum iam Montepess.; A). pluries illud nomen similiter corruptum. — ante Me illud sed iam ad Titinii verha traJic- batur; neque est improbabile in principio eorum omissum sed enim iam. — metuo; movetuo Hi. — ceso cdd. cum A, B. — 27 qui eam; eam, quod in cdd. legitur post opibus quodque ante ex facile potuit excidere, liuc retraxit Bothius. — extenta pr. B. — usus adcredi pr. L, in quo supra d prius eluta g (adgredi etiam A, B, Gen, H, G). — ex tanta factione atque opibus; cf. Plaut. Cist. II , 1, 16 sqq. — 29 factiones ut lemma L^. — animos om. cdd. et f. ipse Non. — dapsilas Non. cdd.; dapsiles Pl. — erat cum scribendum putarem dapsileis; sed ut futtilus pro futtilis, potuit etiam pro dapsilis dapsilus dici. — et ab hoc petitum probabile est adverbium dapsile, quod legitur pg. 513. — nam seq. dilucide. — 31 cf. Pl. — nosti C, Gen; nostri B. — 32 trasileone L, H; trasileonem B, Gen; Trasyleone ed. Bas. — 33 nouilitate (ita C) factione om. B, Gen, pr. H. — interducere B. — 34. 35 Philumena: ita Grauertus; Philumena iam lun.; filium in alta cdd. — infamiam M; famam cdd. — occatabat Gen (non B), II^. — sinc causa cxistimat Ilibbechius, secutus alios, in hoc versu latere Plocii illuvi: nam opulento famam facile occultat factio et haustum ante exemplum e Philumcna petitum. — 36 saevius Gen; sevus, erasa ante u i litt., H. — Verg.; cf. 425 l. ferus. — 38 at L, H^, Gen^; ad Gen^; in B utrum ac sit an at non liquet. — frenat Gen^, pr. L. NoNi Makc. C. D. ed. L. Mveli.eu. 31 482 NONIVS MARCELLVS 304. 30r> M. M. Tullius de officiis lib. I: ut equos propter crebras conten- tiones proeliorum ferocitate exultantes domitoribus tradere solent. 40 — Terentius in Eunucho: || eone ^s ferox, quia hab^s imperium in b^luas? 1 II Ferox sum illa re dicitur, ut: illa re sum fretus vel adrogans. Titinius Fullonibus: videram 6rgo te formonsam esse virginem, sponso [esse] superbam, forma 5 ferocem. Plautus Milite: ut adoriatur mo^chum, qui formast ferox. Accius: neque vi tanta quisquamst, neque tam abundans fortunis, ferox. 10 M. Tullius Epistularum ad Caesarem lib. I: itaque vereor ne fero- ciorem faciant tua tam praeclara iudicia de eo. || Ferox significat cordatus vel facetus. Plautus in Milite glorioso: nam tu quamvis poti' sis facere utt iiuat facetiis; ^t quia tecum eram, propterea nimio eram ferocior. 15 FAMA est opinio secundum consuetudinem. Vergilius Aen. lib. III: 39 I, 26, 90 II 41 III, 1, 25 || 3 Titinius FuUonibus || 7 IV, 9, 13 || 9 Accius II 11 M. Tullins ad Caesarem I || 13 IV, 8, 12 || 16 III, 121. 40 praelioruin ed. Bas.; non B. — soleant Cic. — 1 eone es cdd. Ter.; adeone est Non. — quia (monosyU.) lihri Ter.; qui Non.; item Arusiani gr. lat. VII, 481. — f. olini fuit: adeo es ferox, qui habes impei'ium in beluas? — — cet. ap. Ter. ferox potius arrogans. — 2 Ferox sim B; Gen^; pr. H. — adrogans cum L^ II, B, Gen. — 4 — 6 ita M; cdd.: videram ego te virginem formosam (formonsam Gen^, pr. L) esse sponso (sponsa j9r. L) esse superbam forma ferocem. — forma; f. fama. — commenti sunt alii alia. sed haec proxime absunt a traditis neque indigna Titinii elegantia. — 8 ut adoriatur mechum (moechum v.) cdd. Pl.; ut domatum mecum B; Gen; L^; H^; ut domatnra maecum ed. Bas.; ut doniatum (domatam Torn.) equum (ecum L^) Tornaes.; L^; H^. — forma si cdd. Pl.; forma est Non. — 9 actius Gen, pr. H; non B. — 10 portunis pr. Gen. — 11 Epistularum M; aepistola Gen^; epistola B; Gen^; L^; H; G. — itaque; ique B. — foro- ciorem Gen. — ferociorem eum non bene docti ap. Gic. — 12 tua tam Orell.; tutam vel tu tam cdd. — de eo Nobbius; telo cdd.; de illo Quicheratus. — te tam praeclara iudicia caeli male lun. — 13 cord. vel fac; n. N. — 14 tu supra add. in L. — quemvis C, Gcn^ (m. 1 quem facetus vis); quamvis B; cdd. Pl. — poti' sis Quicheratus; potissis cdd. Non.; potis es (potis est) Pl. — ut fluat cdd. Pl. et Non.; ut atfluat probabiliter Bitschelius. — uti fluat non bene Camerarius; fetiis B, Gen, H^. — 15 propterea nimio Me; propterea animo cdd. Non.; propterea animum vel propter animum Pl. (unus propterea anirai ex interpolatione) ; pr. ab animo Bothius. — eam Gen, H^ ; non B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 483 305. 30C M. fama volat pulsam regnis cessisse paternis Idomenea ducem. 20 ,; Fama, spes [profuturi numinis]. Vergilius Aen. lib. IIII: nos munera templis quippe tuis ferimus famamque fovemus inanem. ;| Fama est rursus infamia; unde et famosum dictum est infame [famosam, infamem]. Cicero de oratore lib. II: non pol, inqiiid, 25 audeo; nam me ad famosas vetuit mater accedere. — Vergilius Aen. lib. IIII: neqae enim specie famave movetur. Terentius in Adelphis: maledicta, famam, meiim laborem et peccatum in se trinstulit. 30 Plautus in Casina: qui etiam me miserum famoaum f^cit flagitiis suis. Lucilius Satjrarum lib. XI: Quintus Opimius ille, Ingurtini pater huius, et formosus homo fuit et famosus, utrumque 35 primo adulescens; posterius dat rectiu' sese. Turpilius Pedio: qua^so, omitte hanc, d^sere 1 meretricem, quae || te semel ut nactast s^mper studuit perdere, det^rere, despoliare opplereque adeo fama ac fiagitis. 20 IV, 217 II 24 II, 68, 277 0 26 IV, 170 || 28 II, 3, 10 || 30 Plautus Casina post V, 4, 13; cf comm. || 32 Lucilius 1. XI || 36 Turpilius Pedio. 20 spes supra add. in L. — pr. n. secl. M. — nummis B, Gen, H^; nimis pr. L; numminis Hs^ (numinis Ho.^). — 21 muneris (xcn, ; pr. L. — 22 quibpe pr. Gen. — 23 Fama est — infame huc transtulit Quicheratus. in libris illa Fama — infamia leguntur ante VergUii ejcemplum, qiiod sequitur; ea quae sunt unde — infame post idem. — et om. pr. L; H^. — 24 famosam, inf del. Quicheratus. — inquit cdd. pr. L. — 28 in om. L^. — Adelfis cdd. — 29 fama B; item L et H ex corr. — meum laborem; ex hominis christiani interpolatione videtur hoc ortum; meum amorem cdd. Ter.; ubi Bentleius in sese. — et peccatum ex Ter. add. docti. — 30 in Casina Studemundius Ind. scholarum Gryphisvdldens. a. 1S71 pg. 15; in Asinaria v. — 31 fecit Studemundius ; qui et suo versum loco reddidit; facit cdd.; fec in Ambrosiano comparuit. — 33 qui intus Gen, pr. H. — opimus cdd.; corr. Bentin. — iugurtim pr. H; iugarthini G; item in L h supra scr.; iugurtini etiam B. — 34 formosus; or in L m. 2 ; pr. f. fuit famosus. — formosus hic omnes libri, non formonsus, idque recte propter sequens famosus. — post formosus utrumq (sic) add. in L; sed id punctis notatum. — et supra scr. in L. — 35 ad. post. supra add. in L. — dat B; da rell.; dare Turneb. — se pr. G. — 37 omitte hanc, desere M; cdd.: omitte hac deserite (ac desere Vrbin. 307) hanc. — 1 meritr. Bh. — semel; f. semol, i. e. simul. — ut nacta est Bothius; inacta est L, G, Gen, B; pr. H; nacta est H post ras.; ed. princ. — 2 deterere Bothius; detegere v. — oplereque cdd. — fame GeUi ; pr. L. — flagitis Bothius; flagitiis edd. — f. famae ac flagiti. 31* 484 NONIVS MAECELLVS 306 M. M. Tullius de re publica lib. IIII: atque etiam, siqua erat famosa, ei cognati osculum non ferebant. — Sallustius in lugurta: is postquam videt regis largitionem famosam inpudentemque. — 6 Naevius: desiibito famam tollunt, siquam solam videre in via. FORTIS est celer. Lucretius lib. III: aut quidnam tremulis facere artubus aedi consimile in cursu possint et fortis equi vis? 10 Vergilius lib. XI: quid tam egregium, si femina forti fidis equo? II Portis rursum formosus. Plautus Milite: . . . ecquid fortis visast? ... 15 II Portis etiam dives. Plautus Trinummo: eiim Bororem d^spondisse suam in tam fortem familiam; id est, divitem et copiosam. Afranius Fratriis: formosa virgost: dotis dimidiiim vocant isti qui dotis ndglegunt uxorias; 20 praeterea fortis. Lucilius lib. XXX: omnes formonsi, fortes tibi, ego improbus? esto! 11 Portis, magnarum virium. Vergilius Aen. lib. I: fortemque Cloanthum. 26 3 M. Tullius de re pubL IV || 4 16, 5 || 6 Naevius (Danae II) || 8 III, 7 || 11 Aen. XI, 705 |I 14 IV, 3, 13 || 16 V, 2, 9 || 18 Afranius Fratriis || 22 Lucilius 1. XXX II 24 I, 510. 3 si quaerat B. — i iugurtus pr. L; iugurta pr. B; iugurtha rell. — 6 ia om.pr. L. — V. r. om. cdd. — 6. 7 Nevius cdd. — ef. 517 sq. l. desubito. — videre cdd. 518; videmus h. l. — 8 Lucr.; cf. 420 l. vis. — 9. 10 aedi; haedi Lucr.; et cdd. h. l.; aevi 420. — consimili cdd. utrohique. — ac f. cdd. 420. — ea quivis B, Gen, H^. — possint fortes aequi, om. vis, A. — 12 si f. f. his L; post illvd si femina Gen^^ add.: si forti si femina, quod del. m. 2. — 13 fidisaequo, m. 2 fidisa. equo L; fis aequo Gen^. — 14 Fortis formosus A; Fortis — formosa G, Gen, B. — 15 ecquid Pl. G. D; etquid cdd. Non.; et ita ap. Pl. B. — cet. cf. Ritschelii comm. — forte H^. — 17 dispondisse cdd. pr. ij. — familiam tuam (quod ex praec. tam ortum) B, Gen, pr. H; etiam in L supra add. tuam. — 18 fratris cdd. — 19 midium B, Gen, pr. H. — 20 uxorias, sed as del, Gs. — 22 Luc; c/. 327 l. inprobum, turpe. — versus Luc. videtur potius ad sequens lemma pertinere. — > 23 formonsi pr. L, Gen^; formosi rell. cum B. — ego cdd. 327; ergo h. l. — 25 ante f. add. Gen^ haec etfatus; del. m. 2; cf. v. 27. — fontemque cloautem B. DE VARIA. SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 485 306. 307 M. FACESSERE est facere. Eunius Auualium lib. I: haec ecfatus; ibique latrones dicta facessunt. Afranius Inimicis: . . . multa atque molesta es: potin lit nune dicta facessas? 30 Vergilius Aen. lib. IIII: imperio laeti parent ac iussa facessunt. II Facessere significat recedere. Ennius Eumenidibus: ^dico vicisse Orestem : vos ab hoc facessite. Titinius Gemina: .35 ad aliquis vestrum mintiet [gemine], ut res suas piociiret, aedibu' facessat. Pacuvius Teucro: te repudio n^c recipio; naturam abdico. facesse! item: 40 facdssite omnes hinc parumper; tii mane. || ^ Cicero de legibus lib. I: paulisper facessant rogemus. — Afranius Liberto' 26 Ennius Annal. 1. I || 28 Afranius Inimicis || 30 IV, 295 || 32 Ennius Eumenidibus || 34 Titinius Gemina || 37 Pacuvius Teucro || 39 Pacuvius (Teucro); cf. comm. || 1 I, 13, 39 || 2 Afranius Liberto. 26 Facessere; cf. id. lemma ap. Paul. jjg. 86. — Annalinm M; annalibus cdd. — 27 ecfatus Scal.; et fatus C, Gen; eflatus B; et fatu A. — sibique id. — dicta supra scr. in L. — haec ecfatus ubi {melius erat haec ecfatur ubi; cf. Ann. v. 65), 1. d. f. Scal. — sed cf. Aen. V, 653 S(/.; haec ecfata. at matres. — 28 Inimicis lun.; cf. 477 1. adiutatur; inimis cdd. cum B. — 29 anapaeslicus aristophanitis. — es postea add. in H. — nunc add. M {praec. n ut). — facesses cdd.; corr. lun. — 31 iussa Verg.; iusta cdd. — 33 edico M; dico cdd. — orestem ed. princ; horestem Vrhin. 307; orestenn Gen {Mc add. supra pr. n illo w), B, pr. H; oresten rell. — sab H, sed corr.; Gen. — facessite Vrbin. 307; ed. princ; facessit C, Gen, B (facessi pr. L). — 34 gemine (gaeminao J5) cdd. — 35 ab L. — aliqd B. — vestrum M; vestroruni v. — gemine (geniinae B; ct ita vel Geminae v.) secl. M. — res suas Bentin.; reo suas B, L, G ; reos uas Gcn, H {in H supra os era^a altera s). — 38. 39 abdico Hermannus; dico {pracc am cdd.). — facesse. item; facesse cd. N. Fdbri; item v.; faces stitem Gen^; facessti tem L^; facessti item L.^; H^ ; G; facessite H^; om. B; Gen.^. — conf. et comm. in V. 40. — naturam abdico; cf. Curt. III, 2, IS homines cum se permisere fortunae etiam naturam dediscere. — dubito tamen an ornatius sit Hermanni commentum quam quod Pacuvio conveniat. — igitur propius a fide existimo ab hoc scriptum vel hoc natum (ita Me) tc abdico. facesse vel potius, quod oUm a nobis propositum: te repudio nec recipio natum. ito, facessito. — item; f. idem. — cet. cf. Paul. pg. S6. — 40 facessite om. H^; v. supra; in Gen post i ras. — o. h. Paulus; h. o. cdd. Non. — hinc; parumper al. 486 NONIVS MARCELLVS 307 M. nolo hic te videat: dominus est. puer, facesse hinc. . . Plautus Rudente: 81 quidem 5 818 pudicus, hinc facessas. M. Tullius in Hortensio: facessant igitur omnes qui docere nihil possunt, quo melius sapientiusque vivamus. FATiscERE est aperiri * ♦ ♦ || Fatiscere rursum deficere. Accius Epinausimache: 10 tamen haiit fatiscar quin tuam inplor^m fidem. Pacuvius Duloreste: at si tanta siint promerita v^stra, aequiperare lit queam vereor, nisi numquam fatiscar facere quod quibo boni. FERVS significat saevus. Vergilius Aen. lib. II: 16 forus omnia luppiter Argos transtulit. II Ferus iterum ecus. Vergilius Aen. lib. II: inque feri cnrvam conpagibus alvum contorsit. 20 Accius Medea: 4 IV, 4, 17 II 7 M. Tullius Hortensio || 10 Accius Epinausimache 1| 12 Pacuvius Duloreste || 15 II, 326 || 18 II, 51 || 21 Accius Medea. 3 f. nolo hic (adverh.) te videat dominus. en, puer, facesse hinc. — lacuna potest suppleri co quod est ocius. —- 6 puditus B. — hic pr. L. — 7 M. om. B; Gen; pr. L et U. — ortensio pr. B. — doceri A. — 8 quo; co A. — 9 Fatescere pr. B. — aperiri lun.; Guietus; aperire cdd. — cet. cf. Aen. I, 123. — Fatiscere add. Me. — vel pro rursum A. — 10 Accius; cf. 479 l. fatiscuntur ibique comm. — epinausimache B; epinausimace (sep. Gen, pr. H) rell. — 11 haud Bentin.; aut cdd. (aud Ah). — quin lihri pg. 479; qui h. l. — 12 Pac; cf. 479 l. m. cum comm. — 13 at si tanta M (at iam Gulielm.); ut si ita cdd.; cf. comm. in 227, 28. — aequiparare (eq. L) L; G; equiperare B. — 14 nisi numquam; potius &m uraquam; cf. pg. 479. — nuncquam L, H, Gcn, B; numquam cd. Bas. — quod quibo boni lun.; quod quiboni (quodque boni B) cdd. h. l.; quodquod quibo boni 479. — ctterum pro illo veieor quondam scripseramus peream; quod obscurissimum sibi videri dixit Bibbeckius. vellem melius quam hactenus factum conicias antiquissimae Lati- nitatis rimatus csset usum. nam ne nunc quidem paenitet commenti iJlius, licet necessarium esse merito neges. — quod ego ita volui accipi: at si tanta s. prom. v. , peream, si umquam fatiscar facere quod quibo boni, ut aequi- perare queam, liberiore verborum collocatione , qualem in enuntiatis relativis condicionalibusve et alibi habes saepe et in Ennii Phoenice, v. 376 sq. — cf. et vit. Enn. pg. 210. — 15 saevus M; severus v.; cf. 425 l. ferus et ferox. — Verg.; cf. 425 l. m. — 16 lupiter A. — Argus pr. Gen. — 18 f. item. — equus B, H^. — Verg.; cf. 193 l. alvus. — Aen. om. B, Gen, H^; eneidos supra add. H^. — 19 curbam Gen, fl, , L^. — conpagibus L^ soliAS. — album Gin, L^, flj. DE VARIA SIGNIFICATIONE SEBMONVM. IV. 487 307. 308 M. perissem in stabuleis frenos inmitteus feris. II Ferus item significat cerviim. Vergilius lib. VII: pectebatqne ferum puroque in fonte lavabat. 25 FVGA [siguificat], citus cursus. Vergilius Aen. lib. I: vel qualis equos Threissa fatigat Harpalyce volucremque fuga praevertitur Hebrum. Item fuga volatum significat. Vergilius lib. III: celerique fuga sub sidera lapsae 30 semessam praedam et vestigia foeda relincunt. Fuga item dicitur navigatio. Accius Telepho: remisque nixi properiter navem in fugam transdunt. Vergilius Aen. lib. V: 36 ipsae iam matres, ipsae, quibus aspera quondam visa maris facies et non tolerabile nomen, ire volunt omnemque fugae perferre laborem. idem lib. IIII: non fugis binc praeceps, dum praecipitare potestas? 40 idem in tertio: 1 tendunt || vela noti; fugimus spumantibus undis. 23 Aen. VII, 489 || 25 I, 316 || 28 Aen. HI, 243 || 31 Accius Telepho || 34 V, 767 g 38 Aen. IV, 565 || 40 Aen. III, 268. 22 verba sunt lasonis. — perissem M; perite v. — in stabulis Vrbin. 307; ed. princ; in stabule (stabulae L, 21.^) cdd. {seq. f); in stabulo minus bene Grotemeierus. — feris; non equis, ut N. putat, sed tauris. — 23 item; iterum Gen, B, B^; L ex corr.; f. recte; cf. conm. in v. IS. — 24 pectebat- que; tque w. 2 pro alio repos. in L. — 25 significat secl. M; cf. v. 23. — citus; om. A; litt. itus in ras. L^; citos B, Gen.^, H^. — cursum A. — Verg.; cf. 362 l. praevertere. — 26. 27 treissa pr. L et Gen; theissa B. — harpalyce Gen^; arpalece, w*. 2 arpalice L; harpalice B, Gen.^; harpilite, tum harpilice H. — fugam B. — Hebrum cdd. plerique utrobique (aebrum h. l. A); quam lectionem frequentissimis ac locupletissimis testimoniis, quae paene ad Verg. aetatem ascendunt, munitam verissimam esse minimeque admit- tendum illud Eurura comm. ad Phaedri III Prol. v. 59 demonstravimus. — 28 puto Fuga item. — lib. III lun. (libro tertio Ald.); lib. H B, Gen, L, H; om. ed. Bas. cum Me ct edd. ante Ald. — 29. 30 lapsa essemessam Cen, ; lapsae semessam pr. L; 1. semesam B, Gen^, L ex corr., H, G. — feda B, Gen^, H, G. — reUnquunt B, Gen, H; relinqunt L.^. — 31 f. iteruiu. — Accius; cf. 154; 347 l. propere; molle, placidum. — telefo cdd. (telafo Gs). — 32 renisque B, Gen, H^. — nisi B, Gen, Hy. — 33 transdunt Me ubique; et ut referunt Bothius et Quicheratus cd. Cuiacianus pg. 155; transeuntur {seq. VergUius) libri h. l.; tradunt 155; trandunt vel tradunt 347; cf. Donat. ad Ter. Phorm. prol. 2. — trudunt sine causa Scal. ad Aetnam pg. 95. — 36 numen B; ut pars librorum Verg.; ubi B caelum. — 39 non gis (g in ras.), supra scr. fu, L. — 1 cf. 410 l. tendere — laxitatem distendere. 488 NONIVS MARCELLVS 308 BI Plautus in Asinaria: remigio veloque, quantum p6ti8 es, festina ^t fuge. II Fuga, vehemens [est] flatus. Vergilius Georg. lib. III: ille volat, simul arva fuga, simul aequora verrens. 5 FRIGIT correpta prima syllaba significat erigit. Accius Me- leagro : frigit fricatque corpus atrum occulte abstruso in flumine. idem in eadem: erigit saetas, rubore ex oculis fulgens flammeo. 10 II Frigere est [et Friguttire] cum sono sussilire. [Plautus Casina: nam quid friguttis? nam quid istud cupid^ petis?] Afranius Privigno: occasionem captans mulier involat in collum, plorat, orat: accurrit nepos 15 pausillus; neptis porro de lecto frigit. 2 T, 3, 6 II 4 III, 201 II 6 Accius Meleagro || 9 Accius Meleagro || 11 II, 3, 49 II 13 Afranius Privigno. 3 potis es Guietus; potes (potest libri Me; L) cdd. Non.; poteris Pl.; potis est Taubmannus. — 4 est flatus B; cfflatus rell. — 5 arba Gen^ ; Jvj. — 6 Erigit Scioppuis de arte crit. pg. 40; 47. — cf. 7 l. frigere. — sillaba L, A. — Actius B. — 8 fricatque vir doctus ap. Vossium; fricantem (frigantem L^ ; friciantem Bh ; fricintem Bm) cdd. — simile vitium 233, 40. — atruni vir d. supra mcmoratus; acuum cdd. — de apro interfecto agi apparet. — occ. abstr. ; f. occulto, abstruso (obtruso JB). — 10 erigit, Scioppium secuius, Buechelerus; frigit cdd. — saetas Buechelerus; aestas cdd. — robore Xj,- G^. — funfungens Hi, fungens B, Gcn. — 11 est om. B. — et fri- guttire L^; H.^; B; ed. Bas.; ec friguttire corr. in L m. 1 vel 2; et frigu- tare H^; in mrg. adscr. m. 2 ad et: aliter ec; efrigutare, m. 2 etfrigutare Gen; eifrigutire A. — et friguttire secl. M. — nam etsi possit defendi, si et pro etiam acceperis positum {invenitur autem his tcrve friguttire apud auctores saeculorum imperii Bomani ultimorum), tamen additum Casinae Plautinae exemplum fidem facit etiam friguttiendi verhum ab interpolatore huic l. illatum ex pg. 7. — sussillire pr. L; subsilire B. — 11. 12 Plautus — petis secl. M. — nam seiungenda plane a capitis IV usu addita excmpla aliena. — frigutis B , Gcn, H. — recte pg. 7 cdd. Non. (ut Plauti): nam quid friguttis? quid istuc tam cupide petis. — quodsi h. l. ipsius Nonii verba haberi crederem, potuit scribi: nam quid friguttis? nam quid stud cupide petis? — sed ab interpolatore per neglegentiam haee ut alia in transferendo mutata (cf. comm. in pg. 222 l. reditus) vel illud petis facit probabile. quod etsi potest defendi (cf. Caesar. pg. 143), tamen aliquanto magis placet id quod est cupide cupis. cf. et Enn. Fab. v. 370. — 14 occasiouem captans Bothius; occasione capta Quichcratus (occ. rapta Mibbeclcius); occasionem nacta Me; occasionem (occan- sionem pr. L) eartha C, Gen; occasionem casta B; occ. captat. Vrbin. 307. — 15 accurrit M; occurrit v.; quod vix puto aQxai%mg dictum pro accurrit. — 16 frigit. et Scioppius l. s. m. et secuti hunc alii putarunt in exemplis frigendi verbi uhique fraudi fuisse Nonio (vel potius auctori eius) F ^^'to E DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 489 308 M. . FINGERE est lingere. Vergilius lib. VIII: illam tereti cervice reflexa mulcere alternos et corpora fingere lingua. 20 Fingere, iungere. Lticilms lib. VIII: cum poclo bibo eodem, amplector, labra labellis ficta arte conpono, hoc est cum ti}(oXoiioiiov(i(xt. j Fingere, conponere. Vergilius Georg. lib. II: persequitur vitem adtondens fingitque putaudo. 25 M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: ut alia in primo ortu perficeret, alia progrediente aetate fingeret. — Lucilius lib. XXVII: em, populis aalutem fictis v^rsibus Lucilius, quibu' potest, inpertit. 30 M. Tullius de officiis lib. III: fictam et conmenticiam fabu- lam prolatam dicunt a Platone. || Fingere, parare. Lucilius lib. XXVIII: 17 Aen. VIII, 633 || 20 Lucilius 1. VFII || 23 II, 407 || 25 V, 21, 59 || 26 Lucilius I. XXVII || 30 III, 9, 39 || 31 Lucilius 1. XXVIII. litteram exaratam. — et in Varronis quidem exemplo, quod legitur pg. 7, nec non in Accianae Meleagri loco altero res satis ccrta. contra in vv. 8 et 16 illa stispicio non cadit. — itaque in his servandam duxi scripturavi antiquavi ; sed de significatione eius quod est frigere porro quaerendum. — cet. v. 16 optimum crit illud, quod adseritur a Nonio, subsilit; minus, quod aliis visum est, quiritat. — 17 — 20 ex lingere iungere factum in G; iungere etiam edd. ante Bas. — porro haustum Vergilii cxemplum ed. Lucil. pg. 40 est ad- notatum. — intercidisse Acn. VIII, 633 sq. intellexit Stotvasserus. — Fingere, iungere add. M. — Lucilius pro Vergilius subktitutum db Aldo. — VIII M; VIIII cdd.; cf. pg. 257 l conponere, coniungere. — 21 proclo B, Gen, H^; etiam in L r supra scr.; ploclo H^; podo, in mrg. poclo G. — labra H^; cdd. 257; abra (abira B) rell. — bellis B, Gen^. — 22 ficta arte vel ficta Lyces M; fictrices cdd. h. l. ; om. 257. — compone H^; compono (conp. L^) rell. — ipwloY.onovfiKi lun. pg. 257; via aao7ionov(ir} L; via oHonovfir] (jt ex 81 factum) H^; via ottosiovfiri B, Gen; caXoiionovfii^ H^, G; om. via (quod ex tp hausto ortum) ipso loco pomas cdd. pg. 257. — 23 f. comere, conponere. — Verg ; cf. 369; 462 1. putare, purgare; dentes. — 24 adt. B, Gen, Xj, H; att. L.^; A; antondens G; veteres libri Merceri. — 25 aliam B,Gen, L, H^. — om. in B, Gcn, H^. — 26 hortu cdd. (ortu pr. B). — perficere cdd. — aetate; aefatos Gen, H^; efato B. — fingere cdd. — Lucil ; cf. 37 l. sedulo et inpertire. — 28 em, populis {seq. s) M; item (tem, erasa ante i l et pro Jmc supra scr. i, G) populi (seq. s) cdd. — populis iocosa quadam gravitate videtur dictum, ut III, 11: inde Dicarchitum populos Delumque minorem. — quodsicui minus placuerit, poterit scribi populo. — re populi nos in ed. Lucilii. — salute et cdd. h. l.; salutem pg. 37 sub v. sedulo. — rem populi salute et male Laclim. — 29 inp. L^ solus. — imperat B, Gen, H^. — 30 commentitiam A; B; Gen^; commenticiam rell. pr. L^. — prolata B, Gen, H^. — a om. B; Gen; L^;\ H^. — a. Platone (Plantone B, Gen, P) om. A. 490 NONIVS MARCELLVS 308. 309 M. sed fuga fingitur. iit tiuiido pede percitu' vadit! Varro Cato vel de liberis educandis: magnum est enim,, ut Ariston scribit, in primordio pueruli quemadmodum incipiat fingi 35 ad id, quo si evadat * * * |1 Fingere, eftigiare vel formare et facere. M. Tullius de re publica lib. IIII: ego || vero eodem, quo l ille Homerum, modo redimitum coronis et dclibutum unguentis emittit ex ea urbe, quam sibi ipse fingit. — idem de deorum natura lib. II: deinde in ore sita lingua est, finita dentibus: ea vocem inmoderate profusam fingit et terminat. — Vergilius Aen. 5 lib. II: nec si miserum fortuna Sinonem fiuxit, vanum etiam mendacemque inproba finget. M. Tullius de officiis lib. III: virum bonum fingimus; de eius deliberatione et consultatione quaerimus. — Sallustius in 10 Catilinae bello: quae natura prona atque ventri oboedientia finxit. — Plautus in Asinaria: nam nec fictum usquamst nec pictum neque scriptum in poematis. Varro Tatpy MevCnnov: ut birundines singuliuis+ obliti luto tegulas fingebant. |' Fingere, simulare mendacium. Afranius Fratriis: 15 34 Varro Cato |1 1 M. TuUius de re pubL IV || 3 II, 59, 149 || B II, 79 || 9 III, 12, 50 II 11 1, 1 II 12 I, 3, 22 jj 14 Varro Toccpii Msvinnov \\ 15 Afranius Fratriis. 33 fuDgitur Getii; pr. L. — ut add. M. — tumido A, B, Gen, H^. — pede p. V. M; vadit pede percitus (pertitus G) cdd. (st! fuga fingitur ac timido pede percitu' vadet Acidal. ap. Gruter. Lamp. VL, 93). — 35 puerili H, G, Gen, B; non L. — figi (tum ras.) Gen^. — 36 at id L.^; Gs; pr. B. — quo si lun.; quasi cdd. — lacunam, quae librariis vid. imputanda, indi- cavit M. — efigiare Gen^. — 2 ille; Plato. — omerum Gen, H, pr. L, non B. — modo 7i. l. add. M; post eodem Moserus. — delubutum Gen; dilubutum H; dilibutum L; delibitum, sed eorr., B. — 3 mittit, supra scr. e, L. — 4 in ore sit aliena (sita linea ed. Bas.) lingua est cdd. — ea; et A, qui priora om., B, Gen, H; hic in mrg. corr. — 7 se L^, Gen^; non B. — sinon est J/j. — 8 mendacemque Hqos; mandacemque ed. Bas.; Bh; mandaquemque L sec. Zangemeisterum ; manda, tum ras., cemque Genh. — fingit B, Gen, i/j ; inget i. — 9 II cdd. — sapientem et bonum virum fingimus Gic. — 10 deliberatione Gic; liberatione (liberatio Gen, H^) cdd. cum B. — quaerimus Cic; quiprimus (qui primus Gen) cdd. cum B. — 11 Catillinae C, Gen; non B. — atque in ras. L^. — 12 Plautus; cf. 493 l. poematorum. — 13 nam ueque libri Pl.; nam nec cdd. Non. his. — umquam est cdd. 493. — neque id.; cdd. Pl. — pictum id.; Plaut.; h. l. tictum L, Gen^, G; dictum A, B, Gen.^, H. — nec A. — poematibus A, B. — 14. 15 Varro — fingebant; agitiir de antiquissimorum Bomanorum cultu; cf. 4S; 250 l. suffundatum; colere, ornare. — ut hirundines singulinis. — locus nondum expeditus. — cdd. habent ut hirundine fiingulinis (hyrundine s. B; hirundines ingulinis L^); at ed. princ: ut hirundines singuli; id quod proximum videtur abesse a vero. — f. post illud singulinis hausta fuere quaedem situ in archetypo. — quod si placuerit. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 491 309. 310 M. nunc vide, h6c quo pacto ego aurum in medium proferam. tu, cata, illuc cogita, tu finge, fabricare lit libet. Vergilius Georg. lib. 11: non hic te carmine ficto 2^ atque per ambages. Terentius iu Andria: et fingunt quandam interse nunc fallaciam. Vergilius lib. XI: vel cum se pavidum contra mea iurgia fingit 26 artificis scelus. M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: talibus exemplis non fictae solum fabulae, sed etiam historiae refertae. FACINVS, factum. Sallustius iu Catilinae bello: qui aliquo negotio intentus praeclari faciuoris aut artis bonae famam quaerit. 30 — Terentius Heautontimorumeno: non fit sine periclo facinus magnum nec memorabile. M. Tullius de officiis lib. TII: promissum potius non faciendum quam taetrum facinus admittendum fuit. — et de senectute: 1 nullum denique || scelus, nullum malum esse facinus, ad quod 18 11, 46 II 21 I, 3, 15 i 23 Aen. XI, 406 || 26 V, 22, 64 B 28 2, 9 || 30 II, 3, 73 II 32 m, 25, 95 || 33 12, 40. poterit scribi ut hirundines singuli nisi mirumst e. q. s. — nam ne dbundare existimcs quod a nobis adicctum, notum cst saepe a Varrone iii(patfK<arsQOv antiqui temporis simplicitatcm cum proprii luxuria composilam. — ut hirun- dines figuli obliniti lun.; at supcrvacaneum illud figuli. - relicua commentn inepta, ut Buechelcri virgultis (vel culmis) oblitis (qualis tegulas formandi artis nulla ad me pervenit pei-itia); Bothii in culinis; quam coniecturam optimam dici ab Oehlero miror , eoque magis, cum ipse se eam non intellegere profiteatur ; Bergkii inquilinae. — ccterum hirundincs vetustissimis mortalibus in struendis domiciliis fuisse exemplo saepius memoratur. cf. Vitruv. II, 1, 2. — obliti cdd.; B pr.: obtuliti. — meudatio B. — fratris cdd. — 16 non vide B, Gen, H^. — hoc om. B. — ego Bothius; eo cdd. — aurum suspcctum. — puto olim fuisse integro versu: nunc vide hoc, quo pacto ego eorum arcana {oel arcana horum) in medium proferam. — 17 tu, cata, illuc vel tu cata illuc M; cdd.: tu castalia {seq. c). nam in Castaliae nomine non immerito offendisse videtur EibbccJcius. — frabricare B. — ut ed. a. 1471; uti cdd. — 10 te cum apice supra e Gen.; item se 22. — 22 et f. Ter.; effingunt (effigunt Gcni) cdd. — quondam pr. H. — 27 verum etiam cdd. Cic. — historiae; hist virgula supra st addita, ut in titulis soht fieri, L^ ; H; Gen. — histerre- fertae B. — refertae sunt cdd. Cic. — 28 sallt L^ (sall Gen). — catillinae Gen, L, H, non B. — 29 intentus SalL; intenti cdd. — praeclanim Gen^. — facinorio ut B. — 30 Terentius in H; scd in del. — 31 periclo Ter.; periculo (perticulo ij) cdd. — et mem. deter. cdd. Ter. — 32 M. Tullius; cf. 413 l. "taetrum, inpium. — potius n. fac. supra add. in L. — 33 tam taetrum cdd. Cic; tretrum B; tetrum Gen, H. — facimus pr. fl". — 1 nullum malum facinus esse cdd. Cic. ~ ad om. B, Gen, pr. H 492 NONIVS MARCELLVS 310 M. suscipiendum noii lubido voluptatis inpelleret. — Plautus in Aulularia: h6c est servi fdcinus frugi! II Facinus rursum scelus. Sallustius in Catiliuae bello: sed in ea 5 coniuratione fuit Quintus Curius, natus haut obscuro loco, flagitis atque facinoribus coopertus. — M. Tullius de officiis lib. III: ab lioc nulla fraus aberit, nullum facinus. FVRTVM est occulta subreptio. Vergilius Georg. lib. IIII: Vulcani Martisque dolos et dulcia furta, 10 II Furtum, insidiae. Sallustius Hist. lib. I: illo profectus vicos castellaque incendere et fuga cultorum deserta igni vastare, neque late aut securus uimis, metu gentis ad furta belli peridoneae. — Vergilius Aen. lib. XI: furta paro belli convexo in tramite silvae, 16 ut bivias armato obsidam milite fauces. II Fures etiam servi sunt dicti. Vergilius in Bucolicis: quid domini faciant, audent cum talia fures? FiDvciA est audacia. Sallustius Hist. lib. II: ita fiducia quam argumentis purgatiores dimittuntur. || Fiducia, confidentia. Ver- 20 gilius Aen. lib. Vlllt: cernis quae Rutnlos babeat fiducia rerum. FATIGARE, cohibcre, conprimere. M. Tullius de officiis lib. III: qui non verbis sunt et disputatione philosophorum, sed vinculis 3 IV, 1, 1 II 5 23, 1 II 7 III, 18, 75 || 9 IV, 346 || U Sallustius Hist. I || 14 XI, 515 II 17 III, 16 II 19 Sallustius Hist. 11 || 21, IX, 188 || 23 III, 18, 73. 2 suspiciendum Gen, H, L^, non B. — luuido L^; liuido Gen^; libido B, Gen^, pr. H. — voluptatis ed. Bas.; v.; voluntatis (volumtatis pr. L) L, H, B, Gen. — inpellere L^, H^^, B, Gcn; impellere L,^; inpelleret (imp. G) H.^; G. — 4 facinus frugi ex Pl. add. Quicheratus (facinus cum aliis Mc). — 5 sine l. nota L, H; de relicuis non constat. Rursum per lemma H. — Sall.; cf. 341 1. locus, genus. — catillinae Gen; catulinae L^. — Q aut L^; haud rell. pr. Gen^. — flagitis; ita Gen^; facilis L^; flagitiis rell. cum A, B. — 7 coopertus onines; sed Sdll. scripsit copcrtus; cf. Gell. II, 17, 7 ; Lachm. comm. Lucr. pg. 136. — ab Cic; ad cdd. — 9 III cdd. — cet. cf. 453 l. furtum. — 11 Hist. om. cdd. — Sallustius insidiae profectus G, sed in mrg. scr.: lib. I illo. — 12 vastire L^. — late Gcrlachius; elate {praec. e) cdd. — 13 securus nimis M (securus ire Kritzius; securissimus ed. a. 1476); fetustissimus Gen, H, G; faetussimus, supra scr. tis, L; setustissimus B. — peridoneae ed. a. 1476; peridonea cdd. — 16 ut, tum ras., uuas L^. — ob- sidam Verg.; obsida {seq. m) L^^; ed. Bas.; pr. Gen; obsidat rell. cum B. — 17 Fures etiam servi sunt dicti. — n. N. — 19 Sall. ; cf. ed. Kritz. II, 87. — Hiat. om. cdd. — qua B. — 20 purgationes B, Gen, H^. — 21 VIII B, Gen. — 23 III om. B. — 24 filiosophorum, tum filosophorum L. — vinculis A, B, Gen, H^; vinclis rell.; cdd. Baiteri pr. Bernens. 104. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 493 310. 311 M. 25 et carcere fatigandi. || Fatigare, coninovere, perturbare. Vergilius Aen. lib. I: quae mare nunc terrasque metu caelumque fatigat. FRIGOUIS quae sit significatio, manifestuai est; ut Vergilius Georg. lib. II: 30 frigusque caloremque inter. et Lucretius: 1 frigus ut a fluviis, calor ab || sole, aedtua ab undis aequoris. i Frigus, metus. Vergilius Aen. lib. I: extemplo Aeneae solvuntur frigore membra. 5 11 Frigus, aeris natura. Vergilius Georg. lib. II: at sceleratum exqnirere frigus difGcilest. ! Frigidum, venenatum. Vergilius in Bucolicis: frigidus in pratis cantando rumpitur anguis. 10 !j Frigidus, mortuus. Vergilius lib, VIIII: volvitur ille vomens calidum de pectore flnmen, frigidus. Ij Frigidum, segne, inbecille. Vergilius lib. XI: largus opum et lingna melior, sed frigida bello 15 dextera. FERIRE usu significat percutere. Vergilius in Bucolicis: comn ferit ille, caveto. M. Tullius de suppliciis: feriuntur securi: laetaris tu in om- 26 I, 280 II 29 IT, 344 || 32 IV, 219 || 3 I, 92 H 5 II, 256 || 8 Vni, 71 || 10 Aen. IX, 414 II 13 Aen. XI, 338 fl 16 IX, 25 || 18 II, 5, 46, 121. 26 ex Ge»!. — fatig. cdd. Baiieri; castigandi alii. — 27 — 29 om. B, Gen, H^; in mrg. add. H^: uirgilius aen. lib. I, tum quae — est; ut. — eadem illi aen, quod v. 26 legitur, supra scr. georgic. — haec archetypi in mrg. fuere addita. — ut f. delend. — 29 I i, H; cf. comm. in 27—29; II ed. Bas. — cet. cf. 200; 326 l. calor; indulgere, temperare. — 32 Lucr.; cf. 247 l. aestus. — 1 ut flauiis (flauus B) B, Gen, H^. — 4: excmplo Gen^ ; pr. L. — 6 ac L^ ; a Gen^ . — 8 w. JV. — Verg. ; cf. 3S2 l. rumpere, dissicere. — 10 Verg. ; cf. 263 I. calidum est fervens. — 11 mouens Gen, H^ ; uomuens B; uouens H^. — IB segnem Gen^; pr. L. — inbecille (inbecillae pr. L) A, B, Gen, L^, H. — 16 extera H^. — 17 rit, supra scr. fe, L. — caveo Gen, H^ ; non B. — 18 letaris B, Gen, L, H; laet. ed. Bas. — tni nominum B, Gcn, pr. H; tu in ominum H ex corr. — omnium, i supra mn m. 2 scr., L. 494 NONIVS MARCELLVS 311. 312 M. nium gemitu et triumphas. || Ferire, sancire, firmare. Vergilius Aen. lib. X: 20 haut fit mora; Tarchon iungit opes foedusque ferit. FOVERE est nutrire, provehere. Vergilius Georg. lib. IIII: hinc nescioqua dulcedine laetae progeniem nidosque fovent. 25 et Aen. lib. I: iam tum tenditque fovetque. Lucilius lib. XXVIIII: ventrem alienum mestum fovere ex molito hordeo uti cataplasma. 30 II Fovere, aspargere. Vergilius lib. XII: fovit ea vulnus lympha longaevus lapyx. II Fovere, constituere. Vergilius Georg. lib. IIII: 8ub terra fovere larem. et Aen. lib, I: 35 et interdum gremio fovet, inscia Dido, insidat quantus miserae deus. II Fovere, tueri. Vergilius lib. VIIII: non obvia ferre arma viros, sed castra fovere. || 40 FETVM significat plenum. Vergihus Aen. lib. I: l loca feta furentibus austris. et lib. II: scandit fatalis machina muros, feta armis. 5 20 X, 153 II 23 IV, 55 || 26 I, 18 || 28 Lucilius I. XXIX || 31 Aeti. XII, 420 II 33 IV, 43 || 35 I, 718 || 38 Aen. IX, 56 || 1 I, 51 H 3 Aen. H, 237. 19 triumphus Gen; ll^; triumphis J5; triumfus L^; triumfas L^^; ed. Bas. — 21 aut Gen; H; L; haud B; haut ed. Bas. — tharcon L solus. — 22 fedusque Gen^ ; L^ ; ferusque Tj^ ; faedusque B. — 24 nescio quia Gen^ ; pr. L. — 26 et om. B; Gen; H^. — 27 iam t. Verg.; tantum cdd. — 28 Luc; cf. 350 l. maestum, enectum fame. — 30 maestum vel mestum cdd. 350; h. l. mestum Gen^; Ho^; mestu -Hsi); esttum Gen^; L (Jiic tum, swpra scr. est); H^; B; G. — cet. cf. comm. in 350. — ordeo B. — cataplasma cdd. 350; cataplasmo h. l. — 31 aspargere H^; spargere L; aspergere B, Gen, G; aspaergere H,. — 32 lymfa L, G; non B, Gen, H. — longevus cdd. cum B pr. Gen^ et ed. Bas. — iapix L, H^, G; non B. — 35 et om. B; e Gen^. — 36 et om. H^. — 37 insedat B. — 1 Foetum A, B, G; Festum Gen^. — Verg.; cf 210 l. loca. — 2 foeta A, B, Gen, L.^, H, G. — feren- tibus Gen^; L^. — 4 fatalas B. — macina pr. L. — 6 faeta B; foeta A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 495 312 M. Varro rvcod^t Gsavtov: non videtis, linus ut Amor parvulus ardifetat lampade. II Fetum, honere levatum. Vergilius lib. VIII: 10 fecerat et viridi fetam Mavortis in antro procubuisse lupam. et Georg. lib. III: nec tibi fetae more patrum nivea inplebunt mulgaria vaccae. 15 Varro de vita populi Romani lib. II: mensa ante ponebatur cum culigna ac vino; hinc quom quae veniebant ad fetam amicae gratulatum, dis mactabant. PASCES quam habeant siguificationem, mauifestum est. Ver- gilius Georg. lib. II: 20 illum non populi fasces, non purpura regum flexit. II Fascem consulem posuit Vergilius Georg. lib. III: 6 Varro rvm&i asavtov \\ 9 Aen, VIII, 630 || 12 III, 177 | 15 Varro de vita pop. Rom. H || 19 II, 495 | 22 III, 347. 6 Varro; cf. 343 l. actum, infixum ibique comm. — 1. S h. l. cdd.: nou videtis (videaa B, JETj) unum et parvulns amor ardifeta (ardifeca, m. 2 ardi- fera G; ardifaeta B) lepades {seq. f; lempades B; lepade f. L^). — ardifeta; quamquam potuit Non. simplicis vocabuli exempJis addere exemplum com- positi, sicut saepius factum in hoc capite, tamen obelo notandum illum ardifeta, donec andlogiae legibus convenire demonstrdbitur. — interim priorem partem ex eo qnod seq. arida labem traxisse adeoque pro hoc reponendum arda (cf. Imc. XXVII, 32) haud dissimile veri. — 9 foetum B, G. — honore L; onere rell. cum B. — 10 foetam H^; B; G. — Mov. L. — 11 e Verg. add. Quicheratus. — 13 fetae L; foetae rell. cum B. — 14 inplebunt L^ solus. — mulctraria B; cdd. Verg. — legitur et 'mulgaria' Philargyrius. — 16 III B. — mensa B, pr. L; mensae (mense H) rell.; v. — auteponebatur L, H, Gen, B; anteponebantur ed. Bas.; v. — 16 cum (ita ed. princ.) culigna ac vino (ac viuo ed. a. 1476) lun.; eum cuUia acuno cdd. cum B (cuUia cuuo -H,). — cf. Cat: de re r. 132, 1. — male alii cum culleo ac vino sive cum culina ac vino. — fuit qui coniceret: cum lucunculis ac vino. — hinc quom quae M; in quoque cdd. (in quo quae Ald.; ex quo quae Guietus). — fertam Gen; faertam H^; sertam B; faetam H^ (fertam Ho^; fetam Ho.^); foetam G. — ammicae B, Gen, pr. H; amice L. — amicae nominativ. — 17 mactabant; cf. Varr. de v. p. B. I pg. 341 s. 1. mactare — immolare: fabatam pultem dis mactant. — 18 — 27 in A tantum haec leguntur: Fasces consules vel dignitates. FaBcem, onus. Virgilius: ego hoc te fasce levabo. — 20 fauces Geni- — 22 ecce stuporem Nonii. — nam Servius illud iniusto sub fasce rectissime explicat per id qvx>d est sub magno onere. — frustra autem Qui- cJieratus scribit fasces consulum posuit (nam dixerat N. fasces in Verg. v. significationem habere manifestam) et huc traxit e v. 24 Fascem, onus. — nam si recte hoc haberet, Nonius scripturus fuit: Verg. Georg. lib. III — idem lib. IIII — et in Bucolicis. — U cdd. 496 NONIVS MARCELLVS 312. 313 M. iniusto sub fasce viam dum carpit. II Fascem, onus. Vergilius in Bucolicis: ego hoc te fasce levabo 25 idem Georgicon lib. IIII: ultroque animas sub fasce dedere. FVNDERE est liquorem defundere. Vergilius [Georg.] lib. V: hic duo rite mero libans carchesia baccho fundit humi. 30 II Pundere, prosternere, iacere. Vergilius Aen. lib. I: quam septem ingentia victor corpora fundat humo. et [Aen.J lib. II: fmi per moenia Teucri 35 conticuerc. M. Tullius de suppliciis: plerique ut fusi sine mente ac sine ullo sensu iacerent. — M. Tullius [in] Philippicarum lib. XIV: sceleratissimorum hostium exercitum fusum caesumque cognovi. || Fundere, dare. Vergilius in Bucolicis: 40 ipsa tibi blandos fundent cunabula flores. Cicero Tusculanarum lib. V: ut aut flores aut fruges fundat aut bacas. |1 Fundere, dicere. Vergilius Aen. lib. III: talia fundebat lacrimans. || Plautus Asinaria: l 24 IX, 65 II 26 IV, 204 || 28 Aen. V, 77 |j 31 I, 192 || 34 Aen. II, 252 || 37 II, 5, 11, 28 II 38 XIV, 1, 1 || 40 IV, 23 || 42 V, 13, 37 || 43 III, 344 || 1 V, 2, 52. 23 sub om. Gen^. — capit B. — 24 Verg.; cf. 336 l. levare — relevare. — 27 animam cdd. Verg. — 28 effundere A; mrg. G. — Verg.; cf. 546 carchesia. — aend. lib. V B per interpolationem ; georg. lib. V Gen; pr. L; H^; ed. Bas.; in L et H del. V et in illo m. 1, in hoc 2 supra scr. IIII; IIII Victorianus. cf. et comm. in 546. — Verg. locum om. A. — 29 carithesia pr. L; carthesia Gen, ; L ex corr. — bacho B, Gen, H. — 33 fundit A; cf. v. 30. — humo C, Gen, A cum potioribus Verg. libris; humi B. ita scripsisse Verg. probabile est; cf. Bibbeckii comm. in h. v. — 34 — 37 restituit et supplevit H. Ilbergius Symbolae philol. Bonnens. pg. 438. — nam in illo et Aen. (Aen. secl. M) lunius Ennii nomen latere opinatus erat. — 37 fusi Cic; fusissi (fusis B; fusisi pr. L) cdd. — ac supra scr. in L. — 38 uUos, sed del. s, L. — sensu iacerent; sed subiacerent B, Gen^; subiacerent L; H^; G; iacerent Gen^; H^. — M. Tullius; olim fuisse: idem intellexit Ilberg. — in supra add. L. — filippicarum cdd. pr. B, Hqos. — XIIII ed. Bas.; Me; XV L, H, Gen, B. — 31) caesum fusumque cdd. Cic. — usum Gen^; pr. L. — 42 fundant cdd. Non.; et ita f. ipse. — 43 Fundere non l. in L m. 1. — dicere om. B, Gen, if,. — 44 talia fundebant lacrimas (fundebat lacrimans B) fundebat (fundebant B) B, Gen, H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 497 313 M. n6 illa ecastor f^nerato fiindit 11 Fundere, fugare. Vergilius Aen. lib. II: illi etiam, siquos obscura nocte per umbram 6 fudimus insidiis totaque agitavimus urbe, apparent. jj Fundere, emittere. Vergilius Georg. lib. III: ruuntque effusi carcere currus. et lib. X: 10 cristisque a vertice flamma funditur. FILVM dicitur deducta res quaeque ad tenuitatem. Vergilius lib. X: extremaqne Lanso 15 Parcae fila legunt. 11 Filum, oris liniamentum. Lucilius lib. XXVIIII: surge, mulier, diic te! — filum non malum. FLAGITIVM veteres vitium quod virgini infertur dici voluerunt. II Flagitium, periculum. Lucilius lib. XXVIIII: 20 quei et poscent minus et praebebunt rectiu' multo et sine flagitio. FiDES quid sit, manifestum est; ut Vergilius Aen. lib. I: cana Fides et Vesta; et plerumque. || Fides, cordae quae appellantur. M. Tullius in 25 Hortensio: ponendae sunt fides et tibiae. — [et] Vergilius lib. VI: 3 II, 420 II 7 II[, 104 II 9 Aen. X, 270 B 13 Aen. X, 814 H 16 Lncilius 1. XXIX II 19 Lucilins sat. 1. XXIX 1 22 I, 292 || 24 M. TuUius Hortensio || 25 Aen. VI, 120. 2 illa ecastor Bothius; ille ecastor cdd. Pl.; ille castor Non. — funerato {pro foenerato) L; G; B. — funditat cdd. Pl.; fundit haec Lani- binus. — 6 fundimus Gerii. — urbem Gen^; pr. L. — 7 emittere M; dem. L, H^; dim. rell. cum B. — IIII B. — 9 cf. 240 l. ardere, fulgorem — emittere. — 12 Filus dicitur ded. A. — ducta B; deducti Gen^. — at A. — Verg.; cf. 332 l. legere — coUigere. — 16 oris Ald. (om. edd. priores); ores cdd. (Filii raores Gen; Fili mores B; Filum mores pr. H). — 17 surrge B. — multer L^. — duc te (i. e. aufer te); ducte B, Gen, H^; ducite rell. — filium Gen; pr. H. — 18 Fl. v. vit. dici voluerunt quod virgini infertur B. — post voluerunt e.reniplum interceptum prohdbile est. et dlterum l., ut puta Flagitium, dedecns, vel h. l. vel ante v. 18 excidisse crediderim; cf. Luc. XXVI, 46. — 11) pericnlum; n, N. — 20 quei et M; qui et Me; quiete cdd. — poscent I. Dousa; Me; poscente cdd. — mnJe Dousa pater: quiete | poscent te minus. — praebebunt I. Dousa; Me; praebunt C, Gen; praebent B. — de pathicis pueris agi notat Me. — 22 ut om. B, f. recte; cf. comm. in 310, 28. — Verg.; cf 86 l. canum. — 23 Vesta Remo B. — 24 ut pler. Ia^; H^; G; ut om. B. — Fides, cordae quae appellantur (Fides etiam corde appellantur J.); hic eodem errore quo pg. 248 in 1. bellum lapsus NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvkller. 32 498 NONIVS MARCELLVS 313. 314 M. Threicia fretus cithara fidibusque canoris. FACERE apertam habet significantiam. |] Facere, rem divinam religionibus exhibere. Plautus in Aulularia: miilsi congialem plenam faciam tibi fid^lianl. - Vergilius in Bucolicis: 30 cum faciam vitulam pro frugibus, ipse venito. INCIPIT PER G LITTERAM. GRAVE, secundum consuetudinem ponderosum. Vergilius Georg. lib. I: vomis et inflexi primum grave robur aratri. 35 Terentius Heautontimorumeno: hui! t§,m gravis hos, quaeso? M, Tullius de officiis lib. TII: aut certe omni pondere gravior habenda est. jl Grave, gravidum. Vergilius Aen. lib. I: 40 donec regina sacerdos Marte gravis. II Grave, plenum. Vergilius in Bucolicis: non insueta gravis temptabunt || pabula fetas. 1 et Georg. lib. III: et gravido superant vix ubere limen. et Aen. lib. I: 28 IV, 2, 15 II 30 III, 77 || 33 I, 162 || 36 I, 1, 40 || 38 III, 8, 35 || 40 i, 273 II 43 I, 49 || 2 III, 317 || 4 J, 151. est Non. — nam fides, quae cordae, a ccpLdrj; quamquam fuisse qui a fidendo repeterent docet Paul. pg. 89. — 25 et vid. delend. — 26 treicia A, Gen^. — cythara A, B. — 27 significationem A, B. — 28 religionibus; cf. 57, 14. — 28. 29 Plautus; cf. 543 l. fidelia. — in Aulularia: mulsi v.; cf. 543 l. m.; in aululariam (Aulularia ed. Bas. ; B) uisi (muisi ed. Bas.) cdd. — congilem pr. L. — plenum B, pr. H. — tibi in mrg. add. Gen. — fidelium B, Gen, pr. H. — 31 vitulam Vergilii cdd. plures; item C, Gen, B; porro Prisciani, qui quater h. v. adfert, lihri tantum non omnes. — vitula est Vergilii. — venio pr. L. — mirum quod de faciendi verho tam hreviter rettulit Nonius, qui plenissime de agendi. cf' pg. 243 l. agere. — 33 — 39 in cdd. leguntur post 314, 8; h. l. reposuit M. — 34 I L ex corr.; II rell. cum B. — 36 teren L^. — 37 hui tam Ter.; ultam C, Gen; ultram B. — 38 de officiis om. B. — III B, Gen, H^; I rell. — 39 habenda cdd. Cic; ap. quem praec. raque aut sola expetenda est, ut Zenoni visum est. — 2 cf. 389 l. superare, ascendere. — 3 superent B. — ubera Gen^. — 4 Aeneidos lib. I Quicheratus; lib. I Aen. cdd. (lib. Aen. I B). — Vergilii exemplum ut alienum ab hoc loco ad l. grave, sapiens cum auctoritate, quod lcgitur 315, 25, transtulit Quiche- rattis; nhi non magis apte ponitur. potius in hac pagina v. 16 lemmati, quod DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 499 314 M. 5 tunc pietate gravem ac meritis. Ij Grave, fecundum, frugiferum. Vergilius Georg. lib. III: quid labor aut benefacta iuvant? quid vomere terras invertisse gravis? II Grave, amarum. Varro Quinquatrubus: 10 absintium iiti bibam gravem et castoreum ... lev^mque robur. II Grave multum significare veteres probant; nam et graviter multum, valde intellegitur. Titinius Psaltria: 15 gravique obsonio convivas. Caecilius Plocio: placere occepit graviter, postquam emortuast. Accius Deiphobo: ad infandum hominem, gnatum Laerta, Ithacensei ^xule, 20 qui neque amico amicus umquara gravi' neque hosti hostis fuit. 6 IH, 525 II 9 Varro Quinquatrubus || 14 Titinius Psaltria jj 16 Caecilius Plocio II 18 Accius Deiphobo. est grave , multum , potuit addi. nam gravis apud Vergilium eodem modo dictum, quo in Accii Deiphobo. sed ut npud comicos atque alibi saepe plenus ponitur de moribus (cf. Pl. Mil. 90; 423) , ita etiam h. l. accipi potuisse a commentatore apparet. — cet. Vergilii haec sunt: tuui pietate gravem ac meritis si forte virum quem conspexere, silent. — 6 frngifernm consuetu- dine (consuetndinem GenJ ponderosum B, Gen, J7, ; c/'. 313, 33. — 7 iuvant B; iubant L^; iubent Gen^; iuvent rell. — 9 ad illud Grave, amarum Ho et G in mrg. add.: Virg. (Georg. IV , 270): et grave olentia centaurea; quae potius ad sequens lemma pertinere apparct. — eadem post v. 12 ponit lun., Me. — cf. de lunio comm. in 233, 40. — Varro; cf. 190; 336 l. absinthium; levare, minuere. — 10 absinthium A, B, H.^; absentium rell. — 11 ut A. — grave B. — castoreum A, B; Gcn; H; sed in hoc u puncto tenuissimo subnotatum; castorem rell. — 12 leveque cdd. hic et 190; levem- que 336. — 13. 14 haec a Quicherato restituta. in libris illa nam et graviter multum intellegitur posita sunt post v. 15. — in isdem valde v. 13 post multum est collocatum. — 14 saltria Gs; psaltaria Gen^; psaltatria pr. B. — 16 obsoni B. — conurias JB, Gcn; conui, tum ras., ias, supra rasuram scr. m. 2 u et ead. in mrg. conuiuas, Hs. — convivas; verbum, non nomen. — 16 Plocio; procilio B , Gen, Tornaes., -Hj, — 17 plare pr. B. — hoccoepit L; Gs. — emortuast {vel emortuust) M; emortuas B; Genm; L^; emortuus Genh; emortua H^; est mortua rell. — 18 Actius B. — deifobo C (deifebo JJj,- itein B, Gen). — 19 ad pr. L; H^; B; Gen; at L ex corr., H^; aut ed. Bas. — f. ad per sive aut ad. — infandum hominem, gnatum M, ne plures concurrerent ablativi; infando homine gnato (gnatu L^, H^, G) cdd. — Laerta Ithacensei; Laerta Bothius (Laertae Me); Ithacensi Me; laerat (lerat Genm) ait hacenase C, Gen; laerata ithacenase {pr. ithacenuse) B; lerataet hacenase Tornaes. — exsule Gs; exnlo Tornaes. — 20 quinque G. — amicoo Bh. — araiquos umquam Bm. — gravit L^; gravis rell. — gravis hic ut Aen. I, 151 idem quod respiciendus, reverendus. — hosti om. H^; Gs. 32* 500 NONIVS MARCELLVS 314. 315 M. Sallustius Hist. lib. III: namque is praeter solita vitiosis magistratibus , cum per omnem provinciam infecunditate bienni proximi grave pretium fructibus esset. — M. Tullius de officiis lib. I: nec vero audiendi qui graviter inimicis irascendura putant. — Lucretius lib. I: 25 humana ante oculos foede cum vita iaceret in terris, obpressa gravi sub relligione. Varro Gerontodidascalo: ubi graves pavdnum alantur atque pascantur gregea. II Grave, grandaevum. Vergilius lib. V: 30 hic gravis Entellum dictis castigat Acestes. jl Grave, molestum. || M. Tullius de senectute: quod nuraquam ^ tibi senectutem gravem esse senserim. — in eodem: facilius in morbos incidunt adulescentes, gravius egrotant, tristius curantur. — Sallustius Hist. lib. II: et continetur gravius. |I Grave, nocens. Vergilius Georg. lib. III: 5 21 Sallustius Hist. III || 23 I, 25, 88 || 25 I, 62 || 28 Varro Gerontodida- scalo II 30 Aen. V, 387 H 1 2, 4 || 2 19, 67 || 4 Sallustius Hist. II || 5 III, 415. 21 Sallustius; saal L^; sall id. m. 2. — cf. Kritz. comm. in III, 90; Dietschii in III , 1. — neque B. — is Me in Corrigendis ; eis B, Gen, H^ ipraec. e); his rell.; et ita Kritzius, qui dicit dubitari posse, illud vitiosis magistratibus utrum dblativus sit temporis vel absolutus an dativus. mihi videtu/r dativus esse et quidem suspensus ab eo quod est praeter solita, liberiore Graecorum in modum usu, tangique magistratus Romani nescio cuius malitia, qui provinciam caeli natura bis male habitam eliam propriis vitiis vexasset. de Gallia autem Narbonensi putant agi. quod cum ita sit, in initio fragm. illud is reponi placuit. — male, siquid video, Dieischius: praeter solita vitiosis agri tractibus. — vitiis B, Gen, H^. — 22 cum pro Gen^. — infoecunditate L, G; non B. — 23 promixi, sed signis additis corr., Gen. — csset ed. princ; esse cdd. — 24 qui graviter Gic; graviter B, Gen, L^, H^; graviter qui rell. — 25 Lucietius; cf. 32G ; 379 1. iacet, sordet; religio, metus. — 26 fede cdd. cum B. — 27 obpraessa {m. 2 oppraessa) L^; oppssa Gen; oppressa rell. cum B. — religione B, Gen, H^; relegione L^. — 28 Varro; cf. 440 l. pascere et alere. — gerontodidasculo Gen, H. — 29 ubi graves pavonum alantur atque pascantur greges; ita M; cf. comm. in 440; h. l. cdd.: verbi (ubi H; ubi B, Gen) graves pascuntur (pascantur 440) atque (utque B, Gen, Hy) alantur (aluntur B) pavonum (paonum B ; Gen; pr. L; H^) greges. — 30 Verg. ; cf. 251 l. castigare. — 31 gravis 'aetate vel obiurgatione' Servius. — potius obiurgatione. — 1. 2 M. TuIIius (M. alius Lj); cf. 409 l. triste, difficile. — quod n. t. senectutem m. 2 add. in L. — in eos L; Gen^; A; B; in eosdem G. — puto idem codem. — in om. Am, B, Gen, L, H^. — 3 illud adulescentes, quod utrum additum sit in G m. 2 an deletum ex ed. Bas. non sat comparet, in mrg. add. H^ ; et ita Cic. ; om. rell. cum A, B. — etiam pg. 409 plerique cdd. hoc voc. carent. — egrotant A, Gen, H, L; aegr. B. — 4 Hist. om. cdd. — gravius Me; gravis cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 501 315 M. galbaneoque agitare gravi. M, TuUius de officiis lib. III: magnum illud bellum perfuga unus et gravem adversarium imperi sustulisset. || Grave, triste. Accius Erigona: 10 sed ubi ad finem ventumst, [in] quo illum fors expectab^t loco, adque Orestei gravi' sacerdos f^rro cum prompto adstitit. Vergilius lib. VIII: gravior ne nuntius auris vulneret. 15 Ij Grave, forte. Vergilius lib. XII: ferit ense gravem Thymbraeus Osirim. jj Grave, utile. M. Tullius de officiis lib. I: ut, etiamsi sint alia graviora atque meliora, tameu uos studia uostra naturae regula metimur. || Grave, solidum et firmum. Accius Athamante: 20 beneficieis hostim^ntum peperistei grave. 7 III, 22, 86 II 9 Accius Erigona || 12 Aen. VIII, 582 || 15 XII, 458 || 17 I, 31, 110 II 19 Accius Athamante. 6 galbaneoque agitare gravi, ita cdd. Nonii; qui illud galbaneo videtur accepisse pro substantivo. at Vergilius: galbaneoque agitare gravis nidore chelydios. — tamen id quod est gravi et a Servio agnoscitur, cuius haec sunt: gravi nidore; serpentibus scilicet noxio. — cet. B Jmbet gravis, interpolationis ex Verg. ducto initio; gravi supra scr. in L. — 7 illum b. cdd. — 8 unus Cic; humum B; Gen; H^; ed. Bas.; hominum L, H.^. — grave cdd. — imperium B, Gen, H^; imperii rell. — «) Accius om. B, Gen, H^. — 10 ad fanum Lipsius; at vix additurus fuit poeta illud fors, si verum esset fauum. nec enim mirum a sacerdote ad templum expectari Jiostiam. — in secl. Guietus. — fors sectabatur cd. Falat. — 11 adque L; adquem G; atqne B, Gen; atquem H. — Orestei vel Orestae M; cf. Aen. V, 10: olli caeruleus supra caput adstitit imber. — adque {pro et ad) Oresten Grotius. ct potest in Accii libro ferri haec accusativi forma (Orestem Bitschelius). — gravi' sacerdos; Iphigenia. - cum add. Grot. — adstitit id.; adsistit B, Gen; adtituere (sic) sistit if, ; adstituere (astituere H^) rell. {seq. Verg.). — simillimum vitium in V. Accii pg. 463 s. l. adfari. — 12 lib. VIII; ita cum H^, G L, sed m. 1 VIII punctis delet. et supra scr. XII; georg. lib. XII Gen, H^; aened lib. XII B. — f. haustus Georg. locus. — 16 gravem; i. e. minitantem, instantem. — tymbrcus B, Gen, L, G; tybreus, m. 2 tynbreus, H. — osyrim L, G; non B. — 17 ut etiamsi sint Cic; ut iam sit (sit om. L; sata B; sat Gen^) cdd. — alia; via B. ■— 18 atque in {tum im) m. L. — 19 metimur C pi: -Hj,- metitur B, Gen, H^. — Non. vid. scripsisse: ut iam sint alia — tamen — metimur. — Actius A, B. — Achamante B, Gen, L, H^ ; om. A. — 20. 21 om. A. — 20 beneficiis hostimentum peperisti grave Bothiiis; veneficius (beneficiis B) gravem hostium peperisti (perperisti Gen; H^) et grave C, Gen, B (veneficium Vrbin. 307. — beneficiis hostem grave peperisti Palatin.). — beneficiis egregiis hostimentum peperisti grave Grotius; quod non potest admitti nisi ita: beneficis j egregiis hostimentum peperisti grave nequc satis respondet artis legibus; et aliquanto minus placet Bergkii illud: meis beneficiis hostimentum peperisti gratum et grave; in quo adeo et meis et gratum ineptum est. 502 NONIVS MARCELLVS 315. 316 M. idem Nyctegresia: id quod facis gratum et gravest. M. Tullius in Hortensio: unde aut ad agendum aut ad dicen- dum copia depromi maior gravissimorum exemplorum, quasi in- corruptorum testimoniorum, potest? || Grave, sapiens cum auctori- 25 tate. M. Tullius de officiis lib. I: quae gravis et fortis civis et iu re publica dignus principatu fugiet atque oderit. — et iu Hor- tensio: quid enim aut Herodoto dulcius aut Thucydide gravius? I Grave, necessarium. Lucilius lib. XXVHH: habeas quoque animo mi admodum causam gravem 30 fore, qua^ me ab ullo commodo abducat tuo. GEASSARi dicitur supra modum saevire. || || Grassari etiam i dicimus ambulare. Titinius Veliterna: vende thensam atqne inulos. sine eam iam pedibus grassari; confringe eius superbiam. Novius Pedio: 5 'Caeretanus sine diploida?' — ''recta grassatur via.' 21 Accius Nyctegresia || 23 M. Tullius Hortensio || 26 I, 25, 86 || 27 M. Tull. Hortensio || 29 Lucilius I. XXIX || 2 Titinius Veliterna \\ 5 Novius Pedio. 21 Nyctegresia; in fete gresia L; in yctegressia Gen; B; pr. H; in quo supra yc erasa s. — 22 et utile est B. — 23 unde haud H, Gen.^; unde haut Geni- — 26 civis Cic; quis cdd. cum B; om. A. — ed pr. L. — 27 in om. Hi. — dignos pr. L. — principatum cdd. — et in Hortensio; cf. comm. in 241, 10. — 28 dulcius ut Thuc. 7/^. — hyucydide pr. L. — 29 necessarius meccilius pr. L. — 30 h. quoque M; habeasque (habeasquae B, Gen, H^) cdd. — post habeasquae Genh add. he; sed id del. — mihi cdJ. — grave L, G; gravum H^; grav (tum ras.) um Gen; gratum B, — 31 forte B. — que Gen, If,. — adducat H^; Gen; non B. — iuo pr. Gen. — 1. 2 Grassare i/^, sed 7-ursus mutat.; Grassa hic et infra Gen^. — dic. etiam B. — amb. ; i. e. ire. — 3 unde et B. — thensum B, Gen; tensum H^. — inulos; hinnulos M. Hauptius Indic. lect. hibernar. Berolin. a. 1866 pg. 3; mulos cdd. — 4 iam add. M. — crassari pr. L. — confringe Fasseratius, Me; confingere (cumfingere L, H^, G; non B) cdd. — super pr. L. — 6 Caeretanus sine diploida? — r. gr. via. ita M, qui et diverbium instituit; Caeretanus sine diploidi. a, recta gr. v. Lachmann. comm. Lucr. pg. 49. — cretanus (errat anus per interpolationem B, Gen, H^) sime deploidi a (sed in L i ultimum verbi deploidi in rasura; H pr.: diploida, tuni: deploidi a; deploida Gen; deploide B) recta gr. (cr. pr. L) via cdd. — potuit scribi diploidei; sed alterum in atellana melius. diploida, ut chlamyda, cassida, lampada. — cf. Porphyr. in Hor. Ep. 1 , 17 , 25: duplici panno; vili veste, quam diploidem veteres dixerunt. — errat anus sine diploide. a recta gr. v. male Bothius. — verum si invenit Lachmannus, in prioribus ap. Titin.^ erat dictum accedere ad aedes {nam grassari hic idem quod ire, incedere) hominem Caeretanum, splendide vestituvi. — hinc alteriu^ cavillatio. — videntur autem Caeretani, qui civitatem habebant sine suffragio {cf. interpretes ad Hor. Ep. I, 6, 62 illud Caerite cera digni), Romanis fuisse ludibrio ut Fraenestini. — DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 503 316 M. idem [Pedio]: uunc res me ipsa repremit; saepe hac snm eadem grassatiis via. Sallustius iu lugurta: qui ubi ad gloriam virtutis via gras- 10 satur. — Afranius Excepto: consimili grassantur via, quibus hic est omni' cultus. GARRVLAE dicuntur aves canorae et hilares. Vergilius Georg lib. IIII: garrula quam tignis nidum suspendat hyrundo. 15 i Garrulus est rursum cordatus. Varro Periplu lib. I: iu hac civitate tum regnabat Dionysius, homo garrulus et acer. GEMINI dicuntur ex uno utero uuo die editi. Vergilius lib. VIII: ^ geminoa huic ubera circum ludere pendentis pueros. 20 Geminum rursum simile. Pacuvius Hermiona: par fortitudo, g^mina confid^ntia. }| Geminae, duae. Vergilius lib. VI: sunt geminae Somni portae, quarum altera fertur cornea. 25 GEKERE est haberc. Vergilius Aeu. lib. II: et nos aliquod nomenque decusque gessimus. 7 Novius; cf. comm. |! 9 1, 3 || 10 Afranius Excepto fl 12 IV, 307 || 15 Varro Periplu 1. I 1| 17 Aen. VIII, 631 | 20 Pacuvius Hermiona |j 22 Aen. VI, 893 II 25 II, 89. atque ad illam eorum condicionem hunc ipsum Novii versum pertinere credi- derim. scilicet numqtiam erat, cur Caeretanus homo uteretur toga candida. — 7 Novius; Nevius A, qui prius exempl. omittit. — Pedio om. A noto more; porro B, Gen, JEZj ; recte in suspicionem vocat BibbecJcius. — 8 me ipsa om. B. — ipsa Montepessul. ; A; Genm; /'. Hs^; P; ipsam rell. cum Genh. — repraemit L; reprimit rell. — haec A, B, Gen, H. — sum eadem Munkius; eadem sum cdd. (eadem hac sum Buechelerus). — crassatus vias pr. L. — 9 lugurta B; pr. L; lugurtha rell. — 11 grassatur B. — a quibus L, H^, G (in L videntur supra a et infra puncta fuisse posita, sed ea erasa). — hic supra add. in L. — 12 hila*, pr. L; f. hilarae. — 14 gignis Gen^. — suspendit H^; G; suspendant Gen^. — hyr. A, L; hir. rell. — 15 cordatus; n. N.; in Varronis loco garrulus idem vid. esse, quod facetus; cf. Hor. Sat. I, 10, 44. — notum Dionysium utrumque litterarum fuisse haud incuriosum. — haud ita dissimiliter 2^ro arguto accipit Merceru£, qui citat GeU. XV, 30, 1 illud garruli natura et subargutuli et rcfert ad Dionysium maiorem, quem constat fuisse dicaciorem. — Periplus cdd. — 16 cum B; Gen; P; tunc Monte- pess. — Dionesius B; Gen; pr. L; H^; Dionisius A; L ex corr. ; H^; G. — et; f. set {praec. s). — 17 Verg.; cf. 343; 423 1. mater; genetrix, — VIIII cdd. cum B. — 18 ubere L, G; uberae H^; ubera et B. — 24 aeornea |>r. L. — 25 gerere l. tam breviter tractatum mirere. — 26 decus H; Genm. 504 NONIVS MARCELLVS 316. 317 M. II Gerere, ferre. Vergilius lib. VII: bella mana letumque gero. et idem eodem lib.: 30 laevaque ancile gerebat. II Gerere, facere. Vergilius lib. VIIII: nec tecum talia gessi, magnanimum Aenean et fata extrema secntus. GRADVS consuetudine sunt per quos ad altiora domorum et 35 aediiiciorum omuium scanditur. Vergilius Aen. lib. I: aerea cui gradibus surgebant limina. II Gradus, pedum gradientium vicissitudo. || Vergilius Georg. i lib. III: gradibusque sonare conpositis. II Gradus, firmitas standi. M. Tullius de officiis lib. I: nec tumul- 5 tuantem de gradu deici, ut dicitur. GESTiRE est cupere. Lucilius lib. XXX: quantum aurire animus Musarum ec fontibu' gestit. II Gestire, laetum esse. Vergilius Georg. lib. I: et studio incassum videas gestire lavandi. 10 INCIPIT PER H LITTERAM. HERBA est viride pecorum pabulum ♦ * ♦ Vergilius Georg. lib. I: et sulcis frumenti quaereret herbam. II Herbam veteres palmam vel victoriam dici volunt. Vergilius Georg. lib. III: 16 atque inmemor herbae victor ecus. 28 Aen. VII, 455 || 30 Aen. VII, 188 1) 32 Aen. IX, 203 H 36 I, 448 | 1 III, 191 II 5 I, 23, 80 II 7 Lucil. I. XXX || 9 I, 387 || 12 I, 134 || 15 III, 498. 29 laetumquc {pr. laaetumque) L; la^umque et Gen^; loetumque A; B; Gen^; H^. - sero pr. L. — 30 et idem- eodem lib.; idem eodem vid. venisse a N. — cet. cf. 554 l. ancile. — 81 levaque cdd. — ancille pr. H. — 35 per quod pr. L, f. recte. — 36 scenditur cum ras. supra e L. — 1 ad gradientium (gradiantium pr. L) in mrg. adscr. H^: grassantium. — 1. 2 lib. georg. II JS. — 6 deici, ut dicitur Cic; deiciunt cdd.; et f. ipse N. — 7 Luc; cf. 319 l. haurire. — 8 quanto cdd. h. l.; f. quam tum. — aufire pr. L; H^; Gen; haurire rell. cum A, B. — ec M; et cdd. 319; h. l. Monte- pess.; A; B; Gen; H; e (me pr. L) L, G. — 9. 10 cf 32 l. gestire. — 11 om. Gen. — 12 post pab. hausta quaedam. — 13 quaerere Gen, pr. L, H^. — 14 cf. Paul. 99 l. herbam do. — palmulam pr. L. — 17 equus H^; B. 20 DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 505 317 M. Accius Meleagro: gaiident, currunt, celebrant, herbam conferunt, donant, tenent, pro se quisque ciim corona clarum conestat capnt. Afranius Excepto: fit 6pu' liiculentum hoc. vici: h^rbam det.. HABEEE planum est quid significetj ut Vergilius Aen. lib. IIII: habeat secum servetque sepulchro. 25 Terentius Andria: qnod habui summum prdtium persolvi tibi. II Habere, tenere, occupare. Vergilius Aen. lib. II: hostis habet muros. Lucilius lib. XXVIIII: 30 hoc tum ille habebat 4i fere omnem Apuliam. Plautus Aulularia: pdatremo hunc iam perscrutavi: nil habet. . . . Jl Habere, satis esse. Vergilius lib. XII: hoc habet; haec melior magnis data victima divis. 35 Terentius Andria: 18 Accius Meleagro || 21 Afranius Excepto B 23 IV, 29 || 25 I, 1, 12 || 27 II, 290 II 29 Lucilius 1. XXIX || 31 IV, 4, 30 y 33 Aen. XII, 296 |1 35 I, 1, 65. 18 Actius A, B. — 19 currunt suspectum. — conterunt, cum rasura supra t et infra, L; conferant pr. A. — donan tenent pr. L. — donant, tenent; illud tenent non potest referri nisi ad Meleagrum et sic parum placet. — f. cinctum tenent. — 20 cumque B. — id quod est cum corona apparet iungendum prioribus. — conestat M (cohonestat Bibbeckius); constat L, H^, G; conectat Montepess., A, B, Gen, H^; constitit Cuiacianus; et idem in Victoriano videri prius fuisse scriptum notat Mercerus; at nullam correcturam in G apparere testatur Gerlach.; circumstat Palatin.; coni. Me. — 22 tetram. baechiacus ultimo spondeo mancus. — vici Passerat,, dici cdd. — 23 initio lemmatis in cdd. positi vv. 33, 34; quos in hunc locum quem nunc habent traieci. — Quicheratus versus 33 — 37 in principio collocavit lemmatis, quam- quam nec ipsum fugiebat ordiendum fuisse Nonio a verbis habere planum est quid significet. — 23 ut om. B; idque fortasse delendum. — 24 sepulchro Gen^; pr. L; ed. Bas.; sepulcro rell. cum B. — 25 Ter.; cf. 366 1. pretium pro praemio. — 27 ocupare L. — VIIII .B. — 30 oc pr. A. — ille; Haimibal. — ferre Gen^. — mapuliam B, pr. L; apuliam etiam A. — 31 Plautus; cf. 469 l. scruto. — 32 iam hunc cdd. Pl. — hic nihili (nichili) idem. — nihil libri Non. — 34 hoc pro haec pr. L; H ex corr.; et B. — Servii in hunc V. commenta haec sunt: *hoc habet' id est 'letali percussus est vulnere.' adicit interpolator : apud antiquos enim id erat 'hoc habet', quod nunc 'per- actum est.' tum Servius rursum: Terentius: certe captus est. habet. — cf. et Donat. ad Andr. I, 1, 56; a quo rectius explicatur illud habet. 506 NONIVS MARCELLVS 317. 318 M. certe captus est: habet. II Habere rursus habitare. Sallustius iu Catilinae bello: credo, falsa existimaus ea quae de inferis memorantur: || diverso itinere i malos a bonis loca taetra, iuculta, foeda atque formidulosa habere. — Vergilius lib. VII: quae loca quique habeant homines. Afranius Excepto: 6 ubi hice Moschis, quadso, habet meretrix Neapolitis? Accius Philocteta: ubi habet? urbe agrone? Plautus Aulularia: patri dtque avo iam huiiisce, qui nunc hic habet. 10 II Habere, dicere. Terentius in Eunucho: labore alieno magno partam gloriam verbo saepe in se transmovet qui habdt salem; quod in test. II Habere, facere. Varro Tacpfj MavCmiov'. saltem infernus tene- 15 brio, 6 xaxbg daL^cov, agit atque habet homines sollicitos, quod 38 52, 13 II 3 Aen. VII, 131 || 5 Afranius Excepto || 7 Accius Philocteta|| 9 prol. 5 II U III, 1, 9 II 15 Varro Tacprj Msvinnov. 36 certe; e posterius correctum in L, f. ex o vel u. — 38 Salustius pr. L. — in om. B. — Catillinae L, Gen; non B. — 1 existimans se quae pr. L. — memoratur pr. L; memorentur B. — 2 et bonis H^. — tetra B, Gen, II; thetra A. — feda A ex corr.; B; Gen.^; H; G; fetida pr. A. — formidulosa Gen, H, pr. L; formidolosa reJl. cum A, B. — 4 quive Verg.; quae cdd.; ex quo potius refingendum quique. — 6 hice Bergkius; hic cdd. — ubi dic non bene NeuJcircMus , cum illud quaeso non sit divellendum ab imperativo. — ubine hic sis quaeso liber N. Fabri. — ubi hic Moschis; 'sic diserte libri nostri' Me; quem tamen ita nihil testari apparct nisi in codicibus suis non esse, quod tum ferebatur in edd., ubi hic me scis vel, quod in mrg. lunius, ubi hic in Oscis. — moscis C, Gen^, B; moycis Gen^. — meletr. cdd.; meretrix ed. a. 1471; cf. comm. in 202, 13. — 7 Actius B. — Philocteta M; Filoctete ed. Bas.; filoctetae, m. 2 filocteta e, L; filoctaete, m. 2 filoctae- tae H; filoctate Gen; filoctaetate B. — 8 urbe ed. pr.; turbae B, Gen, L, H; turbe ed. Bas. — agone B. — 9 alularia L. — 10 patriabo iam cdd. — atque add. M. — huiusce M ; huius v. — patri avoque iam huius qui nunc hic habet cdd. Pl.; ubi Aldus patrique; parenti Goetzius; qui de toto loco con- ferendus. — 11 n. N. — Ter. ; cf. 223 l. salis ibique comment. — 12 laborare B. — partham pr. L, Gen^. — 13 verbis cdd. pg. 223 cum Terentii libris. — saepe h. l. omissum. — 15. 16 infernus supra scr. in B. — tenebrio lun.; tenebro cdd. (tenebrocat L). — 6 add. Oehlerus. — xkkoc daifiov (difiov H^) H.^, G; naxocaatmon L; KccKOcaiai^ov Gen, H^ ; xaxocaiatmon B. — agit add. M; cf. eiusdem Varronis frgm. quod leg. 243 s. l. actum, infixum. — habet ed. princ; habeat cdd. — tenet atque habet Piu£. — cet. n. N. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 507 318 M. eum peius formidant quam fuUo ululam. — M. Tullius de re publica lib. III: nam cum quaereretur ex eo, quo sceleris inpulsu mare haberet infestum uno myoparone: *eodem', iuquid, 'quo tu orbem 20 terrae.' || Habere, audire. Lucilius lib. XXVIII: habes omnem rem: timeo ne accusser. . Terentius Hecyra: habes oranem rem; pergam quo coepi hoc iter. II Habere, dirigere. Lucilius lib. XXVIIII: 25 huc, iilio cum iter haberet, praeterieus venit. HABITARE est inhabitare. — Habitare, uti. Varro de ser- mone latino lib. III: utrumque mulieres, et epicrocum viri quo- que habitaruut. — idem Rerum diviuarum lib. XVI: hoc uomine antiquos secundis rebus comam habitasse. HIARB est aperiri. Sallustius Hist. lib. IIII: atque hiavit humus multa vastum et profundum. || Hiare, mirari, stupere. Vergilius Georg. lib. II: 30 17 M. Tull. de re publ. III || 20 Lucilius I. XXVIII || 22 I, 2, 110 || 24 Lucilius 1. XXIX H 26 Varro de sermone lat' III || 28 Varro Rer. div. XVI || 30 Sallustius Hist. IV || 32 II, 508. 17 eum lun.; cum cdd. — ululam lun.; nlula (ullila B) cdd. — dicit Varro sententia frequentissima ut omni tempore ita inter Ciceronis aequales, si nulla dlia re angantur homines, mortis tamen instantis cruciari metu. — Pluto autem cum cavillatione vocatm videtur tenebrio pariter quod dominus sit regni tenebrosi et quod inepta teneantur eius formidine homines. — ululam vero a fullonibus timeri, quod funera portendat atrarumque usum vestiuiv, twn candidarum, pulchre monet Turnebus Advers. XXIX, 27. — M. TuUius; cf. 125; 534 l. infestum mare haberet; myoparo. — 18 quo sceleris inpulsu M; quo scelere impulsum (inp. L^; H; Gen) G, Gen, B; sed H^ inpulsus; pg. 125 cdd.: quo scelere conpulsus; 534: quo scelere inpulsus. — 19. 20 raysoparone pr. L. — inqid L; inquit rell. cum B. — quo tu orbem terrae. — apparet haec Nonii vel eius quem secutu^ est culpa truncata. nam apud Oic. fuere ut puta haec: quo tu orbem terrae tot classibus exercitibusque. — cf. Augustin. de civ. dei IV, 4, qui docet de Alexandro Magno agi. — 21 secundi pedis in hoc v. pariter et in 23 duriores numeros ea re excusari puto, quod illa omnem rem formulae instar in unum videntur coaluisse. nota res de quo modo, quo pacto. — accuser cdd. pr. Gen^. — 22. 23 Hec. Guietus; Me; heautontimorumenon cdd. (inheautontimorumenon , tum heau- tontimorumeno H; heautontimorurem , supra scr. meno habes omnera, L; Heauton. ed. Bas.). — habet Hj^. — perquam pr. L. — 25 huc ed. a. 1476 ; hunc C, Gen, B; hoc libri Merceri. — habet, supra scr. er, G. — 26 Habit. Turn.; habere cdd. — utu (seq. Varro) pr. L. — de add. ed. princ. — latino sermone B. — 27 et om. H^ ; f. recte. — picrocum pr. L. — viri om. B. — 29 comam Quicheratus ; comas cdd. — cumas {i. e. Cumas) inepte ed. a. 1471. — 30 Habere add. supra corruptelae signo Gen ; Habere item H^ ; sed id m. 2 delet et in mrg. adscr. Hiare. — Hiare etiam B. — 31 vastum et profundum M; vasta et profunda v. — 32 II om. H^; III L; II et B. 508 NONIVS MARCELLVS 318. 3iy M. hunc plausus hiantem per cuneos (geminatus enim) plebisque patrumque. et Aeueidos lib. VI: 35 inceptus clamor frustratur hiantis. Varro Marcipore: || 'quid? qui circumstant, nonne vident et i rident?' — 'non credo ridere: hiantis video, ridentis non audio.' HORRENDVM significat vitabile et terribile. Vergilius lib. VI: horrendas canit amhages antroque remugit. I Horrendum, novum et admirandum. Vergilius Aen. lib. III: 5 (horrendum dictu!) video mirabile monstrum idem lib. VIII: nascenti cui tris animas B'eronia mater (horrendum dictu!) dederat. II Horrendum, ridiculum. Vergilius Georg. lib. II: lO oraque corticibus sumunt horrenda cavatis. HAVRIRE significat exaurire vel impleri. Lucretius lib. IIII: iuvat integros accedere fontis atque aurire. Lucilius lib. XXX: 15 quantum aurire animus Musarum ec fontibu' gestit, II Haurire, avare sumere. Cicero Tusculanarum lib. V: cum In- explebili cupiditate, quo affluentius voluptates undique hauriat, eo gravius ardentiusque sitientem. — Vergilius lib. I: 35 VI, 493 II 1 Varro Marcipore || 3 Aen. VI, 99 I| 5 III, 26 || 7 Aen. Vin, 564 II 10 II, 387 || 12 IV, 2 jj 15 Lucilius L XXX || 17 V, 6, 16 || 19 Aen. I, 738. 33 plaustus pr. L; jjlautus Gen^. — 34. 35 plebitque pr. L. — patrum B, Gen, H^. — L^: patrum quaeteneidos. — 36 inceptus J5; incertus C, Gen. — frustatur B. — 1, 2 quid? qui Quicheratus; quicquid C, Gen, B. — circumstant, nonne vident et rident M. — praeterea ante circumstant illo cvidentet, quod alienum est in locum illatum, expulsum videtur eminus. — evideutet (evident et fli ; evidenter L^, G; evident H^) circumstant non rident (nrident H^) cdd, cum B. — non add. M- — hiantes B, Gen, H^. — video, ridentes N. Fdber ; videor hidentes B cx corr., Gen, H^ (videor identes pr. B)\ videor hihentes L^; videor hiantes L^, H^, G (hiantis Me). — audeo B, Gen, pr. H, G. — 4 remuscit jpr. L. — 6 admirabile B. — 6 horren- dum et dictu video m. m. Verg. — 7 VIIII B, Gen, L, P. — 8 tres, sed corr., L. — dictum pr. Gen et L. — 10 ridiculum (rud. Gen^); 'immo tu ridiculus' Mercerus. — 12 exhaurire Gen et L ex corr.; B, H, G. — impleri M; implere v. — 13 tuvat Genm^ ; levat H^ , G, cdd. Me. — et cedere cdd. — 14 aurire pr. L; haurire rell. — 15 Lucil.; cf. 317 l. gestire cum comm. 16 aur. G; pr. L; haur. rell. — animas cdd. h. l. (animos A, B). — et fontia L, H^, G; ea fontia A, B, Gen, H^. — 17 f. avide. — Cic. supra add. L. — 17. 18 inexpebili Gen^. — quoque Cicero. — affl. voluptates idem; fluentius voluntates cdd. — hauriat Cic; hauriet (hauriret L^; H^) cdd. cum B. — ego Gen^, pr. L. — 19 Virg. aend lib. I B. DE VABIA SIGNIFICATIOKE SERMONVM. IV. 509 319. 320 M 20 ille inpiger ausit spumantem pateram et pleno se proluit auro. jj Haurire, defetigare. Vergilius Georg. lib. III: exultantiaque haurit corda pavor pulsans. 25 jl Haurire, confodere. Vergilius lib. X: per tunicam squalentem auro latus haurit apertum. II Haurire, aceipere vel audire. Vergilius lib. XII: sine me haec haut mollia fatu sublatis aperire dolis; simul hoc animo hauri. 30 et lib. IIII: vocemque his auribas ausi. Haurire, tenere. Vergilius Georg. lib. II II: et medium sol igneus orbem auserat. 1 HONOR est dignitas. M. Tullius Epistularum || ad Caesarem lib. I: tu cum ea, quae es ab senatu suramo cum honore tuo con- secutus. II Honor, gratia, pulchritudo. Vergilius Georg. lib. II: frigidus et silvis aquilo decussit honorem. 6 et lib. I: iumenque iuventae purpureum et laetos oculis adflarat honores. J| Honor, substantia, delectatio. Vergilius Georg. lib. IIII: en etiam hunc ipsum vitae mortalis honorem. 10 II Honor, cultura, observantia. Vergilius lib. VIH: 22 III, 105 II 25 Aen. X, 314 || 27 Aen. XII, 25 || 30 Aen. IV, 359 || 32 IV, 426 U 1 M. Tull. ad Caesarem I || 3 11, 404 || 6 Aen. I, 590 || 8 IV, 326. |j 10 Aen. VIII, 76. 20 ausit Gerii; L; hausit rell. — 22 defet. pr. L; H^ in mrg.; defat. rell — Verg.; cf. 300, 34. — 24 pulsant Gen, L, H^; non B. — 25 Verg.; cf. 404; 452 l. squalidum; squalere. — 20 aurit Gen^. — 28 sine me haec haut Verg.; Non. pg. 3S5 s. 1. sublatum — remotum; h. 1. cdd. haut (haud B, H) haec {om. B, Gen, H^). — 29 sublandis Gen^ ; snbblandis B; L ex corr. — dolus pr. Gen; L ex eorr. — hauriet Gen, L, //,. — 30 et om. Genh^ (hauri et Genm; id. ex corr. hauriet et); pr. L. — 31 ausit Gen^; pr. L; hausi Geno, B, H, G. — 33. 34 et medium sol igneus hauserat orbem A pei- interpolationem ; cf. comm. in 320, 21. — auserat Gen^; pr. L; hauserat reU. cum B. — 1 M. TuU.; cf. 270 l. consequi, adipisci cmw comm. — aepistularum Gen^; epistolarum B; G; aepistolarem, tum aepistolarum L. — 2 tunc cum cdd. 270. — a s. pr. B. — cnm om. B, Genm, if,. — tuo supra scr. B. — 3 gratia tua pulchritudo Gen^. — 5 et; cf. 340 l. laetum, gratia plenum. — et aend lib. l B. — 6 iubente L; iubentae Gen^; H ex corr. — 7 oculis om. Gen, Jff,. — adflarat Gen; affl. rell. cum B. — 8 Honor, snbstantia, delectatio om. B. — delectatione Gen, H^. — 10 aend lib. VIII B; georg. lib. VIII Gen; H,. 510 NONIVS MARGELLVS 320 M. semper honore meo, semper celebrare donis. jl Honor, integritas, pudicitia. Vergilius Aen. lib. I: et rapti Ganymedis honores. II Honor, sacrificium, litatio. Vergilius lib. VHI: forte die sollemnem illo rex Arcas honorem 15 Amphitryonadae magno divisqne ferebat. Plautus Aulularia: equidem, dn maiorem filius mihi honorem haberet qnam 6ixis habuisset pater. II Honos, dilectus, amor. Vergilius lib. XII: 20 per siquis Amatae tangit honos animum. II Honor, hostia. Vergilius Aen. lib. III: meritos aris mactabat honores. II Honor, praemium. Vergilius lib. V: 25 ipsis praecipue ductoribus addit honores. Lucilius lib. XXX: cuina vultu ac facie hido ac sermonibus' nostris verginis hoc pretium atque hunc reddebamus honorem. II Honor, sepultura. Vergilius lib. VI: 30 cernit ibi mestos et mortis honore carentis. 12 I, 28 II 14 Aen. VIII, 102 || 17 prol. 16 || 20 XII, 56 || 2.3 III, 118 || 25 Aen. V, 249 | 27 Lucilins 1. XXX || 30 Aen. VI, 333. 11 honorem meum L. — meom Geni. — 12 n. N. — intecritas pr. L. — pudititia L. — 13 Ganymedis ed. Bas.; ganemedis Gen^; pr. L; gani- medis rell. cum A, B. — honorem B. — 14 sacrium Gen^. — VIIII Gen, L, pr. H; non B. — 16 sollemnem B; sollempne Gen^; soUemne Gen.^; L; Ho; G; solemne Hs; soWemne , Palatinus et Eomanus Verg. — 16 amphi- tiioniadae B; amfitryoniade L; amfitryonyade Gen; amphytrionia (amphitr. ex corr.) de H; Amfitryoniadae ed. Bas. — referebat Gen^. — 17 — 19 seq. l. addit Quicheratus. — 18 praec. ap. Pl. coepi observare. — equidem, an M; et quidem B, L, H (hic f. m. 2); et quide Gen, f. H^; G. — et qui ' cdd. Pl. mel.; ecqui vel ecquid v. ap. Pl., duriusculis numeris. — filium cdd. — 19 habere cdd. — habuisset supra add. L. — 20 Honor Hqos; Honus pr. L. — 21. 22 siquis tangit honos animum A per interpolationem. — sequis Gen^ ; pr. L. — 23 lib aen. L. — 24 merito sacris B; in A post a rasura; meritos saris pr. Ij. — mactabat etiam Macrobii III, 4, 6 libri; mactavit Verg. — 26 ipso pr. H, tum ipsos; id. ead. m. vel 2: ipsis; ipsos B, Genm, L. — praecipue (praecipuae pr. L) cdd. cum B; Medic. ap. Verg.; praecipuos Verg. — 27 Lucil.; cf. 366 l. pretium pro praemio. — 28 cuius monosyllabum. — a facie Gen, if,. — 29 verginis Gen^; pr. L; virginis rell; cf. et comm.. in 366. — 31 ubi H^. — maestos H, non B. — carentes A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 511 320. 321 M. Lucilius lib. XXVII: nnllo hondre di! sepiiltu', nnllo fiinere. INCIPIT PER I LITTERAM. 35 INVITARE apertam habet significantiam. Vergilius lib. V: celeri certare sagitta invitat qui forte velint et praemia ponit. Terentius Heautontimorumeno: || 1 quam vellem Menedemum invitatum, ut nobiscum esset amplius! M. TuUius in Verrem actione II: rogat Rubrium ut quos ei conmodum siet invitet. — Lucilius lib. XXX: contra haec invitasse aut instigasse videntur. 5 M. TuUius de senectute: ad quem fruendum non modo non retardat, verum etiam invitat atque adlectat senectus. || Invitare est delectare. Vergilius Georg. lib. I: invitat genialis hiemps curasque resolvit. Turpilius Thrasyleone: 10 coronam, mensam, tiilos, vinum et quae hniusmodi; qnibu' rebus vita amantum invitari solet. idem Philopatro: liicus ipse invitat hercle hic Veneris. 32 Lucilins 1. XXVII || 35 Aen. V, 485 fl 38 I, 2, 11 || 2 de praet. urb. 26, 65 II 3 Lucilius 1. XXX || 5 16, 57 j| 7 I 302 B 9 Turpilins Thrasyleone jj 12 Turpilius Philopatro. 32 XXXVII pr. G; XXVIII B. — 33 di! sepultu' Jif; displetn cdd. — metrum potest expleri ita: nullo homo hic honore di! sepultu', nuUo funere. — 34 om. Gen. — 35 Invitat B. — significationem A, B. — 37 invitant edd. pr. B. — et post add. L. — dicit pars cdd. Verg. — 1 ut L; id del. m. 1 et supra scr. a; a B; Gen^; H; G; ad Gen^. — 2 in V. otn. B. — Rubrium Cic; rubri cdd. — 3 siet C, Gen, B, Me; sit cdd. Cic; edd. Non. ab a. 1476 {priores stet; sciet). — cf. Orat. 47, 157. — vitet pr. L. — 4 intingasse pr. L. — 6 M. Tull.; cf. 76 l. adlectat. — fluendum pr. Gen et L. — non om. cdd. l. utroque. — 6 tradat pr. L; trahat id. ex corr.; retrahat H^; rethraat G; retardat et B. — allectat pr. B, L ex corr., G. — 6. 7 Invitare est delectare B; Guiettis; Invitari est delectari C, Gen. — 8 invita pr. B; H^. — genitalis Gen^; pr. L; hiems Gen^; H, G; non B. — curaque Gen, H^; non B. — 9 trasyleonem cdd. — 10 coronam mrg. lun.; horonam cdd. (choronam BibbecMus). — talus pr. B. — vinum ed. princ; vinus cdd. — in add. id.; quod del. Lips. — et quae M (quaeque, metro everso, Madvigius Advers. II, 662); haec cdd. cum B. — huiusmodi trisyllab. — 11 vita (vita iam lun.) amantum invitari solet Lips.; vitam araattum (amat tum) invitari solem cdd.; vitia amantum invitari solent minus eleganter Madvigius. — 12 filiopatro B, Gen, pr. H; filopatro rell. — 13 locus B, L. 512 NONIVS MARCELLVS 321 M. * * + M. Tullius in Hortensio: voluptates autem nuUa ad res necessarias invitamenta adferunt sensibus. — idem de re publica: 15 idque ipsa natura non invitaret solum, sed etiam cogeret. 1| Tnvi- tare significat replere. Plautus Amphitryone: dnne mirum si mvitavit B^se in cena plusculum? Lucilius: pulchre invitati sumus acceptique benigne. 20 Turpilius Epiclero: non invitavit pliisculum sese, lit solet? idem Leucadia: invitavere plusculum hic se in prandio. Sallustius Hist. lib. lill: reversi postero die, multa, quae 25 properantes deseruerant in castris, nacti, cum se ibi cibo vinoque laeti invitarent. — Lucilius lib. XXX: scito etenim bene longincum mortalibu' morbum in vino esse, ubi qui invitavit dapsilius se. Varro Sesquulixe: 30 ipsum avidum vino invitavi poclis large atque benigne. IVXTA est proxume. Vergilius Aen. lib. HH: hnmilis volat aequora inxta. 14 M. TuUius Hortensio || 15 M. Tullius de re publ. || 17 I, 1, 127 || 19 Lucilius II 21 Turpilius Epiclero || 23 Turpilius Leucadia || 25 Sallustius Hlst. IV II 27 Lucilius L XXX || 30 Varro Sesquulixe || 32 JV, 255. 14 excidit l. ut puta: Invitare, incitare. — voluptates ed. princ.; volun- tates (volumentates Gen^ cdd. — nullae pr. L. — 16 sensibus M; senibus V. — cf. comm. in 86, 22. — 17 repleri cdd.; replere Guietus. — Plautus in, sed del. in, H. — 18 anne add. M. — mirum nisi si is inv. Guietus; mira sunt nisi inv. non bene cdd. Pl. — saese B. — caena B, Gen, H. — 20 invitati in, sed in del., L. — sumu.s add. I. Dousa; sunt QuicJieratus. f. invitati cuncti. — accepti; dictum ut Aen. III, 353. — 22 invitavit M; in- vitat cdd. — vinon invitat Bergkius. — 23 ideum B, Gen, H.^; et ita (vel idcum seu potius ideum) pr. L. — 24 invitavere M; invitavit viri B, Gen, 7/, ; invitavit rell.; heri invitavit (invitavit heri Eothius) Eibbeckius; qui quod in contextu posuit, taceri praestat. — hic nominativ. — se Bothius; sese cdd. — hic sese in pr. om. B. — 25 reversi lun.; et versi cdd. — multa quae lun.; multoque cdd. — 26 vino ciboque (cyboque B) A, B, Gen, pr. H. — 27 laeti om. B; leti A, L. — 28 scito etenim bene Muretus; cito (cibo L, G; cf. V. 26) bene enim cdd. — longinquura B, H^, G. — 29 dapsiluisse B. — se, tum sese, sed corr., L. — 31 avidum vino Passerat.; audi vino (audivi non B, Gen, H^) cdd.; avide v. male Lips. — invitavi id.; invitari cdd. — poclis Meinekius, qui metrum agnovit; poculis v. — 32 proxime A, B, pr. L. — Verg.; cf. 414 volare. — III Hs post ras. — 33 aecora A. m VARIA SIGNTPICATIONE SERMONVM. IV. 513 321. 322 M. 1 II luxta, [est] coniunctim. Varro de vita p. R. lib. I: || cum interea in lucubrando faceret iuxta ancillas lanam. || luxta rursum similiter. Sallustius in lugurtae bello: hiemem atque aestatem iuxta pati. — Plautus Trinummo: 5 iuxtaque eam curo cum mea. Varro Papia papae, tcsqI iyxcy^Lcov: qui potest laus videri vera, cum muto saepe furacissimus ac nequissimus civis cluat iuxta ac Publius Africanus. — Plautus Aulularia: dixi tibi, mater: iiixta mecum r^m tenes. 10 INSOLENS inpudens et audax dicitur consuetudine. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. II: insolens, adrogans, iactans. — idem de senectute: nec erat ei verendum, ne vera praedicans de se nimis videretur aut insolens aut loquax. 1| Insolens rursum non solens. Terentius in Andria: 15 qnid tu Athenas insolens? Pacuvius Atalanta: quae ^gritiido insol^ns m^ntem adt^mptat tuam? 1 Varro de vita pop. Rom. I || 3 8.5, 33 || 4 I, 2, IGO |! 6 Varro Papia papae || 8 IV, 7, 1 || 10 M. Tullius ad Caesarem iun. II H 12 10, 31 || 14 V, 4, 4 H 16 Pacuvius Atalanta. 1 luxta coniuncti B; est om. Gen, H. — P. R. (pr Gen) cdd. — 2 facere B, Gen, H^. — ancilas B. — ancillas lanam in ras. H^. — russum 'pr. B. — 3 similiter in ras. H^. — incurte pr. L; in iuprurthae «(iugurtae B) rell. — hyemem B. — et cdd. Sall. — a. statim pr. L. — 4 plaus pr. L. — 6 papia papa iUEQi ivx.a\iiov H^; papiapapaeite plevco xcoftttov pr. J>; papiapapafjrs pleyra kooiiicov id. ex corr.; papiapapa sjtsQhfvxoyniov Gen; papia papae nfQi fvna(iiav {fvKafitov H,) H.,; G. — potes B. — 7 vera, cum muto M; versa cum motus (commotus B, Gen, H; seq. s) C, Gen, B. — 'notaverunt viri docti in quibusdam libris esse: vera in noxiis' Mercerus. — muto; ita per contumeliam dictus liomo lascivus ac mollis, cuius mentio h. l. praeteriri non potuit. nam dmhus vitiis, luxuria et avaritia, lahorabat tum civitas Bomana. — sic Mamurra a Gatullo dictus Mentula; ct Muto fuit cognomen Romanum. — mortuus vel notus inepte alii. — furacissimus A. NaucTcius Philolog. IV, 299; furaces semus pr. L; furaces emus B, Gen; H^; furaces essemus L ex corr.; Hj,; G. — ac om. B, Gen, H^. — civis Me in notis; ibis cdd.; cf. comm. in 224, 21. — cluat add. M. — quod si non receperis, in fine potest suppleri cum BibbecJcio laudibus extoUatur vel simile. — 8 iuxta om. B, Genm, H^. — Plautus in pr. H. — 9 metum B. — reum Genm. — rem mecum t. cdd. Pl. — 11 adrogans pr. L, H^; Gen; B. — 12 nec erat ei Cic; ne certe Gen; L; pr. H in ras.; G; nec certe B; H ex corr. — ne vera; neutra B; pr. L. — de sene {tum de se ne) nimis L; de seminis B. — 13 videretur Cic; videtur pr. L et Gen; videatur rell. cum B. — rursum non solens om. B spatio reliclo. — non solum, sed in mrg. corr., Gen; insolens L. — 14 in om. B. — 15 aiithenas L; athenans Gen^. — 16 Athalanta H^; G; B; Athalanda Gen; Athlanda H^; Athalantha X. — 17 egritudo Gen, H, pr. L; aegr. L ex corr.; G; B. — adtemptat C pr. L.^; B; Gen. — tuam supra scr. in L, — 18 Turpillius pr. L. NoNi Mauc. C. D. ed. L. Mvki.i,kr. 33 514 NONIVS MARCELLVS 322. 323 M. Turpilius Demetrio: timdre occoepi efc interdum excitarier: ineptus quid mi v^llem ex insoldntia 20 nescibam. idem Leucadia: quem olim 6derat, sectatur ultro ac d^tinet; ille insolens autem lit fastidit carnifex! Accius Diomede: 25 ita fl^tu et tenebris opstinatus sp^ciem amisi liiminis conspiciendi insol^ntia. Sallustius in Catilina: quae tametsi animus aspernabatur, insolens malarum artium. — Cicero de oratore: sed mehercule stius disputationis insolentia atque earum rerum, quae quasi in 30 arte traduntur, inscitia. INGENIVM est naturalis sapientia. Sallustius in Catilinae bello: ingenium nemo sine corpore exercebat, || Ingenio veteres dixe- • runt et sua sponte vel natura. Naevius Lycurgo: vos qui regalis || corporis cust^dias 1 agitatis, ite actutum in frundiferos locos, ingdnio arbusta ubi nata sunt, non obsitu. 18 Turpilius Demetrio || 22 Turpilius Leucadia || 25 Accius Diomede || 28 3, 4 II 29 I, 22, 99 || 32 8, 5 || 34 Naevius Lycurgo VI. 19 Qccepi et Lips.; occepi B, Gen, Hy; occepit (hoccoepifc L) rell. — exc. M; oscitarier (oscitarie pr. Hs) v. — 20 quod B. — mihi cdd. — insolen- tiam Gen, pr. L. — 21 nesc. Lips.; nesciebam cdd. — 24 fastidit lun.; fastidia cdd. — 25 actus pr. Ij. — 26. 27 metruvi constituit M. — fletu Gulielm.; effletu {quod ex sequente et tenebris vid. ortum) cdd. cum B; et fletu non bene Bothius. — et om. B. — illa fletu et tenebris dativi. — obstinatus L, H.^, G, B. — male Mothius obsitus. — speciem pro acie ocu- Inrum dici monet Bibbeckius. — amisi pr. L; amissi (quae et alibi haud in- frequ£ns forma) rell. — conspiciendi Bothius; conspicient {seq. i) cdd. — in- solentia B, Gen, H^, ut vid.; Bothius; insolentiam rell. — olim coniecimus scribendum sperem , i. e. spem. — quod sieui arriserit commentum (certe ne nunc quidem eius paenitet), illud luminis conspiciendi erit referendum ad sperem, non ad insolentia. — 28 Catillina Gen et L. — 29 de oratore Quicheratus (I de oratore Me); in oratore (oratione B) cdd. — 30. 31 stius pr. L; istius rell. cum B. — cf. Lachm. ad Lucr. pg. 197. — dispu- tationis B; Cic; deputationis G; Gen. — quae si B; quae quesi H^. — traduntur arte vel traduntur in arte edd. quaed. Cic. — 32 Catillinae Gen, L, G; Catilenae B. — 33 Ingenio A, B; Gen^ ; Ingenium C, Gen^. — 34 et sua sponte. vel natura om. B spatio relicto. — Nevius cdd. — Licurgo B, Gen, H. — 1 regalis H^; v.; regali L, G; regari B, Gen, H^. — cust. (om. B) as L. — 2 agitatis B, Gen, pr. H; agitis rell. — actuum pr. Gen et L. — frondiferos B, Gen^, H^ ; frendiferos, supra e pr. scr. u, Gs; frudiferos pr. L. — frondifluos cd. Palatin.; ed. princ. — locos B, Gen, L, H, Gs^; lucos Gs^; ed. Bas., ut priores fere omnes (lutos princ). — 3 arbusta B; Gen^ ; aruustu Gen^ ; aruusta H^; aruusto pr. L; arbusto L ex corr.; H^; G. — ubi nata Scal.; DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 515 323 M. 8allustius Hist. lib. III: castrisque conlatis pugna taraen ingenio 5 loci prohibebatur. — Vergilius Georg. lib. II: nunc locus arvorum ingeniis, quae robora cuique, quis color. INMANE significat iugens. Vergilius lib. VI: posuitque inmauia templa. 10 i| Inraane, foedum. Accius Andromeda: inmani tabe templum, obvallatum ossibus. II Inmane rursum minime bonum, [et] nocens. Accius Medea: prima ^x inmani vicfum ad mansuetum applicans. Vergilius Georg. lib. IIII: 15 inmanem ante pedes hydrum moritura puella. Accius Philocteta: . . Phrygiam miti more esse, animo inmani Gra^ciam. M. Tullius de re publica lib. III: quippe si ita sensit ut 4 Sallustius Hist. III || 6 II, 177 I| 8 Aen. VI, 19 |1 10 Accius Andromeda|| 12 Acciua Medea || 14 IV, 458 || 16 Accius Philocteta || 18 M. Tullius de re publ. III. ut nata Aem. Baerensius ; vineta cdd. — illiid ut si rccte habet, positum pro ubi, sicut Iva-, cf. comm. in Enn. Ann. v. 141; Fab. 407. — obsitu B; Gen; H. hic in nirg. pro varia lect. m. 3 obstutas. et ita L, G (obstatas Gs). — 4. 6 inigna men pr. L. — prohibeatur pr. L; proibebatur A, qui saepius h omittit. — 5 — 7 Vergilius ' — quis color. — Jiaec ab interpolatarc vidcntur adiecta. — sane illud ingeniis Servius dictum refert pro naturis. — ingeniis dativus. — hinc locus B, Gen, IJ^. — quisque color B. — 8 Inmane; nm Jj in toto fere lemmate, sed ubique mutatum. — nm ubique B, imcnc semper Gen, H. — Immane Gen, L.j,, G. -— 9 templi Gen, pr. H. — 10 fedum Gen.^ ; H; G; A; fodum B. — Actius A. — in Andromeda ed. a. 1476; automedia cdd. — 11 immani tabe Me; f. inmanei tabei; inraanitate (imm. L^, G; in- mamanitate B) habet (abet A) cdd. {seq. t); immane te habet non maJe ed. pr.; et ita multi. — 12 et om. B, Gen, H^. — 13 prima; Ceres. — victum om. G, itcm Me in textu; vietum L; supra ie positum c, sed deletum. — f. victu. id in B esse dicit Gerlachius; sed in B est victum, in A omittitur versus. videtur igitur significari Basiliensis. — aplicans Gen; pr. L; fl,. — 14 III Gen, L, pr. H; non B. — 16 filocteta cdd. — 17 frygiam id. (fygiam pr. L; frigiam B, H^). — raiti (mitti B) more B, Gen, H^; mitiore L; ed. Bas.; minore H^; minorem Gs; ut puto, etiam hic minore. — esse, animo inmani M (esse iam ed. princ); essea amimani L, Gs; esse sam inmani pr. H; esse sam imani (immani m. 2) Gen; exsesam inmani B; esses animan H post ras.; in quo i cum greciam iunctum m. 2. — greciam G, Gen, B. — cf. Accii V.: Tereus indomito more atque animo barbaro. — 18 cf. 324 l. inpurus, inprobus. — derp L; de re pub Gen; de quo iam non refcretur. — quippe si ita cdd. pg. 324; h. l. quidpesieta pr. L; quidperieta B cx corr.; ut puto G; L e.T corr.; H; Gen; quidperietu Gs; quidparieta pr. B; quidpe si eta ed. Bas. 33=^ 516 KONIVS MAfi-CELLVS 323. 324 M. loquitur, est liomo inpurus; sin aliter, quod malo, oratio est tamen inmanis. — idem de officiis lib. I: quo detestabilior illorum in- 20 manitas, qui et laceraverunt omnei scelere patriam. — Vergilius Aen. lib. I: Pygmalion, scelere ante alios inmanior omnes. Varro Meleagris: adde hydram Lernaeam ^t draconem Hesp^ridum, quotquot b^stiae 25 fuerunt inman^s. INTESTATVS cst qui sine testamento perit. || Intestatus [est] rursum cuius verbis fides non habetur. Pomponius Pictoribus: ipsus cum uno servo seneca intestato proficiscitur. INVADERE est adpctenter incipere. Vergilius lib. VIIII: 30 aut pugnam aut aliquid iamdudum invadere magnum. Lucilius lib. XXX: ut semel in Caeli pugnas te invadere vidi. jl Invadere rursum quasi in vadum ruere. Accius Athamante: ut II pr6fugieas hostem inimipi invadam in manus? 1 IVBERE est cogere aliquid ut fiat. Vergilius lib. VIIII: ac Nisum dicere iussit. jl lubere, [est] velle. Lucilius Satyrarum lib. VI: salvere iubere salutemst mittere auiico. 6 20 I, 17, 57 II 22 I, 347 || 24 Varro Meleagris || 28 Pomponius Pictoribus 30 Aen. IX, 186 || 32 Lucilius i. XXX || 34 Accius Athamante || 2 Aen. IX, 233 4 Lucilius I. VI. 19. 20 homo; hoc pr. L. — tamen inm. (imm. L^; G; Gen); taen imanis, tum tamen immanis L; ta enim manis, m. 2 taiS' immanis JBT. — de Garneade agitur. — idem om. B, Gen, H^. — quo est detest. cdd. Cic. — 21 qui lacera- verunt cdd. Cic, minus eleganter. nam post finem verborum a Nonio allatorum leguntur haec: et in ea funditus delenda occupati et sunt et fuerunt. — omnei; omni cdd. Cic; omnes B, Gen, pr. L; oSos' H; omne L cx corr.; ed. Bas. — 23 oioas; supra elutum e, quod fuit a m. 1 vel 2; infra ms posit. f. ead. \ L. — 25 lerneam cdd. — draconem Me; trahonem (rahonem pr. L) cdd. — quotquot M de re m. 438; qui et versus indicavit; quod cdd. — et quotquot Quicheratus. — 27 est alterum om. Quicheratus. — 20 ipsius B, Gen, H^. — seneca M; senex cdd. — seneca; cf. 17, 18. — intestato om. B. — in mrg. signwn hoc: .'.; quo videtur indicari defectus. — 33 in Caeli pugnos spreto Nonii lemmate I. Dousa. non recte; nam agitur de T. Caelio Teucro vel eius fratre, propter quorum virtutem hellicam Ennius adiecit sextum deci- mum librum Annalium. cf. vit. Enn. pg. 179 sq. — te, add. supra e lineola, Gen; cf. comment. in 324, 21. — 34 Actius A. — Atamante G; Adamante B, Gen, H, L; in L ex d factum t, sed id rursus mutatum. — 1 ostem A. — 3 nidum B. — 4 lubere est velle om. B. — est vid. delend. — 5 solvere B. — inveres pr. L; viveres Gen^ . — saltem est H^ ; salutem est rell. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 517 324 M. Terentius in Andria: iubeo Cremetem. Vergilius Aen. lib. III: sed votis precibusque iubent exposcere pacem. 10 INPVRVS est aliquo vitio maculatus. M. Tullius in Verrem, actione secunda: quam multis illum ingenuis, quam multis matri- bus familias in illa tetra atque inpura legatione vim adtulisse existimatis? — Lucilius lib. XXVI : coniugem infidamque, flacitam familiam, inpuram domum. 15 ' Inpurus, inprobus. M. TuUius de re publica lib. III: sed iuven- tuti nostrae minime audiendus: quippe si ita sensit ut loquitur, est homo inpurus. — Terentius in Eunucho: mei loci hinc atque 6rdini8 hominem haut inpurum. 20 INBVERE est initiare. Varro Synephebo, nsQl ^^fiovfjg: quid te docere oportet, litteris inbutum? sus Minervam? — M. Tullius de officiis lib. I: plerumque autem parentium praeceptis inbuti ad eorum consuetudinem moresque deducimur. — Vergilius lib. VII: 6 III, 3, 1 II 8 III, 261 II 10 de praet. urb. 24, 62 || 13 Lucilius 1. XXVI i. 15 M. Tull. de re publ. III || 17 II, 2, 3 || 20 Varro Synephebo |j 22 I, 32, 118 j| 23 Aen. VII, 541. 7 Crem.; chrem. H.^; B ex corr.; item L. — 9 iuvent pr. Gen et L. — 10 alico pr. A. — M. Tullius; cf. 413 l. taetrum — inluviosum. — 11 a. II ed. Bas. — q. m. istum cdd. 413; Cic. — patribus Gerii. — 12 familias Cic; familiis cdd. l. utroque; matribus familiarum videtur lcgisse Arusianus gr. lat. VII, 475. — 12 terra L. — attulisse L ex corr., B. — 13 XXVII pr. Gen. — 14 infidam atque Quicheratus, f. recte. — flacitam ed. princ.; flaticam cdd. — pessime Duehnerus pathicam. nam apparet a Lucilio tragicum aequa- lem irrideri. coniux autem illa Clytaemnestra videtur esse. — flacitam; sub- tracta c; cf. de re m. 360. — flacitam passive; cf. comm. in Luc. XXVI, 41 qufieque ibi citantur. — inpuram B; inpura (imp. L^, G) rell. — modum B, Gen, L, H. — 15 Inpurum, inprobum (Imp., impr. B) A, B, Gen; in hoc pr. fuerat Inpurus. — improbum, tum improbus H. — M. Tull.; cf. 323 l. in- mane — minime bonum. — 15. 16 iuventuti lun.; ventutiti L; ventuiti B; Gen; H^; ventunti H^; G. — 17 Terentius; cf. comm. in 270, 37. — 18 mei loci (lici B, Gen, L, H^) atque ordinis (ordines L; ordinem B, Gen, iZ,) cdd. — 19 haud B, H^, L ex corr., G; haut H^; aut pr. L. — 20 Im- buere; cf. 521 l. Inbuere. — Imbuere; n ubique L^ ; nonnumquam Gen, H, et quidem sine correctura. — intimare, in mrg. initiare G, cd. Vietor. — Imbuere est intimare vel Imbuere est initiare edd. ante Ald.; Imbuere est intimare vel initiare lun. — inefoebo (ineffebo L) ns^t s^i^iovsc cdd. — 21 te Gen, rursus lineola supra e addita; qua dlias signijicatv/r m. sed eadem etiam accentus loeo posita. de quo iam non 7nonebitur. — docere M; facere v. — obportet pr. L; oportere (quod vid. ex praec. vocabulo ortum) B, Gen, Hy. — f. quid? te docere oportet, 1. inb.? — sus Minervam? M; solis Minervae {seq. m) cdd. — 22 autem Cic; dotem cdd. — 23 morisque Genm; L; moreque pr. H; moresque et B; moremque Cic. — dedecimur Gen^. 518 NONIVS MARCELLVS 324. 325 M. promissi dea facta potens ubi sanguine bellum inbuit. 25 II Inbuere est inficere. Accius Pliilocteta: cum ex viperino morsu venae viscerum ven^no inbutae tetros cruciatus cient. [lioc in doctis intellectibus habemus.] Cicero de finibus bo- norum et malorum: accedit mors, quae, quasi saxum Tantalo, 30 semper iupendet; tum superstitio, qua qui est inbutus, quietus esse numquam potest. ILICO significat statim, mox. Pacuvius Medo: || repiidio auspicium: r^grediundumst ilico. 1 Caecilius Notho Nicasione: ilico ante 6stium hic erimns. II Ilico, illo. Turpilius Leucadia: sed quam longest, cum isti ilico\ 5 II Ilieo, in eo loco. Naevius Belli Poenici lib. VI; iam septimum decimum annum ilic6 sedentes. Accius Eurysace: ilico, inquam, habitato, nusquam pr6pius! 26 Accius Philocteta || 29 I, 18, 60 || 33 Pacuvius Medo H 2 Caecilius Notho Nicasione || 4 Turpilius Leucadia || 6 Naev. Belli Poen. VI || 8 Accius Eurysace. 24 deaflFecta Gen^. — facta H; fata G. — 26 est post add. L. — Acc; cf. Cic. de fin. II, 29, 94; Tusc. II, 7, 19. — filocteta (filoctita pr.' Gen et L) pdd. — 27 priore l. cdd. Cic: cui viperino; posteriore: cum e viijerino. neque cum hoc Ciceronis esse Nonii demonstrat testimonium. — venae Cic; bene cdd.; om. A. — viscera A. — 28 imbutae {vel inbutae) taetros cdd. plerique Cic; inbuta (imbuta B, Gen, L.^, H, G) est etero (etero B, Gen, H^) C, Gen, B. — crociatus pr. L. — cient Cic; sciens cdd. (inbuta tetros cruciatus, pr. cruciatos, ciens A). — 29 hoc in doctis (dotis Genm; H^) intellectibus habemus. vcrla interpolatoris, qui respicit ad locuvi ex capite de doctorum indagine in principio lemmatis memoratum. — 30 accidit B., Gen, H^. — etiam mors cdd. Cic — Tamtalo pr. Gen et L. — 31 superstitio qua Cic; quia cdd. — 1 hospitium cum Heinsio Bibbeckius collato versu eiusdem Medi caelitum camilla expectata advenis? salve, hospita. — regrediendum est B, Gen, Hi, pr. L; regrediundum est rell. — 2 notonicasione B; notonincasione pr. L; notoui incasione Gcn, L ex corr., H, Gs. — 3 haec, si integra, crctici versus partem efficiunt. — illico pr. L; item vv. 7; 9; 11. — hostium B, L, G. — 4 Turpillius pr. L. — quam longest. hoc de tempore dictum. — isti; est pr. L. — illud ilico, semel in libris seriptum, duplicavit Me (isti ilico iam alii). — f. 'sed quam longest!' — 'isti ilico?' excluso illo cum, quod ex praecedente quam potuit originem trahere, et diverbio instituto, de quo iam cogitavit BibbecJcius. — tali pacto longe de loco dictum; quod aliquanto usi- tatius. — 6 — 10 Naevius — ilico in mrg. add. Gen. — 6 III B, Gen; VI H in ras. — 7 iam add. M. — decimum mn. B. — sedentes M; sedent v. — 9 habitato, nusquam Bothius; habitat ovis (habitovis B) quam cdd. — DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 519 325 M. 10 Hemiiia Hist. lib. I: et cum quo irent nesciebant, ilico man- serunt. — idem: his persuadetur, ilico manerent. — et pars ilico manent, — Caecilius Notho Nicasione: manete ilico. IGNOSCITE est veniam date. Vergilius Georg. lib. HH: 15 ignoscenda quidem, scirent si ignoscere Manes. I Ignoscite rursum noscite vel discite. Varro Inglorio, tisqI vosque in fcheatio, qui voluptatem auribus huc aiicupatum concucurristis domo, 20 adeste ameice; qua^ feram, mi guoscite, domum ut feratis ec theatro Iltteras. ITER est via. Vergilius lib. VI: bac iter Elysium nobis. II Iter, navigatio. Terentius in Hecyra: 10 Hemina Hist. I || 11 cf. comm. || 12 Caecilius Notho Nicasione U 14 IV, 489 II 16 Vano Inglorio || 22 Aen. VI, 542 || 24 III, 4, 1. propitius G (cd. Vict.) m. 1; L. — f. verba IpMdamantis vel AmpJiidamantis (cf. comm. in 230, 25), cum a legatis Teucri cum eo de restituendo Telamone, qui in exilium erat eiectus, agcretur. — 10 hist. (hiator. Gen, U; historiarum B) hemina (gemina pr. L) cdd.; corr. Me. — 10—11 his tria exempla con- tineri intellexerunt Petrus et Quicheratus. — ncc tamen affirmarim, quod Pctro placuit, secundum locum ct tertium etiam ex primo libro decerptos. sed videtur ante his haustum: idem; post manerent: et. — nec enim solet aliter citare Non. — 10 cum; quum Me; tum (tunc B, Gen, H^) cdd. — nesciebat B, Gen, Hi- — 11 pars ilico manent post add. in L. — 13 manet pr. L. ~ si integrum fragmentum, apparet numeros esse bacchiacos vel creticos. — 16 sic ign. pr. Gen et L. — 16. 17 Varro Inglorio cdd. liS s. l. olivitatem; h. l. Varro (Varron pr. L) gloriam. Varro Gloria lun. — ac difficile dictu, utrum praeferas. — nsQKpsovov H^, G; nscpsovov H^; mcpsovov Gen, L; in hoc prius nepieonos (e altera non satis certa). — 18 vosqui pr. L. — teatro L, G, pr. B. — voluptatem lun.; voluntatem cdd. — 19 dispUcet illud huc libcrius collocatum. — f. hanc. — accupatum pr. L. — concucurristis Scdl.; concurristis (concuristi pr. L; conconcurristis pr. H) G, Gen, B. — domu L; quod tamen vix puto admittendum pro oI'-ko&sv. — ceterum nescio an scri- bcndum sit modo. -- 20 adeste ameice; ita M; adeste (adest pr. L) est ame {seq. quae. — amer Gen.^, H, L ex cwr.; amare Gen^) cdd. — adeste et a me non bene lun. — rai gnoscite OeJilerus; qui rcctc mi dativum dicit etJiicum {cf. Liv. praef.: ad illa mihi pro se quisque acriter intendat aninium); ignoscite {praec. m; post quod ras. in H. — ignosce B; ignoscie Gen) cdd. — ct ita ipse Non., quem hic, ut saepius, unitis litttrae deceptum apparet errore. — 21 domui feratis L. — ec RibbecJiius; e ed. a. 1476, f. recte; et {seq. t) cdd. — litteris G^; literas B. — 22 Itere pr. L. — 23 ac Gen^; L. — 24 Hecera Gen^; pr. L. 520 NONIVS MARCELLVS 325. 326 M. 'ain tii tibi hoc inconmodum evenisse iter?' — 25 'non hercle verbis, Parmeno, dici potest tantum quam re ipsa n&vigare inc6nmodumst.' INNOCENS est bonus et nulli nocens. Vergilius Aen. lib. VII: litusque rogamus innocuum. 30 II Innoeens rursum integer et incorruptus. Sallustius in lugurta: ubi quae Metellus agebat ex nuntiis accepit, simul de innocentia \ eius certior Roma factus, diffidere suis rebus; ac tum demum veram deditionem facere conatus est. INDVLGERE, augere. Lucilius lib. XXVIIII: 35 tii qui iram indulges nimis, mamis a muliere abstinere || m^lius est, 1 II Indulgere est veniam dare, Vergilius lib, X: tolle fuga Turnum atque instantibus eripe fatis: hactenus indulsisse vacat. II Indulgere, dari, detiueri. Vergilius Aen, lib, IIII: 5 indulge hospitio cauirasque innecte morandi. et lib. VIIII: indulgent vino et vertunt crateras aenos. II Indulgere, spatium maius dare. Vergilius Georg. lib. II: sin tumulis adclive solum collesque supini, 10 indulge ordinibus. 28 VII, 229 II 31 46, 1 || 35 Lucilius L XXVIIII || 2 Aen. X, 624 || 5 IV, 51 II 7 Aen. IX, 165 || 9 II, 276. 25 ain tu H^ (pr. atin tu); (7; adin tu L; emtu (emptu B) B, Gen, H^. 26 Parmeno B, Gen, H; Parmenon (Permenon pr. L) L, G. — 27 quam Ter.; quantum cdd.; et ita Bevihin. — inconm. est p^. L; incomm. est rell. — 28 lunocens lun.; Innocentia cdd. (innocens in mrg. Ho). — bonus M; bonum cdd. — et vid. delendum; nisi praestat scribi: Innocens, bonus, id est nuUi nocens. — VII H^; III edd. ante Me cum Bas.; om. in B spatio relicto; I Gen, L, H^. — 31 lugurta B, pr. L; lugurtha rell. — 32 interea lugurtha Sull. — ubi quae Gen,^; H^; ubique rell. cum A, B. — accepit A, B, Gen,^, H^; acceptis Genj^, L, G, H^; sed in hoc tis rursus erasum. — 33 incertior pr. H. — certi airro ma L. — foma B; Romae meliores Sall. cdd. — 34 vera demedionem Gen^ ; veram dedi (di ex corr.) edionem pr. L. — 1 mauf B. — a mul. abst. lun.; abst. a mul. cdd. — 2—4 /. ante 325, 35 ponendi. — 3 t, figurantur pr. L. — stantibus Gen; L; H^. — 4 actenus cdd. pr. B. — indulsit evacat Gen^; pr. L. — 5 dari, det. M (dare se, detineri Quicheratus) \ dare detinere (ret. pr. L) cdd. — Aen. om. B. — III cdd. pr. i/^. — 6 hospicio L. — causas pr. L. — 1 IIII cdd. — 8 gratera senos Gen^. — 9 spacium pr. L. — maius augere B. — III pr. L. — 10 sint Gen^; pr. L. — tumuli A, B, Gen.^; tumilis pr. L. — accl. L, H^., G; acl. Gen^; adcl. et A, B. — sol. om. Gen^; pr. L. — coUisquae pr. L. — supinos Ve^-g. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 521 326 M. II Indulgere, temperare, clementem esse. Vergilius Georg. lib. II: si non tanta quies iret frigusque caloremque inter et exciperet caeli indulgentia terras. 15 M. Tullius de officiis lib. III: magnus vir in primis, et qui periudulgens in patrem, idem acerbe severus in filium. INANE, vacuum, sine pondere. Vergilius Georg. lib. III: atque illis iam saepe rotae ducantur inanes. II Inane, concavum, Vergilius lib. V: 20 galeam ante pedes proiecit iuanem. II Inane, leve, Vergilius Georg. lib. IIII: instabiles animos ludo prohibebis inani. et Aen. lib. IIII: et inania murmora miscent. 25 lACET significantiam habet manifestam; ut [est] Vergilius in Bucolicis: Silenam pneri somno videre iacentem. et: strata iacent passim sua quaeque sub arbore poma. 30 M, Tullius in Verrem, de suppliciis: patres hi, quos videtis, iacebant in limine. |] lacet, plenum est, oneratum. Vergilius Georg, lib, III: sed iacet aggeribus niveis informis et alto terra gelu late. 35 :| lacet, per plurimum porrigitur, Vergilius Georg. lib, III: tantum campi iacet. 12 II, 344 II 15 III, 31, 112 || 17 III, 170 || 19 Aen. V, 673 y 21 IV, 105 |; 23 IV, 210 II 26 VI, 14 || 28 Bucol. VII, 54 jj 30 II, 6, 45, 118 || 32 III, 354 || 35 III, 343. 12 Verg.; cf. cotnm. in 200, 2. — 13 calorem pr. L. — 15 M. Tullius; c/. 356» l. severum, saevum; comm. in 228, 3. — pro libro III pr. L libiti. — et qui; eo qui pr. L; et B; Gen^; JEfj,- eo Gen^. — 17 IIII B, Gcn, L, pr. H. — 18 saep, tum saepe, portae L. — 19 n. N. — cf. tamen Serv. ad h. l. — 20 adte Gen^ ; aote vel acte pr. L. — 21 Inane vacuum sive leve L; Ald. — cf. v. 17. — 22 innani L. — 24 mascent Gen^, pr. L. — 25 ut Virgilius ed. a. 1471; ut est Virg. (Verg., ut puto, L^; VirgUius, quantum videtur, H) B, Gen, C. — 27 videri iacentum pr. L. — 28 cf. 389 l. stratum, deiectum. — 29 feua quaque deteriores quidam cdd. Vergilii; Guietus; Bentleivs; sed cf. Lachm. comm. Lucr. pg. 94. — 30 de suppliciis (subpliciis pr. L) in Venem cdd.; in Verrem de suppliciis Qtiiclieratus. — patris cdd. pr. H^ et B. — his pr. L. — 31 lacet, plenum est; n. N. — 32 IIII B (et V. 35), Gen, pr. H. — 33 iacet dict., ut Georg. III, 343; Aen. 1,224. 522 NONIVS MARCELLVS 326. 327 M. II lacet, sordet, neclectum est. Lucilius lib. XXX: et 8ua perciperet retro rellicta iacere. Lucretius || lib. I: l humana ante oculos foede cum vita iaceret in terris. INPROBVM est, sicuti manifestum est, minime probum, M. TuUius Epistularum ad Caesarem lib. I; debes odisse inprobitatem 5 eius, quei inpudentissimum nomen delegerit. || Inprobum, saevum. Vergilius lib. X: lavit inproba taeter ora cruor. et Georg. lib. III: 10 tum piscibus atris inprobus ingluviem ranisque loquacibus explet. [et] Lucilius lib. XXX: inprobior multo, quam de quo diximus ante, quanto blandior haec, tanto vementiu' mordet. 16 II Inprobum, turpe. Lucilius lib. XXX: omnes formousi fortes tibi, ego inprobus? esto. lACERE significat emittere: unde et iaculum. Vergilius lib. V: sublataque procul dextra conixa coruscat et iacit. 20 37 Lucilius 1. XXX || 1 I, 63 || 4 M. TuUius Epist. ad Caesarem lib. I || 7 Aen. X, 727 || 10 III, 430 || 13 Lucilius 1. XXX || 16 Lucilius L XXX || 18 Aen. V, 642. 37 neclectum est; neclectus est C, Gen; neglectus est -4, B. — 38 de Accio haec videntur dicta. — r. rel.; notum pleonasmi genu^. — percipere r. relicta (relignta pr. L) cdd.; corr. Gulidm. — icere pr. G. — 1 cf. comm. in 314, 25. — 2 fede A; B; Gen.^ {m. 1 fode); H; G. — victa Gen^. — 4. 5 vel prius est vel alt. vid. delend. — M. Tullius (Ciccro ed. princ.) Me; tusculanorum Gen, H, L {hic pr. stussculanorum); tusculanarum B, ed. Bas. {praec. m). — Epistolarum M; epistola C, Gen, B. — Caesare L. — debes audissae pr. L. — 6 quei; qui ed. princ; quia (qua pr. H) cdd. cum B. — impudentissimum ed. Bas.; Ald.; lun.; 3Ie; inprudentissimum (imp. L^) B, Gen, H, L. — post inprud. add. Gcn e, sed del. — 7 Verg.; cf. 466; 503 1. lavare; lavit. — 8 teter H ex corr.; pr., ut videtur, L; non B. — 9 hora Gen^; L. — 10 et Georg.; cf 242; 298 l. atrum; explere. — 11 hic p. atram cdd. 242; Verg. — illud atris f. ipse Nonius; cf. Hor. Epist. II, 3, 3 sq. — 12 expletet Gen^. — 13 et om. ed. princ. {praec. et). — 14 multum pr. G. — 15 blandior haec tanto in mrg. add. H^- — haec; f. heic. — vementiu' M; vehementius cdd. — 16 Lucilius; cf. 306 l. fortis — dives. — 17 formonsi Gcn^; pr. L; formosi rell. — 18 Verg.; cf. 385 l. sublatum, erectum. — 19 dextera Gen^ ; pr. L. — conexa cdd. l. utroque. — 20 iacet Gen^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 523 327. 328 M. M. Tullius in Verrem de signis: in quem scyphum de manu iacere conatus est. || lacit, habet, ponit. Vergilius Georg. lib. IIII: omnis in hac certam regio iacit arte salutem. M. TuUius Philippicarum lib. I: in quo templo, quantum in 26 me fuit, ieci fundamenta pacis. l| lacit, facit. Lucilius lib. XXVI: agere in iaciendo siqueis vfneis actis opust. lACTARl est dimitti, dependere. Vergilius Georg. lib. III: et dextro iactata recumbit in armo. II lactare, volvere. Vergilius Aen. lib. I: 30 atque illum talis iactantem pectore curas. II lactare, plagis steruere. M. TuUius iu Verrem actione secunda: iactatur domi suae vir primarius et homo honestissimus; pro se 1 quisque manus adfert. |1 lactare, fatigare. Vergilius || Aeu. lib. I: iactatos aequore toto Troas. et: 6 iacteturque odiis lunonis iniqua^ II lactare, ambitiosius gloriari. Vergilius lib. VI: 21 II, 4, 10, 24 II 22 IV, 294 || 24 1, 1 || 25 Lucilius I. XXVI || 27 III, 86; cf. comm. II 29 I, 227 || 31 de praet. urb. 26, 67 B 1 I, 29 || 4 Aen. I, 668 || 6 Aen. VI, 816. 21 scifum B; Gen; pr. L; H; scyfum L ex corr.; G. — 22 lacet A, B, Gerii , pr. L. — habet om. A. — 23 hanc cdd. pr. B; Eomanus ap. Verg. — certam om. B. — iacet B; Gen^; pr. L. — salute Gen, L. — 24 filippicarum Gen, H, G, non B. — 26 Lucil.; cf. comm. in 238 l. appellere est applicare. — XXVII B, pr. Gen. — 26 iciendo pr. L. — siquost (m L supra os scriptum e; siquo est G) vineis (siquos tuineis B, Gen^) actis (anctis pr. L) opust (opus est L ex eorr., H, G, Gen, qui in mrg. habet pust; opus B) cdd. — 27 lactari Quicheratus; lactare H^, G; lacere L, H^, Gen, A, B; hic signo: .". in mrg. add. — est om. A. — dimitti Quicheratus ; dimittere V. — nisi Nonii essent verba, reponendum erat demitti. — Georg. lib. III. apparet hic turhatum. nam illud non legitur nisi in B; at Gen, L, H^: lib. VII; H^, G: lib. Georg. III (ille pr., ut B). — nec tamen ex Aen. lib. VII exemplum suppetebat aptum. — 30 iacitantem pr. L; iac, tum ras., tatem Gen^. — 31 pelagi pro plagis B. — sternentem pr. L. — actione II ed. Bas. — 32 tractatur pr. L. — domu, supra u scr. s, L; f. domui. — vir (viri pr. L) priraarius et homo honestissimus (honestissinxf B) bene cdd. Non.; cf. lordani comm.; vir primus et honestissimus libri meliores Gic. — 1 qui- que H^; quiisque Gen^. — adferri B. — Verg.; cf. 169 l. super. — 3 Troas om. B. — 5 iacteturque etiam Vergilii libri longe plures et Serv. comm. in h. l.; quod non posse tolerari nisi Vergilium post illud litora, guod praecedit, aliquid inserere voluisse statueris, recte dicit BibhecJcius. sed potuit inrepere idem, ut conpluries in antiquissimis Vergilii libris videmus factum, per interpolationem metrici. — hodiis L. 524 NONIVS MARCELLVS 328 M. quem iuxta sequitur iactantior Aneus, nunc quoque iam nimium gaudens popularibus auris. idem lib. IIII+ * + * || lactare, dicere, proferre * * * ecce Pliaro, voces dum iactat inertis. 10 Lucilius lib. XXVIII: in re agenda ips^ reidicula iactat adque alia §,dserit. II lactare, iactu mittere. Vergilius Aen. lib. II: et flammas ad culmina iactant. II lactare, excutere, conmovere. Varro Eumeuidibus: 15 tibi nunc semiviri terdtem comam volant^ra iactamu' galluli. INVOLVERE significat volutum superinponere. Vergilius Georg. lib. I: scilicet adque Ossae frondosum involvere Olympum. 20 II Involvere, tegere. Vergilius Aen. lib. II: vertitur iuterea caelum et ruit oceano nox, involvens umbra magna terramque polumque Myrmidonumque dolos. II Involvere, inplicare. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: 25 9 Aen. lib. IIII (X, 322); cf. commeut. || 11 Lucilius 1. XXVIII || 13 II, 478 II 15 Varro Eumenidibus || 18 I, 282 || 21 II, 250 || 25 M. Tullius ad Caes. iun. L 9 item cdd.; idem ed. princ. — lib. IIII. etiam hic imeteratus error. nam quod seq. exempl. est e l. X; haustumque l. iactare, dicere (prof. add. M) vidit Quicheratus. in quarto autem Aen. l. iactandi verbum pro eo quod est ambitiosius gloriari non positum. potuit exhiberi I, 140, ubi cf. Serv., vel alia. — 10 Pharo; paro C; Gen; patro B. — Pharon pars librorum Verg.; et ita Serv., qui haec addit: legitur et Tharo', ut sit dativus ab eo quod est Pharus. — 11 XXVIII M (XXVII I. Dousa); XVIII cdd. — 12 reidicula; radigla pr. L; ridicula rell. — iactat lun.; id {seq. atque) cdd. — adque L, in quo t supra d positum, scd deJetum; atque rell. — alia add. M. — adserit M; adseret B; adsederet Gen, L, H, G. — 13 iactu A; Guietus; iacta L; iacte rell. cum B; in H legitur iactemittere , sed in mrg. m. 2 iactem ittere (sic). — iactim Bothius. — III cdd. cum B. — 14 ad lumina L. — 15 Varro; cf. 49 l. tonimus; tibinos. — 17 iactamu' galluli Lachmann. Opusc. pg. 57 ; iactant (lactant pr. L; post u ras. in A; iactabant B) tibi (iactantib; H^) galli cdd. — admittendum duxi Lachmanni commentum repu- diatis aliis, etiam eo quod de re m. 37 protulimus. nam quod ibi positum est iactant comam volantem tibi galli teretem, cum alioqui sit commodum et facile, propter duriorem a prima persona ad tertiam transitum displicet. — sane gallulus substantivum non invenitur praeter h. l. — deminutiva autem ut alibi saepe adhibuit Varro, ita ne in Alti quidem adspernatus est Catullus. cf. V. 35; 66; 74. — 19 I post add. in L. — 20 ter sunt conati inponere Pelio Ossam scilicet Verg. — atque cdd. pr. L^. — 21 Verg.; cf. 380 l. ruere, erigere. — III Gen^; V B, H^. — 22 nox supra add. Gen, L. — 23 po- pulumque Gen; L ex corr. (pr. polumquem); H^; non B. — 24 dolosus pr. Gen et L. — 25 Involvere, inplicare om. B. — Caessarem Genj^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 525 328. 329 M. sed quod viderem nomine pacis bellum involutum fore. || Invo- lutum, occupatum, conprehensum. Varro Sexagesi: adest fax involuta inceudio. INTERPRES dicitur obscuri dissertor. Vergilius Aen. lib. III: 30 Troiugena, interpres divum. Il Interpres, auctor. Vergilius Aen. lib. IIII: tuque hamm interpres curarum et conscia luno. INPONERE significat supra ponere. Vergilius Aen. lib. IIII: vidit, turicremis cum dona inponeret aris. 36 II Inponere, dare. Vergilius Aen. lib. IIII: finemque inponere curis. INTENTVM, sollicitum, suspensum, Vergilius lib. V: intenti expectant signum. 1 II Intentum, || extensum. Vergilius lib. V: considunt transtris intentaque brachia remis. ■ Intendere, innectere, inligare. Vergilius Aen. lib. II: et stuppea vincula collo 5 intenduut. M. Tullius in Hortensio: quaero enira non quibus intendam rebus animum, sed quibus relaxem. IMAGO dicitur similitudo. Vergilius Aen. lib. II: atque ipsius umbra Creusae 10 visa mihi ante oculos et nota maior imago. 27 Varro Sexagesi (Ennius Alexandro) || 29 II f, 369 || 31 IV, 608 || 33 IV, 453 II 35 IV, 639 || 37 Aen. V, 137 || 1 Aen. V, 136 || 3 II, 236 || 6 M. TuUiuB Hortensio || 8 II, 772. 26 belum Gen^. — 27 Varro; cf. 112 l. faxs ibique comm. — 28 ob- voluta potius Ennius. — incendio cdd. 112 ; incendii h. l. — ap. Cic. de div. I, 31, 67 adest, adest fax obvolnta sanguine atque incendio. sed ita scripserit Ennius an incendio atque sanguine, locus Nonii reddit incertum. — 29 Interpraes h. l., item 30, 31, 32 L; Interpa Gen hic et 30. — deserto Gen-i. — 30 Intrpraes, supra scr. e, rpraes in ras., L. — 31 acutor pr. L. — Verg.; n. N. — 32 tuque harum Verg.; tuquearum pr. L; supra ea pos. h, sed elut; tuque mearum B; Gen^; H; lihri Merceri; tuque earum Gen^; ed. .m Bas.; tuq. quearum L ex corr. — 33 superponere B. — 34 vidi pr. L. — turicrimis pr. H. — 38. 1 om. B. — 37 Verg.; cf. 329 l. intendere. — 3 — 7 haec videntur in fine l. intendere, quod legitur infra, reponenda. — sane in Ciceronis exemplo illud intendam potius positum pro applicem cum cura, sed Nonii auctor sua videtur ustis parapJirasi propter id quod sequitur relaxem. — 6 M. Tullius; cf. 383 l. remittere, delectare. — 7 relaxem ac remittam pg. 3S3. 526 NONIVS MARCELLVri 329 M. II Imago, vagina. Vergilius lib. VII: curvam servaus sub imagine falcem. INCREPARE et INCREPITARE paria sunt, id est aut incusare aut insultare. Vergilius Georg. lib. IIII: aestatem increpitans seram, 15 et lib. X: hostis amare, quid increpitas mortemque minaris? et lib. VIIII: quem Turnus pariter cursu teloque secutns increpat his victor. 20 M. Tullius in Hortensio : tu pseudomenum et soritam et totam dialecticam aut inludis aut increpas. || Increpare, sonare. Vergilius lib. VIII: iterum adqhe iterum fragor increpat ingens. et lib. VIIII: 25 ad tuba terribilem sonitum procul aere canoro increpuit. INVEHI dicitur velxi. Vergilius lib. V: Centauro invehitur magna. jl Invehi, adgredi, increpare. M. Tullius ad Caesarem iuniorem 30 lib. III: itaque in eum Pansa vehementer est invectus. 11 Aen. VII, 179 || 14 IV, 138 || 16 Aen. X, 900 || 18 Aen. IX, 559 || 21 M. Tullius Hortensio || 23 Aen. VIII, 527 || 25 Aen. IX, 503 || 28 Aen. V, 122 || 30 M. TuUius ad Caesarem iun. III. 11 Verg. ; cf. 388 l. servare, tenere. — lib. VII om. B, rel. spatio. — 12 sub imagine; locus obscurus, quamquam n. N. apparet. — tamen Servius haec: sub imagine falcem; aut statuae exprimit gestum, ut dicat: ita tenebat falcem, ut eam sub vultu haberet, aut sub imagine sub theca dicit, quae similis falcis est. — 13. 14 Increpare et Increpitare M; Increpat et In- crepitat v.; Increpat et om. L; O; A; item B; Gen^; eadem in mrg. Gen,^; in H lineola erant subnotata; sed ea erasa, et in mrg. add. m. 2: alter non habuit {scil. codex collatus). — paria sunt om. B rel. spatio. — id est M; et est V. — incurvare B, Gen^. — Increpat, incurvat aut insultat A. — 16 cf. 465 l amarum. — 21 tu ed. princ; tun' alii; f. cum; tum cdd. — pseudomenum scripsi; pseudomenon lun.; pseudomenus cdd. — non credo servandam lectionem traditam, ut sit accusandi casus, sicut philosophus dixit Lucilius, adytus Accius. nam statim latine Cicero soritam. — ipsvSo^isvovc Me. — 22 dialecticam (dialeoticam L) aui B, H^; item, ut vid., L. — 24 ad pr. L; atque rell. — fragor intonat Serv. — frangor increpans Genh^. — 25 VIII H^. — 26 ad Gen^; pr. L; at rell. cum B. — terribilem; terrs {infra s et supra ras.) item L, ut refert Zangemeisterus. — sonitur Gen^. — procolere pr. L. — aere ^os< add. id. -— canorum Gen^. — 28 Invei L. — lib.; georg. lib. Gen, H^. — 29 magno C, Gen, non B. — 30 adgredi A, B, Gen, pr. L, i7j. — a,c H^. — 31 it. in eam in ras. H^. — eum Jun.; eam cdd. — DE VARTA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 527 329. 330 M. INTENDERE est sollicite et diligenter intueri. Vergilius lib. V: intenti expectant signum. II Intendere, extendere. M. Tullius de suppliciis: tabernacula 35 carbaseis intenta velis conlocabat. — et de senectute: intentum 1 enim animum, tanquam arcum, habebat || nec languens succumbebat senectuti. INMITTERE ♦ * * demittere ad prolixitatem. Lucilius lib. XXX: neque barbam inmiseris istam. 5 Vergilius Aen. lib. III: respicimus. dira inlnvies inmissaque barba. INDVCERE, fingere [inmittere]. M. Tullius de officiis lib. III: hinc ille Gyges inducitur a Platone. || Inducere, persuadere. Lucilius lib. XXVIIII: 10 Hymnis, ego sic animnm induco, qu6 tua ab insano auforas. II Inducere, instituere, confirmare. Lucilius lib. XXVII: ki quod animum indiixit semel et vitile omnind putat. 32 Aen. V, 137 || 34 11, 5, 12, 30 i| 35 11, 37 | 3 Lucil. 1. XXX || 5 III, 593 B 7 lU, 9, 38 || 9 Lucilius 1. XXVIUI || 11 LuciUus 1. XXVII. Pansa A; lun.; pansam rell. (pasam pr. L) cum B. — palam non hene ed. princ; pausam operarum errore Me in contextu; in eam causam minus secundum artis leges idem in notis. — 32 cf. 32S l. intentum. — ita et illa quae sunt contendere, contentuB locis inttr se disiunxit Non. — et add. A; om. C, Gen. — diligenter solliciteque B. — Verg.; cf. 328 l. m. — 33 indie, in mrg. intenti, Gen; intendi pr. L. — signum; significat, tum signu L. — 1 nedanguens pr. L; in quo saepe d et cl vix possunt dignosci. — 3 Inmittere (Imm. L.^; G; ita et v. 6); mancum esse h. l. et res docet ipsa et notavit Qui- cheratus; qui ad ea quae periere bcne refert illud inmittere, qiiod legitur v. 7. — potuere plura de hoc v. poni veluti inmittere, laxare. Verg. Aen. lib. V (662): furit inmissis Vulcanus habenis. — 4 immiseris {non, ut in ed. Lua expressum, immittere) G; et ita L.^; inm. rell. (inmiseriis istam pr. L). — 5 cf. comm. in 125, 27. — 6 inluvias Gen^; illuvies L ex corr.; G. — 7 In- duceret pingere pr. L. — inmittere secl. Quicheratus; cf. comm. in v. 3. — M. Tullius; cf. 99 l. discedere. — 8 giges A, B, L. — indicitur pr. L. — 9. 10 XXVIIII: Hymnis M; XXVIII ighymnis Gen; L, H^; XXVIII Ighymnis B; XXVIII gemis hymnis G^; XXVIII hymnis H^, G.^. — ego sic animnm M; ego animum sic cdd. — nam cum nondum satts sit exploratum in scaeni- corum trocliaicis septenariis num admitti liceat aliquando primo loco vel sexto dactylum, cuius prior pars constet vocabulo in trochaeum exeunte, ea a satiricis omnino videtur secludenda licentia. — quo M; quod {seq. i) cdd. — tua G; tu {seq. a) Gen, L, H; om. B. — tua; te videri scribendum iam in ed. Lucilii dixi; idque vel nunc arridet propter r. m. — cf. et v. 21. — autinferaa pro auferas L. — 11 Lucil, tum Luci L; ita et v. 13 et 15. — XXVII L, G; XXVI B , Gen, H; f. recte. nam potuere haec inter ea habere locum, quae XXVI, 21 sqq. a nobis sunt composita. — 12 at M; aut cdd.; ad ed.princ; et ita f. Non.; mihi tamen an. inducere eodevi modo dictum videtwr quo 528 NONIVS MARCELLVS 330 M. 11 Induci, delectari. Lucilius lib. XXVI: veterem historiara, indiictus studio, scribis ad amor^s tuos. II Induci est aliquibus fallaciis decipi. Lucilius lib. XXX: 15 quid quaerimus Argon inductum cantu stolidum? INSVLTARE dicitur insilire. Vergilius Georg. lib. III: insultare solo et gressus glomerare superbos. II Insultare, iniuriosius aliquid dicere. Lucilius lib. XXVIIII: 20 insulta miserum tu quoque in me! INTERFICERE, occidere. Lucilius lib. XXVIIII: non prius tollas quam TuUi &,nimum ex homine atque hominem ipsum interKceris. M. Tullius de officiis lib. II: ab isdemque quae nocent inter- 25 ficiuntur. || Interficere, perdere, concremare. Vergilius Georg. lib. IIII: fer stabulis inimicum ignem atqne interfice messes. II Interficere, consumere, finire. Lucilius lib. XXVIII: 'piacium magnam atque altilium vim interfecisti.' — *kt nego.' 80 13 Luc. 1. XXVI II 15 Luc. 1. XXX |1 18 III, 116 || 20 Luc. l XXVIIII || 22 Luc. I. XXVIIII II 25 II, 4, 14 || 26 IV, 330 || 29 Luc. I. XXVIIL supra, h. e. pro sibi persnadere. — utile Montepess., A, B, Gen, H^; ut ille L, H^, Q. — putavit MonUpess.; A. — 14 hist G. — 15 est etiam ali- quibus A. — 16. 17 Argon M; acre cdd. (sacre pr. L). — cantu stolidum Hothius; cantus totidum B, Gen, H^; oantu stoditam pr. L; cantu custodi- tum L ex corr.; H^, G. — agitur de decepto quodam custode puellae. — 18 Verg.; cf. cotnm. in 106, 24. — 19 et egressus Gen, H^; non B. — 20 ali- quid iniuriosius B. — 21 tu Passerat.; te cdd. — insultat miserum te quo- que Muti crassa interpolatione cd. N. Fabri. — mire Mercerus cogitavit per tmesin illud insulta miserum te dietum esse pro insultate m. finemque putavit hexametri his contineri verhis. — v. de re m. 367 sq. — 22 cf. 449 l. interiici. — 23 non prius M; prius non v. — 24 Tullius quidam maleficus etiam XI, 13 memoratur ; qui nescio an sit idem. — animim pr. L. — ex homine Passerat,; ex nomine cdd. — ipsium Gen, pr. H; non B. — interficeris pr. L. — illud TuUi e v. 25 irrepsisse ratus BibbecMus talem ponit h. l.: priu' non toUas quam animum ex homine atque hominem ipsum interfeceris, simul caecutire profcssus eum qui non agnoscat septenarium illum optimum. — est sane versus minime culpandus. verum auctor ut alibi metri, hic Nonii peritia destitutus. — cet. cf. comm. in Luc. XXIX, 72. — 26 III cdd. — hisdemque ed. Bas.; B {pro isdemque quae hic habet hisdem quaeque). — ab eisdemque et eae quae cdd. Cic; in quibus certe illud eae videtur abun- dare. — 26 Verg.; cf. 449 l. m. — 29 Interf., consumere (consummare B, non A), finire; cf. 269, 15 conficere, consumere, finire ibique comm. — Luci- lius in mrg. add. G^. — 30 gnam pro magnam G. — ai M de re m. 34; id V. d. ap. Gerlachium; ut cdd. cum B. — at nego otn. A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 529 330. 331 M. INTERPELLARE, adire, conmonere. 1 Interpellare, dicere, do- cere. Lucilius lib. XXVIIII: 1 verum || tu quid agis? interpella me, ut sciam. IRE est ambulare. Vergilius Georg. lib. III: it tristis arator. II Ire, accumbere. Lucilius lib. XXVIIII: 5 Chrem^s in medium, in summnm eirat Demadnetus. INSIGNE dicitur magnum vel praestans. Vergilius Aen. lib. I: insignem pietate virum. II Insigne, utile, necessarium. Lucilius lib. XXVII: cocu' non curat caiidam insignem esse hillai, dum pinguis siet: 10 sic animum quaeriint amici, rem parasiti ac ditias. INPEDIRE est inplicare, involvere. Vergilius lib. V: haut aliter Teucrum uati veatigia cursu inpediunt. II Inpedire, sordidare, ad probrum ducere. Plautus Amphitryone: 15 immo ego hunc, Thebani cives, qui domi nxor^m meam injjudicitia inpedivit. 32 Luc. 1. XXVIIII II 2 III, 517 jj 4 Luc. 1. XXVItll | 6 I, h.> || 8 Luc. 1. XXVII II 11 Aen. V, 592 fl U Plantus Amphitryone. 31. 32 Interp., ad. , conim. in mrg. add. H^. — conmonere 7^, solus — post commonere hnuduni puio exertiphiin. — ^K/rromtVwm gfwoti interriinipendi significatio, omnium usitatissima , omissa. — docere M; ducere cdd.; minus bene ex superiore vocabulo ortum statuit Me. — wegwe ea res probatur A cd. scriptura, in quo sunt haec: Interpellare, adire, commonere vel dicere. — XXVnil H^; G; XXVIII reU. cum B. sed aptior his locus in XXIX. — cf. Luc. XXIX, 19 — 37. — 1 non bene quidam rerum. — quod B. — inter- pellam ut Gen, H^; interpella (interpello pr. A) ut A, B. — 2. 3 IIIl d pr. L. — id Gen^. — 4 XXVIII B, Gen, L, H^; cf. comm. in 330, 31. — 5 cremes G. — eirat M (pro irat; ierat Rothius); ire ad (ire a pr. B) cdd. — Demaenetus quidam ap. Me; Rothius; demenetus cdd. — 7 verum Gen, pr. L. — 8 «. N. — 9 caudam; claudam L; claudus B, Gen, H^. — insignam, m. 2 insignaem H; insignam et Gen; non B. — hillai M; illam cdd. — cauda hillae dicta pro hilla {de hilla iam cogitavit I. Bousa). — 10 sic animum quaerunt amici M de re m. 34; ubi additum: hoc melius (propter rationem musicam) quam illud: sic amici quaerunt animum (quod Duebnero placuisse refert Quicheratus) ; sic (sic et B) amici animum quaerunt cdd. — fuit qui coniectaret: sic amicis (nominativ.) animnm quaerunt. sed finalis huius apud Luc. exemplum non vid. inveniri. — parasti B, Gen, H^; parati Hs^; para- siti cum rell. Ho^. — ac; aut B. — ditias M; divitias (divicias B) cdd. — add. cdd. aut; om. ed. princ. — 11 Inpedire L^ solus (ita et v. 14). — inpubli- care L; implicare rell. cum A, B. — 12 haud A, B, Gen.^, L ex corr., H, G; aut pr. L. — alit G; alio plures libri Verg. — nati Teucrum B, lU quidam Verg. cdd. — nacti vestigio A. — cursum H. — 13 inpediunt Gen, H, L^. — 14 probum Gen^; pr. L. — puto illicere. — Plaut.; cf. 456 1. then- saurum. — 15 inme B, Gen, H^; inmo L, H^; immo G, ut vid., ed princ, v. — thebai cius pr. L. — uxorem eam B, Gen, H^. — 16 inpuditicia (imp. m. 3) L. — KoNi Marc. C. D. ed. L. Mvbllxb. 34 530 NONIVS MARCELLVS 331 M. INCIPIT PER L LITTERAM. LAEVVM, adversum. Vergilius in Bucolicis: saepe malum hoc nobis, si mens non laeva fuisset. II Laeva, prospera. Vergilius Georg. lib. IIII: siquem numina laeva sinunt auditque vocatus Apollo. LAC, sucus maternus quo animalia nutriuntur. Vergilius in Bucolicis: et lac subducitur agnis. II Lactes dicuntur intestina. Titinius Psaltria: . . farticulum, cerebellum, lactes agninas.. Plautus Curculione: ita, cibi vacivitate, v^nio laxis lfi,ctibu8. ideni Pseudolo: lina opera alligdm fugitivum canem ego agninis lactibus. 18 I, 16 II 20 IV, 6 II 24 III, 6 || 26 Titinius Psaltria || 28 II, 3, 40 || 30 I, 3, 85. inpedivit Gen, L, Hs, ed. Bas.; impediunt A, B, Ho. — inpedire idem quod irietire. — 17 om. Gen. — 18 Laevum C, Gen, B, A Qiic a in ras.); Levum Non., ut vid.; cf. 51 l. levum. — 19 leva L, G, A; non B. — 20 Leva C, Gen; non A, B. — Verg.; cf. 51 l. m. — 22 nomina pr. L. — leva C pr. H^; non A, B. — 23 Verg.; cf. 399 l. subducere est surripere. — in om. B. — 26Lacte8 dicuntur intestina (indestina Gen{). Titinius Psaltria. cf. Prisc. 686: hae lactes partes sunt intestinorum — singulare haec lactis est. Titinius in Ferentinati. — psalteria Gen^ ; pr. L; non B. — in Ferentinati Prisc. l. m. — ulibi tamen semper, etiam apud Imnc, fahula illa inscripta Psaltria. et quidam putant titulum fuisse Psaltriam vel Ferentinatem, parum quidem commode, cum psaltriam illam haud sane probahile sit fuisse originis Italicae; rectius Neu- kircJiius de errore cogitavit Prisciani, qui, cum ab auctore, quo utebatur, omissum csset illud Psaltria, recordatus versum, quem his adfert, Ferentinatis populus res Graecas studet, vid. novasse inscriptionem. — 27 farticulum Ribbeckius; farticula (ferticula L) cdd. Non. cum B ; at Prisc. craticula vel graticula; in quo frustra gratillam vel gratillas (neutrum enim aptum huic loco) laterc suspicatur BibhecJcius. — agninas cdd. Non. cum B (acinas Gen^; auninas pr. L, addito infra s et supra puncto, quod tamen pro interpunctione an sit hahendum dubitat Zangemeisterus); lactis agnina cdd. Prisc; qui quidem etiam in sequente Pomponii exemplo habet pluraliter positum illud per lactes tuas. — 29 cibi cdd. Pl.; tibi Non. — vacivitate Camerarius ; vacuitate cdd. Pl. et Non. — lassis idem; laxis Pius. — 30 item B, H^. — Pseudolo pr. L; Pseudulo rell. cum B. — 31 allicem cdd. — fugitivum (fugitium pr. L; figi- tivum B; fugitivam ap. Pl. A, B , C, D; cf. Caes. pg. 132) canem cdd. Pl. et Non. — ego add. M. — ap. Pl. v. parum eleganter: una opera alligem canem fugitivam agninis lactibus. — agnis (ignis i/J cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 531 331. 332 M. LEGERE, sicut est in consuetudine, significat oculis scripta percurrere. Vergilius in Bucolicis: ad simul beroum laudes et facta parentis 35 iam legere. || 1 II Legere, accedere. Vergilius Georg. lib. II: ades et primi lege litoris oras. et Aen. lib. XI: inplicuere interse acies legitque virum vir. 5 11 Legere rursum coUegere. Titinius Veliterna: hodie hostis fug^vit; spolia placide posterius leget. Vergilius lib. X: extremaque Lauso Parcae fila legunt. 10 et Georg. lib. I: atque omnis navita ponto humida vela legit. Caecilius Fallacia: 6ssiculatim Parmenonem de via liceat legant. 15 Varro Vergula divina: sed pancarpineo cibo coacto libamenta legens caduca veris. II Legere praeterire, praestringere Vergilio auctore dicimus, Aen. lib. III: 20 ^ litoraque Epiri legimus. 33 IV, 26 II 1 II, 44 II 3 XI, 632 || 5 Titinius Veliterna || 7 Aen. X, 814 10 I, 372 11 13 Caecilius Fallacia || 15 Varro Vergula divina || 18 III, 292. 32 scriptum (vel scriptur) pr. A. — 34 ad Gen^; pr. L; ac B; at rell. — 1 Verg. Georg. lib. II om. B. — 2 ades et; ades Gerii; adest jjr. L. — littoris Gen, H; non B. — oram Verg. — 3 X J?. — 4 interplicuere pr. L. — 5 rursum om. A. sed hoe vel talia iam de eo non referentur. — collegere Gen^; pr. L; colligere rell. cum A, B. — cet. ef. 444 l. legere. — 6 hostes A. — f. fugabit. — placite pr. L. — elegetu, tum eliget L. — 7 cf. 313 l. filum. — 8 ettremaque pr. L. — 12 humida om. B. — 13 Caec; ef. 147 l. ossiculatim, — 14 hossicnlatim Gen; H^; G; hosticulatim L; ossiculatim H^, B. — Parmenonem L, H^, G; Parmenon est B, Gen, H^. — legant cdd. 147 ; legam h. l. — 15 Varro; c/. 264 l. cogere, moUive ibique eomm. — vergumla pr. L; vercula B, Gen, H^; virgula rell. — 17 veris; victus cdd. h. l. — 18—22 praestringere, quod in edd. leg. v. 23 post navi- gare, hue transtulit M. — auctore Vergilio pr. L. — dicimus. quae secuntur, ita in C, Gen, B tradita: aen. lib. III et lib. (om. B) V litoraque (litotra- quae Gen.^) epiri (eripi Gen; e, tum ras., pi ^r^) legimus et fractosque legunt in gurgite (iniugurte H^) remos. — in H ad illud legunt adscript. in mrg. m. 2 coUigunt; quod quidem ab interpolatore , hic, ut alibi, notante Nonium, apparet venisse. — A habet haee: Eneidorum libro tertio litteraque 34* 532 NONIVS MARCELLVS 332 M. et lib. V: fractosque legunt in gurgite remos. II Legere est natare. Vergilius Aen. lib. II: pars cetera pontum pone legit. 25 II Legere etiam eligere dicitur. Vergilius in Bucolicis: ipse ego cana legam tenera lanugine mala. Turpilius Epiclero: quam legere te optimum ^sset atque aequissimum, quacum a^tas degenda ^t vivendum ess^t tibi. 30 M. Tullius de officiis lib. III: cetera autem, quae secundum naturam essent, ita legere, si ea virtuti non repugnarent * * * [diligentius intendentes invenimus.] || Legere subripere significat: unde et sacrilegium dicitur, id est: de sacro furtum. Vergilius in Bucolicis: 36 nam quae sublegi tacitus tibi carmina nuper. Turpilius in Boethuntibus: qui vdrba venatiir mea, perii, si arcedat et sermonem hinc siiblegat. 21 Aen. V, 209 |1 23 II, 207 || 26 II, 51 || 28 Turpilius Epiclero || 31 III, 3, 13 II 36 IX, 21 U 37 Turpilius Boethuntibus. erepti legimus idem fractosque — remos. — turbatum antiquitus ea re, quod verba et lib. V in marginem prius delata, dein perperam essent reposita, facile apparet. sed non recte Quicheratus vv. 21, 22 collocavit post 9, quam- quam ibi legere pro coUigere dictum constat. nam fuisse, qui Nonii explica- tionem sequerentur, docet Serviu^, cuius haec sunt: 'legunt'; alii 'praetereunt' ; sed melius — 'colligunt'. — 23 etiam est A. — navigare (natare pr. L) praestringere cdd.; v. — addit Gen notam in mrg., qua haud dubie significatur praestringendi v. parum aptum. — 24 caetera JB. — 25 legit per transit ex- plicat Serv. — 26 dicitur ut L. — 29 quom Gulielm.; quin cd. N. Fabri. — esset cd. N. Fabri; esse G, Gen, B; sed nescio an sit melius: quam legere te optimum esse ait (monosyllab) atque aequissimum. — 30 degenda et vivendum esset Canterus; vegenda et vibendum {ita ed. Bas.; iubendum Gen, L, H; lubeudum B) esse {seq. t) cdd. — 32 essent, ita legere Cic; esse inta legere (intat legere pr. L; intellegere B, Gen, II) cdd. — repugnarent Cic; repugnare cdd. — 33 dil. int. (intententes Gen^ ; intevendentes, ve deleto sed rursus restituto, L) inv. — verba haec vix potest dubitari quin ab interpolatore sint addita et ita supplenda in principio: aliud esse legere, aliud eligere. — nam ipse Non. pg. 444 docuerat non idem esse legere et eligere* — minus placet reponi: Legere etiam subripere significare diligentius intendentes in- venimus. — subripere Legere (per lemmaj significat L; in quo subripere deletum et surripere suo loco supra scr. — subripere A, B, Gen, H^. — 36 namque A, L, Gen^; vel quae B per interpolationem ; nam ita Verg. — 37 Turpiilius pr. L. — boetuntibus cdd. — 39 perii si M (pestis, si Bibbeckius) ; pestis cdd. — arcedat Lips.; Scal.; arscedat cdd. cum B. — mirum formam tam vetustam Nonii Ubris servatam; nec tamen videtur dubitandum. — ceterum DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 533 332. 333 M. 40 Lucilius lib. XXVIII: omnia viscatis manibus leget. Plautus Aulularia+: sdd leno egreditiir foras: hinc ex occulto s^rmonem astu sublegam. 1 II Legere rursum videre. || ab hoc et aquilegi. Vergilius Aen. lib. VI: qnin protinus omnia perlegerent oculis, ni iam praemissus Achates 6 adforet, et in eodem: longo ordine possent adversos legere. LVSTRA dicuntur ferarum habitacula. Vergilius Georg. lib. II: 10 non absunt illic saltus ac lustra ferarum. et Aen. lib. III: cum vitam in silvis inter deserta ferarum lustra domosque trabo. II Lustra etiam lupanaria dicuntur. Plautus Asinaria: 15 lustris studett. item: 40 Lucilins 1. XXVIII || 42 Plautus Aulularia; cf. comm. || 1 VI, 33 || 6 Aen. VI, 754 || 9 II, 471 || 11 III, 646 | 14 V, 2, 84 || 16 Asinariae V, 2, 17. cf. Luc. IX, 19 cum comm. — postis arcedat Scal. — hic pr. L; hunc Basiliens., ut vid. — sublegat Lips., Scal.; sublegam cdd. cum B. — tlliid postis arcedat cui placuerit, eum oportet statuere aut coniunctivum esse poten- tialem, quem vocant, aut haustum in principio fragmenti, unde penderent ea quae sunt arcedat — sublegat. — parum convenientcr arti Bothius: postibus {meUus erat posti si) abscedat nec sermonem hinc sublegat. — 40 Luc; cf. 395 l. sumere est accipere, tollere. — 42 Aulularia. nullae in hac partes Jenoni. ad Vidulariam transtulerunt Guietus, Mercerus, Wagnerus. sed ne in h^c quidem satis liquere, quomodo lenonis persona cum argumento coniuncta fuerit, locupletissimus testis adfirmat Studemundius. — cf. comment. de Vidul. pg. 26. — 43 lenae greditur pr. L. -• 44 sermonem astn; sermonem eius Me; sermones astu auctore Quicherato Passeratius ; sermone auis Gen; sermone atus {pr. aius) If, (om. hoc exempl. cum praec. B); sermones atus H^; ed. Bas.; sermone satus L. — 1 ab add. M. — aquilegi, supra qu pos. ^, Gen. — hoc et aq. ovu A. — ^ quin potius cdd. eum A, B. — omnem, per inter- polutionem metricam, B. — 4 relegerent pr. L. — Achatis Gen^. — 7 unde omnes I. o. posset (ita ap. Non. B) vel possit cdd. Verg.; sed nescio an rectius C, Gen. — 8 adversus pr. L. — 9 inherarum pr. L. — 10 Verg.: at frigida tempe — non absunt; illic saltus ac lustra ferarum. — et lustra B. — 14 in Asinaria ed. Bas. — 15 studet (stud supra scr. in L; stridet G); aher- ratum ad v. 17, nec non in principio qitaedam omissa. Plauti versus hic fere est: cano capite te cuculum hinc uxor ex lustris rapit. — 16 idem cdd. 534 NONIVS MARCELLVS 333 M. 18 apud scortum corruptelae et liberis lustrls studet. idem in Casina: 'ubi in lustra iacuisti?' — 'egon in lustra?' 20 Turpilius Lindia: quibus eum rebus d^spoliasti, foede dum in lustris latet. Afranius Privigno: ux6rQpi quaerit ffrmamentum familiae: scias abesse ab lustris ingenium procul. 25 Gicero in Philippicarum lib. II: cum omnes inpuritates pudica in domo cotidie susciperes vino lustrisque confectus. LiNQVERE est dimittere * * * || Linquere, relinquere. Vergilius Aen. lib. III: linquimus Ortygiae portus pelagoque volamus. 30 et lib. VIIII: inque salutatam linquo. Varro Tuip^ Msvinnov: Menippus ille, n6bilis quond§,m canis, bic liquid homines 6mnes in terrS, pila.t 36 18 II, 3, 26 II 21 Turpilius Lindia || 23 Afranius Privigno || 26 II, 3, 6 29 ni, 124 II 31 IX, 288 || 33 Varro Tacpij MsvCnnov. 17 is om. L; deletuni in H; liabent A, B. — corruptaele B; pr. L. — corruptelaest liberis, lustris studet pulchre Scaliger. — corruptelae et etiam Pl. cdd. — 18 idem is in, sed is eras., H. — cet. cf. 135, 7 sq. — 19 lacuisti pr. L. — 20 ego enim lustra pr. L; egone in lustra rell. cum B. — 21 Lyndia L, G; non B. — 22 eum M (em Me)\ rem (om. Palatin.) cdd. — rebus om. B. — dispoliasti L ex corr.; H; Gen; B (dispoliare Palatin.). — foede dum Me; foedum (fedum H^; dum Palatin.) C, Gen, B. — 23 Affranius pr. L. — praugno Gen, pr. H; non B. — 25 obesse pr. H. — ab lustris ed. princ; ab inlustris cdd. — procul in ras. L. — 26 in filippicis (philippicis B, H) cdd. — inpuritates (imp. L^, G) om. A, B, Gen, H^. — notum alihi non inpuritatis magis quam puritatis vocdbulum apud bonos reperiri auctores. — inpudica (imp. L^, G, B) cdd. Non.; item Vaticanus Cic- — 27 cottidie A. — susciperes Cic; susceperis cdd. — confecta A. — 28 dim.; cf. Verg. Aen. III, 160. — L., rel. add. Quicheratus. cf. 334, 38 liquerit — reliquerit. — 30 liquimus (pr. lyquimus) L; liquimus et Gen; non B. — hortygiao Gen, L, H. — 34 Menippos add. Scal. (praec tafeminippu) ; Menippus Guietus. — lle, supra scr. i, L. — nobilis lun. ; nobiles cdd. — quosdam Gen, B (hic pr. quondam). — 35 illa hic liquid (linquit H ex corr.; G; linquat B, Gen, pr. H) homines omnes [om. omnes pr. L; dein supra additum homnes, sed h delet.) in terra pila et metro vitiosa esse probabile est (nam qui praecedit trimeter non habet locis imparibus spondeum) et obscura prorsus vel potius sensu cassa certum. — illud hic pro adverbio loci accipit Scal., ut ad sepulchrum referendum sit Menippi; hinc ed. princ — terrae pila probabiliter lun. — post V. 35 in libris collocati pg. 335, 5 — 9; ubi vide comment. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 535 333. 334 M. LIMAEE, exquirere et delinire, secundum consuetudinem, a lima dictum. Plautus Menaechmis: anum lima pra^terunt. idem Bacchidibus : || 1 limaces viri; quod adterant et consumant. || Limare etiam dicitur coniungere. Plautus Bacchidibus: nei umquam k queiquam alio acciperes mercedem §.nnuam 5 nisi ab se nec cum quiquam limar^s caput. idem Medico: nam pater tuu' mimquam cum illac etiam limavit caput. 37 I, 1, 9 II 39 Plautus Bacchidibus || 3 PlautuB Bacchidibus || 6 Plautns Medico; cf. comm. 36. 37 suspieatns est Mercerus h. l. a Nonio, ut alibi a librariis (cf. Lachmann. comm. Lucr. pg. 143), limandi et rimandi verba confusa. sed vix persuadet. v. Hor. Ep. I, 14, 37 sq. — Limari cdd.; corr. lun. — delenere |)r. L. — puto sec. cons. exq. et del. — a lima lun.; aliam cdd. — aliam dict. otn. A. — 38 praetereunt A, L; terunt B. — perterunt Beroaldus. — ap. Fl. haec: dum (ita Bitscheliu^; tum cdd.) compediti {ad hiatum vitandum scribend. compeditis; lamnam Gulielmius; aut anum Bitschelius) anum (ianum C, D) I. praetenint. — 39 bachidibus H, Gen, non B. — 1 lim. viri; illud limaces dubitat an sit feminini generis, viri an genetivus Bitschelius Opusc. II, 324; viri aut corruptum aut seiungendum a limaces putat Goetzius. mihi limaces videtur substantivum atque idem quod cochleae; cf. glos. Philoxeni. Nonius quin pro adiect. hdbuerit non intercedo. ac dubito plerumque, an finem V., quem ex Cistellaria citut Varro VII, 64, non quasi nunc haec sunt hic limaces lividae a N. redditum existimem. — 2 quod — consumant om. A. — adteront Genm. — 3 Plaustus baccidibus pr. L. — bachidibus B; bacidibus Hqo. — 4 nei umquam a queiquam alio acciperes M; necum quoquam acceperis alio (salio B , H, G; in L supra is add. s) cdd. — nei pro ne. — ne a quoquam acciperes alio 3Ie; nec a quoqnam alio acciperes BitscheliUfS. — 6 missi H^, G; misis ^^^i^^s L, tum nisi, denique misi. — ab se Me; ab sese cdd. cum B (abesse H^, G). — ne cum B, Gen^, H^. — quicquam L, H^. — 6 Medico M; scematico (praec. idem) cdd. exc. quod H^ schematico. — hic plane ratio fefellit Lipsium, qui Epistol, Quaest. I, IS voluit reponi: idem cxrni,atLv.as, eumque secutum Bitschelium, qui Parerg. pg. 169 melius: cxrjiiarniKac. idem. primum enim quod putat illc ita a Nonio moneri illud 'limare caput' figurate poni pro Gvvovaid^siv, apparet schema non ad limandi verbum, sed ad caput pertinerc ideoque eius memorandi locum hic nullum. sed quod longe gravius est, tdlis additamenti in Compendiosa doctrina alterum exemplum non invenitur. nam quod Bitschelius similiter dictum vult 231, 15 (vepres) feminini. Pomponius Porco, per hypocorisma: decedo — veprecula (cf. et 198, 5), id omnino ab h. l. diversum. — itaque fabulae latet nomen; neque video quid propius absit a memoria librorum quam hoc: idem Medico; quo nomine Parasitus Medicus et a Non. pg. 84 et a Prisc. 872 citatur. nam quam facile ex idem {vel, ut saepe libri, id est) medico potuerit oriri idem scematico facile est videre. — 7 tuus; tus Gen, pr. L, H^; non B. — illao Bothius; illa cdd. — etiam om. A. — limavit Lips.; limabit cdd. 536 NONIVS MARCELLVS 334 M. Livius Tereo: cr^dito, cum illo Philomela ex voluntate numquam limavit caput. 10 Caecilius Pausiinacho : hoc a te postulo, ne cum meo gnato posthac limassis caput. Turpilius Leucadia: v^ritus sum ne amdris causa cum illa limass^t caput. 15 LiQViDVM, suave, dulce. Varro Eumenidibus : Phrygios perosa cormis liquida canit anima. II Liquidum est purum. Vergilius lib. VI: liquidumque per aera lapsae. Varro Serrano, tcsqI aQiaiQE^Lmv: 20 hunc vocasse ec liquida vita in cdriae vestra^ faecem! II Liquidum est prosperum. Plautus Pseudolo: &ve sinistra, auspicio liquido atque ex mea sent^ntia confidenti&st inimicos meos me posse perdere. II Liquidum rursum significat molle et fluxum. Plautus in Milite: 25 liquidiusculusque ero qnam ventus est favonias. idem in Casina: quondam prognatis in sorti^ndo sors deliquerit.t 8 Livius Tereo III || 11 Caecilius Pausimacho || 14 Turpilius Leucadia 16 Varro Eumenidibus || 18 Aen. VI, 202 |1 20 Varro Serrano || 22 II, 4, 72 25 III, 1, 71 II 27 ir, 6, 47. 9 cretico L. — 10 cum illo (ita Me) Filomela ex M; cum illos olim ex B; cum illos solim ex Gen, H^; cum illos soli mea rell. — volutate Gen, H. — cum illo soror mea voluntate nunquam limavi caput per octonar. iainb. Me. — 11 pausimato G, Gen, B. — 12 a tem pr. L. — 13 tum B. — meo B, Genm, H^; Bentin.; eo {praec. m) rell. — limassis Bentin.; limasses C, Gen, B. — 14 Turpillius pr. L. — 15 limasset A, B; limassit Gen, Hi; limassis rell.; quorum seriptura e v. 13 fine videtur orta. itaque non putavi reponend. cum ed. princ. limasses. — IQ n. N. — 17 cf. 233 l. anima, sonus ibique comm. — h. l. cdd. frigus per ossa. — 19 liquidum (id post add. in L) cdd. eum A excepto B. — 20 aQxsQsCKav L, H^, G; aQXfgecmv B, Gen, H^. — 21 cf. comm. in 137, 4. — v. indicavit A. Kochius. — vocasse ec Vahlenus; vocasse et H^, G; vocas sed et L; vocasset B, Gen, H^. — fecem L, H^, G, non B; faetem Gen.^. — 22 Pseudolo H; Pseudulo rell. cum B. — 23 ave Bothius; avi Plauti cdd., quod et ipsum possit admitti; ab Non. — mea add. Bothius (idem deinceps: liquide liquido); om. cdd. Pl. et Non. — 24 meos me 71.; mens mea cdd. — 25 Plaustus pr. L. — 26 liquidiusculusque H et A; liquidiuscultusque L, G (L liquidiuscultus que, m. 2 qaa); liquiusculusque B. — fabonius cdd. Non.; faonius, facinus Pl. — 28 V. caesura carens et corruptus. — quondam cdd. Pl.; quandam Non. — ista in cdd. Pl.; ubi ista e v. priore accessisse putat Geppertus. — sed DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 537 334. 335 M. Varro Rerum divinarum lib. III: Luciu' Scipio cum aurum 30 factum abderet in cista viminea, fulmine ita est ictus, ut ipse esset integer, aurum conliquisset. — idem de proprietate scriptorum : quod aes aut quid aliud eius generis fervefactum conliquisset et informe esset factum. — Vergilius Aen. lib. I: ant cum liquentia mella 35 stipant. Naevius Lycurgo: iam solis aestu candort cum liqu^sceret. II Liquerit significat et reliquerit. Accius Stasiastis: || 1 tiim, sibi si d6 dolore hoc anima corpus liquerit. Naevius Belli Poenici lib. I: bl&nde et d6cte p^rcontat, Aen^a quo pacto liquerit Troiam lirbem. 29 Varro Rer. divin. III || 31 Varro de proprietate scriptorum || 33 I, 432 1 36 Naevius Lycurgo XXV || 38 Accius Stasiastis 1| 2 Naevius bell. Poen. I. altitts latet vitiutn. — deliquerit etiam Pl. cdd. — quod satis commode expli- catur a Nonio. cf. interpretes ad h. l.; Caesar. pg. 22. — 29 divinarum rerum cdd.; corr. Quiclieratus. — Luciu' M; Lu. {i. e. Lucius) ed. a. 1498; lucili (lucilis B) cdd. — 30 cum post factum iterant B, Gen, L, pr. H. — abderet M; haberet cdd. — in cista viminea lun. (in cista ficulnea Turneb.); in hista (hasta H^) uicunea (iucunea Bh; ut uinea L, H.^, G) cdd. — ut ipse M; ut ista C pr. H^; uista H^; Gen; iusta B. — 31 integer M; integra cdd. — 32 quod aes Lipsius Epistol. Quaest. IV, 23; quod est cdd.; quid est edd. ante Me. — post est add. tanti L, Ald.; unde Lips. effecit stannum. sed probabilius videtur hoc ex praecedente est et sequente aut ortuin. — aliut Gs. — ferve factum ed. princ; fervet factum cdd. — conliquisset et Gen^; colliquis sedet L; conliquissedet (coll. H^; G) rell. cum B. — 33 informe esset factum M (informe Lips.; esset ed. princ); in forma esse cdd.; tum infurum Gen; H^; in futurum B; infusum rell. (praec in); in formam (ita v. d. in mrg. ed. lun.) esset infusum Quicheratus. — 36 nevius (necvius pr. L) cdd. — licurgo B, H^. — 37 soli B, Gen, H^. — candor (calor B) corruptum; f. caldo. — ita Lucretius calidum ignem dixit. — cum ed. a. 1480; cui cdd. — liquisceret pr. L. — 38 — 4 haec ideo continuasse videtur Non., quod praecederent illa deliquerit; conliquisset. — 38 significales reliqueriist pr. L. — Actius pr. L. — 1 sibi si de dolore M; snbidae (subide B) loide (loidae B) lore (lore Gen) B, Gen, H^ (partim divisis alitei- partibus); subidae deloide lore L; sibidae deloide lore H^, G; sibi dae loide lore P; cum {pro tum) tibi de dolore Turnebus Advers. XXIX, 28. — 2 nevius cdd. — Punici B. — cf. 474 l. perconta ibique comm. — II cdd. (om. B); corr. Merula. — 3. 4 Aenea Fleckeisenus ; aeneas B; aenas Gen; H^; G; enas H.^; L (percontate nos libri Me). — quo pacto quo Gs. — liquerit Troiam urbem iam scripsi, cum in editione Naevii illud liquerit e v. 1 irrepsisse putassem; Troiam urbem (urb. Tr. B) liquerit cdd. h. l. (reliquerit H^; libri Me). — ita certe versus elegantior, quam si scripseris, quod pg. 474 ex Merceri coni. dedimus Troiam urbem linqnisset (relinquisset, reliquisset cdd.). sed conferendus comm. in pg. 474, ubi pluribus de h. l. actum. 538 NONIVS MARCELLVS 335 M. II Liqui, defluere. Vergilius Georg. lib. II: 5 huc summis licuntar rupibus amnis. idem Aen. lib. III: nam quae prima solo ruptis radicibus arbos vellitur, huic atro licuntur sanguine guttae. LAVDARE est verbis ecferre. Vergilius: 10 laudato ingentia rura. II Laudare etiam significat nominare. Vergilius Georg. lib. III: aut inlaudati nescit Busiridis aras; id est: nec nominandi. Plautus Captivis: id uti scias, lov^m supremum t^stem do, laudo, Hegio. 16 LVSTRARE, expiare. Vergilius in Bucolicis: et cum sollemnia vota . reddemus Nymphis et cum lustrabimus agros. Lucilius Satyrarum lib. II: lustratu', piatus. 20 II Lustrare, circumspicere. Vergilius Aen. lib. III: omnia conlustrans hanc primo ab litore classem conspexi venientem. Cicero Tusculanarum lib. V: ego autem cum omnia con- 5 II, 187 II 7 III, 27 II 10 Georg. II, 412 || 12 III, 5 || 14 II, 3, 66 || 16 V, 74 II 19 Lucilius 1. II || 21 III, 651 |1 24 V, 23, 65. 6 — 9 h(iec, quae fcruntur pg. 333 post v. 35, huc retraximus, potiorem, quae videbatur, librorum vv. 6, 9 secuti fidem. tamen an rectior sit Lugdunensis scriptura et suo fuerint loco servanda illa, non ausim decernere. — quis enim tam alto ingenio tatnque perspicuci , ut penitus possit insinuare ingenii Noniani socordiam? — 5 Liuquere cdd. (Liquere B); Liqui Quicheralus. — defluxere Gen, H^ ; non B. — III L. — 6 licuiitur Gen {in quo supra cu w); ITj ; liquuntur B post ras.; linquntur L (pr. lineuntur); Hs^; linquuutur Ho.^ (item v. 9); G; pr. B. — cf. seq. exempl. — rupe, supra scr. .bus, L. — aminis, tum amnis L; amnes B, H^, G. — 7 11 H ex corr. — 8 nam- que cdd. p'r. B. — 9 licuntur Gen, H^ ; liquuntur B; lincuntur L; liquuntur Hs.^; G. — 10. 11 Laudare punctis del. L m. 1, qua om. sequentia usque ad V. 12. — Laudare est — rura in mrg. reposuit m. saec. IX vel X, — hecferre pr., ut vid., L; efi"erre A; effere B. — ing. crura B. — 1& sign. om. B. — 13 inlaudati omnes, ctiam A, B; inlauti prius L. — ibisiridis Gen^; ibus- siridis pr. L. — 14 idem nec L. — 16 id; id ut {pr. ud), sed hoc deleto, L. — uti Fleckeisenus ; ut cdd. Pl. et Non. — do, laudo F. Schoellius (laudo, do Pareus); laudo cdd. Non.; do Pl. — cf. Caes. pg. 82. — egio cdd. Non. — 16 expirare Gen^; pr. L. — 17 sollempnia Gen^; sollemnia et A {qui om. et cum); item B. — 18 reddimus Gen^; pr. Ij. — nymfis B, Gcn, H; nimphis A. — lustravimus Gen^ ; pr. L. — 19 Y B, Gen, H^ ; sed cf. Luc. II, 8 — 10. — 21 circumficere pr. L. — 22 primum ad litora Verg. — 23 prospexi Medic. Verg.; sed cf. v. 648. — 24 autem Cic; ducem cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 539 335. 336 M. 25 lustrarem oculis; est enim ad portas gaianas.+ |Lustrare est circumire. Vergilius lib. VIII: lustrat Aventini montem. Livius Aegistho: tum autetn lascivum N^rei simiim pecus 30 ludens ad cantum classum lustratur vias. I Lustrare, sequi. Vergilius in Bucolicis: ad mecum raucis, tua dum vestigia lustro. II Lustrare, patefacere. Cicero in Catilinariarum lib. I: si lustran- tur, si erumpunt omnia? muta iam istam mentem. — Vergilius 35 Aen. lib. IIII: postera Phoebea Instrabat lampade terras. Ij Lustrari dicimus et scortari: a lustris. Plautus Pseudolo: luxantur, lustrantur, comedunt quod habent. Lucilius lib. XXX: 40 quem sumptum facis in lustrie, circum oppida lustrans! II Lustrare, perspicere, agnoscere. Vergilius lib. VIII: ille os oculosque loquentis 1 iamdudum || et totum lustrabat lumine corpus. M. Tullius de officiis lib. I: sed cum omnia ratione animo- que lustraveris. 26 Aen. VIII, 231 || 28 Livius Aegistho III || 31 II, 12 || 33 I, 3, 6 || 35 IV, 6 II 37 IV, 7, 5 II 39 Lucilius 1. XXX || 41 Aen. Vm, 152 || 2 I, 17, 57. 25 gaianas (gafanas pr. L; graiunas, mut. in graianas B) cdd.; agragianas Cic. lihri; Acra^anas Lamhin.; melius Camerar. Acragantinas; Achradinas non bene Vrsin.; cf. comm. Baiteri. — Lustra B. — 26 cumire' Gen, H^. — VIIII Gen, L, pr. H. — 28 Livius; cf. 158 l. pecus. — egisto cdd. — 29 autem om. h. l. cdd. — lacivium B. — Nerei simum v. auctore Ben- tino; nereis simum cdd. h. l.; rei simum pg. 158. — 30 gantum pr. L; cantem B, Gen, H^. — classum i, H.^, G; classem Gen, H^; navem B, sed id m. 1 punctis notatum et supra scr. classem. — classum genetivus non vid. alibi inveniri; sed cf. comm. in 84, 29. — vias add. M {praec tur). — 32 ad (?eni; pr. L; at rell. cum B. — 33 in Catilinariarum M; in Catilinam Quicheratus; in Catilina (Capilina pr. L; Catelina B) cdd. — lustrantur {praec. i); inlustrantur Cicero. — 34 iam om. pars Cic. librorum. — 36 postea H,. — foebea cdd. pr. B. — lampede H^. — 37 Lustraii B; Lustrare rell. — scorti L; scortiari G. — Pseudulo L, G, Gcn, B. — 38 cf. Spengelii l. de canticis Plaut. pg. 404. — luxuriantur G, D ap. Fl.; cf. comm. in 55, 11. — comedant B, Genm, H^. — 40 sumptum A; sumptu rell. cum B. — lustis A, pr. G. — opida Gen, Hi. — 41 praespicere L, H^, G; non B; prospicere H03 in mrg. — agnoscere; cf. Verg. l. m. v. 154 sq.; item Serv. comm. in 153. — 42 os oculosque Verg.; osculosque L, G, Gen; oculosque H, B. — 2 omni pars cdd. Cic. — 3 lustraris cdd. Cic. 540 NONIVS MARCELLVS 336 M. LIMEN locus stadii dictus. Vergilius lib. V: corripiunt spatia audito limenque relinquunt. 6 II Limen, omnis ingressus. Vergilius Aen. lib. II: limen erat caecaeque fores et pervius usus. Varro Vergula divina: ad qnos tum volucris venit pusillos usque ad limina niduli esca vilis. 10 II Limen non solum, quod sub pedibus est, dicitur, sed etiam quod superius est ingressu, Novius Macco exule: limen superum, quod mei misero sadpe confregit caput; inferum autem, ubi ego omnis digitos saepe diffregi meos. LEVARE, solvere. Vergilius Aen. lib. II: 16 atque arta levari vincla iubet Priamus. II Levare significat sustenere vel erigere. Vergilius Aen. lib. I: levat ipse tridenti. II Levare rursum relevare. Cicero Tusculanarum lib. V: alia nulla 20 potuit inveniri levatio. — Vergilius in Bucolicis: ego hoc te fasce levabo. M. TuUius Epistularum ad Caesarem I: amplitudinem gloriam- 4 Aen. V, 316 || 6 II, 453 |1 8 Varro Vergula divina || 12 Novius Macco exule II 15 II, 146 || 18 I, 146 || 20 V, 41, 121 || 21 IX, 65 || 23 M. Tullius Epist. ad Caes. I. 4 locus {i. e. pars) stadii dictus M; locus standi (tandi Gen, H^) datus cdd. — VI cdd. — 5 cf. Serv. ad Imnc loeum: limenque relinquunt; aut regulam aut signum de creta factum. — spatio (spacio B) cdd. — 6 V Gen, i/j. — 8 Varro; cf. 529 l. vile ibique comm. — vergula B, Gen, H, ; virgula L, H^, G. — 9 tum Scal.; cum cdd. l. utroque; f. recte. — volucribus L. — venit cdd. 529; h. l.: venti (volucris vent B; volucri suent Gen, H^). — pusillos Scal.; ut illos cdd. hic; apud illoa 529. — 10 niduli M (nidica non bene Scal.)', esca Scal.; h. l. cdd. cum B: nitida bilis (nitita vilis Gen^); 529 fere: nidica vilis. — 12 ingressu A, B, Gen; ingressus v. — Nevius A, B, Montepess. — 13 superum supra udd. in L. — mei pro mihi; mihi A; michi Montepess. — misae B; miser Gen; om. A, Montepess. — f. in quo mei misere saepe' confregi caput. — 14 omnes Gen; oms B; pr. H. — digitos supra add. L. — saepe add. Quicheratus (inf. aut., dig. om. ubi ego Bothius). — diffregi M; defregi v. — 15 Lavare Gen^; pr. L. — ita et v. 18. — Verg. ; cf. 350 l. manicae. — 17 vincula B. — primus C, Gen, B. — 18 sustenere pr. L; sustinere rell. cum B. — eligere Gen, L, H^. — aend supra add. in L. — 20 sursum B. — 21 Verg.; cf. 312 l. fascem, onus. — 22 ego te hoc f. A. — 23 epistolaram X, H.^, G, G. — ad Caesarem L* ampl. M (ad C. lib. I : iam ampl. Quicheratus) ; ad Caesarem iam amplitudinem cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 541 336. 337 M. que tuam magno mihi oriiamento et esse et fore existimo; qui me 25 levas cura. — Pacuvius Periboea: neque tuum te ingenium m6derat neque frat^rnum ira exiliiim levat? Varro Vergula divina: quos non lacte novo levata pascat. II Levare etiam minuere. Accius Meleagro: 30 cave lassitudo poplitum tuum cursiim levet. idem Nyctegresia: illos suapte indiixit virtus: tii laudem illorum levas? Varro neQL i^aycoyrjg: quemn&m te ^sse dic^m, fera qui mami c6rpori8 f^rvid^s fontiiim -~35 &,perf3 laciis aanguinis teque vita levas f^rreo ^nsi? || 1 Vergilius Georg. lib. II: omne levandum fronde uemus. Turpilius Demetrio: 25 Pacuvius Periboea || 27 Varro Vergula divina || 29 Accius Meleagro 31 Accius Nyctegresia || 33 Varro itfQi s^aywyrig J 1 II, 400 || 4 Turpilius Demetrio. 24 et add, Gerlachius. — esse et Me; esset cdd.; otn. edd. ante Me. — fore existimo; pon-existi, tum fore existi L. — 24. 25 qui (ablat.) M; quid cdd. — quod (ita Ald.) me levat cura Me. — Pacuvius; cf. 471; 472 l. moderant. — 26 tuum — moderat cdd. 471; 472; tunc — moderant h. I. — ira (irae pr. L); ita cdd. ter; vix tamen dubito, quin recte Quicheratus rcponat iram. — 27 vergula B, Gen, H^; virgula rell. — 28 lacte Scal.; iacta C, Gen, B (iagta pr. L). — levata; sc. ex partu. — pulchre enim a Scaligero intellectum h. v. subiungendum ei qui legitur pg. 7 s. l. frigere, praemittendum eis quae pg. 264; 336 s. l. cogere; limen sunt tradita. — 30. 31 poplitum ed. princ; poplit cdd. — tuum add. Eibbeckius. — levet. idem; leveudem |jr. L. — Nyptespesia L; Niptegresia B, Gen; Niptegraesia H^; Nirtegraesia Hs.^ (nihil notat Onions.) ; Nyptegresia ed. Bas. — 32 illos suapte ed. princ; illo suapte X ex corr., H.^, G; illos uate B, Gen, H^; illo snate pr. L. — vi illos suapte Lachm. comm. Lucr.pg. 391. at recte, opinor, illud suapte pro nomi- nativo hahet Bibbeckius; pro quo etiam Iaict. VI, 755 accipiendum duco, qui quidem l. nondum expeditus. — 33 tcsql c| {s^ H) aTcorrjC L; simillime rell. — 34. 35 V. Hermann. Elem. doctr. metr. pg. 303. — continuis haee decurrunt bacchiis et quidem praeter primum pedem purissimis. cf. simile metrum pg. 47 s. V. Tutilina; ubi ncscio an ultima pars cxchtso spondeo sic sit restituenda: meae aures ita abs te obsidentur {cdd.: aures abs te; nos supra: abs tete). — perinde systemate continuatos habes creticos in Parmenone. cf. 86, 13; 178, 30. — quemnam te esse dicam. exemplo Varroni fuisse Ennii illud aeque bacchiacum (Fab. 299) quemnam te esse dicam, qui tarda in senecta adnotarunt docti. — fera Hermannus; fevam cdd. — fontium — lacus; cf. 145, 2. — ensi; eonsi pr. L. — 2 omnem Gen, L, pr. H; omnemque B. — 3 fronde nemus Verg.; prodimus cdd. — 4 Turpillius pr. L. 542 NONIVS MARCELLVS 337 M. num me ^x aliorum ing^niis . . iiidicat, 6 int^icapedo quorum amicitias levat? Varro Quinquatribus: absintium utl bibam gravem 6t castoreum . . . lev^mque robur. 10 LAVTVM significat lotum. Terentius in Phormione: teue asymbolum venire unctum atque lautum e bS-lneis? II Lautum, mundum. Lucilius lib. XXVI: m&,lis vesceist laiitum e mensa, piire, capturos cibum. II Lautum, abundans, conpetens. Varro Gerontodidascalo: vilico 15 quod nunc satist vix, sibi putabant lautum. || Lautum etiam in- quinatum vel maculatum. Vergilius Georg. lib. III: lavit ater vulnera sanguis. Accius Stasiastis vel Tropaeo: vuln^re tetro deformatum, 20 suo sibi lautum sanguine tepido. II Lautum, elegans, suave. Terentius in Eunucho: . . facete, l^pide, laute! nil supra! 7 Varro Quinquatribus || 11 II, 2, 26 H 13 Lucilius 1. XXVI || 15 Varro Gerontodidascalo || 17 III, 221 || 19 Accius Stasiastis || 22 III, 1, 37. 6 num M; nnnc v. — lacunae signa potuere etiam ante illud ingeniis poni. — ingenis Gen. — 7 cf. comm. in 190, 27 sqq. — quinquatribus et B. — 8 absentium G pr. H^ ; Gen; absinthium H^, B. — 10 leveque B. — 11 form. cdd. — 12 et aenea sembolum (et aeneas embolum Gen) B, Gen, H^; tene asembolum rell.; om. A. — v. tunc unctum L, H^, G; non A, B. — balneis; ualnetis pr. L; valneis Gen^; balneis etiain cdd. Ter.; sed in Bemb. L m. rec. positum supra duas litteras erasas. — 13 Lucil. ; cf. comm. in 254, 8 sq. — 14 vesceist; h. l. cdd. necesse est. — lautum Non. ad cibum videtur rettUr- lisse, cum potius pro nominativo sit habendum accipiendumque pro elegans, conveniens, decens. — pure pro puere. — capturus cdd. — 15 habundans vel competens A. — verro Gen^; pr. L. — vili eo pr. L. — 16 nunc Vahlenus; hanc cdd. — satist (vel satis sit) vix, sibi putabant M; satis si vix putant cdd. cum B. — 17 Verg.; cf. 466 l. lavare; item 503 l. lavit. — IIII Gen {pr. VIIII), B, L, pr. H. — 18 acer pr. L. — corpora Verg.; vulnera cdd. et pg. 466. — 18 — 20 illa sanguis — vulnere in mrg. add. L^. — 19 Actius A. — stasiasti cdd. — tropeo id. — Tropaeo; immo Tropaeo Liberi; nam illud Liberi et h. l. et 524 s. l. turbam librariorum potius culpa vid. praetermissum. — cet. cf. comm. in 20, 20. — 20. 21 anapaestos agnovit Vossius. — jpamm elegantes trochaicos septenarios descripsit Bothius tales: vulnere [ tetro deformatum suo sibi lautum tepido sanguine. — tetro C, Gen, A, B. — suo; suci B. — suo sibi om. A. — latum pr. L. — tepo A. — 22 eligans L ex <:orr.; H^; G; B; non A. — 23 facite Gen; pr. L. — lapide, m. 2 laepide H. — nihil edd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 543 337. 338 M. Afranius Vopisco: 25 equidem te numquam mihi parasitum, verum amicum, aequalem atque hospitem cotidianum et laiitum convivam domi. M. Tullius in Verrem actione secunda: Romam ut ex Sicilia redii, comites istius atque amici, homines lauti et urbani. — et 30 [in] Hortensio: quid isti igitur philosophi ad Socratem? nec dubito quin, queicumque vestitum lautum ac victum elegantem magnifice neque minus quam deceret colere instituisset. LENTVM significat tardum. M. Tullius de re publica lib. V: Marcellus ut acer et pugnax, Maximus ut consideratus et lentus. 35 — idem in Hortensio: hunc Crassum, qui lentius, ut scitis, dicere 1 solebat, || ad imitationem quasi nostri generis contendisse. || Len- tum, securum, otiosum. Vergilius in Bucolicis: nos patriam fugimus; tu, Tityre, lentus in umbra. 24 Afranius Vopisco || 28 II, 1, 6, 17 || 30 M. TuUius Hortensio || 33 M. Tullius de re publica V || 35 M. Tullius Hortensio || 2 I, 4. 24 Afranius; cf. 235 comm. in l. aequales sunt similes et ex aequo. — Vobisco pr. L. — 26 eaquidem pr. L. — nuncquam B, Gen, H^; nunquam j&Tj. — 26 parasti tum pr. L; etiam in Gen ras. post paras. — amicum, aequalem ; intcrpungendi signum post amicum om. alii, f. recte. — 27 laut. et convivium (ovi. et B, Gen, non Ho) cdd. — 28 actione II ed. Bas.; non B. — Roma cdd. — aut pr. L. — Siciliam L. — 29 redii L {alterum i puncto notatum, sed id elutum), H.^; redi rell. cum A, B. — • comites istius atque (sistius atquem pr. L; ipsius atque B) amici; cum iste atque istius amici {sec[. sermones huiusmodi dissipassent) cdd. Ci<% — f. Cic. scripsit: com comites ; nisi potius in eis quae tradita latet idem quod legitur ap. Cic. — comites; qui ex coJiorte praetoria fuerant Verris. — et orbani Gen^; et forbani pr. L. — 30 in supra add. in L. — quid isti igitur philosophi ad Socratem M; quae (qua pr. L) est (seg. i) igitur philosophia socrate cdd. cum B (om. h. locum A). — quae est igitur philosophia, Socrate? v. — 31 quin Me; quid cdd. — quicumque vestitum lautum ac victum elegantem Me; quae- cumque (quecumque pr. L; cumque, iunctum cum praec. quid, B) sit cdd.; porro lautimacuictim elegantem Gen; lautim ac uictime legantem B; lautim ac victime legentem H^; lautimacnihictum eligantem L; lautim ac victum eligentem H.^; lautimacuiictum eligantem ed. Bas. — 32 minas pr. L. — diceret H^. — colebre pr. L; colore B; collere Gen^. — instituisset B, Gen, L ex corr., H^; instituissent rell. — v. auctore Nobbio: nec dubito quin, quaecumque sit, lautum victum et elegantem uiagnifice — instituisset. — quae neque latina sunt neque possunt intellcgi. — milii non est dubium quin Epicurei hoc quoque loco tangantw a Cicerone — finis videtur mancus Nonii culpa. — puto olim fuisse addita velut haec: potuerit ab eis inter principes nume- rari philosophos sive: potuerit eis magis exemplum esse ad imitandum quam Socrates. — 33 de supra add. in L. — 34 acer et Canterus; taceret {praec. t) cdd. — et lentus ed. a. 1498; ut lentus cdd. — 36 idem in M; et in ed. princ. — hunc; tunc pr. L; f. tum (tun). — sitis B, pr. L. — 1 immit. pr. L. — qnasi om. B. — nostro pr. L. — 2 moUosum {praec. m) pr. £. — 3 Tityre B; Tytere Gen, H, pr. L; Tytire L ex corr.; A; Tytyre ed. Bas. 544 NONIVS MARCELLVS 338 M. 11 Lentum, flexuosum. Vergilius in Bucolicis: lenta salix quantum pallenti cedit olivae. 6 idem Georg. lib. I: atque Amerina parant lentae retioacula viti. II Lentum, patiens, placidum. M, Tullius in Hortensio: qui cum publicas iniurias lente tulisset, suam non tulit. || Lentum, facile. Lucilius Satyrarum lib. XI: 10 Luciu' Cotta senex, Crassi pater huiu' panaethi, magnu' fuit treico nummariu', solvere nuUi lentus. II Lentum, tenax. Plautus Menaechmis: lenta vincla sunt escaria. IS Vergilius Georg. lib. IIIT: et visco et Phrygiae servant pice lentius Idae. II Lentum, frigidum. Vergilius Georg. lib. I: nocte leves melius stipulae, nocte arida prata tondentur, noctis lentus non deficit umor. 20 4 V, 16 II G I, 265 II 8 M. Tullius Hortensio || 10 Lucilius 1. XI || 14 I, 1, 18 II 16 IV, 41 II 18 I, 289. 5 cecidit Gen^; caecidit pr. L; caedit .B. — 8 paciens A; pr. L. — pladum H^. — 9 lenite pr. L. -— lulisseiit (tulisent jjr. L) A, Gen, L, H^ ; non B. — suam non tulit om. A. — suam om. B. — non; m (i. e. Marcus) B, Gen; post non H, ut vid., §ed eras.; .m. ante noii post add. L. — tullit Gen^. — Lentum, facile; n. N. — cet. cf. 22, 34. — 10 LuciL; cf. 22 l. tricones ibique comm. — ubi quod monui fuisse qui ad continuitatem lemmatum Lucilianorum servandam libro XV vellent adscribi Jiunc locum, adiciendum fuit eum potius a Nonio confecto capite quarto additum primo. ita et dlias ab eo intcrpolata priora. — cf. Indic. auctor. s. Z.' Vergilii Bucolica. — 11 Lucius om. h. l. cdd.; cf. pg. 22. — panaethi; pacem h. l. cdd. (paceni H^); paceni, paneci 22. cf. comment. Luc. pg. 232. — ibi haec addita: fuit cum cogitarem reponendum 'Panaeti' (ita ed. a. 1476) et scripta haec ad Panaetium Stoicum, amicum P. Scipionis, modo aliter constaret de carmi- nibus Lucilii ad Graecos datis. — ac vix verecundiae erat Lucilianae suoriim hominum dedecora Graecis patefacere. — 12 magnu' fuit treico; magnus fuit trico cdd. pg. 22; magnus trico (troico B, Gen, H^) fuit h. l. — 13 lentus; idem quod pertinax. — 14. 15 Plaut. ; cf. 108 l. esculentum. — Menaechmis; meuecminis Gen; H; menechmismis pr. L; menechmis L post corr.; G; menecmis B. — pg. 108 libri habent cdd.: ea enim fere lenta. — in libris Pl. est: ita istaec nimis lenta. — et possis suspicari hoc l. olim fuisse scriptum: nimis lenta. — cet. cf. comm. in pg. 108. — vincta cdd. h. 1. — scaria id. utrobique. — 17 fisco Gen^; visico pr. L. — frigiae cdd. cum B (frigiae ei pr. L). — 18 Virg. (sic) ed. Bas.; idem post additum in L; Virgilius per compendium supra scr. H^; om. B, Gen. — 19 nocte; ne et pr. L; necte Gen^; pr. H. — 20. 21 deficit umor. Cicero; beneficium orti cero pr. L; deficit humor Cicero rell. cum B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 545 338. 339 M. Cicero de oratore lib. II: neque enim est facile perficere ut irascatur ei, cui tu velis, iudex, si tu ipse id lente ferre videare. LANGVOR est torpor et inertia. M. Tullius de officiis lib. I: nihil autem magis cavendum est senectuti quam ne languori se 25 desidiaeque dedat. || Languor, defectio et dissolutio. Vergilius lib. VIIII: parpureus veluti cum flos suscisns aratro languescit raoriena. idem lib. XI: 30 qualem virgineo demesaum pollice florem seu mollis violae sea languentis byacinthi. l LONGVM est per planum porrectum. Vergilius || Georg. lib. III: tunc longo nuUus lateri modus. II Longum, altum, erectum. Vergilius Aen. lib. VIIII: stant longis inuixi bastis et scuta tenentis. 5 II Longum, diuturnum, perseverans. Vergilius Aen. lib. III: et longum Andromachae testentur amorem. II Longum, saevum, perniciosum. Vergilius Aen. lib. I: . infelix Dido longumque bibebat amorem. II Longe est etiam valde. Vergilius Aen. lib. V: 10 ante omnis stupet ipse Dares longeque recusat. M. Tullius in Verrem, de praetura Siciliensi: hic longe primus civitatis est Epicrates. — et de officiis lib. I: in his et nobilissimi philosophi, longe principes. — Lucilius lib. XXVIIII: 21 II, 45, 190 B 23 I, 34, 123 || 26 Aen. IX, 436 B 29 Aen. XI, 68 l 1 III, 54 I 3 IX, 229 II 5 III, 487 || 7 I, 749 |1 9 V, 406 || 11 II, 2, 22, 63 || 12 I, 20, 69 II 13 Lucilius 1. XXVIIII. post 22 in cdd. pos. 341, 16—18 Locum e. q. s. — 23 Langor B. — et nertia pr. L; et enertia Gen^; et inertia rell. cum A, B. — f. et delend. hoc V. et 25. — 25 dat B, Gen, pr. L, H^. — dedat et A. — Langor B. — 27 porprireus pr. L. — succisus cum cdd. Verg. L, H^, G; succissus B. — 29 X JB, Gen. — 30 vergineo pr. L. — 31 mollis {pr. molus) B; et ita Verg.; molles (moles pr. L, jff,) rell. — languent B. — yacinti (facinti Gen^; pr. L) cdd. — 2 tum Verg. — nullus lateri; nalusiateri pr. L. — 3 erectum; erem pr. L. — 4 adnixi cdd. Verg. — cf. comm. in Aen. XI, 283, qui legitur pg. 296 s. l. experiri, scire. — haustis Gen^. — tentes pr. H; tementes, m. 2 tenentes Gen ; tenentes et B. — 6 Andr. testantur cdd. (andro- macae testantur Gen^; andromacetstantur pr. L). — 7 pernitiosum B, Gen^, pr. L. — 9 e etiam vedae pr. L; etiam valde rell. cum B (Longe valde significat A). — 11 de praetura om. B, Gen, L, H^. — sitiensi pr. L; sicilensi pr. B. — hi pr. L; huius melius cdd. Cic. — 12 Ep. quidam Cic. — 13 filosophi Gen; philosopi pr. L. — longeque melius cdd. Cic. NOHI MaRC. C. D. Od. L. MvKbLKB. 35 546 NONIVS MAECELLVS 339 M. cui crdderem vitai meai epiteiigma ecpendi longe opera ante alia omnia. 15 Sisenna Historiarum lib. IIII: egregias et longe praestantis aestumandas adversariorum opes esse. — Terentius in Adelphis: et ^rrat longe, mea quidem sent^ntia. II Longe etiam significat aut temporis prolixitatem, ut Vergilius Georg. lib. II: 20 nec longum tempus, et ingens exit ad caelum ramis felicibus arbos; aut spatii extentionem; ut M. Tullius in Clodium et Curionem: credo, postquam tibi speculum adlatum est, louge te a pulchris abesse sensisti. — Vergilius lib. XII: 26 longe illi dea mater erit, quae nube fugacem feminea tegat. LVXORIA est contra pudorem et supra modum profusio. M. Tullius de officiis lib. I: intellegimus quam sit turpe diffluere luxuria, delicate ac molliter vivere. || Luxuria, intempestiva abun- 30 dantia. Vergilius Georg. lib. I: luxuriem segetum tenera depascit in herba. 16 Sisenna Hist. IV || 17 I, 1, 40 || 20 II, 80 || 23 M. Tullius in Clodium et Curionem |1 25 XII, 62 || 29 I, 30, 106 || 31 I, 112. 14 cui (/". cur illi) crederem vitai meai M; cui derim invita meae B, Gen; cui derim in vita mea H^; cui ubi deriminutia meae rell. — 16 inCtsvyiia lun.; epitegma L, G ex corr.; pr. hic epiteoma; epitaegma H^; epitagma Gen, Hj, B {pr. epigma). — ecpendi M; apepelli L, G; appelli Hj^; appepelli Gen, H^; apelli B. — et proprium Apelli nomen in his latere putavit Gerlachius. — opera ante alia omnia. nota dupUcem anapaestum. — cet. cf. comm. in Luc. XXIX, 11. — 17 aestumandas M {minus placet existumandas; quamquam saepe in libris invenitur positum extimare pro existimare); ac tumendas L; ac mendas G; ed. princ; ac timendas rell. cum B; ac metuendas Pius. — opus B, Genm, H^. — esset pr. L. — Adelfis cdd. pr. B. — 18 erat cdd. — quidem mea B. — 19 Verg.; cf. 302 l. felix,. fructuosus. — 20 exit Gen^; L; H ex corr.; Lachmann. comm. Lucr. pg. 209; exiit B, Gen^, pr. H, G. — exilit cdd. 302; et ita pauci Vergilii libri; exiit longe plures cum Mediceo; Serv. Dan. ad Aen. IV, 228; schol. in Hor. Ep. 2, 14. — arbus pr. L. — 23 spatii extentionem M; spatii (spacii B) aesti- mationem cdd. cum A pr. L; in quo scriptum spatistimationem, tum spatiiestima- tionem. — M. TuUius; cf. 434 l. speculum. — Curonem G. — 24 sed credo cdd. 434. — te H^^; cdd. 434; et Gen^; L; G; ut B; Gen^; H^. — 26 abesses B, Gen, pr. H. — longe te a pulchris abesse sensisti; de P. Clodio Pulchro hoc dictum. — 28 Luxoria L; Luxura Gen^-; Luxuria rell. — incontra L. — 2*.) TuUius om. H. — intellegemus Cic. — sit B, H^; Cic; set ^r. L; se {seq. t) rell. — 30 luxura Gen^^. — et delicate cdd. Cic — delicicate pr. L. — moUet pr. L. — Laxumia Gen^. — habundantia A. — 32 luxuriam A. — segetem pr. L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 547 3S0. 340 M. 1 M. Tullius de oratore lib. IT: || ei omnis luxories [eium] stilo depascenda. — Vergilius Georg. lib. I: at si luxurie foliorum exuberat umbra, Cicero in oratore: gemmare vites, sitire agros, laetas segetes, 5 luxoriosa frumenta. LAXVM, liberum et remissum. Vergilius Aen. lib. I: et premere et laxas sciret dare iussus abenas. idem Georg. lib. II: et cum se laetus ad auras 10 palmes agit, laxis per purum inmissus abenis. 11 Laxum, non angustum, sed spatii maioris. Vergilius Georg. lib. III: et primum laxos tenui de vimine circlos cervici subnecte. 15 M. TuUius de officiis lib. I: et admittenda hominum cuius- que modi multitudo, adhibenda cura est laxitatis. LOCANDI significatio manifesta est, ut [aut] operis locandi aut fundi. M. Tullius Epistolarum ad Caesarem lib. II: vel quod lo- catio ipsa pretiosa. — idem in Verrem, [in] Frumentaria: Senonis 20 Meneni, nobilissimi hominis, uxoris fundus erat colono locatus. || Locare, constituere. Vergilius Aen. lib. I: 1 II, 23, 96 II 2 I, 191 II 4 24. 81 || 6 I, 63 || 8 II, 363 I| 11 III, 166 || 15 I, 39, 139 II 18 M. TuUius Epistol. ad Caesarem II || 19 II, 3, 22, 55 1| 21 I, 427. 1. 2 I cdd. — ei omnis luxories [eiumj stilo depascenda. ita M; ei omnes (oms H) luxuriae (luxoriae L; luxurie Gen; luxuries ed. Bas.) seium (eium ed. Bas.; segetum B) st. dep. cdd. — Ulud eium ex praecedente ei omnes vid. ortutn. — inest luxuries quaedam, quae stilo depascenda est Cicero. — 3 ac si Gen, pr. L, H^; non B. — luxurie M; luxuriae Gen, pr. H; ap. Verg. Eomanus; luxuria rell. cutn B. — filiorum Gin^; pr. L; ap. Verg. Bom. — 4 gemma pr. L. — sitire; lascivire deteriores quidam cdd. Cic. — agro Gen^. — post laetas esse add. cdd. Cic. — segetis cdd. pr. A, B. — 5 luxoriosa pr. L; luxuriosa rell. cum B. — 6 Verg. ; cf. 365 l. pre- mere. — 7 babenas B, Gen, H^. — 9 et om. A. — et dum Verg, — aures, e a supra e pos. m. 2, H; auras L. — 10 habenis A, B, Gen. — 11 spati pr. L. — 13 ac Verg. — circos pars librorum eiusdem. — 14 cervice cum Mediceo Verg. Gen; L; H^; non B. — 15 cf. 132 l. laxitas. — 16 modi; generis recte quid. cdd. Cic; om. dlii. — cura est; curae L; et ita saepe in Jioc capite. — 17 ut om. B. — aut secl. M. — 18 fundendi B; tundi pr. L. — epistolarum ed. a. 1471; epistola cdd. cum B. — quod locatio; coUocatio A. — 19 Frumentaria QuicJieratus ; in Frum. cdd. — Senonis 31; tt ita H^; ac {praec a) senonis L; xoenonis B, Gen, H^; Xenonis ed. Bas. — ita 383 s. l. recipere, accipere in eiusdem Ciceronis verbis cdd. sersemque vel xersemque. — notandum tamen, ut hic in Lugdunensi pro Xenonis est ac senonis, ita 447 s. l. frendere legi sacsic pro saxi. — 20 homines L; pr. H. 35* 548 NONIVS MARCELLVS 340. 341 M. hinc alta theatri fundamenta locant alii. Lucilius lib. XXX: haec virtuti' tuae atque artis monumenta locantur. 26 II Locare, iuarito dare. Plautus in Aulularia: virginem habeo grandem, dote cassam atque inlocabilem. II Locare, parare. Lucilius lib. XXVIII: heic tum conventus, tela insidiaeque locari. LAETVM, hilarum, sicuti consuetudine. Vergilius Georg. lib. I: 30 et laetae pecudes et ovantes gutture corvi. II Laetum, ferax. Vergilius Georg. lib. I: laetuB ager. nullo tantum se Mysia cultu iactat. II Laetum, pingue. Vergilius Georg. lib. 11: 36 glande sues laeti redeunt. II Laetum, gratia plenum. Vergilius Aen. lib. I: lumenque iuventae || purpureum et iaetos oculis afflarat honorcs. 1 II Laetum, plenum, distentum. Vergilius Georg. lib. III: laeta magis pressis manabunt ubera mammis. LASSVM dicitur fatigatum. Lucilius lib. XXX: leonem 6 aegrotum ac lassum. II Lassum, marcens, gravatum. Vergilius lib. VIIII: lassove papavera collo demisere caput. 24 Lucilius I. XXX || 26 II, 2, 14 || 28 Lucilius ]. XXVIII || 30 I, 423 || 32 I, 102 11 35 II, 520 II 37 I, 590 H 2 III, 310 H 4 Lucilius L XXX || 7 Aen. IX, 436. 22 hunc pr. H; hic B, sicut Verg. — alta et huius libri longe plures; sed cf. v. 429; lata Vaticanus. — theatri {ita ed. Bas.; teatri B, Gen, L, H) Mediceus Verg.; Servius; theatris plures. — 23 f. petunt quid. Verg. cdd.; cf. Aen. IV, 265 sg. — 25 haec virtuti' tuae atque artis M, Corpetus; virtutisque tuae atque artis lun.; virtutisque tuae chartis Lach- mannus; a quo detuit certe poni: haec virtuti' tuae cartis. — 26 Plaut.; cf. 45 l. cassum. — 27 abeo B, Gen, H^. — 28 Luc; cf. 271 l. convenire, interpellare. — 29 haec cdd. — tale G. — locavi cdd. — 30 halarum pr. L. — sicuti om. L. — l om. B. — 31 pec. 1., sed corr., B. — 33 I. sacer — cultus pr. L. — Moesia B. — 3.5 pinguem B, L. — Georg. om. B, Gen, L, Hy. — 38 cf. 320 honor, gratia. — laetumque B. — 1 affl.; apl. L^; afl. Gcn. — Ifonorem Gen^, j)r. L. — 2 plenum; lentum A, B, Gen, H^. — 3 flumina m. recte pars cdd. V. — 8. 9 lassave — dimisere cdd. cuvi A, B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 549 341 M. 10 Locvs significatione manifesta est, ut Vergilius Aen. lib. III: haec loca vi quondam. et: hic locus urbis erit. jl Locus, genus, nobilitas, dignitas. Accius Eurysace: 15 atque, ut vides, non tenui . . de loco. Sallustius in Catilina: natus haut obscuro loco. || Locum decus significare vult Accius Diomede: non genu' virum ornat: generi vir fortis loco. INCIPIT PER M LITTERAM. 20 MACTARE, praecipitare. Accius Antenoridis: qui aiit illorum copias fiindam in campo aut navis ifram aut castra mactabot fn mare. II Mactare, honorare. Accius Didascalicon lib. I: 10 III, 414 II 12 Aen. III, 393; cf. comm. || 14 Accius Earysace || 16 23, 1 17 Accius Diomede || 20 Accius Antenoridis || 23 Accius Didascalicon I. 10 in s. Hi, Gen^. — significationis manifestae (manifesta L) est L, H^, G, B; significationes manifeste est Gen^. — Verg.; cf. 376 1. protinus, iugiter. — VI J5, Gen, H^. — 11 quodam pr. L; quon Gen^. — 13 hic Cledonius pg. 1923; cdd. Vcrg. VIII, 46, ubi tamen Medic. et Palatin. v. rectius omittunt; is idem h. l. — 14. 15 L. etiam g. n. vel dign. A. — designitas pr. L. — Actius A; in quo illa Eurysace: atque ut vides om. — vides Ald. (fides ed. princ); vide cdd. — f. non tenui natus de loco. — 16 Sallust.; cf. 310 l. facinus rursum scelus. — Catillina B, Gen, L. — aut Gen^; pr. L; haud rell. cum A, B. — 16 — 18 Locum e. q. s. — haec in libris locata post 338, 22. huc revocavit Quicheratus. — illuc transmissa 10 — 16 loco versui Acciano non bene subiecit ed. princ. — 17 cliolmede, tum cliomede L {sed cl a d in hoc cd. saepe vix posse distingui supra est monitum). — 18 fortis lun.; forti (fonti B, Gen, H^) cdd. — loco, dativus. — non bene Me: non genus virum ornat, generis vir fortis loco; quod nec admitti potest, nisi scripseris generis virtutis {pro virtutes) loco vel generis virtus in loco, neque respondet Nonii lemmati. — 20 Actius A, pr. L. — Ant. om. A. — 21 qui aut; aut A; quievit pr. B; quia ut Gen, H, L, Gs; quin Bothiu^. — f. quin' scribendum et in fine ponendum interrogandi signum. — copios B, Gen, pr. H; non A. — quin aut illorum fundam in campo copias | aut navis uram e. q, s. maiore paullo concinnitate verborum BergJcius. — 22 naves A. — aut; aui L. — castra mactabo in mare. — illud mactare cum in posse iungi negandum. corruptus igitur locus, neque video quid aptius sit probabi- liusque hoc: castram iactabo in mare. — nam id quod est castra feminino genere positum pg. 200 firmatur exemplo Acciano. iactare autem hic idem quod proturbare, abicere, ut ap. Plautum Mud. v. 374: siquae inprobae sunt merces, iactat omnis nec non apud alios. — 23 Didascalicon Madvigius {didaayiaXitioiv Bentin.); didascalico cdd. 550 NONIVS MARCELLVS 341. 312 M. sapientiaeque invictae gratia atque honori' patera N^stor^m mactavit 25 aurea. II Mactare est inmolare. Vergilius Georg. lib. IIII: et nigram mactabis ovem lucunique revises. Lucretius lib. III: et nigras mactant pecudes et manibu' divis. 30 Accius Erigona: quod utinam me suis arquitenes telis mactass^t dea! Varro de vita p. R, lib. I: quod calendis iuniis et publice et privatim fabatam pultem dis mactant. || Mactare est magis augere. Vergilius lib. VIIII: 36 macte nova virtute, puer. Cicero Tusculanarum lib. I: macte virtute. — Accius Neopto- lemo: 'tun, Vlixe?' — ""macte his armis, macte virtutei patris'. Lucilius Satyrarum lib. V: 40 macte, inquam, virtute simulque his versibus esto. Turpilius |j Boethuntibus: 1 macte virtute dsto. 27 IV, 546 II 29 III, 52 || 31 Accius Erigona || 33 Varro de vita pop. Rom. 1 II 35 Aen. IX, 641 || 37 I, 17, 40 || Accius Neoptolemo || 40 Lucilius 1. V II 1 Turpilius Boethuntibus. 25. 26 onoris G. — patera Nestorem Turnebus; pater honesto rem cdd. — patera — aurea dblativm. nam secundus v. 25 pes hanc habet formam X Kj ^ ^ -; cf. ed. Luc. pg. 318. — mactavit; sc. Achilles; cf. II. XXIII, 615 sqq. — 27 IIII post add. in L. — 28 ovem; obem pr. L; olim Gen, H^. — locumque B, Gen, 11.^^. — revi?ens Gen^; pr. i. — ^ 29 V cdd. — 30 nigras B; nigra rell. — manibus Lvcr.; magnibus B, Gen, pr. H, G; agnibus L, H ex corr. (et in agnibus cd. lun.). — clivis Gen. — man. d.; seq. ap. Lucr.: inferias mittunt. — 32 arquitenes; i. e. arquitenens. — 33 quot ^amm V probabiliter Palmerius. — Kalendis Ah, ed. Bas.; caelendis B. — 34 primatim, sed V et punctis rursus eluiis, L; privatum B. — fabatam Turneh.; favatam cdd. — cf. Fest. 277 l. refriva. — pultam pr. A; cultem pr. L. — mactant Me; mactat (matiat pr. L) cdd. cum A, B. — 34. 35 Mactare est magis augere; cf 58, 18 sqq.; 247, 36. — 36 macta Gen^. — 37. 38. 39 Actius A; in quo omissa sequentia usque ad macte his. — Neoptolemo {ita lun.; Phi- locteta Bentin.): tun, Vlixe 31; optolempota (opeolempota L, H^, cd. lun.; opeolempotu Gs; optolemptata B) ut dixi cdd. — tu, uti (ita Voss.) dixi mbbecJcius ; eia, ut d. Quicheratus; ita ut (debebat esse uti) d. lun. — prae- cesserant, quibus iactaret Vlixes sibi arma Achillis concessa a Graecis; sed a se referri ad heredem legitimum. — armia Montepess.; A; B; Genm; H^; lun.; armisque (armique pr. L) rell. — virtutei M comm. Luc. 211; Bib- becMus; virtutem C, Gen, B; virtute A; lun. — 40 Lucil.; cf. Serv. Banielis ad Aen. IX, 641. — 41 hic libri Noniani. — om. esto cd. Serv. — 1 Boeton- tibus C, Gen; Boetuntibus B. — 2 magna virtute est esto pr. L. DE VARIA SIGNIFICATEONE SERMONVM. IV. 551 UZ M. Pacuvius Doloreste: macte esto virtute operaque, omenque hefs proba! 6 M. Tullius de re publica: ferunt laudibus, mactant honoribus. Mactare, malo adficere significat. Plautus Amphitryone: ad ego te certo crnce dccruciatum multuin mactabo. dxito, mastigia. idem in Aulularia: 10 dotatae mactaut 6t malo et damno viros. Novius Gallinaria: macto te hisce v^rgulis, verbdnnis: macta tu illanc infortiiuio! Pomponius Praecone posteriore: 15 at te di omnes ciim consilio, calve, mactassint malo! Accius Epigonis: mei nunc adsis! an te exilio mactem ec terris P^lopiis? 3 Pacuvius Duloreste || 5 I, 43, 67 || 6 Plautus Amphitryone || 0 IIT, 5, 61 II 11 Novius Gallinaria || 14 Pomponius Praecone posteriore jj 16 Accius Epigonis. 3 Dul. B, Gen, H ex corr., G. — i heis (f. dblativ. gen. neutri) proba M; asprobo cdd. — operaque omen approba Dclrio (approbo iam ed. pr.). — 5 ecferunt Klotzius. — et mactant minus bene Vut. Cic. — 6 malo; molo Gen^; modo B, Gen.^, H^. — afficere L, H^, Gen, B; adf. H^, ed. Bas. — 7. 8 cf. Goetzii ed. pg. 115. — ad B, Gen, pr. L, J?, ; at rell. — ita ego Pylades. — te add. idem. — certo (certe B) adverbium. — eccruciatum M; ,et cru- ciatum cdd. — multum add. M. — mactavo Gen, ifj. — exito 31 (exi o foras Me; exi ed. a. 1480); exuo (om. B, Gen, HJ cdd. (exuo foras cd. Victor.; libri Me; sed haud dubie est error Me; nam exi foras Ald.). — cf. Mostell. 1,1,1. — 10 dotate (dodate B, Gen, H^) cdd. — mactantem malo L; mactante malo H^- — 11—14 Gallin. — Pomponius in mrg. add. Gen. — 11. 12 Novimus Gen^. — Gallinariam acto B, Gen, H^. — te hisce; teisce L. — vergulis M; vefg. {i. e. Vergilius) L; viigt H^; virgulis G; om. B, Gen, J3j. — cf. pg. 220 s. l. prosecta v. Aemilii Macri. — 13 verbenis B, Gen, H, G. — illanc Bothius; illam cdd. (mactat uillam B, Gcn, L, H). — infortuito (t aJt. supra scr.) L; in fortuito edd. usque ad lun. — 14 Praegone pr. L. — 15 ad H^. — tae pr. Gen. — te di; tedium ^r. L. — 16 Actius H^. — Epigono cdd.; cf. hidicem ed. Me. — 17 mei nunc (t. e. in tali tempore) adsis! an te M; maneas adhisante (adhis ante B, Gen, H) cdd. — exhilio Gs. — mactem Quicheratus; macte cdd. — ex (ec M) t. P. EibbecJcius (Pel. ex t. Voss.); pelopis extemis et cdd. — illud ex t. P. su^pensutn ab exilio. — verba sunt Thersandri , ducis Epigonorum, ad Alcmeonem. — maneas ad Glisantem (ubi victi Thebani ab Epigonis) male cuvi Bergkio RibbecTcius, qui putat his verbis dioinitus absterritum Alcmeonem, post matrem interfectam ne rediret in patriam. — at abhorret ab omni probabilitate Epigonos Accii et Eriphylam unam esse fabulam, hoc est Epigonorum bellum et Eriphylae exitium eodem carmine tractata ab illo. — praeterea post finitum demum bellum interfectam esse Eriphylam a filio notum. neque licuit ei materno sanguine commaculato 552 NONIVS MARCELLVS 342 M. Ennius Telepho: qui ilhim di deaeque magno mactasfiint malo! Afranius Privigno: 20 *a, a, fulica, bene peristi.' — 'di te mactassint malo!' MODICVM in consuetudine pausillum videmus significare; Mo- dicuni veteres moderatum et cum modo dici volunt. Plautus iu Bacchidibus: quibus ingenium in animo utibilest, modicum et sine vernilitate. 25 idem Persa: modice ^t modestest ra^lius vitam vivere. et in Milite: modic^ sapis. Ennius Hecuba: 30 qua^ ti in concubio verecunde 6i modice morem gerit. Accius Bacchis: agite modico gradu; iacite thyrsus levis! Turpilius Demiurgo: v 18 Ennius Telepho || 20 Afranins Privigno i| 23 Plautus Bacchidibus || 26 111, 1, 18 II 28 Plautus Milite; cf. coiiim. || 30 Ennius HLCuba || 32 Accius Bacchis || 34 Turpilius Demiurgo. irc ad bellum pium, cuius dux esset oraculo dcstinatus. — quo igitur pacto potuit moneri, ut ad Glisantem maneret? — 18 v.: et Enn.; cf. comm. in v. 17. — tennius pr. L; aennius H. — telefo cdd. — 19 dii cdd. — 21 a, a, M; a cdd. — bene Bibbeckius ed. priore; pene cdd. — tae Gen, H; non B. — mactis- sint B, H^. — fulica per convicium dictum, quia dira erat avis, ut quae prae- diceret procellas. — diverbium instituit M. — 22 in f. delendum. — con- suaetudine L. — pauxillum A, H^, non B. — videmus M ; voliraus Gen^, L; volumus rell. cum A, B. — 22. 23 Modicum f. secludendum; et om. B (non A). — cum modo H^; commodo G; commodum rell. cum A, B. — voluerunt B. — 24 Plautus; cf. Charis. pg. 184 sq. — Bachidibus L, non B. — 25 ingenium Charis.; ignes cdd. — ubile Gen; H^; utile B. — utibile et modicum est Char.; qui om. seq. — 26 idem; cf. Char. l. m. — videtur aut scribendum idem in aut in expungendum vv. 23 et 28. — 27 vitam; ut tam L. — modeste meliust vitam (melius tui tam) cdd. PL; mo vitam haustis mcdiis cd. Char. — 29 haec verba ad Mil. v. 1190 probabiliter relata a Gulielmio {ab aliis ad 1422 illa magis sapis, ubi vix habent locum). — ibi cdd. habent multimodis sapis. sed turbatum antiquitus docet quod in libris sinceris est nescit (interpolati ne sit) matri more (ne morae sit matii Bothius). — itaque videtur olim fuisse haec dittographia: ne sit matri iam morae. — modice sapis. — 30 Hecuba B , ed. Bas.; Haecuba L; Heccuba Gen, H. — 31 ti M; tibi cdd. — tibi quae Geppertus. — in cubio A, B, Gen, H^. — memorem pr. H. — 33 iacite Palmer.; alii; thyrsus Jf (thyrsos Scriver.; thyasos — debebat thiasus — Palm.); iacet et nisus cdd. cum B. — thyrsus grae- canice, ut idem Accius adytus, Lucilius philosophus, atomus, Varro syrns. cf, comm, in Luc. XXVIII, 7. — livis (renj. — 34 Turpillius pr. L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 553 342. 343 M. 35 ergo ^depol docta dico: quae mulier volet sibi suom amicum esse indulgentem et diutinum, modice atque parce eius serviat cupidinei. M. Tullius de re publica lib. II: statuo esse optume consti- tutam rempublicam, quae ex tribus generibus illis, regali et optu- 40 mati et populari, confusa modice nec puniendo inritet animum 1 inmanem+ ac ferum. — Varro "Exa ^£, n;sQl tvxt^S' sapiens || et bonum ferre potest modice et malum fortiter aut leviter. — idem Tithono, 7C£qI y^Qcog: risi multum, lusi modice iambeis. — Sallustius in lugurtino beJlo: animus belli ingens, domi modicus, lubidinis 5 et divitiarum victor. MiTis est tranquillus et lenis. Vergilius lib. VIII: mitis ut in morem stagni placidaeque paludis. Lucilius lib. XXX: est illud quoque mite malam, blandum atque dolosum. 10 M. Tullius in Hortensio: ♦ ♦ + aut Theopompo acrius aut 38 M. TuUius de ro publ. II || 1 Varro "Exm as B 3 Varro Tithono || 4 63, 2 II 6 Aen. VIII, 88 || 8 Lucilius I. XXX || 10 M. TuUius Hortensio. 35 ego Vatican. 2916; ed. princ; Aciddlim. — cf. Bibbeckii cotnm. in h. l. — 36 suom; suum Acidalius; summam L, G; summa B, Gen, H. — cf. comm. in 77 , 11. — amicum Acidal.; amicam cdd. — diutinum; falsos esse qui alteram in hoc voc. producendam j)utarent syllaham de re m. 347 sq. est demonstratum. — 37 serviat Vatic. 2916; ed. princ; servi ad rell. — cupidinei; cupidini lun.; cupidines cdd. — 38 statuo lun.; statua, tum statue L; statue et II.2 (pr. statuae), G; statu B, Gen, H^ {B statues se). — initio liausta quaedam Nonii cuJpa, ut puta: ego vero. — statu esse optumo non bene Bentin. — optime B, Gen, Hs. — 40 puniendo Bentin.; punienda (puenda Gen^) cdd. — irritet L ex corr. H.^, G; non B. — 1 inmanum B, Gen, L^ ; inmanem H, G; immanem L.^. — inmanemque ac ferum reddat Moserus. — miJd dum considero optimorum scripturam librorum videtur oJim fuisse: animum bumanum ac ferum reddat. ceterum Nonii an Jibrariorum cuJpa sit turbatum non constat. — 1. 2 tvxr) L solus. — sapiens e. q. s. — haec metro taJi constare putat MeineJcius: j.\jj.s^\j±^^j., ut primus v. finiatur post sapiens. sed taJium numerorum usus apud Bomanos caret exempJo. — ac leviter ed. princ, non recte, siquid video. — 3 tithonon L ex corr. — tithonon eqi B, Gcn, H^. — yspojc G; tsqwc reJJ. — qici B. — ri ad Graeca tractum in Gen, H, L {in Jioc add. cri). — iambeis; iambis Oelderus; ambis (owi. B, Gen, H^; sed v. infra) cdd. — iJJis risi — iambeis initium tetram. trochaici contineri putat VahJenus, f. recte. — Salustius pr. L. — post hoc voc in B, Gen, H^ habctur ambust; in Gen add. supra u corrupteJae nota; id. del. in H m. 2. — 4 iugurtino B, Gen, H, pr. L; iugurthino reJJ. — lividines Gen^; pr. L; lividinis Gen.^; H^; libidinis A, B, — 6 ac div. Paris. SaJJ. m. 1. — auctor pr. B. — 6 VIIII Gen, pr. H. — 9 est I. Dousa; et cdd. — est pro edit videtur positum. cf. Aen. IV, 66 est mollis flamma medullas. — mitte B; nute H^. — 10 M. Tullius; cf. 241; 315 l. acre, vehemens; grave, sapiens. — totu^ Jocus sic reconcinnatus a Vietorio Var. 554 NONIVS MARCELLVS 343 M. Ephoro mitius inveniri potest? || Mitis est mollis, maturus. Plau- tus in Milite : mitis sum equidem fiistibus. Vergilius in Bucolicis: sunt nobis mitia poma. 15 Turpilius Lindia: misero mihi mitigabat sandalio caput. Pacuvius Doloreste: n^c grandiri frugum fetum posse nec mitiscere. M. Tullius de re publica lib. IIII: cumque autumno terras 20 ad concipiendas fruges patefecerit, hieme ad conservandas contraxerit, vere ad conficiendas relaxarit, aestiva maturitate alia mitigaverit, alia torruerit. — Afranius Divortio: imm6 li meitem faxo faciant fustibus. [item] M. Tullius de senectute: facitque persaepe ipsa sibi 25 audientiam diserti senis compta et mitis oratio. 12 V, 31 II 14 I, 80 II 16 Turpilius Lindia || 18 Pacuvius Doloreste || 20 M. Tullius de re publ. IV || 23 Afranius Divortio |j 25 9, 28. Lect. X, 10 coniunctis partibus, quae disiectae erant: quid enim aut Herodoto dulcius aut Thucydide gravius aut Philisto brevins aut Theopompo acrius aut Ephoro mitius inveniri potest? — teopompo (teopampo Gen^) cdd. — 11 Ephoro Victorius, Me (Theophrasto male Pius)\ eoforo (teoforo H^, G) cdd. — notat Me a Graecis dici et Evcpogov. — milius invenire pr. L. — est om. A. — mollis add. M. — nam apparet illud maturus nullo pacto possc referri ad Plauti Turpiliique et Afranii exempla. — ac saepe eodem lemmate in hoc capite non ita aequales inter se iunguntur paraphrasis loco significationes. — 13 mitis sum equidem Plaut.; mitissime quidem B, Gen, H; et ita ap. Pl. B; mittissime quidem L; mitis sim equidem ed. Bas. — 14 Verg.; cf. 346 l. moUe, recens. — 15 mitia bona Gen; H. — 16 Turpillius pr. L. — india cdd. cum B. — 17 vid. scribendum vel mihi misero vel misero mi. — 18 Pacuvius; cf. 115 l. grandire. — Doloreste pr. L; H^; G^; Dul. rell. cum B. — 19 foetum L, G, non B. — neo pr. L. — mitescere B. — 20 lib. quarto B, ed. Bas. — terras; terra se non bene Quicheratus; v. comm. in v. 23. — 21 recipiendas vel suscipiendas Me. — patefaceret L. — hieme L, H^, G; hic me B, Gen, Hy. — 21. 22 ad conservandas contraxerit, vere ad Quiche- ratus; conficiendas {i. e. perficiendas) Patricius; ad concipiendas cdd. — relaxauit pr. B. — aestiva Patricius (ac aestiva lun.); afistula cdd. cum B. — aliara G, Gen, non B. — 23 torruerit; sc. natura. — cf. 234, 14 sqq. — Divortivo pr. L. — 24 li meitem (li pro illi) M; limitem L; illi molitem B, Gen^; illi mitem Gen^, H^; illi limitem Hj. ; Gs. — paxo L, B, Gcn^. — faciant om. B. — fastibus pr. B. — 25. 26 versu 11 post potest collocat Quicheratus , f. recte. — item suspectum. — audientia L {pr. audiendia), H post ras., G, non B. — diserti senis compta Cic; et ita Gen.^ (senis et compta in mrg.); dissertis (disertis H^) sermonibus coacta B, Gen, H^; dissertis (dssertis pr. L) sermonibus (sermonis pr. L) L, H^, G. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 555 343. 344 M. MATER est quae quodvis animal partu edit. Vergilius Georg. lib. IIII: mater, Cyrene mater. 30 II Matrem veteres etiam nutricem diei volunt. Plautus Menaeelimis: ita forma simili piieri?, at mat^r sua non internosse posset, quae mammam dabat, neque adeo uiater ipsa quae illos pepererat. Vergilius [Aen.] lib. VIIT: 35 et lambere matrem inpavidos ; id est nutricem. || 1 MERVM est solum. Terentius in Phormione: nil habet nisi spem meram. Varro Tov TiaTQog xo Tcaidtov, tcsql natdonoitag: at liberos parare cui necdsse sit? 5 non ^st merum; nec tu ddepol, qui id simulas, cupis. Plautus in Asinaria: aurum atque ai*gfntum merumst. fixust hic aput nos animus tiias clavo Cupidinis. Varro Sesquulixe: Diogenem postea pallium solum habuisse; 10 et habere Vlixem meram tunicam; pilleum ideo non habere. || Me- rum, sincerum. Pomponius Piscatoribus: 27 IV, 321 II 30 prol. 19 || 34 VIII, 632 B 1 I, 2, 96 || 3 Varro Tov naxqo? xo nai-SCov || 6 I, 3, 3 || 9 Varro Sesquulixe || 11 Pomponius Piscatoribus. 27 cf. 423 l. genetrix. — 29 Cyrena, tum Cyreuae L. — 30. 31 etiam veteres A, B. — nutricem dici volunt; nutrici vocant pr. L. — Plautus; cf. 423 l. m. — menecmis (Menechmis ed. Bas.) ita L, G, H.^; menecmista Gen; menecmi ta (post i supra ras.) H^; menecmis B. — pueris (nominativ.) M; pueri cdd. Pl. et Non. — pueri, uti Camerarius. — 32 intern ; infin (infinitus vel infinitivus) unius partis in mrg. adscr. B.^. — potest B, Gen, H. — 33 peperat Gen^. — 34 Verg.; cf. 423 l. m. — Aen. om. B ; L; in hoc supra scr. aend. — 37 idem n. L. — 1 formione cdd. — 2 nihil id. — ap. Ter. fertur: 'non multum habet quod det fortasse?' — 'immo, nihil nisi ?pem meram.' — videtur fuisse olim: nil habet, nisi spem meram. — 3. 4 Tov naxQog e. q. s. at (ita M) liberos; TOvnaxQOCxoiiaidiovTtsqiri {n H^; ui Gen, H^) aiaonoiacac liberos L; simillime rell. (libros H^). — tui B. — necisse (nec isse H) Gen, pr. H. — 5 non est merum; i. e. non est solum, quo possis, ut Lucretii verbis utar, munire senectam. — qui id s., cupis M; quid (qui B) s. tuis cdd. — verba sunt caelibem vitam dcfendentis. — 8 fixust Sauppius Epist. Crit. pg. 65; fixus cdd. Non. et Pl. {hi apud nos est, sed om. est D m. pr.) — his caput L; hic apud rell. cum B. — davo H^. — 9. 10 f. illa et habere — non habere ponenda ante Diogenem. — solus pr. L. — habere; sc. in picturis. — Vlexem Gen, pr. L et H; non B. — pilleum etiam A, B. — non habere; primum a Nicomacho pictore additum Vlixi pileum auctor est 556 NONIVS MARCELLVS 344 M. r nescioquid non est h6c merum, quod [hic] pl6rat. Varro Marcipore: eodem coniecisse .... mera mir§,cula n^scioqua 16 idein Eumenidibus: tu non insanis, qu6m tibi vino c6rpu8 corrnmpis mero? Cicero de oratore lib. II: ecce tibi exortus est Eisocrates, magister istorum omnium, cuius e ludo, tamquam ex equo Troiano, meri principes exierunt. 20 MERET, meretur. Vergilius lib. X: qualem meruit Pallanta remitto. et lib. IIII: si bene quid de te merui. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. II: quem perisse ita 25 de re publica raerentem consulem doleo. — Varro Eumenidibus: quia plus, inquid, merere debet in quo est virtus. — Vergilius lib. V: merni quoque. saepe furores conpressi. 13 Varro Marcipore || 16 Varro Eumenidibus || 18 II, 22, 94 || 21 Aen. X, 492 II 23 Aen. IV, 317 || 25 M. Tullius ad Cae§. iun. II || 26 Varro Eumeni- dibus II 27 Aen. V, 801. Vlin. n. h. XXXV, 10, 108. — iam in libris posita illa idem Eumenidibus — corrumpis mero, quae post v. 15 collocavit M. — etiam Quicheratus scquenti lcmmati addidit, sed vv. 13 — 15 perverse revocavit ad prius. — 12 2)ars iambici septenarii vel octonarii. — hic seclus. M. — plorat; parat, quo senarius fieret, contra r. m. Buechelerus. — neque talia placent: nescioquid non est h6c merum, quod hice plorat. — 14. 15 trochaeos instituit M; cf. comm. in 158, 26. — 17 metrum agnovit Vahlenus. — quom Buechelerus; quo cdd. (quod B); f. quei (qui Meinekius). — tibi; puto ti. — vino om. B. — 18 esocrates B, Gen, pr. X, Hi; isocrates rell. — 19 cuius se pr. L. — 20 principis pr. L. — 24 si bene Verg.; sibi Gen^; sibe {supra sib eluta quaed.) i, tum sibe si L; si rell. cum A, B. — 25 Tullius om. B, Gen, H^; pro eo t supra scr. in L. — peristi B. — 26 publ Gen; pub L. — dolieo pr. L. — secuntur in cdd. vv. 39, 40 ea quae sunt Lucilius — quaestor, quae nos illic, Quicheratus post v. 37 collocavit. .ubi siquis maluerit reposita, pro Lucilius scribcndum erit idem. — 27 Varronis et hic verba et quae 345, 8 feruntur saturniis numeris contineri putat Hermannus El. doctr. metr. 640, et quidem ita: quia pliis, inquid, merere debet in quo est virtus; primum iste qui meret sesterti6s vicenos. — duriuscuU tamen sunt pro Varronis elegantia; cf. lib. de v. Saturnio pg. 152 sq. — inquid L, H; inquit B, Gen, G. — 27—29 Verg. e. q. s. huc revocavit Quicheratus. in libris Icguntur post V. 37. — at melius erat poni post 22 vel 24. nam illud Vergilius a correctoribus vcnit. — meruit pr. L, G; non B. — quoque et (est Gen^) saepe Gen^, L, H^, G; non B. — futurores pr. L. ' DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 557 344. 345 M. 30 ii Meret mrsus dolet. Vergilius Aen. lib. IIII: sola domo meret -vacua. II Meret, militat. Lucilius Satyrarum lib. XV: dum miles Hibera terra seice meret ter sex, aetate quasi, anneis. 35 idem lib. XI: annos hic terra iam plures miles Hibera nobiscum meret. Varro Rerum humanarum lib. XX: qui in ordine erat, is aes militare merebat. — Lucilius lib. XXX: 40 publicitus lege ut mereas praestost tibi quaestor. Varro de vita populi Romani lib. III : qui in exercitu donis 1 donati || essent et equo publico mererent. jj Meret, humillimum et sordidissimum quaestum capit et ob mercedem laborem vel in- famiam corporis locat: unde etmeritorii et meretrices dicuutur. Lucilius lib. I: 5 et mercede merent legiones. 30 IV, 82 II 32 Lucilius 1. XV fl 35 Lucilius 1. XI jl 38 Varro Rer. hum. XX 39 Lucilius 1. XXX || 41 Varro de v. p. R. III || 4 Lucilius I. I. 30 Meret rursus (om. A) dolet. — Afros ut abundant vitns etiam quantitatum Jegibus spernendis frequentes tradit Consentius gramm. lat. V, 392. — 33 habera Gen, H^; haberet B. — 34 terra seice M; terras ac (terra sac pr. L) cdd. (terra iam Me). — terrast atque Lachmannus. — mere 6rcw,, Hi. — ter sex lun. in mrg.; tersa (terse pr. L) ex G, Gen, B. — anneis M; annos (agnos B) cdd. — de ablativo temporis cf. comm. in Luc. XV, 12. — 36 hic terra iam Palmer.; incerrat tam Gen, H^; hic errat tam H^, G; hic erratam B; hic erarat tam, mutat. in hic erabat tam L. — in G verba tam pl. mil. injfra add. m. 1. — Hybera Palmer.; hiberna cdd. cum B. — sequitur in cdd. Vergilii l. v. 27 sqq. — 38. 39 Varro — merebat. haec verba in cdd. habentur 345, 2 post illud capit; qu^ apparet ex marg. delata. huc revocavit M; 345, 3 post dicuntur male ponit Me in notis. — ab ipso tamen Nonio continua posita ut Lucilii ita Varr. exempla datumque vv. et 38 et 39 idem habeo persuasum. — ordine erat, is aes Ald.; ordine ratis est Gen, L, pr. H; ordine est ratis est B; ordine ratis es H post ras.; ordinerat is es ed. Bas. — militare; cf. Forcellinum s. l. aes. — 39. 40 Lucilius; cf. comm. in v. 26. — publicitus M; publica, quod ex Cic. verbis v. 26 ortum, cdd. — 41 qui in Gen, H; quin L, G; qui B. — excitu B, Genm, H^. — donis add. M; cf. Liv. XX.V , 18 fin. — 1 ex JS, Ho^; et per compendium Hs^; et rell. — equo ed. Bas.; aequo rell. cum B. — hum. meer, sed meer del. et adscr. et L. — 2 questum A, B, pr. L, G. — capit; cf. comm. in 344, 38. — 3 unde — dicuntur; hic reposuit Me; in libris sunt post v. 7. — meritorii Guietus; mercennarii (mercenuari pr. L) A, B, Gen, L, H; mercenarii ed. Bas. — 4. 5 cf. Porphyr. ad Hor. Ep. 1,3,6. — merent legiones /. Dousa; meret religiones (relegiones pr. L) cdd. — rectissime interpretatum verba Lucilii Nonimn doctnt verba Porphyrionis , quae Luc. I, 30 sunt adscripta. — nec enim rnilites intelkguntur gregarii, sed cohors praetoria. 558 NONIVS MARCELLVS 345 M. Varro Agathone: diiloprepesteron qui meritat, horainem ec se serviim facit. idem Eumenidibus: primum iste, qui meret sestertios vieenos. MEDICAMENTVM est quo liomines vel animalia eetera curantur. M. Tullius de officiis lib. III: siquis medicamentum cuipiam de- 10 derit ad aquam intercutem. || Medicamentum rursum venenum, ut graece q^dq^anov, * * * vel producta eius verbi prima syllaba, quod apud Medos venefici sint plurimi secundum Vergilium Georg. lib. II: Media fert tristis sucos tardnmque saporem 15 felicis mali. et in sequentibus: pocula si quando saevae infecere novercae miscueruutque herbas. Varro nEQi E^aytoyfig: quaerit ibidem ab Hannibale, cur biberit 20 medicamentum. quia Romanis, inquid, me Prusiades tradere volebat. MINVTVM est, ut saepius, breve. || Minutum, [est] obstusum et 6 Varro Agathone; cf, comm. || 8 Varro Eumenidibua || 10 III, 24, 92 13 II, 126 II 17 II, 128 II 20 Varro ntQl il,ay(oyrig. 6 SovXoTtQETtsaTSQov Duehnerus ; duloreste (doloreste pr. L) cdd. — servavi latinas litteras, cum et Lucilium illud rhetoricoteros exempta littera finali latine scripsisse appareat. — retinet illud Duloreste, cum Varronis verbis Pacuvii nomen haustum ratus, parum probabiliter NaeJcius. — meritat N. Faber; merita cdd. — h. ec se M (homo se N. Faber); h. et {seq. servum) cdd. — hominem servum; cf. Ter. Phorm. II, 1, 62. — 8 idem (idem in i); cf. comm. in 344, 27. — primum om. B, Gen, H^. — sest. vic; ipsum pretium tenuissimum' demonstrat sordidum quaestum ac vilem. — 9 caetera animalia B. — 10. 11 M. Tullius; cf. 37 l. aqua intercus. — derit B, Gen, J3i. — intertutem Genh; H^. — rursum supra add. in L. — 12 (pdQii,avs,ov Ald.; farmacon cdd. cum B. — lacunam indicavit M. — haustum ut puta: vel a medicando. — producti B. — prima om. B. — 13 venefici ed. pr.; bene- ficii cdd. — sint ed. Bas.; v.; sit B, Gen, H; idem supra add. in L. — Verg.; cf. 410 l. tardum, diuturnum. — 15 fer — suas Gen^. — 16 felices Gen, pr. H. — 17 — 19 f. haec ab interpolatore addita. — certe Nonim debuit omisso illo et in seq. apponere totum v. 16: felicis mali, quo non praesentius uUum et tum 17. 18 continuare. adde quod v. 19 ap. Verg. suspectus. — 18 pro- cula — sevenene {tum sevae) inficere pr. L; inficere et B. — 20 neQl i^aycjyrjg, i. e. de morte voluntaria; cf. Merceri comm. in h. l. — i^ayayrjg et Ald. (om. et lun.); s^ax(ox et Gen, L, pr. H; s^axcoi et H post ras.; G (et etiam A, qui Graeca om.). — illa axmx — ibidem supra add. in L. — bibierit Gen^. — 21 qua pr. H. — Romani pr. L. — inquit B, Gen, H, G. — prusiadest pr. L. — Prusias mrg. lun. — Prusiades; ut Scipiades. — 22 brevem Gen^. — est alterum om. B, Gen, H^. — obstusum M; ob.scurum (obscuros Gen, Hi, non B) cdd. — et om. B, Gen, H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 559 345. 346 M. scrupulosum, ut a Graecis dicitur XsTttOfisQi^vov. Cicero de finibus bonorum et malorum lib. I: ecce autem alii minuti et angusti et 25 omnia semper desperantes aut malevoli, invidi, difficiles, lucifugi, maledici, monstruosi, MALIGNVM significat consuetudine malevolum. || Malignum, obscurum. Vergilius Aen. lib. VI: quale per incertam lanam sub luce maligna 1 est [| iter in silvis. II Malignum, gracile, minus ferax. Vergilius Georg. lib. 11: difficiles primum terrae collesque maligni. MOLiRi est facere. Vergilius Aen. lib. I: 5 molirive moram et veniendi poscere causas. itemque: res dura et regni novitas me talia cogunt moliri. M. Tullius Philippicarum III: quem nihil aliud agere, nihil 10 moliri nisi caedem civium atque interitum civitatis videret. — idem [et] de senectute: iners non sit, verum etiam sit operosa et semper agens aliquid et moliens. || Moliri, retinere, morari ac repigrare. Caecilius Progamo: ita quod laetitia me mobilitat, m^ror molitur metu. 23 I, 18, 61 II 28 VI, 270 || 2 II, 179 1| 4 I, 414 H 6 Aen. I, 563 H 9 IH, 3, 6 1 11 8, 26 II 13 Caecilius Progamo. 23 scupulosum L; scupulum Gen, JH, ; scopulum JB. — X£Tito(iEQt[ivov mrg. lun.; asnto^iSQifioi, B; Gen; L Qiic pr. asntofiSQifioiCi; cf. seq.); H; lEmoniQLfioi ed. Bas. — cero pr. L. — 24 et m.; operum pr. L. — alii Cic; mali B, Gen, G. — munuti Gen, H^; non B. — angusti et; ang. aut (ut) cdd. Cic. — 26 aut; autem pr. L. — malevoli pr. L; maliv. rell. cum B. — difficiles Cic; difficile est cdd. cum B. — lucifug B, Gen, H^. — 26 malidici B, Gen, P; non Hqos. — monstrosi cdd. Cic; morosi Lamhin. — 27 est pro significat B. — malevolum pr. L, H^; malivolum rell. cum A, B. — 29 inceptam B. — 1 est iter silvis ed. Bas. — 3 coUigesque m. pr. L. — 4 MoUiri Gen^ ; pr. L. — h aut Verg. cdd.; Biom. pg. 412; et ita J5. — 6. 7 itemque B; idem quae (quaeres Gen, L, H, puto et G) rell. (quaeres etiam A, qui om. Aen. lib. I — idem). — illud idem vix habet locum, cum ex eodem Aeneidos libro petitum sit exemplum, quod sequitur. — 9 filippicarum Gen, H, G, non B. — III add. Me. — in archetypo vid. fuisse: philipp. lib. III. — 10 caedem Cic; decem B; Gen; H; desecem (eraso puncto supra s et infra) L; deecem ed. Bas.; necem ed. a. 1471. — cium L. — interitum Cic; ed. Bas.; Me; im- petum B, Gen, H, L. — civitates C, Gen; non B. — videre cdd. cum B. — 11 aut delendum et cum princ aut ante haustum exemplum Ciceronis. — sed videtis, ut senectus non modo languida atque iners Cic — inaers L. — 12 moraria pr. L; om. B, Gen, H^. — 14 quod pro quoad. — laetitia Palmer.; letiale C, Gen, B. — meror et B. 560 NONIVS MARCELLVS . 346 M. Lucilius lib. VII: 16 muginamur, molimur, subducimur. II Moliri, extruere: dictum a molibus. Vergilius Aen. lib. I: molirique arcem et manibus subvolvere saxa. Accius Philocteta: ubi horrifer 20 aquil6ni' stridor gdlidas molitiir nives. unde demoliri dictum est destruere. M. Tullius de officiis lib. I: hanc Scaiirus demolitus accessionem adiunxit aedibus. — Cassius Hemina lib. II de censoribus: et in area [in] Capitoli signa quae erant demoliunt. — [M. Tullius de officiis lib. III: 26 demoliri ea quorum altitudo officeret auspiciis.] 15 Lucilius 1. VH; cf. comm. || 17 I, 424 || 19 Accius Philocteta || 22, I, 39, 138 II 24 Cassius Hemina lib. II; cf. comm. || 25 III, 16, 66. 15 Lucil.; cf. 139 l. muginari ibique comm. — 16 mutilamur cdd. h. l. — olimur pr. L. — 17 exstruere Gen; non B. — a, mobilibus B , L. — Verg. ; c/. 240; 283 l. ardere, festinare; ducere, extruere, — 18 mollirique pr. L. — 19 Accius; cf. Cic. Tusc. I, 28, 69; schol. Veroneris. in Aen. VIII , 28; falsus Censorin. de metris pg. 2726. — praemissa haec: sub axe positum (ita schol. Veron.; posita Cic, ut videtur proprio ingenio, cf. quae praccedunt) ad stellas septem. — filoctite Gen, pr. L; filoctete L cx corr., H, G; filoteta B. — 20 unde Cic, schol. Veron.; puto recte; cf. Ovid. Ep. ex Ponto IV, 10, 41 sq.; quem locutn olim monuimus ita scribendmn: hinc oritur Boreas oraeque domesticus huic est adsumit vires a proprioque loco. — horrifer C, Gen; de B cf. comm. in v. 21. — horridus schol. Veron. — 21 Aquiloni' cum Bentleio Lachmannus comm. Lucr. in I, 186; aequisoni C (so L ex corr.), Gen; horris terrae quisoni B; aquilonis Cic, schol. Ver., Cens. — ac nescio an servandum fuerit hoc nam multiplicatae vv. 20, 21 t et s litterae pulchre faciunt ad stridorem aquilonis sonis depingendum; cf. Aen. I, 87. — mollitur pr. L. — 23 Scaurus Cic; serus cdd. (servus A, B). — 24 Caesius C, Gen; Cassius Bh; Cassuis Bm. — de censoribus (de tonsoribus B, jHj ; det onsoribus Gen) lib. II (lib. I B) cdd. — probandam omnino credo Bothii Petrique opinionevi non de censoribus libros Heminae h. l. indicari, de quibus nihil constat aliunde, sed potius significari ea quae secuntur de cen- soribus dicta; quamquam aliter videtur Hertzio nostro; cf. Indic schol. aestivar. Vratislaviensium a. 1871 pg. 2. — quevi fugit quod Nonius omnino ex antiquissimis et prioribus Cicerone prosae auctoribus excepto Catone, eorum celeberrimo, vix quidquam citat nisi historias. cf. comm. in 518 l. Picumnus. — itaque illud de censoribus a Non. ex auctore, quo is usus, perinde adiectum, atque 228, 10 verba: describens Manli Torquati pugnam. — similia passim apud hunc et alios grammaticos inveniri notum. — ceterum cum non de Nonii errore videatur esse cogitandum, ea quae sunt tradita ita oportuit mutari ut reponeretur: lib. II de censoribus. — Cassius — area om. A; qui pro his habet: item. — aera B, Gen, H^. — et iam aurea ed. a. 1476. — Capitoli M; in (pracc. in) Capitolio v. — 25 quae erant; quaerant G^. — demoliunt B; ed. princ (demoliuntur a. 1476); demolivit A, C, Gen. — 25. 26 M. TuUius; cf. 147 l. officere. — M. Tullius e. q. s. — haec ab interpolatore de pg. 147 videntur addita. — valitudo Jff,. — efficeret^?^. L; officere B, Gen, H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 561 346. 347 M. MOLLE est non durum. Vergilius lib. VIII: mollibus e stratis opera ad fabrilia surgit. idem Georg. lib. II: 30 quid nemora Aethiopum molli canentia lana? li Molle, recens, novum. Vergilius in Bucolieis: 8unt nobis mitia poma, castaneae molles. jj MoUe, opportunum. Vergilius Aen. lib. IIII: 35 sola viri moUes aditus et tempora noras. item : et quae mollissima fandi tempora. || 1 II Molle, leve, coutemnendum. Vergilius Georg. lib. III: tua, Maecenas, haut moUia inssa. M. Tullius de senectute: quod ferundum est molliter sapienti. , :| Molle, non arduum nec erectura. Vergilius in Bucolicis: 5 qua se subducere coUes incipiunt mollique ingum demittere clivo. II Molle, dulce, iocundum. Vergilius Georg. lib. II: mollesque sub arbore somni. M. Tullius de legibus lib. II: nihil tam facUe in animos 10 teneros atque mollis influere quam varios canendi sonos. — [et] idem de senectute: non moclo omnis absterserit senectutis molestias. 27 Aen. VIII, 416 || 29 II, 120 || 31 I, 80 || 34 IV, 423 || 36 Aen. IV, 293 1 III, 41 1 3 2, 5 II 4 IX, 7 II 7 II, 470 || 9 II, 16, 38 || 11 1, 2. 28 est ratis L; id. error 254, 28. — 30 Aethiopum ed. Bas.; ethiopum B, Gen, L, H. — 31 Verg.; cf. 343 l. mitis est moUis. — in bncol, lineola ductd per \ L; bucol Gen. — 33 caest., tum cest. Gen. — oportunum L.^, H, Gen, A, B. — 35 vire pr. L. — moles L ex corr. — adductus pr. L. — 36 item M; idem v. — 37 mollia sima B; molissima Gen^. — 1 contempnen- dum Gen^; B Qiic pr. sic: contemn); ed. Bas. — 2 tu .B. — moetenas Gen, Hi; mecenas B, L, H^; Maecenas ed. Bas. — aut C, Gen; haud B. — 3 ferendum B. — moliter Genj^. — 4 Verg.; cf. 399 l. subducere — susum ducere. — 6 quae se pr. S. — 6 iucum pr. L. — demittere Gen^; L ex corr.; H; dimittere rell. cum B. — 7 iocundum A; pr. L; iucundum rell. cwm B. — 9 libri de legibus bis, non saepius, a Non. memorantur et quidem in Jioc capite. — nihil tam facile ex Cic. add. Quiclieratus. — 10 terrenos B, Gen; tenrenos H^. — incanendi B, Gen, L (in quo id supra scriptum), pr. H. — somnos cdd. — vel et sive idem delendum videtiir vel aliquid hausium. — 11 non modo ex Cic. add. Quicheratus. — omnes A. — abs- terserit Gen.^; H^; absterseris A, B, L, U^, G; absterris Gen^. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvklleb. 36 562 NONIVS MARCELLVS 847 M. sed etiam efifecerit molleni ac iucundam senectutem. H Molle, pla- cidum. Accius Telepho: nixi properiter navem in fugam tr^nsdant subter saxa ad laevam, qua mons moUibat mare. 15 M. Tullius de senectute: et Annibalem iuveniliter exultantem patientia sua molliebat. MiRARi significat novo aliquo obstupefieri. Vergilius Aen. lib. I: artificumque manus inter se operumque laborem miratur. 20 II Mirari, delectari, accendi. Vergilius Georg. lib. III: seuquis Olympiacae miratus praemia pugnae pascit equos. II Mirari, venerari. Vergilius Georg. lib. IIII: ille operum custos; illum admirantur et omnea 26 circumstant. MICARE est sortiri digitis. M. Tullius de officiis lib. III: dignum esse dicunt, quicum in tenebris mices. — et eodem: quasi sorte aut micando victus alteri cedet alter. — Varro Parmenone: micandum erit cum Graeco, utrum ego illius numerum an ille 30 meum sequatur. || Micare, per vices sine ordine moveri. Vergi- lius Georg. lib. III: 13 Accius Telepho || 16 4, 10 |1 18 I, 455 || 21 III, 49 H 24 IV, 215 1| 27 III, 19, 77 II 28 III, 23, 90 || 29 Varro Parmenone || 32 III, 84. 12 sed effecerit mollem etiam et iucundam senectutem cdd. Cic. — effeceris A. — iocundam A; iumcundam pr. L; cundam Gen^. — 13 Accius; cf. comm. in 307 l. fuga. — Telefo cdd. — 14 remisque nixi Accius. — nixi; rnix, tum a corr. ddd. nixi L. — properiter; periter (pariter B) cdd. h. l. — 15 tradunt Gen, H, G; trandunt L; traducunt B. — adlevam ed. princ.; qua ed. a. 1476; ad (at B) leva quam cdd. — 16. 17 M. Tullius; cf. 300 l. exultare, gloriari. — et; ad, tum at L; ad Gen^; at B, Gen^, H^. — hann. B, Gen, H. — invenilittere, tum inveniliter L. — sua m. ; submoUiebat Gen^; pr. L; sua mollibat pr. B. — 18 stupeferi, ob et i supra scr., L. — 19 operum B. — 21 accedendi B. — 22 se quis B, — miseratus Gen^; pr. H; non B. — palmae Verg.; et ita B, non A (in quo pugne). — 23 aequos Gen^; L. — 24 M. venerari; ita Gen^; H^; in hoc m. 2 venerari del. et supra script. metuere; item in mrg. add. munerare; M. mentiri L; M. munere B (add. in mrg. corruptelae signo), Gen^; Mirari G. — IIII L, H, Gen^; VII B, Gen^; III ed. Bas. (L in mrg. ugli lib VII). — 25 illum om. B, Gen, pr. H. — miratur B; admiratur ed. Bas. — 26 quooptant B, Gen, L, iZj. — 27 III supra add. in L. — 28 dicunt Cic; L; pr. H; A; B; ducunt Gen; H ex corr.; G. — micis A, B, Gen, L, H; mices Cic; ed. Bas.; v. — eodem Me; eo C, Gen, A, B. — 28. 29 sed quasi s. Cic; quas (om. A) ipso quasi sorte (forte ed. Bas.) erroris origine aperta cdd. cum A, B. — alter om. cdd. — 30 ut, supra scr. cum, G. — greco L, H, B, Gen. — ergo B. — ile Gen^. •— 31 assequatur nir doctus in ed. lun. — Verg.; cf. 191 artus. — movere cdd.; corr. Quicherat. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 563 347. 348 M. 1 micat auribas || et tremit artus. idem lib, X: semanimisque micant digiti ferrumque retractant. et Georg. libro IIII: 6 ' et linguis micat ore trisulcis. Lucilius lib. XXX: omnia tum endo muco videas fervente micare. II Micare, fulgere. Vergilius Aen. lib. I: micat ignibus aether. 10 et lib. II: ardentis clipeos atque aera micantia cerno. MITTERE manifestam habet significationem , ut Vergilius lib. VIII: mittitur et magni Venulus Diomedis ad urbem; 15 et Georg. lib. III: in saltus utrumque gregem atque in pascua mittes; et: mitte in venerem pecuaria primus. II Mittere est excludere. Vergilius Aen. lib. I: 20 mestumque timorem mittite. Sisenna Ilist. lib. III: mulierem missa fide ac pietate propter amoris nefarii lubidinem obstitisse. || Mittere, addmere. Vergilius in Bucolicis: 25 hos illi (quod nec bene vertat) mittimus aedos. 2 Aen. X, 396 || 4 III, 439 || 6 Lucilius 1. XXX || 8 I, 90 || 10 Aen. II, 734 II 13 Aen. VIII, 9 || 16 III, 323 j| 17 Georg. III, 64 || 19 1, 202 || 22 Sisenna Hist. III || 24 IX, 6. 1 et remit Gen^; pr. L. — artibus A, qui seq. om. — 2 item B. — 3 semianimisque (seminanimisquae pr. L) cdd. — sem. nominativ. — digi G; non B. — 7 tum endo ed. Bas.; v.; tumendo B, Gen, L, H. — muoco pr. H. — muco; i. e. yLvx^\ mucho Tufneb. Advers. XXIX, 28. — 10 cf. 196 l. clipeus. — 11 gerno pr. L. — 12 ut om. ed. Bas. cum prioribus; f. recte. — Verg. ; cf. 366 l. petere — poscere. — 16 atque atque, sed pr. del., L. — mittes Verg.; mittis cdd. cum B. — 17 cf. 390 l. solvere, dimittere. — 18 pecuria B. — 20 mestumque et A, B. — 22 mussa B. — 23 libidinem B, Gen, pr. L, H^. — extitisse L, H^, G; v.; non B. — adducere add. M. — 25 quos n. H^. — vertat bene potiores Verg. cdd.; sed nescio an Nonii scriptura, quae etiam aliis flrmatur testimoniis, praeferenda sit propter r. m. — nam atrocitas rei fractis et elumbibus bene depingitur num^is. — cet. cf. Mibbeckii comment. in h. l. — haedos B; Gen^; H. 86* 564 NONIVS MARCELLVS 348. 349 M. II Mittere, omittere. Terentius in Adelphis; era, lacrimas mitte. Vergilius lib. XI: mitto ea quae muris bellando exausta sub altis. Lucilius lib. XXX: ao hoc missnm facies, illo me utere libentei. M. Tullius de officiis lib. III: Manlium missum fecit: tantum temporibus illis ius iurandum valebat. — Plautus Aulularia: iam scrutari mltto: redde huc. MANDAEE significationem habet notam; ut Vergilius lib. VIIII: 35 multa patri mandata dabat portanda. II Mandare, conmendare. Vergilius Aen. lib. III: furtim mandarat alendum Threicio regi. M. Tullius de officiis lib. II: deinde [tertius] ipsis scriptis non 40 ea quae nunc, sed actiones nostras mandaremus, ut saepe fecimus. MATVRVM dicitur celer. Vergilius Aen. lib. I: || maturate fugam regique haec dicite vestro. 1 Accius Melanippo: ^st res aliqua, qudm praesente his prlu' maturare institit. M. Tullius de officiis lib. III: venit ipse mature: scalmum 26 III, 2, 37 II 28 XI, 256 || 30 Liicilius 1. XXX || 32 III, 31, 112 jj 33 IV, 4, 24 II 35 Aen. IX, 312 || 37 III, 50 || 40 II, 1, 3 || 42 I, 137 || 2 Accius Melanippo || 4 III, 14, 59. 26 Adelfis G, Gen; non B. — 27 hera A; erat pr. L. — lachrimas ed. Bas.; non A, B. — 29 exausta pr. L; H^; exusta B, Oen, H^; exhausta L ex corr., G. — 31 facies (facias al. ap. Dousam; faciens Tornaes.); i. e. si facies. — illum B. — me utere; me tutere (pr. me utere; supra alterum t et infra eras. punctum) L; metu tenere G^; metuere B, Gen, H^. — libentei M (lubente mrg. lun.); libenter cdd. — f. hilum metuere libenter. — 32 Manlium Cic; Manilium cdd. cuvi B. — misum Genli; ed. Bas.; non B. — fecit Cic; faci ed. Bas.; facit rell. cum B (facit in ras. H). — tanto pr. L. — 33 ius iur. Cic; iurans dum cdd. — alularia L. — 34 muto Gen, pr. H; mito H ex corr.; omitte pr. B. — 35 VIII cdd. pr. B. — 38 mandat Geni. — aledum Gen^; L. — 39 Thr. r.; theige org (sic) L. — 40 II supra add. in L. — deinde cdd. Cic; dein tertius B, Gen, L, H^; deinde tertius (terentius H^) H^, G. — f. deinde his. — 41 ationes pr. L; actione H^. — madaremus Gen^. — 42 celer pro celere. — 1 dicito H^. — 2 Accius; cf. 154 l praesente cum comment. — menalippo C , Gen, B; sed in G tra- iciendo factum melanippo. — 3 quam add. Grotius; om. cdd. h. l.; qnae pg. 154. — mature H^, G; non B. — instituit pr. G; institi pr. Jj; et ita Grotius. — 4 praemittit Quicherat.: Mat., matutinum; sed stultitiae N. vel gravioru ftrenda cxempla. — VI B, Gen, H^. — matures calmum Gen, L. DE VARIA SIGNIKICATIONE SERMONVM. IV. 565 349 M. 5 nullum videt. — Varro Endymiombus: qui si, ut vigilare mature coepisti, in eo retinueris.+ || Maturum, grave, sapiens. Vergilius lib. V: hoc Helymus facit, hoc aevi matnrus Acestes. M. Tullius de senectute: et gravitas iam constantis aetatis et 10 seuectutis maturitas. || Maturum, mite, coctum. Vergilius in Bucolicis: triste lupus stabulis, maturis frugibus imbres. Varro Endymionibus: discumbimus. statim dominus maturo ovo [ad] cenam conmittit. 15 METVS dicitur, sicuti plerumque, timor. Vergilius lib. VI: et Metus et malesuada Fames. II Metus, religio. Vergilius lib. VII: sacra coma multosque metu servata per amios. MANERE est loco insistere. Vergilius lib. X: 20 manet inperterritus ipse, hostem magnanimum opperiens. M. Tullius in Verifem Actione: qui iudicia manere apud 5 Varro Endymionibus || 7 Aen. V, 73 || 9 10, 33 1| 11 III, 80 || 13 Varro Endymionibus || 15 Aeu. VI, 276 || 17 Aen. VII, 60 J 19 Aen. X, 770 || 22 Divinat. 3, 8. 5 nuUum B, Genm, H^; nalum L, H.^; natum ed. Bas. — vide B, Gen, Jj^ H; videt ed. Bas.; v. — indiminibus pr. L; endimionibus L ex corr., G; non B. — 5. 6 qui si; quodsi Vahletius. — vigilarem L, H, G, non B. — mature lun.; matura cdd. — in eo (meo B; in eoo prius L) retinueris; f. intentum te tenueris (te tenueris iam Oehlerus). — Maturum, grave, sapiens. — n. N. — contrario errore pg. 314 grave, grandaevum. — 8 elymus B, Gcn, H; helimus A, ed. Bas. — accestes L. — 9 illud et gravitas librariorum culpa exidisse lemma facit probabile. — aetatis B, Gen, L ex corr., H; aetate pr. L; aetis ed. Bas. — 10 mitte ed. Bas. — Verg.; cf. 409 l. triste — infestum. — 12 inbres pr. L. — 13 Varro; cf. 249; 281 l. con- mittere, initiare; dominus, convivii exhibitor. — endimionibus pr. H, G; endymiionibus L; endymionibus et' B. — 13 disc. statim; ita M; disc. mussati (muscati B, Gen, L ex corr., H^; musati pr. L) cdd. — idem a nobis etiam 281 restitutum. idque a Varrone venisse, non quod 249 dedimus, secuti librorum vestigia: discumbimus inviti. tum (nec enim ubigue a nobis ea proposita, quae ipsi seriptores, sed, ubi expediret, quae Nonius posuisse videretur) duorum testimoniorum quam uniu^ gravior evincit auctoritas. — 14 ad (a pr. H) om. cdd. 249; 281; ubi v. comm. — caenam C, Gen, B. — commit G (committit rell. pr. i,). — 15 Verg.; cf. 411 l. turpe. — 16 malasuada B; malesuade Gen^; pr. L. — 18 sacreoma pr. L. — comam Verg. — metu; metusp pr. L. — 19 insisteret L, sed corr. — idem pro Virg., qu^d rell. habent, georg. — 20 ille Verg. — 21 operiens A, C, Gen; non B. — 22 puto Actione I; cf. 269 l. conccdere, dare; comm. in 299, 25. — divinatione Me. 566 NONIVS MARCELLVS 349. 350 M. ordineni senatorium volunt. — idem de officiis: Cursilum quendam, suadentem ut in urbe manerent. || Manere, inminere, deberi. Vergilius lib. VII: 26 te, Turne, nefas, te triste manebit sapplicium. M. Tullius Philippicarum lib. XIII: sin autem me aliud fatum manet. |j Manere, expectare. Terentius in Eunucho: 'quam mox inruimus?' — 'mane: 30 omniat prius ^xperiri quam armis sapient^m decet.' II Manet, inhaeret, infixum est. Vergilius Aen. lib. I: manet alta mente repostum. ^ Plautus in Asinaria: . . 'vale!' — 'aliquanto &,mplius val^rem, si hic man^res.' || 35 MONSTRVM dicitur horrenda magnitudo. Vergiliuf^ Aen. lib. III: 1 monstrum horrendum, informe, ingens. II Monstrum, monstrationem. Vergilius Aen. lib. III: monstra deum refero. MACVLOSVM, sordidum, inmundum. Lucilius lib. XXX: 5 ec vestimentis maculosis. tu aspice, sis, te. II Maculosum est varium. Vergilius Aen. lib. I: subcinctam pharetram et maculosae tegmine lyncis. 23 III, 11, 48 II 25 Aen. VE, 596 || 28 XIII, 20, 45 || 29 IV, 7, 18 || 32 I, 26 II 34 III, 3, 2 II 1 III, 658 || 3 III, 59 || 5 Lucilius I. XXX || 7 I, 323. 23 idem; cf. 383 l. recipere — accipere. — Cursilum M; gu, tum ras. siluni L^; gursilum B, Gen, S^; cirsilum rell. — 26 te tume nefas te B, pr. L; te turtenefaste Gen^ ; te turne te nefas Gen.^, L ex corr., H, G. — tri (tetri) Gen^; pr. L. — 28 filippicarum Gen; H; non B. — sin autem; sanau, tum sin au H. — alium A, B, Gen, pr. L, ut vid., H^; alid L ex corr. testante Zangemeistero. — factum H^, G; non B. — 29 Terent.; ef. 296 l. experiri, temptare ibique comm. — 31 sapientiam pr. L. — decet B; Genm; H^; condecet rell. — 32 inheret A, L, G; non B. — infigxum Gen^^. — Aen. lib. I om. Gen; H^; habet B; pro eo Gen^: vale aliquanto, add. supra quan corruptelae signo. — cf. v. 35. — 33 cf. 368 l. ponere, ser- vare. — repositum pr. L. — 35 pes primus etiam in Pl. cdd. dest; cf. Goetzii comment. — aliquando B. — 1 Monstrum; cf. 435 l. monstra. — II cdd. — 2 informo Gen^; pr. L; om. B. — 3 Verg. ; cf. 435 l. m. — IIII L, H, B; III ed. Bas., Gen. — 5 libro supra scr. in L. — 6 ec M; haec cdd. — ec V. m. — praecesserat ut puta exprobratio obicientis, quod in lustris vel sordibus is cum quo ageret esset versatus, huiusque interrogatio , unde id con- cluderet. — tu aspice, sis, te M; tum aspice iste cdd.; om. A. — 7 aend supra add. in L. — 8 subcinctam Gen; H; pr. L; succinctam L ex corr.; B; G. — pharetram B; faretram (fer. pr. Gen) rell. — pharetra Verg.; sed fuisse qui legerent pharetram et illa maculosae tegmine lyncis ad cursum, quod sequitur, referrent testatur Priscianus pg. 1081. — maculoset pr. L. — linncis {sic; pr. lin, tum ras., iis) L; lincis B, Gen, H DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 567 350 M. II Macula, turpido. M. Tullius in Verrem actione prima: cuius 10 ut adulescentiae maculas ignominiasque praeteream. — Lucilius lib. XXX: quem scis scire thas omnes maculasque notasque. II Macula, in retibus plaga. M. Tullius in Verrem actione II, de suppliciis: reticulumque ad nares sibi admovebat, tenuissimo lino, 16 minutis maculis, plenum rosae. METiRi * * * Metiri est transmeare. Lucilius lib. XXX: vir mare metitur magnum et se fluctibu' tradit. Vergilius Georg. lib. IIII: et iuncto bipedum curru metitur equorum. 20 MANICAE dicuntur vestium. Vergilius lib. VIIII: et tunicae manicas et habent redimicula mitrae. II Manicae, quibus manus vinciuntur. Lucilius lib. XXX: sic laqueis, manicis, pedicis mens inretitast. Vergilius Aen. lib. II: 26 manicas atque arta levari vincla iubet Priamus. Plautus in Asinaria: ubi manus manica^ conplexae siint. MAESTVM, triste, miserandum. Vergilius Aeu. lib. II: 30 et meatas expromere voces. Lucilius lib. XXVIIII: 9 4, 11 fl 10 Lucilius 1. XXX || 13 II, 5, 11, 27 || 16 Lucilius 1. XXX || 18 IV, 389 II 20 IX, 616 || 22 Lucilius 1. XXX jj 24 II, 146 || 27 II, 2, 38 fl 29 n, 280 II 31 Lucilius \. XXVIIII. 9 turpido L, H ex corr.; turpitudo rell. cum A, B. — actione I ed. Bas., non B. — 10 adolescentiae A; adalescentiae pr. L. — Lucil.; cf. 354 l. nota. — 12 sci pr. L. — maculas B, Gen, G, pr. L et H. — 13. 14 M. TuUius; cf. comm. in 141, 15. — in Verrem actione II, de suppliciis M; de suppliciis in Verrem (in Verrem de suppliciis B) actione (post add. in L a correctore) cdd. — II iam add. ed. a. 1471. — 14. 15 maculae reticu- lumque L. — ad nares sibi admovebat; cf. comm. in 141, 16. — 16 Metiri Ald.; Metire cdd. cum B. — Metiri * ♦ * Jlf add. (Metiri est * ♦ * Metiri Quicheratus). — 17 et se Me (se mrg. lun.)] est cdd. cum B. — tradit ed. princ; tradidit cdd. cum B. — 20 Verg.; cf. 536 l. tunica; Gell. VI, 12. — 22 vincuntur Gen^; pr. L. — 28 mens om. B, Gen, H^. — 24 Verg.; cf. 336 l. levare, solvere. — 26 primus C, Gen, B. — idem error 336, 17. — 29 Maestum pr. L; Mestum rell. cum A, B. — 30 maestas A, ed. Bas.; non B. — ex- promere A, B, Gen, L, H; et promere (i. e. ecpromere) ed. Bas. — 31 Lucil.; cf. 383 l. remissum, missum. — XXVII pr. G. 568 NONIVS MARCELLVS 350. 351 .■M. cohibet domi maestus se Albinus. II Maestum, enectum fame. Lucilius lib. XXVIIII: ventrem alienum 35 maestum fovere ex molito hordeo uti cataplasma. || MVTARE, derelinquere. Yergilius: l * * * Lucilius lib. XXVI: mihi quidem non persuadetur, Publi, utei mutem meos. II Mutare, transferre. Lucilius lib. XXVI: 5 doctior quam c^teri 818 et mutes aliquo tecum savtas tectas ditias. II Mutare, aliud pro alio accipere. Lucilius lib. XXVI: piiblicaniis v^ro ut Asiae fiam scripturarius pro Lucilio, id ego nolo et lino hoc non muto omnia. 10 MOVERE manifestum est quara habeat significationem. || Mo- vere, excludere. M. Tullius de officiis lib. III: ad qui quodam quasi veneno perficiat ut veros heredes moveat, in eorum locum ipse succedat? 34 Lucilius 1. XXVIIII || 1 Vergilius; cf. comm. || 3 Lucilius 1. XXVI |1 5 Lucilius 1. XXVI II 8 Lucilius 1. XXVI || 12 TII, 19, 76. 32. 33 cf. comm. in 383 l. m. — cohibet domi maestus cdd. pg. 383; cohibet et domina maestus L {hic pr. aestus), H^, G; cohibet et omnia aestus Gen, H^. — 31—34 M. en. f. om. B. — 34 Mestum Gen. — drnectum pr. G; iniectum Gen, H^, L ex corr., sed rurs. mutat.; innectum L. — Lucil. (Licilius i); cf. 311 l. fovere — nutrire ibique eomm. — 35 aliaenum pr. L. — 36 mestum B, Gen, H, G. — mamolito B, Gen^, L, pr. H. — catasplasma Gcn^. — 1 Vergilius; Lucilius B aperta interpolatione; uirg, H; uirg. , scd supra addito corruptelae signo et in mrg. adiecto, quo emen- dandam significatur , illo: q Gen; Virg. ed. Bas.; ad quod nihil notat Zangemeisterus. — lacuna iam in ed. Lucilii notata, quae potest suppleri per id quod est Aen. lib. III (161): mutandae sedes. — 3 Lucilius om. G, Gen; de B supra dictum. — XXI II B, Gen (hic III in ras.) , H^. — 4 Publi, utei M {ante publiceis; quod tamen vix admittit lemma Nonii); pu- blices L, H^; pubplices G; pulices B, Gen, H^. — h XXVII {sed pr. XXVI) L. — 6. 7 cf. comm. in Luc. XXVI, 26. — ceteri sis; ceteris is C, Gen; caeteris is B. — et {vel ac) mutes M; asa {om. B; sa Gen, JEf,) mittis (mittit Gen^) mutes cdd. — sartas tectas divitias Luentzerus; satra facta uitia L; H^; G (ita hic ex correctura, cum ante scriptmn esset sacra, testante ed. Bas.); satrafa acutia B, Gen, H^. — 8 Luc; cf. 37 l. scripturarios ibique comm. — 9 pblicanus — scriptura pr. L. — 10 nelo pr. L. — moto Gen^. — 11 habeat ed. princ; habet C, Gen, B. — 12 M. Tull; cf 403 1. succe- dere. — at L, H^, G, B. — ad vel at cdd. utrobique. — ap. Cic. fertur: quid ergo? hic non noceat, qui quodam e. q. s. — 13 haeredes (haerodes pr. Gcn) Gen, H; non B. — 14 succendat pr. L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 569 351 M. 15 MEDITAEI est discere, perdoceri. Plautus Amphitryone: prius ipse mecum etiam volo hic meditari. sic hoc proloquar. ji Meditari, excogitare. Terentius in Andria: venft medilatus alicunde ex solo loco. INCIPIT PER N LITTERAM. 20 NOBILE ad dignitatem generis refertur. Sallustius: Lucius Catilina nobili genere natus fuit. || Nobilis dicitur et notus. M. Tullius de officiis lib. II: testis est Phalaris, cuius est praeter ceteros nobilitata crudelitas. — Lucilius Satyrarum lib. VII: Phryne nobilis illa, ubi amatorem inprobius quem. 25 Varro tcsql aiQs^scov: tiim ciim tremnla aquilenta aput alt.a littora oreris ac nobilis omuibus rclilces. Accius Diomede: 15 I, 1, 47 0 17 II, 4, 3 II 20 Catil. 5, 1 || 22 11, 7, 26 || 23 Lucilius 1. VII II 25 Varro tisqI aiQeaecov J 28 Accius Diomede. 15 est om. B; em Gen^. — perdocere pr. L. — 16 metum B, Gen, H^. — sic hoc proloquar pr. L; et ita cdd. Pl. exc. quod E, I si hoc; Me (haec Flecheisenvs); si hoc proloquar A; si hoc pro hoc loquar B, Gen; si hoc pro hoc proloquar Hs^ {vulgo loquar ferri dicit Quicheratus neque quidquam notat Onionsius), ed. Bas.; sic hoc pro hoc proloquar Hs.^; sic hoc pro hoc loquar L ex corr. — 17 Miditari pr. L. — 18 meditat salicunde pr. L. — 19 om. H spatio relicto. — Jiabet Genh. — negat Meylanus pg. 10 praeter illud PER . A . LITTER., qtiod legitur in principio capitis, 232 , 12, ullam adesse partium inscriptionem. at de G litterae titulo certo constat. itaque dubito an hunc fugerint initia litterarum D, F, N, ubi nihil notatum in libro nostro ab Hageno. at inde db 0 littera nusquam inveniri indicem testatur uterque. de qua re iam non referetur. — 20 Nobilis pr. A; f. recte. — Lucius A, B; item ex corr. L et H; Lucilius rell. — 21 Catilino Gen^; Catillino , tum Catillina L. — nobile Gen^ ; pr. L. — fuit ap. Sall. ad sequentia pertinet. — 22 falaris cdd. — 28 caeteros B. — nobilitata cdd. Cic; nobilitas ac {seq. c) Non. — 23 frynae L, H; fryne Gen; frine G, B. — 24 inprobius pr. L solus. — improbi ut quam B; quam etiam Gen, H^ {id m. 2 quaem). — 25 niQTiQSCav L; tcsqtjqscscov G teste Biesio, qui idetn falso dicit in L esse; TCSQinscav Gen; TtsQUQsccov H (in altero t rasura, q supra scr. m. 2). — 26. 27 locus de luna accipiendus. — sotadeos agnovit Lachmann. opusc. pg. 69. — tum cum tremulenta; ta cum Gulielm. Verisim. III, 18, f. recte {idem tremula). — aquilenta cdd. — nolui com repositum, quia praeced. tum. — aquilentus, ut turbulentus, vinulentus. — aput pr. L; apud rell. — littera, tum littora L; litora rell. — oreris Lachm.; oriris cdd. — nobilis B; mobilis C, Gen. — relucens H^, G;. non B. — 28 Acc; cf. Festus 174: nobilem antiqui pro noto ponebant et quidem per c (g docti) litteram ut — Accius in Diomede: ergo me — nobilis. — Diomeda H^. 570 NONIVS MARCELLVS- 351. 352 M. . . med Argos r^feram, nam hic sum ndbilis, necui cognoscar noto. 30 Terentius Heautontimorumeno: meast potens, procdx, magnifica, siimptuosa, nobilis. Vergilius lib. VII: est locus Italiae medio sub montibus altis, nobilis. 35 M. Tullius in Verrem || actione II: oppidum est in Hellesponto 1 Lamsacum. id in primis Asiae provinciae clarum et nobile. — Lucilius lib. XXVIIII: tum illiid sTiscpoovst, quod etiamnum ndbilest. unde et nobilitarent notefacerent dictum est. Titinius Prilia: 5 magi' quad famae obiectaretur, ne eam malefactis nobilitarent. Accius Telepho: nam is ddmum miser est, cuius nobilitas miserias nobilitat. 10 Pacuvius Doloreste: 31 II, 1, 15 II 33 Aen. VII, 563 || 1 de praet. urb. 24, 63 || 3 Lucilius 1. XXVIIII II 5 Titinius Prilia || 8 Accius Telepho || 11 Pacuvius Doloreste. 29 med M; me cdd. Non. (om. B, Gen, HJ et Festi. — Argos Fest.; agros (agro B, Gen, H^) cdd. — sum Festus; suam cdd. — gnobiHs recte docti apud Festum. — 30 neccui L; nec ui Gen. — 32 procax om. cdd. — 33 Vergilius lib.; uerbb L. — 34 Italia L. — 35 nob {i. e. nobis) Gen, H^. — 1 ellesponto Gen, L, H; non B. — 2 Lampsacum legitur ap. Gic. — lamsecum H^; iamsacum B. — id (iS pr. L); iudices cdd. Cic. — in om. ed. Bas., non cd. Victor. — Asiae; isaie Gen^. — 4 inscpwvsi- {imperfectum ; in ed. Luc. textu STticpcovsi) M; sjticpcavit I. Dousa; epifoni Gen, H, G; epito- foni L; est epifoni JS. — etiamnum I. Dousa; etiam tum cdd. — 6 unde ut Gen, L, pr. H; non B. — notefacerent M; notifacerent B, Gen, H^; notifi- carent rell. — amat talia verba Non., ut iam supra memoratum. — praelia Gen; pr. L; H^ ; proelia B. — 7 magisque B, Gen, H^. — famae ed. a. 1476; fame cdd. — obiectaretur M; obiectarent cdd. — sententia haec est: ne eam malefactis vellent notescere, in quam palam sectando colendoque magis converterent ora hominum. — antea aristophanium tetrametrum constitueram in Jiunc modum: magi' quam famae obiectarent, ne eam malefactis nobilitarent. — sed ita numeri minus rotundi. et acatalecticum tetrametrum eiusdem fabulae pg. 72 s. l. ancillantur notavimus. — possunt tamen utroque loco etiam dimetri institui. — 8. 9 Actius A. — telefo B, Genm, L, H; non ed. Bas. — nam Bentin.; na cdd. (telefona B; Gen; pr. H); Telepho: nam om. Montepess.; A. — his Gen^, L, G, non A, B, Montepessul. — denum B, Genm, L, H; demum G, A, Montepess. — demum; cf. Caecilii illud: is demum infortunatust homo, pauper qui educit in egestatem liberos. — atque ideo etiam 267, 18 Bibbeckii duximus recipiendum supplementum. — miserer Montepess.; ed. Bas.; non A, B. — miseries A\. — mcde BibbecJcius: nam huius demum miseret. — 11 pacuvis pr. L. — daloreste B, Gen, H^, G (dolorest pr. L). DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 571 352 M. hicine is est quem fama Graii ante omnis nobilitant viros? NVMERVM, ordinem. M. Tullius de deorum natura lib. II: nihil est enim quod ratione et numero moveri possit sine consilio; 15 in quo uihil est temerarium. — Vergilius Aen. lib. III: digerit in numerum. jl Numero significat cito. Accius Oenomao: numero te expugnat timor. idem Antigona: 20 ne istunc numero amittas subito oblatum. Turpilius Demetrio: numquam nimi' numero quemquam vidi facere, quom factost opus. idem Lindia: ego interim in turba foras 25 subduxi cum hac me, ndque sat numero mihi videbar ciirrere. Varro n£Ql ii^ayayrig: quid puer rogasset et petasatus capite adnuisset. ac discedens numero venire ait adulescentem. — Afra- nius Privigno: 13 II, 16, 43 l 15 III, 446 || 17 Accius Oenomao || 19 Accius Antigona{| 21 Turpilius Demetrio H 23 Turpilius Lindia Q 26 Varro nsql i^ayeayriq H 27 Afranius Privigno. 12 hicine is; hicineis B; Gen; H^; heicineis pr. L; hecine is H.^; he hecine h L ex corr.; G. — hicine tribrachus. — quam pr. L. — fama Graii M; fama Graia (dehebat Graium) Grotius; fame gratia C, Gen, B. — nobili- tant M; nobilitat (nobilita Gen) cdd. — formae gratia Scdl., Ciacconius (cf. ed. Boihii), parum probahiliter. quod si receperis, iambici octonarii reponendi: hicine is est quem formae gratia j ante omnis nobilitat viros? — 13 Numero B, Gentn, L, H^. — ordine B; ordin pr. L. — f. Numero, ordine; cf. V. 17. — 14 quod ratione et cdd. Cic; ut orationem (oration pr. L) cdd. cum B. — 16 degerit H^. — 17 Numerus B. — significat cito Me; signifi- catio cdd. — cf. Fest. pg. 170 s. l. numero. — Accius; cf. Fest. l. m.; ubi plenior locus: ego ut essem adfinis tibi, non ut te extinguerem, tuam petii gnatam. n. t. e. t. — eonomao B. — 18 numero etiam Festus explicat per cito, celeriter. — te supra add. in L. — expugnat timor 0. Muellerus; expurgat timor cd. Fest.; expurgasti Non. — 19 Antegona Gen, pr. L, H^; non B. — 20 istunc Bothius; numero v.; istum enumerum cdd. (istuenumerum Gen; is tuae numerum B). — subito Vossius; subitum cdd. — 21 Turpillius L. — 22 nemquam pr. L. — nimi' numero; nota proceleustnaticum secundo pede octonarii iambici positum. — quenquam B. — quom M; quam cdd. — notum Sallustii illud: ubi consulueris, mature facto opus est. — facto est B, Gen, H; fato est L, G. — 23 Lyndia C, Gen, B (Lydia pr. L). — 26 neque sat B, Gen, H.^; lun.; neques ad rell. — videbar ed. Bas.; Me; lun.; videbat B, Gen, H, L. — curre pr. L. — 26 7isqis^ai(oxsc cdd. — quid puer rogasset. locus imtio mancus Nonii culpa. — puera BibbecMus. — petasatus B; Gen.^; H^; petassatus H^; G; pietasatus Gen^; piaetas satus L. — a capite Geni. — 27 dicedens pr. L. 572 NONIVS MARCELLVS 352. 353 M. numero, ^m, inepti pertimuistis caasam terriculam adversari. Plautus Amphitryone : 30 numero mihi in mentera fuit. Varro Cato vel de liberis educandis: ut qui contra celeriter erant nati fere Numerios praenominabant: quod qui cito facturum quid se ostendere volebat, dicebat numero id fore; propter quod etiam in partu precabantur Numeriam, quam deam solent indige- 35 tare etiam pontifices. || Numeros, modos. || Vergilius in Bucolicis: i numeros memini, si verba tenerem. M. Tullius de officiis lib. III: perfectum atque absolutum est et, ut idem dicunt, omnes numeros liabet. NiTi est conari sub onere. Vergilius Georg. lib. III: 5 post valido nitens sub pondere faginus axis increpat. Cicero Tusculanaruni lib. I: tum illud quod Sisyphu' versat saxum sudans nitendo neque proffcit hilum. 10 II Niti, fultum esse. Lucilius lib. XXVI: siimmis nitere opibus, at ego coiitra ut dissimilis siem. 30 I, 1, 25 II 32 Varro Cato || 1 IX, 45 || 3 Ui, 3, 14 | 6 111, 172 || 8 I, 3, 10 II 11 Lucilius L XXVL 29 V. trochaicos numeros ponunt. — numero pro nimium recte accipit Bothius. cf. Fest. l. m. — em, inepti M; enepti B, Gen, H; inepti L, G. — casam, tum ras., pr. L; supra s script. s, supra erasa ter. — adversari genetiv., ut ap. Ciceronem Aquari, Sagittari. — 30 Plautus (Plotus Gen^; pr. L); cf. Gell. I, 7, 17. — 31 numero; cf. Goetzii comment.; qui cum ironia, dictum putat. f. enuntiatum per interrogationem efferendum. — in menteni H^, G; inminentem B, Gen, H^; prius in L fuisse in iuentem, tum erasa virgula supra adseriptum inen adnotat Zangemeisterus. — cf. Gell. l. m. — 33 ferae L. — Numerios praenominabant Me^ ; numerias (numerios pr. L) praemuniebant (praemoniebant Gen, pr. L, H^) cdd. cum B. — qui; cii, ut vid., pr. L. — 34 quid se lun.; quis sine (qui sine H^) cdd. — forte B. — propter add. M. — 35 Numeriam Turneb. (Numeriamque deam Iun.)\ numeri et cdd. — solet B, Gen, Hy. — indigitare Gen^, H^; non B. — 1 etiam f. delendum. — pontificis B, Gen, L, H^. — Verg.; cf. 524 l. me- mini illam rem. — Verg. in Buc. om. B. — 3 M. TuUius; cf. 266 l. cadere, evenire. — 4 habet om. B. — 5 caenari pr. L. — 6 praevalido B; pt valido Gen, Hj^. — faciiius saxis L. — 7 instrepat Verg. — 8 Cicero; cf. 121 l. hilum ibique comm. — 9 Sisyfus B, Gen^; Sisyfius H ex corr., qui prius Sisifius; Sisyfyus L, G. — 10 illum B, Gen^, L; etiam in H alterum 1 supra scr., sed erasum; ilum rell. — 11 Niti; Ni (76%; niti nulla add. l. nota supra scr. in L. — libro supra add. in L. — 12 summis Montepess.; A; B; v.; Bummi rell. — nitere {pro adnitere vel enitere; imperativ.} mrg. lun.; nitire B, Gen, H, L; nitinere G; niti Montepess., A. — niti re (genetiv.) pr. M. — at e. q. s. om. A. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 573 353 M. II Niti etiam incumbere. Vergilius lib. VI: ille, vides, pura iuvenis qui nititur hasta. 16 II Niti rursum ambulare. Pacuvius Periboea: ardua per loca, agrestia.. trepidante gradu nititur.. Vergilius Aen. lib. II: pressit humi nitens. 20 Varro Pranso parato: contra coactus cervu' latratu canum fertiir, bisulcis lingulis nit^ns humu. ji Niti, volare. Vergilius Aen. lib. IIII: hic primum paribus nitens Cyllenius alis 25 constitit. NARE est natare. Vergilius lib. VIII: et fluvium vinclis innaret Cloelia ruptig. II Nare rursum volare. Vergilius Georg. lib. IIII: hinc ubi iam emissum caveis ad sidera caeli 30 nare per aestatem liquidam suspexeris agmeu * ♦ ♦ II Natare iterum trepidare. Vergilius Georg. lib. IIII: conditque natantia lumina somnus. NECESSITVDO est adfinitas. Sallustius in lugurtae bello: etiam 13 Aen. VI, 760 || 15 Pacuvius Periboea || 18 II, 380 [| 20 Varro Prauso parato || 23 IV, 252 |1 26 Aen VIII, 651 || 28 IV, 58 || 31 IV, 496 |) 33 80, 6. 14 cf. 446 l. eniti ibique comm. — vide J5,- videns Geiii; pr. L. — 16. 17 agrestia Voss.; agrestia ac C, Gen, B; agresti ac Montepess., A. — lacuna potest expleri per qui nunc. — trepidanti Montepess., A. — Bibbeckius, dum iuvare vult metrum, corrupit. neque bene Passerat. attrepidante. — 18 Verg.; cf. 365 l. premere, calcare. — li. II add. ed. princ; om. cdd. h. l. — 19 praesit L. — homi L^. — 20 cf. 4SS l. humu. — 21 cervu' Biesius (cervus Turneb., Me); servus cdd. utrobique. — latrantu jn'- L; latrato H^; latro G. — 22 fert urbis ulcis B. — nitens om. H^, G. — humu; cf. comm. in 488; humo cdd. h. l. — 23 Verg.; cf. 272 l. constitit dicitur stetit. — 24 scyllenos pr. L; cillenos Gen^; cillenius A, Gen.^, H; non B. — aliis pr. L. — 26 Natare pr. B. — 27 et fluvium; veneficium pr. L. — Cloelia omnes. — 28 III B. — 29 hic melius Palatin. Verg. — caveris Gen, H^; non B. — 30 conspexeris B. — post Verg. exemplum hausta quaedam, certe lemmatis Natare initium, ut puta Natare, nare. nam natare et nare ita vid. iunxisse Non., ut statim necessitudinem et necessitatem. — 31 III B, H^. — 33 Nec; cf. Gell. XIII, 3. — Necessitudo pro necessitas ed. a. 1498; cf. comm. in V. 34 — 36. — scilicet decepti ducti non intcllecta lacuna, de qua statim dicetur. — lugurtae B, Gen, pr. L, H; lugurthae L ex corr., G. — eadem varietas in 34, ubi A lugurte. 574 NONIVS MARCELLVS 353. 354 M. antea lugurtae filia Boccho nupserat; verum ea necessitudo apud Numidas Maurosque levis ducitur. \\ Necessitudo, necessitas. — Sal- 35 lustius in Catilina: praeterea necessitudo, quae etiam timidos fortis facit. — idem [in] lugurta: || coactus rerum necessitudine statuit l armis certare. — Varro Modio: asse vinum, asse pulmentarium, secundas, quoi natura aurigatur, non necessitudo. — Sisenna Hist. lib. IIII: id me neque metu neque calamitatis necessitudine in- ductum facere. 6 NECESSITAS, vis quaedam quae alterum cogere invitum potest, ut plerumque. || Necessitas, atfinitas: unde et hoc iure coniuncti necessarii appellantur. C. Caesar, cum Plautiam suasit roga- tionem: et quidem mihi videtur pro necessitate non labore, non opera, non industria defuisse. 10 NOMEN est proprium vocabulum singulorum. Vergilius lib. VII : cui nomiDa mille, mille nocendi artes. et V: nomen avi referens Priamus. 16 Ij Nomen, decus, digoitas. Vergilius Aen. lib. II: avulsumque umeris caput et sine nomine corpus. NOTA dicitur probrum. Lucilius lib. XXX: quem scis scire tuas omnes maculasque notasque. 11 Nota, signum. Vergilius Georg. lib. III: 20 36 58, 19 II 1 48, 1 || 2 Varro Modio || 3 Sisenna Hist. IV || 8 C. Caesar, cum Plautiam suasit rogationem || 11 Aen. VII, 337 || 14 Aen. V, 564 || 16 II, 558 II 18 Lucilius 1. XXX || 20 III, 158. 34 fia Geni- — Baccho Getii ; pr. L. — Boccho et Sall. cdd. multi; Bocchi Sall. — verrum a ^r. L. — 34—36 apud — necessitudo; suppleta haec a N. Fdbro apud Me. — ex parte iam sublatus librariorum error m. 2 Gen; qua post illud necessitudo supra et in mrg. adscr. haec: Necessi- tudo necessitas Sall in Catit praeterea necessitudo. — l. dedimus ut ed. Me; ubi tamen est idem in Catil. bello. — fortes A, B. — 1 in om. A, B, Gen^, H^, L. — lugurtha L ex corr., G, non A, B. — 2 Varro; cf. 70 l. aurigatur. — 3 quoi M; quo cdd. utrobique. — arrigatur H^; Gs; adr. pr. L. — Sissenna L. — 4 ni pr. L. — & Necessitas; cf. Gell. XIII, 3; quo loco usus N. — 7 afinitas Gen^ ; aff. rell. — 8 necessaria pr. L. — C. Caesar; cf. de hoc exemplo Quaest. Non. cap. II. — C. om. B, Gen, H^. — 9 equidem mihi videor recte Gell.; et quidem mihi videtur cdd. Non. — nostra necessitate (reW. — 12 cui; tibi cdd. Verg. — 13 mille supra add. in L. — 14 et V Me; et ut cdd.; et Bentin. — 15 nomin abire pr. L; nomen abire Gen^. — ferens pr. L; referes pr. B. — primos Gen^; pr. L. — 17 umeris pr. L; humeris rell. cum A, B. — 18 Luc; cf. 350 l. macula, turpido. — 19 quemvis A. — quem sci pr. L. — omnes om. B. — uotasque, sed corr., G. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 575 354. 355 M. continuoque notas et noniina gentis inurunt. II Nota, distinctio. Vergilius lib. V: caeruleae cui terga notae. NVDVM consuetudine sine tegmine dicitur. Vergilius lib. V: 25 nudatosque umeros oleo perfusa nitescit. 11 Nudum, insepultum. Vergilius lib. V: nudus in ignota, Palinure, iacebis arena. INCIPIT PER 0 LITTERAM. OCCVPATVS, inpeditus; ut graece dicitur aaxo^st [id est: vacuus 30 non est]. Plautus in Amphitryone: || 1 erns Amphitryo occupatus. Cicero Tusculanarum lib. I: ut, si occupati profuimus aliquid civibus nostris, prosimus etiam, si possumus, otiosi. || Occupare est proprie praevenire. Cicero Tusculanarum lib. V: quod idem 5 melioribus etiam verbis Metrodorus: occupavi te. — Titinius Veliterna: ergo 6ccnpa foras exire. at 6ri prae sit lintenm. Vergilius lib. XII: et venienti Ebyso plagamque ferenti occupat 08 flammis. 10 Accius Eurysace: 22 Aen. V, 87 || 24 Aen. V, 135 H 26 Aen. V, 871 || 30 Plautus Amphi- tryone || 2 I, 3, 5 || 4 V, 9, 27 fl 5 Titinius Velitema || 7 Aen. XII, 299 0 10 Accius Eurysace. 21 continuo L, H^, G; non B. — 22 post Verg. add. georg. B, Gen, jHi- — 23 ceruleae cdd. cum B (cerule Gen^). — 24 dicitur om. B; non A. — 25 humeros B, L ex corr., G. — nitiscit H^. — 26 sepultum B, Gen, H, . — 27 palinitreta cibis pr. L. — harena Gen, L ex corr., H, G; A; non B. — 28 om. in H spatio relicto. — 29 initium l. ab illis Occupare est proprie praevenire (355, 3 — 25) fuisse puto. — f. Occupatur, inpeditur; sed v. infra. — inp. pr. L solu^. — aaxoXsi lun.; ascoli cdd. cuvi A, B. — aaxolog ed. a. 1476. — id est; ide L {non id -e'); ct sic saepius, de quo iam non referetur. — 29. 30 id est: vacuus non est vid. delend. — f. totus locu^ sic constituendus: Occupatus, inpeditus, ut graece dicitur acxoXoc [id est: vacuus non est]. — in om. B, — 1 eros A. — Amfitryo L, G; Amfitreo B; Gen; H^; Anfitreo A; Amfitrio H^. — occaptus pr. L. — f. nam (praec. ne) erus Amphitryo occupatust; ^rus Amphitruost 6ccupatus Hofmannvs. — 3 in pro si pr. L. — 4 quo B, Gen, H^; non A. — 5 etiam melioribus B; non A. — occu- pavit cdd.; et nescio an ipse Numida; occupavi te, inquit, Fortuna Cic. — T. V. om. B. — 6 V. per trimetros scandunt, prior ut finiatur illo occupa. — erga Gen, H^. — at ori M ; foris ut B, Gen, H^; foras ut rell. — prae sit (praesit C pr. H^; pressit H^; praessit .B, Gen); prae adverbium. — 7 Verg.; cf. 369 l. plagae, vulnera. — XII om. B rel. spatio, XV pr. H. — 8 veniente cdd. h. l. — ebuso B. — 10 Eurysace otnnes. 576 NONIVS MARCELLVS 355 M. quem ad modum inpetum occupemus facere ultro in reg6m. . idem Tereo: set nisi clamaris rdgem, auferre piierum ab regina occupo. Turpilius Thrasyleone: cesso occupare et me in conloquium conferre horum? ... 15 Ennius Hectoris lytris: Hector vei summa armatos educit foras castrigque castras ultro iam inferre occupat. Pacuvius Doloreste: 'is qnis est?' — 'qui t^, nisi illum tu occupas, leto dabit.' 20 Varro Synephebo, tcsql i^^ovf}g: crede mihi, plures dominos servi comederunt quam canes. quos si Actaeon occupasset et ipse prius suos canes comedisset, [et] non nugas saltatoribus in theatro fieret, — idem Eumenidibus: priusquam responderem, foris nescio quis occupat res indicare. 1| Occupare est rursus detinere. Plautus 25 Epidico: atque id non decem occupatum tibi erit argentum dies. Pacuvius Atalanta: s«!mp^r sat agere, ut ne in amore animum occupes. 12 Accius Tereo || 14 Turpilius Thrasyleone || 16 Ennius Hectoris lytris || 19 Pacuvius Doloreste || 21 Varro Synephebo || 24 Varro Eumenidibus || 26 H, 2, 113 II 28 Pacuvius Atalanta. 11 inpetum pr. L solus. — 12. 13 item pr. L. — Tereo: sed lun. pereos et C, Gen, B. — clamaris (i. e. clamando accieris, ut saepe) Bothius clamoris (clamores corrigendo repos. in L, sed id rursus mtltat.) L, H.^, G clam B, Gen^ H^. — egem Gen; H^. — autferre L. — p. ab reg. occ. Bothius; ab regina (regna B, Gen, pr. H) occupo (occupabo B) puerum. — verba sunt unius ex comitibus Proenes. — 14 turpillius pr. L. — trasileone L; trasyleone (trasyleo necesso Gen) rell. — 15 octon. iamh. — ferre horam B. — 16 haectoris listris cdd. cum B. — 17 Hector (ita v.) vi Me; haector ei (ii pr. L) C, Gen; haectore B. — educit; inducit inducit B. — foras lun.; in foras cdd. — 18 castras M; castra cdd. — cf. 200 l. castra. — iam inf.; inferre Me (conf. Voss.)-.! iam ferre (fere G) cdd. — 19 Duloreste B, Gen, H ex corr., G. — 20 is; de Oreste agitur. — te, nisi illum Vossius; tunc si illum (tunc suUum Gen) cdd. — te; Aegisthum. — loeto B. — dabit Scriver.; dabis cdd. — 21 Varro infoebo cdd. — 21. 22 domini servos pr. A. — quos si M ; quod si cdd. — acteon libri cum A, B. ■— 23 comedesset pr. Jj. — et om. A, B, Gen, H^. — nugas A, B, Gen, H^; nugasset rell. — teatro L, G. — 24 idem in B. — necscio Gen, pr. H. — 25 quid B , Gen, H^. — 26. 26. 27 Plautus Epidico (in Epidico B) e. q. s.; haec melius s. l., quod est occupare, conlocare, locum habere monet Merccrus. — 27 decem interpolati quidam libri Plauti; decet rell. cum Nonianis. — 28 Paccuvius L. — Athalanta (Athlanta £^1) cdd. — 29 semper sat Bolhivs; super satis cdd. cumB. — in amore Bothius, verbis quidem male traiectis; in mare cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 577 355. 356 M. 30 M. Tullius de officiis lib. I: et in ea funditus delenda occu- pati sunt et fuerunt. — Vergilius Georg. lib. IIII: manicisque iacentem occupat. Varro Eumenidibus: cum in eo essem occupatus atque in 35 scola *curarer', ut scribit Scantius, ^horno' per Dionysia. || Occu- 1 pare est etiam invenire, || teuere vel possidere. Plautus Tri- nummo: familiam optimam occupavit. Vergilius Aen. lib. VI: 6 occupat Aeneas aditum custode Bepulto. M. Tullius Philippicarum lib. XIII: agri Lucani possessiones occupavit. — M. Tullius in Hortensio: et paulum agelli occupa- visse. II Occupare, [est] conlocare. Pomponius Pictoribus: quae tiileram mecum milia decdm victoriatum 10 in Graeca mercede ilico curavi ut occuparem. M. Tullius in Verrem actione secuuda: praeterea pecunias occuparat apud populos et syngraphas fecerat. OPINIO est fama. M. Tullius ad Caesarera iuniorem lib. I: erat opinio bona de Planco, bona de Lepido. || Opinio, suspicio. 30 I, 17, 67 I! 31 IV, 439 |1 34 Varro Eumenidibus || 1 V, 2, 11 H 4 VI, 424 1| 6 XIII, 5, 12 II 7 M. TuU. Hortensio D 8 Pomponius Pictoribus H 11 de praet. urb. 36, 91 || 13 M. Tullius ad Caes. iun. I. 30 et in ea (et mea Bh) e. q. s. ; haec iuncta eis quae leguntur ig. 323 s. 1. inmane — minime bonum. — cf. ibi comm. — delendo Gen, H; in B utrum hoc esset an delenda, non satis potuit discerni. — 31 et sunt melius cdd. Cit. — ferunt cdd. Non. — 34 Varro; cf. 121 l. hornum. — esset (esse B) cdd. h. l. — 35 scola et B (sola H^, G). — Dyonysia i; G; Dyonisia B. — Z optumam cdd. Pl ; optimas Non. — 6 occupata L. — Aeneas; ita et A; aen Gen, pr. L, H^; aen B. — sepulchro B. — 6 filippicarum B, Gen, H, G. — agriculani Genm; H^; agricolam, tum agriculam B. — possessionem ed. Bas.; Genhm; non B, L, H. — 7 ageUi Boihius; angelli B, Gen, H^; macelli {praec. m) rell. — de Cincinnuto vel Curio videtur agi. — tholum macelli non bene Me. — 8 post Occupare add. est B, Gen, L, pr. H. — coulocare. hic reponendum videri Plauti exemplum, quod legitur supra, ad 355, 25. 26. 27. est adnotatum. — 9. 10 uleram Gen. — victoriatum lun. {qui del. in); victoriata cdd.; quod nescio an sit tolerandum. — greca C, Gen, B. — mercede; merced cum Bergkio Bibbeckius; quod nan licet admitti. — possit scribi: merce ea eilico ; sed potius existimo levitate vulgi ut ea, quae sunt gener, genus, genu {cf 119 l. genus), ita illa merx, merces confusa. — tali soloecismo vel maxime locus in Atellana. — illico Genm, H. — curavit pr. H. — occuparet pr. X. — 11 actione II cd. Bas., B. — 12 popolos Gen^^. — singraphas L; syngrafas Gen, H, G; symgrafas Bh; singrafus A. — 14 erat h. opinio bona pr. L. — Planco Me; plancio Gen; pr. H; ed. Bas.; planatio A, B; plantio rell. — de Lepido om. A. — suspicio C, Gen, B; suspitio A. KoNi Ma.bc. C. D. ed. L. Mvellbb. 37 578 NONIVS MARCELLVS 356 M. Varro Eumenidibus: qui omnes, me bilem atram agitare clamitantis, 15 opinionem mihi insaniae meae confirmant. — Accius Eurysace: opinione factumst, quanto ilU minus stirpem ddocebant, tanto ut reremur magis eos dsse. M. Tullius de officiis lib. III: qui primum haec natura co- 20 haerentia opinione distraxissent. || Opinio, spes, opinatio. M. Tullius ad Caesarem iuniorem: posthac quod voles a me fieri scribito. vincam opinionem tuam. — idem de officiis lib. II: opinionem adferunt populo eorum se similes fore quos sibi dele- gerint ad imitandum. — Varro Endymionibus: sic ad vos citius 25 opinione vertilabundus miser decidi. — Sisenna Hist. lib. IIII: Popedius opinione frustrata. OBSCENVM est inmuudum. Vergilius Aen. lib. III: obscaenas pelagi ferro foedare volucres. / 15 Varro Eumenidibus || 16 Accius Eurysace || 20 III, 3, 11 || 22 M. Tullius ad Caes. iun. || 23 II, 13, 46 |) 25 Varro Endymionibus |1 26 Sisenna Hist. IV II 28 III, 241. 16 Varro; cf. comm. in 153, 3. — bilem atram H^; G 242 s. l. atrum; bim atram Gen, L, G; bimatrem, m. 2 bimatram II; in matram B. — damitantis Gen; H^; clamitantes B. — 16 confirmam L, H^; Genm^; G; confir- mant Genni^; H^; confirmaNI B. — Actius A. — Euresace Gen^; pr. L. — 17 quanto illi M; ut quanto Vossius, f. recte; cf. v. seq. — quanto e. q. s. om. A. — 18 stirpem; inferrem pr. L. — edocebant M; edocabant Gen, H^ Qii stirpe medocabant), pr. L; odocabant B; educabant rell. — ut reremur lun.; uteremur (uteremmur pr. L) cdd.; reremur Voss. — muragis pr. L. — 19 eos esse. manca liaec culpa Nonii. addenda ut puta haec: non parentes. — verba vid. esse Eurysacis ad Teucrum. nempe a Telamone una cum Teucro Eurysacem, ut e serva genitum, apparet repudiatum et hunc a Teucro, ne periculis suis immisceretur , aliis traditum. qui cum adulcscentem de origine celarent, smpicimiem tamen moverunt alienae stirpis. igitur cuni profectus esset 'parentuin incertum investigandum gratia\ ut Pacuvius ait in Atalanta, casu Teucro obviam factus est et cum hoc reversus Salaminem Telamoni regnum reddidit. — liibbecJcii autem et Buecheleri commenta sunt talia, ut ne legisse quidem eos Nonii lemma constet. — 20 n. N. — cet. cf. 287 l. distrahere, separare. — hic (hoc pr. B) cdd. h. l. — coherentia L, H. — 21 openatio pr. L. — 22 pthac Gen, H; phac B. — 23 scribito Me; scripto C, Gen, B. — vincam L; H ex corr.; G; unicam B, Gen, pr. H. — 23. 24 tuam — opinionem om. B, Gen, H^. — idem supra add. in L. — se H^; Cic. (cuius cdd.: fore se simiies); sit cdd. — sibi ipsi cdd. Cic. — 25 eudymionibus B, Gen, H^; aen dymionibus L; eumenidibus, tum endimionibus G. — 26 opione B. — f. misere. — decidit A; decidis pr. L. — Sisaerjia L. — 27 popiuius pr. H. — opinio B, Gen, H^. — 28 Obscenum; e ubique A. — II B. — 29 obscenas B, Gen, H, G. — foedare Gen^; fedare B; Gen^; H ex corr.; G; federe L ex corr.; pr. H; foedere pr. L. UE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 579 356. 357 M. 30 M. Tullius de officiis lib, I: alter ne libero quidem, si rerum 1 turpido adhibetur aut verborum || obscenitas. — Varro Agatlione: pueri obscenis verbis novae nuptulae aures returant. || Obscenum, vitabile. Vergilius Aen. lib. III: obBcenamque famem. quae prima pericula vito? 6 idem lib. XII: ne me terrete timentem, obscaenae volucres. Accius Astyanacte: tu, Calcha, feinem r^ligionum fac, desiste exercitum 10 morari ac med ab domitione arc^re tuo obsceno 6mine. Cicero Tusculanarum lib. V: nam et obscenas voluptates, de quibus multa ab illis habetur oratio. || Obscenum siguificat et male dictum. Accius Oenomao: V08 ite actutum atque 6pere magno edicite 15 per lirbem, ut omnes qui arcem Alpheumque accolunt 30 I, 29, 104 II 1 Varro Agathone (j 3 III, 367 || 5 XII, 875 H 8 Accius Astyanacte || 11 V, 33, 94 || 13 Accius Oenomao. 30 alter ne B; alter nae ed. Bas.; altemae Gen, L, H. — ne libero quidem; sc. homine dignus est. — 1 turpido pr. L; turpitudo rell.; cf. 96 l. dulcitas. — si rerum turpitudini adhibetur verborum obsc. rectius cdd. meUores Cic; si rerum turpitudo adh. et verborum obsc. cd. Bernens. 104. — Varro; cf. 167 l. returare ibique comm. — Agathone; cathone pr. L; agatone pr. B. — 2 nuptilae pr. L. — returant lun.; reiurant A, B, Gen^; redurant Gen^, H^; restaurant L, H^, G; om. cdd. 167. — 3 Verg.; cf. 364 l. periculum. — 7 obscenae B, Gen, H, G. — vol. om. B. — 8 Astyanacte ed. Bas.; Astianacte H ex corr.; Astianactet B; L (hic pr. Ascianactet) ; pr. H; Gen. — 9 tu Jf (nunc Grotius); Calcha (a nominat. Calchas) Quiclierabus (Calchas Me)\ finem Ae. Baehrensius; religionum Is. Vossius; Bothius; fac, desiste Ae. Baehrensius ; hunc (praec. t) aicaispinem (aciaspinem B; aicaispanem pr. H) regionum fac ac desisset C, Gen, B. — 10 ac med M; nec me cdd. — ab domitione M de re m. pg. 420 (ab domuitione Ald., qui primus hoc exemplum addidit); arcere Bothius; tuo M, Bibbeckius; ab domuitione marceretu L ex corr., H^, G {L pr. domution arceretu; sed in his uti litterae parum certae); domuictonem arceretu B, H^; domuictionem arceretu Gen. — omine Me; homine cdd. (homine et ne, tum h. e, L). — tuo — omine; id est omine, quod tu dicis esse ; ut idem Accius pg. 120 s. 1. honestitudo : tua honestitudo Danaos decepit diu. — 11. 12 hoc exemplum pr. l. fini add. Quicheratus. sane ibi melius habet locum. sed et hic a Nonio potuit poni. — II C, Gen, B; cf. notam seg. — nam Cic; una cdd. — voluntates id. — ab illis; i. e. Epicureis. — habetur Cic; habet cdd. — 13 male dictum; i. e. male omi- natum; maledictum A, B, Guietus; maledicum rell. — Accius; cf. 205 l. favor ibique comment. — 14 actum B; Gen; H^. — 16 et omnes G. — arcem Bentin. (arcem hanc Voss.); Alpheumque KiessUngius (astuque Turneb); arcana (archana B) asteumque cdd.. — arcem hanc astuque accolunt Quiche- ratus; at debebat esse incolunt. 37=' 580 NONIVS MARCELLVS 857. 358 M. civ^s ominibus faustis augustam adhibeant favdntiam, ore obscena dictu s^gregent. Lucilius lib. XXVIIII: X deum r^x avertat v^rba obscena. . . OBITVS significat mors vel occasus. Vergilius Georg. lib. I: 20 nec frustra signorum obitus speculamur et ortus. II Obitus rursus adventus. Accius Antigona: attat, nisi me in obitu fallit s6nitus. Turpilius Epiclero: ^cquis istest, qui interrumpit meiim sermonem obitu suo? 25 OMEN dicitur auspicium prosperum. Vergilius Georg. lib. IIII: omine quo firmans animum sic incipit ipsa. II Omen auspicium adversum significat. Vergilius lib. XII: neve omine tanto prosequere. 30 OLIM trinam habet significationem temporum: praeteriti ♦ * * Vergilius hucolicis: meos olim si fistula dicat amores. || Olim temporis futuri. Vergilius Aen. lib. I: hunc tu olim caelo spoliis Orientis || onustum 1 accipies secura. 18 Lucilius L XXVIIII || 20 I, 257 || 22 Accius Antigona || 24 Turpilius Epiclero U 26 IV, 386 H 28 XII, 72 || 32 X, 34 H 34 I, 289. 16 ominibus lun.; omnibus cdd. — fautis H. — angustam B. — ad- hibent cdd. h. l. — 17 faventius B, Gen, H^. — dictu segregent; cf. cotnm. in 205; dicti segregent B; dictis egregent Gen, pr. L, H^; dicta segregent (segreget G) L ex corr., H^, G. — 19 deum rex avertat Turneh.; Me; deum rixa vertat vertat (vertant ex corr. A; vertat add. in H m. 2; del. 'ed. princ.) cdd. — 20 mortem vel occasum A. — 21 ut ortus pr. L. — 22 Antius pr. L; Actius A. — 23 in obitu (obitu Palmer.) fallit M; fallit (favillit L) in obitum cdd. — anapaestos dimetitur tales BibbecJcius : attat, nisi me fallit in obitu | sonitus. — 25 ecquis Ald.; et quis edd.; set quis Grautoffius. — istest M; est {praec. is) cdd. — meum sermonem Grautoffius; sermonem meum cdd. — creticos BibbecJcius instituit, qui tamen non possunt concinnari nisi ita: ^cquis ^st | qui interrumpit meum sermonem obitii 8u6? — 26 Omen; nullum l. in L. — 27 homine Gen^; L. — formans A, G, Gen; non B. — 28 auspicium adversum significat M; adversa significatio edd. — 29 neve omiue; neve homine Gen^; H^; nehomine pr. L. — 31 lacuna in hunc fere modum explenda: praeteriti, ut plerumque. Olim temporis praesentis. etiam ante iUud praeteriti aliquid videtur haustum, ut puta: Olim temporis. — Virgilius Bucolicis add. Quicheratus. — 33 nisi gravius turbatum, notae socordiae reus crimine Nonius. nam in hoc versu olim futuri esse temporis recte notai Servius. — olym B. — ei om. id. — festulla Gen^ ; festula pr. L. — 34 Olym G. — 1 olym B. — spiliis Gen^; spilus pr. L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 581 358 M. Lucilius Satyrarum lib. XVIIII: sic tu illos fructus quaeras, adversa hieme olim 5 quis uti possis ac delectare domi te. Turpilius Philopatro: deinde cum ad te r^dierit res 61im post mortem patris. Afranius Suspecta: nunc amatorem, olim defensorem, ut peream, me volet. 10 OBTARE est precibus a dis aliquid postulare. Vergilius Aen. lib. VII: et reor et siquid veri mens angurat opto. II Optare, eligere. Lucilius Satyrarum lib. XVIIII: 'aurum vis? hominem en habeas!' — 'hominem? quid ad auriim? 15 quare, ut dicimu', non video, hic quid magno opere optem.' Sallustius Hist. lib. III: adque eum Curio laudatum acceusum- que praemiorum spe quil>uscum obtavisset ire iubet. — Vergilius Aen. lib. III: optavitque locum regno. 3 Lucilius 1. XVIIII || 6 Turpilius Philopatro || 8 Afranius Suspecta 1] 10 VII, 273 II 13 Lucilius L XVmi || 16 Sallustius Hist. III || 18 III, 109. 3 XXVnil J5. — 4 si B, Gen, H^. — olyra B. — 5 ac /. Dousa (et v. d. in mrg. ed. Iun.)\ haec cdd. — domi te L^ (domi teturpilius) ; domine {vel domi ne) rell. — pro eis quae sunt quis uti possis Gen, H^ habcnt defensorem, ut per eum; B defensorem. — 6 Turpillius pr. L. — filopatro cdd. — 7 at te pr. B; H... — te, add. supra e virgula, Gen, ut saepius. qua tamen dubium utrum m littera indicetur an accentus sit signum. — redierit res; puto res redierit. ita molliores numeri. — olym B. — post; preter B. — d nunc M' ; non cdd. — amatorum B, Gen, H^; materem, tum amaterem L. — defensorem (ef. comm. in v. 5) ed. a. 1498; defensore L, H ex corr., G; defensor et B, Gen, pr. H. — nt peream, me M; ut per eum cdd. — verba amantis suspi- ciosi. — 10 Obtaree {tum Opt.) L; Optare est (Obt. H^) rell. — a dis om. A; f. ac votis; cf. 360, 37. — 12 c/'. 469 l. augnro. — veri om. A, B, Gen, L, H^. — 13 Obtare H. — Lucil.; uirgt, sed id punctis notat. et in mrg. add. lucit G. — XXVIIII H^; cd. Victor.; scripti Me. — satyriarum prius L. — 14 homi- nam pr. B. — en add. I. Dousa. — aurum vis hominemne habeas? — hominem? quid ad aurum? non bene Quicheratus. — neque recte Mercerum puto in explicandis Lucilianis recordatum Themistoclis illud, malle se virum qui pecunia egeat quam pecuniam quae viro. — 15 ut dicimus; h. e. ut dictre solemus. — quid; quidam, tum quiddam L. — magnopere B, Gen, H^. — 16 Salustius B. — adque pr. L; atque rell. — eum Ald.; cum (om. B, Gen, H^) cdd. — Curio vel Caepio Lips.; cupio cdd. — utrurnque nomen in Historiis occurrit. — cet. cf. Kritz ad III, 54. — 17 spe B, Gen, H^; spes rell. — quibus B, Gen, H^. — obtavisset pr. L; H^; optavisset (optaviset B) relJ. — iubet ed. princ; iuvet cdd. — 18 eneidis m. 2 add. H. 582 NONIVS MARCELLVS 358. 359 M. M. Tullius de officiis lib. I: quaeque maiori parti pulcerrima 20 videantur, ea maxime optant. — Terentius in Eunucho: hoc si fdceris, qu6dvis praemium donum a me obtato. Varro Marcipore: et Diogenes cynicos, qui ab Alexandro rege iussus optare quid vellet: se facturum. 25 OFFENDERE est percutere. Turpilius Paraterusa: caput offendi ad Ifmen pol! Lucilius lib. XXVIIII: 'crus lapide?' — *nil est.' — 'caddam, si te offdnderit.' Varro Marcipore: dein inmittit virile veretrum in frumen: 30 offendit buccam Volumnio. || Offendere, laedere. M. Tullius lib. VII, de suppliciis: cum iste cum palleo purpureo talarique tunica ver- saretur in conviviis cum mulieribus, non offendebantur homines in eo neque moleste ferebant. — Lucilius lib. XXVII: nam hic quidem 35 r^ditum talem portendebant ndque alia in re [ulla] || off^ndere. 1 jl Offendere, invenire. Pacuvius Iliona: quos ego, ita ut volui, offdndo incolumis. 20 I, 32, 118 II 21 V, 8, 26 || 24 Varro Marcipore 1| 26 Turpilius Para- terusa || 28 Lucilius L XXVIIII || 30 Varro Marcipore || 31 II, 5, 13, 31 H 34 Lucilius 1. XXVII || 2 Pacuvius Iliona. 20 pulcherrima cdd. pr. L. — 21 videntur Cic. — exoptant cdd. Cic. — 22 feceris Bernbin. Ter.; effeceris interpol. — 23 don. pr. Ter. — obtato L; opt. rell. — 24 cynicos vel cynicus Canterus nov. lect. VI, 6; quiamicos cdd. — 26 turpillius pr. L. — paraterus Gen^; pr. L; paraturus, tum ras., a H^. — 27 cap pr. L. — caput ut L, H^, G. — ad limen pol Plus; adimere pol cdd. — 29 diverbii, quod instituimus , initium videtur mancum. — fuere ut puta: 'crus lapide percussit mihi.' | 'crus lapide?' — ante sic verba a nobis distincta: crus lapide (nil est) caedam, si te offenderit; quod tamen non potest admitti, nisi a Nonio falsa tradi statueris et offendere hic idem quod laedere. — nihil cdd. — est; em in mrg. H^. — caedam Gerlachius; credam cdd. — 30 dein immittit Oehlerus; dein (deim G) mittit cdd. — virele pr. B. — in (ita iam ed. a. 1476) frumen Scal.; ut flumen cdd. — 31 Volumnio Scal. (Volumni mrg. Iun)\ bolumnio cdd. — 31. 32 lib. VII, de suppliciis M; de suppliciis (supliciis B) lib. VII cdd. — recte si hdbent omnia, apparet usum esse N. auctore, qui Div. in Caec. Actionumque in Verrem libros nume- raret continuos. ita 437 s. l. aemulatio citatur M. Tullius in Caesarianis; idem 238 s. l. aemulus — sectator sic: M. Tullius pro M. Marcello. — cf. comm. in 437. — 32 ac per hos dies cum Cic. — cum dlterum om. A, B. — polleo pr. L; pallio B. — talarique Hotomannus; cf. ibid. 38, 86; parique cdd. Cic. et Non. — 32. 33. 34 tun. vers. in ras. fij. — convivis ^r. A. — in conv. muliebribus ap. Cic. — offenderentur cdd. — in eo om. meliores cdd. Cic. — ferebant; seq. ap. Cic: abesse a foro magistratum. — 35 hic nom. plur. — 1 re cd. a. 1480 ; mare cdd. — ulla (ulula pr. L) secl. M de re m. 386. — 2 Pacuius Gen. — 3 offendi A. — incolumes A; incolumitas B, Gen, H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 583 359 M. Afranius Omine: 5 ea m^moriter, cum venero, conf^cta iit offendam, tene. Quadrigarius Annalium lib. II: inde postquam aliquantum recessit, offendit montem loeo munitum, res omnes habentem, quae militibus opus sunt, ligna, aquam, pabulum, — [et] Terentius [in] Eunucbo: 10 offendi hodie adv^niens quendam mei loci hinc atque drdinis hominem. M. Tullius de signis: quod nondum perfectum templum offen- derant, neque ponere potuerunt. — Lucilius lib. XXVI: siquod verbum iniisitatum aut zetematium off^nderam. 16 M. Tullius de re publica lib. I: sed imitor Archytam illum Tarentinum; qui cum ad villam venisset et omnia aliter offendisset ac iusserat. — Plautus Amphitryone: eo more expert^m te factam adveniens offendi domi. Varro Sexagesi: Romam regressus ibi nil offendi quod ante 20 annos quinquaginta, cum primum dormire coepi, relinqui. OBSCVRVM est tenebrosum, sine lumine. Vergilius Georg. lib. I: si nigrum obscuro conprenderit aera cornu. ,i| Obscurum, ignobile. M. Tullius de officiis lib. I: qui magna 4 Afranius Omine |1 6 Quadrigarius Annal. II || 9 II, 2, 3 || 12 H, 4, 28, 64 !| 13 Lncilius 1. XXVI || 15 I, 38, 59 H 17 II, 2, 81 || 19 Varro Sexagesi |1 21 I, 428 II 23 I, 32, 116. 4 homine Gen^; L; G; omi, tum ras., nQ B. — 5 tene add. M. — construendum sic: ea m. tene, ut confecta offendam, cum venero. — 6 annali cdd. (annalib II B). — postquam aliquantum; pquantum pr. L, in qiio aliquantum a correctore add. — 7 loco munitum — habentem M ; loca mu- nita — habere w. — 8 aqua A, B. — babulum pr. L. — et om. A, B, Gen, Hi. — Terentius; cf. comm. in 270, 37. — in om. Gen, H^, pr. L. — 9 enucho pr. L. — 10 off.; conveni Non. pg. 270. — hodie om. cdd. — ad- veniens bis, sed alterum del, L. — quaedam pr. L — ei Gen, H^; eius B. — hinc om. cdd. — ordines Gen^; pr. L. — 12 Tullius supra scr. H^. — offenderant Cic; offenderent cdd. — 13 pot.; seq. ap. Cic: neque vulgo ostendere ac proferre voluerunt. — 14 verbum Gulielmius; verum cdd. — aut; f. ad. — aut zet. (aut zematium B) supra add. in L. — 15 II cdd. — Arcytam (Arcitam B) cdd. — 16 ad illam B. — offendisefJ?. — 18 o more B (omere Bm), Gen, H^ {praec e). — expertem te Pl.; experte cdd. cum B. — factum B; Gen; pr. H. — adv. tenebrosum off. cdd.; tenebr. ad v. 21 transtulit Guietus; ubi post lumine eolloc. Me. — 19 sexagysi pr. L. — nil H^; nihil rell. — 20 cepi L, G, Gen; non B. — reliqui B; Gen^; H; L ex corr.; G. — 21 tenebrosum habet A, om. rell.; cf. comm. in v. 18. — 22 comprenderit H^, G; conphenderit, sed he del., L; confjhenderit B; comphen derit Gen; comprehenderit H^. — 23 ignobilem Gen^. — 11 cdd. — quam B. 584 NONIVS MARCELLVS 359. 360 M. sibi proponunt obscuris orti maioribus. || Obscurum, absconditum, latens. Vergilius lib. VIIII: 25 vidimus obscuris primum sub vallibus urbem. OBSERVARE, suspicere, magnificare. M. TuUius de officiis lib. I: sic ut aliquo honore aut imperio afifectos observare et colere debemus. 1| Observare, celare et intus tegere. Plautus Aulularia: ubi ia 6biit mortem qui mi id aurum || credidit, 1 coepi 6bservare. II Observare, cognoscere. Vergilius Aen. lib. II: et vestigia retro observata sequor per noctem. 5 II Observare, curiose et suspicaciter circumspicere. Plautus Au- lularia: ocul6s ego [tibi] istos, inprobe, ecfodiam tibi, ne me 6bservare p6ssis quid reriim geram. II Observare, captare. Vergilius Georg. lib. IUI: 10 quos durus arator observans nido inplumis detraxit. Lucilius lib. XXVII: qu6dsi observas hominem, qui pro c6mmodo et regno aiideat. Terentius in Andria: 15 pert^rrefacias Davum, observes filium, quid agat. 25 IX, 244 II 27 I, 41, 149 || 29 prol. 16 |1 3 II, 753 || 6 I, 1, 14 || 10 IV, 512 II 18 Lucilius 1. XXVII || 15 I, 1, 142. 24 sorti Gen^. — 26 videm' L; videmus Bm, Genm, II^; videnius Bh. — primum etiam Servii librorum pars; primam rell. cum cdd. Verg.; Charis. pg. 188; cf. et Donat. in Hec. V, 3, 24. — 27 suscipere A, B, Gen, H^. — M. Tullius; cf. 519 l. adfici. — 28 sic, ut ed. Bas.; sicut L; H; sicuti A; B; Gen; om. cdd. Baiteri praeter Palat. — honore ut pr. L. — 29 intes H^. — tegere B; retegere rell. — Plaut.; cf. 275, 11 sq. ibique comm.; item 320, 17 sqq. — 1 is om. B, Gen, H-^. — obit cdd.; cf. comm. in 275. — mihi cdd. — credidi B, Gen, pr. L, Hj^. — 3 recognoscere Quicheratus, f. recte. — 6 suspicaciter M; suspiciter cdd. (et suspiciter om. A). — circum- spicere A; circum aspicere C, Gen, B {post circum ras. in Gen; asaspicere L). — 8 oculos hercle ego istos cdd. Pl. — improbe (inpr. pr. L) cdd. Non.; improba recte Plauti. — ante ecfodiam ras. in Gen (/". fuit haecfodiam); haec fodam, i supra scr., L; effodiam A, sicut Plauti libri. — tibi om. A. — 9 ne me; nemine pr. L; nemo H^. — quid perum B, Gen, H.^. — quid rerum geram om. A. — 10 captare in mrg. add. G^. — Verg.; cf. 287 l. detrahere, tollere. — III B, Gen, L, H^. — 14 commodo in ras. B. — audeat lun.; gaudeat (gaudeas pr. L) cdd. cum B. — 16 perterraefacias H; perterrae, sed a eras., facias L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 585 360. 361 M. ORATORVM significantia manifesta est. | Oratores, legatos. Vergilius Aen. lib. XI: 20 centum oratores prima de gente Latinoa ire placet. OCCVRRERE dicitur obvium fieri. Vergilius Aen. lib. VI: hic illi occurrit Tydeus. Occurrere, subvenire, commonere. M. Tullius de suppliciis: 25 occurrebat illa ratio. OFFERRE, invenire. Lucilius lib. XXVI: h6mines ipsi banc sibi molestiam tiltro atqae aerumnam offernnt: ducunt uxores. !| Offerre, adferre. Lucilius lib. XXVIIII: 30 nt nuDC in hac re mibi opem atque auxilium dfferas. II Offerre, ostendere. Vergilius Aen. lib. VI: strictamque aciem venientibus offert. OBDVCERE, aperire. Lucilius lib. XXVIIII: v6s interea liimen anferte d.tque aulaea obducite. 35 !| Obducere, tegere. Vergilius in Bucolicis: obducat pascua iunco. ORARE est precibus poscere. M. TuUius in Verrem, Divi- 1 natione: rogare et orare, ue || eos supplices aspernarer. || Orare, agere. M. Tullius de officiis lib. IIT: ut veram amici causam 19 XI, 331 II 22 VI, 479 || 24 V, 40, 104 || 26 Lucilius 1. XXVI || 29 LuciliuB I. XXVIIII H 31 VI, 291 1 33 Lucilius 1. XXVIIII |1 35 I, 48 | 37 1, 3 || 2 III, 10, 43. 18 manifesta in mrg. add. Gen^. — 18—20 illa Oratores — centum m. 1 suppleta in L, qui habet Vigls aend. — legati B. — 20 prime pr. L. — Latinos Verg.; latino cdd. (latina B; pr. L). — 22 obviam A. — 23 illo currii {post cur ras.) pr. L. — tydeos pr. L. — 26 lucilius his, sed prius del., L. — Lucilius; cf. 372 l. producere, gignere. — XXVII B, H^. — 27 modostiam, tum molestiam L; moles, supra add. tiam, G. — erumnam Gen, H, G, non A, B. — 28 dicunt H^. — duc. ux. om. A. — 29 adferre A, B, Gen, H, pr. L; afferre L ex corr.; efferre G. — 30 in add. Quicheratus. — hac re mibi L, G; acrem ihi Gen, pr. H; ac re mihi H ex corr.; acre mihi in ras. B. — f. uti nunc acrem mihi opem atque auxilium offeras. — 32 stritamque pr. L; strctamque Gcn^; scrictamque B. — 33 aperire (apere, supra scr. ri, H); non reponendum operire demonstrat v. 35. — 34 auferte A, B, Gen, L ex corr. H; autferte pr. L; adferte G; offerte Montepess. — aulea cdd. — oducite pr. G. — 35 Verg. om. B, Gen, H^; uirg add. H^. — 36 obducet B, pr. L, fl,. — 37 Operare Gen^. — M. Tullius; cf 3S3 l rogare — precari. — in Verrem, Divinatione M; Verrinaram in Divina- tione V. — 1 ne eos; ita cdd. Non. etiam 3S3; ne illos Ciceronis. — asper- nerer H^. — 2 M. Tullius; cf. 244 l. accommodare, adhibere. 586 NONIVS MARCELLVS 361 M. esse malit; ut orandae litis tempus, quoad per leges liceat, ac- commodet. * * * OPPIDO, valde. Plautus Amphitryone: 5 oppido interii! obsecro hercle, quantus et quam validus est! OBPETERE, obcumbere, mori. Vergilius Aen. lib. I: quis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis contigit obpetere. II Obpetere, incidere. Plautus in Asinaria: 10 atque illa viva vivus ut pestem obpetat. OBESVM pro uberi et crasso saepius ponitur, Vergilius Georg. lib. III: argutumque caput, brevis alvus obesaque terga. Obesum, gracile et exile. Laevius in Carmine: 15 corpore pectoreque undique obesso, [ac] mente exensa, tardigenuclo senio. 5 I, 1, 143 II 7 I, 95 II 10 I, 1, 7 || 12 III, 80 || 15 Laevius Carmine. 3 quosad pr. L; quodad Gen^. — legis B , Gen, H,. — accomodet L. — 5 apparet hausta quaedavi. nec videtur imprdbabile interisse lemma oppidum, cf. Paul. pg. 184, uhi item iuncta illa oppidum, oppido. — 6 interii Plaut.; interi B, Gen, H^; interio (seq. o) rell. — in L supra o et infra eras. punctum. — haecde pr. L; herde Gen^; hercle etiam B. — et om. cdd. — 7 Obpetere, obcumbere A; Obtereor cumbere pr. L; Oppere (sie) occumbere id. ex corr.; Oppetere (Obp. B) obcumbere (occ. B, G) rell. — 8 o terque quaterque beati quis A per interpolationem. — minibus pr. L. — 9 connisit pr. L; contingit Gen^. — obpetere A; oppetere rell. cum B (appetere Gen^; acpetere f. pr. L). — 10 Obpetere A, pr. L; Opp. rell. cum B. — 11 ut Pl.; et cdd. — obpetat Gen, pr. L, H; opp. rell. (optat B); oppetas Plautus. — 12 — 14 in mrg. add. H^. — 12 Obesum pro uberi et crasso; cf. Gell. XIX, 7 ; M. Hertzii Opusc. Gell. 117 ; 129. — uueri L; ueri B, Gen; uberi et om. A. — Verg.; cf. 239 l. argutum, parvum. — 13 II B, Gen, L, P. — 14 oboesaque terga L (pr. oboesaqua eterga); H ex corr. {prius obsaque, tum obesaque terga). — 16 Obaesum L; Obseum B. — gratile pr. L. — nevius cdd. Non.; ac f. ipse N. — levi (vel levii), tum leviano cdd. Gell. plerique. — Laevii nomen apud Non. restituit Me. — in Carmine; ex Alcesti petita sequentia; cf. Gellium; sed Nonius pro stupore suo exscripsit huius verba: in Laeviano illo carmine. — 16—18 anapaeeticos dimetros agnovit Scal. — 16 obesso M; oboesso L; obeso rell. cum B. — illud ac, quo mirifice infringitur asyndeti vis, videtur a Gejlio esse additum; delevit Scal. — 17 mente exsensa Gell., cuius quidam libri extensa; merito (meridito pr. L) exeso cdd. cum A, B. — tardigenuclo M; cf. 87 l. congenuclare; tardi ingenulo L (in quo illud tardi add. corrector); tardi ingenio rell. cum A, B; tardigemulo libri Gellii. — 18 senio per socordiam Non.; senio obpressum Gell.; senis cdd. cum A, B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 587 361. 362 M. INCIPIT PER P LITTERAM. 20 PROPRIVM, diuturnum, Sisenna Hist. lib. III: tum subito tacuit; atque metu et suspicione propriam capere non poterat quietem. |I Proprium est suum uniuscuiusque. Vergilius lib. VII: hunc mihi da proprium, virgo sata nocte, laborem. Varro in Caprino proelio: 25 unam virtutem propriam mortalibu' fecit; cetera promisque voluit communia habere. Proprium rursum significat perpetuum. Sisenna Hist. lib. IIII: victoribus propriae spem virtutis, victis adversae fortuuae maiorem formidinem obiecit. — Plautus Mustellaria: 30 atque illum amator^m tibi propriiim futnrum in vita. Vergilius lib. VI: propria haec si dona fuissent. idem lib. III: da propriam, Thymbraee, domum. 35 Terentius in Andria: 1 6go deorum || vitam propterea s^mpiternara esse arbitror, quod voluptates e6rnm propriae sunt. Accius Armorum iudicio: nam non facile sine deum opera hum§.na propria siint bona. 20 Sisenna Hist. III || 22 Aen. VII, 331 || 24 Varro Caprino proelio || 27 Sisenna Hist. IV || 29 I, 3, 68 || 31 Aen. VI, 871 || 33 Aen. III, 85 || 35 V, 5, 3 |i 3 Accius Armorum iudicio. 19 om. H spatio relicto. — Litterarum pr. L. — 21 atque ed. princ; atquem cdd. (adquem B, Gen). — metu et susp. (suspitione B) ablat. causae. — f. atque e metu et susp. — in metu et s. Me. — poterat ed. princ; potuerat cdd. — 25 unam Scal. Catal. pg. 237; nam cdd. — 26 cetera ed. princ; cetere cdd. (ceterae B). — promisque (p m ras. B); cf. de re m. pg. 260. — post hunc versum satis bene Cieeronis exemplum, quod legitur 362, 11, repositum a Quicherato. — haberi Scal. — 27 historiae L; hist Gen; historiarum B, H, G. — 28 propriae pr. L; H; proprie rell. — spem; sepm pr. H; item Gen add. corruptelae sigtio; sepmi B. — illud virtutis, quod ante victis facile potuit omitti, add. M; sine hoc esset, etiam felicitatis vocabulum haberet locum. — 29 Mustellaria Me; cistellaria cdd. — f. ipsius Nonii est error. — 30 atq (tum ras.) H. — ullum A, B, Gen. — 32 fuisset pr. L; fuisent B. — 33 idem; ef. 278, 31. — III supra add. in L. — 34 propria L. — Thym- braee ed. Bas.; thymbeae pr. L; Gen^; thymbree L ex corr.; Gen.^; H (e prius in ras. m. 2)', tymbree B. — 1 ego deorum vitam vel ego vitam deorum libri Ter.; ego deum v. Vmpfenbachius (cf. Bentl.) ; ego deorum vitam eapropter Servius ad ecl. 7, 31; Bentleius. — esse om. cdd. — 2 voluntates cdd. — 3 armo JHj. — iucio B. — 4: non om. B, Gen, H^. 588 NONIVS MARCELLVS 362 M. idem Medea: 5 fors d6minatur, neque vis ulli propria lu vitast. Lucilius Satyrarum lib. XVII: cetera contempnit et in usura omnia ponit non magna; proprium vero nil neminem habere. 10 M. TuUius de re publica lib. IIII: et noster Plato magis etiam quam Lycurgus, omnia qui prosus iubet esse communia, nequis civis propriam aut suam rem ullam queat dicere. Afranius Vopisco: di tibi dent propria quadcumque exoptds bona! 15 Lucilius lib. XXVII: cum sciam nil esse in vita proprium mortali datum. PRAEVERTERE cst praeterire. Vergilius Aen. lib. I: volucremque fuga praevertitur Hebnim. II Praevertere iterum significat anteponere. Plautus Amphitryone: 20 illuc redeundumst mihi, ii6 me uxorem praevertisse dicant prae re piiblica. II Praevertit, revocat. Plautus Amphitryone: ibi me inclamat Alcumena; iam ^a res me horrore afficit; erilis praevertit metus. adcurro, ut sciscam quid velit. 25 6 Accius Medea || 8 Lucilius 1. XVII H 11 M. Tullius de re publ. IV || 14 Afranius Vopisco || 16 Lucilius 1. XXVII || 18 I, 317 H 20 I, 3, 29 || 23 V, 1, 16. 7 vis M; vita cdd. — ut illi pr. L; illi B, G. — 8 satyriarum pr. L. 0 cera, supra scr. te, G; cetere B. — contempni pr. L; contemnit rell. — 10 nihil cdd. — habere; scil. dicit. — 11 cf. comm. in 361, 26. — 12 Licurgus B, Gen, H. — prosus H^; prorsus rell. — esse communia; omnia pr. L. — 13 ullam queat dicere H^ ; cd. Vrbin. 307; ullaque (ullaquae pr. L) addicere (adiecere L; adducere pr. B) cdd. — 15 dii cdd. — propria dent A. — 17 nihil cdd. — datum est cdd. pr. H^. — illud est ad sequens lemma hene traxit Bothius. — 18 Praevertere nulla l. nota addita supra scr. in L; in mrg. add. Gen^; Prae supra add. H^; vertere (ante rasura) H^. — est om. cdd. h. l. — praeterire; praevenire pr. G. — 19 cf. 307 l. fuga. — fugam B. — herbum pr. L; herba Gen^. — 20 iterum supra add. Gen^. — Plaustus j)r. L. — 21 clam illuc Plaut. — 23 Praeverti Gen, H^ ; Praevertitur H^; Praevevertitur L. — vocat L. — 24. 25 ibi med Guietus. — cf. Goetzii comment. — inclamat Alcumena: iam (ita I; tum Lamhin.) ea cdd. Pl.; inclamar (inclama B, Gen, H^) argumenta (argumenta a B, Gen, H^) mea (post mea spatium sex fere litterarum relictum in L erasis circiter tribus) cdd. — re, supra scr. s, X/. — horrere pr. B et L. — adficit. erilis Plaut.; afifiter illis H^; affit erilis B; item secundum ed. Bas. L^; affiterilis Gen; affi lebelis L auctore Zangem.; affil ebelis secund. ed. Bas. L^; G. — affi leberis H^. — praeberet B, Gen, H, ; praeperit, tum praeberit, denique prae- vertitur L; praevertitur etiam H^; G. — accurro H^, G, non B. — sciscam Plaut; sciam cdd. — veliti pr. L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 589 362. 363 M. PROMiTTERE est polliceri. Vergilius Aen. lib. 11: promisi ultorem et verbis odia aspera movi. M. Tullius ad Caesarem iuniorem: promissa tua memoria teneas. || Promittere etiam significat ad magnitudinem nutrire. 30 Plautus Rudente: capillum promittam optimamst incipiamque ariol§xi. Vergilius Aeu. lib. III: promissaque barba. Varro Modio: 35 quod tum erant in Gra^cia coma promissa, rasa barba, pallia trah^ntes. 1 PROTELARE est percutere, perturbare. Terentius || in Phor- mione: n^ te iratus suis saevidicis dictis protel^t.. Sisenna Hist. lib. III: Romanos inpetu suo protelant, protelatos 5 persecuntur. || Protelare rursus adiuvare. Varro Cato vel de liberis educandis: remotissimum a discendo formido ac nimius timor et omnis perturbatio animi. contra delectatio protelat [discendum]. | Protelare etiam excludere. Turpilius Lemniis: 26 II, 96 H 28 M. Tullius ad Caes. iun. || 30 11, 3, 46 || 32 III, 593; cf. comm. H 34 Varro Modio || 1 I, 4, 35 (| 4 Sisenna Hist. III (| 5 Varro Cato f 8 Turpilius Lemniis. 27 promissi B. — ultro rem Gen; H^; etiatn in L r supra to adscr. — spera pr. L; aspara, m. 2 aspaera H. — 28 promisa Gen^. — tua om. B. — memoriat pr. L. — 30 iu ante Rud. m. 2 add., sed erasum in H. — 31 incipiamque H^; incipiantque rell. cum B; occipiamque Plautus. — aliolari B, Gen, L, H^. — 32 Aen. lib. III. — ibi legitur immissaque barba; idque ipse Non. udserit 130; 330 s. 1. inmissum; inmittere. — illud promissa- que barba Bucolicon 8, 34 legi notat Gerlachius; uhi cf. comm. Bibbeckii; sed potius socordia lapsum videri Nonium adsentior Mercero, cum praesertim Aen. lib. III promissa pro varia lectionc memoretur in G^diano. — 35 — 37 senarios instituit Meinekim ; neqiie abnui, cum nulla ad eos efficiendos opus esset mutatione. quamquam siquis prosam his contineri maluerit, non repugnem pertinacius. — quod te pr. L. — erat pr. H. — grecia Gen, L, G; non B; gratia Hi- — palla pr. L. — 1 est percutere est pert. B; est perc. vel pert. A. — proturbare non bene Quicheratus. — formione cdd. — 3 ne om. 5, Gen, H^. — saev.; se iudiciis (iudicis Gen) H^; Gen; sevicis B. — 4 Romanus B ; Gen; pr. L; H^. — inpetu L solus. — protelatos Vrsin.; Me^ (proiectos non bene lun.); prolectus B, C; prolettus Gen. — 5 persecutorum G. — Protelare rursus adiuvare (adiugare male Cuiac; N. Faber). secuntur in cdd. vv. 12 — 20 inde a loco Luciliano; ubi vide comment. — 6 a discendo M; ad discendum v. (ad discendunt Genm). — nimius lun.; nimis L ex corr.; H^; G; nismis pr. L; minus B, Gen, H^. — 7 pertubatio B. — animi c. del. om. B. — dedecectatio, tum dedelectatio L. — 7. 8 protelat [discendum] M; 590 NONIVS MARCELLVS 363 M. propter peccatum pausillum indignissime patria protelatum esse saevitia patris. 10 Sisenna Hist. lib. IIII: duae cohortes de subsidio proeedunt atque equites protelant * * * quod protelo sit porro. Lucilius Satyrarum lib. VI: quem neque Lucanis oriundi montibu' tauri ducere protelo validis cervicibu' possent. 15 idem lib. XII: hunc iuga mulorum protelo ducere centum non possunt. Cato Originum lib. V: sed protelo trini boves unum aratrum ducunt. 20 PRODERE significat deferre. Vergilius Aen. lib. II: prodere voce sua quemquam aut opponere morti. II Prodere rursus differre vel excludere. Vergilius Aen. lib. I: nos, tua progenies, caeli quibus annuis arcem, navibus, infandum! amissis unius ob iram 25 prodimur atque Italis longe diiungimur oris. Lucilius Satyrarum lib. V: possisne elabi an porro prodenda dies sit. Terentius in Andria: . . . . ut aliquod saltem niiptiis prodat dies. 30 11 Sisenna Hist. IV || 12 Lucilius 1. VI || 16 Lucilius 1. XII || 19 Cato Origin. V |1 21 II, 127 || 23 I, 250 || 27 Lucilius 1. V || 29 11, 1, 13. protelo (in mrg. add. Gen^) ad discendunt (discedunt H^, Gs) v. — Turpilius ; cf. comm. in 259, 28. 29. — lemnis (lenis B, Gen, H^; item f. L^) cdd. — 9 pausillum B; ed. a. 1471; pausillulum (pusillulum pr. L) Gcn, C. — 10 sevitia cdd. — 11 quohortes L. — 12 lacunae signum nec non illa quod protelo sit porro. add. M. — Lucilius et quae secuntur v. 5 post adiuvare legi V. supra est notatum. — huc revocavit M. — nam cum nullo pacto possit credi confusum a Nonio verbum protelo cum adverhio, hoc videtur adhibitum ad originem illius declarandum. lacuna in hunc fere modum explenda: dictum id vel a graeco xrjXs {cf. Paul. 235: protelare longe propellere, ex graeco videlicet T^ia, quod significat longe) vel quod protelo sit porro. — cf. et pg. 345 l. medicamentum — venenum. — 13 satyriarum pr.; III, supra scr. in ras. VI, L. — 15 duceri B, Gen, H^. — cervibus B, Gen. — 19 origine G^ et L testante Petro; riginum Gen^. — 20 ducunt pr. G; ducent rell. — posita haec in describendis moribus gentium. — 22 quaequam pr. L. — 23 differe L. — II B, Gen, L, pr. H. — 24 annues pr. L; Gen^; annis H^. — 25 ira B , Gen, pr. H. — 26 atque talis pr. L. — disiungimur L ex corr., H^, G; non B. — 27 satyriarum pr. L. — 28 possis sine elabcan Bh (possis sine elabi an Bm). — porro add. Don. ad Andr. II, 1, 13; om. cdd. — si pr. L. — 30 aut {praec. a) cdd. — aliquod pro aliquot. — nuptis prodeat cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 591 363. 36t M. . 11 Prodere etiain protendere vel tradere. Vergilius Aen. lib. IIII: Italiam regeret, genus alto a sangtiine Teucri proderet. M. TuUius in Verrem, de suppliciis: ius imaginis ad memoriam 35 posteritatemque prodendae. — et de senectute: non accipere modo haec a maioribus voluerunt, sed etiam posteris prodere. || 1 PEEICVLVM est salutis discrimen. Vergilius Aen. lib. III: obscenamque famem. quae prima pericula vito? Lucilius lib. XXVIIII: adde alios omnes me6 periclo ex 6rdine. 5 II Periculum, experimentum. Sisenna Historiarum lib. IIII: peri- clitantur tormenta ac tela multaque genera machinamentorum. — M. Tullius de re publica lib. III: sed ut ipsi suum animum peri- clitentur [sum] videantque quid se putent esse facturos. — Terentius in Eunucho: 10 fac periclum in litteris. M. Tullius de deorum natura lib. II: sicut ex quibusdam stirpibus et herbis, quarum utilitatis longinqui temporis usu et periclitatione percepimus. — Lucilius lib. XXVIIII: cuius sei in periclo f^ceris periculum. 16 Plautus in Amphitryone: veriim periclitatus animum aum tuum. 31 IV, 230 II 34 II, 5, 14, 36 || 35 7, 25 || 1 IIl, 367 jl 3 Lucilius 1. XXVIIII II 5 Sisenna Hist. IV || 7 M. Tullius de re publ. III jl 9 III, 2, 23 || 11 II, 64, 161 II 13 Lucilius 1. XXVIIII y 15 III, 2, 83. 31 tradere M; edere v. — 32 itam B; ita aliam pr. L. — regeret et fi^. — a om. Gen, H^. — 34 proderat Gen, H^; prodere et E^; rodere, tum prodere L. — 34 M. Tullius; cf. 541 l. praetexta. — in Verrem de suppliciis Quicheratus ; de suppliciis in Verrem cdd. — ius imaginis H^, G; ipsimaginis L; iussi magnis B, Gen, H^; item ex corr. L. — 36 prodendae I. Fr. Gro- novius; prodendam cdd. Cie. et Non. — accepere Gen^; pr. L. — 36 a corrector add. in L. — 1 est sallustius Gen, L, H^ ; salutis om. B. — Verg. ; cf. 357 l. obscenum, vitabile. — Aen. om. B; Gen; H^ {m. 2 supra scr. eneidis). — lib. III a corr. add. in L. — 2 bscenamque pr. L. — fanem H^. — 4 periclo /. Dousa; periculo cdd. — 5 experintum pr. L. — 6 telam pr. L. — machimentorum Gtn; H^. — 7 ipsis B, Gen, L, H^. — suum Me; seu cdd. — 8 sum secl. M; nam videtur ex marg. translatum in locum alienum, cum olim pertinuisset ad emendandum seu (om. ed. princ). — videantque M; vident {seq. quid) cdd. (tum videant Me). — 10 periculum cdd. — 11 M. Tullius; cf. 219 l. periculum. — sicut lex B, Gen, H^; puto sicuti ex. — 12 stirpus Gen^. — erbis pr. L. — quorum cdd. h. l. — utilitatibus pr. L; utilitates L ex corr., H^. — temporibussusu pr. L. — et om. B, H^; non Genhm. — 13 percipimus B, Gen, pr. L, H^. — 14 sei in periclo M; se (si L, H^, G) in (im Gen, H) periculo cdd. — cuius sine periclo Franckenus — 16 animum sum Camerarius; sum animum cdd. Pl. et Non. 592 NONIVS MARCELLVS 364. 365 M. Sallustius in Catilinae bello: tunc vero periculo atque negotiis conpertum est. || Periculosum, molestum, vehemens. M. Tullius de officiis lib. I: gravioribus autem morbis periculosas curationes et ancipitis adibere coguntur, 20 PEESSVM, subtile. M. Tullius in Hortensio: quis te aut est aut fuit umquam in partiundis rebus, in definiundis, in explicandis pressior? || Pressum, onustum, gravatum. Vergilius Georgicon lib. I: cen pressae cum iam portum tetigere carinae 25 puppibus. II Premere, defodere. Vergilius lib. X: Bulcumque sibi premat ipsa carina. II Preraere, claudere. Vergilius lib. VIIII: pressive oculos aut vulnera lavi, -^O veste tegens. II Premere, insequi, fugare. Vergilius Aeneidos lib. I: hac fugerent Grai, premeret Troiana iuventus. II Premere, urgere. Vergilius Georgicon lib. III: iugentem clamore || premes ad retia cervum. 1 17 2, 2 II 19 I, 24, 83 || 21 M. Tullius Hortensio 1| 23 I, 303 || 27 Aen. X, 296 II 29 Aen. IX, 487 || 32 I, 467 || 34 III, 413. 17 Catillinae Gen^, L, H. — tunc vero; tum demum cdd. Sdll.; nec tamen dispUcet illud tum vero. — 18 conpertus pr. L; compertum rell. — est om. Sall. Lugdun. 63. — molestum M; navis est {seq. u) B, Gen, H^; maius et L, H^, G. — vebemens cdd. (vehementius mrg. Ho). — 19 morbus B, Gen, H^. — periculosas Gic; periculo cdd. — 20 adibere; adhib. cdd. Cic; adigere (adire B, Gen, H^) cdd. — 21 Pressum; pro illo pre Gen ubique p pr. 365 , 14; prae {semel p) semper fere L; saepe etiam in H et B \)- pre ed. Bas.; cui tamen in talibus rebus fides perexigua. et 365, 23 in G esse illud praemit testatur Miesius. — denique A, in quo hoc l. mancum valde et eircum- cisum, ubique habet ae exc ubi sequitur s. — Pressum f.Ly. — aut est docti apud Cic; autem est L; G; v.; aut est H^; at est Genm; H^; ater est B. — 22 fuit umquam L^, H^, G; futum quam L^; stutumquam B, Gen, H^; in hoe stut lineolis infixis deletum. — partiandis pr. L; partiendis B, Gen; pariendis H^. — rebus in definiendis (ita cdd.; definiundis M) om. B, Gen, H^. — in explanandis Ald. — 23 psior. psum Genh. — Pressum etiam honustum vel gravatum A. — 25 pressae f. L^ ; psesse , tum praesse B. — portum post m. 1 vel 2 add. in L. — 26 pupibus Gen^. — p. ad sqq. pertinet ap. V. — 28 sulcumque sibi B; sulcum quaesivi (sulcumquae sivi ed. Bas.) rell. {in Gcn supra ae pos. ^). — 30. 31 cf. 434 l. ulcus. — labi Gen-^; L^. — segens Gen^; Ij^; J3j. — 33 gai Gen; gai, tum ras., H^. — pr. Tr. in ras. J3j. — 34 vergere Gen, sed in mrg. corr., L, H^; urguere A. — 1 pmens B; praemens A. — et retia Gen^; L^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 593 365 M. et lib. VII: Faunique premunt te iussa parentis. 11 Premere significat inniti cum pondere. Vergilius Georg. lib. IIII: 5 et spumantia cogere pressis mella favis. idem lib. X: et laevo pressit pede talia fatus exanimum, rapiens inmania pondera baltei. 10 II Premere rursum refrenare vel cohibere. Vergilius Aeneidos lib. I: inperio premit et vinclis et carcere frenat. item: et premere et laxas sciret dare iussus habenas. 16 idem lib. Vmi: sic memorat vocemque premit. II Premere, tegere. Vergilius lib. VIIII: canitiem galea premimus. et lib. XI: 20 quos Simois premat ille viros. Varro Modio: capitis corona fasciis nivefs face faciem lit labore fl^tili viridfs premat. II Premere etiam removere vel excidere. Vergilius Georg. lib. I: 2 Aen. VII, 368 || 4 IV, 140 || 7 Aen. X, 495 || 10 I, 54 || 13 Aen. I, 63 || 15 Aen. IX, 324 B 17 Aen. IX, 612 || 19 XI, 257 || 21 Varro Modio |j 24 I, 156. 2 non vid. addendum post et nec v. 7 post idem: Aen. — VI cdd. pr. B. — 3 fauniteqne pmunt te .B. — 4 cum pondere; competere B; cum pedere Gen^ (in mrg. corr.); 11.^. — 7 idem; et B. — cet. cf. comm. in V. 2. — 8 levem B, Gen, L, J3, ,• levo rell.; cf. comm. in 331, 18. — pedem B, Gen, L, H^. — ialia i,. — 9 exanimam Gen, L, H^; exanimem cdd. Verg. — immania L^, G; non B. — pondere Gen, L, 2/,. — 11 I om. Gen, H^; non B. — 12 inperio L^ solus. — et om. A. — ac vinclis Verg. — 13 item M; idem v. — cet. cf. 340 1. laxum. — 14 premere; premeret (r in ras. Gen; praemeret L) Gen, L, H^. — abenas (id. del.) habenas Gen; savenas {m. 2 abenas) habenas (h punctis notatum, supra et infra; m. 2, ut vid., totum verbum linea transfixum) L. — 15 idem ed. Bas.; v.; item B, Gen, L, H. — 17 Georg. {quod ex praec. Verg. videtur ortum) lib. VIIII Gen (in quo supra VIIII nota w); iZ,. — 18 canit item Gen, H^; caniciem H^. — 22. 23 fasciis (ita Scal.; qui et iambis graecanicis contineri haec intellexit) niveis face faciem ut (tiligneis faciem Scal.) M; vaccitis livei (live vaccitis B) face ut cdd. — premat lun.; praemit L; G; pmit B; Gen; premit H. — 24 excindere L, H^, G; non B. NoNi Mabc. C. D. ed. L. MvBLiiEB. 38 594 NONIVS MARCELLVS 365 M. et ruris opaci 25 falce preraes umbram. II Premere, occidere. Vergilius lib. VIIII: armigerumque Remi premit. II Premere, adversari. Vergilius lib. X: numina nuUa premunt; mortali urguemur ab hoste 30 mortales. II Premere, calcare. Vergilius Aeneidos lib. II: veluti qui sentibus anguem pressit humi nitens. jl Premere, deponere. Vergilius Georg. lib, II: 35 quod superest, quaecumque premes vergulta per agros. PRETIVM, poena, exemplum. Livius Achille: ni malos imitabo, tum tu pretium pro noxa dabis. II Pretium dicitur quod re empta datur. Vergilius Aeneidos lib. IIII: 40 urbem exiguam pretio posuit. Terentius in Eunucho: prdtium sperans ilico prodiicit, vendit. 45 M. Tullius Verrinarum actione secunda: et parentis pretium pro sepultura liberum posceret. — Lucilius lib. XXVIII: nec parvo catulum pretio. || 27 Aen. IX, 330 || 29 Aen. X. 375 || 32 II, 379 || 35 II, 346 || 37 Livius Achille II 39 IV, 211 || 43 I, 2, 53 || 46 de praet. urb. 3, 7 || 47 Lucilius 1. XXVIIL 25 apaci Getii; opaci e, ium opaci et L. — 26 falcem X^. — praemis X,, Jii, Gen; praemes L.^; H^. — umbras pars cdd. V. — 27 Virg. (Virgilius H) georg Gen (add. supra ^); JEZ,; Virg. aend B. — 28 armicerum qui L^. — post premit in Genli leg.: uirg. georg. lib.; sed id m. 2 del. — 30 unguemur Gen^; urgemur B, Gen^, H. — 32 Verg.; cf. 353 l. niti — am- bulare. — 33 sensibus Gen, H^. — 35 Verg.; cf. 148 l. occule. — 36 vergulta L^; virgulta rell. — peri L^. — 37. 38 initium lemmatis olim fuit a v. 39 — 48. — 37 Pretium semper pr. 366, 2 L; idem per p uhique Genh; item pr. v. 38 H; etiam B locis longe plurihus; pretium ed. Bas.; neque a nobis notata ad Luc. versus scripturae diversitas. — pretium per c B usque ad 366, 1. — poena, exemplum M; poenae exitum v. — Livius (luvius Gen, pr. H; cf. comm. in 194, 20); cf 473 l. imitat. — 38 ni M; si cdd. utrohique; cf. II. I, 293 sqq. — malos ed. princ; malas cdd. h. l.; males 473. — tu om. cdd. h. l. — pretium; e cum cauda, sed quae statim sit deleta, L. — dabit cdd. h. l. — 43 eunocho B. — 46 Verrinarum; f. in Verrem. — praecedunt apud Gic. haec: qui — filios ad necem duceret. — acfcio X,. — actione II B, ed. Bas. — 48 parvo catulum M; parvo catullo B, Gen, H^; par vocat DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 595 36C M. l^^ll Pretium, [pro] praemium. Sallustius in lugurtae bello: vicit tamen in senatu pars illa quae vero pretium aut gratiam anteferebat. — Naevius Danae: quin ut quisquest meritus, praesens pretium pro factis ferat. 6 Terentius in Andria: quod habui summum pr^tium persolvi tibi. Vergilius lib. V: et palmae pretium victoribus. Lucilius lib. XXX: 10 cuins vultu ac facie ludo ac sermonibu' nostris verginis hoc pretium atque hunc reddebamus honorem. PATIBVLVM est crux. Sallustius Hist. lib. III: in quis notis- simus quisque ec malo dependens verberabatur aut inmutilato corpore in prori patibulo eminens+ adfigebatur. || Patibulum, sera 16 qua ostia obcluduntur; quod hac remota valvae pateant. Titinius Fullonibus: 1 16, 1 II 3 Naevius Danae IV || 5 I, 1 , 12 || 7 Aen. V, 111 || 9 Lucilius •1. XXX II 12 Sallustius Hiat. IV || 15 Titinius Fullonibus. ullo L, 11.^, G. — olim scripseramus trocJiaico numero, secuti Mercerum: nec parvo catillo pretio, quae verba iungerentur cum eis, quae leguntur XXVIII, 30; at displicet quod in his piscium mentio non in fine versus occurrit, sed in capite. — nec parvo satullo {i. e. saturo) pretio, ut suppleretur illud ventris rabiosam famem, non ita probabiliter Loewius Opusc. pg. 22S. — 1 praemium M; pro praemio v. — lugurthae Oen, H, G; non B. — 3 nevius cdd. — dane L; dane per e caudatum, ut saepius factum in libris, B, H. — 4 praesens per lemma L^. — h Terentius; cf. 317 l. habere. — 9 Lucilius; cf. 320 l. honor, praemium. — 10 Indo cdd. 320; ludis /*. l. — parum placet per asyndeton scribi: ludis, sermonibu' nostris. — 11 verginis L; G ex corr.; virginis rell. cum B. — reddimus cdd. h. l. — 12 nullum l. in L. — post crux in L additur Y. — III B, Gen, H^; II II rell. — apparet agi de piratarum vel scelere vel poena; cf. comm. in 257, 43. — 13 ec M; et cdd.; aut Bentin.; et ita v. — dependens Ald.; deperdens cdd. — verberavatnr Geni. — illud inmutilato (ita C, Gen, B) valde suspectum, cum inmutilandi vocabulum alibi non videatur reperiri; mutilato Lips. Op. III, 1228; mul- cato Vrsinm. — 14 in prori M; cf. comm. in 200, 38 (in proris Lips. Ant. lect. II, 4); inprobi (impr. B, L^, G) cdd. — improbe idem Lips. Op. III, 1229; at debebat esse: inmutilato improbe corpore. — illud eminens (emnens Gen^; item L^; eminus A) mirifice dictum vid. adsentior Dietschio, qui non bene eminenti; quod etiam Guieto in mentem venit. — 14. 16 post illud adfigebantur {sic L^) incipit in L fol. 168 , in quo litt. capitalibus ct auratis scripta haec: Priscianus grammaticus Cum omnis (gr. lat. II, 1). relicua pars folii vaeat. — Pat. etiam sera qua hostia (sic et Gen, H) obcluduntur A. — quo J/j. — obclauduntur B; obduduntur, sed in mrg. m. 2 corr., Gen, H^. — ac A, Gen^ . — remote Gen^ ; L. — Titinius ; cf. 217 l. posticam. 38* 596 NONIVS MARCELLVS 366. 367 M. si quisquam hodie pra^terhac posticum nostram p^pulerit, patibulo hoc ei caput etlVingam. PETERE siguificat poscere. Vergilius Aen. lib. VIII: mittitur et magni Venulus Diomedis ad urbem, 20 qui petat auxilium. Lucilius lib. XXVI: ferri tantum si roget me, non dem, quantum auri petit. II Petere, repetere. Vergilius lib. VIII: quid causas petis ex alto? > 25 11 Petere, percutere, ferire. Vergilius in Bucolicis: iam cornu petat et pedibus qui spargat harenam. II Petere,^dpetere. Vergilius lib. VIII: notumque petivit coniugis infusus gremio per membra soporem, 30 II Petere, sequi. Vergilius lib. V: quem petit et summis adnixus viribus urguet. Lucilius lib. XXVII: r^rum exploratorem mittam, raiserum mendicum petam. II Petere, abducere. Vergilius lib. VI: '35 Tartareum ille manu custodem in vincla petivit. || II Petere, inquirere. Vergilius lib. VIII: 1 Euandrum petimus. II Petere, eligere. Vergilius Georg. lib. IIII: 19 Vm, 9 II 22 Lucilius 1. XXVI || 24 VIII, 395 || 26 II I, 87 || 28 Aen. VIII, 405 II 31 Aen. V, 226 || 33 Lucilius 1. XXVII || 35 Aen. VI, 395 || 1 Aen. VIII, 119 II 3 IV, 8. 17 si quis testawte QuicJierato Montepess., ut cdd. 217. — quisquam et B, Gen, H.^; L^; non A. — cf. comm. in v. sg. — praeterhac; praeter (preter L) hanc cdd. h. l.; praeter has 217. — 18 hoc et Gen^. — effringam M; defringam cdd. (defrigam pr. B). videtur olim fuisse capud effringam. — 11) Patere Gen^. — Verg.; cf. 348 l. mittere. — 20 VenuUus Gen, pr. L et H. — domedis Gen^; L^. — 22 Luc; cf 382 l. rogare. — XXVII pr. H. — 23 si roget me non dem quantum in mrg. add. Gen^. — 24 repetere add. M; commemorare male Ald.; cf. Serv. ad l. Verg. — Verg,; cf. 237 l. altum, vetus. — 25 post ex alto in Gen legitur si roget me, sed id m. antiqua deletum. — 27 spargit H^. — arenam H (non A, B); item, h eraso, Gen. — 29 placidumque pet. cdd. V. — 32 urguet; urg, tum ras., et Gen, in quo et ante u ras.; verget L^; urget rell. — 34 recum Gen, L^, H^; rera cum B. — exploratorem Me (expiscatorera non bene Scal.)', explicatorem L; expilatorem Gen; H^; expilatore B; expiratorera H^; ex, tum ras. duarum litt., pli (i in ras.) ratorura G. — 36 unda Gen^; uncla L^. — 1 VII H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 597 367 M.. ^ principio sedes apibus statioque petenda. 6 11 Petere, obtinere. Vergilius Aen. lib. I: quae proxima litora cursu contendunt petere. II Petere, manere, expectare. Vergilius lib. VIIII: Troianos haec monstra petunt. 10 II Petere, cupere, adpetere. Vergilius Georg. lib. IIII: pulchramque petunt per vulnera mortem. Lucilius lib. XXVI: 8in autem hoc vident, bona semper p^tere sapientem putant. II Petere, tenere. Vergilius Aen. lib. III: 15 submissi petimus terram et vox fertur ad aures. PEOPTER significat eius causa. Vergilius Aen. lib. IIII: te propter Libycae gentes Nomadumque tyranni odere. [i| Propter, alicuius rei causa. Varro Sesquulixe: quod Menerva 20 propter stet, id significare eum propter doctrinam.J || Propter, iuxta. Vergilius Georg. lib. III: et viridi in campo templum de marmore ponam propter aquam. 5 I, 157 II 8 Aen. IX, 128 || 10 IV, 218 || 12 Lucilius I. XXVI |j 14 III, 93 1 16 IV, 320 B 19 Varro Sesquulixe; cf. comm. jj 21 III, 13. 4 incipio Ge«; H^; L.^; om. L^. — des i,. — statdioque H^; stadio- que Gen^; L^. — 6 Petinere Gen^. — optinere B. — Vergilius Aen. lib. I om. B. — Verg. ; cf. 258 l. contendere ihiquc conm. — 6 littora Gen. — 7 contempnunt Gen^; L^. — 8 expectare. cum praecedat illud manere, vix admittendum spectare. — 10 cupere, appetere supra add. in L. — adpetere B, Gen, U; puto exp.; cf. 366, 28. — 11 morem Gen; L; H^. — 13 philo- sophiac studium commendare videtur L. — verbum putant etiam suspensum a sin. — sapientem et putant (petant H^) cdd.; del. et lun. — 14 n. N. — I B (hic in mrg. add. corruptelae signo); Gen; L; H^. — /. hattstum l. I exempl, — cet. cf. 389 1. submissum — humile. — 15 vos Gen^; L^. — 17 libece L^; libecae Gen^; libicae Gen.^, B; lybicae H. — 17. 18 N. t. od. in ras. B. — Nvmadumque L^. — tyrani Gen; H; tvrani L^; in quo alterum r adscr. supra vr, sed m. 2 del. — in L \ et j exiguum pleruvique dislaut forma. — 19. 20 Propter — doctrinam seclusit M. — quae cum in priorihus editionihus plene apposita essent, non sine corruptelis (eisdem omissa pars lcmmatis, quae legitur post v. 23), primus Aldus, qui relicua suppJevit, dedit haec: Propter alicuius rei causa. Varro sesquiulisse. illtul V. sesq. ddevit Bentinus, ex insequentibus irrepsisse recte ratus. — cet. cf. comvient. in v. 32. — sesqueolixe, tum sesqueulixe L. — Minerva cdd. pr. Ly. — propter in mrg. add. Gen^. — stet, id Vahlenus; stetit cdd. h. 1.; cf. v. 32, ubi recta dahitur lectio. — 21 iuxta in mrg. add. Gen.^. — Verg.; cf. 368 l. ponere, constituere. — IIII cdd. pr. B. 598 NONIVS MARCELLVS 367. 368 M. Varro Cato vel de liberis educandis: id quod postea verum esse adtestatast Fortuna, propter cuius aram ea liostia erat caesa. 25 — Terentius [in] Adelphis: nimium stuc abisti; hic propter hunc adsiste.... M. TuUius de senectute: sic aduliscentia voluptates propter intuens magis fortasse laetatur; sed delectatur etiam senectus procul aspiciens. — idem de re publica lib. I: eum quoque ut 30 salutavit, propter Tuberonem iussit adsidere. — Varro Sesquulixe: quod Menerva propter eum stet, id significare [eum propter] doctri- nam. — idem Eumenidibus: propter eam porticum situm erat dolium. — Sisenna Hist. lib. III: partem cohortium propter mare conlocat in litore. || 35 PONERE est deponere. Vergilius Aen. lib. I: l ponuntque ferocia Poeni corda volente deo. II Ponere, consumere, conterere. M. Tullius: mirentur in ea me tantum operae et temporis ponere. |1 Ponere, constituere. Vergi- 5 lius in Georg. lib. III: 24 Varro Cato || 26 II, 1, 15 || 28 14, 48 || 30 I, 11, 17 || 31 VaiTO Sesquulixe || 33 Varro Eumenidibus || 34 Sisenna Hist. IH i| 1 I, 302 || 4 de officiis II, 1, 2 II 6 III, 13. 24. 25 in cdd. ordo hic: adtestutast Fortuna — erat caesa. Varro — esse. — titulum praepos. Ald.; rell. in suum locum redegit Me. — omittit Gs. adtest. — caesa. • — it L^. — id quod; idque Me. — j)08tea (ptea Gen^) f. collocandum ante illud adtestatast. — veium B; Me; virum rell. — adtestatast M; adtestatas (attestatas L, supra s posterius puncto posito m. 2) est L, H, Gen; adtestatus est B. — forma B. — aram ea Gifanius; B; aramea i/j,- Gcn.^; armea Gen^; arameha H^; aram mea L. — hostia; haostia {m. 2 ha.ostia) L. — caesa B, L, pr. H, G; cesa Gen, H ex corr. — 26 in add. H^; L.^; ed. Bas.; om. rell. — adelfis cdd. pr. B. — 27 numium tuc B. — istuc vel istoc cdd. Ter. — 28 aduliscentia Gen {in quo post ia ras.)\ H^; adulescentia ed. Bas.; aduliscentiae L^, H^; adulescentiae B, L^. — 29 intuens Gen^; H^; erentur est B; erentus est Gen^; entu est L^; enetum est H^; L.^; enetum G. — etiam del. H^; om. ed. Bas.; Me. — 30 procula Gen; L^. — eas spectans Parisin. Cic; eas aspiciens (aspectans) pleriq. — lib. om. H^. — quoque Vatic. Cic; quodque cdd. — 32 Minerva cdd. pr. i,. — pro Gen^. — eum stet, id (stet, id Vahlenus) M; est et id (estetit L^) cdd. h. l.; stetit supra. — eum; i. e. Vlixem. — eum propter delevit M. Ann. philol. a. 1867 pg. 402. — verha haec olim haud dubie fuere addita in margine ad corrigenda vitiosa illa propter est et id, dein illata in locum alienum. — antiquum autem esse errorem demonstrat interpolatio supra indicata. — 34 dolium; sc Diogenis. — 34. 35 IIII B. — conlocati L^; collocat i^; H^; G; non B. — 2 poni, e supra o scr., Gen. — 4 conterere (comt. JHg) ^^> H^> ^/ committere B, Gen, H^. — mirenturque Cic — 4. 6 in ea me tantum JS, Gen, flj ; in eam eiam tum X, ; in eam etiam tum L^, H^, G. — in ea tantum me (me in ea tantum Bern. 104) cdd. Baiteri. — opere cdd. pr. JLjj, G. — tempore risponere L^^. — Verg.; cf 367 l. propter, iuxta. DE VABIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 599 368 M. \ templum de marmore ponam. II Ponere, servare. Vergilius in Georg. lib. III: aut parco sale contingunt hiemique reponunt. 10 idem [et] in Aen. lib. I: manet alta mente repostnm iudicium Paridis. II Ponere, desiuere. Vergilius lib. VII: cum venti posuere omnisque repente resedit 15 flatus. PERNix significat celer. Vergilius Georg. lib. III: talis et ipse iubam cervice effundit equina coniugis adventu pernix Saturnus. Lucilius lib. XXVII: 20 fiiimus pernices, aeternum id n6bis sperantes fore. II Pernix, perseverans. Vergilius Georg. lib. III: et inter dura iacet pemix instrato eaxa cubili. PVLLVM est aetatis novellae. Vergilius Georg. lib. III: 25 continuo pecoris generosi pullus in arvis. II Pullum, non album. Vergilius [in] Georg. lib. III: ne maculis infuscet vellera pullis nascentum. [Titus] Livius: SO v^stis puUa piirpurea ampla. 8 III, 403 II 10 I, 26 II 13 Aen. VII, 27 || 16 111, 92 || 19 Lucilins 1. XXVII 21 III, 230 II 24 III, 76 || 26 III, 389 || 29 Livius; cf. comm. 9. 10 hiemique reponunt m. 2 add. et quidem post iJem X.^. — idem [et]. del. et M ; nisi potius ante aliguid liaustum; de quo iam aliquotics memoravimus. hic apte poterit inseri Georg. IV, 157 illud: et in medium quaesita reponunt; cf. Serv. in h. l. — Aen. lib. I; cf. 340 l. manet, inhaeret. 16 Pernix sine l. nota L; Peruix, n supra scr., G. — Verg.; cf. 444 l. perni- citatem. — 17 cervicem Gen, L, pr. H. — effundit G, Gen; effudit B, ut deteriores multi V. libri. — 18 aventu Gen^; L^. — Saturnum eidem. — It) VII, supra scr. XX, Gen. — 20 nobis ed. princ; vobis cdd. — 23 duo pro dura Gen, L, H^. — instrato cdd. 444 s. 1. pernicitatem; h. l. B; strato rell. — saxoubili Gen^. — 24 Pullum; nullum 1. in L. — 24—26 Vergilius — non album in mrg. add. Hj,. — pullis pr. H — 26 albus pr. H. — in om. B, jHj, ed. Bas. — 27 bellera Gen^; Zr,. — 29 Titus, quod ex praec. tum vid. ortum, seclm. M. cf. comm. in 196, 16. — 30 haec ex Livii Andronici Odyssea petita intellexit M. Hertzius. neque umquam nisi in capite III Livio historico usus est Nonius. cet. cf. lih. de v. Saturn. pg. 130 sq. — propure B, Gen, L post ras. {pr. propurea), H^. 600 NONIVS MARCELLVS 368. 369 M. M. Tullius de signis: in hac officina partem diei cum tunica pulla et pallio solebat sedere. — Varro Sesquulixe: ubi nitidi ephebi, vdste pulla candidi, moddste amictust _ w pascunt pectore. PLAGAE sunt verbera. Vergilius Georg. lib. IIII: 35 plagisque perempto tunsa per integram solvuntur viscera pellem, M. Tullius de suppliciis: plagis confectum dico a lictoribus tuis civem Romanum ante oculos || tuos concidisse. || Plagae i vulnera. Vergilius lib. XII: et venienti Ebyso plagamque ferenti occupat os flammis. idem [in] Georg. lib. III: 5 multa gemens ignominiam plagasque superbi victoris. M. Tullius de suppliciis: atque etiam ipsi adulescentes cum Sextio de plaga et de uno illo ictu loquebantur. || Plaga, spatium inmensum. Vergilius Aen. lib. I: lO aetheria quos lapsa plaga lovis ales aperto turbabat caelo. 31 II, 4, 24, 54 II 32 Varro Sesquulixe || 35 IV, 301 || 38 II, 5, 54, 140 2 XII, 299 II 5 III, 226 || 8 II, 5, 46, 119 || 10 I, 394. 31, 32 ac Gerii; L^. — oficina Gevii; L; officia G. — maiorem partem Cic. — tunicam Gen^, L^. — ap. Cie. fertur: cum tunica puUa sedere solebat et pallio. — 33. 34 trimetri graccaniei. — ubi; Athenas significari putat Miesius. — nitidi ephebi Turneb. Advers. XXIX, 28; nitidiae foebi L^; nitide foebi B, Gen, L^, H, G. — puella B (addito et supra et in mrg. corruptelae signo) , Gen, Hi- — pura Acidalius. — modeste amictus cdd.; modestiam intus pascunt pectore non hene Oehlerus. — f. modeste amico stndia pascunt pectore. — 35 Plagas Gen^^, L^. — III cdd, cum B. — 37 tunssa M; tunsam B. — intaegram L.^; integra B. — 38 cf. 368 l. con- fectum — occisum. — plagiis L^. — lectoribus L^. — 1 civem Rom. Cic; C. R. Me; pr L; p. r. H; pr Gen, P. R. ed. Bas.; fp B. — idcm error pg. 268. — 2 Verg.; cf. 355 l. occupare — praevenire. — 3 venientiae byso L. — ebuso B. — 4 os, m. 2 6s L. — 5 in punctis notatum in H; om. G; habet B. — 8 M, Tull. de suppl. om. B. — atque ipsi etiam cdd. Cic. — 8. 9 cum Sextio suo meliorcs cdd. Cic. — de eadem plaga deteriores Cic. — ictu loquebantur; ictulo B, Gen, H^. — Plagas Gen, H, pr. L; non B. — Plaga; quantitatis diversitatem non curavit Numida. — nam ha£c quae secuntur ne omnino existimes a prioribus rcvcllenda novoque assignanda lemmati, ea re videtur prohiberi, quod pg. 377 iterum habetur l. plaga. — suhiungunt id male huic loco edd. ante Me; antiquissimarum ex his lacunas supplevit Ald. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 601 ^ 3€9 M. Varro Lege Maenia: no8 admirantes, quod sereno lumine 15 tonuisset, oculis caeli rimari plagas. II Plagae sunt et in retibus quibus capta inplicantur. Vergilius Aen. lib. IIII: retia rara, plagae. M. Tullius de officiis lib. III: suntne igitur insidiae tendere 20 plagas, etiamsi excitaturus non sis? PVTARE, colligere, conferre. Plautus in Aulularia: itiir, putatur ratio cum argentario. II Putare dicitur purgare, rarefacere. Vergilius [in] Georgicon lib. II: 25 finxitque putando. II Putare, aptare. Titinius Fullonibus: adpensam lanam qui non reddet temperi putatam recte, facite ut mulcetiir male. 1 Putare, [animoj disputare. Vergilius [in] Aen. lib. VI: 30 mnlta putans sortemque animo miseratus iniquam. 13 Varro Lege Maenia B 17 IV, 131 B 19 III, 17, 68 J 21 III, 5, 53 || 23 II, 407 II 26 Titinius FuUonibus l 29 VI, 332. 13. 14 Varro; cf. 382 l. rimari — scrutari. — primus hoc exemplum utrobique Alclus addidit. — lege Maenia: admirantes. lun. (nos add. Me); lege {om. L^; legem Gen) maeniados (aeniados Gen, H^) adminiandos (ad- maeniandos L; adminianos H^, G) admirantes cdd. cum B. — lumine cdd. 382; ut inde h. l. — 15 tonuisset lun.; tenuisset cdd. h. l.; comuisset (conivisset) id. 382. — quod sereno lumine tonuisset; cf. Endymionum Jocum 407 s. l. tempestas, tempus ibique comm. — caeli cdd. 382; caeci (ceci Gen; Gs; caeti G sec. Itiesium) hic cum B. — caeli rimari plagas; cf. Enn. Fab. 76. — 16 Verg.; cf 378 l plagae — maculae retiales. — 17 III H^. — 19. 20 IIII B, Gen, i,, pr. H. — plagis B, Gen, H — etiamsi excitaturus non sis nec agitaturus Cic. — in A haec tantum: M. Tullius insidias tendere plagis. — 21. 22 in Aulularia: itur Me (Aulularia: itur lun.; cf. Errata); tnr H^; in aululariatur L^ ; in aulularia tur (cur B; H^) B; Gen (hic add. supra tur corruptelae signo); L^; H^ in mrg.; in aulularia vir G. — 23 etiam pro dicitur A. — rarefacere om. A. — in Georgicon L; Georg. (Georgicorum H) rell. — 24 Verg.; cf. 308; 462 l. fingere, conponere; dentes. — 25 fingit- que Verg.; et ita cdd. pg. 308; 462. — 26 apertare L^; abtare H^. — 27 adpensam Madvigius Advers. Cr. II, 664; da pensam cdd.; date pensam lanam, qui lun. — quae Bergkius. — temperi Bitschelius Suetonii Beiffer- scheidiani pg. 509; tempori cdd. — 28 putam B, Gen, H^. — facito Bothius; quod qui acceperit, poterit servare v. 27 codicum illud da pensam lanam. — raulcetur coni. vir doctus ap. Me^; multetur L, H^, G; miletur B, Gen, H^. — male M; cf. Phaedr. I, 3, 9; malo v. (ante eras. homo, ho tamen ut non omnino sit certum, in L). — 29 an secl. M. — Virg. lib. VI B. — in om. ed. Bas.; in H idem lineolis transfiocum, sed hae rursus deletae. — III H^; II Gen^. — 30 multa ut putans L. — animi Medic. Verg. — iniqua L. 602 NONIVS MARCELLVS 369 370 M. Ennius Thyeste: ibi quid agat, secum cogitat, curat, putat. Caecilius Exsule: dn non haec putas, non haec in corde versantur tibi? Plautus in Amphitryone: 35 quo id, malum, pact6 potest nam? mecum argumentis puta. II Putare, aestimare. Terentius in Andria: rect^ putas. M. Tullius in Epistularum ad Caesarem lib. I: quod sapientis homines ac boni putant. — Lucilius lib. XXVIIII: 40 perge, amabo; ac si potes, face dignam me ut vobfs putem. || PIARE dicitur impiare, contaminare. Vergilius lib. VI: l distulit in seram conmissa piacula mortem. II Piare, expiare, purefacere. Vergilius lib. VI: duc nigras pecudes. ea prima piacula sunto. II Piare, condere, consecrare. Vergilius lib. VI: 5 prodigiis acti caelestibus ossa piabunt. PASSVM, perpessum. Vergilius Aen. lib. I: 0 passi graviora! II Passum dicitur genus licoris, quod ex uva passa cogitur. Ver- gilius iu Georg. lib. II: 10 et passo psithia utilior. 31 Ennius Thyeste || 33 Caecilius Exule 1| 35 II, 1, 45 || 37 I, I, 114 || 39 M. Tull. ad Caesarem 1 1| 40 Lucilius 1. XXIX || 1 Aen. VI, 569 || 3 Aen. VI, 153 1| 5 Aen. m, 379 || 7 I, 199 || 10 II, 93. 31 thieste B, Gen^, H (hic pr. thiestae); theste Geni. — 32 quid agat supra scr. in B m. 1. — cogitet L, H^, G; non B. — curat Studcmundius ; parat cdd. — 33 exsulae, tum exsule L; exule rell. — 34 an add. M. — si octonarius sit iambicus instituendus, post illud corde potest suppleri dudum vel pridem. — hic, tum hec, denique haec, putas L. — versantur tibi Ald. (tibi versatur ed. princ.)\ versantur ti cdd. cum B. — 36 quod B. — potes (putes) nam cdd. Pl. — mecum Pl. ; meura cdd. — argumentus Bvi, Gen, H^ ; argumentiis Bh. — puta Pl.; putat B, Gcn, H^; putet rell. — 37 aestimare pro existimare. — 39 Ep. M; epistulis L^ ; epistolis rell. eum B. — \i L; id. supra scr. H^. — sapientes B. — 40 puto hominis. — 41 ambo B, Gen, H^. — si supra scr. in G. — potest B. — melius erit propter r. m. fac. — post putem pia eras. in L. — 1 n. N. — impiare om. A. — Verg.; cf. 284 l. difFerre. — 3 purefacere; ref in ras. L^; purofacere pr. B. — 4 post duc ras. in Gen. — piaculas ancto L^. — 6 Verg. ; cf. comm. in 243, 35. — 6 prodictis ij. — 9 licoris L; liquoris rell. cum A, B. — passi B; passo Gen^. — 11 et passo psithia utilior ed. Bas.; et passus sit (supra sit add, corruptelae signo Gen) lautilior (iautilior pr. L) Gen, L, H^; et passo sithia utilior H^; item in mrg. adscr. m. 2 psthitia; et passo scythia utilior B. — sithia, forma plebeia, olim fuit in libris Nonii. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 603 370 M. II Passum, dispessum, solutum. Vergilius Aen. lib. I: crinibus Iliades passis. Terentius in Phormione: 16 capillus passns, nudus pes, ipsa horrida. Caecilius Synaristosis: heri vero prospexisse se eum ex tegulis; ecntintiasse et fldtnmeutn expassum domi, II Passum, extensum, patens: unde et passus dicimus, quod 20 gressibus mutuis pedes patescunt. Ennius Annalium lib. X: egro coide, comis . passis late palmis 'pater' .... [passis ait palmis patentibus et extensis.] Naevius Iphigenia: passo velo vicinum aquilonei hanc in portum f^r foras. 25 PARCEEE est veniam dare. Vergilius lib. VI: parceie subiectis et debellare superbos. Lucilius lib. XXX: quanti vos faciant, sociis com parcere possint. 12 I, 480 II 14 I, 2, 56 || 16 Caecilius Synaristosis || 20 Ennius Ann. X 23 Naevius Iphigenia || 25 Aen. VI, 853 H 27 Lucilius 1. XXX. 12 dispessum M; dispersum v. — 13 ante passis ras. in L (f. erasum dispassis). — 14 Ter. ; cf. 19S l. capillus. — formione cdd. pr. B. — 16 orrida Gen, L, i/, ,- non B. — 16 Caecilius Ji. l. omnes; quod alibi vix umquam. — Caecil.; cf. Gell. XF, 15; quo non improbabile est usurn Nonium. — synaristosis vel sinaristosis libri Gellii; inaristosis (inaristoris Gen, iT, ; inaristotoris, tum inaristoteris, ut vid., B) Non. — 17. 18 supplevit ex Gellio lun. — prospexi B. — se add. M. — v. eura se ut libri Gelliani (eumpse Bergkius, Ribbeckius) numeris minus rotundis. neque si Jioc admiseris apparet, cur Jiaustus sit versus apud Nonium. — ecnuntiasse et Bibbeckius, Hertzius; haec nuntiasset fere cdd. Gell. (haec nuntiasse et v.). — domi. secuntur in cdd. vv. 25—28. — relicuam l. passum partem Jiuc revocavit ed. princ; qua omissa Caecilii et Naevii exempla, quae primus Aldu^ addidit. — 19 passi dicimns B. — 20 gressus vel giessusi pi'. L. — f. patescant. — Ennius; cf. Annal. 363 ibique comm. — ante X ras. Gen. — 21. 22 aegro B, H, G. — verba SopJionibes ad Masinissam, ut puto, in Jiunc fere modum videntur fuisse concepta: aegro corde, comis sparsis lacrimisque profusis et passis late palmis 'pater' inquit. — 23 passis — extensis secl. M. — pro ait late Gen^; et sic puto scriptum ab interpol.; aut B. — nevius B, Gen, H, G. — efigenia cdd. — 24 cf. comm. in Naevii IpJiigeniam. — velo lun.; vel hoc cdd. — aquilonei M; aquilone (aquolone Gen^) cdd. — hanc (sc. Iphigeniam) in p. M; hortum (ortum B) cdd. — passo velo vicinum Aquilo in portum fert orias Me. — 25 — 28 cf. comm. in vo. 17. 18. — 28 vos; Ji. e. cives Romanos. — faciunt B. — sociis I. Dousa; socii (socii socii, sed alterum delet., Gen) cdd. cum B. — com parcere LacJim. comm. Lucr. pg. 71; cum parcere B; conparcere Gen, L^, H^; comparcere rell. — possint; i. e. sustineant. — ita mansuetudinem adversus socios in oratione ad populum Bomanum iactat C. GraccJius ap. Gell. XV, 12. 604 NONIVS MARCELLVS 370. 371 M. jl Parcere, servare, Vergilius lib. X: argenti atque auri memoras quae multa talenta, 30 natis parce tuis. Lucilius lib. XXVII: parcat illi malu', cui prosit, cui fidem esse existimet. PAX significantiam habet notam. Vergilius lib. VII: pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni. 35 II Pax, venia. Vergilius in Aen. lib. III: sed votis precibusque iubent exposcere pacem. II Pax, II propitiatio. Vergilius Aen. lib. III: 1 exorat pacem divum. PRAESTARE dicitur consuetudine beneficium dare [M. Tullius]. II Praestare facere. M. Tullius de officiis lib. III: emptorem indemnem+ damno praestari oportere. || Praestare, exibere. M. 5 Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: tu si meam fidem praesti- teris, quod confido te esse facturum. — et de officiis lib. III: nam cum ex duodecim tahulis satis esset ea praestari quae essent lingua nuncupata. || Praestare, antecellere. Vergilius lib. XII: o praestans animi iuvenis! 10 29 Aen. X, 531 || 32 Lucilius l. XXVII || 34 Aen. VII, 2f 6 || 36 III, 261 || 1 III, 370 II 3 cf. comm. || 4 III, 16, 66 || 6 M. TuU. ad Ciies. iun. I || 7 III, 16, 65 II 9 XII, 19. 31 gnatis cdd. Verg. — tus Gen^; lus pr. L. — 33 malus B, Gen; maiuS'i, H Qiic cum rasura supra aiu et infra i), G. — malu'; i. e. incptus. — magis coni. lun. — prosit M; possit C, B, Gen (possint pr. G). — existimet M (existiment lun.); eximent C, Gen; extiment B. — 35 dettram Gen^. — 37 cf. 324, 8. — iuvent Gen^^; L^. — in mrg. Ho: Virg. (Aen. XI, 414) oremus pacem. — 2 exorant B. — 3 haec in cdd. posita V. 5 post oportere. — Praestare; e pro ae uhique A; item pi'aeter v. 17 B; nec non L plerumque; qui uhi ae exhihet, id notahitur ; ae fere H; omnino Gen; ed. Bas. — M. TuIIius secl. M. — poi-t M. Tullius unius versus spatium vacat in optimo libro Merceri. — 3 — 5 in Gen, H^ hic ordo: rraestare, facere. M. Tullias de officiis lib. VI (III Hj): emptorem indemnem damno dare. M. TuIIius. Praestare dicitur cons. benef. praestari oportere. Praestare, exhibere. — similiter B: Praestare, facere. M. Tullius de officiis lib. VI: emptoi*em indcmnem dampno dare (tum unius versus spatium vacuum). Prestare, exhibere. — 4. 6 emptori damnum praestari oportere cdd. Ciceronis; a quo certe alienum illud indemnem damno. — exibere L; exhibere rclh cum B. — 7—9 et de officiis — nuncupata. hunc l. primus edidit editumque supplevit Me. — duodecim; duode cdd. — tabulis — essent om. idem (lingua nuncupata essent Me). — 9 excellere B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 605 ^ 371 M. Sallustius in Catilinae bello: omnis homines qui sese student praestare. — Terentius Phormione: vir viro quid praestat? .... M. Tullius in Verrem, Siciliensi: nimirum illi non ingenio 15 solum his patronis, sed fortuna etiam praestiterunt. — Lucilius lib. XVII: si fade facies praestat, si corpore corpna. M. Tullius de officiis lib. II: quid enim est, per deos inmor- talis! optabilius sapientia? quid praestabilius? — et in Ortensio: 20 itaque nec iu philosophia cuiquam cessit et vitae gravitate praestitit. — Varro Quinquatrubus: an hoc praestat Herophilus Diogenei? jl Praestat, utilius est. Vergilius Aen. lib. III: praestat Trinacrii metas lastrare Pachyni. Lucilius lib. XXX: 25 uti pecudem te asinumqne ut deniqne nasci praestiterit. M. Tullius de senectute: ne vos quidem Titi Ponti centurionis viris habetis: num idcirco est ille praestantior? 11 1, 1 II 12 V, .3, 7 II 14 IT, 2, 78, 191 || 15 Lucilius 1. XVII B 18 II, 2, 5 I 19 M. TuUius Hortensio || 21 Varro Qiiinquatrnbus | 22 III, 429 || 24 Lucilius L XXX | 27 10, 33. 11. 12 Catillinae Gm, L; non B. — omnes Gen; oai.s B, pr. H. — homines; o B. — fid B. — praestare (ita L); illud ceteris animalibus add. Sall.; ed. princ; quod incertum an librariorum culpn ait omismm. — 12. 13 Ter. — praestat (ita L); pro his Ald., lun.: Ter. Ennucho: dii immortales, homo homini quid praestat; ow. edd. pr., in quibus totum 1. manaim ralde. — Formione (in F. B) cdd. — 15 praestiterunt L. — 10 XVII Quicheratus; XXVII V. — 17 facie add. M. — si facies praestat facie Ald. — restat i, ; prestat L^; H. — illa facie et corpore dativi. — 18 inmortales B, Gen, J/, , //, ; immortalis (inm. H^) L.^, H, G; om. Cic. cdd. — 19 praestantius cdd. Cic. — hortensio cdd. pr. L^. — 20 itaque om. G. — filosophia L, H; filosofia Gen. — cesset Gen^. — vittae Gen. — gratuitae B. — 21 Varro — praestat in mrg. add. Gen^. — Varro; cf. 69 l. aquilex ibique comm. — quin- quatribus Gen^; H^; non B. — herofilius cdd. — Diogenei; Diogeni lun.; Diogene cdd. h. l.; Diogenis pg. 69. — post h. v. Quicheratus coUocat 27, 28, qui potius ante v. 18 fuere reponendi et in hoc scribendum idem de oflF. — 22 ntilius est Quicheratus, per neglegentiam quidem, scd recte: ntile (utille (?m,) esse (est L et H ex corr., B, G) cdd. — 23 Trinacrii Verg.; trinacri Gen^ , L^; trinacria rell. cum A, B. — pachini A, B, pr. H. — 25. 26 te lun.; tu cdd. (B in ras.) — asimumque G (tuasinumque L; tua sinumque H; tua simumqne G). — denique Ald.; dentique cdd. cum B. — cf. Sall. Catil. init. — praestiterit L. — 27. 28 cf. comm. in v. 21. — quidem om. B. — Ponti centurionis viris; ponti centurionis vires H^ (pontii cdd. Cic.); ponticem turi ni X,; pontificem turini viri B, Gen, iJ, ; ponticem turini viri L^; Ponti centurini viris ed. Bas. — cet. cf. comm. in Luc. l. inc. IX. — praestantior L. 606 NONIVS MARCELLVS 371. 372 M. PIVM dicitur religiosum. Vergilius in Bucolicis: * * * 30 idem Georg. lib. III: di meliora piis! II Pium, castum. Vergilius lib. VI: quique pii vates. PRAECIPERE est iubere vel monere. Vergilius || lib. XI: i ipsi numerumque modumque carinis praecipiant. et lib. VIIII: namque ita discedens praeceperat optimus armis 5 Aeneas. Terentius in Adelphis: nam qnid tu hic agas, ubi, siquid bene praecfpias, nemo obtemperet? Lucilius lib. XXVI: 10 p6rro amicist b^ne praecipere, Tiisci bene praedicere. M. Tullius de officiis lib. III: nec omnino quicquam de eo genere praecipiendum fuisse. — et in Hortensio: praecipiunt haec isti, set facit nemo. | Praecipere, praevenire. Vergilius lib. XI: exultatque animis et spe iam praecipit hostem. 16 et lib. VI: omnia praecepi atque animo mecum ante peregi. 29 Vergilius Bucolicis; cf. comm. H 31 III, 513 || 33 Aen. VI, 662 || 1 XI, 328 II 4 Aen. IX, 40 || 7 III, 3, 79 || 10 Lucilius 1. XXVI || 12 III, 3, 13 || 13 M. TuU. Hortensio || 14 XI, 491 || 16 Aen. VI, 105. 29. 31 nullum l. L. — in Buc. e. q. s.; in bucolicis lib. III (IIII Gen, H^) Gen, L, H^; georg. lib. III B; in georgic lib. III H^; in Georg. lib. III ed. Bas. — lacunam indic., idem add. M. — Jiaustus vid. Buc. I, 70: inpius haec tam culta novalia miles habebit. quo versu usus est Non. 215 s. l. novalia. — 34 vatis cdd. pr. B. — 2 ipse Gen, H^. — rumque Gen^. — canis id. — 5 discedes B. — praeciperat Gen^; L^. — 6 aen Gen; L^; H^. — 7 adelfis cdd. pr. B. — 8 nam quid; namque (nanque Genm) B, Gen, H^. — 9 nemo; neme Gen, H^; mene B. — obtemperat pJerique lihri deter. Ter. — 11 atnici est B; amici est rell. — Tusci bene praedicere Me; tueri bene praedicare edd. cum B. — 12. 13 deo gere H^; de eo gere Genh; deogere Genm; in Gen supra g add. ^; deo geri B. — de eo genere quicq. edd. Gic. — fuisse. Et Me; fuisset cdd. — precipiunt B (pre ubique in toto l. Bh sec. ed. Me). — 14 isti, set ed. Bas. (isti, sed Me); istis et B; Gen; H; L. — 'incusat philosophos ignava opera et philosopha sententia' Me. — 16 spe ta,m L; petam Gen^. — precipit L. — 17 praecipi Gen^, L^, H^. — animum L; anima Gen^. — metum pr. H. ^ DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 607 372 373 M. PVLSATVM significat percussum. Vergilius lib. VI: palsatusve parens aut frans innexa clienti. 20 M. Tullius de suppliciis: lictores circumsistunt valentissimi et ad pulsandos verberaudosque homines exercitatissimi. || Pulsa- tum, violatum. Vergilius lib. XII: pulsatos referens infecto foedere divos. PRODVCERE dicitur longius ducere. Vergilius Aen. lib. II: 25 abnegat excisa vitam producere Troia. Lucilius lib. XXVIIIl: ^t si retinere hunc voles spe longins te producturum et diutius. M. Tullius de senectute: conviviumque vicinorum cotidie 30 conpleo; quod ad multam noctem, quod maxume possumus, vario sermone producimus. 11 Producere, prosequi. Varro "Ovog Xvqks: valeteque et me palmulis producite. Vergilius lib. VIIII: 35 nec te, tua fnnera mater produxi. II Producere, instituere ♦ ♦ ♦ || Producere, gignere. Terentius iu Adelphis: seni animam primum extingnerem ipsi, qni illud produxit scelns. 1 Lucilius II lib. XXVI: 18 Aen. VI, G09 y 20 II, 5, 54, 142 || 22 XII, 286 || 24 II, 637 || 26 Lucilius 1. XXIX || 29 14, 46 || 32 Varro "Ovoq it5pas || 34 Aen. IX, 486 || 38 III, 2, 16 II 1 Lucilius 1. XXVI. 19 et mel. propter euphoniam cdd. plcriq. V. — clenti Gen^.; clinti L^. — 20 sex lict. Cic. — lect. B, Gen, L^, H^; non A. — ulentissimi Gm, H^; vioL A, B. — 21 hominis Gen, H^. — 22 XI B. — 23 federe ed. Bas. — 24 longus Gen^; L^. — dicere Gen^. — 25 excisan pr. L. — 27 etsi al. — huc B. — 28 spe M; si v. — 29 cotidie et B; cotidiae i, ; cottidie Gen, pr. H. — 30 conpleto L, ed. Bas.; completo B, Gen, i/, ; complecto H^. — ad m.; admittam i,. — quod (pro quoad) L; quam rell. cum B et Cic. libris. — sine L esset, posset legi qua. — maxime L, non B. — 32 Varronis exemplum ad hoc lemma referendum intellexit Passeratius; nam in libris legitur ante producere, prosequi. — 33 valeteque M; valete cdd. — valete meque audacius Scah, hactenus tamen laudandus, quod Graecanicum trimetrum agnovit. — 34 Verg.; cf. 434 l. ulcus. — VIII Gcn, L, if, ; non B. — 35 te om. A, B, Gen, H^. — te tua funera etiam Vergilii cdd. meliores inveterato vitio; nec fletu funera Perlcampius. — 37 lacunam significavit , illa producere, gignere addidit Quicheratus. — 38 adelfis cdd. pr. B. — 1 Lucilius; cf. 360 l. offerre, invenire. 608 NONIVS MARCELLVS 373 M. ducunt uxores, producunt quibus haec faveant liberos. II Producere, deducere. Terentius in Adelphis: 0, quin dgomet produxi! . . . II Producere, foras ducere. Terentius [in] Heautontiraorumeno: 5 . . produxi ac v^ndidi M. Tullius in Verrem, [in] Frumentaria: quid opus est Lollio? nemo Jioc nescit; nemo tuorum amicorum, nemo abs te productus, nemo interrogatus. — Lucilius lib. XXX: producunt me ad te, tibi me haec ostendere cogunt. 10 PROLVVIES et INLVVIES significantiam habent parem. est enim inmunditia. Vergilius Aen. lib. III: foedissima yentris proluvies. [et: 15 respicimus: dira inluvies. Terentius [in] Heautontimorumeno: pannis 6bsita, necl^cta, inmunda inluvie.] II Proluvies, profusio. Terentius in Adelphis: 20 qu6d proluvium? quae haect subito largitas? .... 3 III, 3, 48 II 6 I, 1, 92 || 7 II, 3, 25, 63 || 9 Lucilius 1. XXX || 12 III, 216 II 15 Aen. III, 593 || 17 II, 3, 53 || 20 V, 9, 28. 2 producunt in mrg. add. Gen.^. — quibus om. B. — haec (nominat. plur. gen. fem.) faveant M; haec faciant (faciunt B) cdd. — f. quibu'cum haec faciant. — 3 ducere, supra scr. de, B. — adelfis cdd. pr. B. — 4 qui meliores cdd. Ter.; quin deteriores quidam; alii quem; et ita cum Donato Bentleius. — ipse Non. haud duhie quin. — 5 foras om. B, Gen, II^. — in delet. in II; om. L, G; hdbet B. — 7 in del. Quicheratus. — lolio B, Gen, iZj. — 8 hoc nescit; nemo om. cdd. — nemo abs te productus om. cdd. plerique Cic; in Lagomars. 42 pro his legitur: nemo pro opte abdnctus; in Nanniano nemo prompte abductus. — 9 nemo abs te interrogntns Lagom. 42. — 10 ad tem 11^; in Gen notus ille apex supra e. — 11. 12 set Gen^, L^. — in- luvies cdd. cum A, B pr. L^, G. — est enim A; est rell.; et est ed. princ., f. recte. — inmundicitia B. — 13 fedissima ventris in ras. B. — fedissima et Gen^; H; G; non A. — 15—19 haec ah interpolatore addita probahile est. nec enim solet Nonius in hoc capite aliena a lemmatis admiscere exempla. — cf. comm. in 308 l. frigere. — et potuit certe prior l. ex ipso adsumi N.; cf. comm. in 125, 27. — 15. 16 om. A. — 16 inluviis II^; illuvies ed. Bas. — 17 in om. L^. — 19 neglecta ed. Bas.; A; non B. — inmundis B, Gen, H^; immunda L^; G. — inluviae A, Gen^; illuvie L^, G. — 20 Pro- luvium G; Proluvies sec. morem Nonii rell. cum A, B. — Ter.; cf. 493 l. largitas. — adelfis cdd. pr. B. — 21 proluvium Serv. Laniel. ad Aen. III, 217 ; prolubium rectius pars cdd. Ter., idque et Donatus vid. agnoscere. — quae om. cdd. h. l. — ista haec cdd. 493; istaec vel ista libri Ter. — subito; cf. comm. in 493. — quae haec est subita I. Serv. l. m. — f. fuit olim: quae haece. ^ DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 609 373. 374 M. PROIECTVM dicitur dimissum, derelictum. Vergilius lib. VI: proiece tela manu. * ♦ ♦ Vergilius in Bucolicis: 25 non ego vos poshac, viridi proiectus in antro. 11 Proiectum longe iactum, extensum. M. Tullius de signis: sed quod erat eiusmodi loco atque ita proiecta in altum. — Vergilius Aen. lib. III: proiectaque saxa Fachyni 30 radimas. M. TuUius de re publica lib. III: iustitia foras spectat et pro- iecta tota est atque eminet. — et de oratore lib. III: bracchium procerius proiectum, quasi quoddam telum orationis. || Proiectum, subtractum. M. TuUius in Philippicarum lib. IIII: quid? hoc senatus 35 consultum fuit, cur clam te ex urbe proieceres? PRAJiSTRiNGERE, obtenebrare. Plautus in Milite glorioso: praestringat oculorum ^iem in acie hostibns. 1 II Praestringere, attingere. M. Tullius || de signis: ignoscite: rei magnitudo me breviter praestringere atrocitatem criminis non sinit. I Praestringere, radere. M. TuUius in Philippicarum lib. II: cuius quidem vomere portam Capuae paeue praestrinxisti. 22 Aen. VI, 835 |l 24 I, 75 || 26 II, 4, 10, 21 | 28 III, 699 |] 31 M. TuUiua de re publ. III U 32 111, 59, 220 || 34 M. Tull. Philippic. IV || 36 I, 1, 3 || 1 II, 4, 47, 105 0 3 II, 40, 102. 22 VII B, Gen, L; item H m. 2. — 23 proiece tela manu M; proiecte (proiectae L^) lanu (ianu B, in quo post u spatium quattuor litt.) B, Gen, L^ ; H^ ; proiice tela manu H^ ; proice tela manu ed. Bas. — 24 Proiectum , iacens, recubans bene supplet Quicheratus. — excidisse lemma vel ideo probabile, qtwd aliter pro Verg. ponendum erat idem. — 25 poshac L^; posac Gen^, ut vid.; posthac rell. cum B. — 26 longe actum B, Gen, H^. — set G^^. — 27 loco om. B, Gen, H^. — 28 ante Aen. add. in L, H^. — 29 panni (pachini H,) B, Gen, H^. — 31 III Maius; II cdd. — ef. Laetant. Epitom. Inst. Divin. cap. 55: solam esse iustitiam, quae — foras tota promineat; item in Appendicc notata ad Comm. in 299, 30. — expectat L, H^, G; non B. — proiectat L, H^. — 32 brachium B, Gen, H, G. — ^ quasi; quaesi H^. — 34. 35 M. Tullius; non invenitur h. l. in Philippicis. — filippicis (ph. B) cdd. — quod B. — sc X; «eenat consnltum in mrg. H^; S. C. ed. Victor.; ed. Bas.; sunt (s Gen) B, Gen, H^. — fuit M; facit cdd. — cur add. M. — fecit, ut Bothius. — dam H^. — proieceres M (proiceres Bothius); proieceris cdd. — quid hoc, si cum fascibus clam te ex urbe proieceris non bene Me. — 36 Praestringere ; cf. 34 l. praestringere. — Praestringere (Prestrbgere H); ae ubique ed. Bas.; A; e B pr. 374, 4. — Plautus (Plaustus ij; cf. 34 l. m. ibique comm. — 37 prestringat X^. — 1 Prestringere L^. — att. L, H^, G; ingere (ingerere B) B, Gen, H^ ; compendiosae colligere A. — M. — sign. om. B. — ignoscite (om. A) ad praec. pertinet. — 2 me Cic.; ne edd.; om. Am. — prestrin- gere L; praestringere Parisinus Ciceronis; perstringere recte reU. — 3 Pre- stringere L^. — filippicis (philippicis B) cdd. — 4 portem A. — pene cdd. NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvkllbb. 39 610 NONIVS MARCELLVS 374 M. POSCERE, accipere. Varro Parmenone: 'in quibus partibus?' 5 — *in argumentis Caecilius poscit palmam, in ethesin Terentius, in sermonibus Plautus/ |I Poscere significat petere. Vergilius lib. XII: poscit eqnoB gaudetque tuens ante ora frementis. Plautus in Aulularia: lo ubi siquid poscam usque ad ravim poscam prius. Varro rvco&i asavtov: non subsilis ac pladdis et ab Arato poscis iistricam cor6nam? II Poscere, provocare. Vergilius lib. VIII: 15 aut acrem dubites in proelia poscere Turnum. M. Tullius in Verrem, actionis secunclae primo: poscunt maioribus poculis. || Poscere, adversari. Vergilius lib. V: equidem sic poscere ventos iandudum et frustra cerno te tendere contra. 20 PROFERRE, palam facere. Lucilius lib. XXVII: proferam iam ergo, ordo vester sc^lera quae in se admiserit. 1 Proferre, protendere. M. Tullius de re publica lib. III: sapientia iubet augere opes, amplificare divitias, proferre fmis. 6 Varro Parmenone ij 8 XII, 82 || 10 II, 5, 10 || 12 Varro Fvw&i asavTov || 15 Aen. VIII, 614 || 17 11, 1, 26, 66 || 18 Aen. V, 26 || 21 Lucilius 1. XXVII II 23 III, 15, 24. pr. Amh. — prestrinxisti L^ ; praestrinxi A, B, Gen, H^ ; perstrinxisti cdd. Cic. — 5 interrogancli signum addidit, diverbium significavit M. — 6. 7 Caecilius — Plautus om. B versus spatio relicto. — parmam Gen, H^. — aethesin Gen, pr. H. — 9 tues Gen^. — 11 cf. 164 /. ravis ibique comm. — poscamus quae B, D ap. Pl.; cdd. 164; poscas usque h. l.; corr. Gruter. — rabim cdd. hic. — poscas L. — 12 Varro; cf. 135 l. mirius cum comm. — 13 subsilis cdd. 135; h. l. H cx corr.; subsiliis Gen, pr. H, G; subsiles B; subtiliis L. — plaudis cdd. 135; plaudes (plautus G^) h. l. — et ab Arato (aratro B; Gj). defectus caesurae excusari videtur iniecto nomine proprio. — posces cdd. utrobique. — 15 VIIII B. — 16 dubitem L^. — praelia ed. Bas., non B. — 17 in Verrem, actionis secundae primo M (lib. primo s. act. in V. Quicheratus) ; prima secundae (aecunde L, Gen) actionis (actionis secundae B) in Verrem cdd.; f. in Verrem, actione secunda. — 20 iandudum L^; iamdudum rell. — 22 proferam Lachmannus; proferat cdd. — iam ergo ordo vester sc. M de re m. 34; ergo iam vester ordo sc. (sc. ordo pr. L; sc. om. B) cdd.; ego iam, vester ordo sc. Lachm. — in se; f. in te, h. e. in P. Scipionem. — 24 augere opes, amplificare divitias, proferre fines (finis Vatican.) e Cic. Qui- cheratus; cf. comm. Halmii; proferre (om. B, Gen, HJ opes, amplificare divitias cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 611 374. 375 M. 25 PENETRARE, cum vi ingredi, sicuti plerumque. U Penetrare, exire, proripere. Plautus Trinummo: quo illic homo foras se penetravit aedibus? PARITER, ex aequo. Novius Decuma: quod profanavi modo, 30 81 tris menses absim, in aede pariter nt disp^rtiant. Afranius Abducta: 1 dispertiantur || patris uti pariter bona. Pariter, convenienter. Titinius Praelia: ne tu istum edepol a^di exclusti pdriter ut dignus fuit. II Pariter, similiter. Afranius Omine: 5 tibiis in utramque partem pollet et parit^r potest. Pacuvius Niptris: p^riter te esse erga illum video, ut fllum ted ergfi, scio. Plautus Aulularia: is ex se hunc reliquit, qui hic nunc habitat filium, 10 pariter moratnm ut pater atque avus eius fuit. POSTERivs dicitur tardius vel secundo. || Posterius, minus. Plautus in Asinaria: 26 II, 2, 1 II 28 Novius Decuma || 31 Afranius Abducta || 2 Titinius Praelia || 4 Afranius Omine || 6 Pacuvius Niptris || 8 prol. 21 || 12 I, 1, 48. 25 sicut A, B, Gen, H^. — 26 excire non bene Bitschelius. — se pene- trare non recte Quicheratus ; cf. exempl. Plaut. — exire, proripere. talis in- concinnitas condonanda socordiae Nonii. — 27 cf. Bitschelii comm. in h. l.; Spengelii libri de canticis Plautinis pg. 26 sq. — foras (om. D) se Pl.; fortasse cdd. Non. — ex aed. Pl. cdd. — 29 profanavi Bothius; profanari cdd. — 30 si tris menses absim, in aede BergMus (si tris menses sim in aede Me; sic tris menses in ede ed. princ); si tris menses iminede L; si tris menssesim ine de H; si tris mense simine de Gen; sitrismensesiminede B add. in mrg. corruptelae signo; si tris menses im in ede ed. Bas. — pariter ut Bothius; ut pariter cdd. — dispertiant Bergkius; dispertiam cdd. — quo servato BibbecJcius: si tris mensae sint in aede, ut pariter eis dispertiam, qui de epulo in aede Herculis instituendo cogitat. at ita displicet illud pariter. — ut dispertiant, sc. amici inter se seposita tamen parte in usum dei. — 1 dispartiantur ed. Bas.; non B. — partris pr. L. — uti p. add. M (ut patris pariter bona Bothius). — 2 Praelia etiam B. — 3 aedi exclusti M ; media extulisti cdd. — ne tu istum edepol inedia (ita ed. a. 1476) \ exercuisti Her- mannus. — ut dignus fuit om. B. — 4: homine H, G; hominem Gen, L; omnem B. — 5 tibiis in utramque partem M (in utramque partem iam Bothius); tibi in utraque parte cdd. — 6 Niptris; nitra cdd. — 7 vi. deeo (sic) pr. L. — ted Vossius; te cdd. (ut illunc erga te scio Vmpfenbachius). — cf. Plaut. Pseud. 1020: ne malus item erga me sit, ut illum erga {ita Bitschelius; erga illum cdd.) fuit. — 9 his cdd. — hic; hoc Ly. — nunc om. cdd. — atqne avus eius; avusque huius (eius Scrv) cdd. Pl.; Serv. in Georg. I, 189. — eius merito praeferre videtur Wagnerus. — 11 nullum l. in L. 39* 612 NONIVS MARCELLVS 375 M. posterius istuc dicis quam credo tibi. POSTVLARE intellegitur apertissime quam habeat significantiam, id est poscere. Terentius in Andria: 15 alios mores p6stulat. dehinc postulo, sive aeguomst, te oro, Ddve, ut redeat iam in viam. * * * si evenat, quod p^stulo, in Pdmphilo ut nil sit morae. 20 II Postulare, velle. Plautus in Asinaria: ubi piam pietatem, si stoc more moratam tibi postulem placdre, mater, mihi quei pacto pradcipis? idem Aulularia: nam qui eri ex sent^ntia servire servus postulat. 26 PARET, obsequitur. Vergilius lib. I: paret Amor dictis carae genetricis. II Paret, videtur, ostenditur. Vergilius lib. X: cui pecudum fibrae, caeli cui sidera parent. PORTENTA dicuntur quae aliquid portendunt, ut saepe. || Por- 30 tenta, inania quaedam et inridenda. Cicero Tusculanarum lib. I: aut quid negoti est haec poetarum et pictorum portenta con- vincere? 15 I, 2, 18 II 18 Ter. Andr. I, 1, 138; cf. comm. || 21 III, 1, 3 || 24 IV, 1, 3 II 26 Aen. I, 689 || 28 Aen. X, 176 || 31 I, 6, 11. 13 istiic (isti ic Gen) Gen, H^. — 14 intelligitur B. — 15 id est M; ut est V. — 16 praee. ap. Ter. nunc hic dies aliam vitam adfert; quae prae- missa a Quiclierato. — 17 — 20 eidem ohsecutus Uhrariis potius quam Nonio, cui Mercerus adsignavit, putavi trihuendum, quod duo loci Terentiani conflati in unum. — 18. 19. 20 ap. Terentium fertur: quem quidem ego si sensero — sed quid opust verbis? — sin eveniat, quod volo, | in Pamphilo ut nil sit morae. sed apparet olim fuisse dittographiam , qua exhiheretur vel quod supra est positum vel tale: sin venat quod postulo. — in Pamphilo om. cdd. — nihil cdd. Ter. et Non. — postulo ut nil sit morae omissis rell. non bene Quicheratus. — cet. vid. hic l. potius referendus ad sequens lemma. — 21 Plaut. ; cf. 151 l. piem ibique comm. — ubi opem cdd. h. l. — si stoc M; sistuc B, Gen, II^; si istuc rell.; si istoc cdd. pg. 151; si isto Plautini. — more moratam B, Gen, H^; memoratam L, H^, G. — 23 postulam Gen, H^; postulaem H^. — placerem H; L. — mater mihi cdd. pg. 151; martem (artem JH^j" ^^) tibi h. l. cum B. — quei M; quoque B, Gen, Jff, ; quo rell. — 25 non qni haeri B. — ero cdd. Pl. — 26 nullum l. in L. — Parte L^. — 27 genitricis L^. — 29 cf. Serv. comment. — celi Gen solu^; eaque rarissima scriptura in libris nostris. — 30 Portenta; cf 430; 436 l. portentum; portenta. — pro- tendunt A, B, Gen, H^. — ^l inani ^Ti. — 32 negotii A, B, Gen, pr. H. — est om. Am. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 613 375. 376 M. PROTINVS ubicumque lectum est contra usum intellectus con- 35 munis, quo statim significare creditur, positum invenitur ut sit [protinus] porro ac sine intermissione, continuo; quod iunctum 1 tenus eius significantiam confirmet adverbii. Vergilius || namque in quocumque loco protinus posuit, sub hoc sensu intellegendum reliquid. et quoniam nonnulli veterum pro eo quod protinus est protinam vel protinis converterunt, exerapla de his ne- 5 cessario decerpenda sunt. Afranius Epistula: . comisatum protenis recta domam digredimur. Plautus in Astraba: dare pedibus protinam sdae ab his regionibus. 10 idem Curculione positioue addita: ostium ubi prospexi, exinde me ilico protenam dedi; quasi in longam fugam. — Naevius in Colace: nbi vidi, exanimabiliter timidus p^dibus protinam md dedi. id est [pedibus] longius fugi. Varro etiam de lingua latina lib. VII 15 vel protinam vel protinus continuationem vel praeteritae vel futurae longitudinis dicit. et taraen quoniam, ut mihi videtur, potest esse eius adverbii enuntiatio varia, significantia eius mutata pro locis exemplis testibus designanda est. || Protinus, insequenter, deinceps. Vergilius [in] Georg. lib. IIII: 1 Vergilius || 5 Afranius Epistula H 8 Plautus Aatraba | 10 II, 3, 84 || 12 Naevius Colace || 14 VII, 107 H 19 IV, 1. 34 Jioc lemma cum mancum valde esset in edd. yriorihus, primum est supplttum ab Aldo. — conrannis i, solus. — 36 protinus secl. M. — itei- missione Gen, H^. — continua A, B, Gen, H,. — quod iunctum; coniunctum B. — 1 confirmet M; confirmat cdd. — 2 in cocumque L. — protenus L, H^, G, non A, B. — hoc; \i B. — in intellegendum H^. — ^ reliquit cdd. pr. Gen^; L. — 4 protinis L; protenis rell. cum A, B. — necessario Carrio; necessaria cdd. — 5 epistola B, L, H^, G. — 6 nos add. Quicheratus; non deterius erit hinc vel quin. — comisatum Gen, H; comissatum L, G; com- missatum A, B. — protenus Gen^; protinus Me. — 8 Astraba lun.; Me; ed. Bas.; astravada (seg[. dare) B, Gen, H; astravat a. L. — 10 idem supra v. add. in Gen. — positione M; praepositione v. — positione addita ;, i. e. ad- liihilo per translationem illo, qtiod est se dare vel pedibus se dare. — 11 hostium A. — conspexi cdd. Pl. — 12 Nevius A, B, Gen, H, G. — 13 ubi — timidus om. A. — timidiis H^; tamedus B, Gen, H^ ; timedus L; Montepess.; timed G; timidis Ald. — 14 pedibus dcl. lun. — Varro. respicitur ud illud: in Lampadione (Naevii) 'protinam' a 'protinus', continuitatem signi- ficans. — 15 protinus, mut. in protinam vel Bh (protinam, m. 2 protinis ; vel Bm). — continuatione L, G, Gen, B. — 16 longius B. — 17 esse add. Qui- cheratus. — enuntiatia Gen^; significatio male B. — signif. eius; eius f. delcnd. — 19 in om. B; Gen; H^. — VII Gen; II, ante rasura, H^. 614 NONIVS MARCELLVS 376. 377 M. protenuB aerii mellis caelestia dona 20 exequar. et: protinus Antaeum et Lucam, prima agmina Turni, persequitur. et: 25 protinus Orsilochum et Buten, duo maxuma Teucrum corpora. et: protinus aerias Phaeacum abscondimus arces. II Protinus, iugiter et continue. Sisenna Hist. lib. I: nocte con- 30 sumpta postero die per incertas vias Aeserniam, inde Romam protenus profugerant. — idem lib. IIII: castra de planitie con- vertit in montes, ut retro per callis protinus procedundo posset intra fines Asculanorum pervenire. — Tubero Hist. lib. I: siquod a parentibus acceptum protinus autiquei raemoriae tradiderunt. — 35 Vergilius lib. X: huic frater subit || Alcanor fratremque ruentem 1 sustentat dextra; traiecto missa lacerto protinus hasta fugit servatque cruenta tenorem. ideni : mos erat Hesperio in Latio, quem protinus urbes 5 Albanae coluere sacrum. et lib. III Aen.: 22 Aen. X, 561 || 25 Aen. XI, 690 || 28 Aen. III, 291 H 30 Sisenna Hist. I II 32 Sisenna Hist. IV || 34 Tubero Hist. I || 36 Aen. X, 338 || 4 Aen. VII, 601 II 7 Aen. III, 414. 20 protinus cdd. pr. L^. — 21 exsequar Gen^ ; G. — 23 ante eum H^ ; anteum B. — licam B. — 24 persequatur Gcn^. — 26 orsolochum Gen^ ; orsilocum B. — do L^. — maxima B, H^. — Teucrorum H^. — 29 faeacum cdd. (feacum B; foetatidum (rtni ; foeacum H^; Gen.j). — artes Gen^. — 30 hist Gen; G; historiae L; historiarum rell. — 31 posterio Gen^. — per incerta suiase (sui ase H^) serniam Gen, H^. — eserniam omnes. — unde G^. — 32 pro- tinus cdd. pr. L^. — perfugerant Me. — f. profugerunt. — de plauitie lun.; de paniae C, Gen, B. — 33 retro Bothius; crebro cdd. — per callis M (per collis Bothius); ferculis cdd. — protinus protinus B, Gen, L^, H^. — proce- dendo G^. — 34 Asculanorum lun.; Aeculanorum Bothius; Salapiorum {dehebat Salapinorum) Popma; aesculapiorum (esc. B) cdd. — lubero G^. — siquid Aldus; Ah. — 35 antiquoi; antiqui Me; antiquae (antiq: G) cdd. cum A, B. — 36 XII cdd. — 1 hic H^. — subitat canor L. — atcanor Gen^. — fratremquae Gen^; L^. — rentem Gen^; L^; H^. — 2 dextera Gen, H^. — 3 asta H^. — tenorem; terentius B; teren {add. supra r illo '^^) Gcn; flj. — post terentius rel. pars versus vacat in B; terentius {om. in v. 4 idem) A; qui caret praccedente Vcrgilii cxemplo. — 4 pro idem Virgil, tum laeuna in B. — 7 cf. 341, 10; item comm. in 303, 4. — Aen. f. delend. DB VARIA SIGNIFICATIONE SEEMONVM. IV. 615 377 M. haec loca vi quondam et vasta convulsa ruina, tantum aevi longinqua valet mutare vetustas, 10 dissiluisse ferunt, cum protinus utraque tellus una foret. et lib. Vlin: felix, si protinus illum aequasset nocti ludum in lucemque tulisset! 15 II Protinus, statim. Vergilius Aen. lib. IIII: protinus ad regem cursum detorquet Hiarbam. ;| Protinus, longe, porro. Vergilius lib. VII: comuque recurvo Tartaream intendit vocem, qua protinus omue 20 intremuit nemus et silvae insonuere profundae. idem [Vergilius] lib. VIII: nam memini Hesionae visentem regna sororis Laomedontiaden Priamum, Salamina petentem, protinus Arcadiae gelidos invisere finis. 25 II Protenus, valde. Vergilius in Bucolicis: en ipse capellas protinus aeger ago; ut sit: et animo et corpore valde aeger; aut si aliud enuntiat, refertur ad illud ago, ut sit: longe, porro ago. | at tenus, licet, ut positionem 30 acceperit, ita significatioue varietur, tamen maxime finem termi- numque designat. Vergilius in Georg. lib. II: hactenus arvorum cultus et sidera caeli. idem lib. XI: hactenus, Acca soror, potui. 12 Aen. IX, 337 H 15 IV, 196 || 17 Aen. VH, 513 || 21 Aen. VIH, 157 y 25 I, 12 II 31 II, 1 II 33 XI, 823. 9 evi Gen, L. — longiqua B. — 12 cf. 244 l. aequare, continuare. — Vni Gen, H, L ex corr.; non B. — 14 aequisset Gen^. — 15 III cdd. — 16 cursu B; cursus V. — hiarbam ct A; hirbam Gen^^; L^; hairbam H^; hiarban B; iarbam G. — 17 VIIII B. — 19 incendit pars cdd. Verg. — 20 intr. etiam Arusian. gr. lat. VII, 513; contr. cdd. Verg. — 21 Verg.; om. ed. princ. — 22 Hesione cdd. — 23 laomedantiadem C, Gen; laomedantiaden B. — 24: fines B. — 25 Protinus B. — 26 aen. Gen; aen H^; L^. — capillas Gen^; L^. — 27 protenus B; Gen^; L^; Hqp; G. — 28 sit et B; sit rell. — aegra {seq_. a> Gen^; aegro B, Gen.^, fl,. — ut Gen, H^; at B. — 29 ago add. M. — si Gen; L; H^. — at tenus M; at ipsum tenus lun.; actenus A (qui om. praec. usque ad v. 16); i, ; ad ipsum actenus B; Gen; H^; ad ipsum attenus L^; at ipsum tenus {pr. hactenus, sed hac del.) H^; At ipsum Hacteuus ed. Bas. (hucusque in mrg. Ho). — pos. A, Gen, H^ ; praepos. rdl cum Blm. — 30 variet veiuntamen B. — 32 acteuus A, L, Geny. — arborum 6rm, ; X,. — 33. 34 hahent B, Gen, P; om. L, Hs, G. — idem (idem uirg. Genh); cf. 268 l. confectum. — actenus Gen^. — potu Gen; P. 616 NONIVS MARCELLVS 377. 378 M. idem [Vergilius] lib. X: 35 laterum tenus hispida nanti fros hominem praefert. idem lib. II: capulo tenus abdidit ensem. idem [Vergilius] in Georg. lib. III: 40 et crurum tenus a mento palearia pendent. idem [Vergilius in] Aen. lib. III: et pulcro pectore virgo pube tenus. PLAGA, spatium amplissimum vel caeli vel || agri. Vergilius 1 lib. VII: in medio diremit plaga solis iniqui. II Plagae rursum maculae retiales. Vergilius in Aen. lib. IIII: retia rara, plagae, lato venabula ferro; 5 Massylique ruunt equites. II Plaga, aliquando pars lecti, aliquando omnis. Pacuvius Atalanta: etsi m^tuo picta d^ plaga [pallam]; ut sit plaga quem nunc dicimus clavum. — Varro Prometheo: eburneis lectis et plagis sigillatis. 10 Afranius : pallam fac cito, D^mea, et plagulam de lecto! pellis demitte ordine! 35 Aen. X, 210 || 38 Aen. II, 553 H 40 III, 53 || 42 III, 426 || 2 Aen. VII, 227 II 4 IV, 131 II 7 Pacuvius Atalanta || 9 Varro Prometheo; cf. comm. || 11 Afranius. 35 idem om. L^. — Vergilius om. ed. princ. — cet. cf. 535 l. pristis. — XI cdd. — 36 cui laterum t. Verg. — hispi L^. — 37 fros Gen^ ; frons rell. cum B. — 38 refert L^; pefert Geny. — 39 tenus om. L^. — addit L^; addidit Gen^. — 40— M ah interpol. additos suspicio est. — 40 Vergilius in om. Ald. — 42 Vergilius om. Ald. — in om. B, Gen, H^. — 43 pulcro L; pulchro rell. — 1 Plaga; cf. comm. in 369, 8. 9. — 2. 3 lib. VII; in georg. lib. IIII, quod e 377, 40 vid. illat., B, Gen, L, H^. — 3 dirimit A; U ex corr.; G; non B. — 5 cf. 369, 16. — plagellato L^. — Q Massylique r. ed. Bas.; masylique r. B; massyly {ante massyli) quaerunt pr. H; massylyi quaerunt P; massyly, supra ly scr. i, querunt II ex corr.; massyli, tum ras., quaerant Gen; massilii, m. 2 massily, queruunt, m. 2 quaerunt, L testante Zangemeistero. — 7 Atalanta ed. Bas.; Athalanta rell. cum B. — 8 picta de; pietate A, B, Gen, L^, H^. — plaga palga, sed hoc m. 2 del., L; plagam B. — pallam (palam L.^, ut e v. 12 illatum, del. M. — picta de plaga; i. e. de insigni regio vel de regno. — 9 quem Me; quam H^; quae rell. cum A, B- — Prometheo libero Biesius. — 10 cf. de re m. 415. choliambus si est, illud eburneis descendit ab eburnus, et olim fuit positum: eburneis lecteis. — sigillabis ij. — 12 pallam Palmer.; palam cdd. — fac cito Neukirchivs; facto cdd. — 13 Demea Bothius; demea (demet — seg. et — B, Gen, H^ DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 617 378 M. PARVMPER, ut saepe, interim et parvo tempore. || Parumper, 15 cito et velociter. Vergilius lib. VI: pulsusque parumper corde dolor tristi: gaudet cognomine terrae. Ennius Annalium lib. I: te nunc sancta precor Venus, te genetrix patri' nostri, 20 ut me de caelo visas cognata parumper. idem in eodem: indotuetur ibi lupu' femina, conspicit omnis; hinc campum celeri passu permensa parumper conicit in silvam sese. 25 , INCIPIT PER R LITTERAM. RESTARE dicitur superesse. Terentius in Andria: restat Cremes, qui mi ^xorandus ^st. M. Tullius de senectute: nec cum aequalibus solum, qui pauci 30 admodum restant, sed cum vestra etiam aetate. — Vergilius Aeneidos lib. II: aut quid iam misero mihi denique restat? II Restare, resistere. Vergilius Aen. lib. IIII: hospes. 35 boc solum nomen quoniam de coniuge restat. 15 Aen. VI, 382 H 18 Enniua Ann. I B 21 Ennius Ann. I | 26 I, 1, 139 29 14, 46 I 31 II, 70 || 33 IV, 323. cdd. — fuit qui coniceret demas. — plagilam Gen; H^; plagi iam B. — demitte Palmer., alii; dimitte cdd. — ordine ed. princ; in ordine cdd. — 14 Parum periit saepe Gen. — 15 Verg.; aliter Servius. — 17 terrae Jonge plures Vergilii libri; terra Servius. — 18 aennins H. — Annalium Quicheratus ; annali cdd. — 19 te nunc sancta Columna; tesane neta (vel aliter divisis partibus) cdd. — te Vahlenus; et cdd. — 20 mae X,. — cognota B, Gen, L, H^; cognita H^; cognata Aldus, qui primus hoc cxempJum cum sequente addidit; ed. Bas.; v. — 22 in deo tuetur ubi (ita et Gohimna) lepus fetuinam B, — 23 hinc campum Columna; in campo cdd. — permensa Columna; praemens cdd. — 24—29 nec cum in ras. L^. — 25 m. 2 add. H. — 27 chremes L.^, H^, G, B. — 28 mihi cdd. Non. et Ter. — 29 M. Tnllius; cf. 235 l. aequales — aequaevi. — ne B. ~ cum. hic finit in L pg. 174 aversa. — 29 aequalibus — 379, 15 sub religione. haec in L tenent pg. 176 rectac priorem columnam et partem alterius. sed signis m. 1 additis ordo legitimus indicatus. — cet. cf. comm. in 379, 15. — 31 Aeneidos; aen. H; aend B; om. Genhm; ed. Bas. — 32 quod H. — 35 quoniam om. B. — illud restat per superest recte explicat Servius; sed add. idem: alii 'restat' intellegunt 'resistit', id est 'contrarium tibi est.' 618 NONIVS MARGELLVS 378. 379 M. M. Tullius de finibus bonorum et malorum: nullam quaerentes voluptatem Stoici restant. RELIGIO est deorum cultura. Vergilius Aen. lib. VII: horrendum silvis et religione parentum. idem lih. II: 40 religione patrum multos servata per annos. || II Religiosos quoque dies infames vel infaustos lib. XI Conmen- 1 tariorum grammaticorum Nigidius appellavit. — M. Tullius ad Atti- cum nono: maiores nostri fuuestiorem diem esse voluerunt Aliensis pugnae quam urbis captae, quod hoc malum ex illo: itaque alter reli- giosus etiamnuuc dies, alter in vulgus igmtiis. — Lucilius lib.XXVIIII: ^ anno vertentei dies t^tri, miseri ac religiosi. Religio, metus vel sollicitudo. Varro 'Av&QcojtOTtoXsi,, nsQi ysvs- d-haxfjg: non fit thensauris, non auvo pectu' solutum; 10 non [auris] demunt animis curas ac religiones Persarum montes, non atria diviti' Crassi. 36 V, 25, 74 II 38 VII, 172 || 40 Aen. II, 715 || 1 Nigidius Comment. giamm. ]. XI II 2 IX, 5, 2 II 5 Lucilius 1. XXVIIII jj 8 Varro 'Avd-QconoTidlsL. 37. 38 apud Cic. ante illud Stoici interpungitur praecedente sententia omnino diversa. neque pro resistunt dictum restant, sed pro supeisunt. — similis stuporis exemplum habes 280, 37. — istoici L^; soici Geni. — 39. 40 supplevit Quicheratus. — 41 religione. ita, per unum 1, uhique in versibus huius lemmatis libri nostri; neque immutavi. ab ipsis tamen poetis duplex I positum satis constat. cf, de re m. 361. — 1 — 5 cf. Gell. IV, 9. — 1 Reliosos G; Religioses Gen^. — XI ed. Bas.; L; Hqos; in undecimo com- mentariorum grammaticorum Gellius; X B; Gen; P. — Conmentariorum L solus; Commentatoriorum Gen^. — 3 nono; M. Cicei*o in libro epistularum nono ad Atticum GelL; non (nam B) cdd. — ut maiores nostri Gic. — diem; viam II^. — aliensis B, Gen, H^; alienis rell. cum cdd. Gell. — Alliensis antiquiore scribendi genere cdd. Cic; cf. de re m. 360. — 4 quam urbis Gell.; Cic; quod orbis cdd. (urbis H^). — 4. 5 alter — alter Gell. ; Cic; aliter — aliter cdd. — religiosos B, Gen, H; item L m. 2. — ignotus ex Gellio et Cic. add. docti. — 5 — 7 Luc exempl., quo Gellius caret, in cdd. post v. 22 legitur. huc retraxit Quichcratus. — quamquam siquis existimarit cum lemmate, cui adhaeret, toto ex alio fonte nota incogitantia a Nonio transcrijitum, non est quod valde repugnes. — XXVIII L. — 6 vertentei M; vertente cdd. — 8 tetri et A, B. — 8. 9 cxf& {r H^) QOTtoixoantSQiy (t H^ sve^ataKrjC G sec. Bies.; H^; avoQonoyyoat\i£QLT£& {ve rell.) &aiaicriv L^ in mrg.; simillime H^; Gen; B. — 10 non fit thensauris (thesauris L^; H^ in mrg.; G) cdd.; non fit ihens capitalibus litteris latinis Gen, H^; sed in mrg. m. 2 id mutatum; graecis B , in quo pro ih est irj. — solum B. — 11 demuunt pr. L; demut G. — non demunt anirais lun.; non animis demuut Scal., minus concinne. — religionis B, Gen, H^. — f. non acris demunt curas ac religiones. — cf. illud Varronis ex Parmenone: demitis acris pectore curas cantu castaque poesi. — aUerum tamen tutantur Lucretii versus (II, 40sqq.): si non forte — his tibi tum rebus timefactae religiones effugiunt animo pavide' mortisque timores tum vacuum pectus lincunt curaque solutum. — 12 Persarum montes; DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 619 379 M. Lucretius lib. I: bumana ante oculos foede cum vita iaceret 15 in terris, oppressa gravi sub reUgione. Vergilius lib. VIII: iam tum religio pavidos terrebat agrestis dira loci. Terentius in Andria: 20 dignus es cum tua religione, odium! nodum in scirpo quaeris. . . M, Tullius de officiis lib. II: item est habendum religioni, nocentem aliquando, raodo ne nefarium inpiumque, defendere. RARVM consuetudine infrequens significat. Vergilius Aen. 25 lib. VIIII: qua rarast acies interlucetque corona. M. Tullius de officiis lib. I: sic ad hoc genus castigandi raro iuvitique veniamus. || Rarum, electum. Vergilius in Georgicou lib. IIII: 30 hic rarum tamen in dumis holus. RVERE, decipi. M. Tullius de officiis lib. III: si hoc nou est emptorem pati ruere et per venditorem in maximam fraudem in- currere? || Ruere rursum significat cadere. Vergilius Aen. lib. II: roit alto a culmine Troia. 35 M. Tullius de suppliciis: quae cum accidunt, nemo est quin 13 I, 62 II 16 Aen. VIII, 349 J 19 V, 4, 37 || 22 II, 14, 51 | 24 IX, 508 27 I, 38, 136 II 28 IV, 130 H 31 III, 13, 54 || 33 II, 290 j 35 II, 5, 6, 12. cf. Plaut. Stich. I, 1, 34 sq. — non est igitur cur scrihatur Persarum merces cdll. Hor. Carm. III, 1, 44; I, 31, 12. — divitis H^, Bentin.; divites rell. cum B. — Croesi Camerarius ap. Lips. Epistol. Quaest. I, 4. — 13 Lucr.; cf. coinm. in 314, 25. — 14 fede B; H^; G; fide 7-ell. — 15 sub religione. seq. in L haec: uerg lib VIII iam tum religio uerg lib XI; sed omnia punctis additis deJeta. — tum continuantur 3S0, 42 sqq. — cf. comm. in 37 S, 29 aequalibus. — 16 Virg. L. — 21 religione in mrg. add. Gen. — odio A. — in scirpo quaeris. — scq. exemplum Lucilii; cf. comm. in v. 5 — 7. — in A l. Luciliano postpositus Terentianus. — 22 M. Tullius; cf. 43S l. nocens. — nec tamen, ut hoc fugiendum est, item Cic. — 23 nocendum B. — modo nefarium B; L; H^; G. — aliquando et nefarium male Baiteri lihri paene omnes. — 24 in cons. B. — Virg. L; item v. 2S ct 33. — 27 sic, c eo; t facto, L; sit rell. cum B, — castigaudo pr. L. — 28 inu, tum ras., tique Gen. — veuiemus cdd. Cic. — 30 in dumis holus.; ita B; om. L unius versus spatio relicto; in dulis holus H^, G; et (ei Gen^) indolis holus Gen^, H^. — 31. 32 IIII pr. L. — non est emptorem pati Cic; non est emptore pati ed. Bas.; non es temptore Gen, H^ {m. 1 n. estemptore) p. ; n. es tempore p. L; mones pati tempore B. — per v. ; perditorem B; per errorem Cie. — 34 alta docti. — a om. A, B. — 35 quin; qui A, B, L, H^. 620 NONIVS MARCELLVS 379. 380 M. intellegat || ruere illam rem publicam. || Ruere, effundi. Vergilius 1 lib. VI: unde ruunt totidem voces, responsa Sibyllae. idem [Verg.] in Georgicon lib. III: ruit aequore turbo. 5 et lib. I: ruit arduus aether. II Ruere, inruere sine cautela. Vergilius lib. X: quo, moriture, ruis maioraque viribus audes? Lucilius lib. XXX: 10 ruis hoc et coUigis omnia furtiin. II Ruere, eruere, levare. Vergilius lib. XI: et confusa ruebant ossa focis. idem [Aen.] lib. I: 15 totumque a sedibus imis una eurusque notusque ruunt. II Ruere, diruere, complanare. Vergilius Georgicon lib. I: quid dicam, iacto qui semine conminus arva insequitur cumulosque ruit male pinguis arenae? 20 Terentius in Adelphis: c^teros ruerem, agerem, raperem, tiinderem et prosternerem. II Ruere, erigere, extollere. Vergilius Georg. lib. II: et ruit atram ad caelum picea crassus caligine nubem. 25 2 Aen. VI, 44 || 4 III, 470 || 6 Georg. I, 324 || 8 Aen. X, 811 || 10 Lucilius 1. XXX II 12 XI, 211 II 15 I, 84 || 18 I, 104 || 21 III, 2, 21 H 23 II, 308. 3 Sibyllae ed. Bas.; sibille Gen^, L; sibillae B, H; sebelle Gen^. — 4 Verg. om. ed. princ — 6. 6 ruit aequore turbo. et Georg. (lib. M) I add. Quicheratus. — 9 morit eruis H^ ; moriturer uis pr. L. — audis Gen^ . — 10 Lucil.; cf. 273 l. coUigere, auferre. — 11 hoc pro huc; huc Perottus pg. 755. — omnia supra add. in G, — furtim. f. interrogandi signum addendum. — olim cditionem princ, in qua est hec, secuti scripseramu^ : ruia haec et coUigis omnia furtim. quod ne nunc quidem displicet, sed ita, ut versus ad sequens lemma transferatur. — 12 Ruere; Revertere Gen^^. — 15 Aen. vid. secludendum. — II cdd. pr. B. — 16 om. B. — 17 eurus nothusque B; erusque notusque Gen^. — 18 complantare Gen^. — Verg. ; cf. 164 l. ruta. — 19 comminus B; cominuB A (in quo Vergilii cxemplum postpositum Terentiano). — 20 harenae A, B. — 21 adelfis cdd. pr. B. — 22 ceteros Ter.; H.^; citeros Hs^; ciceros HOi; rell. cum A, B. — funderem pulchrc Guietus. — 23 geor. add. ed. a. 1476. — 26 grassus Gen^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 621 380. 381 M. et Aeneidos lib. II: vertitur interea caelnm et ruit oceano nox. I Ruere, dividere. Vergilius Aeneidos lib. I: spumas salis aere ruebant. 30 RiGiDVM significat frigidum. Vergilius in Georgicon lib. II: tellurem borea rigidam spirante moveri. II Rigidum, erectum. Vergilius in Bucolicis: tunc rigidas motare cacumina quercus. et Georgicon lib. I: 35 et curvae rigidum falces formantur in ensem. II Rigidum, durum. Vergilius Georgicon lib. III: vestesque rigescnnt indutae caeduntque securibus umida vina. RELATVM [dicitur] perlatum dictum a M. Tullio ad Caesarem 40 iuniorem lib. I: sed haec videbimus, cum legati responsa rettule- rint. II Relatum, conversum. Vergilius lib. XI: multa dies variusque labor mutabilis aevi rettulit in melius. || 1 REDDERE, reponere. Plautus Mostellaria: tempestas veuit, confringit tegulas imbricesque; ibi dominus indiligens r^ddere alias neviilt. 26 II, 250 II 28 I, .H5 || 30 II, 316 Jl 32 VI, 28 || U I, 508 || 36 III, 363 | 39 M. TuUius ad Caes. iun. I || 41 XI, 425 || 1 I, 2, 27. 26 cf. 328 l. involvere, tegere. — 27 ocaeano Gen, L. — 29 et sp. Verg. — 30 in om. B. — 31 movere pars cdd. Verg. — 32 erectum in ras. L^. — 33 tum B ; Verg. — quaercus Gen, L. — 34. 35 post 38 collocavit Quicheratus. sed videtur illud cui-vae auctori Nonii causa extitisse interpreta- tionis satis bonae. cf. Serv. Daniel. comm. in Aen. XII, 304. — curbae Gen, pr. L, H^. — formantur (curvantur B); eadem interpolatio apud Serv. l. m.; conflantur Verg. — 36 Verg.; cf. 272 l. caedere, frangere. — 37 rigent Gen.^; L; H^; riguntur Gen^; rigentur B. — 38 inductae L. — ceduntque ed. Bas., non B. — humida B, H^, G. — 39—43 haec si olim cutii l. Referre, quod infra ponitur, fuerint iuncta, id quod non caret proba- hilitate, et subiecta v. 28 pg. 381, prima pars lemmatis ita concipienda: [Re- latum dicitur perlatnm, indicatum.] Marcus Tullius e. q. s. — 39 dicitur del. Quicheratus. — f. Relatum dictum perlatum. M. Tullius. certe ita soltt loqui Non. — in A 39—43 ita contracti: Relatum dicitur perlatum vel conversum. — 40 redtulerint Gen^ ; retulerint B, L, G. — 41 lib. XI; post hacc in L eras. vv. 42, 43. relicua pars columnae vacat. — sequitur pg. 176 recta; in qua priorem partem obtinent 378, 29 — 379, 15. cf. comm. in 378, 29. — 42 variique pars cdd. Verg.; variusque et Macrob. VI, 2, 16. — 1 Mnstellaria B; Gen^; L^; H; G. — ^ reddere om. B. — nonvult pr. A. 622 NONIVS MARCELLVS 381 M. II Reddere dicitur aceeptum restituere. Terentius in Phormione: 5 siquis quid reddit, magna habendast gratia. II Reddere, facere. Lucilius lib. XXVIIII: pluteos excudet tectaque et testiidines reddet. II Reddi, advehi. Vergilius lib. VI: 10 redditus his primum terris. II Reddere, exponere et dare. Plautus in Aulularia: tibi ego rationem r^ddam, stimuloriim seges? REMI sunt navales pedes, sicuti plerumque. || Remos remiges Vergili auctoritate possumus dicere, ut [in] lib. V: 15 quem deinde Chianthus consequitur, melior remis, sed pondere pinus tarda tenet. REFERRE, recensere. Vergilius in Bucolicis: cogere donec oves stabuhs numerumque referre 20 iussit. II Referre, adscribere. Varro Eumenidibus: forenses decernunt ut Existimatio nomen meum in insanorum numerum referat. j| Referre significat perferre, indicare. Vergilius Aeneidos lib. II: referes ergo haec et nuntius ibis 25 PeHdae genitori. Lucilius lib. XXVI: quod is intellegebat nosse me rem, haud paucos rdttuli. 5 I, 2, 6 II 7 Lucilius 1. XXVIIII || 10 Aen. VI, 18 |! 12 I, 1, 6 || 15 Aen. V, 152 II 19 VI, 85 II 22 Varro Eumenidibus || 24 II, 547 ||"27 Lucilius 1. XXVI. 5 formione cdd. pr. B. — 6 reddidit B. — S. 9 excudet M {prius excu- tiet, i. e. rimabitur; excudit, post cuni lun. reddit Quicheratus) ; excutet pr. G; excutit rell. cum A, B. — testitudines B. — 10 reddi Quicheratus; reddere v. — 13 cf. 395 l. segetem — terram. — tibi enim D ap. Pl.; tibi egon Wagnerus. — 14 cf. 461 l. revocare pedem. — Remos; Remus cdd. pr. B; H^. ~ regis B, Gen, H^ ; remigis L, G, non H^. — 15 VergiH L^ (m. 2 Vergilii); VirgiH Gen; VirgiHi B, H, G. — ut f delend. — in om. B, Gen, H^. — Hb. V; cf. 270 l. consequi. — 16 quem cdd. 270; quam h. l. — cluanthus Gen^; L^; cloanthus rell. cum B. — 17 m. semis L^. — pinis, add. supra ni corrupielae signo, Gen. — 19 censere B, Gen, L, H^. — Verg.; cf 264 l. cogere, in unum coUigere. — 22 adscr. et A, B; asscribere L^; ascr. ed. Bas. — Varro; cf. 285 l. decernere ibique comment. — 23 in om. cdd. utrobique. — Refferre Gen^. — 24 significat; dicitur A. — 27 XXXVI Gen, H. — 28 his B; Gen^. — intelligebat Ald.; intellegebar cdd. — nosse F. Dousa; posse (posse posse, sed deleto altero, G) cdd. — me rem add. M. — haud; ad L^; aut B, Gen, H^. — retuli cdd. pr. Gev. — de coniuratione aliqua videtur agi. talia plura apud Luc. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 623 381. 382 M. II Referre, ostendere. Lucretius lib. I: 30 nnde refert nobeis victor, quid possit oriri, quid nequeat. II Referre, revocare. Vergilius lib. X: ille pedem referens et inutilis inque ligatus cedebat. 35 M. Tullius de signis: cum iam satis perspexisse videretur, tollere incipiunt, ut referrent. — idem de officiis lib. II: uti eo, unde digressa est, referat se oratio. — Plautus in Asinaria: quo magi' te in aliiini capessis, aestus te in portum refert. II Referre, reddere. Vergilius lib. || VIII: 1 o mihi praeteritos referat si luppiter annos, qualis eram. Lucilius lib. XXVIIII: quod te intromisi, gratiam referas mihi. 6 BIMARI dicitur scrutari, quaerere. Vergilius lib. XI: et partis rimatur apertas. idem lib. VII: qnod cuiquc repertum rimanti, telum ira facit. 10 Pacuvius Atalanta: cum incultos pervestigans rimar^m sinns. Pacuviust Iliona: ut stagnorum humid6rum rimardm loca. 29 I, 75 II 32 Aen. X, 794 fl 35 IF, 4, 28, G5 B 36 11, 22, 77 J 37 T, 3, 6|| 39 Aen. VIII, 560 1| 3 Lucilius 1. XXVII II || 5 XI, 748 || 7 Aen. VII, 507 || 10 Pacnvius Atalanta || 12 Pacuvius Iliona. 30 nobeis; nobis cdd. Lucr.; novus cdd. — dictor id. — quid Lucr.; B; qni Gen, H^; quis rell. — 32 XI cdd. cum B. — 33 inque ligatos B, Gen, H^; item m. 2 L. — 36 referent B, Gen, H^. — uti M; ut in B, Gen, pr. H; ut rell. cum Cic. libris. — 37 egressa est cdd. meliores Cic. (degressa est Lambin.). — se oratio om. cdd. — Plantus; cf. comm. in 247, 15. — in om. B. — ea qiiac sunt 38—383, 1 {ubi rursus Plautns in Asinaria) bis scripta in H; scd postcrius posita del. m. 2. — atque his nullae additae cor- recturae. — 38 te om. B. — in altum h. l. om. cdd. cum A , B. — cet. cf. comm. in 247 , 16. — 39 Refferre Gen, H secundo loco. — VIIII B. — ^ intromissi B. — referas I. Dousa; referat (refert pr. G) cdd. — 6 parti Gen^. — 1 XII pr. B ; Yl H secundo l. — 8 reppertum L. — 9 taelum L. — rimanti ira facit telnm B. — 10 Athalanta cdd. — 11 rimarem Montep.; A; Ribbeckius; rimare H-^^; rima, tum ras., Genh; rimari B; inrima £, ; inrimare L^, H^, G. — rimarer {vel inrimat) Vossius; f. rimaris (quod falso Bernensi tribuit ed. Bas.), sive pro futuro habueris sive pro praesenti. — sinus; Resinus sinns Genh; Resinus i, ; hoc del. m. 2 et praemissum sinus. — 12. 13 Pacuvins Rothius {olim haud dubie fuit: idem); accuius L; actius H^; 624 NONIVS MARCELLVS 382 M. Varro lege Maenia: nos admirantes, quod sereno liimine 15 tonuisset, oculis caeli rimari plagas. II Rimari, expleri. Vergilius lib. VI: rimaturque epulis habitatque sub alto pectore. II Rimari, inhabitare. Vergilius Georg. lib. I: 20 dulcibua in stagnis rimantur prata Cahystri. RVMPERE significantiam habet manifestam. Vergilius lib. X: rumpimus invitae tua vincula; et plerumque. || Rumpere, defetigare. Terentius in Hecyra: ut me ambulando riimperet. 25 Afranius in Epistula: ego misera risu clandestino riimpier. Lucilius lib. XXX: quae quondam populo risu res pectora rumpit. idem lib. XXVII: 30 . . contentiirum, cum me ruperim, summa omnia fecerim ima. 14 Varro Lege Maenia || 17 Aen. VI, 599 H 20 I, 384 || 22 Aen. X, 233 || 24 III, 4, 21 II 26 Afranius Epistula || 28 Lucilius I. XXX || 30 Lucilius 1. XXVII. aecius rell. cum B. — Iliona (ita Quicheratus): ut M (ut etiam Mibbeckius coniecit); Ilione aut v. — humidoium Vossius; humorem cdd. — loco B, Gen, JEf,. — 14 Varro; cf. 369 l. plaga, spatium inmensum ibique comm. — minia B, Gen, L, JEf, ; menia IL^ , 6r. — 16 nos om. h. l. cdd. — 16 comu- isset C, Gen; coniuisset B. — celi G. — 18 n. N.; sed cf. Serv. — oculis cdd. pr. B. — 21 stacnis Geni,- staunis L. — rimatur Gen; L^; H^; non B. — Cahystri ed. Bas.; hystri L^; caistri JT,; cahistri B, Gen, H.^ (secundo l. cahistri). — 23 rumpimus et Sero. Daniel; rupimus Verg. — invitet etua i, ; corr. L^. — vincla Hj^ (posteriore l. vincula). — 24 ut pL L^, H^, G. — defatigare A, B. — Heqnira Gen^; L^; Hecyira L^. — 26 Afran ; cf. 503 l. fervere. — epistola B, L^, G. — 27 misera risu L (miser arisu); H^; G; miser risu Gen^; H^; miseri sub B; miseri su Gen^. — misere BibbecMus. — clamdestino Gen, L (in hoc addito puncto ex m factum n, sed id elutum), H (clam destino L, H). — populi (populo M) risu res Madvigius Advers. Grit. I, 73; populi oris aures (auris B, Gen, H^; auraes G). — pectore pr. G. — olim nos: quae quondam populis ora, aures, pectora rumpit; idque ne nunc quidem displicet. — 30 idem; cf. 88 l. con- tenturum ibiqtie comm. — XXII (pr. XXIII), supra add. V, G. — 31. 32 h. l. cdd.: contentu (contemtum L; contentum H^; contemptum H^, G) cum me ruperint (cum eruperint B, Gen, H^; cum me rumperient, m. 2 rumperiut, G) cdd. — ima om. cdd. utrobique. — nugari videri Non. illudque se rumpere potius idem esse, quod prorumpere, iam de re m. 28 est monitum. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 625 382. 383 M. II Rumpere, dissicere. Vergilius in Bucolicis: frigidus in pratis cantando rumpitur anguis. 35 Ij Rumpere, retentum proferre, diu tacita dicere. Vergilius lib. X: quid me alta silentia cogls rumpere? Terentius in Eunucho: iamne rumpere hoc licet mi gaiidium? .... 40 jl Rumpere, introire. Terentius in Eunucho: cdsso huc intro rumpere? ROGARE, poscere. Lucilius lib. XXVI: ferri tantum si roget me, non dem, quantum auri petit; 81 secubitet, sic quoque a me, qua^ roget, non impetret. || 1 Plautus in Asinaria: sp^ctandum necuit anulum det n^que roget. II Rogare dicitur precari [poscere]. M. Tullius in Verrinis, [in] Divinatione: rogare et orare ne eos supplices aspernarer. — Ver- 5 gilius Aen. lib. VII: litusque rogamus innocuum. II Rogare, quaerere, scitari. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. I: roga ipsum, quemadmodum ego eum Arimini acceperim. — 10 Terentius in Andria: 33 Vm, 71 II 35 Aen. X, 63 H 38 III, 5, 2 jj 40 V, 6, 26 |] 42 Lucilius 1. XXVI II 1 IV, 1, 33 II 3 1, 3 II 5 VII, 229 || 8 M. Tullius ad Caes. iun. 1 1| 10 I, 1, 96. 33 discere L^. — Verg.; cf. 311 l. frigidum, venenatum. — 35 n. N. — Verg. ; cf. 237 l. altum, pressum. — 38 — 40 introire m. 2 mrg. add. H priore loco. — 38 eunocho L^. — 39 iamn Genh. — erumpere Ter. — hoc (h) ante gaud. pos. in B. — mihi lacet (iacet B, Gen, H^) cdd. Non.; licet mihi Ter. — 40 eunuco L^. — 41 consesso huc B. — inrumpere Donai.; deter. plerique Ter. libri. — 42 Lucil.; cf. 366 l. petere. — 44 secubitet Me; secubit et (et cum seq. si iunctum L) B, Gen, L, H, cd. Victor. — sic Gulielmius, Fruterius; si cdd. — quoqueam aequae pr. L. — rogat G^lielm. — 1 Plaut. ; cf. 402 l. spectare, inspicere. — 2 necui cdd. etiam 402; item lihri Plauti; ne quoiquam Pylades, Goetzius; qui tamen putat fortasse reponendum ne quoii. — anulum; cf. 402; aullum h. l. (nec uia uUum Gen, H). — 3 precari M; deprecari ed. Bas.; depcari (depcare Gen, L^, H^) rell. — error ex praecedente vocabulo, quod plerumque per compendium scrihitv/r df, vid. ortus. — poscere secl. M; om. A cum sequentihus. — M. Tull.; cf. 360 l. orare. — in Verrem Divin. bene Quicheratus. — 4 aspernarer cdd. 360; h. l. H^; aspemaret (asperneret H^) rell. — 6 Aen. om. B. — I B; Gen; L; H^. — f. fuit olim: Verg. Aen. lib. XI (101): velati ramis oleae veniam- que rogantes. idem lib. VII. — lib. VII; cf. 325 l. innocens. — 8 sciscitari A; ut puto, recte. — M. Tull.; cf. 239 l. accipere, tractare. — 9 eum ego cdd. 239. — arimimini L. — acciperem B, Gen, H^. — roga — acceperim. haec quo pertineant incertum. certe non de se loquitur Cicero. NoKi Mabc. C. D. od. IJ. My£li.eb. 40 626 NONIVS MARCELLVS 383 M. accedo ad p^disequas; quae sit, rogo. II Rogare, instituere. M. Tullius in Philippicarum lib. II: ego ad eum belli civilis causam adtuli; ego leges perniciosas rogavi. — Lucilius lib. XXVIII: 16 consilium patriae legumque oriundu' rogator. EEMISSVM, laetum. M. Tullius de oratore: quis umquam res praeter hunc tragicas paene comice, tristis remisse? || Remissum significat concessum. Vergilius lib. X: manibus et cineri, si quast ea cura, remitto. 20 II Remissum, missum. Lucilius lib. XXVIIII: cohibet domi maestus se, Albinus repudium quod filiae remisit. II Remittere, delectare. M. Tullius in Hortensio: quaero enim 25 non quibus intendam ,rebus animum, sed quibus relaxem ac remit- tam. — idem de senectute: sed tamen est senis sermo quietus ac remissus. RECIPERE, promittere, polliceri. Varro Bimarco: ebrius es, Marce. Odyssian enim Homeri ruminari incipis, cum tisqI tQOJtcov 30 scripturum te Seio receperis. || Recipere, extinguere, prosternere. Vergilius lib. VIIII: 13 II, 29, 72 II 15 Lucilius L XXVIII || 17 III, 8, 30 || 19 Aen. X, 828 jj 21 Lucilius ]. XXVIIII || 25 M. TuUius Hortensio || 27 9, 28 || 29 Varro Bimarco || 32 Aen. IX, 347. 11 pedis aequas L^; petissequas Gen^; pedissequas rell.; B. — 13. 14 in filippicis (ph. B) cdd. — ad eum Me; ad eam B, Gen, C; ad illum cdd. Gic. — attuli B, L, G. — pernitiosas B; Gen^. — 16 XXVIII M; XXVII cdd. — 16 oriundis B, Gen, H^; oriund G. — progator L^; H^ (sed delet.); G; propagator L^; orator B. — 17 M. TulL; cf. 513 l. hilare. — 18 praeter (a del. in L) buc cdd. h. l. — poene L.^; H {pr. poenae); Gen; B. — comite B. — tristis supra scr. B. — Cic. : quis umq. r. pr. h. tr. p. com. , tristes rem., severas hilare, forenses scenica prope venustate tractavit? — 20 si quest Gen, H^; si qua est rell. — 21 Lucil.; cf. 350 l. maestum, triste. — 23 mestus B. — f. comma ponendum post illud Albinus ac Nonii stupore in sequentibus omissum suhiectum. — 26 M. TuUius; cf. 329 l. intendere, innectere ibique comm. — 26 sed qui B, Gen, H^. — relaxare L^. — remmitam L; remitam Gen^. — 27 est decorus {vel decorus est) senis sermo cdd. Cic. — quietus et rem. idem. — 29 Recedere cdd. pr. H^. — repromittere B, Gen, pr. H. — Varro; cf. 480 l. ruminat ibique comm. — vimarce (VI marce B, Gen) cdd. — ante ebrius septem litt. spat. vacat in G. — 30 illud Marce nescio an ex praecedentibus irrepserit. — odissian G. — homera B. — rumi- rari L^; rumeari H^; rumerari B; Gen. — rxxminaxe probabiliter Klussmannus. — itsql xqonov Ald.; perit ropon (peri tropon B, qui prius peri topon; ifi; ed. Bas.) cdd. — 31 illud Seio (ita ed. Bas.) suspensum a scripturum. — scio Ald. — recaeperis Gen, H^ (te seiore caeperis H^). DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 627 383. 384 M. totum cui conminus ensem condidit adsurgenti et multa morte recepit. 35 Ij Recipere dietuni est [datum] accipere. M. Tullius de officiis 1 lib. III: Cyrsilum || quendam, suadentem ut in urbe manereut Sersemque reciperent, lapidibus obruerunt. — Varro Meleagris: quem idcirco terra non cepit et caelum recepit. || Recipere, revo- care. Lucilius lib. XXVIIII: 6 primum ex advorso siquod est cenaculum, quo recipiat te. Vergilius Aen. lib. II: sic fata recepit ad sese. 10 M. Tullius de officiis lib. III: qui cum ad diem se recepisset, admiratus eorum fidem tyrannus. || Recipere, exceptum facere. Plautus Trinummo: 'libi nunc adulesc^ns habet?' — 'posticulum hoc rec^pit, cum aedis venderet.' 15 Cicero de oratore lib. II: set dicis te, cum aedes venderes, ne in rutis quidem et caesis solium tibi paternum recepisse. 35 III, 11, 48 II 2 Varro Meleagris || 4 Lucilius 1. XXVIIII || 7 II, 524 || 10 III, 10, 46 II 12 I, 2, 156 || 15 II, 65, 226 (Crassus). 38 totum JDj; ed. Bas.; tum rell. cum B. — comminus L^, B. — ensen Gen^; L^. — 34 recepit recte per eduxit explicat Serv. — 36 Recepere Gen^; L^. — nullum lemma, ut vid., in lihris. — datum secl. M. — post acc. add. cdd. novo lemmate: Recipere, accipere; om. ed. princ. — M. TuUius; cf. 349 l. manere. — 1 gyrsilum L^ ; cirsilum pr. JS. — quondam G. — suadente B, Gen, P. — maneret cdd. h. l. — 2 xersemque L.^, G; non B. — reci- perunt Gen; H^; receperunt B. — obruerunt; cooperuerunt minus bene quid. lihri Baiteri. — Varro; cf. 252 l. capere est toUere ibique comm. — 3 quom pi\ B. — caepit Gen, L, JS^; coepit B. — celum G. — recipit cdd. h. l. — vocare B. — vid. haustum referre; cf. 3S4, 26. — 6 primo Gen; H^ ; proximo B. — adverso B, G. — caen. cdd. pr. G. — recipiat te ; pr. nos recipias te vel recipiare. — ac neutrum displicet; quamquam potuit N. culpa omitti subiectum sequens. cf. comm. in 383, 23. — illud autem recipiat cur alia atque accipiendi significatione adhibitum esse dicam non habeo. — 8 sic ore effata Verg. — fata etiam B; effata H^, G. — recipit Gen, L, H^, non B. — 9 ad se Xj. — 10 recipisset Gen; L^; H; non B. — 11 admiratus; admiratum ed. Bas.; adiratum B, Gen, H^; etadiratum L; et admiratum H^. — finem tirannus B. — 11. 12 Recipere, exceptum facere. Plautus; cf. 54 l. recepticium ihique comm. — 13 aduliscens Gen^. — 14 edis B, Gen. — vinderet Gen^; L^. — vendidit cdd. pg. 54 cum Plauti lihris. — 15 Cicero; cf. pg. 54 cum comment. — sed cdd. pg. 54; et h. l. et 164 s. l. ruta. — edes B; ades Gen^. — vendere cdd. hic. — 16 ne in putes B, Gen, L^, H^, ed. Bas.; ne imputes L^; ne im (sic) rutis H^. — cdd.: caesi (caesis H^) solum. — recipisse Gen, L, H; non B. 40* 628 NONIVS MARCELLVS 384. 385 M. REDVNDAEE, redire. [| Redundare, abundare, superesse. Luci- lius lib. XXVIII: primo redundat aurum ac thensauri patent, M. Tullius de officiis lib. III: nunc fugientes conspectum 20 sceleratorum, quibus omnia redundant. — et in Ortensio: tum intellegas quam illud non sit necessarium quod redundat. REDIRE manifestam habet significantiam ; ut Terentius in Andria: redeo inde iratus atque aegrd ferens. 26 II Redire, referri, revocari. Lucilius lib. XXVII: 81 non tamen ad te lioc redibit, tu lioc carebis c6nmodo. Vergilius Georg. lib. II: redit agricolis labor actus in orbem. RVRSVS significat iterum. Vergilius Aen. lib. II: 30 rursus in arma feror. II Rursus, retro. Vergilius in Georg. lib. III: rursus cura patrum cadere. Varro Andabatis: mortales multi rursus ac prorsiis meant. 36 Ennius Andromeda: .... riirsus prorsus reciprocat || fluctus fera. 1 17 Lucilias 1. XXVEI || 20 III, 1, 3 || 21 M. TuUius Hortensio || 24 I, 1, 110 II 26 Lucilius 1. XXVII || 28 II, 401 || 30 II, 655 || 32 III, 138 || 34 Varro Andabatis || 36 Ennius Andromeda. 17 Red., redire. 'hoc vero sine exemplo. et aliquem abusum notat Noniani saeculi' Me. — dire. Redundare in mrg. Gen^. — red. Eed. om. A. — habundare A. — snpere esse Gen; JEf,. — 18 XXVIIII B. — 19 primo om. A. — redundat idem; Montep.; redundant C, Gen, B. — thesari Hj^. — tens. Gen^; L^ ; tes. B; Gen.^ ; thes. L^ ; H^ ; G. — 21 hort. cdd. pr. L^. — 22 redundant Gen, Jfj. — 23 significationem Gen^. — ut om. A. — 25 egre Gen; haecre A. — 26 referi Gen^; referre A. — 27 ad te tu, sed del. tu, G. — hoc ad te B. — hoc pro huc positum, probabiliter statuit Me. — redibit Me; redivit cdd. — tum f. Gen; pr. H; tu supra add. in G. — conmodo Gen, L^, H. — 29 agricoli Gen.^; L^, — 31 rursus significat Gen^; rursus in arma feror Gen^. — V. om. B spatio relicto. — 32 Rursus, contra, vicissim Quicheratus, illo Rursus, retro traiecto in v. 34. — cf. Serv. ad Aen. IV, 534. — Rursus significat retro B. — 33 rursus in loco Vergilii contra significare reete monet Philargyrius. — sed auctor Nonii videtur accepisse rursus similiter dictum ac retro Aen. II, 169 ex illo fluere ac retro sublapsa referri spes Danaum; ubi cf. Serv. — 34 Andabatis; batis .B, Gen, L^, H^. — 35 porsus G (nihil a se adnotatum dicit Biesius). — 36 Ennius (aennius H); cf. 165 l. reciproca. — 1 porsus G. — recipiprocat pr. L. — fera Bergkius; feram cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 629 385 M. RVMOR, ut plerumque, opinio est. Sallustius Hist. lib. U: ad hoc rumoribus adversa in pravitatem, seeunda in casum, fortuita in temeritatem declinando conrumpebant. || Rumor, favor, auxiliatio. 5 Vergilius lib. VIII: ergo iter inceptum peragunt rumore secundo; hoc est: prospero favore et auxilio fluminis. — Fenestella Annalium lib. XXII: itaque ut magistratum tribuni inierunt, C. Cato, turbu- lentus adulescefis et audax nec imparatus ad deicundum, con- 10 tionibus adsiduis invidiam Ptolomaeo simul, qui iam profectus ex urbe erat, et Publio Lentulo consuli, paranti [iam] iter, concitare secundo quidem populi rumore coepit. — Ennius Annalium lib. VII: legio rediit rumore secundo. idem: 15 mina mox auferre domos populi rumore secundo. INCIPIT PER S LITTERAM. SVBLATVM, susceptum. Vergilius lib. VIIII: Troiaeque labore 20 sublatum erudiit. 2 Sallustius Hist. II || 5 Aen. VIII, 90 H 7 Fenestella Annal. XXII B 12 Ennius Annalium VII || 14 Ennius 1| 18 Aen. IX, 202. 2 lib. II. de Sertcrio agi adnotarunt docti. — 2. 3 ad hec ed. princ. — in casu B, Gen. — fort. M; fortunam v. — recte dicit Kritzius inter- cidisse obiectum velut exercitum sive bonara Sertorii famam. atque id Nonii culpa interrupta temere oratione omissum probabile. — Rumor, favor, auxiliatio. — n. N. — mira etiani iScrvius de Verg. loco. — 6 incoeptnm B, Gen. — peragunt; celerant B; plures V. libri. — illud peragnnt (ita et Macrob. VI, 1, 37) videtur irrepsisse ex Aen. VI, 384. — 7 prospera Gen^ . — Fenastella Gen^. — Annali cdd.; om. A, qui habet libro XXII. — 8 magistrati L^. — C. om. A, B, Gen, H^; Montepess. — 9 imperatus Montepess., A, G. — ad deicundum M; ad dicendum Ald.; ad deiciendum cdd. cum A, B. — con- tionibus Me (initio concionibus lun.); initionibus cdd. eum B. — 10 adsiduis ii/ absiduis B, Gen, Hy; ass. rell. — inv. M; invidiam et Me; invideat et cdd. — ptolomeo L; tholomeo H^; plemeo B, Gen, H^; Ptolemeo ed. Bas. — initionibus — Ptol. om. A, Montep. — simul qui iam L; simul iam A; B; Gen; H^; Montep.; qui iam H^; G. — 11 lentuloco consuli B, Gen, pr. H. — parenti A, B, L, P, Gs; Montepess. ; paranti Hqos; Me; ed. Bas. — iam secl. M. — concitare Me; cogitare cdd. cum A, B. — 12 Annali cdd. — 13 — 16 conflata duo Ennii exempla intellexit Me; qui tamen minus bene cetera. — 13 rediit Vahlenus; redditu (redditur umore Gen, H^) C, Gen; redditui B. — secundo add. M. — 14 idem add. M. — 15 ruina (vel ruineis) M; ruinas cdd. — 16 mox om. B. — ferre B. — domos om. L^. — popoli pr. L. — 17 om. H^. — 18. 19 labore L; labores rell. — oblatum Gen, Hi. — Vergilii haec sunt: Argolicum terrorem inter Troiaeque labores subl. er.; quae videntur Nonii culpa truncata. 630 NONIVS MARCELLVS 385. 386 M. II Sublatum dicimus remotum. Vergilius lib. XII: sine me haec haut mollia fata sublatis aperire dolis. M. Tullius in Philippicarum lib. I: non modo regno, sed etiam regni timore sublato. — Lucilius lib. XXX: 26 sublatus pudor omni', licentia fenore fervit. M. Tullius de officiis lib. III: sustulit quos opstare intel- legebat. 1| Sublatum, erectum. Vergilius lib. V: sublataque procul dextra conixa coruscat. Terentius Hecyra: 30 quia paulum vobis accessit pecuniae, sublati animi sunt. Lucilius lib. XXX: hic ut muscipulae tentae adque ut scorpiu' cauda sublata. 35 M. Tullius in Ortensio: * ♦ * eloquentiam tueri, quam tu in caelum, Ortensi, credo, ut ipse cum ea simul ascenderes, sustulisti. || SVFFICIT significat consuetudine sat est. Vergilius Aen. lib. XII: l idque diu, dum terga dabant palantia Teucri, suffecit. II Sufficit, subministrat. Vergilius in Aen. lib. II: 21 XII, 25 II 24 I, 2, 4 || 25 Lucilius 1. XXX || 27 III, 9, 38 H 28 Aen. V, 642 II 30 Iir, 5, 56 || 33 Lucilius 1. XXX || 36 M. Tullius Hortensio || 1 XII, 738 II 4 II, 617. 21 Verg. ; cf. 319 l. haurire, accipere. — 22 haut; aut Gerii; L^; haud rell. cum B. — fatus Gerij^ ; pr. L. — 23 dolus Gen^ ; pr. L. — 24 in filippicis (ph. B) cdd. — II J5. — non modo regno, quod pertuleramus, sed Cic. — 26 fenore fervit M; fenus referuntur B, Gen, H^ ; f. refertur rell. (infertur, supra in scr. re, G). — fenore fertur; i. e. quo minor antea fuit licentia, eo gravius nunc accrevit. — 27 obstare Cic; optare L, Gen, B; ob- tare H, ed. Bas. — intellegat B. — intell.; arbitrabatur cdd. Cic. — 28 Verg. ; cf. 327 l. iacere. — 29 conexa cdd. utrohique. — 30 in Hecyra B. — Hae- cyra Gen, H. — 31 paululum B; item Bembin. ap. Ter. cum aliis nonnullis. — 32 sublati animi sunt. ita et Ter. cdd. — sed vitium latere probabile reddit res m. — iustos reddit numeros ut puta illud: animi sunt sublati. — 33 Lucil.; cf. 181, 30 sqq.; 264, 12 sqq. cum comment. — 34 hic om. B, Gen, H^. — tantae (tante G) cdd. h. l. — atque cdd. pr. L^. — scorpios cdd. bene 181; 264. — 36 ortensio L^; hortensio rell. — ante eloquentiam (ita Lun.; eloquentia cdd.) sive Nonii sive librariorum opera quaed. hausta. — 37 caelo H^; Me. — ortensi B; Gen; L^; ortesi H^; hortesi H^; hortensi rell. — simul om. B. — ascenderes Me; ascenderis cdd. cum B. — sustulisti M; sustulisset L; H^; sustulisse rell. cum B; sustulisses Ald. — 1 satis A, B. — Aen. om. L^. — 2 diu dum Verg.; dudum cdd. — dab. om. L^. — 3 sufficit (ut pars libr. V.) L^; ed. Bas.; Me errore operarum; sufficiat rell. DE VARIA SIGNIPICATIONE SERMONVM. IV. 631 386 M. ipse pater Danais animos viresque secundas sufficit. II Sufficit, durat. Vergilius lib. V nec nos ol sufficimus. 10 et lib. VIIII nec nos obniti contra nec tendere tantum sufficimus. nec sufficit umbo ictibus. II Sufficere, mutare [ab] inficiendo. M. Tullius in Ortensio: ut i qui conbibi purpuram volunt sufficiunt prius lanam medicamentis 15 quibusdam. SVSPENSVM, placidum, silens. Terentius in Phormione: li6c ubi ego audivi, 4d fores suspenso gradii placide ire pdrrexi { Suspensum dicitur alte ligatum. M. TuUius in Verrem, Fnimen- 20 taria: hominem corripi ac suspendi iussit in oleastro quodani. — idem pro Rabirio: caput obnubito, arbori infelici suspendito. — Vergilius lib. V: quo tendant ferrum, malo suspendit ab alto. II Suspensum, soUicitum. Vergilius Aen. lib. II: 25 suspensi Eurypylum scitatum oracnla Phoebi mittimus. M. Tullius [in] Philippicarum lib. VII: aberrat a sententia suspensus [a] curis maioribus. 7 Aen. V, 21 || 10 Aen. IX, 810 || 13 M. TuU. Hortensio || 16 V, 6, 26 B 19 II, 3, 23, 57 fl 21 4, 13; cf. comm. fl 22 Aen. V, 489 y 24 II, 114 [] 27 VII, 1, 1. 5 animus L^. — veresque L^; virosque Gen, H^. — secnndus X,. — 8 obliti Gen; L; H^. — 13 mutare add. M. — [ab] inficiendo M; abiciendo L; ab inficiendo Gen.^; H; G; ab infiendo B; Gen^. — latet aliquid. — M. TuUius; cf. 521 l. inbuere. — hortensio cdd. pr. i,. — ut i; uti cdd. 521; ut hi h. l.; ut ii Ald. — 14 concubibi Gen^; concubiU B; convivi L, Ho, G. — volunt cdd. 521; h. l. L: tuo; et ita H^; G; om. H^; vo Gen; vos B. — sufficitunt Gcn, H^. — lanam lihri 521; h. l. sane (sanae Gen^; saneme L, H^, G). — medicantis Geii; H^; medicatis B. — .16 formione cdd. pr. B (in f in virg, Gen^). — 18 irae Gen^. — 19 legatum Gen^; L^. — 19 — 21 ex oratione pro Rabirio perdueUionis reo petitum exemplum quod infra sequitur intellexit Me^-cerus. ex Verrinis locum ductum indagavit Qui- cheratus. — sane alibi Nonius Babiriana non est usus nisi semel, 51, 27, loco tracto ex Gellio. — 21 arbor cdd. cum B. — suspendito v. ap. Cic; sed cf. Halmii eomm. in h. l.; suspenditur (suspendit B, Gcn) cdd. — 23 ut quo L. — 25 erypilum (eripylum L) cdd. cum B. — scitantem pars cdd. Verg.; idque exquisitius; cf. II, 111. — foebi cdd. pr. B. — 27 in om. i,. — febpp' L; fiUpp Gen, H; fiUppicis ed. Bas.; philippicis B. — tamen animns ab. Cic. — aberat cdd. — 28 a om. Cic. libri. 632 NONIVS MARCELLVS 386. 387 M. SPECIES dicitur effigies, facies. Livius Aegistho: iamne 6cuios specie ladtavere opt§,bili? 30 II Species, factum, spectaculum. Vergilius in Aen. lib. II: non tulit hanc speciem furiata mente Coroebus. H Species, imago, M. TuUius de officiis lib. III: cum sit is, qui [his] id solum bonum iudicet quod honestum; quae autem huic repugnent specie quadam utilitatis. H Species, pulcritudo. Varro 35 Eumenidibus: * quae casta vestis, a^tas quae aduliscentium? quae generis species? SEGNE dicitur tardum. Vergilius in Georg. lib. III: en age, segnes 40 rumpe moras. II Segne, dissimile. || Vergilius Aen. lib. IIII: 1 haut illo segnior ibat Aeneas. SALTVS consuetudine a saliendo dicitur. Vergilius lib. VIIII: tum demum praeceps saltu sese omnibus armis 6 in fluvium dedit. II Saltus, campi spatium. Vergilius in Georg. lib. III: saltibus in vacuis pascunt et plena secundum flumina. SVBIECERE est subtus iacere, subponere. Vergilius Georg. 10 lib. IIII: 29 Livius Aegistho 1 1| 31 II, 407 H 33 III, 3, 12 | 35 Varro Eumenidibus| 39 III, 42 II 1 IV, 149 H 4 Aen. IX, 815 || 7 III, 143 || 10 IV, 303. 29 Livius; cf. 132 l. laetari. — luvius Gen; H^. — in Egisto ed. princ; egisthi cdd. cum B. — 80 laetavere M; laetaviri (letaviri L; laeta viri JS; leta viri A) cdd. h. l.; letavisti fere 132. — illud laetavere videtur verius. — obtabilis A, Montepess. — 33 cum Gic. (sed cum); tum cdd. — quia cdd. — 34 bis ex superioribus irrepsit. — id (om. cd. Bern. 514 Cic.) solum om. cdd. — iudicis Gen^. — onestum L. — honestum sit cdd. Cic. — autem; cum A, B. T- huc A, B, Gen; pr. H. — 35 utilitatis; seg. ap. Cic: eorum neque accessione meliorem vitam fieri nec decessione peiorem. — pulchritudo A; Gen; S; ed. Bas.; non B. — Varro; ef. 267 l. castum cum comm. — 37 aetas, tum ras., q. Gen; aetas q. H^. — aetas q. , supra scr. a, B. — adu- lescentium cdd. cum B pr. L. — 38 que Gen, H^ ; non B. — generis M (quia ex viris facti esse videbantur feminae; cf. Gatulli Attis); teneris L, H^, G; tenebris B, Gen, H^. — 39 Signe Gen^^; L^. — Verg.; cf. 33 l. ignavum et segne. — 40 in Gen^; L. — segnes; se unum Gen^; segnis cdd. 33. — 41 mores G. — \ n. N. — 2 aut L^; haud reU. — 4 VIII cdd. cum B. — 7 Verg.; cf. 389 l. secundum, iuxta; 531 l. secundum; ubi alio fonte usus N. — 8 pascant pars cdd. V. — plana L; cf. 531. — 10 Subicere cdd. pr. L^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 633 387 M. et ramea costis Bubicinnt fragmenta. et lib. XI: 16 caudamqae remulcens subiecit pavitantem utero. M. Tullius in Philippicarum lib. II: cervicisque suas ei subiecit securi, qua multi minoribus in peccatis occiderunt. || Subicere, susum iacere; excrescere. Vergilius in Bucolicis: 20 quantum vere novo viridis se subicit alnus. et in Georgicon lib. IIII: ter flamma ad summum tecti subiecta reluxit. et lib. XU: aat corpora saltu 25 subiciunt in equos. SERVARE, liberare. Vergilius Aen. lib. III: servatum ex undis Strophadum me ]itora primum accipiunt. II Servare dicitur custodire, tueri. Vergilius in Aen. lib. II: 30 servate domum, servate nepotem! et lib. VII: sola domum et tantas servabat filia sedes. II Servare, sollicite et suspiciose observare. Lucilius lib. XXX: quid servas quo eam, quid agam? quid id attinet ad te? 36 Plautus [in] Asinaria: tuu' s^rvus servet, V^nerine eas det &a vero. Vergilius in Georgicon lib. I: quod superest, caeli menses et sidera serva. 14 XI, 812 II 17 II, 21, 51 B 19 X, 74 fl 21 IV, 385 B 23 XII, 287 |1 26 III, 209 II 29 II, 702 || 31 Aen. VII, 52 || 33 Lucilius 1. XXX || 35 IV, 1, 60 || 37 I, 335. 12 tramea pr. L. — 13 fragmanta H. — 15. 16 cadamque — pavi- tatem Gen^. — 17 in filippicis (ph. B) cdd. — cervicesque B. — 19 Subieceris usum, m. 2 Subiceres usum, Gen. — excrescere; subjici, excrescere Quicheratus. sed Nonium, qua est diligentia, in paraphrasi activis verborum significationibus iungere passivas iam alibi vidimus. — 19—22 Verg. e. q. s.; cf. comm. in 169, 5. 6. 7. 8. — 20 alnus in ras. jH,. — 22 tecta pr. L. — subiaecta, tum ras. duar. litt. H. — 27 strofadum cdd. pr. B. — littora ed. Bas. — 33 suspitiose B. — servare Gen^. — 34 cf. Luc. XXX, 21; 22. — id om. A, B, Gen, H^. — adtinet A; Gen; H; att. rell. — 35 in om. L^. — 36 servae tuae nerinae eas B. — venerine as Gen^. — vero pro viro. — 37 in; aen. in Gen^. — 38 quod superest; hoc metuens Verg. — sane illud haud infrequ^ns apud didacticos, maximeque in principio versv^. cf. Georg. II, 346; IV, 51; Lucr. I, 50; III, 350 al. 634 NONIVS MARCELLVS 387. 388 M. quod est Menandri: rriQco xov Jia 40 xov alyLO%ov. 11 Servare, inhabitare, possidere. Vergilius [in] Georg. lib. IIII: centum quae silvas, centum quae flumiua servant. et: inmanem ante pedes hydrum || moritura puella 1 servantem ripas. II Servare, tenere. Vergilius lib. VII: curvam servans sub imagine falcem. SVPREMVM signiiicat extremum. Vergilius lib. XI: 5 qui supremum comitentur honorem. II Supremum, rusum altum. Vergilius [in] Georg. lib. IIII: clamore supremos inplerunt montis. II Supremum, summum. Terentius in Adelphis: 10 pro supreme luppiter! Plautus Amphitryone: lit lovis supremi multis hostiis pacdm petam. 39 Menander || 42 IV, 383 || 44 Georg. IV, 458 | 3 Aen. VII, 179 || 5 XI, 61 II 7 IV, 460 II 10 II, 1, 42 || 12 V, 1, 75. 40. 41 'mihi veteres et fugientes iam ac prope exoletos literarum male exaratos ductus rimanti visum est scriptum fuisse rrjQa xov Sia, xov atytoxov' (sic) Turneb. Adv. XXIX, 2; xriQwxovaiaxovxaxioxfo Gen; H. in H tertium X radendo mutatuvi in i. — xrjQoyovaiaxcovxlxLooxo JB; xt^qcoxov {xr]Qca xov ed. Bas.) aia (dia ed. Bas.) vovxaxLoxto L, ed. Bas.; cd. Victor. auctore Mercero, quem tamen falli existimo: xrjQcaxovrjXLOvxaTcoxco (tjj^co xcv "iXlov xdnoxa). — xrjQ^ xbv /dla vovxa noXlm Porsonus; at ipsi apices, quos ad- posui, vix aliud quam quod Turnebus sibi visus est eruere commendare videntur. — xrjQa xov rjXiov xd x' aaxQU male Ald.; lun. — 42 in om. B, Gen, L, P. — 1 inanem B. — inmanehant pedes, m. 2 immanem (ita et ed. Bas.) ante pedes L. — 2 s. r.; add. Verg.: alta non vidit in herba. — 3 Verg. ; cf. 329 l, imago ibique comm. — georg. lib. II B; cf. Georg. II, 52i. — 4 curbam Gen, L^, i?,. — 6 Supremum; pre ubique L; A; ed. Bas.; p Genh pr. v. 5 et 8; item H pr. v. 5; Bh pr. 6; 7; 13. — duplex p L 5; 7; Genh ubique pr. 5 et 8; numquam Bh; H^; at H^ 5; 7. — uirgt m. 2 in mrg. add. H; om. Genm. — 7 rusum M; susum cdd. — in om. B; Gen; H^. — S supremus (us m. 2 mutat. in os) Genh; supremo pr. B. — 9 montes A, B. — 10 Supremum, summum add. M. — adelfis cdd. pr. B. — 11 iupiter A. — 12 Plaut.; cf 460 l. pacem. — 13 hostis h. l. cdd. pr. B. — expetam cdd. 460; libri Plauti. DE VARTA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 635 388 M. ■ SAEVVM, iratum. Vergilius Aen. lib. I: 16 et saevum ambobus Achillen. ]| Saevum dicitur inmite. Vergilius Aen. lib. I: saevae memorem luuonis ob iram. Lucilius lib. XXX: et saevo ac duro in bello multo optimus hostis. 20 idem lib. XXVI: quodque te in [te in] tranquillum ex saevis transfers tempestatibus. II Saevum, forte. Vergilius Aen. lib. I: saevus ubi Aeacidae telo iacet Hector. II Saevum, potens. Vergilius Aen. lib. I: 25 non illi imperium pelagi saevumque tridentem, sed mihi sorte datum. II Saevum, durum. Vergilius lib. V: cum saevo e scopulo multa vix arte revnlsus. Lucib'us lib. XXX: 30 aque tuis factis saevis et tristibu' dictis. SVPERAEE est vincere. Terentius in Eunucho: siiperat ipsam Thaidem. Vergilius in Bucolicis: quid si idem certet Phoebum superare canendo? 35 II Superare, abundare. Vergilius in Georg, lib. I: si superant fetus, pariter frumenta sequentur. II Superare, vivere, superesse. Vergilius in Aen. lib. III: quid puer Ascanius? superatne et vescitur aura? 14 I, 458 II 16 I, 4 H 18 Lucilius 1. XXX H 20 Lucilius 1. XXVI || 22 I, 99 II 24 I, 138 I 27 Aen. V, 270 | 29 Lucilius 1. XXX fl 31 II, 1, 25 | 33 V, 9 fl 35 I, 189 II 37 III, 339. 14 Saevum. ae ubiq^ue G, Gen, B exc. ubi aliud notabitur. — cet. in A totum l. sic contractum: Saevum, iratum vel inmite. Virg. : et saevum ambobus Achillem. Saevum, durum. — 15 saevum; immitem potim quam iratum. — ambobus, sed bus (bu Bm) eras., B. — achillem A; Bh; H^; anchillen Genh (anchillem Genm). — 17 memoris Gen^; L^. — 18 Luc. ; cf. 285 l. durus, nocens. — 19 sevo G (ut et 285). — 21 te in Ald.; et ita B; te in te in C, Gen. — ex evis, m. 2 ex sevis, i, cum Gen; ex aevis H^; eius B. — transfers I. Dousa; Me; transfer cdd. — transfert non bene Me^. — 23 eacidae (eacide Gen, H) — haector cdd. cum B. — 29 Luciliua (om. L^); cf. 409 triste, crudele ibique comm. — 30 aque M; aquae B, Gen, H^; idque H^; G; itque L^; itaque cdd. 409. — saevus B, Gen, H^; sevis G. — 32 haec superat Ter. — 34 qd, supra scr. i, H; quod etiam L^. — certet (certe Gen, H, L^) foebum C, Gen; phoebo certet B. — 35 habundare Gen^. — 36 si om. Gen; H^. — foetus B, Gen, L^, H, G. 636 NONIVS MARCELLVS 388. 389 M. et [Aen.] lib. II: satis una superque 40 vidimus excidia et captae superavimus urbi. jl Superare, suppetere. Vergilius || Georg. lib. III: 1 praeterea superat gregibus cum laeta iuventus. II Superare, ascendere. Vergilius in Georg. lib. III: superant montis et flumina tranant. et: 5 gravido superant vix ubere limen. jl Superare, oecidere. Vergilius Aen. lib. I: clam ferro incautum superat. STKATVM significat iacens. Vergilius Georg. lib. IIII: stemunt se somno divorsae in litore phocae. 10 II Stratum, deiectum. Vergilius lib. X: sternitur infelix Acron. et in Bucolicis: strata iacent passim sua quaeque sub arbore poma. II Stratum, placatum, lenitum. Vergilius in Bucolicis: i6 et nunc omne tibi stratum silet aequor. II Stratum, tectum. Vergilius in Georgicon lib. III: et multa duram stipula felicumque maniplis stemere subter humum. et Aen. lib. VIIII: 20 sternitur omne solutn telis. 39 II, 642 II 1 III, 63 || 3 III, 270 || 5 Georg. III, 317 || 7 I, 360 || 9 IV, 432 II 11 Aen. X, 730 || 13 VII, 54 || 16 IX, 57 || 17 III, 297 || 20 IX, 666. 39 et aen del. H^; et lib. aen. 11 B. — 1 suppetere M; cf. Serv.; superesse v. — Verg.; cf. 433 l. iuventus. — 2 interea lihri 433; Verg. — cum cdd.; dum Verg. — leta L solus. — iuventas cdd. 433. — variant et Verg. libri. — 3 post ascendere in B, Gen, JS^ add.: uirg. in georg. lib. III superat (superant H ex corr.) gregibus. — del. H^. — 4 superat B. — montibus i^. — 5. 6 cf. 313 l. grave, plenum. — et gr. Verg.; cdd. 313; f.: item: et. — gradio Gen (add. corruptelae signo); H^. — lumen Gen; H^. — 10 strenunt Gen^. — divorse pr. H; diverse H ex coir., Gen; diverso B; diversae rell. — litorea Gen^. — afocae pr. L; focae rell.; B. — 12 Gen^: Stratum significat accens acron. haec m. 2 del. teste Hageno et supra scriptum: sternitur infelix (acron servatum Genm). — infelix; acer B. — acron om. J?,. — 13 cf. 326 l. iacet. — 14 iacent supra add. in L. — 16 nunc per interpol. e Verg. add. B; om. rell.; et ipse f. Non. — 18 multa duram B; multarum rell. — felicum Gen; H^; filicum H^; filicumque L^; G; B. — 19. 20 humum om. cdd. (pro subter et L^ subtere). — VIIII Gen^; B; VIII rell. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 637 389. 390 M. II Stratum, conpositum, structum. Vergilius in Aen. lib. I: miratur portas strepitumque et strata viarum. SECVNDVM est numero aut ordine secutum. | Secundum, iuxta. 25 Vergilius in Georg. lib. III: saltibus in vacuis pascunt et plena secundum flumina. II Secundum, prosperum. Vergilius lib. X: et servare modum, rebus sublata secundis. 80 M. Tullius de officiis lib. I: sic' homines secundis rebus effrenatos sibique supra ♦ * ♦ Terentius Heautontimorumeno: si mihi secundae t6s de amore meo ^ssent M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. 11 * * ♦ scribtum erat equestre proelium valde secundum, in his autem potius adver- 35 sum. II Secundum, lene vel placidum. Vergilius Georg. lib. III: mersusque secundo defluit amni. SVBMISSVM significat humile. M. TuUius de officiis lib. I: 1 neque submissum et abiectum neque || se ecferentem. — Vergilius Aen. lib. IH: submissi petimus terram et vox fertur. II Submittere, subdere, subponere. Lucilius lib. XXVIII: 5 submittas alios^ aiquos possis, cdnseo. II Submittere, admittere. Vergilius in Bucolicis: pascite, ut ante, boves, pueri, et submittite tauros. 22 I, 422 II 26 III, 143 B 28 Aen. X, 502 || 30 I, 26, 90 jj 31 II, 2, 1 || 33 M. Tull. ad Caes. iun. II || 35 HI, 447 i 37 I, 34, 124 U 2 III, 93 || 4 Lucilius 1. XXVIII II 6 I, 45. 22 structum L; exstructum (extructum A, B) rell. — Verg.; cf. 420 l. via. — 23 portas om. B. — est irata Gen^. — 24 Secundum; cf. 531 l. secundum. — secutum M; secundum v. — 25 Verg.; cf. 387 ; 531 l. saltus, campi spatium; secimdum. — 27. 28 flumina. Secundum supra add. L^. — 31 sibique praefidentes cdd. Cic; ap. Non. fuit: sibique supra quam licet fidentes vel simile. — 33 interceptum vel Nanii culpa vel librariorum ut puta: in illis (sc. litteris). — scriptum cdd. pr. L^. — 34 aequestrem, tum aequestre L; equestrem Gen-i. — proelium L; praelium rell. cum B. — 35 VI Gen, H^; item L^. — 36 mersusque; mersatur, missusque Verg. — amni a correctore add. in L. — 37 Submissum ; mm ubique L^ ; et ita ed. Bas. pr. V. 390, 7; H^ pr. 390, 1; 3; bm rell. cum A, B. — 1 et abiectum Gic; aetale et (etale et B) cdd. — haecferentem B, Gen^, L. — Verg. ; cf. 367 l. petere, .tenere. — 3 fertur ad aures Verg.; cdd. 367 ; hic B. — 4 XXVIIII H ex corr., sed m. 2 restitut. XXVIII. — 5 summitas G. — censeo I. Dousa; censeas {sq. s) cdd. cum B; om. A. — 6 admittere Quicheratus; ommittere (pro amm.) L^, ut vid.; demittere B, Gen, H; dimittere L.^; A; ed. Bas. — 7 boves A; B; Gen^; H^; vobis Gen^ Qiic deinde ovis); L^; bovis J/j, H^, G. — et om. bene cdd. Verg.; item B; non A. — etauros Gen^; pr. L. 638 NONIVS MARCELLVS 390 M. idem in Georg. lib. III: tu modo quos in spem statuis submittere gentis. SEVERVM, triste. Varro Eumenidibus : 10 tertia Poenarum Insania u _ u u _ u V stans fixa in vulgi pectore, fluctanti intonsa coma, sordida vestitu, ore severo. II Severum significat grave, censorium. Vergilius lib. VIII: 15 Romulidis Tatioque seni Curibusque severis. II Severum, asperum, trucem. M. Tullius in Hortensio: aliud ex silvis severum et triste. — Vergilius lib. VII: qui tetrice horrentis rupes montemque severum. II Severum, saevum, inplacidum, vitabile. Vergilius in Georg. 20 lib. III: Invidia infelix Furias amnemque severum Cocyti metuet. M. Tullius de officiis lib. III: et qui perindulgens in patrem, idem acerbe severus in filium. 25 SOLVERE usu significat enodare. Vergilius lib. VII: solvite crinalis vittas, capite orgia mecum. II Solvere, debitum reddere. Sallustius in Catilinae bello: argen- tum aere solutum est. — M. Tullius in Verrem, Divinatione: pro quo frumento pecunia omnis soluta non est. || Solvere, admittere. 30 Vergilius Georgicon lib. III: 8 in, 73 II 10 Varro Bumenidibus || 15 Aen. VEI, 638 || 17 M. TuU. Hor- tensio |1 18 Aen. VII, 713 || 20 III, 37 H 24 III, 31, 112 || 26 Aen. VII, 403 || 28 33, 2 II 29 10, 32 || 31 III, 64. 9 statues recte Verg. libri tantum non omnes. — 11 — 14 anapaesticos dimeiros G. Hermannus El. d. m. 389 eonstituit, qui tamen prima parum hene dimetro et monometro contineri putavit. — 11. 12 lacunam ad satis- faciendum r. m. signif. M. — Insania Boeperus; infamia (infama JB) cdd. — stans JB. — fixa M; nixa al.; nexa, cdd. {praec. ns). — 13 fluct. Ribbeckius; fluctuanti cdd.; cf. 111, 38. — intunsa L^. — 16 censorum Gen^. — VII (septimo Gen) cdd. — 17 puto truce {seq. m), ut perspicace. — M. TulL; cf. 409 l. triste est mestum. — 18 Verg.; cf. 181, 12. 13 ihique comm. — 19 dedi V., qudlem Nonii stupor perscripserat. Tetricae et Severum Verg. — quae B. — tetrice H post ras.; tetricae prius idem cum rell.; tetrice fere cdd. 181. — horrentis edd. 181; h. l. orentis B, Gen; orientis H^; orantis L; Hr,; G. — rumpes Gen; H^; rupit {pro rupis) cdd. 181. — 24 M. Tull.; cf. 326 l. indulgere, temperare; comm. in 228, 3. — 25 acerve L^. — in cdd. 326; at h. l. L^: in qui; inquo B, Gen, H^; inquid H ex corr.; inquit in H^, L^; inquit ed. Bas. — 27 orgiam meam Gen^. — 28 Catillinae Gen, L; non B. — 29 in varrem divinationem L^. — 30 Solvere — 32 om. L^. — admittere Quicheratus; cf. comm. in v. 6; dimittere cdd. cum A, B. — Verg.; cf. 348; 433 l. mittere; iuventus. — Virg. (sicj L. DE VAEIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 639 390. 391 M. solve mares, mitte in venerem pecuaria primus. II Solvi, a curis libenim esse. Vergilius Georg. lib. II: risuque soluto. 35 idem Aen. lib. I: solvite corde metum, Teucri. II Solvere, contempnere, despicere. Vergilius Aen. lib. IIII: solvitque pudorem. II Solvere, excipere. Vergilius lib. X: 40 nec Rutulos solvo. || 1 SVPERBVM, adrogans, truculentum, asperum. Vergilius in Aen. lib. III: stirpis Achilleae fastus iuvenemque superbum. idem lib. X: 6 te, Tume, superbum caede nova quaerens. II Superbum, vitabile. Vergilius lib. VIII: foribusque adfixa superbis ora virum tristi pendebant pallida tabo. 10 II Superbum, elatum, altum. Vergilius Georg. lib. III: et gressus glomerare superbos. idem lib. VII: Atina potens Tiburque superbum. II Superbum, ornatum. Vergilius Aen. lib. II: 15 barbarico postes auro spoliisque superbi procubuere. 33 II, 386 II 35 I, 562 || 37 IV, 55 jj 39 Aen. X, 111 || 1 III, 326 || 4 Aen. X, 514 II 7 Aen. Vlll, 196 | 10 III, 117 || 12 Aen. VII, 630 || 14 II, 504. 32 pecuria Gen^. — 33 Solvi QuicJieratus ; Solvere v. — curiis i, ; curtis Gerii. — 35 primo L^; sed id m. 2 del. eademque add. libro I. — 36 metuo ij. — 37 contemnere Gen^; H; contempnere rell. cum B. — dispicere ij,- despicere id. m. 2, sed radendo rursus effectum dispicere. — Verg. Aen.; om. Gen; H^; in hoc m. 2 supra scr. uirgt eneidis. — Aen. om. B. — lib. IIII omittere vid. H. — 40 rutulos per interpolationem B; populos C, Gen. — illud populos recepit Eihbeckius. — videntur verha nec Rutulos solvo per parenthesin iungenda prioribus ita: seu fatis Italum castra obsidione tenentur sive errore malo Troiae monitisque sinistris (nec Rutulos solvo), sua cuique exorsa laborem fortunamque ferent. — solvo recte per absolvo explicat Serv. — 1 Verg.; cf. 407; 458 l. tollere, pati; enixas. — cf. et 405 l. subnixum. — in om. ed. Bas. — 3 stirpes Gen, L, H^; non B. — fatus Gen^ ; pr. L. — 4 cf. 240 l. ardere, dolere. — 7 vitavile ij. — VIIII Gen^. — ^ squallida Mediceus m. 1 testante Heinsio. — 10 Super Geni; item v. 14. — Verg.; ef. comm. in 106, 24. — 13 uina cdd. pr. B. — pot. Tib.; potentibusque Gen {add. supra pot corrupteJae signo); H^. 640 NONIVS MARCELLVS 391 M- II Superbum, opulentum. Vergilius. lib. VIIII: simul ense superbum Rhamnetem adgreditur, qui forte tapetibus altis extructus. 20 II Superbo, iniquo. Vergilius lib. VIII: quos illi bello profugos egere superbo. STAEE consistere omnium consensu dicitur. Vergilius [in] Georg. lib. III: stare loco nescit. 25 Plautus Amphitryone: ita statim staut signa omnia. II Stare iterum horrere significat. Titinius Veliterna: adque illud ant* partum comedet; fiindi stabunt s^ntibus. Caecilius Syracusiis: 30 bic am^t, fame familiae pereant, ager autem stet s^ntibus? Vergilius Aen. lib. XII: iam pulvere caelum stare videt. II Stare, erigi, prominere. Lucilius lib. XXVIII: 35 hic corpus solidum invenies, hic stare papillas pectore marmoreo. II Stare, fidem servare. M. Tullius de officiis lib. III: facere pro- 17 Aen. IX, 324 || 21 Aen. VIII, 118 || 24 III, 84 || 26 I, 1, 120 || 28 Titinius Veliterna 1| 30 Caecilius Syracusiis || 32 XII, 407 || 35 Lucilius 1. XXVIII H 38 III, 25, 95. 17 Verg.; cf. 543 l tapete. — VIII B; Genm. — 18—21 om. B, Gen, H,. — simulem se superbum hramnetem L. — ramgnetem, tum ramnetem H^. — Verg.; cf. 243 1. agere, persequi. — VIIII L. — 22 profugus Gen^; L^. — exgenere L^; exgegere Gen^. — 23 Stare, cons.; cf. 272, 29; 31: Constat, consistit; Coustitit — stetit. — in om, B; Gen; H^. — 26 Plautus; cf. 393 l. statim. — 27 statim B. — stant cdd. 393; ad h. l. — cf. comm. in pg. 393. — 29 adque jL, ; atque rell. cum B. — f. adquei (seq. i). — partu B ; Gen; P. — 30 syracusi cdd.; corr. lun. — 31 fame familiae M; familiae fame (famil pr. L) cdd. — in L illud fame {pr. famil) pereant m. 1 supra add. — per trochaicos numeros Spengelius: hic amet, familiae pereant, ager autem stet sentibus; Bergkius: hic amet, fame aliei pereant, ager e. q. s.; e quibus neutrum displicet. — 34 illud stare melius per plenum esse explicat Servius. ac reposiium a Quicherato Vergilii exemplum infra, pg. 392, post v. 4. — et de illo et de Luciliano, quod est 'interea stat sentibu' pectus' Gellius dixerat l. VIII cap. 5. quo quin usus sit Non. haud dubium, — vident Verg. — 35 XXVIIII L; XXVII B; f scribend. XVII; cf. 371, 15 sqq. — 86 papyllas (yllas in ras. H) B, Gen, C; sed in H i scriptum supra j m. 2; papillas et A. — 38 habere cdd.; servare M. DE VAEIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 641 391. 392 M. missa, stare conventis, reddere-deposita. || Stare, valere et constare 40 et fixum esse. Varro Flaxtabulis, tisqI iTtaqii^v. adque si addam, quantei misericordia mea heredibus meis stet, quot miseros sub- levaverim. — Vergilius lib. X: stat 8ua cuique dies. et lib. H: 46 stat casus renovare omnes. 1 II Stat etiam plenum || est. Lucilius Satyrarum lib. V: interea stat sentibu' pectus. Vergilius in Bucolicis: stant et iuniperi et castaneae hirsntae. 6 Varro Eumenidibus: denique avarus qui sanust? cui stet terrai traditus orbis: furando tamen, a morbo stimulatus eodem, ex sese ipse aliquid quaerat cogatque pecuH. 10 Sisenna lib. VIIII: caelum calligine stat. 40 Varro Flaxtabulis || 42 Aen. X, 467 \ 44 Aen. II, 750 || 1 Lucilias 1. V \ 3 VII, 63 11 5 Varro Eumenidibus || 10 Sisenna lib. IX. 39 stare Gic.; adstare {praec. a) B, Gen, L {tnutat. in asstare), H-^; astare JE/^ , G. — 39. 40 valere et constare et fixum esse. nisi duo lemmata in unum coaluerint, Nonius dtuplici verbi quod est constare significatione videbitur adduetus, ut iungeret tam diversa. — STtagxican, m. 2 snttQxiav L; eitaQxcav Gen; svuqxcov H^; snccQxvcov H.^; snuQxicov et G. — Varro flaxstabulis snaQx^ov B. — adque L^; atque rell. — 41 quantei; quanti Gulielmius; quanta cdd. — quot Gulielm.; quod cdd. — Varronis verba nescio an tetrametris iambicis sint discribenda sic: atque si addam, quantei misericordia | heredibus meis st^t mea, quot miseros sublevaverim, pro- ducta in mea finali propter caesuram. — 44 et; est Gen, L, H^. — 46 causas G. — 1 Luc. ; nullam omnino causam esse, cur exemplum, quod sequitur, idem esse existimemus cum eo quod adfert Donatus ad Ter. Andr. IV, 2, 16 omissa libri nota tali: stat sentibus fundus et in priore illud sentibus translate accipiendum videri de curis iam in ed. Lucilii est monitum. — 2 stet, sed supra scr. a., G. — 4 cf. Serv. ad h. l.; Donat. ad Andr. IV, 2, 16. — 6 ante illud Varro l. Stare, existere, esse Forcellinum secutus add. Quicheratus. qui Sisennae exemplum in fine collocat lemmatis stat — plenum est. — neque potest negari ita fere, ut Forcellino visum, dictum videri in sequentibus v. constare, ut sit 'esse' cum aliqua significatione diuturnitatis. nihil tamen duxi novandum, servasse contentus verba Nonii, ubi aliquo viderentur modo posse tolerari. — Varro; cf. 264 l. cogere. — 6. 7 denique avarus qui (adverb.) sanust? Oehlerus, exc. quod scr.: quis sanu' 'st; denique quis (qui P; Lachmannus) sanus est avarus cdd. — denique qui sit avarus sanus Lachm. comm. Lucr. pg. 85, parum quidem eleganter, cum ita post tertiam thesin hexametri graviter sit interpungendum. — cui stet M; et ita Gen; H^; cui est et B; cui si stet rell. — terrai Lachm.; terra id cdd. — 8 a Lachm.; ac cdd. — morbustimulatus L^. — 9 ex sese et ipse, sed del. et, H. — quaerat, supra at scr. i, B. — cogitatque id. — 10 VIIII B, Gen, L, H; VIII G; Me. — caUigine pr. L; caligine rell. NoKi Mabc. C. I). ed. L. Mv£iii.EB. 41 642 NONIVS MARCELLVS 392 M. SPISSVM densum dicimus. Vergilius in Georg. lib. II: sin in sua posse negabunt ire loca et scrobibus superabit terra repletis, spissus ager. II Spissum significat tardum. Cicero de oratore lib. II: et prin- 15 cipia tarda sunt et exitus tamen spissi et producti esse debent. — Caecilius Dardano: nil r^ ego spe credo: omnis res spis8&,s facit. Titinius Gemina: longiis s^rmo hab^tiir; rev6rt^tur spiss&p. 20 Afranius Incendio: itaque spissum cum videtur fieri, non possiim domi meiim virum expectare, quem mi stiideo iamdudiim dari. idem Materteris: quae def^ssa expectand6 domi 25 s^di, quod spiss6 venire visu^s tu, Mani, mibi. Plautus Poenulo: eheii, quare ego habui &,riolos, ariispices? quidquid boni promittunt, perspisso ^venit; id quod mali promittunt, praesentariumst. 30 11 II, 234 II 15 II, 53, 213 || 17 Caecilius Dardano I| 19 Titinius Gemina || 21 Afranius Incendio || 24 Afranius Materteris || 27 III, 6, 46. 12 sic ii, H^, Gen; B. — nagab^, m. 2 naegabunt, E.; nag. et B. — 13 superavit cdd. pr. B. — repletus Gen^; L^. ~ 14 spissus ager. seq. in cdd. exemplum Giceronis, quod recte post l. spissum sign. tardum reiectum est a Quicherato. — 15 tardum Guietus; tarde v. — 16 sunt recte delent Pearcius, Schuetzius, alii multi. — tamen om. pars meliorum Cic. lihrorum; item Lam- binus; etiam Madvigius. — 17 tardano B, Gen, S^. — 18 nil re ego spe credo M; quae ohscura sibi dicit Bibbeckius {illa re, spe genetivi); nihil rei ego credo B, Gen, H^; nihil ego spei credo L, H^, G. — cf. de re m. 441. — spissa B. — 20 bacchios agnovit NeuJcirchius. — f. spisse vel spisso. — 21 incendo B, Gen, pr. H; incaedo L^; supra ed et infra d ras.; id. m. 1 incaetio vel incaecio; incenidio G. — 22 cum add. M; mihi Buechelerus. — possunt Bm; Gen; P; L; edd. ante Me; possum Hqos; ed. Bas.; Me. — 23 exsp. Gen, H. — mihi cdd. — istudeo L^. — 24 matertera cdd.; cf. comm. in 149, 21. — 25 quae M; f. quam; quod {seq. d) cdd.; ut ex seq. v. illatum suspectat BibbecJcius. — minus placet de lacuna cogitari, sic fere explenda: quod {pro quot) dies noctesque iam defessa e. q. s. — spectando B, Gen, H. — 26 quod; quo B; f. quom. — visu's tu, Mani, mihi M; visum (vifum L) est mani mihi cdd. — illud mani proprium esse nomen iam significavit Turneb. Advers. XXIX, .2.-27 Penulo B. — 28 quare M; quam {seq. e) cdd.; quom (cum) lihri Pl.; Goetzius. — hariolos L; H^; Gen; quod cui placuerit, in seqq. reponi oportet haruspices. — aruspices et A, qui priora om. — hos (add. GeppertusJ ariolos haruspices Goetzius; qui provocat ad Luebberti de particula quom libri pg. 104. — 29 quidquid M; quia {omittit A) quid (qui B, H^; non Genhm; quod A) cdd. Nonii; qui (quid) si quid (siquit) Pl. — boni Itali apud Pl.; bene cdd. Non. et Pl. — 29. 30 perspisso — promittunt DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 643 39-2. 393 M. Naevius Gymnastico: 4d enim ta niiufs spisse adque tarde incedis. Turpilius Canephoro: ita. verum haut facilest venire illo, ubi sitast Sapi^ntia: 35 spissumst iter; apfsci haut possis, nfsi cum magna mfseria. Varro Mysteriis: enascimur enim spissius quam emorimur. vix duo homines decem mensibus edolatum unum reddunt puerum-, contra una pestilentia aut hostica acies puncto temporis inmanis acervos facit. — et Periplu lib. II, JtSQl g)tko6oq)Cag: et ne erra- 1 remus, || ectropas esse multas; omnino tutum esse, sed spissum iter. — Pacuvius Hermiona: habet hoc senectus fn sed, ipsa cum pigret, ut ef videantur spfsse confieri dmnia. 31 Naevius Gymnastico || 33 Turpilius Canephoro fl 36 Varro Mysteriis || 39 Varro Periplu II; cf. comm. Q 2 Pacuvius Hermiona. om. boni PI. liiri. — perspesso evenit (evit H^) L, H^ ; per spes solvit Gen; perspisso evitant B. — id quod; qni B; id quid Gen; L; Hi. — praesen- tarium est B ap. Pi; praesentari est B, Gen, C; praesentariae est A. — 31 Nevius cdd. — gemnastico L^; gemmastico B; Gen; H^ (m. 2 gim- nastico); cf. comm. in 486 l. herem. — 32 at B, L^, H^, G. — spesse L^; spessem, m. 2 spissem Genh. — adque i, ; atque rell. — incedis; inaedis B; incedis dis, sed hoc del., L. — 33 Caneforo cdd. — 34 ita Bibbeckius ed. priore; ita est {sequitur ter est) cdd. — haud Bentin.; aut cdd. — illo Lips.; illi cdd. — sitast; sita est B; Rothius; si ita eet Gen, i/,; spissa (spiss in ras. L) est rell. — 35 speasum est Gen^; L^. — apisci Bibbeckius; adipisci cdd. — haut Lips.; aut cdd. — possis Lips.; posse cdd.; f. potis est. — 36 Var. (sic) add. Ald.; om. cdd. — misteriis' L; G; miseris B. — enascimur M; nascimur v. — memorimur Gen, H^. — 38 aut hostica Laurenbergitis (hostica Ald.); austica cdd. cum B. — puncto Ald.; puncta cdd. — 39 et peritplus cdd. cum B , qui relicuam lemmatis partem omittit. — illiid IIsqi- Ttlovg primum a lunio in Indice restitutum est. nos latinas servavimu^ litteras. quamquam dubito valde, an graecis fuerint permutandae. — nam cum tribus locis, qui ex libro II citantur, additum sit ubique wf^l cpiXooocpiug, neque ullo pacto videatur probari posse aut locis item tribus, ubi prior liber affertur, librariorum sive Non. culpa ubique aJterum tituJum omissum aut posteriori tantum tituJum fuisse dupJicem, iustissima oritur suspieio, iJJud itsQl cptXoaocpiag nihiJ esse nisi graecis litteris repetitum neQinXov, in quo nXov habitum sit pro compendio eius quod est cpiXoGocpiag. — 7isQtq)iX{a G) ococpiccc et ne H^, G; nBQicpiXococpiccctzns Gen; H^; L ex corr.; nsQicpiXococp iacetne pr. L. — 1 extropas Gen; i, ; H^; exstrophas L^; H^; G (etstr. G^, sec. Eiesium); ectropas lun. — tutum lun.; totum cdd. — f. multas omnino; tutum. vix puto verba traicienda ita: omnino spissum esse, sed tutum iter. — sed sp.; despissum, supra scr. sed, G. — spessum Gen, L^, J3,. — 2 ermiona L. — 3. 4 hoc supra scr. in L. — senectus om. Gen, L, H^. — sed Eibbeckius; se cdd. — ipsa cum pigret M {indicativus. — ipsa cum pigrast Bibbeckius); cum pigra est ipsa (ita Gen, H^) cdd. — ut ei videantur spisse confieri omnia M; ut spisse (spesse Gen, L^, Jff,) omnia videantur confieri cdd.; f. ut ei v. conf. sp. o. — non maJe Bothius: habet h6c senectus fn se, cum pigra fpsa sit, spisse ut videantur omnia ei confferi. 41* 644 . NONIVS MARCELLVS 393 M. STATIM mox dicitur. Cicero in Verrinis: 'statim Messana 5 litteras dedit'. — et: ^statim Messana Utteras Alesam mittit, ut Alesinus ad se Dio continuo veniret.' | Statim producta prima syllaba, a stando, perseveranter et aequaliter significat. Terentius: taldnta argenti bina capi^bam statim. 10 Plautus Amphitryone: n^c rec^dit loc6 quin statim rdm ger^t. idem in eadem: ita statim stant signa omnia. Ennius Aiace: 16 5 II, 1, 10, 27 II 6 II, 2, 7, 19 || 8 Phormion. V, 3, 6 || 11 I, 1, 84 jj 13 I, 1, 120 II 16 Ennius Aiace. 5. 6. 7 cf. 409, 2. — illa statim Messana litteras dedit leg. in or. de prae- tura urbana 10, 27. — in or. de praetura Sidliensi sunt haec: statim Messana litteras Halesam mittit, quas ego istum in Italia scripsisse arbitror. nam simul atque e navi egressus est, dedit operam, ut Halesinus e. q. s. — con- flatum utrumque locum liaud improbabiliter statuit Quicheratus, qui {praemisso et) ex altero supplet haec: statim Messana litteras Halesiam mittit; tum om. mediis: dedit operam ut e. q. s. — ego satis esse existimo addi ea quae supra sunt eursivis litteris expressa. — quamquam siquis existimarit errorem potius subesse Nonii, a quo diversorum librorum confusa sint exempla, ne hoc quidem prorsus alienum a probabilitate. — 6 messanam (mec sanam L; metsanam B, Gen.^) cdd. Non.; et ita plerique Gic. libri. — 7 ad se; ase B. — 7. 8 sillaba JCj. — producta prima syllaba; cf. Bitschelii Opusc IV, 272 sqq.; de re m. 348. — perseveram berede (heredem Hj) qualiter B, Gen, L, H^. — Terent.; cf. 254 l. capere, accipere ibique comment. — 9 taL a. b. Ter.; bina talenta cdd. h. l.; latent argenti moeniae nam id. 254. — 10 statim capiebat cdd. Ter. {sane id. deinceps pr. Bemb. hem vir, non vir); Non. 254. — statim. etiam in Donat. comm. ad hunc l. fertur illud statim, si perpetuo, aequaliter et quasi uno statu significet, habere primam longam. quae tamen qua fide librorum stent (nam ex Nonio adiecta putarunt quidam), non liquet. sed praeter Terentii versum et 'Plauti aliud nullum est' apud Non. exemplum, in quo de longa priore adverbii illius debeat cogitari. quae quidem invenitur in Didascalicis Accianis pg. 305 ed. nostrae. — Nonius autem quam sit accuratus quantitatum exactor satis novimus. — itaque ab hoc pariter et Lonato falsa tradi apparet; sicut et visum Biitschelio Opusc. IV, 274 sqq. — scilicet illud statim cum olim communem habuisset priorem nullo significationis respectu (atque ideo Avienus notissimo exemplo priscum dum repetit morem aetate ultima a produxit), tempore optimo usu venit, ut semper corriperetur prior. — qua re effectum, ut iam in trochaicis solum et iambicis, non in dactylicis et anapaesticis numeris haberet locum. — 13 cf. 391 l. stare. — 14 cf. Goetzii comment. in h. l. — statim supra add. in L. — stant; ad cdd. 391. — Nonius vel auctor Nonii haec verba pro iambicis videtur accepisse. om. illud omnia cdd. Plauti et Donati. — nec sane ei locus, cum versus inter medios sit posiius trochaicos. fertur autem tdlis: ita statim stant signa neque nox quoquam concedit die. — 16 alace Gen, pr. H. DE VARIA. SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 645 X 393 M. . . qni rem cnm Achivis gesserdnt statim. Afranius Augure: quamquam non istia ^xercetur in locis, hic noster delab6rat cum puero statim. 20 SVPERSTITES dicimus qui supersint mortuis. || Superstites veteres ponebant incolumes. Terentius Andria: deos quadso ut sit sup^rstes. Plautus Asinaria: siciit tunm vis unicum natum tuae 25 super^sse vitae sdspitem et sup^rstitem. [Vergilius lib. X: liceat superesse nepotem.] Accius Alcimeone: 8u6s deseruit liberos supdrstites. 30 SPVECVM, saevum vel sanguinarium. Afranius Divortio: mulidr; novercae nomen huc adde impium: spurcei ingeni vestigia haut dici petes. Lucilius Satyrarum lib. IIII: 17 Afranins Augure B 21 III, 2, 7 || 23 I, 1, 1 B 26 Aen. X, 47 0 28 Accius Alcmeone |] 30 Afranius Divortio y 33 Lucilius I. IIII. 16 Achivis; acibis X,,- achibidis Gen, fl",. — iesserunt i,. — 18 no, sitpra scr. n, L. — exircere pr. L; tum exercere; post ir rasura. — istis — in locis; h. e. istis in partibus; in re venerea. — 19 puero Quieheratus , qui adfert locum notissimum Quintiliant, quo puerorum amoribus fabulas inquinasse dicitur Afranivs; puera Bitschelius l. su/pra mem. — 20 decimus pr. H. — Bupersunt B. — 21 Ter.; cf. Donat. ad h. l. — 22 superstis B; Gen; i,. — 23 Plautus; male hunc l. priori lemrnati subiunxit Quicheratus. — 24 sicut (icut) cdd. Pl.; sicut et H^; sicuti rell. — tuum cdd. Pl.; tum Nonii. -r ius (tnmius) Genh. — gnatum cdd. Pl. — 26. 27 seclusit M. — 28 Alcim.; cf. Bibbeck. ap. Bitschel. Opusc. II, 512 sqq. ; alcemeone C, Gen. — 29 deseruit pro reliquit. — superstites Bothius; superstites suut cdd. — non bene haec per diverbium, cuitis prior pars finiretur in liberos, accepere quidam. — 31 mulier; cf. Ennii illud: mulierem. quid potins dicam aut verius quam mulierem? — 32 spurcei M; spurca cdd. — ingeni {olim fuit ingenei) Bothius; gingi cdd.; gremi ed. princ. — spurcae gingivae (ita mrg. lun.) nullus hic locus. id quod declarant et Nonii lemma et priora verba Afranii. — vestigi Gen, fl,; vestiga pr. L. — haud ed. a. 14S0; aut (ut B) cdd. — petes M; potest V. — cf Pacuvii Ilionae illud: di me etsi perdunt tamen esse adiutam expetunt; ipsum petendi verbum GeUius, amantissimus vetu^tatis scriptor, iunxit cum accusativo et infinitivo IV, 8, 5; IX, 2, 1. — spurca magis gigni bestia (vel bestia aut gigni) aut dici hau potest C. F. G. Muellerus prosod. Plautin. pg. 722. — 33 Luc; cf. 257 l. conponere — conparare ibique comm. 646 NONIVS MARCELLVS 393. 394 M. , Aeserninu' fuit Flaccorum munere quidam Samnis, spurcus homo, vita illa dignu' locoque: 35 cum Pacedeiano conponitur, optimu' multo post homines natos gladiator qui fuit unus. Afranius Fratriis: conmemorabo, ost^ndam illius fdrta et spurcitiam inprobi. || idem Divortio: l 0 dignum facinus! aduliscentis optumas, bene c6nvenientes, c6ncordante3 ciim vireis, repente viduas factas spurcitia patris! * + * Varro Rerum humanarum lib. XX: nequis lictorem spurcum 5 hominem liberum prehendere iussisse velit. || Spurcum, vehemens, asperum. M. Tullius ad Caesarem iuniorem lib. II: cum iter face- rent ad Hirtium Claternam tempestate spurcissima. || Spurcum significat obscenum et inpurum et lutulentum. Varro Eumenidibus: nunc de te, inquid, meliusculam spem habeo, qui rem spurcissimam lo gustare nolueris. — Plautus Asinaria: tot n6ctes reddat spiircas, quot pure habuerit. 38 Afranius Fratriis || 1 Afranius Divortio || 5 Varro Rer. hum, XX 1| 7 M. Tull. ad Caes. iun, II || 9 Varro Eumenidibus || 11 IV, 1, 62. 34 — 37 in A tantum haec: aserninus flacco fuit quidem samnis spurcus homo. — 34 Eserninus (Aes. Me) Bentin. ex Cicerone; cf. comm. in Luc. IV, 11; aserninus (asaninus L^) cdd. (asernius B). — flaccorum B; flaccoram pr. G; flacchoram H.^; G ex corr.; flacchorum rell. — munere quidam Turneb. Advers. XXIX, 2; unae {praec. m) quidam (unae quidem Gen; H^; una equidem B) cdd. — 35 ista lihri 257. — 36 pacedeiano cdd. h. l. {B. f. pacedoiano); ef. comm. in 257. — post hoc vocabulum quidam perperam addunt hic; cf. comm. in Lucil. — ponitur B. — optimus longe Cic. de opt. gen. or. 6, 17. — 37 natus cdd. h. l. — 38 fratris cdd. — 39 furta M; facta V. — spurcitiam lun.; spurcitia (pur, (?ew,) cdd. — 1 devortio Gen; L^; H^. — 2 o dirum vel o Stygium nos Annal. philol. a. 1867 pg. 492; o indignum Delrius. — adulescentis cdd. pr. L. — 3 concordantes M; concordes cdd.; et concordes Bothius; sed magis placet asyndeton. — viris Cuiacius; Me (vireis JRibbecMus); vires cdd. — 4 factas Guietus; facias cdd. — spur- ticia L. — 6 Varro. haustum videtur lemma ut puta Spurcum, vile. — nec quis Gen, H^. — f. olim fuit neiquis. — lictorem Passerat; Me; alii; lectorem cdd. — 7 II .B, Gen, L, H; I ed. Bas — facerent M; facerem cdd.; id quod stare non potest, nisi existimaris haec verba a Cicerone ex alterius epistula suae inserta. cf. comm. in 383 l. rogare, quaerere. — 8 ad Hirtium Eothius; ad (at B, L^, H^, G) hiquiiam {vel hi qui iam; i tertium longum in Gen) cdd.; ad Aquilam Gurlittius. — laternam H, c eraso ante 1; aternam G. — Claternam; cf. Philipp. VIII, 2, 6. — temp. spurcissima, seq. in cdd. Varr. exemplum; quod recte in v. 9 reiecit Quicheratus. — 9 ob- scenum A, B, Gen, C. — vel lut, B. — 10 de te; d, tum ras., te Gen^. — inquid L^; Montepess.; inquit rell. cum A, B. — abeo G^; Montepess. — 11 nolueris Popma, Me; noluerim {seq. s) cdd. cum A, B (im in ras. H^). — 12 quod Gen; L^; H^; pure Scal.; puras (pluras B; pueras H^) cdd. Non. et Pl. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 647 394 M. Pomponius Prostibulo: qua^ peditibus nubere 15 non p6terant, equites sp^rant spnrcae? II Spurcum etiam fetidum. Plautus Menaechmis: nam ex isto loco spurcatur nasum odore inlutili. Lucretius lib. VI: deinde videre licet quam multae sint hqmini res 20 acriter infesto sensu spurcaeque gravisque. idem [lib. VI]: ad contra nobis caenum taeterrima cum sit spurcities, eadem subus iucunda videtur. Lucilius lib. XI: 25 praetor noster ad hoc qnam spurcu' sit ore, quod omnis extra castra, ut stercu', foras eiecit ad unum! idem lib. XXVIII: quaeque aspectu aunt spurca et odore. SICCVM dicitur aridum et sine umore. Vergilius lib. V: 30 summa petit scopuli siccaque in rupe resedit. II Siccum, exercitum. Luciiius lib. XXVI: gymnasi cum st§>dio in duplici c6rpaB siccaBsdm pila. 13 Pomponius Prostibulo || 16 I, 2, 57 || 18 VI, 781 || 21 VI, 976 B 24 Lucilius ]. XI II 27 Lucilius I. XXVIII U 29 Aen. V, 180 || 31 Lucilius 1. XXVI. 13 prostipulo Gen, H; non B. — 14 peditibus Casauboni liber ap. Me; pedibus rell. cum B. — 15 non ad. M. — possunt et trochaei reponi in h. modum: quae peditibus numquam nubere | poterant, equites sperant spurcae? — sensus hic est: qnae ne plebeiis quidem hominibus potuerunt nubere, equitum se sperant matrimoniis potituras? — illud pedites ridicule dictum, ut ap. Horatium: Romani tollent equites peditesque cachinnum. — 16 foetidum A, Gen, H^; non B. — 17 nam ex (om. B) cdd. Pl.; nec G, Gen, B. — istoc cdd. Pl. — inlutili BitseheUus; inlutibili cdd. Non.; inlucido cdd. Pl; unde mucido pulchre Colvius. — 19. 20 sint om. cdd. — homini add. L^. — res acr.; sacriter, w». 2 supra scr. re, Gen. — infestu (infestus pr. H) cdd. cum B. — spurcae (spurce B) cdd. — 21 idem [lib. VI]; puto item; idem in eodem Ald.; idem eodem lun. — 22 ad C, Gen. — teterrima Gen, H. — 23 spnrcitiis cdd. — eadem subus iucunda; cdd. Non.: idem subrntunda (subrutenda Gen; Hj^); Lucr.: eadem subus haec ciuunda vel inunda (iucunda Marullus). — idem subus res iucunda Me; in quibus idem vitiose; res iuc. nescio an vere. — 24 cf. comm. in Luc. XI, 4. — 25 praeter pr. B. — nrt G. — ad hoc {vel ad haec) M; adhuc (athuc L^) cdd. — quem B; Gen; Hy. — sit add. M. — spurcus sit ore; i. e. incestus. — supplendum narrabo vel simile. — 28 aspecto Montepess.; A. — 29 areduni Gen^; X,. — humore cdd. pr. L^. — 30 in rupe sedit cdd. pr. B. — 31 Sicum pr. G. — Siccum dicitur (repetit. e v. 29) A. — exercitatum idem, nescio an recte. — 32 gymnasi cum stadio in duplici M; prius cum stadio in gymnasii dnplici; cum stadio in gymnasio in duplici cdd. — stadio duplici; i. e. Siavkm. — siccassem in mrg. add. G^. — pila Ald.; pilas (seq. s) cdd. 648 NONIVS MARCELLVS 394. 395 M. II Siccum dicitur et sobrium, modicum. Plautus Asinaria: siccum, frugi, c6ntiaentem, am&ntem uxoris m&xime. idem Pseudolo: 36 vino modo cupidae estis: eo vos vestrosque adeo pantices || madefactatis, cum ego sim liic siccus. 1 Cicero Academicorum lib. II * * * alius adultis; alius valenti- bus, alius aegris; alius siccis, alius vinulentis. || Siccum, firmum. Varro Cato vel de liberis educandis: Persae propter exercitationes puerilis modicas eam sunt consecuti corpori' siccitatem, ut neque 5 expuerent neque emungerentur sufflatove corpore essent. — M. Tullius de senectute: nullo imbri, nullo frigore adduci ut capite operto sit; summam esse in eo corporis siccitatem. SEGES est frumenti fructus. Vergilius Aen. lib. II: in segetem veluti cum flamma furentibus austris 10 incidit. II Segetem etiam ipsam terram dicimus. M. Tullius in Ortensio: 33 V, 2, 7 II 35 I, 2, 50 || 2 Cicero Academicorum II |1 4 Varro Cato || 7 10, 34 II 9 II, 304 II 12 M. Tull. Hortensio. 33 Sicum B. — modicum Goetzius; madidum (maditum Gen^; aditum f. Ly) edd. — 34 maximae {pr. f. maxima) L. — 35 cf. 500 l. ablativus pro genetivo. — pseudnlo cdd. pr. H. — 36. 1 cf. Spengel. de canticis Plaut. pg. 168 sqq. — vino. ita cdd. Non.; item Platiti. sed recte docti vini. — estis del. Bothius. — eo; ita et Plauti libri; ex enim corruptum suspi- catur Bitschelius. — urosque, in mrg. m. 2 vestrosque, H. — panticis cdd. — madefacta discum B. — ap. Pl. cdd.: vos vestros panticesque adeo madefactis (madefacitis ; madefecistis). — 2 Ach. Gen.^; H. — alius {ita B; ed. princ; alios cdd.) adultis. praecessit ut puta: alius pueris. — valen- tibus Quicheratus; lentibus cdd. (sentibus edd. ante Pium; qui senibus). — 3 aegris B; egris ed. princ; eugris G, Gen. — 4—6 recte Quicheratus Varronis locum, qui in cdd. est ante l. firmum, siccum, propter summam similitudinem iunxit cum Ciceroniano; quamquam etim non fugit siccitatis nomen propria potius in illo constare significatione. — Varro; cf. 481 l. emungerentur. — vel om. Gen; H^. — propter; puto per. — exercitationis Gen; H^. — pueriles A, Monfepess. — illud modicas suspectum. — eam sunt Ald.; eo se (om. A) cdd. h. l.; eo 481. — ac potest f. servari illud eo. — consecati cdd. 481; consuiti Gen^, L; H^; consueti rell. cum A. — corpori' M; corpore cdd. hie; corporis 481. — cf. 334, 29 eiusdem Varr. illud Luciu' Scipio; de l. lat. X, 84: opu' fuit; Lachm. comm. Lucr. pg. 28 sq. — ex- puerent M; spuerent cdd. 481; spuerentur (espuerentur Gen; Hj) h. l. eum A {praec e). — emugerentur Gen^; pr. L. — suflatove cdd. pr. A, Monte- pess.; inflatove Costa. — ef 46 l. sufflatum. — 6. 7 M. TulL; cf 246 1. adduci, cogi. — ymbri A. — 8 in eo om. B. — 9 frumenti ut fructus J5, Gen, JSTi ; frum. et fr. A. — puto olim fuisse: frumenti vel aliarum frugum fructus. — 10 flama B. — 11 incidit e Verg, add. Quicheratus. — sane h. l. in archetypo vid. turbatum. — 12 Segetem etiam ipsam terram dicimus. ita Quicheratus; cdd. h. l.: Segetem terram; mox post M. Tullii exemplum: DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 649 395. 396 M. ut enim segetes agricolae subigunt aratris multo ante quam serant. — Vergilius Georg. lib. IIII: 16 nec pecori opportuna seges nec commoda Baccho. et in Aen. lib. III: arebant herbae et victum seges aegra negabat. Plautus Aulularia: tibi eg6 rationem r^ddam, stimulorum seges? 20 id est, in qua stimuli seri possunt. — Aceius Oenomao: forte ante auroram, radiorum ardentum indicem, cum e somno in segetem agr^stis cornutos cient, ut r6rulentas t^rras ferro fissilei proscindant glebasque irvo ex mollito ^xcitent. 26 idem [in] Andromeda: qu6d beneficium hau st^rili in segete, r^x, te obsesse intflleges. Lucilius Satyrarum lib. VII: solam auram adversam segetem inmutasse satumque. Varro "A^yuyv (istQsts, n£Ql (piXagyvQCag: etenim quibus seges 30 praebeat domum, escam, potionem, quid desideremus? SVMERE est accipere, tollere. Vergilius lib. V: 8ume, pater. 1 Sallustius in lugurtae bello: || epistulam super caput in pul- 14 IV, 129 I 16 ni, 142 H 18 I, 1, 6 H 20 Accius Oenomao || 25 Accins Andromeda || 27 Lucilius 1. VII |1 29 Varro 'Afifiov fiszQBig || 31 Aen. V, 533 || 1 71, 4. Segetem (om. B; Gen; L^; S^) etiam ipsam terram dicimus; om. A, qu,i habet exempl. praecedens et suhsequms. — M. Tull.; cf. 401 1. subigere, moUire. — in ortensio B, L^; hin ortensio L^; in hortensio rell. — 13 enis L^. — segetis cdd. pr. A. — 15 Cercri recte Salmasius. — oportuna L, H^, G, A, B. — bacho L; bacco B. — 18 Plaut; cf. 381 l. reddere, exponere. — 20 in qua; de anu dictum. — stimulis pr. L. — seri Guietus; eripi cdd.; erigi non bene quidam ap. Bentin. — 21 forte Turneb.; Lips.; al.; perte L^ (oenoma operte); ferte relL — ardentnm Lips.; Scal.; al.; ardentem cdd. — 22 e add. Lips.; al. — somno L, H^, G; summo Gen, H^. — agrestis nominativ. — corn. (cornuto scient L, Gen); i. e. boves; cf. Varr. de re rust. II, 7, 2. — 23 terram Gen; pr. H. — fissilei (active positum) M; fidas cdd.; putridas lun. (cf. comm. in 152, 22). — 24 glebasque lun.; glebasquae cdd. — mollito M ; moUi cdd. (molli exsuscitent Fruterius ap. Gruter. V, 385). — 25 in supra scr. in L; del. H^; om. G. — 26 pronuntiandum benficium. — hau; haud lun.; aut cdd. (au Gerij). — obsesse Gulielmius ap. Gruter. II, 843; Fruterius ibid. V, 385; obesse cdd. — intelliges Gulielm.; Fruter.; intellegis libri — 28 solem cdd. pr. G. — satumque I. Dousa: statumque cdd. — 29 5 (pr. X H) noifis(i&tcitsQicpiX{a G) a{d L^; l Gen) pT(y G) vQia C, Gen; corr. lun. — 30 aescam G. — 31 est om. B. — 1 lugurthae ed. Bas. — epistolam (aep. Gen^) cdd. pr. L^. — pulbino Gen, H^; bulbine L^. 650 NONIVS MARCELLVS 396 M. vino temere positam sumit. — M. Tullius de signis: iste unum- quodque vas samere in manus, laudare, mirari. — Lucilius lib. XXVIII: omnia vescatis manibus leget, omnia sumet; 5 crede mihi; presse ut dicam, res anferet omnis. [et] Plautus Aulularia: n6n ego quid volunt&te sumsi n^c tetigi II Sumere, suscipere. Lucilius lib. XXVI: hiinc laborem siimas, laudem qui tibi ac fructiim ferat. 10 Cicero de finibus bonorum et malorum lib. II: verum hoc loco sumo de verbis bis eandem vim voluptatis. || Sumere etiam significat eligere. Lucilius Satyrarum lib. III: et spatium curando corpore honestum sumemus. , 16 Plautus Aulularia: Silvani lucus ^xtra murumst avius, crebro salicto oppl^tus: ibi sumam locum. Lucilius Satyrarum lib. X: honorumst 20 iudicium Crassis, sicut describsimus ante. hoc est: quid sumam, quid non? quo quaeque loco res? 2 II, 4, 27, 63 II 3 Lucilius 1. XXVIII || 7 IV, 4, 13 || 9 Lucilius 1. XXVI || 11 II, 3, 8 II 13 Lucilius 1. III || 16 IV, 6, 8 || 19 Lucilius 1. X. 3 in m. sum. cdd. Gic. — 6 cf. 332 l. legere, subripere. — viscatis cdd. pr. L^. — cet. cf. covim. in Luc. XXVIII, 44. — omnia supra scr. in G. — sumet Bentin. (sumit Ald.); om. cdd. — 6 praese Gen; H^; praesse H^. — ut dicam, res (res iam Popma) add. M. — 7 et vid. delendum (om. B; in quo dest exemplum praecedens). — 8 non ego quid voluntate sumsi M; non equidem ego qua (quia Gen; pr. H; item per compendium B) voluptate sumsi (suam si L; sum si Gen; H; sumpsi B) cdd. — non hercle (ercle) equidem quicquam sumpsi lihri Plauti. — nec ideni; neque C, Gen, B. — 10 fructu Gen; non A, B. — ferrat pr. L. — 11. 12 praemittit Quicheratus: Sumere, contendere ac deinde expungit de, quod bene abest a Ciceronis cdd.; Nonii pg. 121. — sed quis adderei? porro etiam suscipiendi verbum aliquando pro Gontendere, concedere positum. quae res potuit fraudi esse stupori Nonii. — Cicero; cf. 121 l. hilaretur ibique comm. — summo B. — eundem pr. B. — eandem certe vim voluptatis Epicurum notasse quam ceteros Cic. — 13 Satyrarum om. B, Gen, H^; psatyrarum pr. L. — 14 corpore dativus. onestum Gen, L; non B. — 17 silvam Gen, H^. — 18 crebro (crebo pr. B) salicto oppletus. ibi (ubi pr. B) sumam 1. fere cdd. Plauti; creber salictu opletus ibi (opletu sibi Gen; pr. H) summam 1. Nonii. — 19 Luc; cf. comm. in Luc. X, 7. — 20 bonorum est I. Dousa. — 21 iudicum Gen; pr. H. — Crassis I. Dousa; cvassis edd. priores. — sicut Corpetus, M; ut cdd. — describsi- mus; descripsimus /. Dousa; discribimus cdd.; discribsimus, id est divisimus, ut supplendum esset houores, prius nos. — 22 hoc est; ad iudicium referend. — summam Gen, H — quo quaeque loco res M; in quoque locemus v. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 651 396. 397 U. et lib. XVIIII: same diem, quist visu' tibi pulcherrimus unus. 25 Sallustius in lugurtae bello: scilicet ut iu tauta re ignarus omnium trepide festinet, sumat aliquem ex populo monitorem officii sui. — M. Tullius in Hortensio: quare velim dari mihi, Luculle, iubeas indicem tragicorum, ut sumam qui forte mihi desint. |J Sumere, conducere. M. Tullius de officiis lib. III: quoad 30 enim perventnm est eo quo sumpta navis est, non domini est navis, sed navigantium. SVFFERRE est sustinere. Vergilius [in] Aen. lib. II: nec claustra nec ipsi custodes sufiferre valent. 35 Accius Myrmidonibus: 6go me non peccasse plane ostendam aut poenas sufferam. II Sufferre significat dedere vel subponere. Plautus Casina: || 1 intrem ad ux6rem eam siifferamque ei meiim t^rgum ob iuiuriam? idem Poenulo: ut enim ubi mihi vapulandum sit tu corium sufferas. 6 Accius Nyctegressia: aut ^go illum eripiam aut flli poena siifferar. 23 Lucilius 1. XVIIII || 25 85, 10 || 27 M. Tull. Hortensio D 29 IH, 23, 89 | 32 II, 491 II 35 Accius Myrmidonibus || 37 V, 3, 10 ed. Vssing. || 3 IV, 2, 33 | 5 Accius Nyctegresia. 23 idem lib XXVIII I B; qui om. praecedentia duo cxempla. — 25 lugurthae L^, H^, G. — gnarus Gen, L, pr. H. — 26 trepidet Sall. — festinat Gen, Ey. — ex pop. nitorem Gen. L, H^. — 27 offici Sall. — 28 om. Gen, flj. — causa hiutus, quod praecedit mihi. — tragiorum i, . — si qui Orellius. — 29 desint M; desunt v. — 30 perventum sit cdd. potiores Cic. — navis cdd. Cic; vis Non. — 32 Sustinere {add. nere H^) est sufferre A, B, Gen, H^. — in om. B, H^, G. — 33 clautra L^. — 36 auti, tum uti L. — oenas pr. L. — 37 Suffere B (ita et 34). — easina Gen^. — 1. 2 cf. 0. Seyfferti commentatiuncula Philol. XXVI, 722; qui primus locum verbis a Nonio servatis adsignavit creticosque agnovit numeros. eum et secutus Vssingius. — 1 intrem M; intro cdd. — eam Gerlachius; meam cdd. — ea dux uxorem meam cdd. Plauti. — 2 sufferaraque ei Me; sufferamquae (sufferamque H^) et L, H^, G; sufferam et quae B, Gen, H^. — 3 penulo B; Gen; pr. H. — 4 varulandum B; Gen; pr. H. — sit tu; situs B. — sit Amhros. PL; rell. est; giio servato Bentleius cum Spengelio tn tuum; alii tute. et hoc vel ilJud videtur eJegantius. — sorium cdd. (orium B). — 5 Actius L. — nyptegressia (nyptaegressia L; niptegressia B) cdd. — 6 aut; f. ut {praec. a). — ergo B, Gen, H^. — aut ed. Bas.; Bhm; Me; ut Gen, L, H. — poena abJativ. — sufferar M; sufferam cdd. — poena sufferar; i. e. loco illius poenae dedar. — verba videntur esse Biomedis, cum VJixis 652 NONIVS MARCELLVS 397 M. II Sufferre, efferre. Afranius Prodigo: nam m^ pudet, ubi m^cum loquitur Niimerius, aliquid sufferre gradce; inridet me ilico. SVRGERE, crescere, augeri. Vergilius [in] Georg. lib. I: 10 quis sine nec potuere seri nec surgere messis. idem Aen. lib. IIII: Ascanium surgentem et spes heredis luli respice. II Surgere, erigi. Sallustius Historiarum lib. V: sella surgere, 15 caput aperire solitum. — Terentius in Adelphis: ut triduo hoc perp^tuo prorsum e l^cto nequeat siirgere. Vergilius lib. VIII: Burgit et aetherii spectans orientia solis lumina. 20 SACRVM est sacratum vel religiosum. Vergilius lib. VI: Cererique sacrum Polyboeten. et [in] lib. VII: sceptrumque sacerque tiaras. II Sacrum etiam scelestum et detestabile [ita et consecratum]. 25 Afranius Fratriis: 6 sacrum scurram ^t maluml Plautus Poenulo: 7 Afranius Prodigo || 10 I, 161 H 12 Aen. IV, 274 || 15 Sallustius Hist. V || 16 IV, 1,4 II 18 Aen. VIII, 68 || 21 Aen. VI, 484 || 23 Aen. VII, 247 || 26 Afranius Fratriis || 28 prol. 88. a Bhesi miUtihus clausi audisset vocem, clamantis se aut utrumque erepturum aut pro eo periturum. — certe non cogitandum de errore Nonii; qualem suspicatus Quicheratus hoc exemplum subiunxit 396, 36. — 7 Suff. , eff. add. M. — Prodito Quich. — 8 pudet it (pudet id Me) G. — pudet, ubi. — vid. h. l., sicut apud Plautum fieri videmus, finalis in pudet produci. nam non credo haberi trihrachum. — de ea re amplius quaerendum. — 9 sufferre Bothius; suffero cdd. — grece C; Gen. — 10 augeri Quicheratus; augere v. — in om. B, Gen, H^. — 11 qui H- — messis L^; H^; mensos B; messes rell. — 15 Sall.; cf. 236 l. apertum, nudatum ibique comment. — surgere de sella (sylla) cdd. 236. — 16 soletum Gen^; L^. — adelfis cd'I. pr. B. — n lectum equeat L^. — IS VIIII Gen, L, pr. H, ed. Bas.; non B. — 19 aetheris Gen; L; pr. H. — 21 Sacratum Gen^. — est om. B. — VII B. — 22. 23 om. B; Gen; H^. — Poleboeten L; H^ (pr. Poleboeetem); G. — Polyboten melius pars cdd. Verg.; Polypoelten coll. II. XXIII, 836 N. Heinsius. — in secl. M. — 24 sacerque uirg. Gen^. — uaras Gen^; tyaras B. — 25 detextabile Gen^; L^. — illa ita et consecratum, quae olim in mrg. erant adscripta ad v. 21, ubi post religiosum inseruit Quich&ratus , secl. M. — 26 fratribus cdd.; corr. Iwn. — 27 scurram Ald.; succuram (succuram L; H^) cdd. cum B. — 28 penulo B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 653 397. 398 K. vendit eas omnis, 6t nutricem et virgines, 30 praesenti argento homini, si lenost homo, quantum li6minum terra siistinet, sacerrimo. Vergilius : auri sacra fames. Lucilius Satyrarum lib. XV; 35 adde isto: sacer ille tocoglyphos ac Syrophoenix quid facerest solitus? Turpilius Demetrio: etiam me inrides, pdssime ac sac^rrime? idem Lindia: 40. abhinc tri^nninm sac^rrimum domicilium hoc quidam contulit len6. Varro Lege Maenia: signa tum sacra esse desierunt, postea- quam homines sunt sacri. || 1 SAVCii dicuntur proprie vulnerati, non maesti, sicuti vult con- suetudo. Accius Phoenissis: 32 Aen. III, 57 || 34 Lucilius 1. XV || 37 Turpilius Demetrio || 39 Turpilius Lindia B 43 Varro Lege Maenia || 2 Accius Phoenissis. 29 vendit eas omnis. ita RitscJielius ; vendit eas crinis B, Gen, C; ven- dite asomnis similia boni cdd. Pl.; interpolati quidani: venditque has omnis; venditque eas omnis Me. — virginis cdd. — et nutricem et virginis m. 2 supra scr. in L. — 30 praesenti; praesens sim. cdd. Pl. — ad hiatutn, qui ferri non potest, removendum praesenti ibi F. C. G. Mu^llerus; praesenti argentod Guietus; sic vel praesentid argento vel praesenti argento homoni Bitschelius (cf. Nov. excurs. Plaut. pg. 73), omnia tamen dubitanter, quod alienus sit a Plauti aetate prologus Poenuli. — 31 hominus Gen; H^; ominus B. — terras cdd. — 34 XVI pr. B. — 36. 36 adde Ald.; ac de cdd. — isto Turneb.; istos (seq. s) cdd. — ille lun.; tocoglyfos Bothius {■tov.oyXvtpoq nos in ed. Luc); ac syrophoenix (Syrophoenix iam lun.) Turneb.; illoto colfo (c, tum ras., Ifo Gen^) saxsiro (saxiro Gen, H; saxyro B) fenix (phoenix B) cdd. — puto: adde isto, s. — quod. — 37. 38 Demetrio: etiam Me; demetrio sed iam H^, Gs; demetrius etiam B, Gen, L, H^. — irrides lun.; inridens (irr. L^, H^, (?) cdd. cum B. — 39 india cdd. (idem error 343, 16). — 40 — 42 non placet institui octonarios ita: abhinc | tr. s. d. hoc quidam contulit I leno. — abhic B. — sacerrimus probabiliter Bothius. — domini- cilium B. — hoc pro huc, quod Turneb. coniecit. — 43 Minia cdd. — signa tum Lips.; signati cdd. — 44 sacri M; facti cdd.; facti sacri Fruterius. — hoc reccpto de re m. 435 septenarios trochaicos constitueramus ita: signa tum sacra | esse desierunt posteaquam homines sunt facti sacri; quos tam^n non ausim tueri, nisi reponatur postequam (cf. 192 , 32 sq.); quod an Varroni minus conveniat dubito. — 1 Saucii. 'nota aetate Nonii abusos voce Saucius translata ad moestitiam animi' Me. — dicantur Gen^. — mesti B, ed. Bas. — eicuti velut B. — consuitudo L^. — 2 phenissis B; foenissis rell. 654 NONIVS MARCELLVS 398 M. obit nunc vestra mo^nia, omnis saiicios convisit, ut cur^ntur diligdntius. Turpilius Epiclero: 5 patr6cinantem ubi factum audierit saucium. Sallustius Hist. lib. II: avidis ita promtisque ducibus, ut Metellus ictu tragulae sauciaretur. — Vergilius in Aen. lib. II: qualis mugitus, fugit cum saucius aram taurus. 10 et lib. VII: saucius ad quadrupes nota intra tecta refugit. Varro de vita populi Romani lib. IIII: itaque multis civibus ex utraque parte sauciis, multis occisis fugatur. SVPPLICIVM dicebatur damnatio vel poena. Vergilius in Aen. 15 lib. IIII: mediis, siquid pia uumina possunt, supplicia bausurum scopulis. II Supplicium rursum supplicatio. Sallustius in Catilinae bello: in suppliciis deorum magnifici. — Accius Epigonis: 20 niinc pergam, ut suppHciis placans ca^litum aras expleam. Afranius Fratriis: .... nullam profecto acc^ssi ad aram, quin deos suppliciis, sumptu, votis, donis, pr^cibus, plorans, 6bsecrans nequiquam defetigarem 25 5 Turpilius Epiclero || 7 Sallustius Hist. 11 || 8 II, 223 || 11 Aen. VII, 500 || 13 Varro de vita pop. Rom. IV || 16 IV, 382 || 19 9, 2 || 20 Accius Epigonis; cf. comm. II 22 Afranius Fratriis. 3 obit Me; ubi cdd. — nostra probabiliter valde IHbbecMus. — f. obi nunc nostra moenia, omnis saucios convisito, ut curentur diligentius {vel convise, uti). — 5 clero Gen, H^. — 6 patricinantem L^; patrocinatem Gen; H^. — audierit Bentin.; -audiverit cdd. — saucium Lips.; Me; saucins (om. Gen, HJ cdd. — 7 Sallustius; cf. 553 1. tragula. — III cdd. 553. — avidis ita promptisque Guietm (avidisque ita promptisque Ald.); avidisque (om. A) ita promtis (promptis A, Gen, H, G) cdd. h. l; avidissimis atque promtis (promptis) 553. — 8 sicut ragulae Gen^. — hictu A. — sociaretur id. — 12 at B, Gen.^; H; L^; G. — quadrupedes Gen^^. — 14 ex utr. p. s., m. occisis om. Gen, H^. — 15 dampnatio B. — vel supra scr. Gen^. — 17 medii cdd. pr. B. — 18 suplicia H, Gen {hic m. 1 suplica). — ausurum L.^. — 19 rursum A, B, Gen, H^; rarsus rell. — suplicatio L^. — attillinae L; catillinae Gen. — 20 Epigonis Ald.; Erigona Me; epigono (epigona H^, G) cdd. — ac nescias hic, ut alibi, utrum praeferas. — 21 pergam nt.Bh; Fruterius (pergamus ut lun.); pergamus G, Gen. — supliciis L^. — celitum L. — 22 fratres (ffS' H) cdd.; Fratriis mrg. lun. — 24 votis Bongarsius ; vatis G, Gen; atis (sumptuatis) A. — plorans; plor in ras. A. — 25 dfifatigarem Montepess.; Am. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 655 398. 399 M. SAMIVM est testeum. Lucilius Satyrarum lib. XIII: et non, pauper utei, Samio curtoque catino. M. Tullius de re publica lib. VI: testatur oratio Laeli, quam omnes habemus in manibus, quam simpuia pontificum dis inmor- 30 talibus grata sint Samiaeque, uti scribit, capedines. || Samium rursum acutum. unde et samiare dicimus acuere, quod in Samo insula hoc genus artis polleat. Lucilius Satyrarum lib. VII: hanc ubi valt male habere, ulcisci pro scelere eius, 1 testam sumit homo Samiam atque ibi, 'uTtfiQov.aXsl^ || inquid; praeceidit caulem testisque una amputat ambo. SPERNERE, fastidire. Vergilius Aen. lib. IIII: comitemne sororem 5 sprevisti moriens? Terentius in Andria: tot modis cont^mtus, spretus! facta, transacta omnia. II Spernere rursum segregare. Ennius Hectoris Lytris: m^lins est virtute ius: nam saepe virtut^m mali 10 nanciscuntur; iiis atque aecum se a malis spermt procuL 26 Lucilius 1. XIII || 28 M. TuUius de re publ. VI || 32 LuciJius 1. VII |j 3 IV, 677 II 6 I, 5, 13 II 8 Ennius Hectoris lytris. 27 pauper utei M (pauper uti cdd. infra; et ita /«n.); pauperitiae C; Gen; B; pauperitie A. — 28. 29 M. Tull. de Republica libro VI: extat oratio Laelii, quam omnes habemus in manibus. ita lun., qui se dicit manu- scripti exemplaris fide adiutum; C, Gen: M. TuUius de republica (republ Gen, H) lib. III et non pauper uti oratio et in libro sexto (ita Gen; L; H; lib. VI ed. Bas.) laeli (leli Gen, H). — testatur add. M. — illud lib. III ortum ex eo quod seq. lib. VI vel libro sexto, quo etiam verbum test. haustum. — praeterea res turbata eis, quae ad v. Luc. emendand. in mrg. fuerant adscripta, delatis in l. alienum. — simpuvia H^; puia, sed del. m. 3, L; simpuia add. L^ (sim in ras.); simpula Turn. — diis cdd. — 30 grata sint Samiaeque lun.; grata sint samiae quae L, H^, G; gratas instamiae quae Gen, Ho^; grata sintamiaequae Hs^. — uti Halmius; uthi (ut hi) cdd.; ut is lun. — capedines Ald.; cappudines cdd. — 31. 32 sama ire L. — in samo insula A; in samo (in samio B) rell.; cf. 118, 22 sq. — poUeat; cf. 3, 14 sq. — 33 ulcisci; lucilius Gen; H^. — hinc in B haec tantum: h. g. a. polleat. Licilius (sic) proceleius e. q. s. — pro scelere eius lun.; pro cele eius (proceleius B) cdd. — 1 humo Housa pater. — atque add. M. — aTcstgoKaXe M; an uno telo C, Gen; a nunc telo (samia mibia nunc telo) B. — inquid L^; inquit rell. cum B. — Samiam sibi, 'anophele' inquit Lachm. Comm. Lucr. pg. 99. — 2 praeceidit; praecedit B; Gen; H^; prae- cidit rell. — tetisque Gen, H^; tethisque B; testis quae L; H^; G. — 7 quot modis cdd. Ter. — contemptus B; H^ (m. 1 cotemtus). — 8. 9 haectoris C, Gen. — Hectoris — virtute eius om. B. — lytris pr. L; lisfcris G; lystris rell. — 9. 10 cf de his vv. vit. Ennii pg. 267. — ius Bentin.; eius {praec. e) cdd. — virtutum B. — nanciscu (supra u ras.) tur i, ,• nanciscum tur H^ ; nascuntur G. — ias; vis H^. — aecum; aequum B; ecum Gen; H in ras.; G; cum L. — si B. 656 NONIVS MARCELLVS 399 M. SVBDVCERE, subputare. Terentius in Adelphis: numqaam ita quisquam b^ne subducta ratione ad vitam fuit. Lucilius lib. XXVIIII: eodem una hic modo rationes omnes subducent suas. M. Tullius in Ortensio: non et sine ea cogitatione ineundis 15 subducendisque rationibus. — idem de finibus bonorum et malorum: qui autem esse potest, nisi te amor ipse ceperit? quod non subducta utilitatis ratione effici solet. || Subducere est subripere. Turpilius Lindia: ego interim in turba foras 20 subduxi cum hac me. Vergilius in Bucolicis: et sucus pecori et lac subducitur agnis. Terentius in Eunucho: . . . ubi primum poterit, se iUi subduc^t, scio. 25 Lucilius lib. XXX: neuqui te ignaro famuli subducere possint. M. Tullius in Ortensio: an, cum videat me et meos comites, fortitudinem, magnitudinem animi, patientiam, constantiam, gravi- tatem, fidem, ipsa se subducat? 1| Subducere etiam susum ducere, 30 levare. Turpilius Paraterusa: cum anthac videbam stare tristis, tiirbido vultd, subductis cum superciliis senes. 11 V, 4, 1 II 13 Lucilius 1. XXIX || 15 M. Tullius Hortensio jj 16 II, 24, 78 II 18 Turpilius Lindia || 22 III, 6 || 24 IV, 1, 14 || 26 Lucilins l. XXX || 28 M. Tullius Hortensio || 31 Turpilius Paraterusa. 11 Subducere H^; A; B; Subdere rell. — adelfis cdd. pr. B. — 12 numquam B; ed. Bas.; nuncquam Gen; H; L^; nunquam L^. — bene om. B, Gen, jHi. — 13 Lucilius Satyrarum lib. XXVIIII ed. Bas. — 14 edem Gen^. — una M; uno v. — hic (nomin. plur.) Gen; L; P; his pr. Ss; hi Hs post ras.; G. — rationes omnes M; errationes (rationes l. v. Dousae; Ald.) edd. — in ed. nos: aeris iam rationes; f. rationes aeris; cf. Luc. XXIX, 59 — 61, — subducent lun.; subduceret cdd. (subducet lih. vet. Dousae). — 16 hor- tensio L^, G. — non; f. nam. — mancus locus et obscurus Non., ut vid., culpa. — cet. cf. 193, 11. — 17 potest vitiosum; potes Me; poteris edd. Cic. — amor ipse ceperit Cic; amori praeceperit Gen, L, H^; amore praec. H^; amor ipre ceperit ed. Bas. — 19 lyndia cdd. — 20. 21 haec f. septenario iambico vel octonario continenda. — 22 Verg. ; cf. 331 l. lac. — 23 sucos L^ ; sucas Gen^. — 25 potuerit cdd. — illi; vid. olim fuisse illim; et sic Quicheratus; illinc cdd. Ter. — 27 neuqui; qui adverh. — ignaro Gerlachius; ignoro cdd. — famuli M; et ita P; famulis v. — possint add. M; idevi vel possent supplendum coniecit Quicheratus. — 28 hortensio cdd. pr. L^. — me; scil. iustitiam. — 30 ipsa; i. e. philosophia. — 30. 31 ducere vel levare A; B. — paratelusa Gen; L^; Hj^. — 32 antehac cdd. — 33 supertiliis Gen^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 657 399. 400 M. Varro Evqbv rj Xoicccg tb na^a, tcsqI yeya^rjxotav. 35 ego unu8 scilicet antiquorum hominum siibductis superciHs dicam: yafii^asig vovv £X(av. 1 Sallustius in lugurta [bello]: || dein cunctos pleno gradu in coUem subducit. — Vergilius in Bucolicis: qua se subducere colles incipiunt. 5 M. Tullius de officiis lib. III: huic ille classem Lacedaemo- niorum, quae subducta esset ad Gytbeum, clam incendi posse. — Plautus in Aulularia: ut ia puteo cenam coquant. inde coctam sursum subducemus corbulis. 10 STVPIDVS est obstupefactus. || Stupidus, stultus et inicus. Varro tisqI i^ayayrig: Andromeda vincta et proposita ceto non debuit patri suo, homini stupidissimo, in os spuere [vitam]? SVSPICERE, [est] susum aspicere. Vergilius lib. I: et fastigia suspicit urbis. 15 Varro Agathone: et pueri in aedibus saepius pedibus offensant, 34 Varro Evqsv r] lonag x6 na^a || 1 98, 4 || 2 IX, 7 || 5 III, 11, 49 y 7 II, 7, 3 II 11 Varro nsql fi^aycoyTjs || 13 Aen. I, 438 || 15 Varro Agathone. 34 heurenae(ne jHg^lopasto ponia L; H.^; G; heurelelopasto ponia Gen; H^; corr. lun. — y.a9r]LK0VTa)v L; yia&TjicovToav Gen; H^; v.ad^vy.ovxmv G; tia&rjiiovxcov H^ ; ysyafirjKOTcov lun. — illud bvqsv rj Xonag x6 ncofia, quod initium tetram. trochaici implet, ex comoedia, ut puta Menandri, sumptum latine redditur per trimetrum accessit huic patellae dignum operculum; de quo dictum comm. Lucil. pg. 286. — 35 — 37 numeros distinxit M. — hominem A, Gen; pr. H. — supercilis M; superciliis v. — v. 37 om. A. — yaii,r]aBig Meinekius {yafii^aoo Oehlerus); yufirjaio G; xafirjaio L; H; Gen. — vovv s'xcav Turneb.; vovvsxcov L^; H ex corr.; G; voivvsxcov rell. — 1 in lugurta Gen, H^; in Ingurtae L^; in lugurthae bello L.^, H^, G. — deine Gen^. — 2 colem L^. — Verg. ; cf. 347 l. molle, non ardunm. — 3 tolles H^. — 5 Lacedemoniorum Gen; L; H. — 6 esset ed. Bas.; v.; esse Gen; L; H. — Gytheum cdd. Cic; citaeum Gen, H; cytaeum L, G. — 8 ut in puteo etiam Plauti cdd., parum quidem eleganter; in puteo uti Bothius. — caenam A; Gen; H. — coquant Plaut.; coquam C, Gen; quoquam A. — 9 inde coctam, quod non credo posse tolerari, etiam Pl. libri. — coctam inde Gamerarius. — corbulis om. A; Gen; H^. — 10 est stupefactns B; non A. — inicus L; iniquus rell. cum A, B. — 11 nsqisaxmxrf. Gen, L, H; nsQisayayric G; om. B. — Andrometa B. — vicuncta pr. L. — ceto lun.; cito cdd. — 12 patri lun.; pari cdd. — spuere H^, G; expuere rell. cum B. — vitam, quod ex vincta vid. ortum, del. Duentzerus ; f. scribend.: in os spuere ultro. — post vitam in L m. 2 add. su , sed id elutum. — 13 est om. B, Gen, H — sursum B. — Virg. aend lib. B. — 14 suscipit H^. — suscipitur bis Gen. — 16 et; f. ut. — offensum Gen, Hy. KoNi Mabc. C. D. ed. Ii. MvBiiiiBB. 42 658 NONIVS MARCELLVS - 400 M. dum recentes, musteos in carnario fluitantes suspiciunt * * * II Suspicere est suspectum habere. Sallustius in lugurta [bello]: per idem tempus Bomilcar, cuius inpulsu lugurtha deditionem, quam metu deseruit, inceperat, suspectus regi et eum suspiciens, novas res cupere, ad perniciem eius dolum quaerere. — Vergilius 20 [in] Aen. lib.JI: suspectaque dona praecipitare iubet. [et] Cicero in Oratore: quod prudentia hominibus grata siet, lingua suspecta. 25 SVBIGERE, acuere. Vergilius lib. VII: subiguntque in cote secures. II Subigere est superare et sub dicione habere. Vergilius [in] Aen. lib. I: ternaque transierint Rutulis hiberna subactis. 30 Sisenna Hist. lib. IIII: terrore perturbatam multitudinem 17 70, 1 II 21 II, 36 II 24 42, 145 || 26 Aen. VII, 627 || 29 1, 266 [j 31 Sisenna Hist. IV. 16 recentes, ut glosema eius quod est musteos, deletum vult Forcellinus s. V. musteus. at id genus vitii in cdd. Non. rarissimum. neque idem est musteus ac recens. — musteos (museos Gen, J3i); caseos add. Quicheratus coll. Plin. XI, 42, 97: musteo (caseo) tantum commendatio. — v. etiam Turneb. Advers. XXVIII, 12. — sed carnarii iniecta mentio facit, ut potius cum Forcellino de petasonibus vel farciminihus cogitandum esse videatur. — dum petasones musteos Vahlenus. — fluitantes Laurenbergius ; fluitare (seq. s) cdd. — similis error 359, 7. — suspiciunt petasunculos Iliesius; qui cum Soepero trochaicos disposuit numeros. — quos et nos olim probavimus. nunc hanc rem in medium relinquimus. — quodsi versus instituendi sint, scribendum sic fere: ut pueri in aedibus | saepius pedes (ita Quicheratus) oflfensant, dum recentes, musteas | in carnario fluitantes suspiciunt succidias; cf. Varr. de re r. II, 4, 3: ignavum et sumptuosum esse, qui succidiam in carnario suspenderit potius ab laniario quam e domestico fundo. — 17 in lugurta Gen; H^; in lugurtae L^; in lugurthae (lugurtae H^) bello L^; H^; G. — cf. comm. in v. 1. — 19 deserit pr. L. — ■ inciperat L^. — suspicens Gen^; pr. L. — et ipse eum suspiciens recte cdd. Sall. — 20 ad cdd. Sall.; ac Non. — ac perniciem eius dolo q. Ald.; eius per dolum q. Quicheratus. — pernitiem Gen^. — 21 in om. B; ed. Bas. — 23 iuvet Gen^ ; iubent Verg. — 24 et secl. M. — in Oratore Bothii Index; de oratore cdd. — propterea quod Cic. libri; quo Non. — grata siet 31; gratis est Gen, H^; grata est L, H^, G; et ita minus bene cdd. Gic. — 27 in cute Gen^; L^; H^. — secures. seq. in cdd. haec: Subigere, exercere, raoUire. Cicero — iterato. quae apparet retrahenda ad ea quae infra sunt: Subigere, moUire vel exercere. itaque ab hoc loco exclusimus; cf. comm. in 401, 2. 3. 4. — 28 Subigere etiam superare A. — ducioni Gen; H^; ducione ^r. L; ditioni B; dictione pr. A. — in om. B; ed. Bas. — 29 II L. — 30 transierunt Gen^; L. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 659 400. 401 M. subigunt. II Subigere, exarare. M. Tullius de senectute: cum 1 autem admiraretur || Lysander proceritatem arborum et derectos ordines et humum subactam atque puram. || Subigere, moUire vel exercere. Cicero de oratore lib. II: subacto mihi ingenio opus est, ut agro non semel arato, sed novato et iterato. — Vergilius 5 Georg. lib. II: aut scrobibus mandet mutata subactis. Lucilius lib. XXX: au equam te acrem adque animosam Thessalam et indomitam frenis subigamque domemque? 10 M. Tullius in Orteusio: ut enim segetes agricolae subigunt aratris multo ante quam serant. — et de senectute: sed etiam ipsius terrae vis ac natura delectat: quae cum gremio mollito et subacto sparsum semen excepit. — Varro Sesquulixe: anteiqua militia subactus aliquod annis erat. || Subigere, cogere. Vergilius 15 in Georg. lib. III: et saepe superbos comibus interse snbigit decemere amantis. et lib. VI: 32 17, 59 (j 3 II, 30, 131 B 5 II, 50 || 7 Lucilius 1. XXX || 10 M. Tullins Hortensio || 11 15, 51 || 13 Varro Sesquulixe |1 15 III, 217 B 18 Aen. VI, 567. 32 Sub. , ex.; Subigere est (supra scr. Gen) superare Gen; H^. — 1 et proceritates Cic. — directos perperam libri Cic. — in quincuncem ordines Gic; ed. a. 1476. — 2 humum; hominum et Gen; H^. — 2. 3. 4 Subigere — iterato. cf. comm. in 400, 27. — Ciceronis exemplum nescio an olim inae- cesserit loco, qui ex Hortensio est petitus, et successerit: idem Hortensio. — Snbicere h. l. L; G; Gen^; non B (Subigere, exercere, mollire cdd sujjra). — semel orato H^. — 7 Lucil.; cf. 233 l. anima — significat iracundiam ihique comm. — 8 an equam te acrem Turn.; an ego te acuam (acuan Hs) cdd. — adque L^; atque rell. — 9 tessalam h. l. cdd. — et lihri 233; ut hic. — subigamque domemque Bentin.; subigam ante domemque cdd. h. l.; subigantque domentque plerique 233. — 10 M. Tull.; cf. 395 1. segetem — terram. — ortensio L^; hortensio rell. — segetes Ald.; segetis C, Gen. — 11 aratris; patris Gen, H^. — et de sen.; cf. 42 l. occationem. — 12. 13 ac subacto cdd. Cic. — spassum Gen^; L^ {hic subactos passum). — excoepit Gen. — 13 Mercerus qui primus addidit hoc exemplum putat tangi veterem Bomanorum morem, quo non licebat ad rem publicam accedere nisi post decem annorum militiam. at tali pacto Varro potius fuit scripturu^: antequam m. 8. decem vel multis annis erat. — anteiqua M; cf Hor. C. III, 2, 2; ante- quam {seq. m) cdd. — 14 militia Me; mitia cdd. — cf. eiusdem saturae frgm. quod leg. pg. 86 s. l. caballus. — aliquot L.^; H^; G. — Verg.; cf. 285 1. decernere, certare. — 15 in om. B. — 17 — 20 in Gen haec: comibus inter se subigitque fateri Lucilius amantis et lib VI castigatque auditque dolos snbigitque fateri lib. XXX (Lucilius lib. XXX Genm); in H v. 17 talis est: cornibus inter se subigitque fateri Lucilius amantis; in mrg. m. 1 adscr.: decernere amantis. illa que fat. Luc. am. deleta m. 2. — recte omnia B, qui Juibet amantes et om. 20 — 24. — 18 cf. 251 l. castigare, vindicare. 42* 660 NONIVS MARCELLVS 401 M. castigatque auditque dolos subigitque fateri. Lucilius lib. XXX; 20 tune iugo iungas me apte et succedere aratro invitam et glebas subigas proscindere ferro? Plautus Mercatore: mirum quin me subigitaret. SVMMVM significat quod omnibus sit altius. Vergilius in Aen. 26 lib. IIII: summoque ulularunt vertice nymphae. idem lib. XII: apicem tamen incita summum hasta tulit summasque excussit vertice cristas. 30 [| Summum, proximum. Cicero Tusculanarum lib. I: summam aquam adtinges, enectus siti Tantalus. || Summum, extremum. Vergilius Aen. lib. II: venit summa dies et ineluctabile tempus Dardaniae. 35 Lucilius lib. XXVI: sciilitate siimma, scabie summa in erumna obrutam. 20 Lucilius L XXX H 23 I, 2, 91 |I 25 IV, 168 || 28 XII, 492 || 31 I, 5, 10 (tragicus incertus) 1| 33 II, 324 || 36 Lucilius I. XXVI. 19 castigat H^, G. — 21 iugo iugans Gen, H^. — apte M; ante cdd. — 22 invitum cdd.; corr. Gulielm. — proscendere Gen^; L^. — 24 quin Plaut; quid cdd. — 25 in om. B. — 27 nymphae B; L^; nimphae A; nemfe L^; memfei Gen.^; nymfae rell. — 29. 30 L: apicem tamen incita vertice cristas; H: apicem tamen in summum hasta fulit summas extra vertice cristas; in mrg. m. 1: apicem tamen incjta vertice cristas {ilJa vertice cristas deleta) summum hasta tulit summasque ex, tum ras., supra scr. ti, vertice cristas. — incita; in B; Gen; pr. H. — fulit Gen, pr. H. — summas pr. H. — excussit Verg.; extra B; Gen; pr. H; exti H ex corr.; G. — christas B. — 31. 32 ap. Gic. est: mento summam e. q. s. — mento summam aquam (trisyllabum) attingens, enectus siti Lachmann. comm. Lucr. pg. 379. — summam amnem Buechelerus, ut poetae recentiores; cf. Senecae Thyest. 68; 106; Hor. Sat. I, 1, 68; Phaedri Append. 5, 7. — de Lachm. commento iwre dubitavit Bitschelius. qui post aquam addi vult nitenti. — vid. gravius turbatum. — f. olim fuit: mento labrisque summam aquam iam attiugens, enectiis siti; vel ment6 summam attig^ns aquam, siti enecatus (ita F. A. Wolfius) Tan- talus. quamquam Tantalus utrum poetae sil necne non constat. — aquam; qaa.m Lj^; Gen^. — attingens, enectus Cic; adtinget (att. L) senextus Gen^; pr. L; adtinget (att. L) enectus Gen^; L ex corr.; H; attinget eiectus B; adtingit enectus A; attinget senectus ed. Bas. — in archetypo fuit adtinges suhtracta n. — sitit antulus H. — tantulus Gen; non A; B. — 34 inelectabile Gen^. — 36 Lucil.; cf. 126 l. invidiosum ihique comm. — 37 isculitate cdd.; cf. pg. 126; squalitate Lucil. — ac scabie recte cdd. 126. — nam summa sequens iungendum cum erumna. — scabiae H; Gen. — summam erumna (aer. H) Gen; L; Hoy; summa aerumna, supra scr. m. 2 in, Hs; summam in aer, (er, G) Ho.^ ac nisi fallor G. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 661 401. 402 M. M. TuUius in Ortensio: vixit ad summam senectutem optuma valitudine. |] Summum, gloriosum, laudabile. Vergilius lib. VIIII: 1 mene igitur socium || summis adiungere rebus, Nise, fugis? Ennius Andromacha aechmalotide: annos miiltos longinque ab domo, 5 belliim gerentes summum summa indiistria. SPECTARE, dirigi. Lucilius lib. XXX: quid sibi vult? qua re fit ut introvorsus et ad te spectent atque ferant vestigia se omnia prorsus? M. TuUius de officiis lib. III: ad extremum, si ad perniciem 10 patriae res spectabit, patriae salutem anteponet saluti patris. || Spectare est videre. Vergilius in Georg. lib. I: heu! magnum alterius frustra spectabis acervum. Lucretius lib. II: e terra magnum alterius spectare laborem. 15 Vergilius lib. XII: sedeant spectentque Latini. M. TuUius in Ortensio: caeli signorum admirabilem ordinem insatiabilis incredibilemque pulcritudinem magis+ spectat. | Spec- tare, inspicere [cavere]. Plautus in Asinaria: 38 M. Tullius Hortensio H 39 Aen. IX, 199 || 3 Ennius Andromacha aechmalotide || 6 Lucilius 1. XXX H 9 III, 23, 90 fl 11 I, 158 | 13 II, 2 ij 15 XII, 15 II 17 M. Tullius Hortensio || 19 IV, 1, 33. 38 hortensio cdd. pr. L^. — summam om. Gen, H. — opUma Gen, L^, H^. — 39 valet. L^; H; G. — VHI cdd. pr. B. — 1 summis om. L^. — adiunge C, Gen (m H ex e f. o factum); non B. — 2 nisi L^. — fungeris Gen^; pugeris i, ; fuis H^; is eras. et supra scr. gis. — 3 Ennins; cf. 515 l. longinque. — andromaca cdd. — aechmalotide Bothius; haec malo C, Gen; aecbmaloto Quicheratus; cf. comm. in 505 l. sonunt. — 4 longique cdd. h. J. — a idem 515. — 5 summam ind. Gen; pr. H. — 6 olim l. incipiebat a V. 11. — dirigi Quicheratus; dirigere cdd. — Lucil.; cf. 303 l. ferre, dirigere ibique comm. — 7 fit in ras. B. — intravorsus aetate cdd. h. l. — 8 expectent Gs. — ferent B, L^. — sed omnia (omnino B) C, Gen, B h. l.; se 0. pr. P. — 9 si p. Gen^. — 10 patriae res spect. Cic; patris (patri L) respectabit (respectavit JH^) cdd. — anteponet Cic; anteponam et C, Gen. — 11 in om. B. — 14 e terra cdd. Lucr.; et terrae Non. — testatur illud e Mar. Vict. pg. 2475. itaque non scripserim ec terra. — cet. cf. comm. in 325, 21. — 16. 16 f. delendi. — 15 Verg.; idem B; in quo Lucr. exemplum omissum. — 17 hortensio cdd. pr. L^. — 18 insatiabilis incredibilemque M; insatiabilemque cdd. — pulchritudinem cdd. pr. L^. — spectant docti ap. Cie. — videtur de astrologis agi, qui omissis rebus terrenis ^caeli scrutantur plagas.' — 19 cavere, quod ex praecedentis vocabuli fine ortum videtur, secl. M. — pro 6—21 probare haec tantum A: Spectare, inspicere vel probare. — Plaut.; cf. 382 l. rogare, poscere ibique comm. — in ont B. 662 NONIVS MARCELLVS 402. 403 M. spectandum ne cuit anulum det neque roget. 20 jl Spectare, probare. Cicero Tusculanarum lib. V: non igitur ex singulis vocibus philosophi spectandi sunt. — Terentius prologo Andriae : spectanuae an exigendae sint vobfs prius. Vergilius lib. VIII: 25 sunt nobis fortia bello pectora, sunt animi et rebus spectata iuventus. M. Tullius de officiis lib. II: qui simul ac iuvenis esse coeperunt, magna spectare adque ad ea rectis studiis debent con- tendere. — Varro rv&d^i 6savt6v: qui sint secundum naturam 30 perfecti homines, ut non modo eos spectemus, sed etiam imitemur. STRINGERE, percutere. Vergilius [in Aen.] lib. IX: atque animum patriae strinxit pietatis imago. II Stringere, nudare vel exerere. Vergilius in Aen. lib. X: strictum rotat acer Lucagus ensem. 35 II Stringere, || rarefacere, excidere. Vergilius in Bucolicis: i hic ubi densas agricolae stringunt frondes. et in Georg. lib. II: tunc stringe comas, tunc brachia tonde. 5 II Stringere, decerpere. Vergilius in Georg. lib. I: sed tamen et quernas glandes tunc stringere tempus et lauri bacas. 21 V, 10, 31 II 22 proL 27 H 25 Aen. VIII, 150 || 28 II, 13, 45 || 30 Varro rva&i, osavrov \\ 32 IX, 294 || 34 X, 577 || 1 IX, 60 || 4 II, 368 || 6 I, 306. 20 nec via nullum Gen; H^; nec vi anuUum Sj/ ne cui anulum et B. .phi — 22 philosophi et A; filosofi ij ; .filosofi idem m. 2 (i. e. phifilosofi); phi- losofi Gen. — expectandi L. — Ter.; cf. 290 l. exigere est excludere. — prol.; in praemittit L.^ — 24 expectande L; spectandae an supra add. Gen.^; spectandi JBTg, G. — illud spectandae etiam Donat. explicare videtur per probandae. — exigendi Genm^, L, H^, G. — sunt Gcn^; L; II (hic per compendium). — 26 forti cdd. pr. B. — bello et, sed del. et, L. — 28 qui; i vel hi Cic. — iuvenes H^ ; cdd. Cic. — 29 ceperunt pr. H. — adque L^ ; atque Gen; L^; H; G; et ita ap. Cic. Bern. 104; quem constat ex Nonio interpolatum ; et rell. — eam L^. — 30. 31 qui -- homines; vid. Non. socordia omissum verhum, unde haec essent suspensa. — spectarmus pr. A. — invitemur A. — 32 in Aen. om. B, Gen, H^. — X C, Gen, B. — 34 exercerc B, Gen, H^; exserere ed. Bas. — XI L, G; non B. — 35 protata pr. L. — lugagus A, Gen; L^; H^; non B. — ensum L^; post s ras. in Gen. — 1 — 16 Str., excid. vel decerpere. Virg., tum 2. 3 om. rell. A. — 2 hinc B. — ubi om. L^. — 5 tum — tum recte pars cdd. Verg. — tunde B, Gen, L, pr. H. — 7 et q. et gl. Gen\. — tum Verg.; et ita B. — S baccas B; Gen. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 663 403 M. Varro de re rustica lib. I: quod non solum stringit bacam, 10 sed etiam ramos glubit. || Stringere, radere, celeriter praeterire. Vergilius lib. VIII: ego sum, pleno quem flumine cernis stringentem ripas. II Stringere, vulnerare. Vergilius lib. VIIII; 16 huhc primo levia asta Themillae strincxerat. SVCCEDERE dicitur in alterius locum venire. Vergilius lib. X: interea soror alma monet succedere Lauso Turnum. 20 M. Tullius de officiis lib. III: ad qui quodam veneno perficiat ut veros heredes moveat, in eorum locum ipse succedat? || Succe- dere, ingredi. Vergilius lib. VIII: et nostris succede penatibus, hospes. Afranius Excepto: 25 audite, pueri, pauca; vos succ^dite. SVBIT, in memoriam reducitur. Vergilius [in] Aen. lib. II: subiit deserta Creusa Ascaniusque omnisque domus. II Subire significat ingredi. Vergilius lib. VIII: 30 haec, inquid, limina victor Alcides subiit. II Subire, succedere. Lucilius lib. XXVIII: pueri praeterea nostris quo subeant iubet. 9 I, 65, 1 II 11 Aen. VIII, 62 || 14 Aen. IX, 576 || 17 Aen. X, 439 || 20 III, 19, 76 II 22 Aen. VIII, 123 H 24 Afranius Excepto H 26 II, 562; ib. 651; 2; cf. comm. II 29 Aen. VIII, 362 || 32 Lucilius I. XXVIII. 9 Varro; cf. 119 1. glubere ibique comm. — II i. — post solum in cdd. est: celeriter praeterire, quod recte ad v. 10 transtulit Me (del. lun.). — strigit G. — vacam Gen; L; H^; Gs; vacant H^; G sec. ed. Bas. — 10 ramos Varro; ramis cdd. 119; ram h. l. (ramum hic Me). — 13 stringantem L^. — pipas Gen.^; L^. — 14 VIII cdd. pr. B; Hqos. — 15 hasta Themillae ed. Bas.; astatamille Gen, L, H^; astathemille S,; ala camillae B. — 16 strinxerat cdd. pr. L. ~ 18 almam L. — 20 M. Tull.; cf. 351 l. movere' ibique comm. — at cdd. pr. Xj. — quodam quasi ven. recte cdd. 351. — 23 inostris pr. L. — penatibus B; paenatibus (poen. Gen, H^) rell. cum A. — 25 succedit Gen. — 26 redducitur G. — in om. B; ed. Bas.; Hqos; non P. — 27 subit cdd. — 28 Asc. o. d. (o. d. om. A; domos L ex corr.; H; Gen). haec add. A, B, Gen, L, H^; om. H^, G; apud Verg. seq. et deserta domus et parvi casus luli. cf. 651; 2. hic eadem levitate peccaticin, qua ex duobus Verg. locis vel tribus unum conflatum 413 s. l. tueri videbimus. — 30 inquit cdd. pr. ij. — 31 alcide subigit A. — 32 l. Subire, succedere, quod v. fertur post V. 33, huc traiecit M. — 33 pueris non bene F. Dousa. — quo M; qui v. 664 NONIVS MARCELLVS 403. 404 M. Varro Sexagesi: in quarum locum subierunt inquilinae in- pietas, perfidia, inpudicitia. || Subire, subdi, subponi. Vergilius 35 lib. X: Aeneae subiit mucronem ipsumque morando sustinuit. II Subire, nasci, subcrescere. Vergilius [in] Georg. lib. I: ne subeant herbae neu pulvere victa fatiscaf. 40 I' Subire, adgredi [succedere]. Vergilius lib. VIIII: || Fadumque Herbesumque subit. 1 Subire, respondere, resistere. M. Tullius in Verrem, Divinatione: poterisne eius orationi subire? SECARE dicitur scindere. Vergilius lib. VIIII; qualis Nereia Doto ' 5 et Galatea secant spumantem pectore pontum. II Secare, sequi: unde et sectatores bonorum sectores dicti sunt. Vergilius lib. X: quae cuiquest fortuna hodie, quam quisque secat spem. SCVLIDVM, sicuti plerumque, dicitur sordidum. Vergilius in 10 Aen. lib. II: squalentem barbam et concretos sanguine crinis. II Squalidum, fulgens. Vergilius lib. X: per tunicam squalentem auro latus aurit apertum. 34 Varro Sexagesi || 36 Aen. X, 798 || 39 I, 180 || 41 Aen. IX 344 || 2 14, 46 II 4 Aen. IX, 102 || 8 Aen. X, 107 || 11 H, 277 || 13 Aen. X, 314. 35 subdi, supponi Quicheratus ; subdere, subponere (supp. L^, G) cdd. — 36 X om. B. — 37 aen Gen; L^; aen. Hj,- aend. B; aenaeas L^. — subit B, Gen, L, H^ {ita Momanus ap. V.; subigit Medic). — mucro B, Gen, L, H^. — 39 succr. B, G (succcr. L.^). — in om. B, Gen, H^. — 41 succ. secl. M; cf. V. 32. — VIII Gen; H; non B. — 1 cadumque cdd. cum B. — herbaesumque cdd. pr. B. — 2. 3 ap. Gic. liaec: poterisne eius orationis subire invidiam? seq. vide; quae causa fuit, cur illud invidiam intercidcret. — veterem autem errorem demonstrat, quod Arus. gr. lat. VII, 507 pariter ac scholiasta Cic. idem legerunt quod Non. — cf. Keilii comm. in Arus. l. m. — orationi; divinatione L^. — 4 scind. M; excidere v. — VIII cdd. pr. B. — 5 qualis plural. — doto B; H^; dato rell. — 1 n. N. — unde; funde Gen^. — sectatores; secutores A. — sectores v.; sectatores A; B; Gen^; H^; secta- toris Gen^; sectoris rell. — 8 XI JB. — 9 cf. Serv. in h. l. — 10 Sculidum; cf. Gell. II, 6, 4; 19 sqq. — Sculidum M; cf. comm. in 126, 4. 5; Scalidum L^; Squalidum rell. — in om. B. — 12 concretus Gen; L; H^. — crines B. — 13 n. N. — Verg.; cf. comm. in 319, 25. — 14 cf. Serv. Daniel. in h. l. — latum Gen^; L^. — haurit cdd. pr. Gen^; L^. DE VARIA SIGNIPICATIONE SERMONVM. IV. 665 404. 405 M. 15 + ♦ * SCITVM, elegans. . Terentius in Andria: per ecastor scitns piier est natus Pamphilo. M. Tullius in Verrem, actione Siciliensi: ut etiam nos, qui rudes harum rerum sumus, intellegere possimus, scite facta et venuste. 20 SEDET significationem habet claram. Vergilius lib. VIIII: Tumus sacrata valle sedebat. II Sedet, placet. Vergilius lib. V: idque pio sedet Aeneae, probat auctor Acestes. SVSTVLiT est susum tulit, erexit. Vergilius Aen. lib. II: 25 sustulit exutas vinclis ad sidera palmas. II Sustulit, abstulit. M. Tullius Philippicarum lib. X: eos, qui regni nomen sustulerint, deserendos putatis. — Vergilius in Georg. lib. I: sustuleris fragilis calamos silvamque sonantem. 30 SPARGERE significat destillare vel guttatim fundere. Vergilius lib. XII: spargit rapida ungula rores sanguineos. idem lib. IIII: 1 spargens umida || mella soporiferumque papaver. II Spargere, madefacere. Lucilius lib. XXVIIII ♦ * ♦ Ennitts Tliyeste: latere pendens, saxa spargens tabo, sanie et sanguine atro. 15 III, 2, 6 II 17 II, 2, 35, 87 || 20 Aen. IX, 4 || 22 Aen. V, 418 H 24 II, 153 j| 26 X, 3, 7 II 27 I, 76 || 31 XII, 339 || 34 Aen. IV, 486 || 2 Lucilius 1. XXIX ;1 Ennius Thyeste; cf. comm. 15 haustum ut puta lemma: Scitum, iussum; cf. Fest. 330 l. scitum populi. a quo subiecta haec: scitae alias — bona facie, alias bonis artibus mulieres (cf. comm. 0. Muelleri) a poetis usurpantur. — eligans L.,, H^, G; non A, B. — 16 pampilo Gen; H; pamfilo L; pamphilo et B. — 17 sici- liensium (sciliensium Gen) cdd.; corr. Me. — praec: etiam, quod paene praeterii, capella quaedam est, ea quidem mire. — ut om. nos e. A. — 18 redes i,. — summus L^. — intelligere L^. — possimus B; Gen; L; i/,; pars cdd. et edd. Cic; possumus cum aliis A, H^, G. — 18. 19 scitae factae et venustae, mutat. in scite facte et venuste A. — 23 aeneae B; pr. H; eneae A; aenae rell. — 24 Snstulit; cf. 385 l. sublatum. — 25 cf. 300 l. exui. — 26 filippicarum cdd. — eos; praec. nisi forte. — 27 regni et Vatic Cic; regis al. — Verg.; cf. 409 l. triste, amarum. — 29 sustulerit L; H^; G; non B. — 30 Surgere Gen^. — dist. J.. — 31 X B; Gen; P. — 32 uncula L^. — roris Gen^; L^. — 33 sanguinis' B; Gen.^; L^; H; sanguines Gen^. — 34 idem; cf. 220 l. papaver; comm. in v. 10. — 1 spargens pr. L; ed. Bas.; A; sparges rell. cum B. — humida A, H^; non B. — soporiferumve B. — 8. p. om. A. — 2 XXVim B, Gen, H^; XIX rell. — 2-4 octonarius trochaicus qui sequitur cum haud dubie sit Ennii, ad XIX Lucilii librum. 666 NONIVS MARCELLVS ■105 M, Vergilius : . 5 spumant aspargine cautes. II Spargere, separare. Vergilius in Georg. lib. IIII: diversum latos iuvenem sparsere per agros. II Spargere, inplere, Vergilius in Aen. lib. VIIII: et iam prima novo spargebat lumine terras. 10 SIGNARE est designare, ostendere. Lueilius lib. XXVIIII: sic Socrates amorem in adulescentulis meli6re paulo facie signat nilque amat. II Signare, inprimere. Vergilius Georg. lib. III: et summo vestigia pulvere signont. 15 jl Signare, discernere, separare. Lucilius lib. XXVIIII: nam discrimen non facit, quei signat linia alba. SOLiDi significatio manifesta est. Vergilius lib. VI: solidoque adamante columnae. -0 Solidum, continuum, iuge. Varro Sesquulixe: navibus duodecim [dum] profectum decem annos solidos errasse. 6 Aen. III, 534 || 7 IV, 522 || 9 IX, 459 || 11 Lucilius 1. XXIX || 14 IH, 171 1| 16 Lucilius 1. XXIX || 19 Aen. VI, 552 || 21 Varro Sesquulixe. Jiexametris conscriptum, pertinere nullo pacto potest. extant quaedam, ex quibu^ appareat in XXIX eiusdem etiam tragoedias respici. sed propius cst a fide hausta huius verba cum illis quae sunt Ennius Thyeste (ea iam in ed. Lucilii pg. 74 addita). — monuit de Ennio Bentin.; laeunam indicavit Me. — quam- quam potuit Nonius versum Ennii etiam sub Ciceronis nori%ine adferre, a quo Tuscul. I , M citatur, ut 121, 4 factum in verbis poetae tragici. — notus mos grammaticorum. — sanguineo Gen; S^. — atra B. — 5, 6 Virg (sic) spumant asp. c, m. 2 add. in L. — f. haec delenda. — aspergine B. — 7 in om. B. — 8 diversos L^; m. 2 id. diversv; diversi H^^/ discerptum Verg.; ex hoc in B interpol. discereum, — iuvem H^. — iuvenem latos B. — per agros Verg.; B; per auras rell. — 9 in om. ed. Bas.; non B. — lib. VIIII om. Gen; L; H^; lib. l B, — 10 leg. et IV, 584, ubi tamen suspectat Perl- campius. — post in cdd. leg. haec: Spargere, guttatim fundere. Verg. (Virg.) Aen. lib. IIII: spargens umida (humida B, H^ , G) mella. quae om. A, del. ed. princ. — 11 lib. XXVIIII om. B. — 12 si B, Gen, L, IT. — S. in cdd.; om. in quidam ap. lun. — amorem M; amore et cdd. — adulescentilis pr. G. — 13 facte (factae B) B, Gen, H^. — signant B, Gen, H^. — nilque amat M; nihilque amaret cdd. — 15 vestigio pulvera servant A. — 16 S., sep,, disc. B; S., disc. vel sep. A. — Luc; cf. 282 l. discrimen rursum separatio ibique comm. — XXVIIII cdd. 282; XVIIII h. l. — 17 nam ut cdd. — 18 neque cdd. — lima A, B, Gen, H^; linea cdd. 282. — 21 duodecim; XII B. — 22 dum ut ex praec. vocabulo ortum secl. M. cf. Odyss. IX, 39. — domum Boeperus; at displicet illud profectum; malis redeuntem. — domo Victorius; lun.; Me; quod non potest probari, nisi statueris quaedavi intercidisse et fuisse olim velut haec: decem a. s. bellasse, decem a. s. errasse; cf. Ov. Art. am. III, 15 sq. — pro decem X B. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 667 405. 406 M. SVBNIXVM, subditum. Vergilius [in] Aen. [lib. III: iuvenemque superbum 25 servitio enixae tulimus. Subnixum Vergilius [in] Aen.] lib. IIII: Maeonia mentum mitra crinemque madeutem subnixus rapto potitur. II Subnixum, sublime, hoe est susum nixum. Coelius Anualium 30 lib. I: ea dum fiuntj Latini subnixo animo et victoriae certi con- silium ineunt. INCIPIT PER T LITTERAM. TANDEM siguificat vix; ut apud Ciceronem: tandem aliquando, Quirites. — Vergilius [in] Aen. lib. III: 3j ergo insperata tandem teUure potiti. 1 II Tandem significat || et tamen. Titinius [in] Gemina: sine forma odioea sim, tandem ut moribus placeam viro. TAMEN ipsum significat statim. Plautus Rudente: 23 in, 326 H 26 IV, 216 D 29 Coelius Ann. I; cf. comm. || 33 Catil. II, 1, 1 I 34 III, 278 II 1 Titinius Gemina fl 3 II, 6, 49. 23—26 illa lib. — Aen., quae Gen. exliihct in margine m. 2, delevit Quicheratus. — 23 Verg.; cf. comm. in 297 , 12. — in ante Aen. add. B, Gen, jHj. — II B; Gen; L {in quo prius fucrat III); H^. — 24 suberbum L. — 26 Verg. — 28 om. B. — 26 in om. K^, G. — 27 Meonia cdd. — mitram i (mam Genh) cdd. — 28 portitur Gen^ ; pr. L. — 29 sublime hoc est susum nixnm add. X^. — ho, supra scr. c, L^. — aursum A. — Coelius L; Celius P ide H nihil adnotatuvi ad Quicherati exemplar, in quo est Claudius); Caelius A; Gen; G; Cecilius B. — 29. 30 Annali cdd. cum B (annalib I L; anna lib. I Gcn^). — exemplum, quod sequitur, ex Gell. XVII, 2 petitum iam observavit Bent. — porro cf. Hertz. Opusc. Gell. 117 ; 128. — ductum est ex Claudii Annalibus. — cf. comm. in 87, 4. — ea dum fiunt Gell.; ea L; H^; G; e B; Gen; H^; et A. — 30. 31 et v. c. c. in. 07». Gell.; cf. Hertz. pg. 108. — et victoriae certi G. Canterus; ex victoria inerti odd.; f. s. a. ec victoria indepta (cf. Sall. Cat. 7 , 3 civitas — adepta libertate) vel ineptum c. i. — 32 07)1. H spatio rel. — 34 in o/«. B, Hqos. — I .B, Gen, L, H^. — f. haustus ex alio Aen. libro locus veluti VI, 83. — 1. 2 atinius Gen, H^. — in om. B, Gen, H^. — sine M; sin (si in L; siun pr. Gs; v. infra; geminas in H^; Gen) cdd. cwm B; v. — forma Lipsius; foma (gemina sin- fonia H^; Gs pr.: siunfonia, tum synfonia) cdd.; f. fama. — odiosa M; odio {seq. s) cdd. — sim M; sum ». — 3 ipsum significat; ipsum sig in ras. L^; ipsum saepe significat A. — illud ipsum, quo ad superius lemma respicitur parum ex more huius capitis, vid. delendum. — cet. n. N. 668 NONIVS MARCELLVS 406 M. utinam fortunam nunc ego anatinam uterem, uti, cum exivissem dx aqua, arerem tamen! 5 Vergilius in Bucolicis: hic haedos depone: tamen veniemus in urbem. II Tamen significat tandem. Pacuvius Periboea: tamdnn' obfirmato animo mitescit metus? Sallustius Historiarum lib. III: nam qui enare conati fuerant, 10 icti saepe fragmentis navium aut adflicti alveis undarum vi mul- cato foede corpore postremo interiere tamen. 6 IX, 62 II 8 Pacuvius Periboea || 10 Sallustius Hist. III. 4 fortuna cdd. Pl. — ego add. Ald.; bic Schoellius. — anutinam (canutinam Gen, H^) cdd. Non.; anatina Ambros. Pl.; anetina B, C, D. — cf. Laclim. in Lucr. pg. 16 (fortuna nunc anetinad Bitschelius). — uterem M; terent (sic) C, Gen; uterer libri Plauti. — 5 uti docti ap. Plautum; ut cdd.; om. G, Gen. — exivissem docti ap. Pl.; exissem cdd. Pl. et Non. — arerem Pl.; rerem {praec. a) cdd. — SchoelUus diverbio facto interposuit: quid istuc? servata alioqui librorum scriptura: 'quid istuc' — 'ut cum exissem ex aqua arerem tamen.' — sane de illo exivissem amplius quaerendum. — 7 hedos cdd. pr. B. — 8 Periboea om. B. — 9 tamenn'. ita M; tamen cdd. — offirmato L^; G; non B. — 10 Sall.; cf. Arusian. gr. lat. VII, 456: adflictus illam rem. Sallustius lib. III: adflicti e. g. s. — agitur de strage classiariorum 3Iithridatis apud Cyzicum. — cf. Kritz. eomm. in III, 35. — 11 fragmentis Me: frumentis cdd.; ferramentis (ferrimentis ed. a. 1476) male Pius. — ut Gen; H^. — alveis Me; asuis cdd.; alveos legit Arusianus (ap. quem alveo Gudianus et Perizonianus). sed illum hoc loco ut saepius deceptum existimo corruptela librorum. — vim L; H^. — 12 fide L, H^, Gen; fede H^, G. — postremum -Hbi,- postre Gen; pr. L; postremo ex corr. L m. 1 vel 2; Ho^; G. — hic inserenda quae pg. 3, 13 post illud Pausimacho leguntu/r intellexit Me; cf. comm. in 3, 13. — vid. autem folium hoc, antequam post primam archetypi schedam collocaretur, hic illic esse attritum. unde graviores quasdam traxit corruptelas, maxime in l. tenacia. — B om. Sallustii exemplum; A ex toto lemmate nihil habet nisi haec: Tamen ipsum saepe significat statim. — iam usque ad pg. 409, 15 nascitur cum A, B deficit Gen; quorum in locum succedunt Bamb. vel Lugd. alter ac Parisini 7665; 7666. — interiere (periere Ald.) tamen Me; f. intereunt tamen; mum (pausimachomum; sc. in archetypo antequam pagina haec luxata in alium deferretur locum fuerat postremum) intereni tamen L^; mum interent tamen L,^; H; Bamb. — m Victorino erasis aliquot liiteris existere munite res tamen Mercerus testatur in Comment. pg. S4; ubi item in G hdberi adnotat Schneiderus. mumiteres tamen a/fer^ Me e Vict. pg. 191. Schneiderus ad textum adscribit id quod est W q t ^ . . . ^ . mumiterettam. at Heinemannus legi scripsit: pausimacho mum iteret (mum it inras.); tum, supra add. 1 (si recte lego), tam; 1 nota significari alias omissum n. — mum iterert ex G adfert ed. Bas. hoc loco. eadem nota neglegentia pg. 3 habet haec: 'mum in terenti (interiere) tamen Toga dicta est' mss. Merc. Cdd. omnes boni, W, L, Montp. " — de Montepessulano dictum pg. 3. — ceterum apparet falli Non. in explicando illo tamen. — apud Arusianum haec inveniuntur: adflicti alveos undarum vi (om. cdd.) mulcato corpore interibant. — ab Aldo violentius nec pro sua sollertia locus ita interpolatus: DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 669 406 M. TOGA dicta est a tegendo. et est toga, sicut in consuetu- dine habetur, vestimentum quo in foro amicimur, cuius et Cicero 15 meminit in Catilinam: velis amictos, non togis. — Titinius Fullonibus: inter decem quae annds neqaisti unam togam detexere. II Toga dicitur et tectum. Titinius Gemina: 81 rus cum scort6 constituit ire, clavis ilico 20 abstrudi iubeo, togae ne riisticae sit copia; id est: tecti. TOLLERE, occidere+. Lucilius lib. XXVIII: ad cui? quem febris una atque una ccnsipta, vini, inquam, cyathus unus potuit tollere. 25 II Tollere, emittere. Vergilius Aen. lib. II: clamores simul horrendos ad sidera toUit. II Tollere, transferre. Vergilius Aen. lib. II: unius in miseri exitium conversa tnlere. 15 II, 10, 22 II Titinius Fullonibus |] 18 Titinius Gemina || 22 Lucilius 1. XXVIII II 25 II, 222 II 27 II, 131. nam qui enare conati fuerant icti saepe ferramentis navium, tamen aut vulnerati a suis, aut aflicti (sic) undarum vi multato foede corpore postremo periere. — 13. 14 Toga; foga ij. — f. T. d. est a teg., id est [toga], sicuti cons. hab. — 14. 15. 16 quo — togis. in L haec tantum potuere legi: q . . . . amicimur cuius e . . . . t in Catillinam v . . . . togis. — tum fullonibus non comparet neque uis in nequisti. — 15 Catillinam L, pr. H. — 17 cum duriusculi viderentur numeri secundi versus , si trimetri constituei-entur , tetra- metrum effedmus. — inter decem quae annos M; quae inter d. a. cdd. — nequivisti Paris. 7665. — 18 Toga add. Quicheratus. — tictum L; tinctum JBamh. — 19. 20 si rus; situs Bamb. — togae ne rusticae M; rusticae togae ne cdd. — copia om. Bamb. — molliores erunt numeri, si octonarios repo- sueris iambicos in hunc modum: nam si rus cum scort6 constituit ire (si rus cum sc. constituerit ire Hermannus), clavis ilico | abstriidi iubeo nisticae toga^ ne sit illi copia. — in verbo togae, quod ridicule dictum pro tecto vel tigillo (Plaut. Aulul. II, 4, 22), non videtur esse offendendum. — 22 occidere Me; hoc cid L^; hoc cid; id. m. 2; Bamb.; occid. (antc o littera, quae legi non posset) H; occidi (cidi in ras.) G; idem in mrg. H^. — sed gravius vid. latere mendum, non modo quod sequitur mox l. tollere, occidere, quod potuit ab illo avulsum in alienum locum deferri, sed quod omnino occidendi notio parum convenit Lucilii verbis. expectes: tollere, auferre vel absumere. — ceterum haec et sequentia maculis aqua infusa ortis in H deformia dicit Siversiu^; v. 22 legere se potuisse negat Onionsius. — XXVIII M; XXVI v. — 23 febris atque Ho; cf. comm. in 22. — anstpa L^; ansipia et Bamb.; in quo praec. una supra scr. — 24 v. inquam; f vini quem. — cyathus coni. lun.; et ita ms. Casaub.; hiatrus L; G; Bamb.; hyatus, hiatus (ita Hs; V. infra) male edd. ad lun. — illud vini tantum in h. v. comparuit Onionsio. — 25 emittere {praec. e) M; mittere v. — 21 n. N. 670 NONIVS MAECELLVS 406. 407 M. II Tollere, inferre. Vergilius in Georg. lib. III: tollentemque minas et sibila colla tumentem 30 deice. II Tollere est elevare, erigere, ectollere. Vergilius Aen. lib. I: et mulcere dedit fluctus et tollere vento. et lib. XII: * * * 35 idem in X: tollit se adrectum quadrupes. M. Tullius Philippicarum lib. XI: vel in caelum || vos, si fieri i poterit, umeris nostris tollemus. — Lucilius lib. XXVIII: tanti se emporiis montes sls cci&sQci tollent. M. Tullius [in] Hortensio: nihil tamen inesse quo se animus excellens tolleret. || Tollere, ostendere. Vergilius [in] Aen. lib. I: 5 cui mater media sese tulit obvia silva. idem lib. VII: laborum prima tulit finem. II Tollere, occidere. Varro Sexagesi: nunc quis patrem decem 10 29 III, 421 II 32 I, 66 || 34 XII; cf. comm. || 36 Aen. X, 892 || 1 XI, 10, 24 II 2 Lucilius 1. XXYIII || 4 M. Tull. Hortensio || 5 1, 314 || 7 Aen. VII, 117 II 10 Varro Sexagesi. 32 erigere, extollere huc transtulit Quicheratus. nam in cdd. leguntur 407 , 5 post illud ostendere. — et tollere L^; cd. Victor.; Paris. 7666; ed. princ; extollere H, L^, ed. Bas.; ectollere Me. — 32—37 in IIs tradita haec: Verg. Aen. lib. I et lib. XII. et (lib. XII et add. m. 2) mulcere — vento. item in X tollit — quadrupes. — et ita rell. cum Bamb., ut vid., exe. quod L Verg.; porro om. verba item (idem in IX ed. a. 1480) in X, quae del. H^. pro his item add. L^. — 32 Verg.; cf. 415 l. ventus. — ex libro XII et 114 et 904 poni potuisse adnotat Quicheratus. sed nescio an illud et lib. XII sit ab interpolatore additum. — 36 cf. 29 l. calces. — 37 arectum H^ ; adr. rell. — 1. 2 filippicarum L^ ; G. — tunc vel Cic. — celum 11^. — potueritig/ -H^? ^/ potierit H-^; poterit Halmii cdd. omnes; qxd praefert illud potuerit. — tollem H^. — 3 tati, supra scr. n, X. — emp. Palmer.; temporis C (tantis etemporis L; H^; cd. Vict.; tantisetemporis H^). — eis aetera Vahlenns; et faetera C; ad sidera I. Dousa; similiter Palmerius. — nos in ed. Lueilii, quod ne nunc quidem displicet: tantae se emporiis merces et fenera {i. e. capita) toUent. — 4 in om. L^. — inesse quo (ablat.) M; esse in quo cdd. — 5 tolleret M; tollere {seq. t) cdd.; toUat ed. princ; tollere non possit Me; t. queat Orell. — Tollere, ost.; add. cdd. erigere, ex- tollere; v. supra. — in a correctore add. in L; om. G; habet Bamb. — 8 ea vox audita lab. Verg. — 10 cf. comm. in 406 , 22. — Varr. exemplum ad- fertur pg. 422 s. l. tollere. — nunc quis elegantissime libri 422; nunquis (numquis Bamb.) h. l.; nam quis Scal. — decem annorum cdd. utrobique; quod potest tolerari, si natus sit filius. — decem annos Scal. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 671 407 at. annorum natus non modo aufert, set tollit, nisi veneno? || Tollere est et differre. Plautus Poenulo: omnis extollo ex hoc die in aliiim diem. 11 Tollere, pati, sustinere. Vergilius in Aeu. lib. Ill: 15 iuvenemque superbum servitio enixae tulimus. et Ub. XII: non tulit instantem Phegeus animisque frementem. Terentius Phormione: 20 ego te conplur^s advorsum ingdnium meum mensds tuli. M. Tullius in Verrem, Divinatione: tuli graviter et acerbe, iudices. — idem de* officiis lib. II: nisi enim multorum inpunita scelera tulissemus. TENACIA est perseverantia et duritia. Ennius Hectoris Lytris: 26 ducit quadrupedum vim invictam eflFeram indomitam et iungit ingo quorum tenacia infrenari valida vix guittir minis. II Tenacia, parsimonia. Afranius Privigno: vixisti tristis, diirus, difficilis, tenax. TEMPESTAS est turbo ventorum. Vergilius in Georg. lib. I: 80 quid tempestates autumni et sidera dicam? II Tempestas, tempus. Sallustius in lugurtha: ea tempestate in 12 II, 52 (I 14 III, 326 || 17 XII, .871 H 19 IH, 2, 35 || 21 2, 4 || 22 II, 8, 28 \ 24 Ennius Hectoris lytris || 27 Afranius Privigno || 29 I, 311 i| 31 8, 1. 11 aufert cdd. 422; fert h. l. — set; sel pr. L; sed L ex corr.; iZ, ; Bamb.: cdd. 422; seu H^; G. — illud toUit neutro loco satis commode explicatur a Non.; sed inest amphibolia, quam perspexit Oehlerus apteque inlustravit notissimo in Neronem epigrammate, quod extat vitae Sueton. cap. 39. — ferendi et tollendi verbis lusit idem Varro in satura de officio mariti ap. Gell. I, 17. — 13 ita etiam Pl. cdd.; exc. quod in Ambros. vid. fuisse: omnis extollo ex hoc in alium diem; cf. Goetzii comm. — a Plauto tamen venisse existimo: omnis ex hoc die in alium extollo diem. — 14 Verg.; cf. comm. in 297, 12. — II Bamb. — 18 fegemus JD, ; fegeus rell. — 19 formione cdd. — 20 cuml^lures H. — adversum L^; Bamb. — 21 Divinatione ed. a. 1476; divinationes Paris. 7666; divinationis rell. — acerve L^. — 22 inpunita Cic; inpunitates (imp. L^; G) L^; H^; G; in inp. H^; inpunilas Lugd. — 23 scelerum L^; H^; pr. G; Bamb. — tulissem cdd. — 24 haectoris listris cdd.; ustris (sic) f. L^; lystris Bamb. — 25. 26 ita M, ut in loco desperato; cf. Ti. XVJ, 148 — 51; cdd.: ducet quadrupedum iugo invitam doma infrena (domain frena H) et iuge valida quorum tenacia (frenatia Bamb.; Paris. 7566; tenatia Hj) infrenari minis. — commenti sunt alii alia, quae videre est apud Mibbeckium et Quicheratum. — 27 Afranius; cf. comm. in 409 l. triste, severum. — 28 vixistis Ly. — 31 temptate pr. L. 672 NONIVS MARCELLVS 407. 408 M. exercitu iiostro fuere conplures novi atque nobiles. — Lucilius lib. XXVII: iam qua tempestate vivo, cresin ad me recipio. Pacuvius Teucro; 36 quam t^ post multis tueor tempestatibus ! M. Tullius de senectute: cursus est || certus aetatis et una l via naturae eaque simplex; sua cuique parti aetatis tempestivitas est data. — Varro Endymionibus : dum sermone cenulam variamus, interea 'tonuit bene tempestate serena.' 5 TREPIDARE, nietuere. Vergilius lib. VIIII: dum trepidant, it hasta Tago per tempus utrumque. idem lib. VIII: trepident inmisso lumine Manes. Lucilius lib. XXX: lo sed quid ego haec animo trepidantei dicta profundo? II Trepidare, festinare. Vergilius lib. VIIII: ne trepidate meas, Teucri, defendere navis. et Georg. lib. IIII: tunc trepidae inter se coennt pinnisque coruscant. 16 TANGEEE, ferire, commovere. Vergilius lib. VIIII: nec solos tangit Atridas iste dolor. idem lib. XII: miseri te siqua parentis '20 tangere cura potest, oro. 32 Lucilius 1. XXVII || 35 Pacuvius Teucro (| 1 10, 33 || 3 Varro Endy- mionibus || 6 Ennius 1| 6 Aen. IX, 418 1| 8 Aen. VIII, 246 H 10 Lucilius 1. XXX || 12 Aen. IX, 114 H 14 IV, 73 H 16 Aen. IX, 138 H 19 XII, 932. 32 noviles L^. — 33 XXVI Bamb. — 34 chresin LacJmannus; certe sine G, Bamb.; sine post ad me collocatum in Turicensi; certe finem Palatin. — 35 Pacuvius; cf. 413 l. tueri, videre. — 36 tueor cdd. 413; ebeor h. l. — 2 naturaequae simplex L, H^, Bamb. — sua L; H^; Bamb.; suaque cum. H^ et G Cic. cdd. — parti aetatis ed. a. 1471; Bas.; partis aetans L; Ho^; Bamb.; parcitatis Ho^ (del. aetatis); G, ut Cat. Paris. 6332 (parti aetatis, m. 2 parcitati Hs; sed in P est parcis). variae hic cdd. Cic. corruptelae; qui quidem omnes om. aetatis. — 3 endaemionibus L, H^; endemionibus H^, G, Bamb. — celula H^ (celulam Hoj). — 5 est Ennii versus; cf. Ann. 155: cum tonuit laevum b. t. s. — tonuiit Hs^. — seraena Bamb. — 7 it; cf. Lach- mann. comm. in Lucr. pg. 209. — 8 VIIII C; non Bamb. — 10 Lucilius lib. XXX in ras. add. G^. — 11 ahaec (supra a priu^ et infra rasura) L. — trepidante cdd.; trepidanti Ho^; Bent. — 15 tum Verg. — pennisque L^; Hqos; G; Bamb., ut vid. — 16 commore L^. — 20 parentes L^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 673 408 M. M. Tullius in Verrem, Frumentaria: ut numquam tuum ani- mum cura tuarum fortunarum cogitatioque tangeret. — Lucretius: nec bene promeritis capitur neque tangitur ira. 25 II Tangere est contingere. Lucretius lib. I: tangere enim et tangi nisi corpus nulla potest res. Terentius in Adelphis: numquam, dum ego adero, hfc te tanget. II Tangere, inspicere. Lucilius lib. XXVI: 30 niimquam priu' quam v^nas hominis t^tigit ac praecordia. II Tangere etiam circumvenire. Turpilius Demetrio: ad etiam ineptus meu' mist iratiis pater, quia se talento argenti tetigi vdteri exemplo amantium. idem Leucadia: 35 hoc quaero: ignoscere istic solentne has qu4si minoris noxias, enim si forte galiola vini tago? Lucilius lib. XXX: et Musconi^ manum perscribere posse tagacem. 22 II, 3, 26, 65 || 23 II, 651 (I, 49); cf. comm. || 25 I, 304 || 27 II, 1, 3 || 29 Lucilius 1. XXVI || 31 Turpilius Demetrio || 34 Turpilius Leucadia || 38 Lucilius 1. XXX. t 22. 23 in Verrem, Frum. M; in Frum. Verrinarum cdd. — ut om. cdd. — nuncquam Bamh.; nunc quam L^. — tuum animum Me; tua me C, Bamh. animum tuum cdd. Cic. — fortunarum tuarum ap. Cic. Lagomarsinianorum optimus. — Lucr.; cf. 252 l. capi, propitiari. — ubi cum variarent cdd., cur sequentia secundo potius quam primo lihro adscriherentur , haec fuit causa, quod locus, quem claudunt in J. I, haud duhie est suppositicius. — 24 nec tangitnr cdd. Lucr. I, 49; Serv. ad Aen. VI, 376 libri pr. B. — cet. cf. Lachm. comm. in Lucr. II, 646. — 27 adelfis cdd. — 28 nunquam H^. — hic H^; Bamh.; hoc rell. — 29 XXVII Bamh. — 30 nunquam Gerlachius; nequam (nequa H^) cdd.; fuerat in archetypo per compendium scriptum nuncquam. — neque prius quam Ald. — venas in ras. L^. — 32 ad L^; at rell. cum Bamb., ut vid. (ad Lugdun.). — mihi est cdd. — irat. (sic) Bamb., t in ras. — 33 talem to L^. — amantium Carrio; Me; amanti cdd. — 36 istic; ista, supra scr. vel istic Bamh. — solentne has Me; solent neas L, H; solentne as ed. Bas.; Bamb. — quasi ex seq. v. huc retraxit M. — min tantum in H potuit legi. — noxas L^^; H^. — 37 galiola; galeola Bibheckius (erum si forte quas galiolas vini tago metro non satis curato Cuiacius) ; quasi alias res cdd. (quasi ad priorem v. revocavit M; porro illud res videtur olim pertinuisse ad emendandum id quod est minoris). — tago Cuiacius; GuUelmius; cavo cdd. — 38 Luc. ; cf. Fest. 359; Paul. 358 s. l. tagax; qui tagacem male explicant per furunculom, cum sit furax. — LuciUus lib. in ras. add. G.^. — 39 Mutonis Fest.; Paul. — utrumque nomen recte habet. cet. cf. comm. in XXX, 100. — manum Fest.; Paul.; manu cdd. — perscribere; scil. verberibns. — posse tagacem Paul. (posse tagem Festi cd.); posset agacem L^; posset aiacem Xj ; H; G; posset alacem Bamh. NoNi Mabc. C. D. ed. L. MyBi.LBB. 43 674 NONIVS MARCELLVS 408. 409 M. Pomponius Aleonibus: 40 kA ego rusticatim || tangam; nam urbanatim n^scio. 1 II Tangere, attingere. M. Tullius in Verrem, actione II: Verres simul ac tetigit provinciam. — Vergilius lib. VIIII: sat fatis Venerique datum, tetigere quod arva fertilis Ausoniae Troes. 6 TRISTE, crudele, inmite. Vergilius Aen. lib. II: illi mea tristia facta degeneremque Neoptolemum narrare memento. Lucilius lib. XXX: aque tuis saevis factis et tristibu' dictis. 10 II Triste est mestum aut infestum. Vergilius in Bucolicis: tristis at ille: tamen cantabitis, Arcades, inquid. idem Georg. lib. III: aut unde nigerrimus anster nascitur et pluvio contristat frigore caelum. 16 idem in Bucolicis: triste lupus stabulis, maturia frugibus imbres. Terentius in Andria: cave n6 te tristem s^ntiat. M. Tullius in Ortensio: aliud ex silvis severum et triste. 20 II Triste, severum. [C.] Afranius Privigno: * * * 40 Pomponius Aleonibus || 2 II, 1, 10, 27 || 3 Aen. IX, 135 || 6 II, 548 || 9 Lucilius \. XXX || 11 X, 31 || 13 III, 278 || 16 III, 80 || 18 U, 3, 29 || 20 M. Tullius Hortensio || 21 Afranius Privigno; cf. comm. 40 Pomponium cdd. — cf. 166 l. rusticatim. — 1 ad L; Lugdun.; at H, G; item, ut vid., Bamb. — nam om. cdd, — 2 Tangere, attingere QuicJie- ratus (qui male ponit post 408, 39); Tangere contingere (om. LJ cdd. — accione Bamb. — 3 ac om. L^. — 4 datum est plures Verg. cdd.; sed cf. II, 291. — 7 illic L^. — tristitia L^, £",. — 8 degenerem Bamb. — 9 Luc; cf. 388 l. saevum, durum. — 10 aque M; cf. comm. in 388; itaque h. l. C, Bamb. — suis Bamb. — sevis C, non Bamb. — factis saevis cdd. 388. — 11 maestum ed. Bas.; Bamb., ut vid. (mestum Lugd.). — 12 inquid L^; Lugd.; inquit L^; H; G; Bamb., ut vid. — 16 nascitur. post hoc vocabulum, non, ut in comm. ad 3, 13. 14 expressum est, post auster, C, Bamb. continuant ea quae 3, 15 sqq. leguntur. cf. comm. in 3, 13. 14. — rursus incipit Gen. — 16 idem; cf. 349 l. maturum, mite. — 19 ne tristem Gen; H^. — cave te esse tristem sentiat cdd. Ter. — 20—24 tristior primus add. lun. — 20 f. ad seq. l. pertinet. — cet. cf. 390 l. severum, asperum. — ort. L^; hort. rell. — ex silvis severum et triste cdd. 390; ex silvis severe (exiluisse vere H^) tristia (tristes Gen; H^) h. l. — 21 Triste, sev.; hinc rursus incipit A, qui omissis sequentibus continuat l. triste, amarum. — C. del. lun. — etiam 33, 29 fertur: M. Afranius Privigno; ubi tamen erroris originem demonstravimus. — 22 lacunam posse expleri vel hoc versu (33, 30): non ego te novi tristem, DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 675 409 M. M. Tullius de officiis lib. I: ad in eius familiari Scipione ambitio maior, vita tristior. — Terentius Andria: 25 tristis verit§,s inest in viiltu adque in verbis fides. • II Triste, amarum. Vergilius Georg. lib. I: tristisque lupini sustuleris fragilis ealamos. II Triste, minax. Vergilius Aen. lib. II: 30 isque adytis haec tristia dicta reportat. II Triste, grave. M. Tullius de re publica lib. VI: qui numerum optumalum et principum optudit his vocibus et gravitatis suae testem linquit illum tristem et plenum digDitatis sonum. || Triste, difficile. M. TuUius de senectute: facilius in morbos incidunt 35 adulescentes, gravius egrotant, tristius curantur. || Triste, nigrum. Vergilius Georg, lib. III: ant tonsum tristi contingunt corpus amurca. . II Tristis, iratus. Afranius Epistula: 23 I, 30, 108 II 24 V, 2, 16 H 26 I, 75 || 29 II, 115 || 31 M. TuU. de re publ. VI II 34 19, 67 || 36 III, 448 || 38 Afranius Epistula. saevum, serium? vel tdli (407, 28): vixisti tristis, durus, difficilis, tenax monet Me. — 23 M. Tull. (sic) add. lun. — ad in M; adin Gen, H^; adein pr. L; acdein L ex corr.; H^; G. — familiaris cdd. — Scipionem Gen; H. — ap. Ciceronem haec feruntur: erat in L. Crasso — multus lepos — at isdem temporibus in M. Scauro — singularis severitas; in C. Laelio multa hilaritas, in eius fam. e. q. s. — 24 maior, vita tristior om. cdd. — Andria add. Quicheratus. — 25 tristis add. Ald.; qui primus hoc exemplum adiecit. — tristis veritas. veritas etiam cdd. Serv. ad Aen. X, 612; item Donati in Eunuch. V, 1, 22 ed. princ; at libri Ter.: tristis severitas. et ita Serv. ad Georg. III, 37. nam recte ihi videtur habere lectio vulgata. — defendit illud tristis severitas Studemundius Annal. philolog. a. 1868 pg. 568; eumque secutus Bartelsius pg. 32. — nec sane obstat, quod Nonius verbum tristis ex- plicat per severus. nam talia saepe idem dlibi, sed molUores erunt numeri, si cum Spengelio reposueris id quod est tristis veritas. — adque L^ ; atque rell. — fideles Gen^. — 26 hinc rursus incipit B. — Verg.; cf. 404 l. sustulit, abstulit. — 27 tristis A; Gen; H^; non B. — 28 fragiles A. — 29 Verg. e. q. s. om. B. — in Aen. L. — 30 aditis C, Gen, B. — tristitia Gen; H^. — duta flj. — 31 qui. de Catone Censorio vid. agi. — numerum B; numero (inumero pr. L) rell. — 32 optimataum H^; optimatam Gen; optimatum B. — prin- cipium Gen; pr. L et H. — n. opt. et princ; i. e. multos optimates et prin- cipes. — optudit {i. e. tacere coegit) Halmius; optulit cdd. (obtulit B). — his ed. a. 1471; is cdd. — vocis B, Gen, H^. — 33 testem add. M. — linquit perfectum (liquit B); puto relinquit. — 34 M. Tull.; cf. 315 l. grave, molestum. — 35 adulescentes om. A; B; Gen; L; H^ ; cf. comm. in 315. — egrotant A, Gen, L; non B. — tristitius Gen^. — 37 amurga Gen^^. — 38 fuit cum scri- bendum existimarem ingratus, verba, quae secuntur: iactet. mihi erit tristior eiusdem esse personae ratus. — sed enim altero Afranii versu videtu/r adseri lectio tradita. — epistola L^, H, G, Gen, B. 43* 676 NONIVS MARCELLVS 409. 410 M. 'iactabit sese.' — 'iactet.' — || mihi erit tristior; 1 id est, iratior. — idem in eadem: id^m natura tristiori paululo. II Tristis, doctus. Varro Trihodite Tripylio, TtSQt aQEtfjg xti]0£a)g: illud vero quodam mei sedet fato, ut ego non metuam fulmen, non 6 aruspicem tristem, simul ac Glycerion quaero. — Lucilius lib. XXVIII: adde eodem tristis ac severos philosophus. TRAHERE, [per terram] ducere. Vergilius in Aen. lib. I: lora tenens tamen; huic cervixque comaeque trahuntur 10 per terram. II Trahere est rursum levare. M. Tullius de deorum natura lib. II: et recenti fossione terram fumare calentem adque etiam ex puteis iugibus aquam calidam trahi. — Plautus Amphitryone: ni ego illi puteo, si occepso, §,nimam omnem intertraxero. 15 TARDVM significat pigrum, lentum. Vergilius Georg. lib. I: saepe oleo tardi costas agitator aselli. 2 Afranius Epistula || 4 Varro Trihodite Tripylio || 6 Lucilius 1. XXVIII || 9 I, 477 II 12 II, 9, 25 || 14 II, 2, 41 || 16 I, 273. 1 iactabit Passerat.; iactavit cdd. — iactat L^. — tristitior Gerii. — 2 id est iratior f. ah interpolatore add. — 2. 3 id est L. — idem in — pau- lulo om. B. — 3 idem ed. Bas.; v.; id est Gen, L, H. — tristitiori paulato Gen, Hi. — 4 Tristis, doctus. ingens Jiie ]<fon. stupor. — trifodite (trifote B, Gen, Hy) trifolio cdd. — cf. comm. in 4, 11 et Indicem. — n. d. xr.; TtsQi- aQsrricsoac C, Gen. — 5 quondam L ex corr., H^, G, B. — mei {pro mihi) M; meae cdd. — sedet fato add. M (illud vero quondam animo meo sedet Stevechius; sed quondam, cum non soleat poni pro iam diu, non videtur hic habere locum; quod animae meae insidet Vahlenus). — sedet; i. e. fixum est, ut Aen. V, 418. — fulmen; fulmem L^; pamem B, Gen, H^. — nec tamen videtur dubitandum de illo fulmen. ita 166, 4 L, H^, Bamb. pamones pro pulmones. — panem inepte P; neque Pani deo hic puto esse locum. — 6 ac simul B. — Glycerion M; dici non (non om. B, Gen, H^) cdd. — 8 acde B. — severus cdd. — filosofus L^; philosofus L^; filosophus Gen. — philo- sophus; cf. comm. in Luc. XXVIII, 5. — tristes ac sexeros philosophos v. c. Dousae. — 9 Trahere; cf. 412 l. trahere; quod subiungit versui Plautino ed. princ, rectius cum initio huius loci conflat Quicheratus ita: Trahere con- suetudine manifestam habet significantiam : p. t. ducere. Virgilius — terram. Virgilius Aeneidos (debebat esse idem) lib. II: altaria — traxit. Trahere dare — trahebat. Trahere est rursus levare e. q. s. — nos tamen, ne violentius res gereretur, servavimus librorum memoriam. — per t. secl. M. — in om. B. — 10 huc H^. — 12 rursum A, B, Gen, H^; ruisus rell. — 13 recenti Cic; regem qui C, Gen, A, B. — atque cdd. pr. L^. — 14 trahit cdd. cum A, B. — Plautus; cf 148 l. occepso ibique comm. — 15 ni om. cdd. h. l. — 16 Georg. om. cdd. pr. B. — 17 agitator; igitur Gen; H^. — asselli L; post a ras, in Gen. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 677 410. 411 M. Terentius Eunucho: fatuas est, insiilsns, tardns. 20 II Tardum, diuturnum, perseverantem. Vergilius Georg. lib. 11: Media fert tristis sucos tardumqne saporem. TENDERE, inliabitare, tabernaeula et hospitia ponere. Vergi- lius Aen. lib, II: hic Dolopum manus, liic saevus tendebat Acliilles. 25 |j Tendere, insidiari, decipere: dictum a tendicula. Terentius Phormione : . . qnia non rete accipitri tenditur neque miluo. II Tendere est proprie laxitate distendere et sine rugis facere. Vergilius in Aen. lib. III: 30 tendunt vela noti. idem lib. VI: tendebantqne manns ripae ulterioris amore. [| Tendere est dirigere. Vergilius in Aen. lib. I: per tot discrimina rerum 35 tendimus in Latium. idem lib. II: 1 ad caelum tendens || ardentia lumina. ^ Lucretius lib. I: primum Graius homo mortalis tendere contra est oculos ausus. 5 II Tendere, contendere. Vergilius in Aen. lib. II: ille simul manibus tendit divellere nodos. idem lib. V: 18 V, 8, 49 II 20 II, 126 || 23 II, 29 |I 26 II, 2, 16 || 29 IH, 268 || 31 Aen. VI, 314 II 33 I, 204 || 36 II, 405 || 2 I, 66 || 5 11, 220 jl 7 Aen. V, 154. 18. 19 om. B. — 19 fatus Gen^; pr. L. — 20 Verg.; cf. 345 l medi- camentum — venenum. — 21 fer Gen, L, H^ ; non B. — 22 olim in lemmatis initio vid. fuisse vv. 28—32. — Tendere dicitur inh. A. — 24 sevus A, Gen, JS, G; non B. — 25 decerpere B, Gen, R^. — 26 in ante illud Phormione add. L^; H.^; sed in hoc eras. — formione Gen, H, G; non B. — 27 recte cdd. eum A, B. — accipit ritenditur Gen, H^. — accipit neque tenditur B. — tenditur; legitur et 'tennitur' Donat. — post miluo rete addit B. — 28 laxitate M; laxitatem v. — 29 Verg.; cf. 307 l. fuga — navigatio. — in om. B; in Aen. om. ed. Bas. — 30 nothi A, B. — 33 Verg.; cf. 282 l. discrimen est periculum. — 1 tentens Gen^. — 3 primus B. — gaius L^; gravis Gen; L^; H; non B. — toUere cdd. Lucr.; sed tendere, ut exquisitius, merito praefert Lachmannus; cuiu^ conf. comm. — 5 in om. B. — 7 idem; cf. 282 l. discrimen, certamen. 678 NONIVS MARCELLVS 411 M. aequo discrimine Pistrix Centaurusque locum tendunt superare priorem. TVRPE est indecorum, informe. Vergilius lib. VI: 10 et Metus et malesuada Fames ac turpis Egestas. idem Georg. lib. III: scabiemque ferat turpisque podagras. II Turpe, grande. Vergilius Georg. lib. III: optuma torvae 15 forma bovis, cui turpe caput. idem [Georgicon] lib. IIII: et turpis pascit sub gurgite phocas. TENERVM significat gracilentum ♦ * ♦ Vergilius in Georg. lib. III: 20 et ros in tenera pecori gratissimus herba. TENVE, vehemens. Vergilius Georg. lib. II: tenuisque lageos, temtatura pedes olim vincturaque linguam. II Tenue, infecundum. Vergilius in Georg. lib. II: 26' tenuis ubi argilla et dumosis calculus arvis. II Tenue, tenerum. M. Tullius in Verrem, de suppliciis: reticulum- 10 Aen. VI, 276 |1 12 Itl, 299 || 14 III, 51 || 17 IV, 395 || 19 III, 326 || 22 II, 93 II 25 II, 180 II 27 II, 5, 11, 27. 8 aeque (eque Gen) cdd. h. l. — dyscr. B. — Pistrix; ita et B; cf. comm. in 282. — 10 indecorem Gen^. — deforme B, non A. — 11 ef. 349 l. metus. — malasuada B; Gen^; H^; malasuadas Gen^; malaesuada S^. — egetas Gen. — 13. 14 om. B. — 13 podagros Bj. — 14 n. N. — 16 optuma (optima B) torvae; scabiemq. uae Gen Qiic supra bc pos. ^); Hj^. — 17 idem; Vif B. — Georg. secl. M. — 18 pacit Gen^. — focas cdd. cum B. — similia Serv. adnotat ad locos Vergilianos. sed et hic falsus. cum v. 18 cf. Ovid. Metam. I, 300. — 19—21 hoc l. mancum esse apparet, cum una tantum eius quod est tenerum apponatur significatio- neque ea res fugit Quicheratum. verum non post Vergilii exemplum, sed ante lacunae signum ponendum demonr- strat locus Vergilianus , cui parum convenit illud tenerum, gracilentum. fuit qui coniceret haud inepte haustum Aen. l. IX v. 698 sq.: volat Itala cornus aera per tenerum {ita et Macrob. V, 13, 7 Georg. III, 109 habet aera per tenerum, ubi Vergilii cdd. vacuum; aera per tenerum iam Lucretius II, 146); ac dein addendum l. Tenerum, molle, quod post v. 21 intercidisse suspicatur Quicheratus. — 19 gracile lentum Montepess. , A, B, Gen, H^. — 21 rost pr. L; post ros ras. in Gen. — 22—33 multa in his perverse Non. — 22 Verg.; cf. Serv. ad h. l. — 24 temtatura L; tempt. rell. cum B. — vintura- que H; victuraque G. — lingua L. — 25. 26. 27 Verg. — tenerum om. B. — Verg.; cf Serv. ad h. l. — 26 calculis Gen^; pr. i. — 27 M. Tull.; cf 141, 15 sq. ibique comm. — in V., de s. M; de suppliciis (officiis L^) in V. cdd. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 679 411. 412 M. que sibi ad naris admovebat tenuissimo lino. | Tenue, frigidum. Vergilius Georg. lib. I: 30 ne tenues pluviae rapidive potentia solis acrior. idem lib. III: tum tenues dare rursus aquas. II Tenue, parvum, exiguum. M. Tullius in Ortensio: eundem 35 non modo mediocri pecunia, sed etiam tenui percipere possumus. — Vergilius lib. V: et tenuis Teucrum res eripe leto. idem Georg. lib. I: , ni refugis tenuisque piget cognoscere curas. 40 TENET, sicuti est usu, significat conprehendit, detinet. Ver- gilius Georg. lib. IIII: 1 verum ubi correptum || manibus vinclisque tenebis. M. Tullius in Verrem, Divinatione: non te, sed hunc librtim esse responsurum, quem monitor tuus hic tenet. || Tenet, inhabitat, possidet. Vergilius in Georg. lib, IIII: 5 quae gurgitis hnins ima tenes. II Teuet, prohibet. Vergilius [in] Georg. lib. II: texendae saepes etiam, pecus omne tenendum. II Tenet, conpescit, subprimit. Vergilius Georg. lib. IIII: 10 tenuitque inhians tria Cerberus ora, II Tenet, tegit. Vergilius Georg. lib. I: 29 I, 92 II 32 Georg. III, 335 H 34 M. TuIIius Hortensio fl 36 Aen. V, 690 II 38 I, 177 || 41 IV, 405 || 2 16, 52 0 4 IV, 321 H 7 H, 371 || 9 IV, 483 || 11 I, 115. 28 ad naris om. B. — 29—34 exiguum om. B. — 29 Verg. ; cf. Serv. — 30 pontia L. — 32 cf. Serv. — 34 hortensio edd. pr. L^. — 35 modo add. Nobbius. — etiam oni. B; non A. — possumus. hic finit A in cd. 347. relicua eius pars in 357 legitur. — 37 loeto B; Gen; L^; flj. — 38 idem; cf. 275 l. cognoscere. — 40 UBU; usus (seg. s) ed. princ; in usu Quicheratvs. — signifacat Gen^. — Verg.; cf. 254 l. corripere. — 1 virum L. — 2 video mihi non te Cic. — huc H^. — librum om. B; lib Gen, L, JS. — 3 tenet hic, sed corr., L. — 4 in om. B. — 4 — 7 lib. IIII — lib. II in mrg. add. Gen^. — 6 tenens A, Gen, -Hi/ non B. — 7 Tenet, prohibet. om. seq. usque ad 17 dicit B. — in om. JJ,; pro Verg. in Gen^: uirgi. — III Gen^; L; pr. H. — S saepes et A. — etiam; etiam pr. Mediceus Verg. (et iam quidam ap. Serv.)\ etiam (et iam) et rell. — tuendum pars lihrorum Verg. — 9 conpescit L^ solus. — supprimit A, L^, G. — 10 tenuique Gen^; L^. — hora -d. — 11 tegit; tetigit L; etgit Gen^. — Verg.; cf. 41 l. abundare. 680 NONIVS MARCELLVS 412 M. amnis abundans exit et obducto late tenet omnia limo. II Tenet, dirigit. Vergilius Aeu. lib. I: sed vos qui tandem? quibus aut venistis ab oris 15 quove tenetis iter? II Tenet, intellegit [dieit]. Terentius in Andria: 'id paves, ne diicas illam; tu aiitem, ut ducas.' — 'rdm tenes.' TREMEEE dicitur conmoveri, agitari. Vergilius lib. XI: cur ante tubam tremor occupat artus? 20 II Tremere, timere. Vergilius Aen. lib. II: hic aliud maius miseris multoque tremendum obicitur magis. Plautus [in] Asinaria: n6n placet: pro monstro extemplost, quando sudat qui tremit. 26 TRAHERE consuetudine manifestam habet significantiam. [ut] Vergilius Aen. lib. II: altaria ad ipsa trementem traxit. II Trahere, dare. Vergilius in Aen. lib. I: 30 partibus aequabat iustis aut sorte trahebat. TEMPTARE est exercere. Vergilius in Georg. lib. III: et temptat sese adque irasci in cornua discit, arboris obnixus trunco. 14 I, 369 II 17 II, 2, 12 || 19 XT, 424 H 21 II, 199 || 24 II, 2, 23 || 27 II, 550 II 30 I, 508 II 32 III, 232. 12 omnis h. l. cdd. — 13 exsit Gevii ; etsit L^ (fuerat in archet. ecsit). — abducto Gen; H^. — laetae L^; laete Hj ,• lete Gen^; limite i^- — ^^ diriget Gen^. — 15 quibus advenistis Gen^; L^. — ob oris Gen^; L^. — 17 intellegit A; intellegis Gen^; H; G; intelleges Gen^; L. — dicit, quod ex git supra intellegis apposito videtur esse ortum, secl. M; om. cum Ter. l. A. — Tenet, intelligit, dicit non bene Me; nec melius lun.: Tenes, intelligis dicit Terentius. — 18 id caves (praecaves, cave) pars cdd. Ter. — ne d. tu illam plerique cdd. Ter.; apud quem G om. tu. — 19 conm. L^ solus. — 20 cur ante tubam (tuuam L^); curant et uuam Gen, H^; curantur et, tum lacuna quinque vel sex litterarum, B. — artus et B; aritus pr. L; ar, tum ras., tus Gen; arcus H^. — 22 miseri (miserum H^) cdd.; om. B. — 23 e Verg. add. Quicheratus. — 24 in om. B; Gen; H^. — 25 cf. ed. Goetzii. — exemplo est C , Gen, B; extemplo est (exemplo est pr. D) cdd. Goetzii; exemplumst e lihris Langianis Gulielmius ap. Grut. III, 338; f. reete. — quid C, Gen, B; qui sudat tremit cdd. Pl. — 26 cf. comm. in 410 l. trahere. — consuitu- dine (pr. consuitudinem) L; consuetudinem Gen^. — ut om. B; Gen; H^; ed. Bas. — 27 in Aen. B. — I B, qui om. 28, 29, 30. — 30 Verg.; cf 244 l. aequare. — 31 trahebat. rectiora de h. l. Servius. — 32 exercere Quicheratus; exerceri cdd. cum B, qui sequentia usque ad 413, 3 om. — I Gen, L; II H^. — 33 atque Gen, L^, H, G. — coma L^; Gen^. — 34 ab oris H^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 681 412. 413 M. 36 II Temptare, experiri. Vergilius lib. VIII: his fretus non legatos neque prima per artem temtamenta tui pepigi. II Temptare, adgredi. Vergilius Aen. lib. II: extemplo temptanda fuga canit aeqnora Calchas. 1 II Temtare, petere, ducere. || Vergilius Aen. lib. III: unde labornm temptare auxilium iubeat. TAETRVM, vitabile. M. Tullius de officiis lib. III: postremo 5 etiam in liberis civitatibus regnandi existunt cupiditatis, quibus nihil nec taetrius nec foedius excogitari potest. || Taetrum dicitur inluviosum, faetidum. Vergilius Aen. lib. III: tunc Yox taetrum dira inter odorem. idem lib. X: 10 lavit inproba taeter ora cruor. M. TuUius in Verrem, actione secunda: quam multis istum ingenuis, quam multis matribus familias in illa tetra adque inpura legatione vim adtulisse existimatis? — Lucilius lib. XXX: 15 qnae non [spectans] spectandi studio, sed ab omini' taetri inpulsu ingressast. 35 VIII, 143 II 38 II, 176 II 1 III, 145 fl 4 III, 8 36 0 7 III, 228 || 9 Aen. X, 727 II 12 de praet. urb. 24, 62 H 14 Lucilius I. XXX. 35 VIIII Gen; pr. H. — 36 fretos Gen^; L^. — 37 temptamenta Gen.^; H, G. — 39 aequore Gen, L, H^. — calcas H^. — 1 Temptare cdd. pr. L. — petere; etere in ras. L^. — ducere M; dare (dare in ras. L^; dare supra scr. Gen) cdd. — 4 Taetrum; e ubtque A, B; itetn Gen et H pr. v. 10; contra ae L pr. v. 13; item ed. Bas.' ubique {v. G et 17 Tetrum a nohis ex G notatum). — Taetrum, vitabile om. B. — 5 etiam B; cdd. Cic; eiam Gen, H, L; hae iam G; ita fere edd. priores. — cupiditatis nominativ. (cupi- ditates B; H^). — 6 fedius B; Gen^; H; G. — cogitari Bakius. — potest. post h. V. collocandum exemplum Lucilii, quod cum oUm in marginem esset delatum, mox post alterum, non, ut oportebat, post prius M. Tullii exeniplum est collocatum. — 7 inliviosum L^; inluviorum Gen^; illuviosum L.^; H^; G; non B. — foetidum B; Gen; H^. — Tetrum dicitur ingluviosum (g in ras.), fetidum, nigrum om. prioribus A. — 8 tum Verg. — 9 — 11 om. B. — 9 id.; cf. comm. in 327, 7, ubi hoc exemplum omissum. — 12 M. Tull.; cf. 334 l. inpurus cum comm. — accione B, L. — II ed. Bas. — illum pro istum cdd. 324. — 13 ingeniis B, Gen, H^. — familiis cdd. — ilia GcHi. — atque cdd. pr. L^. — 14 Lucil.; cf. comm. in v. 6. — 16 quem B. — spectans (expectans G) seclus. Gulielm. — sed idem; se cdd. — ad L^; m. 2 at. — ominis Gen; omnis H^; hominis B; L; H^; hominibus G. — omini' taetri; ita 357 in v. Acciani illis obsceno omine obscenum explicatur per vitabile. — 16 ingressast M; ingressus {seq. t) cdd. — agitur de vulpe ad leonem aegrotum accedente. 682 NONIVS MARCELLVS 413 M. II Taetrum, amarum. Lucretius lib. IIII: ac veluti pueris absinthia taetra medentes cum dare conantur. II Taetrum, impium, crudele. M. TuUius de officiis lib. III: pro- 20 missum potius non faciundum quam taetrum facinus admitten- dum fuit. TORQVERE significat inflectere. Vergilius in Georg. lib. II: Ityraeos taxi torquentur in arcus. Terentius in Eunucho: 25 illiid vide, os ut sibi contorsit c&rnufex! II Torquere, guro celeri rotare. Vergilius Aen. lib. I: ast illam ter fluctus ibidem torquet agens circum. II Torquere, iacere, mittere. Vergilius lib. V: 30 in medios telum torsisti primus Achivos. TVERi dicitur servare, custodire. M. Tullius Epistularum ad Caesarem lib. I: ut sciret tuenda maiore cura esse quam parta sunt. — Vergilius lib. VIIII: succedunt variantque vices, quod cuique tuendumst. 35 17 IV, 11 II 20 Iir, 26, 95 || 23 II, 448 || 25 IV, 4, 3 H 27 I, 116 || 30 Aen. V, 497 II 32 M. TuU. Epist. ad. Caes. 1 1| 34 Aen. IX, 175; sed cf. comm. 17 Tetrum (etrum in ras.) G. — Lucr.; cf. 190, 24. — 18 nam cdd. Lucr. h. l.; sed I, 936. — post veluti hic supra scr. A^. — absenthia L^; Gen^; absinthia et A; absynthia ed. Bas. — 20 Taetr. — crud. cum Lucr. exemplo om. B. — crudelem pr. L; B^. — M. Tull.; cf. 309, 32. — 21 potius om. B. — faciendum A, B, Gen, L^, H^. — 24 ityreos G, Gen; etireos B; itureos A; ityreos taxi litt. capitalibus Gen, H. — 26 video B. — os om. id. — video (m. 1 videos Genhm) Gen\. — ut om. Gen^; H^; L; G. — distorsit Ter. — carnifex B, Gen, L^, H^. — 27 guro M; guiro Gen-^^; pr. L; H^ in mrg. (ubi guiro del., sed restitut); giro B; Gen^; L ex corr.; H^; gyro A, ed. Bas. — Aen. om. Gen, H^. — 28 illum H^. — 29 torquet agens Verg.; H^; sed id rursus mutatum; torqueat gens L^; ed. Bas.; torqueat ingens Gen, L^, H^. — 31 achibos Gen, L^, H^. — 32 Tueri — custodire perinde ac V. 27 inde a Verg. , porro 28 — 31 om. B. — custodire om. Gen, H^. — epistolarum B, H^, G. — at L^. — 33 scire B, Gen, H^. — maiora B, Gen, H^ (m. 2 maiorae). — gura Gen^; curae, sed e eras., H^. — notus versiculus: nec minor est virtus quam quaerere parta tueri. — 34 VIII cdd. pr. B. — 35 haec e duobus vel adeo tribus (nam de IX, 164 potest dubitari) Vergilii versibus conflatu; i. e. IX, 222; 164; 175: succedunt servantque vices: statione relicta; discurrunt variantque vices fusique per herbam; excubat exercetque vices, quod cuique tuendum est. — similis neglegentiae exemplum pg. 403 ad l. subit, in memoriam reducitur est adnotatum. — vices B per inter- polationem; duces rell. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 683 413. 414 M. II Tueri, videre. Vergilius lib. V: l excipiunt plausn pavidos || gaudentque tuentes Dardanidae. Pacuvius Teucro: quam t^ post multis tiieor tempestatibus ! ^ TERGORA dicuntur coria. Vergilius in Aen. lib. I: tergora diripiunt costis. II Tergora, dorsa. Vergilius lib. VIIII: hinc raptas fugientibus ingerit astas in tergum. 10 Lucilius lib. XXVnH: orationem facere conpendi potes, solvi dum salvo tergo a tergin6 licet. II Tergum, scutum. Vergilius lib. VIIII: et venit adversi in tergum Sulmonia. 15 idem lib. X: dentibns infrendens et tergo decutit hastas. * ♦ ♦ TRASMITTERE, tradere, derelinquere. Lucilius lib. XXVIII : Polem6nem amavit, mortei huic transmisit suam scolam, quam dicunt. 20 TEMERARIVM, sicut plerumque, a temeritate. || Temerarium, metuendum et sollicitum. Plautus in Asinaria: sed quid hoc quod picus ulmum tundit? heu, temerariumst. 36 Aen. V, 575 || 3 Pacuvius Teucro || 5 I, 211 || 7 Aen. IX, 763 y 10 Lucilius 1. XXIX | 13 Aen. IX, 412 fl 15 Aen. X, 718 || 17 Lucilius 1. XXVIII || 21 II, 1, 14. 36 VI cdd.; in B post spatium duarum litt. vacat. — cf. Aen. VI, 6S8. — 1 plauso Gen, H^. — gaudentque tuentque tuentes Gen^. — 3 Pacuvius; cf. 407 l. tempestas, tempus. — 4 te cum apice Gen ; H. — 5 — 9 inde a Verg. om. B. — 5 in om. ed. Bas. — 6 deripiunt Heinsius. — 7 Terga Gen^, L ex corr., H, G. — S hastas Gen.,; H, G. — 10 XXVIIH M; XXVIII cdd. — 11 conpendi L^ solus. — potes Gcn, L ex corr., H^; postes B; pr. L; potest rell. — 12 solvi lun.; salvi cdd. — tergo; in tergo C pr. L^; Gen; B. — a terg. M; et tergino Gen; L; H^; et in tergino H^; G; et salvi (quod ex praec. irrepsit) non B. — 14 cf. Serv. — sulminus Gen^; L (in hoc supra i f. 0 eras.; supra pr. partem u litterae eras. punctum). — 16 cf. Serv. — 17 apparet quaedam hausta. — Trasm. L^; Transm. rell.; B. — trad. lun.; trahere cdd. — 18 Pol. lun.; polemon et L, H^, G; polemo et B, Gen, H^. — amavit; am (etam) aut B. — mortei; morte Lachm. comm. Lucr. 170; mortem cdd. — trasmisit nos in ed. Luc. — 19 scholam lun.; scholen Lachm.; scolem B, Gen, H^; scotlem rell. {in H supra c eras. h). — 20 sicuti B. — temeritatem Gen^; pr. L, — 21 sollitum G; insolitum non bene Guietus. — metuendum et sollicitum; n. N. — 22 hoc om. G; Me; non B. — almnm B, Gen, H^. — heu M; nam ita apparet legisse auctorem Nonii; 684 NONIVS MARCELLVS 4U. 415 M. et in sequentibus: aut mihi in mundo sunt virgae aut atriensi-Saureae. [tegetes a tegendo. Varro de re rustica lib. I: sic quae 25 fiunt de cannabi, lino, iunco, palma, scerpo, ut funes, restes, tegetes; quaeque e fundo sumi non poterunt. TALEAS scissiones lignorum vel praesegmina Varro dicit de re rustica lib. I (nam etiamnunc rustica voce intertaliare dicitur dividere vel excidere ramum): ex utraque parte aequabiliter prae- 30 cisum, quas alii clavulas, alii taleas appellant.] INCIPIT PER V LITTERAM. VOLARE est avium. Vergilius in Aen. lib. IIII: humilis volat aequora iuxta. II Volare, celeriter currere. Terentius Hecyra: 36 ne firustra illic expect^t, || vola. 1 Vergilius lib. V: ecce volat calcemque terit iam calce Diores. 23 II, 1, 16 li 25 I, 22, 1 |1 28 I, 40, 4 || 33 IV, 255 || 35 III, 4, 24 || 2 Aen. V, 324. haut Gen^; L^; haud rell. cum B; non libri Plauti, quem euphonia ductum puto scripsisse hau; nam seq. t. — 24 in mundo; i. e. paratae, expeditae. — aut; ut Gen; L; Ho; P. — atriensis aureae B, Gen, H, L; atriensi Saureae ed. Bas. — 26 — 31 haec cum omnino aliena sint a capite IV, quo de varia signifi- catione verborum agitur et suspecta propter duplicatam Varronis de re rustica librorum memoriam {cf. comm. in 302, 12 ; qui praeterea habetur locus 403 s. l. stringere, decerpere ex cap. II est sumptus), recte putat Quicheratus utrum- que exemplum ex primo capite huc translatum. — 25 sic Varro; si cdd. cum A, B (in H c supra scr., sed erasum). — que Gen; f. L^; qui B, H^. — 26 cannabo Montepess.; A; Gen.^; H^; canabo B. — scirpo B; Gen^; H; G; syrpo Montepess.; scyrpo A. — 21 tegetes B; Gen^; H (in hoc supra tertium e et infra ras.J; A, qui seq. om.; tegeses, si fides Quicherato, Montepess.; tegetis rell. — quaeque e; quae e cdd. Varr.; quaeque Non. — potuerunt H^, G; non B. — quaeque — poterunt ap. V. ad sequentia pertinet. — 28 scisiones B; scissionis H^^. — presemina, m. 2 presegmina L. — f. hausta post praesegmina origo Graeca vocabuli huius, quam putaret Nonius {cf. Forcellinum s. l. talea). quamquam minime semper in capite primo, ubi de proprietate agitur sermonum, veriloquium lemmatum declaratur. — 29 intertalia A, B, Gen, H^. — 30 dividere; puto diffindere vel discindere. — ramumque A, B, Gen; ramumq. H^. — ex utramque par Gen-^^. — aequaliter A, B, Gen, H^. — 31 qua salii Bh. — cluvolas Varro; clabulas (dabulas cum A Hj) G, Gen; tabulas B. — ali A^. — appellent L. — 32 om. H spatio relicto. — 33 I cdd.; cf. I, 300 sq. — 34 cf 321, 32. — 35 T. in Hecyra B. — 1 ne me frustra illic cdd. paene omnes Ter.; illi cum Faerno Bentleius. — 3 cf. comm. in 29, 12. — teret Gen^; L^. — chalce diones Gen^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 685 415 M. VASTVM est magnum. Vergilius [in] Aen.: 5 vastumque cava trabe currimus aequor. II Vastum, horrens et asperum. Cicero de oratore: ita vultu motuque corporis vasti et agrestes, ut, etiamsi ingeniis valeant adque arte, tamen in oratorum numerum venire non possint. II Vastum, ingens. Vergilius Aen. lib. I: 10 hic vasto rex Aeolus antro. II Vastum, ferox. Cicero Tusculanarum lib. V: quae barbaria India vastior aut agrestior? VENTVS est flatus.t Vergilius lib. I: et mulcere dedit fluctus et tollere vento. 15 II Ventus etiam significat odorem. Plautus Cistellaria: ita mustilentus vdntus naris obtigit. VIRTVS est fortitudo. Vergilius lib. V: tunc pudor incendit vires et conscia virtus. II Virtus etiam significat auxilium. Plautus in Milite: 20 -^ deiim virtutest, te linde hospitio accipiam II Virtus rursum meritum est et dignitas. Plautus in Milite: 4 m, 191 II 6 I, 25, 115 II 9 I, 52 || 11 V, 27, 77 || 13 Aen. I, 66 1 15 Plautus Cistellaria |1 17 Aen. V, 455 || 19 III, I, 82 || 21 III, 1, 133. 4 Vastum; cf. comm. in 184, 26. — in om. JS^, G; non B. — post aend duarum litt. spatium in B. — 5 caba C, Gen; non B. — trebe Gen^; L. — curribus Gen; L; H^; G; non B; turrimus H^. — 6 aut ita Cic; ita om. ^; ut a JS; Gen; pr. L; H^. — 7 vasti atque agr. minus hene cdd. Cic; cf. V. 8. — 7. 8 ut — arte om. A. — ingentis B, Gen, L^, pr. H, ut vid. — atque cdd. pr. L^. — arce Gen, H^; non B. — atque arte val. cdd. Cic. — inveniri pr. A. — non om. H^. — possunt A, B, Gen, L, H^. — 9—11 Vastum, ingens — Vastum, ferox om. B. — 10 rix L^. — eolus Gen; H; L ex corr. — 11 lib. V add. M; om. C, Gen, B (primo add. H^); Tuscl. ed. a. 1471; Tuscul. lun. — 13 flatus L.^; H a correctore; G; plautus Gen (add. corruptelae signo); L^; pr. H (in quo id deletum); flatus om. B trium vel quattuor ver- borum spatio relicto. — vid. fuisse: Ventus est flatus, aura; cf. 245 l.: aura est ventus. — Verg.; cf. 406 l. tollere est elevare. — post Virg. add. B: aend. — 15 Plautus; cf. 63 l. mustulentum ibique comment. — 16 nam ita melius cdd. 63. — aestus, quod exquisitius est, id. ibid. — nares adtigit, quod vulgarius, id. ib. — 17 V supra add. m. 1 vel 2 L. — 18 tum Verg. (tunc et Medic, sed corr.). — 19—21 Plautus — dignitas om. B. — 19 n. N. — est te unde M. Hauptius; est eundem C, Gen; deum virtute est eundum om. rell. A. — est tasenunde cdd. Pl. — accipiem (accipiaem) cdd. meliores Plauti; quod tutatur Bergkius Opusc. I, 116. — accipiam; accipiam apud me comiter* (tYo Bitschelius ; comitas, commitas libri) Plaut. — 21 est om. A. — Plaut.; cf. 157 l. pauperat cuni comm.; Bitschelii et Brixii edd.; Caes. pg. 107; Spengelii T. Macc. Pl. 37. 686 NONIVS MARCELLVS 415. 416 M. quae inprobastt mers, pr^tium ei statuit, pro virtute ut veneat. VESCI est edere. Vergilius lib. VIII: vescitur Aeneas simul et Troiana iuventus. Accius Atreo: 25 ne ciim tyranno quisquam epulandi gratia accumbat mensam aut ^andem vescatur dapem. II Vesci etiam significat uti. Vergilius Aen. lib. I: quem si fata virum servant, si vescitur aura aetberia. 30 Lucretius lib. V: quoque modo genus humanum variante loquella coeperit interse vesci per nomina rerum. Pacuvius Chryse: fugimusque; arte haec || vescimur. 1 23 Aen. VIII, 182 |! 25 Accius Atreo || 28 I, 546 || 31 V, 71 || 34 Pacuvius Chryse. 22 quae inproba (impr. B, L^) est cdd. — in quibus Nonii potius vel auctoris eius quam librariorum culpa videtur inproba poni pro proba. — ptium Gen, H; pcium B. — ei Spengelius; eis (eius B) cdd. — statuit Spengelius; statuis (satuis L^) cdd. — veneat Beroaldus; veniat B, C, D ap. Plaut.; neviant cdd. Non. — pg. 157 haec sunt: Plautus in Milite glorioso: quae inprobast, pro mercis vitio dominum pretio pauperat. — vv. Pl. 727—729 tales habentur in Ambros.: sicut merci pretium statuit qni est probus agora- nomus quae proba est pro mercis vitio dominum pretio pauperet; at B, G, L>: sicuti merci (merti C) pretium statuit pro virtute ut veniat quae (que B) inproba si pro mercedis (mercis C, D) vitio dominum pretio pauper erit. quae a Spengelio ita constituta: sicut merci pretium statuit qui est probus agoranomus: | quae probast mers, pretium ei statuit, pro virtute ut veneat: 1 quae inprobast, pro mercis vitio dominum pretio pauperet. — quem secuti sunt Brixius et Caesar. — mihi tamen neque altero versu satis eleganter repeti videtur illud pretium statuit et ea quae sunt in tertio pro mercis vitio non habere locum iam in commentariis ad pg. 157 est adnotatum. — itaque in prioribus Bitschelium verum vidisse opinor, qui ex primo versu ratus interpolata sic conformavit: quae probast aut luculenta {vel ut esse oportet) pro virtute ut veneat; in sequentibus verba pro mercis videntur corrupta e veteri glosemate inproba mercis {sive merces; cf. comm. in 114, 1). — igitur sic fere toium locum puto restituendum: sicut merci pretium statuit, quist probus agoranomus: quae probast, ut esse oportet, pro virtute ut veneat; quae inprobast, eadem pro vitio dominum pretio pauperet. — 25 Actius A. — 26 tiranno B. — 27 messam pr. B. — 29 quem si fata virum in mrg. add. Gen^. — servat Gen^; servant si vescitur in mrg. add. H^. — om. hoc exemplum B. — 32 qnoquo A. — modo si, sed si eras., A. — quove cdd. Lucr. — loquella M; loquela cdd. Lucr.; loquillam L; loqui illam B, Gen, H^; loquelam rell. cum A. — 33 coeperit H^ {pr. id. coeperint, sed n eras.); coeperint ed. Bas.; ceperint L; coeperat A, B; ceperat Gen; H^. — 34 crisse (crissae L) C, Gen. — 1 fugimusque Mibbeckius; fugimus (^m' cdd. — arte, i. e. dolo. — haec Gen, H^; hac rell. — haec; i. e. simulacrum Dianae et siqua alia ex Tauride deportarant Orestes et Iphigenia. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 687 416 M. idem Armorum iudicio: qui viget, vescatur armis; id percipiat pra^mium. Novius Macco exule: 5 'cur istuc ad vadimonium assim?' — 'vestimentum vesceris.' Accius Armorum iudicio: sed ita Achilli armis inclytis vescx studet, ut ciincta opima [Achilli inclyto] I^via prae illius putet idem Phoenissis: 10 num pariter videor patriis vesci praemiis? M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: si gerundis negotiis orbatus possit paratissimis vesci voluptatibus. || Vesci iterum videre. Accius Athamante: priu' quam infans facinus oculi vescuntur tui. 15 VELARE est coperire; unde et revelare nndare dicitur, | Ve- lare rursum ligare. Pomponius Pannuceatis: niinc roges quid fiat? restis vilis est: vel^t gylam. VOLA est media manus. Varro Epitaphionibus, tcsqX tdtpctv: 2 Pacuvius Armornm iudicio || 4 Novius Macco exule || 6 Accius Armo- rum iudicio || 9 Accins Phoenissis || 11 V, 20, 57 || 13 Accius Athamante | 16 Pomponius Pannuceatis || 18 Varro Epitaphionibus ; sed cf. comm. 3 armis ; sc. Achillis. — id M; it Gen, i, , jff^ (ut id percipiant P) ; ut rell.; et ita male v. — id p. pr. om. A cum relicuo lemmate. — 4 exule; aule Gen, H^. — 5 cur Gen; H^; curis rell. — istuc (tuc ii); puto isteic. — ad add. M. — vadimonium M; vadimonia cdd. — assim M; sum Gen; L^ ; Hy ; suum rell. (cur istuc vadimonio vel vadimonium assum Ribbeckius). — vesti- mentum vesceris: diverbium instituit Bibbeckius. — vest. vesc; de dono haec videntur intellegenda , quod acceperat is qui prius verba facit ad vadimonii laborem compensandum. — 7 ita Grotius; Delrius; Bothius ; it {seq. a) C, Gtn. — armis inclutis Vossius (inclytis armis mrg. Iun.)\ incletis armis cdd.; V. infra. — 8 ut cuncta opima Me; ut ea cuncta optima C, Gen. — Achilli inclyto (inclito Gen, H) del. Me. — illius M; illis v. — levia iam prae illis putet Hermannm. — 9 fenissis (faenissis L) cdd. — 10 patriis Bothius; patris cdd. — praemiis Ald.; praemis (premis L) cdd. — 11 gerendis B, Gen, L^, H^. — orbatus possit Cic; possit orbatus cdd. — 13 Accius; cf. 56 1. infans. — 14 uacinus Bm, Gen, H^; uaciniis Bh. — 15. 16 Valere Gen^. — coperire L^; G; cooperire A, B, Gcn, L^, H. — Valere Gen^. — ligare Ald.; legare cdd. — 17 roges Quicheratus; rogis cdd.; rogas Ald. — cf. Hor. illud: roges tuum labore quid iuvem meo. — vilis est Turneb.; biles est cdd. (bile est B; bilest est pr. H)- est vilis lun. — gylam C, Gen, B. — 18 Vola; cf. Paul. pg. 370 s. l. vola. — in Varronis exemplis rectissim£ de palma volam puto accipi. — Epitaphionibus, nsgl tccq^cov Oehlerus; epitafionibus (epitafonibus B, Gen, pr. H) nsgixacpcov cdd. — lun.: ini- xdcpiov 7] §ovg nsgl raqpov; quod recte refutat Oehlerus; Turneb.: snixatpCcp rj nBQl rdcpcov. — epitaphiones ridicule dictos, qui in monumentorum splendore omnem. spem memoriae ponerent, putat Oehlerus. — fatendum tamen perinde 688 NONIVS MARCELLVS 416. 417 M. pleni libri, inquam, ubi maneant epitaphia hdriim, qu6rum in sepulcris n^c vola nec vestigium festat. 20 idem Tacpfj MevtTtjtov: haec Numa Pompilius fieri si viderit, sciet suorum institutorum nec volam nec vestigium apparere. II Vx)la rursum cavum sub planta * * * VANVM, leve, inane. Vergilius Georg. lib. I: sed illos 26 expectata seges vanis elusit aristis. II Vanum est mendax. Vergilius [in] Aen. lib. I: ni frustra augurium vani docuere parentes. Sallustius in lugurtae bello: Mauri, vanum genus. — M. Tullius de officiis lib. I: nihil enim proficiant, nisi admodum mentiantur; 30 nec vero est quicquam turpius vanitate. — Cicero Tusculanarum lib. III: tum ita variis inbuimur erroribus, ut vanitati veritas et opinioni confirmatae || natura ipsa cedat. || Vanum, insidiosum, l subdolum. Vergilius Aen. lib. II: 21 Varro Tacpij MsvCnnov \ 24 I, 225 || 27 I, 392 || 29 Sallustius lugurtae bello; cf. comm. || 30 I, 42, 150 || 31 III, 1, 2 || 2 II, 79. simili priore et posteriore parte titulum duplicem non inveniri alibi in saturis Varronis. — itaque dubito, an inveterato vitio, sicut IIsQinXov libro accessit illud nsQL qiiXoaocpiag , hic olim nihil fuerit nisi vel nsQt xuqxov vel potius nsQ\ snitatpCcov, ut existimetur illud nsQl tdcpcov emendandi causa adscriptum, cum prior pars labem traxisset. — epitafionibus autem eodem modo potuit oriri, quo saepissime pro Annalium, Philippicarum legitur Annalibus, Phi- lippicis. — 19 liberi G^. — maneant epitaphia horum M; qui et versus con- stituit; maneant tepiti (tepeti L; epeti Gen,, H^; in quo est mane ante peti) eorum C, Gen; maneantepetitorum B. — 20 sepulchris Hj^; non B. — extat B, Gen, H, G. — 21 fieri supra add. L^. — videret A, B, Gen^, S^. — 22 sciret A, B, Gen, pr. H. — vola G; H ex corr.; L sec. Miesium; non A, B. — 23 Vola A, B; Volare rell. — cavum (cabum Gen, H^) sub; cabumlum {vel cabulum) L^. — sub planta; haud dubie interceptum vel unum huius usu^ exempl. vel plura. — 24 Verg.; cf. 301 expectare, sperare. — 24—27 Verg. — mendax om. B. — 26 elusita tristis L^. — 27 in om. B, Genhm, ed. Bas. — — 29 luguitae pr. L; lugurthae rell. — om. hoc exempl. B. — Mauri, vanum genus. — antiquum valde grammaticae traditionis apparet subesse errorem. nam etiam Priscianus pg. 994 {ubi est Maurique) hunc locum, quem longe pleniorem adfert, Sallustii tribuit lugurthino. — orta fraus intercepto exemplo, quod adfert Quicheratus, e lugurthae cap. 103, 5: eos (Mauros, Bocchi legatos) ille non pro vanis hostibus, uti meriti erant, sed adcurate ac liberaliter habuit. — Historiarum verba ad lib. I bene rettulere docti. cf. Kritzii comm. in 1 , 63. — ceterum ut hoc l. interpretatur Non., illud vanns etiam lug. 24, 9 positum. — eundem atque hic errorem, sed eum Nonii levitate ortum, notavimus ad pg. 129 l. ignarum. — 30 proficiunt B; Bernensis 104 Cic. — admodo L^. — 32 inbuimur L^; Gen; H; non B. — verbitas pr. L. — 1 natur Gen^. — caedat B, L. — ^ Verg.; cf. 308 l. fingere, effigiare. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 689 417 M. nec si miseram fortana Sinonem finxit, vanum etiam mendacemque inproba finget. 5 Ij Vanum, obscurum. Vergilius Aen. lib. IIII: et procul in tenuem ex oculis evanuit auram. M. Tullius de re publica lib. V: [ut] nostra vero aetas cum rem publicam sicut picturam accepisset egregiam, sed iara evani- scentem vetustate. 10 VASTITAS significat vastationem. Accius Astyanacte: prdpter tot tantasque havemus vastitatis funerum. Vastitas, desertio. Varro Prometheo libero: mortalis nemo exaudit, set late incolens Sacarum inhospitalis campis vastitas. 15 Vergilius lib. VIIII: haec ego vasta dabo et lato te limite ducam. Cicero de deorum natura lib. II: qui quasi cultores terrae constituti non patiuntur eam nec inmanitate beluarum efferari nec stirpium asperitate vastari. 20 VLTIMVM usu novissimum dicitur. Vergilius Aen. lib. VIIII: ultimus ille dies bello gentique fuisset. [et] M. Tullius de senectute: magis delectatur qui in prima cavea 5 IV, 278 II 7 M. TuII. de re publ. V || 10 Accins Astyanacte || 12 Varro Prometheo libero || 15 Aen. IX, 323 || 17 II, 39, 99 || 20 IX, 759 || 22 14, 48. 3 sinon est Hi. — 6 in genuem L^. — 7 M. TuUius; ef. Augtistin. de civ. dei II, 21. — ut om. Augustin.; quod vel ex nutnero praecedente vel ex sequente sicut vid. ortum. — 8 sic H^. — picturam B; H^; Augustin.; pictura rell. cum A. — aegregiam L. — evanescentem A, B, L^, H^, G. — 10 Vastitas; cf. comm. in 184, 26. — 11 havemus {sc. Astyanactis metu carere) M; habemua v. — te (praec. te) propter tot tantasque habemus Bothius; quod de Helena accipiendum; f. recte. — 12 Vastitatis Gen, H^; non B. — prometeo Gen; L; H^. — lib. I cdd. — 13 mortalis Scal.; mor- tales cdd. — nota spondeorum in hoc v. multitudinem, quibus pulchre de- pingitur atrocitas rerum. — set; sel L^; sed rell. — 14 Sacarum lun.; cf. Plin. VI, 17, 19: ultra sunt Scytharum populi. Persae illos Sacas in universum appellavere a proxima gente; satharum B, Gen, H^; sattharum rell. — Sacae etiam a Catullo memorantur. — Scytharum idem lun. (Scu- tharum Eiesius). — campis; cf. Bud. IV, 2 , 2: qui salsis locis incolit piscu- lentis; non bene Scal. campi. — IG ergo Gen; H^; L^. — lemite Gen^; L; limine B. — 17 cf. 1S5 l. vastescant; ubi alio fonte usus Non. — quid cdd. h. l.; f. hausta quaedam; cf. 185. — 18 patitur cdd. hic (patiatur Hj). — imm. L^; immanite G. — balbarum Gen, H^, L; barbarum B. — efferarum Gen, L, H^; efferatum B. — 19 asp. v. (a. vastare cdd. 185); asperitates altari Gen; Ho^; P; L (in quo ante al eras. s); asperitate saltari B; G; Ifs,; asperitate valtari H^. — 22 et, quod ex praec. voc. ortum, del. M. — ut Turpione Ambivio m. del. Gic. — prima supra add. Gen^ (post in ras.). KoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvellisr. 44 690 NONIVS MARCELLVS 417. 418 M. spectat, delectatur tamen etiam qui in ultima. || Vltimum, primum. Vergilius Aen. lib. VII: tu sanguinis ultimus auctor. 25 M. Tullius de officiis lib. I: ecficiturque id, quod Pythagoras ultimum in amicitia putavit, ut unus fiat ex pluribus. — idem de finibus bonorum et malorum lib. III: eorum dico qui summum bonum, quod ultimum appellamus, in animo ponerent. VRGVERE, insistere. Lucilius lib. XXVIIII: 30 caede ostium, Gnatho; lirguent, instant: p^riimns! Quadrigarius || Annalium lib. IIII: sed circiter horas duas i gravi proelio urserunt; deinde in fugam sunt coniecti. || Vrguere est premere, cogere. Vergilius Georg. lib. III: ima solvuntur latera atque oculos stupor urguet inertis. 5 et: versaque in obnixos urguentur cornua vasto cum gemitu. Lucilius lib. XXVIIII: urgu^t gravido sa^pius culpa tua. 10 Varro Antiquitatum Rerum humanarum * * ♦ qua murum fieri voluit, urguentur in unum. 24 VII 49 II 26 I, 17, 56 || 27 III, 9, 30 || 30 Lucilius I. XXVim || 1 Qua- diigarius Annal. IV || 3 III, 522 || 6 Georg. Ill, 222 || 9 Lucilius 1. XXVIIII || 11 Varro Antiquitatum Rerum humanarum || 12 Ennius; cf. comm. 28 tamen om. plures Gic. libri. — Vlt., pr ; n. N. — 26 ecficiturque P; etficiturque Gen; L^ {hic etficitur quae); Hi; efficiturque rell. cum B. — Pythagoras ed. Bas. ; petagoras Geni ; L^ ; pytagoras Gen^ ; H; pitagoras L^ ; B. — 27 ultimum in amicitia putavit; vult in amicitia minus eleganter cdd. Cic. — 29 appellamuB M; appellant cdd. (appellavit Xj); appello cdd. Cic. — 30 Vrguere. ge omnibus locis B, H, ed. Bas.; gu Gen, L; sed in illo ubique u deletum; item in hoc praeter v. 7 puncta supra u et infra addita. at ea rursus erasa pr. v. 12. gu ubique Montepess.; variat A. — Vrguere et A. — Luc; cf. 272 l. caedere, frangere ibique comm. — XXVIIII cdd. pg. 272; XXVIII h. l. — 31 hostium B, Gen, H — gnato B; Hqp (sec. ed. Luc. L; sed nihil notat Zangemeisterus) ; gnate cd. lun. — urguent, instant M; urgue (urge) restant cdd. h. L; urguere (urgere) istam 272. — periimus cd. lun.; perimus rell. — 1 Annalium M; arena B, Gen, L, H^; annali rell. — oras L. — 2 praelio Gen, H; non A, B. — urguebant per interpolationem A. — Z IIII .B. — 4 at ima V. — 6 ineritis Gen^. — 6. 7 et: v.; eversaque Bm. — urg.; supra prius u et infra eras. punctum in L. — corna Gen^; L^. — 10 gravido et B. — tua tua G. — 11 Antiquitatum M; cf. 479 l. sacrifi- cantur; antiquitate cdd.; cf. 479 l. fatiscuntur. — /. Antiquitatum vel R. h. — nota autem quod rarissime in capite quarto Antiquitatum libris utitur Non. — 12 Ennio hunc v. adscr. Popma; quem secuti sunt plerique. — illud dubium. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 691 418 M. M. Tullius in Ortensio: itaque tunc Democriti manus urgue- batur: est enim non magna. | Vrguere est tegere. Vergilius 15 Georg. lib. II: qui saxo super adque ingenti pondere testae urguerent. i Vrguere, adcelerare. Vergilius lib. VIIII: tibi quam noctes festina diesque 20 urguebam. viNCERE significat superare. Vergilius Georg. lib. II: ubi aera vincere summum arboris haut uUae iactu potuere sagittae. II Vincere, exprimere. Vergilius Georg. lib. III: 25 nec sum animi dubius verbis ea vincere magnum quam sit. II Vincere, voti conpotem fieri. Vergilius Georg. lib. III: illi victor ego et Tyrio conspectus in ostro. idem lib. VII: 30 lunonem victrix adfatur. VERTERE dicitur convertere, contorquere. Vergilius lib. VIII: Gorgona desecto vertentem lumina collo. II Vertere, fallere, decipere. Vergilius Aen. lib. II: seu versare dolo seu certae obcumbere morti. 35 II Vertere, mutare. Vergilius Aen. lib. I: quae te, genitor, sententia vertit? II Versat, agitat, conmovet, volvit. Vergilius Georg. lib. III: 13 M. Tull. Hortensio || 15 II, 351 || 18 Aen. IX, 488 H 21 II, 123 || 24 III, 289 II 27 III, 17 II 29 Aen. VII, 544 || 31 Aen. VHI, 438 jj 33 II, 62 || 35 I, 237 II 37 III, 258. utrum Varro usus sit eo an simul cum Varronis verhis interciderit Ennii memoria. — urgentur Popma; urguemur (urgemur) cdd. — 13 hortensio cdd. pr. L^. — urgebatur A. — 16 atque cdd. pr. L^. — ingentis plures cdd. Verg. — 18 Vrgere A. — acc. L^ {m. 1 adcaelerare); H^, G, A; non B. — 21 V.; cf. 241 l. aer. — I .B. — 23 haud B, Gen^, L^, H, G. — iacto G. — 24 n. N. — 27 voti M; animi, quod e v. 25 irrepsit, cdd. (anim Gen^ ; animo ij). — conpotem L solus. — 2Q illi om. B, Gen, H^. — eco (victore cotyrio) L. — et om. Verg. cd. Bern. 184; item auctor libelli de dubiis nominibus gr. lat. V, 585. neque est improbabile a Nonio datum illud: victor ego, Tyrio e. q. 8. — trrio B. — 30 cf. Serv. — victrix; ad victrix Gen^; at victrix B, Gen.„ L^, H,. - 31. 32 om. B, Gen, H,. - VUII H^. — 34 dolo (do Gen^; ii); ita et Verg. cd. Bern. 165; agnoscit Servius, qui explicat dolo evertere; idem et alteram commendat lectionem, quam a Vergilio venisse probabile est: seu versare dolos. cf. Aen. XI, 704 iUque Serv. — seu superare dolo Ferl- campius. — occumbere B, L.^, G; non ^. — 35 mutari B. — 37 Verg.; cf. 285 l. durum, inmite. 44* 692 NONIVS MARCELLVS 418. 419 M. quid iuvenis, magnum cui versat iu ossibus ignem? idem Aen. lib. VI: nunc me fluctus habet versantque in litore venti. || 40 VINDICAEE est malefactum defemlere. M. Tullius de ofiieiis l lib. III: adque iste dolus malus et legibus erat vendicatus. | Vin- dicare, liberare, retrahere, revocare. Vergilius Aen. lib. IIII: Graiumque ideo bis vindicat armis. Cicero Academicorum lib. III: aliqua potestas sit, vindicet f> se in libertatem. — M. Tullius de senectute: et senectus est natura loquacior, ne ab omnibus eam vitiis videar vindicare. — Varro Andabatis: sic me luppiter Olympiae, Minerva Athenis suis mysta- gogis vindicassint! — idem Epistulis latineis: si te in libertatem vindicare non potes, feres fortunam. — M. Tullius ad Caesarem lo iuniorem lib. I: qui si nihil ad id beneficium adderes, quo per te me una cum re publica in libertatem vindicassem. || Vindicat, adsciscit, ad se trahit. M. Tullius iu Ortensio: deinde imitator, ut sibi quidem videtur, naturae mos vindicat. VSVS dicitur ab utendo. Vergilius Georg. lib. III: i5 nam neque erat coriis usus. II Vsus dicitur consuetudo. Terentius Heautontimorumeno: mihi sic est usus : tibi ut opus factost, face. 39 VI, 362 II 1 III, 15, 61 || 3 IV, 228 || 6 Gicero Academicorum III || 6 16, 55 II 7 Varro Andabatis jj 9 Varro Epistulis latinis || 10 M. TuUius ad Caesarem iun. 1 1| 13 M. TuUius Hortensio || 16 III, 559 || 17 I, 1, 28. 38 iuenis Gerii. — ignem; seq. ap. Verg.: durus amor; idque additum pg. 285; hic f. librariorum culpa omissum. — 39 Aen. om. B. — 40 fluctuus Gen^, L^. — habet B, ed. Bas.; habent rell. cum Mediceo Vergilii; et ita f. ipse Numida; cf. de re m. pg. 342. — 1 malura factftm B. — defendere hic idem quod prohibere; cf. 277 l. defendere, depellere. — 2 atque — vindicatus cdd. pr. L.^. — 2. 3 Vindicare, liberare, retrahere, revocare. ita M; edd. cum A, B: Vindicare liberare trahere (trahere liberare L, H. ex corr., G) et infra v. 10 ante illud M. Tullius: Vindicare revocare. — quamquam non est improbabile gravius olim turbatum ac duo reponenda lemmata, h. e.: Vindicare, liberare et Vindicare, retrahere, revocare, ita quidem, ut ad prius pertineant exempla Vergilii Aeneidos, M. Tullii de senectute, Varronis Andabatarum, ad alterum relicvM. — 3 III B, Gen, E^. — 5 si sit Ald.; f. recte. — 7 nec Hi. — 8 sic M; et {praec. s) cdd. — Olympiae lun.; olimpie cdd. — Atheniensis B. — Buis utrum ad praecedens an ad sequens verbum pertineat non satis com- paret. — mystagogis lun.; mystagotis C, Gen, B. — 9 vindicassint M; vindi- cassent v. — carpit Varro mystagogorum Olympiae et Athenis hospites spe lucri circumstantium wrguentiumque impudentiam; cf. Gic. Verr. II, 4, 59, 132. — epistolis cdd. pr. Ly. — latineis M; latiniae {seq. s) \idd. (latinae B). — 11 qui si; quis B, Gen; non Hqos; A. — vindicassem lun.; vindicavissem Ald.; vindicassent A, B, Gen, H^; vindicavissent rell. — 13 assciscit H^, G; asciscit L ex corr. — ortensio cdd. pr. L^. — 14 videatur B, Gen, H^; L^. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 693 419. 420 M. jj Vsus, opus. Vergilius lib. VIII: 20 arma acri faciunda viro. nunc viribns usus, nunc manibus rapidis. VITAM manifestum est a vivendo dictam. Sallustius in Catilinae bello: vitam sicuti peregriuantes transiere. || Vitas, umbras. Ver- gilius lib. VI: 25 et ni docta comes tenuis sine corpore vitas admoneat volitare. VENIRE claram habet significatiouem. Vergilius lib. VI: venisti tandem. il Venire, inminere. Vergilius lib. VII: 30 se satis ambobus Teucrisque venire Latinisque. || 1 VERRERE est trahere. Vergilius lib. I: quippe ferant rapidi secum verrantque per anras. jl Verrere, ferire, pervertere. Vergilius in Aen. lib. III: adnixi torquent spumas et caerula verrunt. 5 Lucilius lib. XXVII: quam non solum d^vorare ae omnia ac dev6rrere. II Verrere, mundare. Titinius Gemina: everrite aedis, abstergete araneas. Lucilius lib. XXVII: 10 lignum caedat .... a^dia vorrat, vapulet. VI A est iter. Vergilius Aen. lib. I: strepitumque et strata viarum. 19 Aen. VIII, 441 || 22 2, 8 || 24 Aen. VI, 292 || 27 Aen. VI, 687 || 29 Aen. VII, 470 || 1 Aen. I, 59 |1 3 III, 208 || 5 Lucilius I. XXVII || 7 Titinius Gemina y 9 Lucilius 1. XXVII; cf. comm. || 11 I, 422. 19 VIIII B. — 20 facienda B, Gen, L^, H^. — 22 Catillinae Gen, L. — 23 Verg.; cf. 466 l. cavi; ubi legitur ac ni. — 26 admoveat Gen, U^; non B. — 27 significantiam Gen; H^; significantionem B; H^. — 29 in- minere (imm. L^, G; non B); n. N. — 1 Verre Gen^. — Verg.; cf. 302 l. ferre, disturbare. — Virg. aend. lib. I .B. — 2 fuerant Gen^; L. — trepidi {praec. t) cdd. pr. B; rapidi 302. — aures B; Gen^. — 3 Verg.; cf. cotnm. in 446 eniti et inniti et obniti. — in om. ed. Bas. ; non B. — 4 caerula L, H; cerula B, Gen^, G; cerrula Gen^. — ferrunt Gen^. — 6 a, supra, scr. c, B. — devorrere M; deverrere v. — 7. 8 Titin.; cf 192 l. araneae. — Ge- mina: everrite; h. 1. L: geminae verritae {mutat. in verrite); geminae verrite B, H; gemine verrite (verite Gen^); Gen^; G. — aedes B. — abstergite cdd. li. l.; non 192. — 9 Luc; ef. 271 1. caedere, scindere (v. Appendicetn). — XXVIII G; non B. — 10 1. c, pensum faciat Luc. — edis H; edes A. — vorrat M; varrat G utrohiquc; verrat rell. — ac vap. cdd. h. l.; om. ac 271. — 11 Verg.; cf. 389 l. stratum. conpositum. — 12 et del. H^; om. P. 694 NONIVS MARCELLVS 420 M. II Via, ratio, causa. Vergilius lib. X: haec via sola fuit, qua perdere possis. Terentius Phormione: 16 qua via istuc facies? II Via, consuetudo. Terentius Heautontimoruraeno: . . . sed vi et via pervulgata patrura: cotidie accussabam. VESTIGIVM dicitur pedum inpressio. Vergilius in Georg. lib. 111: 20 et gradiens ima verrit vestigia cauda. II Vestigium, extrema pars pedis, Vergilius lib. V: vestigia primi alba pedis frontemque ostentans arduus albam. VOLVTARI dicitur volvi. Lucilius lib. XXX: 25 quid tu istuc curas, ubi ego oblinar adque voluter? II Volutare, cogitatione perquirere. Vergilius in Bucolicis: id quidem ago et tacitus, Lycida, mecum ipse voluto. Lucilius lib. XXX: haec tu me insiamlas uonne ante in corde volutas? 30 VIS est celer impetus. Lucilius lib. XXVI: dt Romanus populus victus vei, superatus proeliis. Il Vis, fortitudo. Vergilius Aen. lib. II: instat vi patria Pyrrhus. et: 35 auxilioque levare viros vimque addere victis. II Vis, celeritas. Lucretius lib. III: 13 Aen. X, 879 || 15 III, 3, 33 || 17 I, 1, 49 || 20 III, 59 || 22 Aen. V, 566 jl 25 Lucilius 1. XXX || 27 IX, 37 H 29 Lucilius 1. XXX || 31 Lucilius 1. XXVI |] 33 II, 491 II 35 Aen. II, 452 || 37 III, 7. 14 posses Verg. — 15 formione cdd. pr. B. — 16 quia cdd. — 18 sed via et via S^. — 19 cottidie L, IL^; non B. — accussabam Gen^; accusabam rell. — 22 Verg. ; cf. 464 l. vestigia. — II Gen, H^ ; non B. — 24 pedes Gen^; L^. — frontem B. — ardus L^. — 26 Volutari Ald.; Volutare A; ed. a. 1471 (Volutarie ed. princ.)\ Voluter (cf. v. seq.) C, Gen, B. — 26-istunc A, B, Gen, H^ Qiic tuis tunc). — ubi; ebi, tum abi, denique ubi, sed u rursuiS cluto, L. — atque A; B; Gen; H; G. — 28 cf. 243, 45. — licida B; non A. — 30 insimilas pro insimilans. — 31 Luc. ; cf. 437 l. bellum. — at M; ut cdd. 437; om. h. l. — vei M; vel h. l. C, Gen (ac B); vi et cdd. 437. — praeliis G; non B. — 34 Pyrrhus ed. Bas.; phyrrhus Gen; phyrrus L, H; pyrrus A, B. — 36 auxilio pi: B. — umque addere victas Gen^; L.^. — 37 Lacr.; cf. 306 l. fortis est celer. DE VARIA SIGNIFICATIONE SERMONVM. IV. 695 420. 421 M. aut quidnatn tremulis facere artubus aedi consimile in cursu possint ac fortis equi vis? || vix, cum labore. Vergilius lib. V: vix illam famuli Phegeus Sagarisque ferebant. idem in Georg. lib. II: vix humiles apibus casias roremque ministrat. I Vix, statim. Vergilius lib. 11: vix ea fatus eram, gemitu cum talia reddit. Varro Eumenidibus: vix vulgus confluit, non Furiarum, sed puerorum atque ancillarum. 1 Aen. V, 263 || 3 II, 213 | 5 Aen. II, 323 || 7 Varro Eumenidibus. 38 haedi cdd. Lucr.; aevi C, A, B; evi Gen; et cdd. 306. — 39 con- simile Lucr.; consimili cdd. — ac; et cdd. Lucr.; item Non. 306. — equi via Lucr.; cdd. 306; equi vi X,,- H; G; equivi Gen, L^; aequi vi A, B. — 1 Verg.; cf. 302, 18 sq. ibique comm. — 2 illam B; L^; cdd. 303; illum rell. — fegeus cdd. pr. B. — sagarusque (sagariisque L^) C, Gen, A; non B. — 4 ministrant B. — 6 Vix, statim; w. N.; sed cf. Serv. in Aen. II, 172: vix modo ''mox'. — Virg. aend.lib. III B. — 6 gemitu B; f. X,; ed. Bas.; gemitum rell. — 7 Varro; cf. comm. in 153, 3. — vix. speraverat, qui verba facit, fore ut novitate facinoris totius populi ipsarumque adeo Furiarum ora in se converteret. — furiarum H.^; furgarum B; Gen; H^; fnganmt Z/, ,• fngarum L.^; G. — 8 nulla subscriptio in B, Gen, C; .n. EXPLICIT A. APPENDIX. lam in Commentariis hisce cum tot milia dittographiarum easent memo- randa, tam saepe diversae eorundem codicum collationes respiciendae, locis plurimis secundae manus distinguendae a primis, numeri ponendi prope in- numeri, litterae adhibendae modo rectae, modo obliquae, denique vel pro- ferenda vel reticenda commenta doctorum, occc ipafia&og xs Kovig rf, potuisse quaedam collocari falsa vel omitti, quae velles relata, non est quod dicam. Accedit quod, dum toti tenemur cupidine editionem tam diu procrasti- natam absolvendi quam celerrime, ne aestivis quidem mensibus, quibus abesse solemus Petropoli magnaque bibliothecae nostrae carere parte, typothetarum operam intermitti passi sumus. Quae cum ita essent, nihil quidem a nobis praetermissum , quod aut labore et vigilia aut sumptu impendioque posset parari, ut liber, quem tantis doctorum studiis scirem expectari, prodiret quam emendatissimus et ad usus accommodatissimus. Neque cura haec praemio caruit. Nam cum saepe revolverem locos typis expressos, partim voluntate ductus, partim necessitate, paucissima inveni, quae mutata vellem, eaque in primore potissimum libro posita et maiorem partem levissima, adeo ut ne notanda quidem in hac Appendice viderentur omnia. Etenim ut pgg. 270 — 272 paulo plura adice- rentur ex Bernensi priore ea re efFectum, quod paginae 185, 6 ed. Basil., in qua perscripta erat collatio Hageni accuratius pleniusque quam in libro Merceri, aliquamdiu delituerant. Attamen in eis investigandis, quae vel manus lapsu vel incuria operarum traxere errorem, quara facile fallantur oculi, constat plerisque. Itaque eos, qui iudicium laturi suut de hoc opere, qua par est obser- vantia rogamus, ut in hanc potissimum partem conversis curis, quae vel perperam posita vel omissa esse videantur, adnotent quam plenissime. Quibus usuri sumus in Appendice voluminis alterius. Paginarum numeri editionis sunt Mercerianae, versuum nostrae. Comm. in 1, 1. 2 praemittendum : Numeri capitum absunt a codicibus L, H; habet ed. Bas. praemisso: Cap.; non Me. Comm. in 3, 13. 14 post: auster add. : nascitur. Comm. in 3, 15 legend. : quatuor (1111°'^ G). Ibid. post: pg. 460 add.: cf. 398, 31 sq. Comm. in 5, 2 addend. : cet. cf. 157 l. pollictores. Comm. in 6, 19 post: pellex L, H^, G. add.: pallax Halmius; ef. Gell. Comm. in 7, 7 initio ponend. : cf. Sallust. frgm. ed. Kritz. III, 96. Comm. in 7, 20 add.: cf. 299 l. exornare. Comm. in 7, 25 post: sartorque L^ add.: sator sartorque recte cdd. Pl. Comm. in 9, 6 add.: 7 cf. 456 l. indolem. Comm. in 9, 11 post: H add.: xov — itoaSiov finis trim. iamb. vel tetram. troch. APPENDIX. 697 Comm. in 9, 21 post: ScJioellius. add* moest. ed. Bas.; tum leg.: in- fantium rell. Comm. in 10, 15 add. post: L, U add.: jcept ruqpoc G, ut vid. Comm. in 17, 21 post: C pr. L^ add.: sed me sed G. Comm. in 20, 20 leg.: libro (lib.) I cdd. Comm. in 21, 23 leg. : cet. vid. scribend. quiritat (veZ quiritatur) clamat. Comm. in 22, 13 leg.: dis (di H^, L) del. Bothius; M. Pag. 22, 22 leg. : lubidinem. giiscit. Comm. in 22, 22 leg.: libidinem ij. — l. mancus Non. culpa. — f. si accessit ad iuv. lib. cop. vol., gliscit (similiter Madvigius Adv. II, 245). Comm. in 25, 13 add.: 14 lib. om. G. Comm. in 28, 8 add.: nsiqv L ex corr., pr. H. — snXgxioov L; SQdQxtcov G. — ibid. 9 del. : H. Comm. in' 28, 11 add.: retae H. Comm. in 28, 13 leg.: ipse Varro scripsit. Comm. in 30, 7 add.: curbitatem L^. Comm. in 30, 21 add. : 23 Verg.; cf. 242 l. ambire, interpellare. Comm, in 40, 27. 28 leg.: subinis; cf. Comm. in 43, 15 add. : illud ubi supra vid. secludendum. Comm. in 44, 14 post: 14 add. : potius in mentemst; cf. Gaesar. pg. 27. Comm. in 44, 22 post: prius H. add. : quaerita Acidal. Comm. in 45, 12 post: H^. add. : levis sint Lugd. Comm. in pg. 46 leg. : 25 misteriis H^. Comm. in 51, 3 leg.: penus add. Me ex Gellio, cuius aetate hanc formam in usu fuisse constat; cf. et Hertz. ad IV, 1, 2. Comm. in 52, 21 post: cdd. G. et N. add.: ab aspiciendo {pr. ab spi- ciendo) species gl. Ibid. post: speties H^. — add.: figendo G, sed in mrg. fingendo. Comm. in 53, 27 leg.: cf Gell. XVI, 12; 439 l mutuum. Testim. in 54, 17 leg.: II, 65, 226 (Crassus). Comm. in 56, 19 add.: cf. Gell. I, 15, 6, ex quo sua sumpsisse vid. N. — ibi cdd. duramodo — norit — inscientiam (inscitiam V). Comm. in 56, 21 leg.: inscientiam plures cdd. Cic, minus bene; cf quae seq. apud eum. inscitia ut infantia ambigue dicta. — scitiam C. Comm. in 62, 17 add.: ubi temporale. — conflugae subito conventu Havetus. Comm. in 68, 5 fini add, : ex Cap. I duo l. delata in IV; cf comm. in 414, 25. Testim. in 70, 3 leg.: Laberius (Cophino). Pag. 71, 15 leg.: neutro Varro. Comm. in 71, 25 leg.: Erycius Puteanus. Comm, in 72, 17 post: 17 add.: cf Gell. VI, 17, 12. Comm. in 72, 29 post: dedolabo viscera add.: quamquam non ignoro illud osse fini pro osse tenus nihil habere, in quo offendas. Comm. in 74, 3 post: 3 add.: Aera; cf comm. in 193 l. aera. Comm. in 76, 28 post: illaec cdd. Pl. add.: dedicante pr. H. Pg. 79, 1 leg.: nequid. Comm. in 83, 10 leg.: mensa Liboni Scal; mensa Sabino Franckenus. Comm, in 86, 22 leg.: (humuli 6=,. * Pg. 87, 9 etiam ante: lib, I lacunae signum ponendum. Pg. 89, 17 leg. : neque ego litis coepio. Comm. in 89, 19. 21 fini add.: alii putant nihil contineri eis quae tradita nisi Plauti verba male discerpta. Comm. in 100, 26 leg.: hermoge cdd. h. l. NoNi Mabo, 0, D. ed. L. Mveller. 44** 698 APPENDIX. /» Comm. in 102, 10. 11 add.: 12 exmenidibus L^. — Post comm. in 103, 19 add.: 20 efifutires Hs.^. Comm. in 104 add.: 19 actione G; ita et 111, 28. Pg. 105, 27 leg. Trihodite Tripylio. Comm. in 112, 24 leg. : (ex spina lun.; e spina lurneb.). — ibid.: ex pin H^. Pg. 119, 5 leg,: gallantibus? Comm. in 126, 18. 19 leg.: noxa {vel noxia). Pg. 129, 3 leg.: ab eo, cuiust, indispisces. Comm. in 132, 28 post: L, G. add.: et 1. fieri add. 31. Comm. in 132, 30 leg. : laetaviri (pro laetavere) tnelius. Comm. in 133, 21 leg.: ita 354 s. v. necessitas. Comm. in 138, 14 leg.: pro me v.; et ita, ut puto, Non. Comm. in 140, 9 add.: alvi — sucum etiam Buechelerus. Comm. in 143, 14 leg.: itum pro positum L^, H, G, Bamb. Comm. in 144, 1 leg. : (om. si inaennm. Comm. in 149, 9 leg.: haec (petili L, G), in quibus. Comm. in 160, 39 leg.: (perpetiassint L^^; perpetuassint Hs). Comm. in 161, 32 leg.: Plautus in Aulularia. cf. comm. in 144, 26. Pg. 152, 25. 26 leg.: Penitudine — penitudine. Comm. in 154, 5 leg.: puerascunt Friedlaenderus ; cf. Biesii praef. pg. XIII; M. Comm. in 154, 16. 17 leg. : (porrecissem operarum ut vid. errore, sicut ibid. extra scriptum pro exta, Palmer. ap. Grut. IV, 777). Comm. in 155, 15 add.: 16 esset Halmius. Comm. in 157, 2 leg.: es fuga cdd. (eifuga G). Comm. in 157, 7 leg. : memoratur. Comm. in 163, 20 leg.: Plage Bamb.; Plance gl. Comm. in 164, 15 leg. : fabula; quam nullam fuisse demonstravit Bitschelius Parerg. 159 sqq. Comm. in 166, 4 leg. : supra scr. c L. Comm. in 166, 9. 10 initio add.: scribend. vid. Trihodite Tripylio. Comm. in 174, 16 add.: 19 duplicarat obscurum. reponendum puto puplicarat; i. e. scripto rem vulgo notam fecerat; promiserat se crediturum cuilibet pecuniam usura minima. — simillime dictum vulgo publicare corpus Pl Bacch. IV, S, 22. Comm. in 183, 5 add.: ing. vestis G. Comm. in 190, 24 add.: Lucr.; cf. 413 1. taetrum, amarum; Lachmanni comm. in I, 922. Comm. in 191, 18 add.: 19 cf. 435 l. monstra. Conim. in 192, 9 post: et secl. M add.: f. tamen hoc servandum et ante Araneae hausta ut puta illa: Aranea neutro genere dicimus. Comm. in 192, 13 leg. : ab aranus, non aranius. Comm. in 196, 16 leg.: ad pg. 207 l. gelu. Pg. 208, 9 leg.: Trihodite Tripylio. Comm. in 231, 10 add. : cuneis ipso C. Comm. in 231, 15. 16 post illud: peri pocons Ald. add.: verba per hypocor. f. ad v. 17 trahenda: [a vepre est veprecula per hypocorisma] ; cf. tamen 198, 5. Comm. in 242, 24 i^ost: L^- add. : f.haustum: Atrum, noxium, pestiferum. Comm. in 255, 7 fini add.: conflatum hunc Ter. locum cum Andriae nondum expeditis verbis (682 sq.): 'sed mane. concrepuit {ita cdd.; docti crepuit) a Glycerio ostium.' — 'nihil ad te' minus probabiliter , nisi fallor, statuit Bartelsius pg. 32. APPENDIX. 699 Comm. in 258, 27 post: ed. pr. add. : expl. Aristoteli Orellius. — Comm. in 268, 20 subiungend.: 21 cur — ad hoc Cic. — contu- lissem B. — Comm. in 268, 22 add.: Verg.; cf. 377, 33. Comm. in 270, 35 post pr. L add. : ortenseo, tum ortensio B. Comm. in 270, 36 add.: hortendum, miitat. in hostendum B. Comm. in 270, 37 add.: enucho B. Comm. in 271, 8 leg.: debuit cdd. Comm. in 271, 11 scrib.: car. Gen, H, B Qiic m. 1 caroctera). — deopantus G, B, f. L. Comm. in 271, 23 post reJl. add.: (e uhique Bh pr. 271, 24). Comm. in 271, 25 post Hs^ add.: de supplitio B. Comm. in 271, 26 post: Cedere cdd. add. : excidere; potius scindere. cf. 404, 4. Comm. in 272, 20 post pr. H add.: B. Comm. in 272, 21 leg.: lib. Vlll L, B. Comm. in 272, 28 post: mi add.: (m, m. 2 m) B. Comm. in 272, 30 initio ponendum: quattuor quorum B. Comm. in 285, 32 add. : /'. decertare. Comm. in 286, 13 leg.: tuereris Madjoigius Adv. II, 245; M. Comm. in 288, 25. 26 post Gs add.: Clodi; vid. P. Clodius respid, cuius uxorem Fulviam post Curionem duxit Antonius. Comm. in 292, 7. 8. 9 leg.: Andromachemolotto (sic) Me. Comm. in 299, 30 initio ponend.: lib. III haud improbabiliter adscr. Maius. nam de iustitia videtur agi. — cf. Lactant. Epitom. Instit. Divin. cap. 55. Comm. in 303, 32 initio ponendum: cf. 455 l. fatum ibique comm. Comm. in 309, 4 add.: 5 Verg.; cf. 417 l. vanum, insidiosum. Comm. in 318, 26 leg.: Habit. (alterum); Comm. in 323, 21 leg.: qui lacerarunt cdd. Cic. om. et; mintis eleg. Comm. in 327, 7 leg.: cf. 413; 466; 503 l. tetrum — inluviosum; lavare; lavit. Comm. in 361, 8 leg.: o ter quaterque. Comm. in 364, 30 post: ulcus add. : pressive f. L^. Comm. in 368, 16 Verg. e. q. s. ad v. 21 transferend. Comm. in 388, 10 post: M. add.: cf. Serv. ad Aen. VII, 49. Comm. in 393, 9 scrib. : bina talenta (talamta Genj) cdd. h. l. 0qeyhf5qrgxbx1ld6exvlbiwzpatg64 270639 270569 2026-06-11T17:34:06Z Saumache 27923 multa contenta ex pagina removit, contenta nova: '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber IV<br>de varia significatione sermonum per litteras. }} {{Liber |Ante= Liber III |AnteNomen= ../Liber III |Post= Liber V |PostNomen= ../Liber V }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=351 to=714 />' 270639 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber IV<br>de varia significatione sermonum per litteras. }} {{Liber |Ante= Liber III |AnteNomen= ../Liber III |Post= Liber V |PostNomen= ../Liber V }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=351 to=714 /> 7bo2qi8lue3w2ug2lvjvmbe7qzcqscm 0 75032 270565 248032 2026-06-11T13:09:43Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/III. De indiscretis generibus per litteras]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber III]] 248032 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft archive] |SubTitulus=III. De indiscretis generibus per litteras }} {{Liber |Ante= Liber II |AnteNomen= De compendiosa doctrina/II. De honeste set nove dictis per litteras |Post= Liber IV |PostNomen= De compendiosa doctrina/IV. De varia significatione sermonum per litteras }} DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 279 90 M. III. INCIPIT DE INDISCRETIS GENERIBVS 6 PER LITTERAS. INCIPIT PER A LITTERAM. ANGIPORTVS generis masculini, ut aput multos. || Neutri. Plautus Cistellaria: quae quasi carDificis angiporta purigans. 10 [M.TulliusdeDivinatione angiporta dixit.] TerentiusAdelphis: id quidem angipdrtum non est pervium. idem [in] Eunucho: in angiportum quoddam desertum . . . 8 riautas Cistellaria l 10 I, 32, 69 || 10 IV, 2, 39 | 12 V, 2, 6. Frimum hoc db Aldo a. 1513 addHum vulgatis exemplaribiis caput et quidem ex libris Gallicis iam in Quaest. Nonian. est adnotatum. — solum extat in codice Vrbinati 308. — quibus potissimum fontibus usu^ esse videretur auctor, item in Frolegomenis expositum. qui in frequentia vel raritate generis aestimanda suae maxime aetatis respicit usum, cui quidem saepiu^ parum con- veniebat cum aetate optima. — neque propriae illum socordiae in hac parte operis oblitum iure animadvertit Mercerus. — porro haud indignum memoria sa^pius hic quam in relicuis capitibus sola auctorum nnmina praeponi exemplis. — denique Lucilii libri qui sunt a XXVI ad XXIX raro, tricesimus num- quam adhibitus. — 3 Incipit m. 2 add. H. — 6 post illud per litteras et quidem proprio versu subicitur H^ id est. — 6 Incipit H^; del. m. 2; id est L, G; cf. supra. — 7 Angiportus generis mascnlini — Neutri. cum duplici modo generum diversitas significari sdleat in hoc capite, aut ita, ut factum h. l., aut addita altera nominis fonna, ut puta: Artus masculino genere appellamus — Artua neutro, hunc a librariis puto invectum, illum ipsiu,s Nonii. de quo tamen hic monuisse satis visum. — praeterea cum modo gene- tivo, modo ablativo generum differentia indicetur, post illum punctum positum a nobis, hic cum sequentis nomine auctoris coniunctus. quamquam utro magis ca^u usum esse existimes Nonium valde incertum, cum in archetypo librorum qui extant generum notionem plerumque per compendium scriptam sit probabile. — 7 apud C pr. L^. — 9 anciporta ij, ut vid,; id. m. 2 angiportu. — puri- ^ans; cf. Bitschel. Opusc. II, 433, qui docuit improbanda illa purgitare, clarigitare (v. Lachm. ad Lucr. V, 946); purgitans G, H; purgitaris L. — f. scribendum purigas. — 10 ea quae sunt M. TuUius — dixit ut ab interpola- tore addita secl. M. — ap. Cic. legitur illud vias omnis angiportnsque. neque alibi nisi semel in capite quarto libris de divinatione usus N. — Ter. ; cf. Prisc. p. 714. — Adelfis C. — 11 itque idem L^; idque idem L^, H^. — est parvium G; est portum L. — 12 eunocho H. — 13 quodam L. 280 NONIVS MARCELLVS 190 M. , ARBiTRiVM generis neutri, sicut saepe. || Masculini. Plautus Asinaria: l'> ni in quadriduo abalienarit, quom abs te argentum acceperit, tuus arbitratus sit: conburas, si velis; ne illi sit cera, ubi facere possit Htteras. ARMENTA genere neutro plerumque. || Feminino Ennius: 20 ipsius armentas ad easdem. Pacuvius: tu cornifrontes pascere armentas soles. ABSINTIVM generis est neutri. Lucretius lib. IIII: absintia tetra medentes 25 cum dare conantur. II Masculini. Varro Quinquatribus: quid mddico mihi erit 6pu'? nempe ideo, absintium uti bibam gravem et castoreum . . . levemque robur. ^^ AERARiVM neutri est generis, ut saepe. || Masculini. Varro Gerontodidascalo: hoc est: magnum censorem esse, ac non: studere multos aerarios facere. ADMONiTio usu ffenere dicitur feminino. 11 Masculino M. Tullius 15 IV, 1, 19 II 20 Ennius || 22 Pacuvius H 24 IV, 11 || 27 Varro QuiQq.ia- tribus II 31 Varro Gerontodidascalo. 16 ni add. docti ex Plauto. — quatriduo Hqo. — 17 abalienatrit pr. L. — quom abs te Abrahamus Stud. Plaut. pg. 212; quod abs te C; quo abs te md. cdd. Pl.; quo ex te minus boni; quo ex Acidal. — 18 tuus cdd. PJ.; tum is (tum his G) C; post is duae vel tres litterae rasae in L. — arbitratus; iure arguitur a Mercero, quod inter generum indiscretorum exempla referantur ea, quae derivationis diversae lege aliud sequantur genus. bene tamen Nonio sit vel propter stuporem, cui tot egregia scriptorum debemus exempla. — comburat (conb. L^, G) si velit (vellit jor. L, H^) C. — 19 nulli sit C. — 20 cf. Paul. pg. 4. — 21 ipsius ad armentas eosdem (easdem v.) ad armenta C; sed in L lineolis supra ad et armentas additis videtur signi- ficari permutanda haec locis; ad armentas ipsius easdem Scal. — 22 Pac. Scal.; Livius lun.; uiuius C. — 23 tu corn. p. a. s. lun.; tu p. corn. s. a. C. — cornifrons, ut cornipes. — cuni frontes Ald.; unde curvifrontes Bentin. — a Masvicio haec Ennii et Pacuvii exempla addita eis quac Servius notavit ad Aen. III, 540; cf. Thilonis comment. — 24 Absinthium H, non L, Gs. — 25 absinthia H, ed. Bas. — 27 Varro; cf. 314 l. grave, amarum; 336 levare, rninuere. — 28. 29. 30 versus constituit M; ante alii trimetros, alii tetra- metros, sed utrosque barbare, posuerant. — medeo H.^. — mihi erit («eZ mihi sit) M, quo molliores fierent numeri; mihi (m, supra scr. i, H) est C. — ideo A. Kochius; tuo C. — absinthium H; absentium L^, G. — ut cdd. h. l. — cravem L^. — post castoreum adiectivum, ut noxium vel incommodum, videtur haustum. — levemque cdd. 336; leveque hic et 314. — rubor H^. — 31 et saepe L^. — Masculini; ingens hic Nonii stupor. — 32 striderem L, Ald. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 281 190. 191 M. 1 de finibus bonorum et malorum lib. V: || ut acrius aliquanto et adtentius de claris viris locorum admonitu cogitemus. AVDITVS est generis masculini. || Feminini [auditio]. M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: lubenterque se cum his 5 congregant dantque se ad ludendum fabellarumque auditione du- cuntur. ARTVS masculino genere appellamus. Vergilius Georgicorum lib. III: micat auribus et tremit artus. 10 II Artua neutro genere Plautus Menaechmis: ita mihi inperas, ut ego huius mdmbra atque ossa atque iiitua. ANGVES masculino genere dici Vergilius testis est lib. II: ecce autem gemini a Tenedo tranquilla per alta, horresco referens, inmensis orbibus angues. 15 et [in] lib. V adylis cum lubricus anguis ab imis. Naevius Lucurgo: alt^ iubatos S,ngues inlaesae gerunt. Lucilius lib. XXVI: 20 uisi portenta anguisque volucris ac pinnatos scribitis. II Angues feminino Plautus Amphitryone: devolant angues iubatae deorsum in conpluvium duae. Varro Atacinus: cuiiis ut aspexit torta caput angue revinctum. 25 ACiiERONTEM masculiuo genere dicunt [veteres]. Vergilius lib. VI: 1 V, 2, 4 II 4 V, 15, 42 || 7 III, 84 || 10 V, 2, 102 || 12 Aen. II, 203 || 15 Aen. V, 84 II 17 Naevius Lycurgo IV |1 19 Lucilius 1. XXVI || 21 V, 1, 56 jj 23 Varro Atacinus |j 26 VI, 107. 1 aut acrius H,. — 2 adtentus jLj ; id. 2 attentius. — admonitum C. — 3 auditio secl. M. — M. Tullius; cf. comm. in 113 l. fabellae. — 4 secum L, II. — his om. L. — 8 cf. 347 l. micare. — 9 micant L, H^. — 10 Plaut.; cf. Prisc. pg. 714. — 11 imp. L^; H. — caius C. — artua commiuuam Prisc, Plaut. — 12 testis est; li. III (sic) add. Paris. 7579. — 14 oibus L. — 16 anguies L. — 17 lucurgo L^; lygurgo II^; lycurgo rell. — 18 fuere qui conicerent aliae vel aliei. — iubatos lun.; iugatos C. — inlaesae Bothius; in sese C; cf. Hor. Carm. II, 19, 18 sqq. — 22 iuvatae L^. — iuvati (iubati) cdd. PL; iubati etiam interpclator Servii ad Aen. II, 206. — deorsum om. C. — in conpluvium C; in (ut) inpL cdd. Pl. — duo C pr. H^, in quo est dua euarro; cdd. Pl. — 23 Atacinus Bentin. ex Charis. pg. 70; acinnius C. — 24 cuius add. H^. — revinctum Charis.; devinctum C. — 25 illud veteres, ut ex seq. v. ortum, secl. M. 282 NONIVS MARCELLVS 191. 192 M. et tenebrosa palus Acheronte refuso. II Feminino Plautus Captivis: .... v^rum enimvero niilla adaequest Acherons &,tque ubi ego fui. 30 AMNEM masculino genere appellamus. Vergilius Georgieorum lib. I: atque alios latum funda iam verberat amnem. Feminino Plautus Mercatore: n^que mihi ulla obstabit amnis n^c mons atque adeo mare. 35 Naevius Lucurgo: sic quasi amnis || cita ruit, sed tamen in fluxu flectitur. 1 Accius Epinausimache: et Scamandriam undam salso sanctam obtexi s&ngaine atque acervos alta in amni corpore explevi hostico. idem Epigonis: 5 apud abundantem ^ntiquam amnem et rapidas undaa Inachi. Varro Periplu lib. I: in hac civitate agros colunt harenosos. praeter hos fluit amnis, quam olim Albulam dicunt vocitatam. ARANEAE [et] feminini sunt generis. Titinius Gemina: ev^rrite aedis, abstergete araneas. 10 Vergilius Georgicorum lib. IIII: laxos in foribus suspendit aranea casses. Ennius: bussus * * * araneae. jj Masculini. Plautus [in] Sticho: 28 V, 4, 2 II 31 I, 141 II 34 V, 2, 18 || 36 Naevius Lycurgo XX[ I| 2 Accius Epiuausimache || 5 Accius Epigonis || 7 Varro Periplu 1 || 9 Titinius Gemioa || 11 IV, 247 II 13 Ennius || 13 II, 2, 24. 29 Acherons prima producta; cf. comm. in pg. 4 l. capulum. — 33 alius altum 7>j , H, G. — 36 neque ulla mihi C. — obstabit v.; obstavit C; ob- sistet (ops. , obsistat) cdd. Pl. — emnis H^. — neque adeo cdd. Pl., tninus bene propter r. m. — f. aut adeo. — 36 lucurgo (vcl lac.) ij ; lygurgo H^ ; lyc. rel. — 1 sic Eibbeckius ; sed C. — cita ruit M; cis rapit C. — in fluxu Mc; inflexu C. — 3 et Scamandriam Vossius (Scam. iam Fruterius, alii plures); umandriam C. — obtexi lun.; obtexus C; vid. fuisse obtexei. — 4 acerbos — in omni C (acervos cd. N. Fdbri). — 6 Ep. Me; epigono C. — 6 /'. Argivam amnem. — 7. 8 nihil valct Varronis locus. — in ac L. — propter hos Ald. — olym H. — 9 Areneae i,. — et secl. M. — 9. 10 cf. 420 l. verrere. — Gemina: ev. ; genere verrite Bj. — 13 bussus Quicheratus; buxus (buxis H^) C. — poterit statui legendum bussus aranae, ut finis sit hexam. dactyl., si illud arani, quod legitur ap. Lucr. III, 3S3, a.b aranus descendere existimaris. nam araneae trisyllabum apud Ennium non licet admitti — Sticho M; isticho JLj ; in sticho rell. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 283 192. 193 M. lit operas araneorum t^rgam et texturam inprobara 15 ddiciamque eorum omnis telas. idem Asinaria: iuasin columnis d^ici telas araneorum? AETAS feminini est generis. Plautus Menaechrais: . . . ut aetas malast m^rs, male drgost. 20 II Aetas masculini. Plautus Trinummo: propter eosdem, qu6rum cansa fui hoc aetate ex^rcitus. ACCIPITER generis est masculini. Vergilius lib. XI: quam facile accipiter saxo sacer ales ab alto. Feminino Lucretius lib. IIII: 25 accipitres somno in leni si proelia pugnas edere sunt persectantes visaeque volantes. ARVA neutri sunt generis. Vergilius: arva aliena iugo premere. II Feminino Naevius Lycurgo: 30 \ihen, quaquomque incedunt, omnis arvas 6ptemnt. Pacuvius: p6stequam calamitas plures annos arvas calvitur. 1 ANFRACTVM masculino genere dici putant. || Neutro || Accius Erysace: super 6ceani stagna alta patris terrarum anfracta revisara. 16 II, 4, 19 I 18 V, 2, 6 II 20 IV, 3, 83 || 22 X[, 721 || 24 IV, 1009 || 27 Aen. X, 78 II 29 Naevius Lycurgo 11 1| 32 Pacuvius || 1 Accius Earysace. 14 ut operam omnem recte cdd. Plauti. — araneorum etiam Pl. cdd.; aranearum Pylades. — inprobem (impr. L^, H) C. — 15 earum Palatini. — tellas ij. — porro A (cf. Caes. pg. 130) habet miseri vel misere algebunt; et hoc verum videtur commendaturque Palatinorum scriptura, quae est misera falge- bunt, fulgebunt, fulgebant. nam advcrbia etiam in antiquissimis libris haud ita raro per ae scribi sat notum. — 17 iusin L^, H, Gs. — columnis PL; columem X, H^; coloraem if, ; columen G. — operas pro telas non bene cdd. Pl. — aranearum id. — 18 Plaut.; cf. pg. 1. l. senium. — mala est ergo G. — 20 Trinummi C. — 21 hac aetate recte cdd. Pl. — cf. Bitschel. ad h. l.; qui putat Non. lectionem ortam ex hoc aetatis. — 23 alis L. — 25. 26 proelia cdd. Lucr.; plia H; pelia L; praelia G. — pugnas sedere H^, G; p. sed re (post d ras. litt. H) L, H^. — usaeque L, i/,. — 29 Nevius C. — Lygurgo if,. — 30 Liberi Me; ego pro adiectivo habendum existimo; lib. (libro) II C. — non bene hoc verbum cum sequentibus in unum versum cogetur; cf. ed. nostram. — 31 quacumque Voss.; quaque (quaquae if,) C. — 33 postequam M; postquam C; postquam calamitas per plnres a. Bothius. — 1 m. g. Bolum dici Quicheratus. — 2 Erysace M; aeresace L^; eurisace L^, H; Eurysace ed. Bas. — 4 infracta H^. 284 • NONIVS MARCELLVS 193 M. Varro Parmenone: 5 . . , cantus e fronde uti cuin inrigavit cavata aurium anfracta in silvam vocans. AEVVM generis neutri. || Aevitas feminini. Varro Tithono, 71£qI y^Qcog: qua voluptate advitatis extimam attigit metam [aevitas]! 10 AERA, neutri. M. Tullius in Hortensio: quid? tu, inquara, soles, cum rationem a dispensatore aceipis, si aera singula probasti, summam, quae ex his confecta sit, non probare? * * * ACINA genere neutro frequenter Varro posuit. || Acinus masculino M. TuUius de senectute: quae ex fici tantulo grano 15 aut ex acini vinaceo, — Mattius obscurae auctoritatis: pressusque labris linus acinus arebat. AVTVMNVS generis masculini. || Feminini. Varro Serrano, TtsQi aQiaiQEGiav. retinet viatorem meridie praetereuntem fons, quod autumnitas in anni tetrachordo mensum praeterierat. 20 ALVVS generis feminini. Vergilius Aeneidos lib. II: in latus inque feri curvam conpagibus alvum contorsit. II Masculino Accius Annalibus: 5 Varro Parmenone |1 8 Varro Tithono || 11 Cicero Hortensio || 14 Varro || 15 15, 52 II 16 Mattius || 18 Varro Serrano || 21 II, 51 || 24 Accius Annalibus. 5 Varro; cf. comm. acl 79, 21 s. l. bipinne. — 6 cantus e fronde M; cavo {seq. cavata) fonte v. — uti Vahlenus; ut C. — 8 thitono G. — 9 ttiqcoc L, H. — 10 metrum agnovit Meinelcius. — voluptate GerlacMus ; cf. Addend. p(j. 463; voluntatem C (voluntate Paris. 7579). — extimam Oelilerus; «xtima G. — me G^; meam H^; met L^. — aevitas del. M. — 11 quid tu umquam H^. — 12 a disp. lun. ; ad dispensatorem C. — sincula L^. -— 13 ex is pr. G. — non probare; lemma quod inceperit ab illis Aera feminini interci- disse recte statuit Quicheratus. ac bene ohservavit Mercerus ideo notari aera genere neutro, quod Nonii aetate femininum viagis fuisset in usu; putatque adeo pg. 74 s. l. aera Lucilianum aera ah eo habitum pro singulari. — 16 acini (acili J/j) C; Parisin. saec. X Cic; acino rell. — Mattius M, qui et versum agnovit; et alii C; et alius Quicheratus. — 17 praessusquae L^; praessus- que id. m. 2 cum H. — ardebat H^; herebat (sic) Me. — 18. 19. Varro; cf. 71 l. autuninitas. — serano G; sarrano H^. — peri arceresion C. — fontem cdd. — 20 autunitas, supra tu scr. vn (sic) L^. — annit L^, H^ ; ani G. — post illud praeterierat reponenda videri ea quae sunt pg. 71 vv. 15, 16 neutro (/". legend. neutri.) Varro — fuerat l. m. est adnotatum. — 21 Albus L^. — 22 compag. L^, H. — 24—28 prius exemplum etiam Anndlihus Accii ad- scrihit Priscian. pg. 718; alterum id. pg. 654 eiusdem Annalium l. I trihuit, nequc possis sat disccrnere , huius sit error an Nonii, quamquam suspicio est vcra a Nonio tradi adcoque in fonte communi utriusque ex primo Annalium Accii libro prolatum versum priorem. — 24 annibalibus L, H^. DE INDISCRETIS GENERIBVS. m. 285 193. 194 M. 25 ut qnam fragilissimus alvos. et alius auctoritatis obscurae: Maia nemus retinens gravido concepit in alvo. ACCVBiTiONEM genere feminino M. Tullius de senectute: bene enim maiores accubitionem epularem amicorum, quasi vitae con- 30 iunctionem haberet, convivium nominavertint ♦ * * j| 1 INCIPIT PER B LITTERAM. BVBO generis feminini. Vergilius Aeneidos lib. IIII: • seraque culminibus ferali carmine bnbo. fl [genere] Masculino Agellius^ Historiarum lib. I: et quod biibo 5 in columna aedis lovis sedens conspectus est. BALNEAE generis feminini. M. Tullius pro Sexto Roscio: occisus est ad balneas Pallaceinas, rediens a cena, Sextus Roscius. — Plautus Asinaria: flle in balineas iturast ; fnde huc veniet poslea. 26 poeta incertus; sed cf. comm. || 28 13, 45 0 2 IV, 462 || 4 Agellius Hist. I; sed cf. comm. || 6 7, 18 1 8 II, 2, 90. 25. 26 alvos. et Bothius; alvo (albo L^) sed C. — alvus ij ; id. m. 2 aliis. — f. et Calvus obsc. auctoritatis. nam Eupliorionis cantores potissimum hoc prohro a Non. adfectos in prooemio est expositum. et potuit versieulus esse ex lus epyllio; in quo Mercurii mentio facta. — 27 mala L. — illud nem. ret. suspectum; cf. tamen Catull. 64, 9. — grado L. — concoepit id. teste JRothio, H^. — 28 M. TulL; cf. 42 l. convivii. — 29 aepularum L, iT, ; aepnlarem JTj. — quasi recte L, H^^; quia rell. — 30 habent L, H^. — convivium nomi- narunt add. pg. 41. — Accubitum masculino add. Quicheratus; cf. Isidor. Or. XX, 11, 9. — 3 solaque Verg. — 4 Asellio Augustinus; probat nunc Petrus. neque id a fide videtur alienum, cum Sempronius Asellio citetur pg. 481 s. l. gliscitur. — ita dlius historicus modo Hemina, 7nodo Cassius Hemina dictus Nonio. contra vix placet illud Gellius, guod scripsit Mercerus; vel, qu^d in maiore historic. latin. rell. editione Petru,s, A. Gellius. nam etsi satis probabile est duos fuisse Gellios haut ita midtum post Catonem historicos, tamen neque Aulo praenomen alteri fuisse constat neque ullum me- moratur alibi fragmentum , quod certo possis huic tribuere. — iam cum ne in Cn. quidem Gellii libro primo, ut qui res priores urbe condita contineret, verba a Nonio adlata videantur habere potuisse locum (de quo dixit Petrus Pro- legom. pg. CCXXX VIII sq.) , Augu^tini potissimum amplectendum censeo in- ventum, ita tamen, ut incertum maneat, an Nonii culpa, ut pro CJaudio Gelliano substiiutus est compluries Caelius, ex Asellione factus sit Agellius, quod scilicet nomen nimis quantum illi esset notum conscientia furtorum. — 5 in culmine bene N. Faber. — 6 generis Paris. 7579; nominis C. — 7 occiditur ap. Cic; ut Non., Pomp. V, 162; Serv. in Bon. IV, 431. — pallacenas C; compluries h. l. afferunt gratnm. Non. posteriores, quo^monstretur balneas dici fem, gen.; cf. gr. lat. VII, 585. — Rosc. om. L; troscius H^. — 8 Plautus m. 1 vel 2 add. L. — 9 ille in b. iturust (iturus est vel es cdd.) Pl ; unde in balneas (balleneas L) ; 286 NONIVS MAECELLVS 194 M. Caecilius Synephebis: 10 quid inihi non sunt balneae? II Neutri. M. Tullius in Hortensio: primus balneola suspendit, in- clusit pisces. BALTEVS masculini generis. Vergilius lib. XII: umero cum apparuit alto 15 balteus. II Neutro Varro Rerum divinarum lib. XI: tragica vincula baltea sunt. — Accius Didascalicon lib. VIII: actoribu' manuleas et baltea et macbadras. Livius lib. VIIII: auratae vaginae, aurata baltea illis erant. 20 BVXVM generis neutri. Vergilius Georgicorum lib. II: et torno rasile buxum. II Feminini. Ennius: buxus vincta, taxus tonsa. BLANDIMENTVM generis neutri, ut saepe. || Feminini, Cicero de 26 re publica lib. IIII: in cive excelso atque homine nobili blanditiam, ostentationem, ambitionem [meam] esse levitatis. 10 Caecilius Synephebis || 12 M. Tullius Hortensio || 14 XII, 941 || 17 Varro Rer. divin. XI || 18 Accius Didascal. VIH || 20 IX, 40; cf. comm. || 21 II, 449 II 23 Ennius |1 25 Cicero de re publica IV. cyrus C (currus Paris. 7579). — hic C. — veni C; v. p. docti ex Plauto. nec tamen spoponderim haec a Non. ita perscripta. — 10 Synephebis Bibheckim Corollar. pg. XXIII; exemplum aliquod ex hac fabula petitum intercidisse male ratus; infoebis H^; inphoebis Vrbin. 308; in imbris rell.; in Imbriis V.; cf. lun. Ind. pg. 8. — 11 balineae bene Quicheralus. — 12 balneolas {seq. s) probabiliter docti. — inclusit; sc. C. Sergius Orata; (/. interpretes ad Valer. Maxim. IX, 1, 1. — 18 didascalico L^. — 19 auctoribus G. — manuleas V. d. ap. Madvigium; manuleos C. — et bis add. Lachm. Opusc. 71. — raaceras G. — 20 luvius pr. H; et ita, quod mirum, pg. 196 l. consortium; 107 calles; ib. cuis; 207 gelu. — non recte olim sccuti Hertzium haec Livii Andronici existimavimus ; historici sunt, de quo etiam cogitavit Htrtzius. nam Odysscae numquam aut Nonius aut alius grammaticorum adfert librorum numerum, nisi semel Priscianus. — et iungenda haec cum eis, quae adfert Probus gr. lat. IV, 129 sq. sub Lueilii vel Vergilii nomine, auct. explanat. in Donat. ibid. 542 sub Livii: erant et equorum inaurata {l. aurata) taptta olim monuimus. addenda autem haec videri Liv. IX, 40 post illa: magnitu- dini corporum adderent et hausta ante haec fere: sed maxime equitum facies oculos in se convertit libri de v. Saturnio pg. 110 dictum est. — 22 et etiam Cledon. pg. 1896; aut Verg. — 24 vincta lun.; icta Me; victa C. — taxis C; corr. lun. — 25 neutri Cicero L^, prius H (in L id corr. m. saec. XIV vel XV). — 26 nobilis C. — 27 ostentationem ; assentationem cum Buhn- kenio (Mnemosyn. II, 419) Halmius. — meam om. Paris. 7579 (praec. m, seq. e). — meram esse levitatem lun.; f. merae esse levitatis. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 287 194. 195 M. INCIPIT PER C LITTERAM. CLivvs generis masculini, ut plerumque. H Neutri aput Mera- 30 mium invenimus, cuius auctoritas dubia est: 1 ardua nunc nitens fortunae escendere || cliva. Cato de tribunis militum: loca ardua et cliva depressa. CIMA, neutro, ut Lucilius: asparagi moll^s et viride cima. 5 II Feminino Cornelius Celsus, etsi minoris auctoritatis , posuit: laetam formosamque cymam. CONSITVRA, generis feminini. M. TuUius de re publica lib. I: quae videlicet ille non ex agri consitura, quam cernebat, sed ex doctrinae indiciis interpretabatur ♦ * ♦ 10 CRVX generis feminini saepe. || Masculini. Ennius Annalium lib. XI: malo cruce, fatur, uti des, luppiter ! CVLTER et CVLTELLVS generis sunt masculini. Varro Gerou- 15 todidascalo: noctu cultro coquinari se traiecit; nondum CDim [mihi] invecti erant cultelli empaestei e Bithynia * ♦ ♦ COR generis est neutri, ut dubium non est. || Masculini. Ennius lib. XIII: 29 Memmius || 2 Cato de tribunis militum | 3 Lucilius |] 5 Comeliiis Celsus II 7 I, 17, 29 II 10 Ennius Ann. 1. XII B 14 Varro Gerontodidascalo || 17 Ennius I. XIII. 29 apud C pr. L^. — 1 ardua nunc Hertzius per litteras; ne (quod ex compendio vid. ortum) ardua C. — f. esc. Me; fortunae scendere C. — anupaestica dimensus eram de re m. 115: ne ardua nitena | fortiinae escendere cliva; sed cum ex cantoribus Euphorionis soli Varro et Laevivs, qui fuere omnium maxime noJivfiBTQot, hisce tisi esse reperiantur, id iam in ed. Catulli retractavi. — male quidam ardua nec. — 3 Cima (ima G) C; cf. de hoc voc. Charis. pg. 41. — 4 molle set L^; H.^; molle sed E^; G. — virde L^. — 9 add. Quichei'atus : Consitus, masculini. — et certe obsitu invenitur ap. Naev. 322 s. 1. ingenium. — 10 Annali C. — 12 cruce dativus. — 14 et cultelle jLi,- et cnltelli id. m. 2. — 15 quoqninari G. — 16 mihi del. Buecheltru^ {praec. m, seq. i); illi Oehlerus; ibi Popma. — invecti Buechelerus; inventi C. — ifiTtaiaroC (sic) Buechelerus ; empestati C. — ae L, H. — bitbinia H. — add. Quicheratus: Cultrum neutro. — et cnltellum habetur in appendice Probi, gr. lat. IV, 197, 24. — 17 ingens hic Caesellii Vindicis error, levi- tate contractus; quem sequitur Non. Gellio, qui notavit illum (VI, 2), neglecto. nam, ut solent ingenia frirola, mutato subito consilio inde a capite tertio parum iam curat Noctes Atticas. — quamquam ne lecto quidem Gellio potuit Caesellius convinci erroris, cum Ennium, si masculino poneret genere cor, actu- sandi casu oportuerit dicere cordem. — 18 XII pr. H. 288 NONIVS MARCELLVS 195. 196 M. Annibal audaci cum pectore de me hortatur, ne bellum faciam. quem credidit esse meum cor? 20 CVPRESSVS generis feminini, ut dubium non est. || Masculini. Ennius : capitibu' nutantis pinos rectosque cupressos. CARRA neutri generis esse consuetudine persuasum est. || Masculini. Sisenna Historiarum lib. IIII: inpedimentum conlocant 25 omne, construunt carros et sarraca crebra disponunt. — Varro Prometheo libero: Gallica petorrita, carros adcura, Tusca pilenta. CERTAMEN generis est neutri. || Feminini. Sisenna Historiarum lib. IIII: iaculis celeriter consumptis ad || gladios certationem i revocaverunt. CVERELLAE generis feminini, ut saepe. || Masculini. Vergilius Aeneidos lib. IITI: tantos illa suo rumpebat pectore questus. 6 COMPITA generis neutri. Vergilius Georgicorum lib. II: praemiaque in gentis pagos et conpita circum. II Masculino Varro de scenicis originibus lib. III: ubi compitus erat aliquis. — Caecilius Titthe: [ubi] adiacentem compitum. 10 22 Ennius || 25 Sisenna Hist. IV || 26 Varro Prometbeo libero || 28 Sisenna Hist. IV II 4 IV, 553 || 6 II, 382 || 8 Varro de scenicis originibus 111 1| 9 Cae- cilius Titthe. 19 bannibal H^, G. — audaci cum Gell.; laudacium C. — 20 meum cor. seg. apud Enn.; suasorem summum et studiosum robore belli. — 22 Ennius; cf. Gell. XIII, 21, 13. — 23 captibus (quod per syncopen accipien- dum) docti. parum simile veri videri db Ennio grammaticoruvi pravis prae- ceptis inducto solutam vel in primo versus heroici pede arsin v. Enn. pg. 224 est monitum. — nutantis cdd. Gell. {exc. quod X m. 1 nutantibus); nutantibus C. f. nutantis capitis. — olim (de re m. 138) sotadeum institueram talem: capite niitantis pinos rect6sque cupressos. — 25. 26 imp. C pr. L^. — omne Vrbin. 308; Me; omni C; cf. 73, 16 s. l. amolimini {uhi item cdd. pr. L^ impedimen- tutn). — sarroca C. — 27 Prom. lib. ; Promethei liberi inscriptionem latere suspicatur Oehlerus pg. 65; caei (cei G) lib. (libro) II C; om. caei spatio rel. Vrb. 308. — Gallica etiam ad carros pertinere existimo. — petorita (sic) Scal. Catal. pg. 243; porta C; cf. Gell. XV, 30. — carrus pr. S. — adcura M; Tusca pilenta Scal.; adcurat (acc. L^, H^, G) usque politos (polytos H) C. — 1 iacolis Lipsius; ac telis v. d. ap. Me^ (cf. Errata); accolis C. — c. agladios G. — 3 sine l. nota quaerellae, m. 2 quaerelae, L; Quaerelae, tum Quaerellae H. — quaestus masculini H^^. — 7 adnotat Philargyrius: quidam 'ingeniis' legunt. et ita scripsisse Vergilium satis constat. — conpita L^, ed. Bas.; comp. rell. — 8 scaenicis H, f. recte; cf. de l. lat. VII, 96. — 10 ubi ut ex Varr. verbis illatum secl. Bibbeckius. — adiacentem v. d. apud Stephanum, Guietus; adicientem C. DE INDISCRETIS GENERIBVS. m. 289 196 M. CONSORTIVM neutri generis. | Consortionem, feminini. Luci- lius lib. XXVIIII: d^ierat enim se scribse, et pdst non scribturum: redi in con80rti6nem. i^ M. Tullius de officiis lib. III: dissolvatur necesse est omnis humana consortio. — [Titus] Livius: quaenam ista societas, quaenam consortio est? CHARTAM generis feminini. || Masculini. Lucilius lib. XXVII: 'neacis, ubi 20 Gra^ci, ubi nunc Socratici charti?' — 'quidquid quaeris, p^riimus.' CLIPEVS generis masculini. Vergilius: ardentis clipeos atque aera micantia cerno. II Neutro Vergilius: et clipeum super intonat ingens. 25 Licinius Macer: pars magna laeveis clipea portant. — Laberius Sororibus: hoc voluit clipeum pr6ici contra p^luem. CAEMENTA neutri, ut est usus. Varro Bimarco: non te pudet, Mani, cum domi tuae vides conmilitonum tuorum cohortes servis 30 tuis ministrare caementa? || Feminini. Ennius: labei labuntnr s&xa, caementa^ cadunt. 11 Lucilius 1. XXIX || 15 III, 6, 26 fl 16 VI, 40 fl 18 Lucilins I. XXVII || 21 Aen. II, 734 || 23 IX, 709 || 26 Licinius Macer || 25 Laberius Soioribus U 28 Varro Bimarco Q 30 Ennius. 11 Consortione C. — 12 XXVIIII pr. G; et ita Dousa,- XVIIII rell — 13 deierat perfectum. — se add. M. — scribsisse i^» ^> scripsisse G. — et; supplcndum iurat. — scribiturum G; scrbturum (sic) L; script. H. — 15 dissolvetur omuis cdd. Cic. — 16 illud Titus (titius Xj) uncis existimavi includendum, ut ex fine praecedentis consortio ortum.; v. quae dicentur ad p. 2081. gelu. — societas Liv.; sucavetas L^; suavitas rell. — 18 Cartham L, H^. — 19 nescis, ubi Lips.; nec sic ubi C. — 20 carthi L, H^. — quicquid L.^, H, G. — quaeris M; quaeritis G. — periimus Quicheratus, Lachm.; perimus C. — quicq. quaerimus Vrbin. 308. — recte si iam habet locus, apparet agi de homine, qui in re angustissima ciim a philosophia peteret auxilium irrideretur a sociis. — 21 Clypeus H — Verg. , cf. 348 l. micare, fulgere. — 22 clipeus L^. — 26 lucinius H^. — in Marte C; corr. lun. — Licinius Macer ubique dictus a Non. praeter p. 221 l. patibulum; de quo tamen l. recte dubitatur. — laevis Me; levius C. — laverius C. — 27 clypeum v.; clipeus C. — proici contra peluem {vel pelluem) M; contra peluem proici C. — cf. Velius Long. pg. 2227: apud antiquos TQiGvXJ.a^(og pelluis; Bergk. Opusc. 1 , 392. — nam et pg. 543 s. l. pelvis in v. Laberii habetur peluim tribus syllabis et producta prima. — 28 nullum l. in L. — usu pr. L; cf. 202, 28. — Varro; cf. 91 l. caementa. — uimarco C. — 29 comm. i^i H. — 31 labei M; cf. comm. in Enn. fab. v. 398; labat C. — labuntur v.; lababuntur C. — caementae lun.; caementa C. NoHi Maro. C. B. ed. IJ. Mtsi<lbr. 19 290 NONIVS MARCELLVS 196. 197 M. CLVNES feminino Oratius: quod pulcrae clunes, breve quod caput, ardua cervix. II Masculino Plautus Agroico: qufiisi sim lupus, ab armis || valeo, clunes distort6s gero. 1 CAELVM neutro. jj Masculino Lucretius: quis pariter caelos omnis convertere et omnis ignibus aetheriis terras suffeire feracis? Varro Rerum divinarum VI [deum significas, non partem 6 mundi]: sic pater magnus, mater magna his sunt Caelus, Tellus. — Ennius: fortis Romani * * * ♦ * ♦ quamquam caelu' profundus. 10 idem: Satumo, quem Caelus genuit. CASTITAS et CASTIMONIA generis feminini. || Masculini. Varro Rerum divinarum lib. I: nostro ritu sunt facienda civi libentius 15 quam graeco castu. — idem: et religiones et castus id possunt, ut ex periculo eripiant [nostro]. — Naevius carmine belli Punici: res divas ^dicit, pra^dicit castus. 32 Sat. I, 2, 89 || 34 Plautus Agroico || 2 II, 1097 || 5 Varro Rer. divin. VI II 7 Ennius || 9 Ennius || 11 Ennius H 14 Varro Rer. divin. I || 16 Varro || 17 Naevius carmine belli Punici. 32 hor. H^, G. — 33 pulcre L^; pulchrae rell. — 34 abroico C; 'AyQoUtp lun.; de oi cf. comm. in 67 l. parentactoi. — Agroecus Gell. III, 3,9. — \ cf. Paul. pg. 61 l. clunes masculine. — quas L. — sim add. M. — desertos C; distortos Bitschelius op. III, 184; qui tamen praefert quod ap. Paul. legitur infractos. cf. Petron. cap. 21 illud extortis clunibus, de cinaedo dictum. — fero Paul. — 2 potius neutri. — 3 caelos amnis C. — id. converterit (converteret cdd. Lucr.) o. — 4 atheris (atheriis pr. H) C. — suffeire Me; sufferre C; suffire cdd. Lucr. — 5. 6 VI Me; ut C. — deum — mundi ut ab interpolatore addita ad irridendum Nonium secl. M. — significas pro significans, qu^d coni. Me. — mater magna lun.; materna C. — his sunt Quicheratus ; his, m. 2 hiSe L; hi sunt H; hist virgula supra st addita Gs. — caelis H^. — Tellus add. M (et Tellus Quicheratus). — sic pater magnus Caelus, mater magna his est Tellus coni. lun. — 7 — 10 cf. Charis. pg. 55: caelum — etiam masculine veteres dixerunt ut Ennius — item 'quam- quam caelu' profundus'. — apparet igitu/r, quod vel per se intellegi potuit, haec non cohaerere cum verbis fortis Rom. — 10 quanquam L^, H. — caelia JETi. — 12. 13 illa quem Caelus genuit etiam Charis. pg. 55; id quod est Saturno num in fine versus olim fuerit incertum. — Saturno, quem Caelu' genit Scal. — recte hoc frgm. l. I Annalium adscripsere docti. — 15 civi libentius quam M; quam scivilibus L; quam his civilibus H, G. — 16 castu Aldus; castitu C. — puto id prosunt. — 17 eripiant nos Scal.; sed potius videtwr illud nostro irrepsisse ex prioribm. — Nevius G. — Punici belli C. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 291 197. 198 M. CALLis generis maseulini. Vergilius Aeneidos lib. IIII: 20 praedamque per herbam convectant calle angusto. II Feminino Livius lib. XXII: nisi pecorum modo per angustos saltus et devias calles. — idem sic frequenter. CVLLEVS masculino saepe. || Neutro Varro de re rustica lib. I: 25 in singula iugera dena cullea vini fiunt. CORBES ♦ * * IJ Corbulas * * * Varro de re rustica lib. I: cogit aliquod corbulas uvarum et frondem iucundissimam ministrat ovibus. — Caecilius Philumena: qui? panis soli corbulam? 30 cvis et generi feminino adtribui posse veterum auctoritas voluit. Livius: miilier, quisquis ^s, te volumus. Caecilius: quadso igitur, quis 4b, mea mulier? 35 Pacuvius: 1 quia tu es, mulier, || qua^ me insueto ntincupasti n6mine? Ennius: ^cquis illaec ^st quae lugubri . . auccinct&at stola? CANALIS masculino GaduUius Gallicanus: ego vero confiteor 5 certo canali cuncta decurrere. |J Feminino Lucilius vnoxoQiOrixcag canaliculam dicit. 19 IV, 404 II 22 XXII, 14 || 24 I, 2, 7 (Cato Originibus) || 26 I, 15, 1 || 28 Caecilius Philumena || 31 Livius || 33 CaecUiua || 35 Pacuvius (Medo) || 2 Enniusjl 4 Gadullius Gallicanus || 5 Lucilius. 19 genere H^. — masculino i, ,• H^. — 21 anugusto JD,. — 22. 23 XXII Lips.; XII C. — nisi (a nitendo) G; nos hic Livius. — per aestivos saltus cdd. Liv.; fert angusto saltu {post u ras. H) C; corr. lAps. — devias- que c. exercitum ducimus Liv. — 25 ex Catonis Orig. haec; V. ipse ante culleos. — 26 C. genere masculino. C (vid. delend.) feminino Quicheratus. — 27 aliquot C pr. L^. — forondem, m. 2 fir. L. — 28 Celius (Caelius G) C; corr. lun. — fil. C. — 29 puto quid? — soli genetivus. — 30 qui vel quis L^; add. m. 2 l. nota; quisquis id. m. f. s. XIV vel XV; Quis H. — 34 quis M; quis- quis (cf. V. 32) v. — 35 ea; Medo (medio cdd.) esse petita haec testatur Varro VI, 60; sine fabulae nota adferunt partim citra poetae nomen Diom. 449, al. deteriores; cf. et Char. 240. — 1 quis Varro; Diom.; rell. praeter lulianum aetatis ultimae hominem (gr. lat. V, 319), qui hdbet quisnam; quisquis C. — 3 ecquis M; set quis BibbecJcius {qui novum versum incipit ab illa succinctast) ; et quis C. — 4 Gallican.; hunc eundem videri, quem. Fronto memorat pg. 160 ed. Naber , de re m. 27 est adnotatum. — 5 decurre ij. — hyporisticos L; G; Ho; hypocoristios parum probabiliter Hs; emend. Bentin. — 6 caniculam Hi. — de ingenti Nonii stupore coll. Pauli pg. 45 l. quod est canalicolae svspicaius sum comm. ad Luc. libr. inc. frgm. 49. 19* 292 NONIVS MARCELLVS 198 M. ciNis masculino Vergilius in Bucolicis: cinis ipse. bonum sit. et Georgicorum lib. I: neve 10 effetos cinerem inmundum iactare per agros. II Feminino aput Caesarem et Catullum et Calvum lectum est, quorum vaccillat auctoritas + * ♦ cum iam fulva cinis fueris. COLVS generis feminini. Cicero de oratore lib. II: quid tu, 16 Decilla mea? quando ad me venis cum tua colu et lana? * * * CAPILLVS masculini est generis. Terentius in Phormione: capiUns passus, nudus pes; ipsa horrida. II Neutri. Plautus Mostellaria: .... vide, capillum satin conpositumst conmode? 20 CVRSVS omnium consensu masculino genere dicitur. Vergilius: hic cursus fuit. II Cursura feminino Plautus Asinaria: non vides me ^x cursura anh^litum etiam ducere? 25 7 Bucol. VIII, 106 II 9 I, 80 || 12 Caesar. Catullus. Calvus; cf. comm. |! 14 Calvus II 15 II, 68, 277 || 17 I, 2, 56 || 19 I, 3, 97 || 21 I, 534 || 23 II, 2, 60. 7 Cinus H^. — bucolico C. — 8 nis ij. — bonu; tum s, ut vid., erasa Xj,- bonu sit id. m. 2. — 11 effectos G. — inmundam H^. — 12 apud G pr. l/j. — Catulum C {idem vitium pg. lOS s. l. externavit); corr. Me in Ind. — 13 quorum vaccillat (vacillat G) auctoritas (autoritas H). recte quidem Lachmannus in ed. Lips. Propert. pg. 141 dicit videri hausta Caesaris et Catulli exempla. quod ad Caesarem, apparet ex poetieis eius scriptis fuisse petitum, non ex pedestribus. ap. Catullum 68, 90 acerba cinis invenitur; item 101, 4 mutam cinerem. — male autem idem Lachmannus dicit inepta ea quae sunt quorum vaccillat auctoritas. nam haec loco quodam Fulgentii librorum de aetatibus mundi, qui Meifferscheidii primum merito post longam oblivionem reducti quasi sunt ad superos, integra essc olim demonstravimus. est autem hic: ex quo Philippi in hoc negotio vacillavit auctoritas patris. — Fulgentium autem studiosum fuisse Nonii demonstratum est in prooemio et ibidem declarutum , cur vaccillare potius quam stare visa sit Nonio Gaesaris Catullique et Calvi auctoritas. — 14 eadem verba, quae utrum hexametri initium an finem pentametri effecerint parum constat, Gharis. pg. 78; ubi et hic Calvi versus: forsitan hoc etiam gaudeat ipsa cinis. — fueris L, H^ ; fuerit H^, G; fuero Charis. — 16 quit tu X. — 16 decilla (decilia Paris. 7579) G. — Egilia Gic. — et lana; ellana L^; abellana L^; auellana Ald. — Masculini add. Quicheratus ; cf. Gatull. 64, 311. — 17 formione (firm. pr. H) C. — 19 mustellaria C pr. Ly. — 20 conpositum (comp. L^, H) sit G. — commode L^, H. — viden capillus satis compositust commode Pl. cdd. — 21 Virgil. etiam L; ita pluries in hoc cap. — 23 Pl. sisennaria L; Ald. DE INDISCRETIS GENERIBVS. m. 293 198. 199 M. idem Cistellaria: pol ad cubituram, m^ter, magi' sum exercita fere quam ad cursuram: eo sum tardiuscula. CVREICVLVM neiitro genere Cicero Timaeo: ratione igitur et 30 mente divina ad originem temporis [curris] curriculum inventum est solis et lunae * * * CVLEST, pro qualis est; neutrum positum pro masculino. Plautus Amphitryone: edepolt condignum donum, qualest qui doniim dedit. || 1 CONTAGIO feminino genere appellatur. Sallustius: post, ubi contagio quasi pestilentia invasit. 1 Contagia neutro Lucretius lib. III: quandoquidem penetrant in eum contagia morbi. 5 Vergilius : nec mala vicini pecoris contagia laedent. CATELLAE diminutivum est catenarum; et dicuntur genere feminino. Caecilius Plocio: cat^Uae * * * 10 11 Neutro, a catulis similiter diminutivum, Plautus Curculione: delicatum te hodie faciam, ciim catello ut accubes, * f^rreo ego dico. 26 Plautus Cistellaria || 29 Cicero Timaeo (cap. 9) H 33 I, 3, 39 H 1 Catil. 10, 6 II 3 m, 471 II 5 Bucol. I, 50 |I 8 Caecilius Plocio || 10 V, 3, 13. 27. 28 ad cubituram Muret.; Scal.; accubituram (ac cub. L, G; accu- bitarum H^) G. — magi jpr. G. — exercita fere G; exercitare L; Ald.; exer- re citata H.^; exercitata H^; illud re rursus deletum Hs^. — exercita a te Mur. — ad cursuram Mur.; Scdl.; a cursura (accursur ij,- a cursura id. tn^, add. a in ras. ut vid. eo litterarum). — eo om. L; Ald. — 29 timeo L, H. — ratione if,; Sigon.; rare H^ cum rell. — 30 curris del. Sigon.; cur- rentis lun. — 31 Curriculus masculino add. Quicheratus. — 32 cf. pg. 218; 224; 227 l. pingue est; simile est; tale. — Culest L; cf. comm. ad 126, 4, 5 s. l. invidiosum; Cul est H, G; Cuale'st H. lordanm Commentor. in ling. lat. a. 1879 ed. pg. 94. — neutrum M; neutro v. — 34 ecastor p?*o edepol (adepol G) cdd. Pl. — f. ap. Non. vel auctorem eius fuit: edepol hoc cond. — quale H^; cul est (culest L) rell.; quale est B_, D ap. Pl.; qualis est E, I; V. inseq. ap. eund. qualest B, D, E; qualis est I; qualest Goetzius; qui adfert, quod legitur ap. Fest. 173 Aulular. v. 324 dinale est pro nundi- nalist. et verum lioc existimo, quamquam n. N. — nam in eis quae sunt talist qualist sim. propter frequentiam usus i e.vistimo attenuatam, sicut dixerunt nise, quase, sibe, here. aliter statuit Bitschel. Op. II, 617; at non offendit in lectione vulgata Lachmannus comm. Lucr. pg. 29. — 4 cont. orbi L. — 6 vini pecoris L; vici p. G^. — 7 dimmin. L^. — 10 n. N. — Neutro M; Neutrum v. — a. catulis coll. Paul. 45 1. catulus Quicheratus; a (om. HJ catellis G. — dimmin. L. — 12 ferreo cdd. Pl. (ferrenm Bothius); ferro G. 294 NONIVS MARCELLVS 199 M. CORIVM neutri est generis. || [Corium] masculini. Plautus Poenulo: tris facile corios cdntrivisti biibulos. 16 Varro Eumenidibus: num c6riu8 ulmuna sdt tuus dep&vit? pergis? h^ia. CALX est generis feminini. Vergilius lib. XI: ferrata calce fatigat. II Calx masculini. Plautus Poenulo: 20 quin priu' dispereibit faxo quam linum calcem civerit. Varro Marcopoli, TtsQl ccQxrig: nemini Fortuna currum a carcere intimo missum labi inoffensum per aecor candidum ad calc^m seivit. CORTEX utriusque est generis. masculini. Varro Prometheo 25 libero : sum uti subernus c6rtex ad cacumina moridntum in querqueto arborum aritiidine. idem Tithono, JtsQl y^Qcag: sic invitata a natura anima cor- poreum corticem facile relinquit. — Vergilius lib. VII: 30 raptus de subere cortex. ^fl Feminino Vergilius in Bucolicis: tum Phaethontiadas musco circumdat amarae corticis. 14 I, 1, 11 II 16 Varro Eumenidibus || 18 XI, 714 || 20 IV, 2, 86 || 22 Varro Marcopoli |1 25 Varro Prometheo libero || 29 Varro Tithono || 30 Aen. VII, 742 II 32 VI, 62. 13 Cor, secl. M; Corius v. — 16 bubulo L. — 17 num M; nunc (sej. c) 0. — sat adA. M. — depuvit (debebat esse depuviit) Bentin. — v. agnovit Boeperus. — 18. 20 Calix H^. — 18 XII C. — 21 disperavit L; i/,; disperivit H^; G; disperibit cdd. Pl. cum A. — unam idem. — civerit; quaerit H^; Ald. — 22 bimarco poli H; sed m. 2 del. bi; biniarcopoli -La- — 24 labi ChuUelm.; levi C. — ecor C pr. H^. — seivit; subit H^; sibit rell.; sivit Popma. — notandus paenuUimo loco spondeus in graecanicis tetr. troch. claudicantibus ; quos primus ognovit MeineJcius. — 26. 26 prometheo lib. (libus Li, id. m. 2 libro) C. — 27. 28 verba Promethei siti macerati. — sum Oehlerus; uti Biesius; tum ut si H, G; tum uisisuper, m. 2 tum idsu, L. — subernus L^; supernus L^; H^; G; superius H^. — ad Bothius; aut C. — lad cacumina; h. e. in ea parte quae maxime solis radiis uritur et minimc agri umore rigatur. — niorientium H. — querqueto Isaacus Vossius ad Catull.; Bothius; alii; Hs^; Ho.^; querquu et (uu et m. 1 in elutis Utteris) L; querquito Hs^; querqueto et Ho^; G. — aritudine L^; G^; Scal.; aritudinem . L^; Hs; amaritudine G^; Hqp. — 29 id est If,. — titono H; titone L. — nsQizriQ(oc H.^; QLtriQooc L, H^. — invitata (ita lun.) a natura Me; invitatam matura G. — 30 reliquit G; et illud relinquit potest esse perf. — libro (rn. 1 iber) septimo L. — 32 vero pro Verg. L. — 33 fetontiadas C. — amaro B ap. Verg. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 295 199. 200 M. 36 Lucretius lib. IIII: 1 quae quasi j| membranae vel cortex nominitandast. CALOR generis masculini. Vergilius Georgicorum lib. II: si non tanta quiQS iret frigosqne caloremque inter. 5 II Neutri. Plautus Mercatore: neque frigus neque caldor metuo. CASEVS generis masculini. Vergilius in Bucolicis: pinguis et ingratae premeretur caseos urbi. I [Caseus] neutri. Novius Macco: 10 'pecunia?'. — 'quid? bonum brevest', respondi; '« Sardis veniens caseum!' Plautus Medico parasito: . . cum virgis caseum radi potest. COLLVM neutri est generis. Vergilius: 15 et colla comautia pectunt. II Collus masculino Accius Epigonis: quid c^sso ire ad eam? em, praesto est camot colliim gravem. 35 IV, 51 II 2 II, 344 0 5 V, 2, 19 || 7 I, 34 || 9 Novius Macco || 12 Plautus Medico parasito || 14 XII, 86 jj 16 Accius Epigonis. 35 liber (m. 2 libro) L h. l. et sq. v. 2. — quarto id. — 1 membrana (membrane L^) C. — nominanda (nominatanda L^) est C. — 2 Color L. — Verg. ; cf. 310 l. frigoris; 326 l. indulgere. — georgi — secundo L. — 3 tantnm L. — 5 neutri Bothivs\ neuiri L, H^; otn. H^, G; edd. ante Basil. — 6 caldor M; calorem C; neque frigus neque calor Philargyr. ad Georg. 1. l.; nec calor nec frigus metuo cdd. Pl. — interpungit post frigus Pareus, ita quidein, ut calor, frigus fiant nominativi. — affirmat Prisc. pg. 658 inveniri et 'hoc liquor'. — tamen altius haerere vitium puto. — 9 Caseus secl. M; Caseum v. — maccho (machi Xj ; macchio H^ C. — vel Maccum Coponem vel M. Exulem (priorem non memorat Non.) et h. l. significari et pg. 518 s. l. derepente prdbahiliter statuit Ititschelius Parerg. pg. 133. cf. comm. in 114 l. foria. — 10 pecunia; praecessisse videntur, quibus is qui verba facit inter- rogaretur, num causa laetitiae, quam prae se ferret, esset pecunia. — 11 quid bonum quid bonum respondi L. — e add. Munkius; cf. seq. dittographiam. — veniense L, H^; veniens H^, G. — 12 Plautus Medico parasito; eandem esse fabulam, quae ap. Non. pg. 84 s. l. conspicillum et ap. Prisc. pg. 872 Medici citetur titulo, recte statuit Ritschelius Parerg. pg. 132 sqq. — 13 obs- cura prorsus haec; neque quidquam de eis Franciscus Winterus pg. 44 frgm. Plauti. — f. rodi; h. e. licet tibi caseum degu^tare, si eodem tempore experiri vis virgas. — multa de virgarum poena iocosa ap. Plautum. — 14 neutri esse (essi Xj) gen. Verg. docet (add. m. 2) L. — 15 collo comancia L^. — 16 Epigonis Me; epigono C. — 17 equidem illud camo idem quod ■Kd(iitx(o olim putaveram. sed ne sic quidem sententia satis facilis et commoda. vulgo ita ex- plicatwr, ut camus sit Krifiog, et significet, q%U)d exemplo caret, vinculum collare. pr(^tis a vero existimo cateUae (cf. pg. 199 l. catellae) vocabulum laiere et 296 NONIVS MARCELLVS 200 M. Lucilius Satyrarum lib. VII: calda simeitu ac bene plena ei vasa olerorum atque anseri' collus. 20 idem lib. XXVII: modo sursum, modo deorsum tamquam coUus c^mui. Caecilius Harpazomene: , hunc collum Liido praecidi iube. idem Synephebis: 26 ad restim res redit; immo collus, non res; nam ille argentum habet. Cato in Sercia''": accipite, si vultis, hoc onus in vestros collos. — Naevius Cor+: v^rum scapulae plus an collus habeat calli n^scio. Plautus Amphitryone: 30 malae, mentum, barba, coUus. Varro Sexagesi: lit nitens pardnis coUns, nil extrinsecus sumens. CASTRA generis sunt neutri. | Feminini. Accius Aeneadis aut Decio: 35 18 Lucilius 1. VII || 21 Lucilius 1. XXVII || 23 Caecilius Harpazomene || 25 Caecilius Synephebis || 27 Cato in Sercia; cf. comm. || 28 Naevius comm. inc. XVIII; cf. comm. || 30 I, 1, 289 1| 32 Varro Sexagesi || 34 Accius Aeneadis. hausta quaedani, quihus octon. iamb. impleretur, ut puta: quid cesso ire ad eam? em praestost. et cat^lla (dblat.) habet colliim gravem. nam interdum in hoc metro caesuram neglegi notum. illa quin de Eriphyla dicta esse videantur non intercedo. at pessitne puto factum, quod Epigonos Accii eandem cum Eriphyla hahuit fabulam BibhecTiius duasque res diversissimas Thebarum ex- pugnationem et Eriphylae caedem una tragoedia contineri existimavit. — 18 liber septimus L^^; id. m. 2 libro septimo. — 19 calda simeitu M; caldissime d . (caldaisseme L^; caldussime pr. H; calidissime) G. — 20 plena ei M; vasa olerorum A. Kochius; plenai {H^ plena) iasolorum C. — coHus (colliis X); scil. apponuntur. — 21 cf. pg. 20 l. cernuus. — XXVII; vigissirao septimo L^; id. m. 2 vicesimo septimo. — 22 puto devorsum. — colus cdd. 20. — cernis cdd. h. l. — 23 sarpazomane C (sarpazomene flj). — 24 Ludo {i. e. Lydo, pro servo malo) M; ludo v. — precipi L. — iude Xj. — 25 soenefebis H, G; soeneiiebis L. — 26 Cad (cad H) L, H^. — resum L. — immo collus; quidam per diverhium accipiunt versum ita, ut ah his nova incipiat persona. — cet. cf. Ter. Phorm. 685 sq. — 27 in Sercia; in Ser. Galbam Wassius. — vultus Xj. — coUus L, Hj^. — 28 Nevius C. — Colace lun. Advers. VI, 10 ex codice suo; Corollaria BibbecTcius , minus secundum artis leges, cum haec numquam alias a Non. citetur fahula; cor C. — 29 verum M {nisi magis placet at utrum); utrum C — angulus pro an collus L. — habeat calli Hermannus; calli habeat C. — 31 barra C pr. IZ,. — 33 nihil C. — sumens Me; umens C. — v. agnovit Meinekius, — 34 Castra; cf. Ennii versum 355 s. l. occupare — praevenire. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 297 200. 201 M. 'castra haec yestrast'. — 'optume essis meritus a nobi8.'t COPVLAE generis femiuini. Accius Phinidis: obtorque prorim ac siippa tortas copulas. || 1 >: :(c :«( CEPE generis neutri. Lucilius lib. V: flebile cepe simul lacrimosaeque ordine talae. idem lib. XVI: 5 'hoc aliud longest' inquid qui cepe serebat. Varro Bimarco: avi et atavi nostri, cum alium ac cepe eorum verba olerent, tamen optume animati erant. — idem Manio: dulcem aquam bibat salubrem et flebile esitet cepe. II [Cepe] feminini. Lucilius Satyrarum lib. V: 10 lippus edenda acri assiduo caepariu' caepa [lacrimosa]. Varro Eumenidibus: In somnis venit, iubet me cepam esse et sisymbrium. idem Cato vel de liberis educandis: ut cibo utatur modico et idoneo, ut vitet acria, ut est sinapi, cepa, alium. 15 CVBITVS masculini generis. || Neutri. Lucilius Satyrarum lib. XVI: Lysippi lappiter ista transibit quadraginta cubita altu' Tarento. 37 Accius Phinidis H 2 Lucilius 1 V || 4 Lucilius 1. XVI H 6 Varro Bi- marco H 7 Varro Manio || 9 Lucilius 1. V || 11 Varro Eumenidibus H 13 Varro Cato II 15 Lucilius 1. XVI. 36 escis Bothius; cf. 15, 24. — optime est is meritus de nobis Vossius, puto vere; nisi parcendum coniecturis, cum in fine verba appareat uno iamho truncata. — 37 finidis (findis i,) C. — 38 obtorque Passeratius; abtorque C. — prorim G; prorem L^; proram L^, H. — ita ap. Lticr. II, 554 cdd. prorem. — supra L, H^. — 1 Copulatum neutri vel Copulatus masculino videtur haustum. — 2 Lucilius sae lib. quinto L testante Zunge- meistero. — 3 tallae Scal. (talae Jf); talpae C. — cf. commentar. in Lucil. V, 14. — 4 id est G. — sexto decimo L. — 5 inquit if, G. — 6 uimarco C. — atavi H^; avi rell. — alium accipi L^. — 7 animati dictum per amphiboliam; cf. 232 l. anima. — 8 fleuile L^. — esitet lun.; sit {praec. e) H, G; om. L. — sipe L^. — 9 Cepe secl. M; Cepa Quicheratus. — saturarum lib i,. — quinto L. — cf. Priscian. pg. 681; qui affert e libro VI. — 10 lippo sedenda X,. — acris H^; agri Z,. — assido L^; assiduae H^; assidue Prisc. — cepeirius B,. — cepa lacrimosa C; om. illud lacrimosa, quod e v. 3 vid. irrepsisse, Prisc. — 12 esse pro edere. — sisym- brium v. d- in ed. Basil.; fessiminum C. — 13. 14 modico eopdoneo i, (p non satis certum); f. modico eoque idoneo. — agria L; acria est H^. — ut est ut est L. — sinapi H^; sinape rell. — cepa supra add. in L. — 17 lisippi C. — ista f. corruptum. — 18 transibit M; transivit C; cf. comm. in Luc. XVI, 9. 298 NONITS MARCELLVS 201. 202 M. COLVBER generis masculini. Vergilius Aeneidos lib. II: coluber mala gramina pastus. 20 II Colubra feminini. Lucilius Satyrarum lib. XX: iam disrumpetur medius, iam, ut Marsu' colubraa disrumpit cantu, venaa cum extenderit omnis. Turpilius Leucadia: arripuit colubram mordicus. 25 Varro Eumenidibus: quid dubitatis, utrum nunc sitis cercopitheci an colubrae an volvae [an] de Albuci subus Athenis? CONTEMTVS generis masculini. || Contemtio feminini. M. Tullius de re publica lib. V: quae virtus fortitudo vocatur; in qua 30 est magnitudo animi, mortis dolorisque magna contemtio. — idem de officiis lib. III: in illo quem Jwbet locum fortitudo, quae est dolorum laborumque contemtio. — et in Hortensio: magnitudo animi, patientia || laborum, mortis dolorumque contemtio. — ita 1 et in Tusculanarum lib. I. CONPENDIVM *♦* Conpendiaria. Varro Sciamachia, jtsQL TV(pov: lioc dico: conpendiaria sine ulla sollicitudine ac molestia discundi ad eandem voluptatem posse perveniri. B CROCVM generis neutri. Sallustius Hist. lib. II: iter vertit ad Corycum, urbem inclitam specu atque nemore, in quo crocum gignitur, || Masculini. Vergilius Georgicorum lib. IIII: 19 II, 471 II 21 Lucilius 1. XX || 24 Turpilius Leucadia || 26 Varro Eu- menidibus || 29 M. T. de re publ. V || 32 III, 33, 117 || 33 M. T. Hortensio || 2 I, 40, 95 II 3 V. Sciamachia || 6 Sallustius Hist. II; cf. comm. || 8 IV, 182. 22 marsaus H^ . — colobras L^. — 25 haec utrum initium an finem efficiant metri iambici incertum. — 27 cercophiteci H. — 28 volvae Bothius; bolvae G. — an del. Vahlenus. — de Albuci subus Eothius; de albucibus (albueibus L, pr. H) labus G. — de Albucio eiusque commoratione Atheniensi cf. Luc. inc. lihr. frgm. IX. — 29 Contemptus — Contemptio H, G. — 31 con- tentio L^, G; contemptio H. — 32 IIII L^; H^; G. — in illo q. h. I. for- titudo M; apud eum q. h. 1. f. cdd. Cic; milia om. rell. C. — 33 laborum G. — contentio (comt. L^) L^ (sic); contemptio H, G. — 1. 2 contemptio H, G. — illud ita et in Tusc. lib. I f. ab interpolat. addit.; cf. 190 l. angi- portus; 203 despectus. — 3 puto olim fuisse Conpendium (ita L^; ed. Ba^.; Comp. rell.) generis neutri (add. Quicheratus) . J<'eminini. — illud Conpen- diaria (Comp. C pr. L^; ed. Bas.) vid. delendum. — sciamathia X, G; sciamatia H. — 4 xvcpv L, H^. — solicit. L^. — 5 discundi M; iucunde Biesius; dacundi C. — 6 Hist. ed. Bas.; om. L; H^; Historiarum add. H^. — in I historiarum illa ad Corycum fuisse testatur Prisc. pg. 1008; cui iure accessit Carrio. — inter vertit G pr. H^. — 7 coricum L, H^, G; coricem Jff,; Corycum Bentin. — specu atque Havercampius ; pastusque G; cf. JHetschii et Kritzii cowwi. ad h. l. DE INDISCRETIS GENERIBVS. ni. 299 202 M. et glaacas salices casiamque crocamque rubentem. 10 CONATVS masculino. || Neutro Accius Atreo: ego incipisso ; conata ^xequar. CANDELABRVM gencris neutri, ut saepe. || Masculini. Caecilius Meretrice : en, inibi ardentem candelabrum ligneum! 16 CARDO generis masculini. [Vergilius Aen. lib. II: et emoti procumbunt cardine postis.] II Feminino Gracchus in Peliadibus: sonat inpulsa regia cardo. 20 CENSVS generis masculini.* || Neutro Cicero de consulatu suo: quorum luxuries fortunas, censa peredit. CRINES genere masculino Vergilius Aeneidos lib. IIII: et crines flavos. II Feminino Flautus Mostellaria: 25 gerundum morem censeo tibi ^t capiundas crines. Atta ♦ ♦ * in epigrammatis: praeterea tum sit resoluta crine capillus. 10 Accius Atreo || 12 Caecilius Meretrice || 15 II, 493 || 17 Gracchus Peliadibus || 20 Gicero de consulatu suo || 22 IV, 559 || 24 1, 3, 69 H 26 Atta. Cinna epigrammatis; cf. comm. 9 salicis G. — 10 puto masculini. — 11 incipisso M; incipio C. — 13 Meretrice Bentin.; meretricem Vrhin. 308 (non 307); meletricem G. — idem vitium pg. 317 s. l. habere — habitare in Afranii Excepto nec non alibi. — atque Meretricis fabula etiam 536 s. l. prosumia mus Nonius, male igitur Gulielmus Molitrice. — 14 en, inibi M; memini ibi G. — inibi pro ibi. — ard. c. 1. M ; c. 1. ard. G. — 15. 16 exemplum Vergilianum, cum generis voc, quod est cardo, nullam habeat notam, secl. M. — procumbant card. in postis JL. — 17 Gracchus Scriver.; Langius; graius (graus H^) G; caius Vrbin. 308. — 18 inpulsu probabHliter Delrius; quamquam monometri potius quam dimetri anapaestici videntur esse. cf. de re m. pg. 93 sq.; 106. — 20 neutri H, G. — de cons. suo M; in cons. suo C; cf. Ghristii notam ad Cic. de div. I, 11, 17. — 21 fortunas M; fortunata C; fortunae (fortunai Lips.) censa non bene Me. — peredit Lips.; peperit G. — 24 must. G pr. L^. — 25 mor. gerund. c. tibi Bitschelius; tibi post crines locatum in C; senseo pr. H. — capiendas L^. — soli gerendum censeo morem et capiendas (capiendos) crines cdd. Pl. — 26 suspectat Attae nomen Me, neque id immerito, cum nec Nonius quidquam praeter fabulas agnoscat eius nec aliunde constet nisi de fabulis. itaque cogitavit de Tibulli vel, quod verius, de Ginnae nomine hausto. quem secutus Quicheratus coll. quod leg. pg. 87 s. l. clipeat scripsit Cinna in Epigrammatis. — Epigr.; epigrammatibus (ephigr. X) G. — 27 tum sit M; tu sis G. — resol. 3Ie; desoluta (desulata G^; tesoluta L^) G. — ita pg. 191 s. l. anguis in v. Varronis Atacini devinctum pro revinctum, — 300 NONIVS MARCELLVS 202. 203 M. CVMMi generis neutri, ut est usu, monoptoton. || [tamen] Femi- nini, Cinna: Alpinaque gummis; 30 ut sit genetivus eius huius cummis, ut puppis, febris, pelvis. || INCIPIT PER D LITTERAM. i DORSVM neutri est generis. Vergilius Aeneidos lib. I: dorsum inmane mari summo. II Dorsus iterum masculini. Plautus in Milite: timoo quid rerum gesserim: ita dorsu' totu' priirit. 6 DECOKEM generis masculini. || Decentiam feminino M. Tullius de deorum natura lib. II: colorum etiam et figurarum tum venustatem atque ordinem et, ut ita dicam, decentiam oculi iudicant. DESPECTVS generis masculini. || Despicientia feminini. M. 10 Tullius de officiis lib. 11: ergo et haec animi despicientia admira- bilitatem magnam facit. — et Tusculanarum lib. I: in omnium rerum humanarum contemtione ac despicientia, in omni virtute ponamus. DOMINATIO generis feminini, ut plerumque. || Masculini. M. 15 Tullius de re publica lib. I: quid? tu, cum es iratus, permittis 29 Cinna || 2 I, 110 || 4 II, 4, 44 1| 7 II, 58, 145 || 11 II, 11, 38 || 12 I, 40, 95 II 16 I, 38, 59. orino cap. L^. — crinis Jiic idem quod cirrus; cf. Varro de vita p. B. I pg. 236 8. l. apertum, nudatum: minoris natu capite aperto erant, capillo pexo vittisque innexis crinibus. — 28 Corami G^. — tamen {praec. ton) secl. Quicheratus. — Feminina L. — 30 cummis Leopardus; gummi L^; cummi rell. — quominus gummis ederetur a N. non obstare, quod ipse hoc nomen scripsit per c, iam in Prolegomenis adnotatum. — 31 genitivus L, G, non H. — 2 Verg. ; cf. 459 l. dorsa. — liber (libro L.^) primo i. — 3 imm. L.j., H.^; immare H^. — 4 masculini nam L; in quo nam delet., tum restitut. — 6 gesserim G; A ap. Pl; gesserit rell. — dorsum totum A. — 6 genere mascu- lino H^. — nam add. L^; H^; G; non L^; om. H^. — Decenciam L^. — feminini H^; G. — 7 deorsum L^^. — id. h. v. et 11 liber. — tum secl. Lambin. — 8 venus tamem L (tamen secundum Rothium). — et lat ita; ec tututata (u secund. non satis perspicuum) L^. — 10. 11 Dispectus H^. — Despi" ciencia L^ {ita et v. 11; at 13 dispiciencia). — M. T.; cf. 490 l. mira- bilitas. — ego pr. L. — animi om. h. l. C pr. H^. — 12 lib. I: in omnium Me; lib. IIII, tum spatium vacuum, Omnium L; lib. IIII omnium H^; lib. II in omnium H^, G. — 13 contentiorie L, G; contemptione H. — et in cdd. Gic. — 15 ut pl. raasc. add. H^. — 16 de republicalibus I L^; de re publica libro I id. m. 2. — tu cum es M; tunc cum es H^; tum cum es (mes pr. L) rell. ; tum cum tu es cd. Gic. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 301 203. 204 M. illi iracundiae dominatum animi tui? — et de officiis lib. II: * * * et de re publica lib. I: quorum est levis fructus, incertus dominatus. 20 DEBITVM generis est, ut manifestum est, neutri. | Feminini. M. TuUius pro Plancio: nam alia est debitio pecuniae, alia gratiae. DILVVIVM generis habetur, ut saepius, neutri. Vergilius lib. VII: 25 diluvio ex illo. jl Feminini. Lucretius lib. V: pars etiam glebarnm ad dilariem revocatar imbribuB. Oratius Carrainum lib. IIII: 30 horrendamque cultis diluviem minitatur agris. INCIPIT PER E LITTERAM. EVENTVS generis est masculini. || Neutro Lucretius lib. I: 1 nam quaecnmque cluent, aut his || coniuncta duabus rebus ea invenies ant horum eventa videbis. idem [in] lib. I: eventum dici poterit, quodcumque erit actnm. 5 M.* TuUius in Hortensio: tu me et alias nonnumquam et paulo ante adhortatus es, aliorum ut facta et eventa conquirerem. — idem de consulatu suo lib. II: 17 II, 1, 2; cf. comm. || 18 de re publica I, 17, 27 |] 21 28, 68 | 24 Aen. VII, 228 II 26 V, 255 || 29 IV, 14, 27 || 33 I, 449 H 3 I, 470 || 6 M. Tull. Hor- tensio || 7 M. Tull. de consulatu suo lib. II. 17 dominatum fli,- cod. Gic.; dominatus rell.; in L -tus corrigendo mutatum , sed statim restitutum. — liber i, ; libro X, ; q_uae iam non nota- bitur dittographia. — II X, H^; I H^; G. — cet. cf. II, 1,2 cura autem dominatu unius omnia tenerentur. — 18. 19 haec cx primo de re p. lihro petita intellexit Quicheratus; ubi haec sunt: quod earum rerum videatur ei levis fructus, exiguus usus, incertus dominatus. — 20 f. est prius delendum. — 21 plantio C j)r. L^. — debutio L^. — quamquam dissimilis est d. p. et gr. ap. Cic.; Gell. I, 4,3. — 23 Dil. g. {supra scr. masculini) h. ut {niut. in et) G. — 24 lib. om. L. — VIII (VIIII H„ G) C. — 26 Lucrecius i,. — VI H, G; sex L^; sexto id. m. 2. — 27 gleuarnm i,. — diluvium C; diluviem cdd. Lucr. — 30 orendamque, m. 2 orundamque, L. — cultus C pr. H^. — 31 minatur C; minitatur pars cdd. Hor. ; Bentleius; meditatur alii. — 33 Neutri L, H^, G (Neutris pr. L). — lib. primo L. — 1 cluuent L {supra prius u eluta e); f. clunnt. — 2 horum inventa H^. — 4 eventum ici C. — quocumque id. — 5 nonnuncquam X,. — 6 ut post aliorum add. M; alii ante. — 7 idem de consulatu suo M; idem consulatus sui C. 302 NONIVS MARCELLVS 204 M. atque auimo pendens quae noctu eventa timebat. ERROR masculini est generis. Vergilius Aeneidos lib. X: gratusque parentibus error. 10 Feminini. Accius Neoptolemo: sati' iam dictumst; ndque ego errantiae animi prave morigerabor. II Neutri. M. Tullius ad Hirtium lib. II: qua in re si mediocriter lapsus sum, defendes meum tolerabile erratum. EPVLVM generis neutri est. || Feminini. Lucilius Satyrarum 15 lib. XIII: idem epulo cibus atque epulai lovis omnipotentis? qui versus utrumque designat. — Vergilius lib. VI: epulaeque ante ora paratae rcgifico luxu. 20 ERVVM generis neutri est, ut plerumque. |1 Feminini. Varro Longe fugit qui suos fugit: sed uti serat haec legumina arte [parva] pauca: cicer, ervillam, asparagiam, alium [spiria] ceteris * * * INCIPIT PER F LITTERAM. 26 FRONTEM feminino genere Vergilius: et frontem obscenam rugis arat. II Masculino Titinius Setina: ' quasi h^rmaphroditus fimbriatum frontem gestas . . . 9 X, 392 II 11 Accius Neoptolemo || 13 M. Tull. ad Hirtium II || 15 Lucilius 1. XIII II 18 Aen. VI, 604 || 21 Varro Longe fugit qui suos fugit; cf. comm. II 26 Aen. VII, 417 || 28 Titinius Setina. 8 animi Guiet.; cf. Baiter. ad Tusc. I, 40, 96. — pondens H^. — quae n. ev. (i. e. quae nocte evenire solent) M; otn. quae C; nocturna eventa lun. — non ausim scribere noctus, licet Ennius dixerit hac noctu. — 11 Femini L, H; ita aliquotiens idem, puto et G; item masculi; quod notare supersedi. — neoptelemo L, G; neoptholomo Vrbin. 308. — 12 errantia Hi- — morigebor H^. — 13 M. supra add. L. — 14 eratum pr. L. — 17 id Hj^; ide, tum id L. — epulai M; epulae Lips.; epulatio (aepulatio H) C. — lovis supra add. L, — lovis omnipotentis iungendum cum epulo. — 21 Erbum (Eerbum pr. L) C. — 22 Longe f. q. s. f.; haec, si fugit perfectum, priorem partem tetrametri aequant trochaici; cf. comm. in 115, 19 l. gralatores. — ut is erat L, G; ut his erat H^; corr. H^. — 23 parva secl. M ; pauca Duentzerus. at magis probabile rariori elocutioni usitatiorem additam a Ubrariis. — erui illam H^; erviliam lun. — asparagiam, alium, M; ac paregia alia C. — spiria secl. M. — vid. olim supra ac pareg. fuisse adscr. spara. — hoc dicit V., non esse colenda in horto nisi quae convenirent simplicitati Bomanae et maiorum mori, ceteris quae phagonum irritandae inservirent gulae relictis, h. e. omissis. — 26 Vergilius ait (seq. mox arat) C pr. H^. — 28 secina H^. — 29 hermaf. G; hermafrond. L, H. — timbr. pr. L. DE INDISCRETIS GENERIBVS. ni. 303 804. 205 M. 30 [Feminino] Pacuvius: T6ce suppressa, mplicato fr6nte, vultu turbido. Cato de re militari: una depugnatio est fronte longo, quadrato exercitu. — Caecilius Subditivo: || 1 nam hi sunt inimici pessimi froute hilaro, corde tristi, quos neque ut adprehendas neque ut vitare scias.t Plautus : namqu^ coloratum frontem habet, petulust, habrus. 5 PiNEM masculiuo genere dicimus. Vergilius Aeneidos lib. X: hic finis fandi. solio tum luppiter aureo surgit. II Feminino Lucretius primo: et merito; nam si certam finem esse yiderent. 10 Accius Phinidis: neque lilla interea finis his cureis datur. Vergilius Aeneidos lib. III: quam fessis finem rebus ferat. Caelius Annalium lib. V: ad aliquam huic bello finem facere. 30 Pacuvius I 32 Cato de re militari || 33 Caecilius Subditivo ; cf. comm. (| 3 Plautus (Plocio) II 5 X, 116 || 8 I, 107 || 10 Accius Phinidis || 12 III, 146 || 14 Caelius Ann. V. 30 feminino del. Me. — 31 inplicato M; cf. Hor. III, 29, 16; innato (innata pr. H) C. — frontet pr. L; supra e ras. in H. — turbido Passeratius, Vossim, al. {Vossius etiam, quod non placet, torpido); turpido L, H; turpi- tudo G, lihri Me. — 32 eadem om. Cat. nom. Veget. de re mil. III, 20. — quadro Vcg. — 33 Caec; cf. Gell. XV, 9; quo tamen non usum Non., sed potius eodem fonte satis constat. — Subditivo; cf. comm. 16, 17 s. l. lactare. — Subditivum et Gell. vocavit l. m. et Non. 514 s. l. iracunditer; idem 178 s. l. tetulit Hypobolimaeum; et sic relicui. — 2 locus difficilis. — ap. Gell. Hertzius: quos neque ut adprendas (adprehendas sim. cdd.) neque uti dimittas {ita Spengelius; ut dimittas excerpta Monacens.; ut mittas libri Gellii) scias, satis bene, si statueris, in variandis metris Caccilium eadem licentia usum qua sectatorem eiits Terentium. nam et dimittendi verbum aliquanto aptius videtur quam vitandi. — ap. Non. quis H^. — adpraehendas L^; ap- praehendas L^, H; adprehendas ed. Bas. — ut vitare jH,; Vrbin. 308; om. ut rell. — videtur quondam fuisse, quod tamen parum placet: quos n^que ut adprendas tu scias (ita C. Dziatzko ap. Hertzium) neque ut vitare liceat. — 3 Plautus; cf 149 l. petulum. — h. l. cdd.: nam coloratilem (coloralilem pr. H) frontem habet petulia (petilis H^). — minus placet, quod quidam de creticis cogitarunt talibus: . . . nam col6ratilem fr6ritem hab^t | petulus, h&brus. — 7 surgat H^. — 9 si ceratam — vident C. — 10 finidis C. — 11 his [praec. is) add. M. — curis lun.; curas C; curai non bene Passerat.; et deterius alii illud curas pro genetivo acceperunt; curarum Quicheratu^. — 12 Aen. om. H — IIII C. — 14 annali C. — ad coniunctio. 304 NONIVS MARCELLVS 205 M. — Cassius Hemina Historiarum lib. nH: qua finei omnis res atque 15 omnis artis humanitus [quae] aguntur? — Varro Meleagris: currere, vigilare, esurire, haee quando [haecj facere oportet, quam ad finem? — Sisenna Historiarum lib. nH: et prope editam ad finem ripae pervenerant. — Varro de vita populi Romani lib. HH: ita huius belli horribilis finis facta, 20 FVNis masculini est generis. 1| Feminino Lucretius lib. H: anrea de caelo demisit funis. FRETVM neutri tantum generis esse volumus. Vergilius lib. HI: et crebris legimus freta concita terris. 11 Masculini, Lucretius lib. VI: 25 uam fretus ipse anni permiscet frigns ad aestnm. Naevius: dubii faventem p^r fretum introcurrimus. Ennius: crassa pulvis oritur; omnem pervolat caeli fretum. 30 Lucilius: ser^na caeli liimina et salsi fretus. 15 Cassius Hemina Hist. IV || 16 Varro Meleagris || 18 Sisenna Hist. TV || 19 Varro de vita pop. Rom. IV || 21 H, 1154 || 23 Aen. III, 127 || 25 VI, 364 II 27 Naevius trag. inc. I. || 29 Ennius || 31 Lucilius. 15. 16 Cassius; cf. 514 l. humanitus. — qui G^. — finei; fini cdd. 514; finem h. l. L, H; fine G, Flor. — omnis res atque omnes artes C; omnis artis atque cdd. 514. — humanitus aguntur cdd. 514; humanitas quae L, G. huminitasque (sic) H. — humanitus usque Harlessius; sed quae potius ortum ex praecedente atque. — 17 haec quando fac. Me; quando haec f. Ald.; ecquando haec facere oportet? minus bene Bothius. — haec; i. e. currere, vigi- lare, esurire. — 18 prope (vel propemodum) editam M; prope raediam G. — 19 perveniant H. — 21 cf. Gell. XIII, 21, 21, qui et praec. v. adfert; 214 l. metus. — 22 aurea Gell.; Lucr.; aureas C. — dimisit L^. — f. in arva Gell.; Lucr. — 23 f. volunt. — 24 conci L; concita et Servius, qui explicare conatur; consita Verg. — turris G^. — 26 animi -Hj. — et (om. cdd.) aest. recte v. ap. L. — 27 Nevius C. — 28 furentem Quicheratus. — 32 serena Scal. ad Auson. pg. 295 ed. Tollianae; Lachm. ad Lucr. VI, 1067; serana L, H^; saerana {pr. sarana) G; seranae H^. — coeli Ald.; caecili (seranaecae cili; ante 1 ras) H; caecaeli (seranacae caoli) L; caecili G. — lumina M; momina Lachm.; nomina H, ; nomine rell. — salsi Scdl.; salis C. — male hunc v. lac. Beckerus putavit Porcii Licini esse, quod apud Charis. 103 legeretur: fretus ; huius fretus Porcius Licinus, ut Plinius eodem sermonis dubii libro VI refert: salsi fretus. — nec enim umquam Porcii Licini mentio fit ap. Non. — ac potuit quidem illud salsi fretus apud utrumque pariter inveniri poetam. sed cum cd. Neapol. non haheat Licinus, verum. lucinni: (sic) supra u scr. i, propius abest a vero reponendum hoc: fretus; 'huius fretus' Porcius Licinus {sive Porcius; nam ita etiam ap. Varr. V, 163; VII 104 vocatur neque alias eius meminit Charis.). Lucilius (cf. de hac nominum permutatione comm. Luc. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 305 205. 20G M. Varro Gallo ad Fundanium: inter Italiam et Siciliam qui est fretus, inter Regium et Messanam. FAVOR est generis masculini. || Feminino Accius || Oenomao augustam adhibeant faventiam; ore obsc^na dictu s^gregent. FETVS masculini. Vergilius Georgicorum lib. II: aut ovium fetum aut urentes culta capellas. II Feminino Vergilius Bucolicis: ad tn, si fetura gregem subpleverit, aureus esto. idem Georgicorum lib. III: 33 Varro Gallo ad Fundanium || 1 Accius Oenomao || 4 II, 196 || 6 VII, 36 II 9 III, 62. pg. 193) 'salsi fretus.' — quod postponitur ita auctoris novien verbis citatis, utpote paucissimis , saepius habes idem; veluti pg. 101: domi suae Varro de sermone latino libro V — Cato de multa contra L. Furium: domi meae saepe fuit. — 33 Gallo ad Fundanium M; Gallo aut Fundania C. — librum hunc inscriptum fuisse titulo hoc: Gallus, de admirandis testatur Macrobius III, 15, 8; neque umguam Varro nisi singulis nominibus propriis constare voluit duplicis Logistoricorum inscriptionis priorem partem. docu- mento sunt illa: Catus, de liberis educandis; Curio, de deorum cultu; Marius, de fortuna; Messala, de valetudine; Orestes, de insania; Pius, de pace; Sisenna, de historia; Tubero, de origine humana. — hinc apparet neque Gallum Fundanium neque Gallum vel Fundaniuu) inscribi potuisse librum. — iam ex memoria codicum Nonii, quae habetur pg. 71; 205; 216 s. l. aboriatur; fretum; putei, restituimu^ illud Gallo ad Fundanium, duos fuisse Varronis Logistoricos rati, qui Galli nomine fuerint inscripti, et ad hos discernendos alteri additum nomcn eius, ad quem datus erat. quod autem Char. 45; 111; Prisc. 758 citant Varronem in Fundanio, unum eis erroris auctorem idem docet exemplum, quo utuntur. — ut Gallus, etiam Catus desti- natus erat dedicatusque amico Varronis, qui eius de liberis educandis voluisset uti consiliis. minime vero credo statuendum cum Bitschelio (Op. III, 409 sqq.) personarum inscripta logistoricorum libris nomina honoris causa delecta, cum eis significati sint homines vel aequales aetate Varroni vel superiores, qui inducerentur disputantes de rebus, quas optime nosse viderentu/r, veluti de historia Sisenna, de Fortuna Marius, de insania Orestes. — Fv/n- danium autem illum socerum fuisse Varronis probdbiliter admodum coniecit Schneiderus de Varronis vita et scriptis pg. 217. — 34 Regium; ita rectissime C; cf. Nipperdeii comm. in Tac. Ann. I, 53. — 1 Fatur H^. — Accins; cf. 357 l. obscenum — maledicum. — 2. 3 augustam — ore cdd. 357; agustam (augustam H^) — more h. 1. — ore iungendum cum segregent. — dictu; dictu ut Albertus Langius Quaestion. metric. pg. 8; dictis h. l. cdd.; dicta (dicti) id. 357. — segregens hic traditum. — 4 III C. — 5 ocium L^; onium flj. — fetum Palatin. Verg.; fetus C; Priscian. in appendice l. V (gr. lat. II, 192); Mediceus Verg.; fetus ovium quidam huius libri. — 6 feminino, quod post bucolicon legitur in cdd., ante illud Vergilius revocavit Quicheratus. — bucolicon C. — 7 at (7 pr. L^ . NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mveller. 20 306 NONIVS MARCELLVS 206 M. cetera nec feturae habilis nec fortis aratris. 10 FRENOS masculini. Vergilius Georgicortm lib. III: et stabulis frenos audire sonantis. II Neutro Vergilius lib. VIII: frenaque bina, meus quae nunc habet aurea Pallas. Accius: 15 Pars fr^na texta auro 6ri equorum acc6nmodant. FORVM generis neutri. (| Masculini. Lucilius lib. III: Romanis ludis forus olim ornatu' lucernis. Sallustius lib. I: illum nautis^ forum. — Pomponius Petitore: baln^a, forus, mac^llus, fana [portus], p6rticus. 20 FRIGVS generis neutri, ut plerumque. || Ferainini. Varro Oras credo, hodie nihil: . atque ut igni f^rvido meduUitus Aquiloniam intus drnat frigddinem. FVLMENTVM ncutro, ut cst in proverbio veteri, quo Varro 25 utitur saepius: fulmenta lectum scandunt. || Feminino Lucilius lib. XXVIII: fulmeutas sene vis 4tquc anu subducere? 11 III, 184 II 13 Aen. VIII, 168 || 15 Accius || 17 Lucilius 1. III || 19 Sallustius Hist. I. |1 Pomponius Petitore || 21 Varro Cras credo, hodie nihil | 25 Varro (cf. comm.) || 27 Lucilius 1. XXVIII. 10 faturae Hi. — abilis L; abillis G. — 11 G. add. Quicheratus. — stabulo Verq. — 13 VlIIl C. — 14 binam ceus G; binam eus L. — palles L)\ — 16 pari L, II; pary G; pars Me. — texta auro ori (tersa ori Me) Bothius; tesauri (thesauri X^, M) G. — acconmodant G. — 18 foris i/j. — olym H. — 19 Sall.; cf. Pomp. gramm. lat. V, 163: quamquam Sallustius — masculino genere dixerit: illum raptis forum. et castra nautica Sertorius instituerat (mutaverat cdd.; conmodaverat Dietschius). — ubi non bene Keilio et Kritzio Dietschioque omissa interpunctio. — ceteruvi forum neutro genere legitur lug. 47, 1. — Petitore; cf. pg. 474 l. oniinas. — 20 balneae Me; balneas Ribhecliius; at neutrum potest admitti. — portus (fortus L^ , pr. H) ut ex seq. voc. ortmn seclus. M ; nam apparet hoc versu solita hominum otiosorum notari conciliabula. — foros, macellos non male Mibheclcius; quo admisso ctiam minus loci habet portus. — porticis H^. — 21 illud cras cr., h. n. fmem trim. iamb. vel tetram. troch. aequat. — cet. cf. 139 l. meduUitns. — 24 servat {praec. s) cdd. — fregedinem L^. — 25. 26 fuit qui illud saepius ad initium lemmatis revocaret sic: Fulmentum saepius neutro {potius neutri) vel ad V. verba traheret. — quamquam hunc frequenter in saturis proverbiis usum constat. — fulmentum lectum L, H^. — ful- menta lectum scandunt; ut Germani dicunt: 'das pferd sitzt im wagen und der herr zieht'. — 28 sene vis atque anu M; aeneis {ita etiam X,, auctore Zangem., non eneis; eis II^; Paris. 7579) atque aeneis C. — alii alia temptarunt. — recte si habent no.^tra, fulnienta translate dicta ut lib. XXII servos — Lucili columella. — sene — anu dativi. DE INDISCRETIS GENERIBVS. IH. 807 206. 207 M. et lib. IIII: 30 subicit huic soldum; fnlmentas quattuor addit. Plautus Trinummo: fulmentas iubeam subponi soccis. FAMVLATio, ut dominatio, plerumque genere feminino. || Ma- seulino Cicero de amicitia: ut in fabulis qui aliquandiu propter 1 ignorationem stirpis et generis in famulatu fuerint, || cum agniti sunt et aut deorum aut regum filii inventi. FLVVIVS, ut amnis, plerumque masculini generis. || Feminini. Sisenna Historiarum lib. IIII: quod oppidum tumulo in excelso 5 [loco] propter mare parvis moenibus inter duas fluvias infra Vesuvium conlocatum. — idem eodem: transgressus fluviam, quae secundum Herculaneum ad mare pertingebat. FLEXVS genere masculino Vergilius Georgicorum lib. I: maximus hic flexn sinuoso elabitur anguis. 10 II Feminino Cicero in Oratore: cum alter alteri obicit vocis flexiones. — idem in eodem: ipse se moderans et virili laterum flexione. INCIPIT PER G LITTERAM. GVTTVR neutri est generis. Vergilius lib. VI: 15 ille fame rabida tria guttura pandens. j| Masculino Plautus in Milite glorioso: 29 Lucilius 1. IIII || 31 III, 2, 94 D 34 19, 70 || 4 Sisenna Hist. IV || 6 Sisenna Hist. IV || 8 I, 244 || 10 18, 57 || 11 18, 59 H 14 Aen. VI, 421 |1 IC III, 2, 22. 30 subicit Salmas. ; sucit C. — soldum M; fuldum (fulcum Hs^ ; suldum Hoy; Bulcum Ho^) C. — 32 praec. ap. Plaut.: quid ego nunc agam, nisi uti. — suppingi cdd. Pl. — soccis Gamerarius; socios (sotios) cdd. Pl.; foco JEf, ; fico rell. — 34 amititia L^. — aut (ut Hqo) in H^; Lr; G^. — 1 in om. H^; Lr. — fuerint etiatn Cic. cdd.; fuerunt Madvigius, Halmius. — cum agniti Me; cogniti C; cum cogniti non bene cdd. Ciceron. — 3 Fl, ut amnis, pl. m. g. Feminini M; cf. l. supcrius. — C: Fl. m. g. Feminini ut amnis plerumque. cf. pg. 191 amnem masculino genere appellamus. — non placet cum Quicherato sic interpungi: Feminini, ut amnis, plerumque Sisenna. — neque Sisennae ulla mentio pg. 191 s. l. amnem — feminino. — 5 loco {praec. Iso) secl. Me^. — infra Bothius (contra Quicheratus); intra C; om. Flor.^. — 6 Veauvium H^; Vessuvium L, H^, G. — fluviam v.; fluvium C. — fluvia etiam in v. Accii pg. 73 s. l. angustitatem reperitur. — cet. cf. Lachm. ad Lucr. pg. 326. — 7 heraclaneam Flor. — pertingebat M; perfinebat L, Flor.^; pertinebat rell. — 9 flexus inuos elibatur L^. — 10 altera iteri L, H^. — 11 flexiones cdd. Or.; inflexiones C. — id.; praec. haec: trunco magis toto. — se ipse cdd. Or. — ex vir. C; et f. ipse Non. — flexione cdd. Cic. et Non.; inflexione bene Pideritus. — 15 gutura L. — p. (sic) H^. 20* 308 NONIVS MARCELLVS 207 M. nam nimi' calebat, amburebat giitturem. Lucilius: et ventrem et gutturem eundem. Naevius: 20 ingurgitavit usque ad imum giitturem. Varro Lege Maenia: ^xercebar ambulando, qui cibi cap4cior ad cenam veniret guttur. Plautus Aulularia: 26 etiamne obturas mferiorem giitturem? GENV neutri est generis. Vergilius lib. V: genua labant; vastos quatit aeger anelitus artus. II Masculini. Lucilius Satyrarum lib. IIIL haeret verticulis adfixum in posteriore 30 parte atque articulis; nam ut nobis talu' gonnsquest. GELV, neutri generis. [Titus] Livius pisi+ Aiace mastigophoro: virtuti laus praestatur, set multo ocius senio tabescit qudm gelu. II Masculini. Afranius Epistula: 35 18 Lucilius II 20 Naevius com. inc. IV || 22 Varro Lege Maenia || 26 II, 4, 25 II 27 Aen. V, 432 || 29 Lucilius 1. IIII || 32 Livius Aiace mastigophoro ; cf. comm. II 35 Afranius Epistula. 17 ap. Pl. caleb A; caleuit C, D; caluit B. illud calevit cim Bib- heekio tutatu/r Beblinus pg. 34. — amburebat Camerarius ; ambureuat cdd. Pl; adurebat (at in ras. L) C. — gutturem; militem H^. — 19 guturem G^. — 20 nevius C. — 23 metrum agnovit Qwcheratus. — exercebar v. d. in ed. Basil.; exercebam C. — qui M; ut v. — cibi Popma; siti v. — 24 caenam L, H; non G. — 26 obturas Tj, H; obteras G; obturat Plaut.; Prisc. pg. 649; ap. quem pars cdd. obdurat. — 28 lavant L^. — anhelitus H, G. — 29 Luc; cf. Fest. pg. 371. — 30 heret L, H. — verticulum L. — 31 aerticulis pr. L. — nobis lun.; novis C. — 32 neutro L. — genere id. m. 2. — illud Titus a lihrariis suspicor esse additum confusis, ut saepius factum, poeta et historico. ac ne hunc quidem Titum Nonio dictum existimarim, cum non soleat is praeter M. Tullium scriptorum citare praenomina nisi ubi ex- scribit Gellium pg. 354 s. l. necessitas; cf. et comm. in 133 l. laboriosum. — titus livius in aiace mastiglio foro Vrbin. 308; titus livius pisi (ipsi pr. G) adtacematico foro C. et tragoediae quidem Livianae titulus apte positus in Vrbinati, sive ea coniectura fuit librarii saeculi XV seu codicis antiquioris et quidem Harleiano similis memoria; quamquam eadem pg. 127 s. l. iamdiu solo Aiacis nomine citatur. — illud pisi tamen quo sit modo expediendum obscurum. — 33. 34 v. 1. pr. M; pr. 1. v. BibbecMus; pr. v. 1. C. — set multo ocius senio tabescit quam gelu; ita M; gelu (genu G) set (sed H, G) multo ocius (otius H^) venio (vento H^ ; in eod. ras. supra o et infra) tabescit C. — senio {praec. s) iam Turneb.; cf. pg. 1 l. senium. — apparet aiitem ad intellegendum genus a Nonio h. l. debuisse poni nominativum vel accusativum. — cet. cf. Soph. Aiac. v. 1266 sq. — 35 epistola L^, H. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 309 207. 208 M. quis tu es ventoso in loco soleatus, intempdsta noctu, sub love, 1 apdrto capite, || silices cum findat gelus? Accius Prometheo: tdm profusus flamine hiberno gelus. Cato Originum lib. II: Libui [qui] aquatum ut lignatum iuben- 5 tur ire: securim atque lorum ferunt, gelum crassum exciduut, eum loro conligatum auferunt. GRANDO generis feminini. Vergilius Georgicorum lib. I: quam multa in tectis crepitans salit horrida grando. jl Masculini. Varro Triliodite tripylio, tisqI ocqst^^s acTr/^fojg: 10 nec coruscus imber, alto niibilo cadens multus, grandine inplicatus albo. GLADIVS masculini. | Neutri. Lucilius: haerebat mucro gladiumque in pectore totum. GANEA, generis feminini. \\ Ganeum neutro Varro Sesquulixe: 15 qui se in ganeum ac c^nsum conidcit amicad. GRVES genere feminino Vergilius Georg. lib. I: Strymoniaeque grues. Lucilius lib. IIII: 2 Accius Prometheo || 4 Cato Orig. II || 7 I, 449 | 9 Varro Trihodite tripylio B 12 Lucilius || 14 Varro Sesquulixe |I IG I, 120 || 18 Lucilius 1. IIU. 37 sub love Bibheckius; sub divo G; cf. Hor. Carm. I, 1, 25. f. sub deo; ut in Varronis loco pg. 72 s. l. algu. — neque vero Jioc genus di- cendi dedecet comoediam, cum Naevius (inc. comoed. frgm. XX) adeo posuerit illa: cocus edit Neptunum, Venerem, Cererem. — non potest probari sub dio vel sub diu; cf. Lachm. comm. in Lucr. pg. 226 sq. — 1 findit Quiclieratus. — 3 tum om. Prisc. pg. 685. — f. rectc Passeratius scripsit tum porro fusus. — flammine U. — 4 lib. II: Libui Bothius (Ligui Gerlachius; puto recte)', qui secl. M; lib. II ]ibri qui Flor.; libro II libii {m. 2 libyi) qui Y L; lib. II; qui (»i. 2 supra II scr. li, supra qui bii) H; lib. II libri qui G. — aquautum pr. L, H^. — ut — iubentur Lips.; et — videntur C. — 5 lorum Lips.; solum (s. folum L) C. — exc. Ald.; exhidunt L, JEZj ; exidunt H^, G. — 6 coll. H, L^; conligatums L^. — 7 Grado pr. L. — 8 quam etiam Terent. Maur. v. 1240; tam Verg. — crepitant L^. — grande ij. — 9 Varro add. H^. — triodite G. — tripolio (tripolito L; tripolo pr. G) C. — xatTjcgtoc C. — 10 metrum agnovit Meinekius. — ymber H. — 11 implicatur H^, G. — 13 herebat C; haerebit I. Dousa. — muero G, libri Merceri. — gladiumque I. Dousa; gladium C. — 14 Ganea generis feminini add. M (Ganea, genere feminino, ut plerumque Quicheratus). — sesquiolexes L, tum sesqueolexes; sesq: olexes, m. 2 sesq: ulexes, H; sesq; ulixe G testante Itiesio. — 15 accensum L, H. — sotadeum agnovit Vahlenus. — 16 Grues nom. singul.; ita gruis ap. Phaedr. I, 8, 7. cf. et comm. in 114 l. fros. — 1(? strimoniaeque L, H. — 18 Lucilius; satyrarum add. H^. 310 - NONIVS MARCELLVS 208. 209 M. longior hic quam grus, grege concita cum volat olim. II Masculino Laberius in Fullonicis: 20 v(5rum tu gruem Baliaricum hunc esse anne hominem putas? GKEGES, ut saepe, generis masculini sunt. || Feminini. Lucretius lib. II: lanigerae pecudes et equorum duellica prolea buceriaeque greges. 25 INCIPIT PER H LITTERAM. HOKREA genere neutro, ut saepe. || Feminino Calidius oratione in Quintum Gallium: quarum iacent murei, nec ullae horreae curia- que et tabulariae publicae. — [eiusdera geneHs tabularias quo et borreas dixit.] 30 INCIPIT PER I LITTERAM. INTIBA generis neutri. Vergilius Georgicorum lib. IIII: quoque modo potis gauderent intiba rivis. II Masculini. || Lucilius Satyrarum lib. V: i intubu' praeterea pedibus praetonsus equinis. idem XX: 20 Laberius Fullonicis; cf. comm. || 23 II, 661 || 27 Calidius oratione in Quintum Gallium; cf. comm. || 32 IV, 120 (| 1 Lucilius L V || 3 Lucilius L XX. 19 grege I. Dousa; grue C. — concita M; tota C. — grege concita, ad terras calidiores petendas. — longior hic congrus grue tota, cum volat olim Lachmannus. — 20 Fullo Laberii a Gell. XVI, 7, 3 memoratur. — f. in Fullonica vel Fullonia; cf. comm. in pg. 148 l. paenularium. — 21 verum (vel at utrum; cf. comm. in 200, 29) tu gr. B. hunc esse anne hominem putas? M; virum tu hunc gruem baliaricum (balialicum pr. L; balearicum L.^, H, G) an hominem putas esse G. — utrum iam Gulielmus; anne hominem Bothius. — 23 cf. pg. 80 l. bucerias; Lucil. II, 22 cum comm. — lib. (libro) IIII cdd. h. l., non pg. 80. — 24 et quorum G. — 25 bucaeriaeque H. — 27 Feminini L, H^. — Claudius C; et ita haud dubie Non.; Calidius recte Meyerus in orator. Bomanor. fragmentis pg. 437. — 28 in Q. (Quintum Ald.) Gallium idetn; in quintium Gallum C. cf. et Petri historicor. Mom. rell. prooem. pg. CGCII. — quorum probdbiliter lun. — iacent H; iaceni L, G. — muri lun.; nec ullae horreae v. d. in ed. lun. (nec ulla horrea Popma)\ rnurena (munera H) ulla horrea C. — 29. 30 illa eiusdem — dixit {f. ei. g. horreas d., quo et t.) videntur secludenda. — 1 Luc; cf. Charis. pg. 77; Serv. cd. quidam ad georg. I, 120. — 2 intibus (intib: H) C pr. L^; Charis. (intybus herba cd. Servii). — praetensus C; praetonsus G. Wagneriis disputationis in Prolegomenis memorata^ pg. 594. — perserpsit Charis. Neap.; perserpit ib. v. c. Dousae; praecerptus Itibbeckius Coroll. frgm. com. liom. pg. LXXXI; pressus Serv.; hic f. perpressus. — 3 cf. 137 mictilis. — XXX C. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 311 209 M. pulmentaria et intubus aut aliqua id geaus herba. 5 Pomponius iu Placenta: rustici ediint libenter [pedibus] tristis, atros intibos. INTERITVS generis dicitur masculini. M. Tullius Philippicarum lib. II: Gnaeum Domitium non patris interitus, clarissimi viri. || 10 Feminini. M. Tullius Verrinis, in Frumentaria: cum bis in eadem provincia magnae fugitivorum copiae versatae sunt, [cum] aratorum interitio facta nuUa est. INSOMNIVM generis neutri. || Feminini. Caecilius Plocio: consequitur comes insomnia; ea porro insaniam aflfert. 16 INTESTINVM generis neutri. Lucretius lib. IIII: horum intestinum quodvis quale esse putandumst? II Masculino Varro Marcopoli, nsQl ccQxfjS- sensus portae; venae hydragogiae; clavaca intestini. INGRESSVS generis masculini, ut saepe. || Feminini. M. TuUius 20 iu Oratore: ac profecto video hauc primam ingressionem meam non ex oratoriis disputationibus ductam, sed e media philosophia repetitam. 5 Pomponius Placenta I| 8 11, 11, 27 || 10 III, 51, 125 || 13 Caecilius Plocio II 15 IV, 118 II 17 Varro Marcopoli || 20 3, 11. 4: p. ut intubus aut aliqna et id genus herba (herbae JETj) C. — 6 piacenta i, pr. H. — fabulae nomen primus agnovit Aldus. — 6. 7 si reposueris rusticis nominativo, erit tetrameter trochaicus. — pedibus, ut e Lucilii V. priore huc illatum, del. Ribheclciu^; hoc servato Munkius: riistici edunt libenter pedibus tritos atros intibos; et ita vel p. pistos pritis nvs. sed praestat illud vel ideo, quod primus pes tetram. troch. tali pacto parmn con- venit Pomponii elegantiae. — tristis; cf. Verg. Georg. I, 120: et amaris in- tiba fibris. — adros intribos L. — 8. 9 f. genere dicitur masculino. — lib. III G. — gneum C. — vibi L^. — 10. 11 Verrinarum C. — puto in Verrem Frum. — cum his pr. H. — in ea prov. cdd. Cic. — cum (tum L, Hj, (?) ut ex superiore v. repetitum secl. M; tamen Cic. cdd. — 12 internicio cdd. quid. Cic. — 13 plochio L, H^. — 14 f. cos (quos) s. — hiatus in caesura septenarii iambici. — afi^ret G; aufert L. — 16 quale eis C; quale esse Lucr. — putendum est H^; putandum est rell. — 17 Masculino Quicheratus; masculinura C. — Varro; Cicero L sec. Rothium; nihil notat Zangem. — marcopoli G, H^ (marco poli H^); vimarco poli H^; marco L^; vimarco L.^. — vsQi uQxhc L. — poriae L. — venao lun.; verre H^, G; verro L, H^. — 18 idragogiae L, G; idragogae H. — clavada L. — clavaca; cf. appendix Frobi gr. lat. IV, 198: cluaca, non clavaca. — Varronem dedisse puto clo- vaca vel cluaca. — 20 ac profecto M; perfecto hac IZ, ; perfectu Hs.2 ; perfectum hanc L; perfectum G; Ho.^; ac libri Cic. — id. primam; primum G. — 21 oratoriis Strebaeus; oratoris C; item plerique cdd. Cic. (oratorum Vitebergensis). — se pr. L. — e; di i,; de L.^, H^. — phylosopia L. — 22 repetita L. 312 NONIVS MARCELLVS 209. 210 M. lOCVS genere masculino. Cieero pro Caelio: ludus, iocus, sermo paene est familiarium deserendus. I| Neutro Laevius Prote- silaodamia: 26 in eum inruunt cacinnos ioca dicta missitantis. Sallustius in lugurtae bello: ioca atque seria. || INCIPIT PEIi L LITTERAM. i LENTEM consuetudo feminino genere dici vult. Vergilius Oeorg. lib. primo: nec Pelusiacae curam aspernabere lentis. II Masculino Titinius: 5 lenti calido, elvella, rapula, romice. Lvx feminini est generis. Vergilius in Bucolicis: si mihi non haec lux toto iam longior anuost. II Masculini. Plautus Aulularia: 10 liici claro disripiamus aurum matronis palam. Varro Bimarco: nos ergo nihil egimus, quod legem lucei claro latam scutulans.t 23 19, 46 II 24 Laevius Protesilaodamia || 28 96, 2 || 3 I, 228 || 5 Titinius || 8 VII, 43 II 10 IV, 10, 18 II 12 Varro Bimarco. 23 pro celio i; p lio, m. 2 pro celio H. — lud., ioc, convivium cdd. Cic. — 24 sermo paene Gic; sermone G. — disserendus L^, H^, G. — Laevius Osannus; nevius G. — Protesilaodamia Carrio; pro (unius vel duar. litt. ras.) te (unius vel duar. litt. ras.) silao dam L; protheosilao dam H^; protesilao dam H^; Protesilaodam ed. Bas. — 26. 27 dim. anacreontei, quihus saepius usus Laevius. — in eum Vossius; ineunt i/,; iniunt rell. — cachinnos H^. — missitantes Bothius; riisitantis L, G; risitantis {sed ita: dictari sitantis) H. — prius nos: in eum inruunt cachinnos ioca dicta reisitantis; ut transitive dictum esset illud inruunt. — 28 salluscius L^. — iugurte L^; iugurthae rell. — 3 georgius L^; georgicorum H^; georgicon rell. — lib. I ed. Bas. — 4 asparnavere L^. — 6 elvelle G. — rapula Scal.; trapula G. — rapulum ap. Hor. — 7 romicae H; romice {vel romioe) L; rumice Turnebus. — 10 et 20 platus L. — 11 luce claro der. (dir.) cdd. Pl. — luce L,H^. — diripiamus H^. — 12 uimarco (marco L^) G. — 14 quod; f. quom, — Ince claro I. Ald.; lucani claro latam L; lucanas (lucaniam m. 2) luci claro latam non latam (nom latam del. m. 2) H; Lucanum {teste Eiesio; Lucaniam ed. Bas.) luci claro latam G. ex hisce satis apparet illud lucanas vel lucanum, in quo frustra argutati sunt docti {sagacior ceteris Liciniam Oehlerus), ortum ex sequente lucei claro. ■— quae res etiam numeris, qui haud occulti insunt verbis Varronis, confirmatur. — scutulans; sustulimus Oehlerus; debebat certe esse sustuli vel quom — sustulam. sensus cum obscurandi verbum requirat, suspicor latere ut puta sCKOticafisv. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 313 210 M. 15 idem Synephebo, nsQt {fifiovijg: hodie, sis, possuinus quod debemus populo in foro medio luci claro dequoquere. — M. Tul- lius de officiis lib. III: * ♦ ♦ et cum prior ire liici claro n6n queo. LVCRVM secundum consuetudinem ueutri est generis. I| Mascu- 20 lini. Plautus Persa: uunc ea narrabo, unde tu pergrandem lucrum facias. LABIVM neutri [est] generis. Serenus in Opusculis: labiiimque insigne revellit. II Labea rursum feminini. Plautus in Sticho: 25 age, tibicen, quandot bibisti, r^fer ad labeas tibias. Novius Macco exule: T^rberato populus homini labeas pugnis caddere. * ♦ ♦ idem Praecone posteriore: 15 Varro Synephebo H 17 IU, 31, 112; cf. comm. || 18 poeta scenicus y 20 IV, 3, 23 II 22 Serenus Opusculis || 24 V, 4, 41 || 26 Noviua Macco eiule | 29 (Pomponius) Praecone liosteriore; cf. comm. 15 idem in efoebo (efebo, pr. eoebo H) C. — sis M; si v. — snnovhco die L. — 16 decoquere L, G. — 17 indicavit Mercerus haiistum Ciceronis exemplum; apud quem III, 31, 112 sunt hacc: quod cum audivisset adulescens filius negotium exhiberi patri (affert hacc N. pg. 105 s. l. exhiberi), accurrisse Romam et cum prima luce {ita cdd. boni; cum primo luce vel luci Non.) Pomponii domum venisse dicitur. — ab eis quae sunt et cum Nonius videtur esse orsus et ita causa orta, cur ad versum, quem recte dixit Quicheratus, comici ut puto poetae aberraretur. — 18 verba videntur esse malefici hominis vel thnidi. — non que L. — 19 nullum l. Ly. — est om. L. — 21 ctiam hic ut pg. 192 s. l. aetas falsa lcctione deceptum N. recte statuere docli. — ne pro nunc L; H^. — eam cdd. Pl. — pergrande cdd. Pl. cum A. — ap. hunc anapaesticis tetrametris haec discreta ita: nunc eam narrabo | unde tu per- grande lucrum facias. — 22 Labium v.; Lauium (Lautum L, pr. H) G. — est om. L, H^. — serenum L^. — 23 metrum paroemiacum; quod valde placuit saec. a. u. c. X et XI poetis. — labiumque H^ ; lauiumque (lautum- que i^) rell. — vellit L. — 24 Labia Bentin. (Labeae Me); Labeare C. — in vid. delend. (seq. s impura). — stigo L^. — 26 ace L. — tibicem L, H. — biristi L. — quando bibisti; eadcm corruptela in Plauti libris. — quom bibisti Bothius; quando biberis Eitschelius. — reter L. — tibeas L, H^. — 26 macho C. — 27 verberato Bentin.; verberatio C. — cedere L, H. — recte Praeconem posttriorem abiudicat a Novio Bitschelius Parerg. 134. cf. et Bentin. ad h. l. — neque tamen credo confusum eius nomen cum Pom- ponii, sed interceptum ex Prostibulo huius vel illum v.: quis hic est? quam ob rem hic prostat? rictum et labeas cum considero {Non. 455 l. rictum) vel talem: numquis hic restat qui nondum labeas lirarit mihi (Non. 17 l. delirare). cf. et comm. in pg. 505 l. a tivit. 314 NONIVS MARCELLVS 210. 211 M. ego dddita opera te, pater, solum foras 30 sediixi, ut nequis esset testis tertius praet^r nos, tibi cnm tiinderem labeas lubens. Lucilius Satyrarum lib. vigessimo II: Zopyrion labeas caedit utrimque secus. LACERTI generis masculini. |I Neutri. Accius Atreo: 35 conquoquit partdm vapore fiammae, veribus In foceis tribuit lacerta. LOCA generis sunt neutri. Vergilius Aeneidos || lib. I: i loca feta furentibus austris. jl Masculini. Vergilius Aeneidos lib. I: devepere locos, ubi nunc ingentia cernia moenia. 5 Naevius belli Puuici lib. III: convenit, regnum simul atque locos ut haberet. Cicero in Oratore: e quibiis ea ducautur, duplices loci: uni e rebus ipsis, alteri adsumpti. LAPIDES et feminino genere dici possunt, ut aput Ennium: 10 tanto sublatae sunt agmine tunc lapides .; ad Homeri similitudinem, qui genere feminino kaag posuit. LVXVRIA generis feminini. || Masculini. Varro Manio: nec sumptibu', [finem] luxu legibus et poenis statues finemque modumque. 15 33 Lucilius l XXII || 35 Accius Atrco || 1 I, 51 || 3 I, 365 || 6 Naev. Bell. Poen. III U 8 35, 122 || 10 Ennius || 13 Varro Manio. 30 ergo G; corr. lun. — 31 sedixi H^. — tercius L^. — 32 tun- derem L, lun.; tonderem deinde factum, sed o elutum; tonderem H, G. — cf. Varr. pg. 171 s. l. suggillare. — 33 saturarum X,. — lib. XXII H, G; lib. vigessimo {m. 2 vicesimo) II L. — 34 cf. Luc. IX, 45. — zopirion C. — cedit C. — 35 nullum l. Ly. — 36 videtur haustum aeno (praec. Atreo). — concoquit G pr. H^. — 37. 38 flammae Voss.; flammam C. — veribus in f. tribuit lacerta; sic vel tribuit in foco veribus lacerta Bibbeckius; tribuit veribus lacerta in focos (foco Voss.; foceis M) C. — 3 lib. II H, G; om. i. — 6 Nevius C. — lib. III M; lib. (libro) VI C; libro VII non bene adscr. Merula. — 7 hexameter dactylicus; cf. l. de v. Saturn, pg. 113. — non pro ut L. — haberet Merula; haberent C. — 8 e quibus ea ex Cic. add. Quicheratus. — e om. C. — 9 assumptis (ads. L^ ; G) G. — 10 apud G pr. L^. — 11 toto G^. — f. lap. his. — 12 Xaac (sic) lun.; lapides C, — 14. 16 finem del. Quicheratus; luxu (dativ.) add. M. — legibus Bothius; lepitus C. — et poenis add. M; nec sumptibu' finem legibu'. nec luxu statues f. m. male Lachm. ad Lucr. pg. 141; ita exc. quod scr. nec sumptibus umquam (unquam add, Quicheratus) Buechelerus, DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 315 211. 212 M. LVSVS vel LVDVS generc dicuntur inasculino. || Feminino [Lu- siones] M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: cum hi vero paulum processerunt, lusionibus vel laborioseis delectantur. — idem de oratore; qui pila ludunt, non utuutur in ipsa lusione 20 arfcificio proprio palaestrae. — Varro Cato vel de liberis edu- candis: ab huiuscemodi lusionibus radices crudelitas agere solet. LABRVSCA genere feminino. Vergilius iu Bucolicis: Bilvestris raris sparsit labrasca racemia. 1 Neutro Vergilius in Culice: 25 densaque vergultis avide labrusca petuntur. LiBA generis neutri. Vergilius iu Bucolicis: sinum lactis et baec te liba, Priape, quodannis. Masculino Nigidius de dis: *deinde surgat, faciat libos quat- tuor'; et infra: 'libos duos ad dextram et duos laevorsus.* 1 LVPINVM neutro Varro de re rustica lib. I: || lacum esse oportet, ubi maceretur lupiuum ♦ ♦ ♦ LIMFA [aqua] geuere feminino, ut saepe. | Masculino Lucilius: inpermixtum limporem. 5 LiCENTiAM feminino. | Masculino Laberius in Paupertate: meo licentiatu. LATRINA geuere feminino; et est lavatrina, quod nunc balneum dicitur. Lucilius lib. XI: qui in latrina languet. 17 V, 20, 55 II 19 I, 16, 73 || 20 Varro Cato || 22 V, 7 H 24 Vergilius Culice 53 II 26 V]I, 33 jj 28. 29 Nigidius de dis y 1 I, 13, 3 J 3 Lucilius || 6 Laberius Paupertate || 8 Lucilius 1. XI. 16 Luxus v. G. — Lus. secl. M. — 18 puto i; otn. cdd. Cic. — processerint male id. — laboriosis cdd. Cic; laboriosius C. — 19 de or. Mc; in or. C. — ut qui Cic. — pala L^. — 'm. om. C. — lusone L. — 20 e proprio H.^ ; proprioe //,; propriae L, G. — palestrae C. — Varro; cf. 133 l. lusus. — 22 cf. 449 l. labra. — 23 solvestris L^. — racimis L^. — 24 in Culice; hoc solo l. opusc. Verg. mentionem facit Non.; ex quibm Culex longe fuit celeberrimus fama, nec tamen qui exstat est ipsius. — 25 virgultis C pr. L^. — 27 laba L^. — quotannis C pr. L^. — 28 quatuor Hqos. — 29 et infra Eutgersius, qui duo esse Nig. exempla intellexit; et intra C. — ad dexteram M; ad dextram Quicheratus; ad dextera H^; ad dextra rell. (a dextra Ald.). — laevorsus M; devexos C. — 1 de re populi p? L^; p tertium punctis notat. m. 2; de re populi rom H; de re pr. G. — 2 masculini gencris excmpli defectum notavit Quicheratus. — 3 aqua vid. delend. — 4 inperm. C. — limporem L^ ; limforem rell. — 5. 6 puto feminini. — paupertatem eo L, H^. — licentiatu Guietus; Gesnerus; licentatus C. — 7 Latrina v.; Latrinas C. — et est latrina iZj. — 9 languet lun.; languae G; lanq: supra scr. m. 2 uae L; lan quae H. 316 NONIVS MARCELLVS 212 M. II Neutro Laberius Conpitalibus: 10 s^quere me in latrinam, ut aliquid gustes ex Cynica haeresi. hic latrinum ventri finem locum dixit. — Lucilius lib. VI: hac tu ab re credis quemquam latrina petisse? LVTVM genere neutro. et aput Ciceronem in Epistolis acl Hirtium lectum est plurali numero: luta et limum adgerebant. || 15 Masculino Claudius Annalibus: pluvia inibi lutus erat multus. LANITIVM genere neutro. Vergilius Georgicon lib. III: si tibi lauitium curae. I Feminino. Laberius Paupertate: nil refert ergo, mollem e lanitia Attica 20 an tergore ex hircorum vestitdm geras? INCIPIT PER M LITTERAM. MERCATVS generis habetur masculini. Serenus Ruralibus: ad mercatum eo, vilice. Varro Sexagesi: 25 ubi tum comitia habebant, ibi nimc fit mercatus. II Mercatura feminini. Plautus Triuummo: mercaturane an venalis habuit, ubi rem perdidit? 10 Laberius Conpitalibus || 12 Lucilius L VI || 14 Cicero Epistulis ad Hir- tium II 16 Claudius Annalibus || 17 III, 384 || 19 Laberius Paupertate || 23 Serenus lluralibus || 25 Varro Sexagesi || 27 II, 2, 51. 10 conpitalibus (sic) L; conp. ed. Bas.; comp. H. — 11 me add. Bothius. — aliquit L^. — gustus C pr. IL^. — cincca L, if, ; cinica U^; Cynica ed. Bas. — heresi C. — 12 venter hic ut interdum pro excrementis. — 13 hac tu ab ro M; hoc tu apte C. — credis /. Dousa; credit G. — recte si habent nostra, dicit Lucilius non potuisse fieri, ut quisquam a re tam tristi tamque gravi latrina, loca deliciis et luxuriae destinata , peteret. — 14 et om. H^, — apud C pr. L^. — epistolis C. — 15 irtium L, H^. — adger. ii,- ager. H^; agger. rell. — 16 Annalibus M; annalium C; annalium lib. IIII (libro quarto Ald.) Paris. 7579; Ald. — inibi M; imbri C. — luctus erat multis G^j. — 17 Laum H^; Lanicium L, G. — genere masculino H^. — Georgicorum Hqos. — 19 Lauerius C. — 20 nihil C; uil Bothius. — ergo add. M. — 21 tergore BergJcius; pecore C. — hyrcorum H. — vestitum Lips.; vestium L, H; vestigium G. — an pecore ex hirto crassum vestitum geras Marquardtus Antiq. Bom. V, 2, 87. — 23 Serenus; cf. 431 l. merx, ubi Serenus opusculis memoratur et versus additur. — 26 Varro; cf. ihid. — 26 metrum saturnium agnovit Meinekius; quo in veteris temporis frugalitate cum sui luxuria comparanda haud inscite u£us est Varro. — ubi tum cdd. 431; h. l. suptum (pracc. s) L, H; sumptum G. — cometia L, H^. — habebat Hi. — 28 mercaturane an cd. F ap. Pl.; mercaturamne an B, C, D; mercaturam eam cdd. Non.; mercaturan an Ambros.; BitscheUus. DE INDISCRETIS GENERIBVS. IIT. 317 212. 213 M. Novius in Militibus Pometinensibus: 30 ista mercatura, spero, rem faciet; frugist homo. Lucilius Satjrarum lib. VIIT: verum et mercaturae omnes et quaesticuli sti intuti. Turpilius Lindia: || 1 consilium hoc cepi : litteras misi ad senem nostrum processe ndbis ex sentdutia mercaturam M. Tullius de officiis lib. III: ad quos cum tamquam ad 6 mercaturam bonarum artium sis profectus. || Mercimonium neutri. Plautus Amphitryone: ut v68 in vestris viiltis mercimdniis. Turpilius Thrasyleone: vid^re cupio vdstrum mercim6nium. 10 MELOS genere neutro. Naevius Ljcurgo: suavisonum melus. II Masculino Accius Baccis: acris crepitant^s melos. Pacuvius Periboea: 16 thyasantdm fremitu committe melum. Varro Parmenone: [paci in] huiiis nascuntur pueri Rhythmus et Melus. 29 Novius Militibus Pometin. || 31 Lucilius 1. VIII |) 34 Turpilius Lindia ji 4 III, 2, 6 II 6 prol. 1 || 8 Turpilius Thrasyleone || 10 Naevius Lycurgo V jj 12 Accius Bacchis || 14 Pacuvius Periboea || 17 Varro Parmenone. 30 ista mercatura M; instant mercaturam C; instat mercaturam male Scdl. — spero rem H^; v.; peiorem L (i ex r radendo factum); G; jjerorem pr. L; periorem H^. — 31 sitararum libro VI H^: libro VI etiam L testante Bothio. — 32. 33 mercatorae G^. — questiculi L, H. — isti (sti M) intuti Scal.; instituti C. — 1 hoc coepi C; hoc cepi v.; f. accepi. — 2 nostrum ; f. notum vel nostrara. — processe Chifanius; prodesse (prodeesse L^) C. — nebis L. — sentia pr. L. — 4 M. Tull. ; cf. 431 merx. — 5 protectus L. — 7 mercimonuB L^. — mercimoniis voltis Paris. 7579. — 8 thrasileone L, H. — 9 vestrum; nostrum in L esse dicit Bothius. — 10 lecurgo L^; lig. H^ ; lic. id. m. 2. — 11 suavisonum Gulielm.; suave sammum C. — melus M {ut pelagus); melos v. — neque enim graecanica flexione tali tam vetus poeta uti potuit. a Nonio tamen positum melos non negarim. — 12 Bacchis lun.; vaccis C. — 13 acreis lun.; acri C — crepitantes H^; Ald.; crepantes rell. — 15 thyasantem Scriver.; thesiantem (tesiantem G^) C. — fremitu V.; fremita C. — 16 committe M; concidi C; concite Bibbeckius. — 18 paci in, ut ex praec. voc. oiium, delet Duentzerus; patris Bibbeckius; 318 NONIVS MARCELLVS 213. 214 M. idem Cato vel de liberis educandis: omnes enim qui locuntur habere debent quosdam melos. 20 MEDIMNVM generis neutri. | Masculini. Lucilius Satyrarum lib. XV: praeterquam in pretio primus semisse, secundus nummo, tertiu' iam plurest quam totu' medimnus. MARGARITVM generis neutri. Varro 'ExKtofi^rj, xsqI Q^vGiav: 25 ubi flla phalera g^mmea atque ephippia et arma margarita kandikantia? II Feminino Varro Papia papae, neQi iyxcofiLcav: inperito nonnum- quam conca videtur margarita, vitrum smaragdos. — M. Tullius in Verrinis, de signis: ullam gemmam aut margaritam. — Varro 30 Marcipore: altera exorat patrem libram ocellatorum, altera virum semodium margaritarum. MESSEM generis feminini. || Masculino Lucilius lib. XXVII: p6tius quam non magno messe, || non proba vind^mia. 1 MENDVM neutro M. Tullius ad Atticum lib. II: Castricianum 19 Varro Cato || 21 Lucilius 1. XV || 25 Varro Hecatombe || 28 Varro Papia papae || .30 IIII, 1, 1 || 30 Varro Marcipore || 33 Lucilius 1. XXVII || 2 II, 7, 5. patris en per tetram. troch. prius nos; f. recte. — rithmus C. ~ e L^. — Melus Quicheratus; melos C. — 19 C. valde G. —■ quo L; f. quom. — loquuntur G. — 20 debent lun.; debeant C. — 23 praecio L^; praetio id. m. 2, H. — semisse t\; seminisse L; se meminis JEZ, ; id. m. 2 se minis; seminis G. — 24 plurest M; cf. frgm. inc. Luc. 93; pluris lun. — 25 tpvcifov L, jy, ; qpuCKioc H^; •9'vcia3C G. — 26. 27 trimetri graecanici, non tamen exclusis a sede impari spondeis, id quod soluta v. 26 demonstrat arsis. — faloia C. — gemmea atque Meinekius ; gemmeaque L, G; gerame (m. 2 gemmae) aque H; gemme atque Paris. 7579. — efippia C. — margarita M; margariti C; debuit sciliett reponi forma, qua de neutro genere constaret. — kandikantia M ; yiavcciKccvTta C; candicantia v. — candicare cum accusativo, ut lucere apud Plautum et Ennium; conf. comm. in Ann. pg. 158. — 28 itaTtianccnai G; Ttanananar (m. 2 naniananax) H; nariananai L. — svkco- ficav L, Jf ] ; fVKoa fivcov H^; tvHcoftfjLiaiv G. — nonnunquam Hqos. — 29 margarita lun.; margaritam C. — vitrum smaragdus (sm. iam lun.) Me; ut amisi margdos C. — vix puto V. illo simaragdos u,sum, cum graecam finalem servaverit; sed videtur illud ortum ex ismaragdos. — 32 mergaritarum //. — 1 ante potius dimidia fere pars versus vacat in L. — non raagno messe Me; non magnum esse L, H^, G; non magnum me est H^; non magnum messem esse {del. Me) Ald.; lun.; non probam vindemiam lun.; sed non opus est accusativo; quem interdum in lemmatis pro nominativo poni iam in superiore capite vidimus. — non magno raesso Lachmann.; at cum nomi- num in -is exeuntium alioqui sit tanta generum varietas, non video cur messis non potuerit masculine poni a Luc. — vindemedia H^, G; vi inde- media L. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 319 214 M. mendum nos corrigemus. — Feminino M. Tullius in Verrinis: quam mendam^ ista denique litura correxit? || Lucilius: 5 nam [in] quibu' mendae omnibus in rebus fiunt fierive potissunt. METVS masculino Naevius: magni metus tumiiltus p^ctora possidit. II Feminino Ennius: 10 nec metns uUa tenet, fretei virtute quiescunt. MVRMVR neutri est generis. || Masculini. Varro Sexagesi: acciti sumus, nti depontardmur. murmur fit ferus. MVNDVS muliebris, generis masculini. || Neutri. Lucilius 15 lib. XVI: legavit quidam uxori mundum omne penumque. MTSERIA, ut saepe, generis feminini. || Neutri. Laberius Carcere: h6mo frugi, quod tibi relictumst, r^tines miserim6nium. 3 II, 2, 42, 104 II 4 Lucilius || 7 Naev. (Bello Punico) || 9 Ennius || 11 Varro Sexagesi || 14 Lucilius 1. XVI || 17 Laberius Carcere. 3 nos corrigemus Cicero; non corrigeris C. — Feminino; Feminini nomen pr. L; Feminini L post corr.; G. — de H nihil notatutn; cf. infra. — M. supra add. in L. — quam mendam ista denique litura Victorius; quae men- dosa (mundosa G) denique litora C. — denique otn. cdd. Gic; Eiityches pg. 2174. — correxit ex Cic. add. docti. — sed rectius Quichcratus Mercerum secutus sic scripsit: qnod mendum (ita cdd. Cic; Eut.) ista denique litura correxit et illud quod est Femin. ante Luc nonien collocavit. — nec enim alias menda invenitur ap. Cic — antiquum tamen errorem esse apparet, cum Nonius scripserit potius idem in Verrinis. — 5 in {seq. omnibus in) del. M; ut I. Dousa. — quib. dativ. — 6 f . M; fierique C. — 7 masculini G; masculino feminino Hj; masculini non feminino L; in quo supra non fem. et infra puncta addita sed deleta. — Nevius C. — 8 metus Ald.; intus (uitus Li) C. — possidit Jvi,- Spengelius; possidet rell. — cet. n. N., cum aperte haec sic sint construenda: metus tumultus magui pectora possidit. — 9. 10 feminino om. cdd.; sed cf. supra. — nec Me; ni C; L^: n. i. (sicj. — Metus per lemma ij. — uUa (tilla (r); possis suspicari antiquitus fuisse traditum uUu', perinde atque ap. Lucr. pg. 205 s. l. funis aureu'. tamen satis constat anti- quissimos Eomanorum poetas in immutando genere multum sibi sumpsisse licentiae. — et alias metns ap. Ennium feminino genere invenitur; cf. Paul. 123; Fest. 286. — tenet, freti Me; tenet rite H, G; tenne triae L. — 11. 12 Murmim neutrius generis L^. — Varra L. — sexagesi sia actiti, mut. in sexagesi ia ctati {voluit iactati) L; sexagesi acciti H^; id. m. 2 s. iacciti; et ita G. — 13 uti M, qui versus agnovit; ut C. — depontaremur. murmnr lun.; deputare murmur {pr. mur) L; depontaremur mur JBi,- de- pontaremurmur H^, G. — ferus M; verus H, G; ieris L. — 14 muliebris ifj {prius mulierris), et ita v.; mulieris rell. — gen. est m. H^. — 15 cf. Gell. IV, 1, 3; Luc XVI, 6. — XVI Gell; pr. H; XVII rell — 16 legavit quidam Gell.; legat C. — 18 retines (retine id. 2) miserim. Bothius; miseri, supra ri scr, ae, munium r. L; miserii (w. 2 miserie) munium r. H; miseriae 320 NONIVS MARCELLVS 214. 215 M. INCIPIT PER N LITTERAM. NVNDINAE generis sunt feminini. Varro Marcipore: utri magis 20 sunt pueri, hi pusilline, qui spectant nundinas, ut magister dihiittat lussum? II Masculini. Lucilius lib, XXVI: paucorum, atque hoc pacto si nil gustat inter nundinum. Varro Gerontodidascalo: quotiens priscus homo ac rusticus Romanus inter nundinum barbam radebat? — idem Tacprj Ms- 25 viTtTCov: Romani psammacosioe, non qui in urbe inter nundinum calumniarentur. — idem Rerum humanarum lib.' XX: decemviri cum fuissent, || arbitrati septenis nos diebus nundinum divisum habuisse. i NASVS masculini. || Neutri. Lucilius lib. VII. queis oculi non sunt neque nasum et qualia sanis. idem lib. XXII: nasum rectiu' nunc hominist soeraene pedesne? 6 NEPOS dici et femina potest Ennio auctore, quae nunc neptis dicitur: Ilia, dia nepos, quas erumnas tetulisti! 20 Varro Marcipore || 22 Lucilius 1. XXVI || 24 Varro Gerontodidascalo 1| 25 Varro Tafpij Msvinnov \\ 27 Varro Rer. human. XX || 2 Lucilius 1. VII |i 4 Lucilius I. XXII II 6 Ennius. mumium (miseraemumium Gs) r. G. — miserimonium; ita idem Laberius raendicimonium et moechimonium; cf. Non. pg. 140 l. mendicimonium; Gell. XVI, 7, 1; apud quem haustum esse inter mendicimonium dixit atque et moechimonium 'et miserimonium' suspicatur Hertzius. versum tamen non ex hoc fonte petitum a Non. loci Gelliani ratio facit probabile. — 20 Nundi pr. L. — V.; cf. pg. 133 l. lusus ibique comment. — utri cdd. 133; h. l. neutri L^ ; H^ ; om. rell. — magis cdd. 133; Jiic maius H^ ; maiuses L^ ; maiores rell. — 21. 22 hi pusillini q. h. l. cdd. — expectant Hj,- Paris. 7579; Ald. — nundina cdd. 133. — dimittat lusum cdd. 133; dimittussum (dimittus su L) C. — 23 paucorum (paucarum pr. G); sententia initio manca, ut vid., culpa Nonii. — nihil C. — inter nundinum H^; Turneb.; internundino L; inter nundino H^; G. — 26 tafe minippu C. — 26 Romani psammacosioe Me; romam ipsam marcosioe; cf. Macrob. V, 20, 13: ipafifiuKOCia — pro multis Varro saepe in Menippeis suis posuit. — urbe Me; orbe C. — 27 calumn.; sequebantur ut puta: sed qui pure viverent ruri. — 1 arbitrati recte v., nisi Nonii stupore omissa, unde penderet infinitivus; arbitrari G. — septenis nos {scriptum erat, ut puto, antiquitus VII"" nos) diebus M; vinos C. — cf. Varr. de re r. l. II initium : ,ita,qv(e annum ita diviserunt, ut nonis modo diebus urbanas res usurparent, reliquis septem ut rura colerent. — 8 queis lun.; quos C. — sanis vel cunctis M; sunt C. — f. sunt perperam iteratum et l. lacunosus. — 6 soeraene M; serene C (surene H,); ita pg. 169 s. l. scabres: scroepeo. — surae nec Ald. — pedesne M {seq. ne); pedes C (ped G; pedes dici c L; sed dici c elutum; pedes dici i/, ; et ita Ald.). — 6 cf. Enn. Ann. 47 cum comment. — 8 alia Jfj. — dia Charis. pg. 70; alii; da L, G; de, m. 2 dea, H. — neptis L. — tetulisti Charis.; netulisti C. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 321 215 M, NVNTivs generis masculini. || neutro aput aliquos non receptae 10 auctoritatis lectum est, sed doctos. NERVi masculini sunt, sicuti plerumque. || Nervia, feminini, aput doctos lectum est saepe [verum]. Varro "Ovog XvQagi Sci^ntia doceat, quem ad modum in psalterio dxtendamus n^rvias. ^5 Neutri. Varro "Ovog XvQag: ei indicunt suam Breseidem pro- ducere, quae eius nervia tractare solebat. NOVALIA genere neutro Vergilius in Bucolicis: inpius haec tam culta novalia miles habebit. II Feminino Vergilius Georgicon lib. I: 20 alternis idem tonsas cessare novalis. INCIPIT PER 0 LITTERAM. OBSEQVIVM neutro genere habetur. Terentius in Andria: obs^quium amicos, v^ritas odiiim parit. OBSEQVENTIA feminino Plautus in Asinaria: 25 qui mi auscultabunt, facient obsequdntiam. 9 scriptores non receptae auctoritatis ; cf. comm. J 12 Varro "Ovog XvQag\\ 16 Varro "Oi-os Ivgag || 17 I, 70 || 19 I, 71 B 22 I, 1, 41 |I 24 I, 1, 50. 9 Neutri H^, G. — apud C pr. L^. — 10 est om. H^. — aliquos; f. aliquot. — respici prohabile est Catull. 63, 75: geminas deorum ad auris nova nuntia referens. — cf. quae prooemii capite II sunt exposita. — 11 sicut L. — 12 aput (apud C pr. L^) doctos; cf. Gell. IX, 7, 3: nervias in fidibus brumali die alias digitis pelli, alias sonare. — verum, ut ex seq. Varro ortum, delendum. — Scientia; sc. dea. — 14 extend. Gulielm.; est tendamus C. — 16 f. olim fuit: Nervium neutri, quamquam ipse Non. videtur sa'ipsisse et supra: feminino aput doctos et hic: neutro Varro omisso utrobique substantivo. cf. comm. in 190, 7. — neque inscite suspicatur Qui- cheratus illud neutri, ut ex praecedente nervias ductum, delendum et servan- dum quod infra habent codices nervias. — repugnat tamen qusd sequitur Varro ovoQ Xv^ac pro eo quod expectes: idem eodem. — ei indicunt M (ei edicnnt mbbeckius); et id dicunt G. — quod ad rem, cf. II. I, 326 sqq. — Bres. C; ut edyllium, Polycletus; Bris. v. — 16 nervia Ald,: nervias C. — tractare Bentin.; tracitare H^; traciare rell. — 19 Georgicorum H. — II C. — 20 idem om. L, H^. — novales L^, H^. — 22 turemtius L^. — 23 ver. edium G. — 24 Obsequentiae lemma restituit Bothius comm. ad Afranii locum; Neu- hirchius de fabula tog. pg. 236 sq.; Obsequella Non.; neque enim librarios eius culpandos docet exemplum Plautinum. — Obsequentia; Obsequellam L; porro in sequentibus ubique prior \ duplici notata puncto; Obsequelam G; H; sed in hoc ad 1 appos. punctum et in margine ascript. L praemisso puncto, ut sit Obsequellam, quod non recte per Obsequilam interpretatus est Onionsius. idem huius error in sequentibus, ubi eaedem adiectae notae et in mrg. ad 28, 31, 1, 3 apposita L, I, I, 1. — unum 1 ubique ed. Bas. — 25 mihi C; mihi vel michi cdd, Pl. — facient Plaut.: faciunt C. — obseq. Gruter.; obsequellam cdd. Pl. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvslleb. 21 322 NONIVS MARCELLVS 215. 216 M. Turpilius Epiclero: set n^queo ferre hunc diutius miserari et conqueri nec desse sua^ palam obsdquentiae. idem Thrasyleone: cum int^rea nil quicquam a mest praemi neque preti, 30 era, tuae benignitati atque obsequentiae. Sallustius Histor. lib. II: ibi Fimbriana e seditione qui regi per obsequentiam orationis et || maxime odium Sillae graves cari- 1 que erant, — Afranius Privigno: quam mihi sit grata illius obsequ^ntia. OSTREA generis feminini. Lucilius Satyrarum lib. III: ostrea nulla fuit, non purpura, nulla peloris. 6 Turpilius Demetrio: in acta coperta alga inoras dstreas. Varro Tl stcI tij ^axrj ilvqov, JtsQl svxaiQiag: nec miiltinummus piscis, ex salo captus, helops neque ostrea lilla magna captat 10 quivit palatum siiscitare. 26 Turpilius Epiclero || 29 Turpilius Thrasyleone || 32 Sallustius Hist. II || 2 Afranius Privigno || 4 Lucilius 1. III || 6 Turpilius Demetrio || 8 Varro To 26. 27 Epiclero Bentin.; sed Me; etgleros et C. — nequeo ferre Can- terus; neque offerre (offerrae L). — 28 miserari (praec. ius) M; errari C. — nec; sc. queo. — desse — palam M; esse — parum v. — suae obsequentiae (obsequentiae NeuMrchius); i. e. proprio officio. — 29 thrasileone C. — Thra- syleone ubique cdd. Non., numquam Thrasyleonte ; sicut leonis dicitur, chamae- leonis, draconis. — 30 nihil C. — quiquam L^. — praemii C. — preti add. M. — 31 hera Quicheratus ; erat {seq. t) C. — benignitati M; benignitatis C. — obsequentiae Bothius (id. corr. 216, 3). — 32 historiae C. — Fimbriana e Me; fimbriane L, G; fimbriana H^; Paris. 7579; fimbrianae H^. — 1 ob- sequillam, tum obsequelam L. — quamquam potest recte habere illud ob- sequellam, quod vocabulum antiquum esse confirmat Paulus pg. 192 {uhi est: obsequela, obsequium), tamen cum medium sit interpositum inter exempla haud dubie falsa elocutionis eiusdem, non putavi tolerandum. — sillae L, H; Syllae ed. Bas. — graves carique Paris. 7579; Ald.; grave scarique H^; scarique rell. — cf. Accii Deiphobi v. 314 s. l. grave, multum. — interpolatione deceptus Me: SuIIae Scaurique; neque recte Quicheratus: grati carique. — 3 ipsius G. — ^ cf. Luc. III, 17—20. — 6 pelobis Lj^; id. m. 2 pelopis. — 7 acta; i. e. litore. — coperta pr. L; cooperta rell. — alga Palmerius; age C. — illud inoras, quad sine ore esse volunt coll. Paul. pg. 114 l. inori, valde suspectum. — 8 to (to L; om. G) smtr] (sniTTj G) (pccv,7i (ivqov tcsqi svcriQiac {svLCTjQiac G) C. — 9 Mpponacteos graecanicos agnovit Scal. — multinummus lun.; multum nummus (m. nunummus pr. L) C. — sala H ex corr.; G; sola L. — 10 helops Bentin.; helaps C. — hostrea H. — ulla lun.; illa C. — capta; captata Scal.; quod propter illud captus valde displicet. — itaque perperam repetito eo quod est captus vera scriptura videtur esse extrusa. f. olim fuit Lucrina sive quod Buechelero placuit Baiana {praec. na). — 11 /". quibit. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 323 216 M. Afranius Excepto: concas, echinos, ^streas mariQas. M. TuUius in Hortensio: sollertiam eam, quae posset vel in 15 tegulis proseminare ostreas. — Varro Sexagesi: tuQC niiptiae vid^bant 6striam Lucrinam. II Neutri. Lucilius Satyrarum lib. VIIII: quin ergo, si ostrea ceno, non norim fluvium, limum ac caenum sapere ipsum? 20 idem lib. XIII: hoc fit idem in cena. dabis ostrea milibu' nummum empta? Varro "Eog jtors, neQl aQmv: non posse ostrea se Romae praebere et ecinos. 25 OVES generis feminini, ut plerumque. || Masculini. Varro Rerum humanarum lib. XXIII: ut etiam annotant illos, qui oves duos, non duas dicunt, Homerum secutos, qui ait: noXlol S' oCeg. idem: M. Terentio, quando citatus neque respondit neque ex- 30 cusatus est, ei ego unum ovem multam dico. OBSiDio feminino. Vergilius Aeneidos lib. III: cingique urbem obsidione videret. II Neutro Ennius: cum saevo obsidio magnus Titanu' premebat. 12 Afranius Excepto || 13 M. Tullius Hortensio || 15 Varro Sexagesi || 17 Lucilius 1. VIIII II 20 Lucilius I. XIII || 23 Varro "Emg nozs || 25 Varro Rer. hum. XXIII II 27 Homerus (II. XXHI, 31) || 29 Varro (cf. comm.) || 31 III, 52 || 33 Ennius. 12 excepto quod fi,. — 13 pars iambid octon. vel septen. — ethinos .Hi. — 14 sollertiam eam, quae (qua lun.) docti ap. Cic; sollertiamque eam C. — cet. cf. comm. in 194, 12. — 16 ostream lun.; ostrinam (ut lemma L^, HJ C. — V. agnovit 3Ieinekius. — cf. comm. in 212, 26. — 18 quin ergo M (ergo Lachm. comm. Lucr. pg. 122); quid ego C. — o. caeno I. Dousa; cerno 0. C. — 19 cognorim Bentin.; cognorit C. — cenum C. — de sententia horum verborum cf. comm. in Luc. IX, 8. — 21 ho fit L, H^. — 23 eos pote C. — 24 ecinos C. — 25 cf. Gell. XI, 1, 4. — plerumq: {vel plerum) quae pr. L. — 26 XXVII L; XXII H^; Paris. 7579. — annotant illos M; nutantibus (jpraec. am) C. — 28 vofioiaoic L, H^; no^oiaosc H^; nofioi S osc ed. Bas.; corr. lun. — 29. 30 libris Ber. hum. probabiliter adscripsere docti, et quidem XXI coll. Gell. l. m. 5 Kretzschmerus ; XXIII Mirschius. — M. {praec. m) add. lun. ex Gell. l. m. — excusatus Gell.; excitatus C. — ei ego lun.; ego ei Gell.; eum ego C. — 34 saevo lun.; suo C. — Titanu' Merula; titanum C. 21* 324 NONIVS MARCELLVS 216. 217 M. INCIPIT PER P LITTERAM. 35 PVTEI sunt genere masculino. Vergilius Georg. lib. III: ad puteos aut alta greges ad stagna iubeto currentem ilignis potare canalibus undam. || II Neutro Varro Gallo ad Pundanium, de miris: secundo, de sta- i tivis aquis, ut sunt lacus et stagna et putea et maria. PiSCATio generis, ut saepe, feminini. || Piscatus masculini. Cicero de finibus bonorum et malorum lib. II: istius generis asotos iocunde putat vivere: mundos, elegantis, optumis cocis, pisto- 5 ribus, piscatu, aucupio, venatione. PVLVIS generis masculini, ut saepe. || Feminini. Ennius Anna- lium lib. VIII: iamque fere pulvis ad caelum vasta vegetur. • idem lib. VIIII: lO [iamque fere] pulvis fulva volat. POSTICAM feminino genere consuetudine appellamus. Lucilius Satyrarum lib. III: non peperit, verum postica parte profudit. Varro Taq)'^ Msvljijiov: perrexit in interioris partis domuis 15 posticae, ut ait Plautus, penitissimae. || Neutro Titinius in Veli- terna dici probat: atque duo postica, quae loco merc^de. idem Fullonibus: 20 36 III, 329 II 1 Varro Gallo ad Fundanium || 4 II, 8, 23 || 7 Ennius Ann. VIII II 10 Ennius Ann. IX || 13 Lucilius I. III || 15 Varro Tacp^ Msvinnov || 16 Plautus; cf. comm. || Titinius Veliterna || 20 Titinius FuIIonibus. 37. 38 a put. L. — aut alta om. H^. — iubebo pars cdd. V. — iubet occurrentem L. — currente in G. — ilignis H^; elignis rell.; P ap. V. — portare L, H^. — 1 G. ad -F. M; gallo vel (om. L) fundanio G. — 2 stagnae L, H^. — putei C. — mari L. — 3 feminino L. — 4 praec. ap. Oicer. nemo nostrum. — 5 iocundae 2?^ ; L^ ; iucundae H^ ; iucunde rell. — mundo H. — eleganus L; selegantis H^; seligantis id. m. 2; eligantis G. — cocis H^; cogis rell. — 6 seg. ap. Cic. — vitantis cruditatem. — 7. 8 masculino L^. — Annalium lib. VIII Quicheratm; lib. VIII Annalium C. — 9 vegetur Bergkius; videtur C. — 11 iamque fere del. Hugius. — 13 consuitudine L. — 13 IIII pr. H. — 14 peperi H^. — verum Bentin.; virum C. — profudit C. Barthius; profundit H^; G; protundit H^; pro Tundit (T ruhrum) L. — 15 Varro; cf. 491 l. domuis. — tafe minippu C. — perrepsit (perepsit Paris. 7579) Quicheratus, f. recte; perrexit cdd. etiam 491. — in h. l. om. C. — domus hic idem. — 16 ut ait Plautus; cf. Pers. IV, 3, 53; 71: ex Arabia penitissuma. — penitissimae Me; penitissime C. — Tit. neutro C. — 20 cf. 366 patibulum. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 325 217. 218 M. siquis hodie pra^ter hac posticum nostrum p^pulerit. Lucilius lib. VIII: pistrinum adpositumj posticum, cella, culina. Varro Prometheo libero: detrimenta cibi qua exeirent per 25 posticum, canalem feci. PAETVS masculini est generis. Vergilius: quin idem Veneri partus suus et Paris alter. II Partitudo et Partio feminini. Plautus Aulularia: probnim, propinqua partitudo cui adpetit. 30 idem in eadem: niinc probrura atque p&rtitudo pr6pe adest. Afranius Vopisco: n6n dolorum partionis vdniet in mentem tibi, qu68 misella p^rtulisti, ut p&,rtum proicerdt pater. 86 Plautus Truculento: 1 horr^sco misera,. m^ntio || quoti^ns fit partionis. PRAESEPIA neutri sunt generis. Vergilius lib. XI: qualis ubi abruptis fugit praesepia vinclis. II Feminino Plautus in Curculione: 6 quin r^ciperet se huc ^asum ad praesepim suam. 22 Lucilius 1. VIII H 24 Varro Prometheo libero [ 26 Aeneid. VII, 321 > 28 I, 1, 36 II 30 II, 3, 9 II 32 Afranius Vopisco || 35 I, 2, 93 || 2 Aeneid. XI, 492 1 4 II, 1, 13. 22 si quisquam cdd. melius 366. — praeterhac C. F. G. Muellerm; praeter has cdd. h. l.; praeter hanc 366. — poepulerit pr. Hs; pepullerit Hqo. — 23 pristrinum L. — adp. C. — cella Gulielm.; sella 0. — 24 lib. II (II in ras. JD,) C. — detr. M; retr. H, G; trimenta L; recrementa Popma; cf. Gell. XVII, 11, 2. — quae L, H^. — exirent Popma; exierint C (exierunt Lr). — 25 canalem Ruhnkenius ad Xenoph. Memorab. I, 4, 6; vallem C {praec. cum). — 27 idem venerit L, H. — 28 Paritudo C. — partitio, m. 2 paritio H. — .feminino C. — alularia L^. — 29 praec. ap. Pl.: neque iam quo pacto celem erilis filiae. — cui etiam Plauti libri. — 31 nara unus ex mel. Pl. libris; cf. Goetzium l. m. — pactitudo G, Hqo. — probe G. — abest I. Dousa; ad. in cdd. Pl. ex priore v. vid. irrepsisse. — 33 partitionis H^. — venit Both. — de Vopisco dicetur comm. ad 493 l. effigia. — verba ad matrem data, quibus exprobraretur viro, qui divortium cum ea fecerat post vopiscum editum, sed in gratiam redire cupiebat, facti pristini saevitia. — 34 misella M; miserula Bothius; misera C; quos tu raisera Hermannus. — 36 Plaut.; cf Prisc. pg. 710. — troculento L^. — 1 sentio B, C, D; non A; mentionem Prisc. {qui et miseram). — quotiens fit Ambros.; Prisc; quod diis fit ^, C, D; quod fit cdd. Non., et ipse f. Non. — f olim fuit quando. — parationis ap. Pl. B, C, D. — 4: cf. Charis. pg. 59. — 6 essum Fleck- eisenus; esum cdd. Pl. et Char.; cessum {praec. c) C; cessim Pa^serat. — praesepium H^; praesepiam Ald.; praesepem Char.; presepem (presepe) cdd. Pl. 326 NONIVS MARCELLVS 218 M. idem: ad meum erum arbitrum vocat me hic intra praesepeis meas. Varro de re rustiea lib. I: contra hic laudabatur ab illis, si habebat culinam rusticam bonam, praesepim latam, cellam vinariam. PANIS consuetudine masculino genere appellatur. 1| Neutro lo Plautus in Curculione: haec sunt ventris stabilimenta, pane et assa biibula. PiNGVE est, pro pinguis est, neutrum pro alio genere positum, Novius Tripertita: si aiitem pinguest, mk\e cubandumst . . putent pantices. 15 PERDix * * * et masculino genere dici potest. Varro in Admi- randis: perdicas Boeotios. PALPEBRVM genere neutro consuetudo dici vult. IJPalpebrae feminino Lucretius lib. IIII: brachia palpebraeque cadnnt poplitesque cubanti. 20 Varro Papia papae, TtsQi iyxco^iiov: quos calliblepharo naturali palpebrae cinctae vallatos mobili 8ept6 tenent. M. Tullius de deorum natura lib. II: munitaeque sunt palpe- brae [quae] tamquam vallo pilorum. 26 PANNVS usu generis masculini. || Neutro Novius Tabellaria: 6 Rudent. IV, 3, 99 || 8 I, 13, 6 || 11 II, 3, 88 || 14 Novius Tripertita || 16 Varro Admirandis H 19 IV, 952 || 21 Varro Papia papae i| 24 11, 57, 143 || 26 Novius Tabellaria. 7 intra intra {supra scr. in Hs^) praesepias C. — 8 contra — illis N.; quae nunc sunt pleraque contra. illic laudabatur villa Varro. — si V.; ia (his Ifi,- ir L^) G. — 9 bonam Varro; vinara G (unam Ifi); unam prae- sepim latam Me. — praesepiis laxas cdd. Varr. — 11 culeone, supra scr. cur ij. — 12 ventri cdd. Pl. — stabulimenta L^. — panem cdd. Pl. — 13 cf. 198 l. culest cum comment. — generi L^. — 14 nevius Vrbin. 308. — tripertita cdd. 517 s. l. desubito; triperdita h. l. — 16 pantices lun.; pan- ticas L, H; ponticas G. — 16 l. olim tale videtur fuisse: Perdix usu generis feminini. sed et e. q. s.; cf. Prisc. pg. 658; auct. de dubiis nomin. gr. lat. V, 587. — 17 Boeotios Bentin.; veotios (veocios HJ G. — 18 Palfebrum L^. — 18—26 iUa Palpebrae (Palfebre L^) — pilorum in cdd. posita post V. 31, h. e. post finem l. purpurissum. — in suum locum revocavit Ald. — 20 bracchia cdd. Lucr. — palfebrae quae L; id. m. 2 palpebrae quae; palpebre quae (w. 2 que) H; palpebraequae G. — poplitisque cavanti G; corr. docti ex Lucr.; ap. quem secuntur haec: saepe tamen summittuntur virisque resol- vunt. — 21 EVKa^icav {£vna(iiov H^) G. — 22 call. lun.; calliblefaron {seq. n) G. — palf. ii. — 23 cinctae Scal.; tinctae v. — vallatos cd. N. Fabri; Pas- serat.; Scal.; vallato G. — mobili septo Passerat.; Scal. (septo iam lun.); mobilis septos G. — 24 de deorum natura Me; de oratore G. — palfebrae ij. — 26 quae om. ap. Gic. — tanquam L, G. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 327 218. 219 M. quf habet uxorem sine dote, pannum positum in purpurast. PVRPVRISSVM genere neutro Afranius Omine: cedo piirpurissum. 30 II Feminino Novius Sannionibus: inlino cretam, cerussam, purpurissam. PERMITIES generis feminini. Lucilius Satyrarum lib. II: pestem permitiemque catax quam et Maniu' nobeis. || 1 II Neutri. Accius Melanippo: paratus sum, ubi vis, p^tere partem p^rmiti. PALVMBES feminino Vergilius in Bucolic^s: nec tamen interea raucae, tua cura, palumbes. 5 II Masculino Lucilius lib. XIIII: macrosque palumbes. Plautus Bacchidibus: quia enim intellego: duae unumt expetitis palumbem. 10 Pomponius Divite: quo palumbem [nnum] ex 6re tollit? PIGROR generis masculini. Lucilius Satyrarum lib. X: 28 Afranius Omine || 30 Novius Sannionibus |] 32 Lucilius 1. II J 1 Accius Melanippo || 3 I, 57 || 5 Lucilius 1. XIIII fl 7 I, 1, 17 B 10 Pomponius Divite II 12 Lucilius 1. X. 27 qui; cf. Enn.: ea libertas est, qui pectus purum et firmum gestitat. — ux., sc. pulchram. — 28 hom. C. — 30 N. Me; nevius C. — S. ; cf. Cic. de or. II, 61, 251. — 31 creto L. — purpurissum L, G^. — 32 permites i, ; Pemities, n ex ra. facto G; idem his infra. — Luc; cf. 25 l. catax. — 33 pesmitiem- que Xj. — post hoc V. radendo ae videtur delet. in G. — Manlius cdd. l. utroque. — nobis id. pg. 25; hic H, G novius (novis pr. H); L novus. — 1 melaneppo L^; malanippo H^; id. m. 2 maelanippo; menalippo G. — 2 partem M; pestem v. — permiti Rihheckius {nominativus permitium ; ut supra lanitium pro lanitia, lanities) permities (pern.) C. — 3 Palumbes Quicheratus; Palumbi (alumbi G) C {seq. f). — cet. cf. Char. pg. 82. — 4 palumbis L^, — 5 Lucilius XIIII Neapol. Char.; Lucilius XVI Cauchianus. — 6 palumbos cd. Charis.; in exc. orthogr. pg. 2796 cd. Paris.: palumbes; Montepessul. et Lugdun.: palumbos. ah ipso tamen Charisio editum palumbes docent ea quae secuntur. — 7 baccidibus H^; pr. L. — 8 qui C. — 9 duae unum expetitis palumbem; ita etiam Fl. cdd. — et hoc quidem constat non tolerandum hiatum. praeterea vix posse explicari cur duas unum expetere dicat h. l. Plautus iudicat C. F. W. Muellerus. relicua incerta, cum praesertim etiam altera pars versus graviorem traxerit corruptelam. — 10 Divite Bothius; de vitae C. — 11 unum, ut ex v. 9 huc illatum, secl. M. — fuit qui coniceret: c quo palumbem unum ec re (ex re) tollit? — 12 saturarum L^. 328 NONIVS MARCELLVS 219 M. obrepsitque pigror, languor torporque vietus. II Feminini [pigritia] + + * PIGRET. Ennius lib. XVI: 16 post aetate pigret supferre laborem. Accius Clytemestra: , omnes gaudent facere recte, male pigrent. PALi genere masculino. || Neutro Varro Flaxtabulis, jtsQl inaQXicov: quid? tu non vides in vineis quod tria pala habeant 20 tripales dici? PERICVLVM generis neutri. Terentius in Andria: ad stuc periclum in filia fieri gravest. II Periclitatio feminini. M. Tullius de deorum natura lib. II: sicut ex quibusdam stirpibus et herbis, quarum utilitatis longinqui 25 temporis usu et periclitatione percepimus. PARATVS generis masculini. || Paratio feminini. Afranius Privigno : sU^ntio opus est; niilla enimst paratio. • PENVS generis feminini. Lucilius: 30 magna penus parvo spatio consumpta peribit. |1 15 Ennius Ann. XVI || 17 Accius Clytemestra || 19 Varro Flaxtabulis || 22 III, 3, 34 II 24 11, 64, 161 || 27 Afranius Privigno || 30 Lucilius. 13 obrepsitque (ita lun.) pigror, languor torporque vietus M; at C: languor (langor G) obressitque (obressit quae L) pigror (pigor (7^) torporque quietis (quietus ante rasur. G). — quod dicit Hauptius Observat. crit. pg. 45 in Parisino antiquissimo esse obrepsit et quietus, res eum fefellit. nam P hic deficit. — dbundantiam synonymorum in tragicis latinis videtur irridere Luc. — vietus producta secunda; cf. de re m. 257. — 14 illa Feminini pigritia huc traiecit Quicheratus ; in libris leguntur post v. 18; pigritia secl. M. — 15 — 18 ex secundo capite translata facile apparet. et habuerunt haud dubie locum pg. 153 vel ante l. pigrare vel post. — huc autem traiecta extitere causa cur et l. pigritia deturbaretur loco suo et exempla addita exciderent. — 15. 16. 18 puto Piget; piget; pigent. — cf. 475 l. paeni- tebunt. — 16 potestate L, H^. — supferre ii; sufferre L^, H; subferre ed. Bas. — 17 tytesemestra (tite semestra H) C. — 18 f. at omnes {praec. a). — male {sc. facere) Bothius; mali C. — 19 masculino H^; femi- nino L, H^, G. — Neutri L, H^. — flaxtabilis H^^. — 20. 21 stidcqxiov C. — quid e. q. s.; haec sine ulla mutatione in trochaicos possunt redigi numeros sic: quid? tu non vides in vineis j quod tria pala habe&nt tripales dici? — tripales v.; tripalles C. — 23 at C pr. L^ et Ho. — istuc cdd. Ter.; stuc C. — periculum fieri in filia grave est C. — 24 M. TulL; cf. 364 l. periculum, experimentum, — 25 sucut L^. — surpibus L; sirpibus G. — longiquijpr. L. — 29 enim est vel mi est Bibbeckius; inest v. — 30 Luc; cf. Prisc. 659; 713. — qui et ipse omisso numero libri auctores adfert Honatum et Caprum. — 31 parvo Prisc; varro H^; pervo H,^; G; per vos L. — spacio Lj^. DE INDISCRETIS GENERIBVS. ni. 329 219. 220 M. Masculini. Pomponius Dotaia: unnm penem, quei omnem ceterum alium praeberem penum. Novius Dotata: 35 meum in penum conponam satiust. 1 I Neutri etiam lectum est aput plurimos, quorum || auctoritas non probatur. POLYPVS, generis masculini. || Feminini. Lucilius Kb. XXVIIII: paulisper comedent iam haec sese, ut polypus, ipsa. 6 PAVPERTAS generis feminini. || Neutri. Caecilius Plocio: ibo ad forum et pauperii tutelam geram. PAPAVER neutri. Vergilius: spargens umida mella soporiferumque papaver. II Masculini. Varro Admirandis : infriasse [ne] papaverem, — Plautus: 10 quam si formicis 6bicias papaverem. PILLEVS generis masculini. Plautus Captivis: pilleum, quem habuit, deripuit eiimque ad caelum sustulit. 32 Pomponius Dotata || 34 Novius Dotata || 1 scriptores, quorum auctoritas non probatur || 3 Lucilius 1. XXVIIII H 5 Caecilius Plocio || 7 Aen. IV, 486 |I 9 Varro Admirandis || 9 Trinumm. II, 4, 8 |1 11 Plautus Captivis. 32 Dotata Pdlmer.; Me; quae etiam alias a Non. citatur fdbula; Dotali Bothius. — 33 ita M — penum quae C. — alium Palmer.; aliam C. — prae- bere in penum L.^. — verba haec esse hominis luxuria ad egestatem redacti et ob id uxorem locupletem captantis de re m. 429 est monitum. praecessere ut puta haec: feneratorea liquerunt cunctis solum de bonis. — 34 D. Palmer.; Me; dofacta C. — 35 meum in penum Ald.; mea in penum (in poenum H; impenum G) L^; Hi; G^; meam penum L^^; G^; meam poenum H^. — conp. suspensum a satixist. — satiust M; satius est (7. — 1 potius Neutro. — apud C pr. L^. — a. pl.; cf. pg. 51 1. penus: penoris (sic enim a plurimis declinatum est); Gell. IV, 1, 2 nam et 'hoc penus' et 'haec penus' et 'huius peni' et 'huius penoris' veteres dictaverunt; ib. 23 esse ea sola penoris putat (Masurius Sabinus). — ceterum cum ex Char. 57 et Priscian. 659 (cf. et 713) constet apud Plautum et Afranium, poetas auctoritatis minime obscurae, penum lectum neutro, npparet etiam hic Non. socordia ductum, quod Gellius non attulisset exempla notorum auctorum neutri gen. adhibiti, posuisse ea quae in fine lemmatis leguntur. — 3 masc. add. Quicheratus. — 4 n. iV. — comedent iam Gerlachius (comedendi verbum a Scal. inventum); cui medemtia (medemptia G) medem C. — sese M; se C. — ipsa nominativus. — 6 Neutri; n. N. — plochio C. — 6 pauperii {ut dii, facii) Bibbeckius; pauperi C; pauperie Caec. — 7 Verg.; cf. 404 l. spargere. — 9 Varro; cf. Char. pg. 64: Varro in Admivandis. — Admirandis lu/n.; noprandis i, H^; adnoprandis H^, G. — ne om. Char.; del. h. l. Scal. — Pl.; cf. Char. pg. 64. — 10 quam cdd. Pl.; Char.; an {pro cam puto) C. — papaveram fl^. — quam si tu ob. form. papaverem cdd. Pl. cum A; CJhar. — 12 deripuit v. ap. Pl.; diripuit (dirr. L^) G. — sustulit Bothius; toUit C. 330 NONIVS MARCELLVS 220. 221 M. II Neutri. Plautus Cornicula: en, te obsecro, Lyde, pilleum meum, mi sodalis, mea salubritas, 16 PROSECTA, exta quae aris dantur ex fibris peeudum dissecta, sunt generis neutri. Aemilius Macer in Ornithogonia: Vulcani tosta vapore cum virgis prosecta ferunt. II Feminino Lucilius lib. XIIII: 20 cenam, inquit, nullam neque divo proseciam ullam. Varro Rerum divinarum lib. XI: prosiciem extorum vel in mensam porrigere. PEDis, quem nos pediculum diciraus, generis masculini est. Novius : 25 est p^dis unus ingens in nasd.. II Feminino Plautus Vidularia: ubi quamque pedem viderat, supfurabatur omnis. PLVVIA, ut saepe, generis feminini. Vergilius Georg. lib. I: tum cornix plena pluviam vocat inproba voce. 30 II Masculini. Laberius Late loquente: qui pedem ex tab^ma tulimus, tantus cnm instar^t pluor. || PASTILLVS masculino Novius Mania medica: 1 'lacrima^ calent.' — 'cad^t pastillus.' 13 Plautus Cornicula || 17 Aemilius Macer Ornithogonia || 20 Lucilius 1. XIIII II 22 Varro Rer. divin. XI || 26 Novius || 27 Plautus Vidularia || 29 I, 388 II 31 Laberius Late loquente || 1 Novius Mania medica. 13, 14 Comic. {pro Cornicula): en Bitsch. Parerg. pg. 155; coraicen Xj,- cornicem rell.; Cornicularia Bentin. — 16 lide H; nide G. — pilleum m. ; vocativus. — 17 Aemilius Voss.; cf. 518 l. picumnus; licinius (lucinius Hi) C. — hornithogonia (homito gonia flj) G. — 18 vulgani II ; vulgari Paris. 7579. — 19 cum fibris Palmer. — prosecta; pro in ras. L. — 21 inquin {seq^. n) L; inqui {pro inquit) prius M. — proseciam M; prosiciem Scal.; prosectam (prosecam pr. L) C. — 22. 23 Varro; videtur intercidisse exempl. petit. ex libris de v. p. B. — Rerum Ald.; ertipr H; G; ertipr., virgula supra tipr. addita, L. — immensam L^, G; in mensa H. — 24 est om. L^. — 28 f. ubiquomque. — viderat FlecJceisenus Ann. philol. a. 1861 pg. 575; videbat C. — subpurabatur L^; id. m. 2 suppur. ; suffurabatur H^, G. — 30 tunc {seq. c) L, G. — pluvia L, G; pluviam Hs; pluiam Ho. — 31 Late loquente; cf. comm. in 150 l. popularia. — 32 instaret M. Hauptius; staret C. — 1 Pastillus M; Pestillus X; Pistillus H, G. — nouris L. — minia C; cf. 154 l. praesente. — 2 calent M; cadent (cadunt G^) C (lacrima et addent cd. Cuiac). — 3 cadet pastillus cd. Cuiadi; calet pistillus C. — lamentanti mulieri respondet cavillator, nisi flere desinat, fore ut pastillus, quem formae conser- vandae causa induxerat ori, madore corruptu^s cadat. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 331 821 M. idem FuUonibus: 5 testas, patinas, pastillos mihi cantant. II Neutro Munatius: pastillum grande est. PROPAGO, PROPAGES, ut saepe, generis est feminini. Pacuvius Antiopa: 10 salv^te, gemini, m4& propages sanguinis. 1] Neutri. Ennius: nobeis nnde forent fructus vitaeqne propagen? PATIBVLVM genere neutro. || Masculino Licinus Rerum Roma- narum lib. XXI: [deligat] ad patibulos deligantur et circumferuntur,+ 15 cruci defiguntur. — Plautus Carbonaria: p4tibuluin ferat per urbem, deinde adfigatiir cruci. INCIPIT PER R LITTERAM. RICTVS generis est masculini. Titinius: calve, exporge frontem; semper habeat facito risum rictus. 20 RiCTA neutri. Lucretius lib. V: mollia ricta tremunt, duros nndantia dentes. M. Tullius de Signis: ut rictum mentumque eius paulo sit adtritius. 4 Novius FuUonibus || 7 Munatius; cf. comm. p 8 Pacuvius Antiopa |1 11 Ennius || 13 Licinus Rer. Rom. XXI | 15 Plautus Carbonaria |I 18 Titiniup || 20 V, 1064 I 22 IV, 43, 94. 5 testas Bothius; testis C. — petinas (pestinas Lr; sic Aldus) L. — pastillos Me^; pistillos C. — 6 cantent Hi; f. recte. — 7 munatius i, ; H^; Vossius; Muntius Ald.; oratius (hor. L.^) rell. — non indignum memoria ap. Hor. in Sat. inveniri pastillos. — pastillum M; pistillum v. — 8 cf. 64 l. propages, uhi exempla eadem. — 12 cf. l. m. — hic L; H^: boni secunde; rell.: bonis unde. — f. nobeis cunde. — ut aeque G. — propagimen H, pr. L; propagmen rell.; propaginem Paris. 7579. — 13 'outri H^. — Licinus Augustinus; Petrus in ed. minore; cf. tam^n 535 l. pristis; Licinius C (Lucinius H^). — 14 deligat (deligata L, pr. H) del. Lips. Op. III, 1195. — circumferunt Lips. — sed altius videtur haerere vitium. — f. patibulos adligatei circumferunt. — 16 patibulum ferat; Jwc si recte hdbet, Nonius inepte, ut infra v. 34, exemplo usus. — adfigatur v. d. in ed. Bas.; al^gat (adf. ij,* H^; G) C. — mdle Bothius Lipsium secutus: patibulus ferar per urbem, deinde suffigar cruci. — 18. 19 Titin. ; cf. 456 l. rictum. — calve Quicheratus; cf. pg. 6 l. calvitur; cave cdd. l. utroque. — Titinius Caeco Neukirchius; Tit. Cane BibbecMus. — exporge; excorde cdd. 455. — semper habeat M; habeat semper edd. h. l.; labeat s. 456. — facito lun.; facto cdd. l. utroque. — risum add. M. — 20 Rideat (sed ut lemma sit) L^; rideat Onionsio teste, sed ut dubitaret, m. 1 H, in quo nullum l.; ric (tum ras.) at Hs^. — 21 premunt cdd. Lucr.; recte docti fremunt. — nudantia S,; nudantes rell. — 22. 23 ut signum JTj. — eius ac mentum cdd. Cic. — attritus H^. 332 NONIVS MARCELLVS 221. 222 M. ROGVS masculini generis. Vergilius Aeneidos lib. IIII: hoc rogns iste mihi, hoc ignes araeque parabant? 26 II Neutri. Afranius Epistula: piilchre hoc incendi rogum: ard^t; tenetur; hoc sepulchrum s^peliet. RVDENS generis est masculini. Vergilius Aeneidos lib. III: excussosque iubet laxare rudentis. 30 II Feminino Plautus in Rudente: dum hanc rudentem c6nplico. RETicvLVS genere masculino M. Tullius in Verrem Sici- liensi: reticulumque ad naris admovebat, tenuissimo lino, plenum rosae. — Fenestella Annalium * * ♦ fasceam pectoralis reti- 35 culus. ||.Neutro || Claudius primo: privisque ductoribus indidere i reticula galearia. RAMENTVM generis neutri, ut saepe. 1| Feminini. Plautus: ram^nta fiam pliimbea prop^nsior. RASTROS genere masculino dicimus, ut apud Vergilium et 5 Terentium. 1| Neutro apud Cornelium Celsum: omnes rastra et ad- toUunt et adigunt. RAPTVS generis masculini. || Feminini. Terentius [iu] Adelphis: disp^rii! Ctesiphdntem audivi filium una adfuisse in raptione cum A^scino. 10 24 IV, 676 II 26 Afranius Epistula || 29 III, 267 || 31 IV, 3, 1 || 33 II, 6, II, 27 II 35 Fenestella Annalibus |1 1 Claudius lib. I || 3 Bacchidibus III, 4, 15 1| 5 Vergilius; cf. comm. || 6 Terentius; cf. comm. 1 6 Cornelius Celsus || 8 III, 3, 1. 26 epistola G pr. L^. — 27. 28 sepulcrum EibbecJcius; sepulchro Lj^; H; sepulcro rell. — sepe (saepe G) licet H,^; G. — rogus de amoris flammis. — sepulcrum, ut ap. Propert. IV, 14, 9: cuncta tuus sepelivit amor. — 30 excissosque i. — 32 dum hanc tibi quam trahi' rudentem conplico Pl. — 33 Reticulum cdd. — M. Tull. ; cf. comm. in pg. 141 l. minutum. — in Verrem M; iu Verrinarum v. — 34 siciliem si H^; Paris. 7579; siciriemsi rell.; corr. Ald. — de suppliciis recte Non. pg. 350; 411. — pleno C. — 35 Annalium; non putavi reponendum cum Aldo vel Quicherato illud Annalibus vel Annali; sed cum verbis quibusdam Fenestellae libri notam haustam existimo. — fasceam Quicheratus ; fascem C. — aeciosativus tamen num recte habeat propter lacunam incertum. — 1 privisque ductoribus Lipsius; prius hisce (i add. m. 2 in H) auctoribus (actoribus H^). — indidere M (indit Lips.; indere Hertzius)] inde (seq. re) C. — 3 at 1^1. — platus L. — 4 fiam C; fiat Plaut. — plumca cdd. Pl., et ita u. — 5 Verg.; cf. Georg. 1, 164; II, 421; Buc. IV, 40. — 6 Ter.; cf. Hautontim. I, 1, 36; V, 1, 58; Serv. in Georg. I, 94. — Cessum G. — 8 ad adelfis L^ ; in adelfis rell. — 9. 10 disperii Ctesiphonem — una Ter.; disijerrecte si fontem audivi filumina C. — fuisse Bembin. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 333 222 M. REDITVS generis masculini. Vergilius Aen. lib. XI: hi nostri reditus expectatique triumphi? II Feminini. Varro Rerum liumanarum lib. XX: omnis Tarquinios eiecerunt, nequam reditionis per gentilitatem spem haberent. — 15 [idem [in] eodem: ad milites facit reversionem. — M. Tullius Phi- lippicarum lib. I: exponam vobis breviter consilium profectionis et regressionis meae.] INCJPIT PER S LITTERAM. SEXVS masculini generis esse manifestum est. |) neutro Sal- 20 lustius dixit Historiarum lib. II: ad Metellus in ulteriorem Hispaniam post annum regressus magna gloria concurrentium undique virile et muliebre secus per vias et tecta omnium+ visebatur. — Sisenna Hist. lib. IIII: tum in muro virile ac muliebre secus populi mul- titudine omni conlocata. 11 XI, 54 II 13 Varro Rer. hum. XX H 16 Varro Rer. human. XX; sed cf. comm. fl 16 I, 1, 1 II 20 Sallustius Hist. II { 23 Sisenna Hiet. IV. 11. 12 in (IIII L) nostri C; XI: hi nostri Me; quetn secuti sumus in illo III vel III I latere rati hi vel hii. — cet. etiatn in II invenitur id nomen hoc versu: sanguine quaerendi reditus animaque litandum. — expectati quae trium L. — 13 — 17 in his turbatum. nam ea quae sunt M. Tullius — meae, cum ante Varronis in lihris posita sint exempla, locanda in fine lemmatis pariterque cum altero Varronis loco secludtnda. — nec enim solet in hoc capite Non. similia exempla addere eis, in quibus stcmma rei versatur, qu,od alibi nonnumquam facit. — nequ£ priva institui poterunt Jemmata, cum reveraus certe pro reveraio non dicatur. — petita autem haec, ut quae pg. 168 s. l. subices notavimus, ex ipso Nonio; Varroniana ex cap. IV, pg. 245 l. anceps, ubi legitur Varro de vita populi Romani lib. IIII: Caesar reversionem fecit; Ciceroniana ex eod., pg. 299 l. exponere. — in Varronis autem verbis citandis interpolatmem fefellit memoria. conferenda tamen quae infra ad lemma anceps sunt notata. — IB tarquilinios L, H^. — 14 eiecerunt Quicheratus ; f. eicere; eicerent {seq. n) C; cf. v. 26 animadvertisse; comm. in 215, 1. — necqnam L, H. — redditionis L, H^. — 15 in om. L^. — filippicarum L^. — 19 Sexus JBTi (Saexus id. m. 2), e et n in ras. (x paulo insolentius scriptum; sed etiam Onionsius agnoscit); Secus L^; Specus L.^, G. — Sall. (SaUuscius Z/,); cf. Macrob. III, 13, 6 sqq.; pg. 180 transenna; Charis. pg. 61; Prob. 1463. — 20 at C pr. L^; Parisin. Macrob.; ac Bamberg. — metullus H^. — 21. 22 concurrentibus cdd. Macrob. — virileci pro virile et L. — ac pro et Prob. — sexus (^sex in ras. m. posteriore) H; specus L.^, G. — omnium cdd. Non. et Macrob. antiqua corruptela, cuius curandae ratio nondum suppetit. nec enim lAacet substitui illud hominuni. — domuum in mentem venit Qui- cherato. — visevatur L^. — ut nunc res habet, illud concurrentium — omnium suspensum a gloria, ut et visum Kritzio. — suspicor tamen altius latere vitium; quod quomodo sit tollendum parum comparet. — 22 Sisanna L^. — 23 hist. L cum virgula supra t (t m. 2 in ras.); Hist. ed. Bas.; historiamm H. — tum in muro; iu mina iuro L. — sexus (x in ras. m. posteriore) H; specus L^, G. — 24 collecta lun. 334 NONIVS MARCELLVS 222. 223 M. SPECVS genere masculino Varro Rerum divinarum lib, IIII: 25 ibi cum amissam capram desiderarent, animadvertisse quendam specum tenebricosum. — Ennius Hectoris lytris: inferum vast6s specus. II Feminino Ennius Annalium lib. XVII: concava || sub monti late specus intu' patebat. 1 Pacuvius Niptris: inde adveno montem O^tam scruposS, specu. STBIGILIM manifestum est esse generis feminini. || Neutri. Varro Bimarco: 'KaTdiQri6iq est enim vera, cum in candelabro 5 pendet strigile. SORTES genere feminino Vergilius lib. X: nescia mens hominum fati sortisque futurae. II Masculino Vergilius lib. III: quae sortitus non pertulit ullos. 10 SALIS genere masculino Terentius: labore alieno magno partam gl6riam verbis saepe in se transmovet qui habdt salem; quod. in test. Plautus in Mercatore: 15 qnasi in aqnam indideris salem. 26 Varro Rer. divin. IV || 27 Ennius Hectoris lytris || 29 Ennius Ann. XVII II 2 Pacuvius Niptris || 5 Varro Bimarco || 7 Aen. X, 501 || 9 Aen. III, 323 II 11 Eunuch. III, 1, 9 || 16 I, 2, 92. 26 amissam v.; aa masam L; admissam U, G. — capriam L. — animadvertisse M; animadvertissent G; animadvertissentque lun. — quendam; e in a mutatum, sed hoc elutum in L. — 27 tenebricos L^. — 27 Hect. om. G. — 29 Ennius; cf. Prisc. pg. 713; Fest. 343; Serv. in Aen. VII, 568. — 1 comcava L^; tum cava Prisc; tum causa cd. Festi. — montei 0. Muellerus; montis C; monte cdd. Prisc. et Festi. — late H; Prisc; latet L, G; alte cd. Festi. — petebat L, H^. — 2 Pacuvius in Niptris Prisc. pg. 713; Accius N. (Nitris L^) G. — 3 advenio in scruposam specum rell. om. Prisc — adveno M; advenio cdd. Non. et Prisc. — Oetam v.; aetam G. — Aetnam BibbecJcius, cuius quidem mira de Niptris somnia. — scruposa specu (abl. qualit.) M; scruposam (scripsam L) specum G. — in scrupulosam vel scropulosam specum cdd. Prisc. — 4 Neutri om. H^. — 5 uimarco C. — kataxphcic L; rj in ras. H^. — 6 strigile Cruietus; OeJilerus; stxigilis {seq. s) G (stricilis L^). ita salis, sale; retis, rete, al. — strigil Quicheratus. quod potest videri dictum ut mugil et secus acceptum a Non. — 7 Sortes nom singul. — 9 IIII pr. L. — 11 Salis; cf. gr. lat. V, 560: ut dicit Plinius in libris dubii sermonis 'hic salis'. — Ter. ; cf. 318 l. habere, dicere. — 12 magnam cdd. deter. Ter. — 13 erbis iZ^. — qui habet salem; ita Non. l. utroque, item alii. grammatici (cf. Vmpfenbachium), denique libri Ter. — sed recte videtur Bent- leius scripsisse qui sal habet. eius comment. conferendus. — 15 Plaut.; cf. 115 l. guttatim. — 16 in aqua cdd. utrobique. — alem G. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 335 283 M. II Neutro Varro: *m conmentario veteri Fabi Pictoris legi: muries fit ec sale sordido, quom [sale] pistum est et m oUam rudem fictilem abiectum [est].' — et postea: 'id sal virgines Vestales 20 serra ferrea secant.' SOCRVS et masculino genere veteres dici posse voluerunt. Naevius Pellice: desim Bocru tuo, fratri patrueli meo? SALVM neutri generis est vulgari consuetudine. || Masculini. 25 Ennius Hecuba: undant^m salum. SIBILVM neutro, ut apud Serenum: suave sibilum. II Masculino Vergilius in Bucolicis: 30 nam neque me tantum venientis sibilus anstri. Lucilius: saxa et stridor ubi atque furentnm sibilus instat. SAGVM generis neutri, ut plerumque. || Masculini. Ennius: tergus igitur sagu' pinguis opertat. 36 Varro Vergula divina: 17. 19 Varro || comment. vetus Fabi Pict. || 22 Naev. Pellice || 26 Enn. Hecuba H 27 Serenus || 29 V, 82 fl 31 Lucilius | 33 Ennius || 35 Varro Virg. div. 17. 18 in otn. C; habent frgm. Varr. pg. 179. — legi: muries fit ex (ec M) sale Cuiac; legimus tea fit et sale C. — sordido — pistum; ita M (pisum Vrsin.; pinsum Scriver.; tnnsum Cuiac.); quo sale aordidum Si- istum C (ii in ras. Ho; sustum G). — in add. Cuiac. — 19 fictilem id.; fac idem (faci de L) C; facilem Paris. 7579. — abiectum id.; Ald.; adiectum C; coniectum ex Festo Cuiac. — est del. Quicheraius. — et postea quidam Varronis esse putant. — ferreo H^, G. — ad explicandum hunc locum faciunt Festi verba pg. 158 s. l. muries: muries est, quemad- modum Veranius docet, ea, quae fit ex sali sordido, in pila pisato et in ollam fictilem coniecto ibique operto gypsatoque et in furno percocto, cui virgines Vestales serra ferrea secto et in seriam coniecto, quae est intus in aede Vestae in penu exteriore, aquam iugem vel quamlibet praeterquam quae per fistulas venit addunt atque ea demum in sacrificiis utuntur. — 21 Socrus; cf. Prisc. 698 vetustissimi — hic et haec socrus efi^erebant. — 22 P. Meursius; Bothius; pelliro C. — 28 d. Bothius; desine v. — socru Qui- cheratus; socri C (socrui Paris. 7579). — patrueli Guietus, Jfe/patrui C. — 24 Saluum L^. — et vulg. L^. — 27 Sibillum L^. — 28 suaves i,. — sibillum L. — 80 sibillus L^. — 32 furentum {vel ruentum) M; erunt (ef H) dum C. — pertinet illttd furentum etiam ad priora. — sibillus L^. — instat {vel infit) Lips.; institis {seq. s) C. — apparet haec de coronae infestae minis accipienda, non autem, ut quidem putarunt, de maris turbis. quorum secutus opinionem Lachmannus de itinere Siculo Lu,cilii cogitavit, Bibbeckius scripsit rudentum sibilus. — 35 Vairo; cf. 538 l. sagum. — virgula C pr. L^. 336 NONIVS MARCELLVS 223. 224 M. cum neque aptam m611is umeris fibulam sagus ferret. SPARI [quod est genus teli] masculino genere, || ut est apud l Vergilium: agrestisqne manus armat sparus. II Neutro Lucilius: tum spara, tum rumices. 5 SANGVIS masculino genere in consuetudine habetur. Vergilius Aeneidos lib. II: vos o, quibus integer aevi sanguis, ait. II Neutro Ennius Hecuba: 10 heu me miseram, int^rii! pergunt lavere sanguen s§>nguine. Lucretius lib. I: visceribus viscus gigni sanguenque creari. Accius Amphitryone: cum patri' parvos parat hostifice 16 sanguine sanguen misc^re suom. idem [in] Aeneadis aut Decio: vim Gallicam obduc c6ntra in aciem ex^rcitum, reparato hostili fiisum sanguen sanguine. 2 XI, 682 II 4 Lucilius || 7 II, 638 |I 10 Eunius Hecuba || 12 I, 837 || 14 Accius Amphitryone || 17 Accius Aeneadis. 36 molis cdd. h. l. — sagifl L. — 1 quod est genus teli secl. Quicheratus ; cf. pg. 555 sparum telum agreste. — 2 Verg.; cf. pg. 555. — 4 Luc; cf. Fest. 330; 270 l. spara; rumex; Paul. 331. — 6 rumices Bentin.; rumicis C; murices Paul. — 6 habebatur puncto supra a add. et virgula posteriore b iuncto cum i m. 2 {voluit haud dubie scriba restituere illud habetur) L. — 8 integre vi L. — 10. 11 Ennius ; cf. 466 l. lavare ; 504 l. lavere. — hecube eheu eheu me H^; hecubae heu me L^, H.^; hecuba eheu me i^- — labere (lambere H^) C. — 12 cf. 184 l. viscus; Ladhm. in Lucr. I, 837. — 15. 16 Amphitryonis de obscuritate iam in comm. ad 165, 22 monuimus. — bellorum tamen gravissimorum inter eonsanguineos gcstorum in illa frequentem fuisse memoriam eis, quae alibi de Amphitryonis rehus tradita sunt, satis comprobatur. — patri' M; patre v.; cf. infra v. 22. — parvos nominat. — erat cum scribendum putarem purus pro puerus, quod vocab. agnoscit Prisc, quamquam documento praeter vocativum puere usus nullo. — sed illud parvos videtur ad rei atrocitatem augendam no% sine contemptu adhibitum. — parat Vossius; patrum C. — miscere Pusserat.; hiscere C. — suum Vossius; suo v. — 17 in Aeneadis L, G; om. in Hqos. — 18 vim Gallicam suspensum a contra. — in aciem Delrio; in acie v. — 19 reparato M (reparatum Neukirchius); ve (exercitumve G; vae ii) patrum C. — male Buechelerus lue patrium (patrium iam Bothitts), ut saepe facit litterarum potius apices secutus quam sensu^. nam pater Decii non ceciderat in pugna adversus Gallos aut Samnites, sed adversus Latinos. — fusum Ald.; fuso C. DE INDISCRETISV^GENERIBVS. III. 3S7 224 M. 20 Varro Cosmotoryne, jisqI q)d-bQag xod^ov: Africa terribilis contra; concurrere civis civi atque Aeneae misceri sanguine sanguen. Cicero de finibus bonorum et malorum lib. V: quotusquisque est cui, mors cum adpropinquet, 25 non refugiat timido sanguen, atque exalbescat metu? SVBCVBONEM positum pro succuba Titinius testis est in Psaltria: cont^mpla ancillas, quam arbitres illarum subcubonem [esse]. SiMiLE est, pro similis est; pro masculinp positum neutrum. 30 Titinius Fullonibus: formicae pol persimilest rusticus. Naevius Gymnastico: [pol] haut parasitornm aliorum similest htc homo. Novius in Militibus Pometinensibus: 20 Varro Cosmotoryne y 23 V, 11, 31 (Ennins) || 26 Titinius Psaltria || 30 Titinius Fnllonibus || 32 Naevius Gymnastico V fl 34 Novius Militibus Pometinensibus. 20 Cosmototyne L, H; Cosmototine G. — qpoo^ac L, IT,. — %oc\i,v L, H. — 21. 22 versus invenit Lips. Epist. quaest. IV, 23. — v. post terrib. vel concurrere interpungunt. — civis civi N. Faber; ibis C. ita pg. 274; 321 s. l. conducere, utile esse; iuxta in Cicer. et Varr. verbis ibi; ibis pro civi; civis. — Aeneae H^; Ald.; Aenea rell. — sanguine dativu^. — apparet hic famam secutum V., qua,.contra atque Verg. asserit, ferebatur Dido ante fugam de Aenea concepisse subolem. — 23. 24 quis est enim aut quotus quis- que, cni Cic. — cum mors cum L tcste liothio. — appropinquet etiam Cic. cdd.; puto adpropinquat. — 25 non e. q. s. verba sunt ex Ennii Alcwneone. cf. comm. in Fabul. v. 236. eodem exemplo Ciceronem in Hortensio tisum docet Prisc. pg. 708. — non; quin Ennius. — fugiat C. — sanguis cdd. Cic. — exalbescat; praecesserat ap. Ennium cum anacolutho: quae nemo est tam firmo ingenio et tanta confidentia. igitur ex illo nemo supplendum subiectum ad exalbescat. — 26. 27 Subcubonem Me; Subcuboneum C (a supra nm pos. H^; ideoque Paris. 7579, qui ex eo ductus est, succuboneauni). — nec vero locum habet succubonea, cum de mutatis agatur generibus. — saltria H; psalteria L^. — 28 contempla Bothiu^; contemplari C. — arbitres Both. (f. arbitrere); arbitrer (abirer JEfi) C. — subcnbonem Me; subcubo- neam C. — esse delevit Bothius; f. illam esse subcubonem. — cf. Prisc. gr. l. II, 144, 7; 146, S. — Cornel. Severus ap. Charis. pg. 66: Phoebe, fraternis successor equis; item Terentian. v. 2170: Ausone terra. — 20 Simile est; cf. comm. in pg. 198 l. culest. — etiam in seqq. cdd. habent persimile est, simile est. — 31 cdd. rusticus homo; hoc vocabulum BibbecTcius in primum versum traiciendo integrum effecit senarium. — displicent tam^n nimis longo intervallo inter se dirempta ea quae sunt homo et rusticus. quare magis probo, quod idem ad Naeviani versus finem transtulit illud homo. — 32 gemnastico C. — 33 pol secl. M. — haud Bentin.; aut C. — hic add. M. — ' homo om. h. l. cdd. — f. haut paras. a. pol s. bomo. — 34 prom. L^ ; H^ . KoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvxllbb. 22 . 338 NONIVS MARCELLVS 224. 225 M. tii pueri pausilli simile's, quia enim ad os fers quicquid nanctu'8. 35 SCHEMA feminino genere dici veterum usurpat auctoritas. Plautus Amphitryone : quod ego huc processi sic cum servili scema. Pomponius Prostibulo: 'si valebit, puls in buccam b^tet, sis.' — 'dicin || scema?' 1 II Neutro Naevius Lycurgo: pergite, thyrsigerae Bacchae, c6mmodo cum sc^mate. Lucilius lib. XXVIIII: 6 in gymnasio ut sc^ma antiquom sp^ctatores r^tinerit. SCROBES feminino genere. || Masculino Plautus Amphitryone: ibi scrobes fodito tu plus s^xagenos in die. idem Aulularia: scrob^s ego ecfodi^bam denos in die. 10 37 prol. 117 II 39 Pomponius Prostibulo || 2 Naevius Lycurgo X || 6 Lucilius sat. 1. XXVIIII || 7 Plautus Amphitryone || 9 Plautus Aulularia. 35 simile es Bentin.; simile est C. — quicquid G. — nactu'8 MunJcius fuanctu's liibbccJcius); nanctus est L^; natus est G; nactus est rell. — 36. 37 nota usurpandi verbum cum accusativo et infinitivo iunctum,. — Plaut.; cf. Gharis. gr. lat. I, 53; 144; Prisc. II, 199; Prob. Gathol IV, 6; Pompeius V, 197; Mar. Plot. VI, 471. — 38 praecessi L, H^. — schema, per h, ut hoc v. ita in sqq. ubique H,^, G. — 1 si valebit, puls in buccam Bibbeckius (si valebit puls, in b. Palmerius ap. Grut. IV, 777), si valebit plus in b. G. — betet Palmer.; vetet G. — sis M; si G. — dicin; pro dicisne. — qui verba facit iratus, quod cibus negaretur aegroto, exprobrat alteri, fortasse mcdico, quod ornatius dixisset puls in buccam betet pro vescetur pulte. — 2 Legurgo L^ ; Lygurgo rell. pr. H^. — 4 thyrsigerae Bacchae Bentin.; tyrsigere (tirsigere H) brehcae G. — commodo cum M; modo bacchico cum G. — 6 in gemnasio (gemnaseo L^) G. — antiquom M (anti- quum Gerlachius)', antiquo et H^, G; antiquo est L; antiqua est H^. — peccatores L, H^ ; in L ex c secundo factum t, sed hoc elutum. — retinerit M; retineres G. — tetinerit Quicheratus. — 7 cf Prisc. 657; 751; porro Prob. Gathol. 1462; Serv. ad Georg. II, 3S8; Gommenta Bernens. ad Lucan. VIII, 756. — tu plus addidi ex Prisciano, ubi restitutum est ab Hertzio; cdd. plerique priore loco effodito plus vel effodi duplus (dnplos), altero longe plures effodito plus, pauci effodito duplus (duplos). — Hertziu^: ibi scrobes effodito tu plus sexagenos in dies. mihi quartae coniugationis forma videbatur servanda propter maiorem auctoritatem Nonii. etiam schol. Bernens. cd. Bruxellensis: scrobes sexagenos fodi in die, — in die cd. Bruxell. schol. Imc; Schroederus; Goetzius; cf. exempl. seq.; in dies Non.; Prisc. — 10 scrobes ego ecfodiebam (/". ecfodibam) denos in die M; ego ecfodiebam (haec fodiebam L, H^) in 'die denos scrobes G (ego eff. denos in die scrobes male Quicheratus). DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 339 225 M. Varro Rusticarum rerum lib. I * * * idem * * * scrobiculum dicit. — Idem Maiiio: quod dum administrant, iu scrobe fodiendo inveniunt arcam. SYNGRAPHAS feminino genere M. Tullio auctore dicimus: praebe 15 ifegotiatoribus Achaeis syngraphas, quas nostra voluntate con- scripsimus. || Masculino Plautus Asiuaria: agedum, istnm ostende, quem conscripsti, syngraphum. SILEX omnium consensu feminino appellatur genere. Vergilius in Bucolicis: 20 a, silice in nuda. :; Masculino Lucretius lib. I: uude queant validi silices ferramque creari. idem lib. V: non ruere avulsos silices a montibus altis? 25 SPICAE generis sunt feminini. Varro Sexagesi: 810 canis fit e catello, sic e tritico spica. M. TuUius de iinibus bonorura et malorum lib. IIII: non enim, quod facit in frugibus, ut, cum ad spicam perduxerit. || Neutri. M. TuUius de senectute: culmoque erecta geniculato 30 vaginis iam quasi pubescens includitur. ec quibus cum emersit, fundit fruges spici ordine structas. — Varro Lege Maenia: neque in bona segete nulhim est spicum nequam neque in mala non aliquod bonum. 11 Varro Rer. rnst. I, 37, 4 || id. alibi H 12 Varro Manio || 14 M. Tullius || 16 IV, 1, 1 II 19 I, 15 II 21 I, 571 II 23 V, 313 || 25 Varro Sexagesi || 27 IV, 14, 37 II 29 15, 51 || 31 Varro Lege Maenia. 11 hausta haec: ad alia in praeparando faciendi scrobes. — scrobiculum uhi dixerit V., incertum. — 12 quoddam adm. L, H^. — agi vid. de Numac lihris; cf. Varr. ap. Augustin. dc civ. dei VII, 34; comm. doctorum in Liv. XL, 29. — 14 Syngrafas (Sin. H) C (ita et 15). — M. om. i,. — praebe M; pro ('prae //,) C. — 15 negotiatorebus i,. — acheis L, H. — quas v.; qua G. — illud nostra voluntate suspectum. — 17 conscripsti v.; conscripsisti edd. Non.; Plaut.; Prisc. pg. 571. — syngrafum (sin. H) C. — 18 g. si. pr. H. — V. ; cf. Ttstimon. ap. Bilheck. — 20 ha H. — sicile G. — 26 tetram. scazon italicus, ut pg. 200 s. v. collus. — si fl,. — spicam L. — 27 M. om. X,. — 28 ut cum Cic; victum C. — add. Cic: ab herba, relinquat et pro nihilo habeat herbam, idem facit (natura) in homine e. q. s. — 29 Neutri Quicheratus; Masculini v. — sectute H; senetute Z/,. — camoque L, H^; calmoque (r,. — 30 ec M; et L, Jf, ; e H^ , G. — emersit ex Cic add. docti. — 31 frugem — structam (structo, exstructo) recte cdd. Cic. — spicum illustre dicit Cic. in Arateis de deor. nat. II, 42, 110. — possit tamen illud masculini v. 29 servari et ante Varr. locum inseri neutri. — moenia C. — 32 in bona segete jEf, ; in bonam segetem (bona, ut vid., I/, ; id. Segetem ut lemma) rell. — 33 aliqnd pr. H. 22* 340* NONIVS MARCELLVS 225. 226 M. SQVALOR masculini est generis. || Feminini. Accius Eurysace: pro di inmortales! sp^ciein humanam || invisita, 1 tam egregiam, indignam scabie et squalitudine. idem Telepho: nam ^tsi opertus squalitatest liictuque horrificabili. Varro Manio: ager derelinqueretur ac periret 5 'squale scabreque inliivie et vastitiidine.' - Lucilius lih. XXVI: squalitate siimma, scabie summa in erumna obrutam. SVASIONEM generis feminini. * ♦ * SERViTVS generis feminini. || Neutri. Accius Clytemestra: lo scibam hanc mihi supr^mam lucem et s^rvitei finem dari. SCVTVM generis neutri. | Masculini. Turpilius Demiurgo: quia non minus res h6minem quam scutiis tegit. SEPI/ASIVM generis neutri. Varro ^AvQ^QonoTtoXsL, tcsqI ysvs- d^XLaxijs: 16 doti dato insulam Chrysam, agrum Ca^cubum, seplasia Capuae, macellum R6muli. Ij Seplasia Feminini. Varro Synephebo, jtSQl ififiovfjs: 34 Accius Eurysace || 3 Accius Telepho || 6 Varro Manio || 7 Lucilius lib. XXVI II 10 Accius Clytemestra || 12 Turpilius Demiurgo || 14 Varro 'Av&Qconon6i.Ei \\ 18 Varro Synephebo. 84 Enrisace (Eutrisace L^) C. — 1. 2 invisita tam (invisito tam Bothius) M; inusitatam (inusitatem L^) G. — tam f. delend. — scabie M; ciade C; clade V. — squalitudine lun.; squaliisdine C. — cf. Lucilii v. ex Pacuvio, ut videtur , petitum, qui sequitur. — 3 Telefo C. — 4 luctusque pr. H. — horrificabili Vossius; horrificali (horrificiali Hi) C. — 6 Varro; cf. comm. in 125 l. inluvies. — dereliqueretur i,. — 6 squales H. — 1 Luc. lib. XXVI om. C; cf. 126 l. invidiosum ibique comm. — 8 ac scabie rectius cdd. 126. — scavie L; scaviae H. — summa iungendum cum erumna. — obruta C. — 0 Suasionem M; Suasione (Suasiones pr. H) C. — generes feminine L^. — add. Quicheratus Suasu {debebat Suasum) masculini. — cf. Terent. Phormion. V, 1,3. — lacunae causa quae fuerit manifestum. — 10 acius L^. — cletemestras i, ; clitemistra JT,; clitemestra L^, H^; Clytemestra ed. Bas. — 11 cibam L (praepos. s, sed eluta); ibam iZ,. — suppremam (subpr. Z,) C. — servitei; servitii Voss.; servitas {seq. f) i, ; servitutis rell. — 13 homi- rmm G. — secutus i,. — 14. 15 av&QmnoTtoanLQqixEvsQ^aLaKnc L; av&Qco- vovoXviCQirtvs&lLaKrjC JET, ; av&Qcononoaitsvs&liay.rjC G; av&QoanonoXLnsQi- Tsvs^d^XiaKrjC H^. — 16. 17 octonarios instituit M. — doti Ald.; dotis C. — insulam (insolam C) Chrysam {ita Me; chrisam G^; chriam rell.); cf. Plin. Nat. hist. VI, 80. — agrum longa priore; nam extra scaenam post Ennium in metris scaenicis easdem servatas positionis leges atque in hexametro daciylico pridem monui. — accubum C; corr. Ald. — Romoli pr. H. — 18 sinefoebo C DE INDISCRETIS GENERIBVS. lU. 341 226. 227 M. hic narium seplasiae, hic hedycrum Neapolis. 20 Pomponius Quinquatrubus: veuit, luquid, uos rogatum quaudo uostrae essent seplasiae. STVPOR generis masculini. || [Stupiditatem] Femvnini. Accius Erigona: ita inperitus stupiditate erumpit se, inpos consili. 25 STATVRA generis feminini. Lucilius lib. XXVIII: quare pro facie, pro statura, Acciu', atatus? Masculini. M. Tullius de officiis lib. I: in corporis deuique motu et statu cernitur. STIRPEM geueris feminini. Vergilius Aeneidos lib. VII [dixit]: 30 heu stirpem inviBam et fatis contraria nostris fata Phrygum! II Masculino Enuius Annalium lib. VI: numini' Pyrrus, uti memorant, a styrpe supremo. Pacuvius Atalanta: 35 dubito quam insistam viam 1 aut qu6d primordiiim || capissam ad stirpem exquirendiim virum. Vergilius Aeneidos lib. XII: namque diu luctans lentoqne in stirpe moratus. 20 Pomponius Quinquatribus || 22 Accius Erigona | 25 Lucilius 1. XXVIII II 27 I, 35, 126 || 29 VII, 293 || 32 Ennius ann. 1. VI | 34 Pacuvius Atalanta || 2 XU, 781. 19 hedycrum ForcelUnus (hedychrus Passerat.) ; hedycus L, H^ ; hedycis H^; hedicus G; cf. Cic. Ttiscul. III, 19, 46. — f. hedycrnst (i. e. hedy- crumst). — ^SvTtvovc Oehlerus. — Neapolis (genet.) ; meapolis G. — tetram. iamh. M, dimetros Meinekius posuit. — post seplasiae in caesura hiatu^. — 20 quinquatiibus H, G. -^ 21 venit nos rogatum Bothius; venit, inqnit (inquid L) rogatum nos G. — cum perfectum haud dubie magis rei conveniat (quamquam et praesenti locus), non dissimile videtur veri, Bothium recte coniectasse, illud autem inquid o Non. ex auctaris, qttem sequitur, verbis eadem incogitantia translatum, quam pg. 168, 18 observavimus. — quando causale. — seplesiae G. — 22 Stupid. seclus. M. — Feminini; femin. add. Paris. 7570; om. G. — ,23 Erigona Me in Indice; aepigona G; Epigouis Bothius. — 24 imperitus G; quod mutavi propter sequens inpos. — consilii (consilit L^) C. — 26 prostratura pr. H. — Status novo lemmate G. — fortasse Acciu' statum? — cet. cf comm. in L. XXVIII, 39. — 28 metu L, H^. — 29 Styrpem G. — Verg.; cf 303; 455 l fatum. — VIII H,; G. — d. secl. M. — 31 frygum (frigum H) G. — 32 cf. Fest. 313; Enn. Ann. 170 sq. — VI Merula; V C. — 33 numini' M; homines C; nomine cd. Fest. — Pyrrhus ed. Bas.; Burrus Ennius. — styrpe C — 34 Athalanta C. — 1 ad i/, ; v.; a rell. — exquirendum Bentin.; exquirentem G. — virum add. M (seq. Verg.); cf. comin. in pg. 84 l. cette, — metrum constituit M. — 3 in tirpe G. 342 NONIVS MARCELLVS 227 M. SATio generis feminini. Vergilius Georg. lib. I: vere fabis satio. 5 11 Masculini. M. Tullius de seuectute: quid ego vitium ortus, satus, incrementa conmemorem ? INCIPIT PER T LITTERAM. TACTvs generis masculiui, ut saepe. || Feminini. Cicero Tuscu- lauarum lib. IIII: qualis liaec aurium, tales sunt et oculortim et 10 tactionum et odorationum et saporum. TALE positum pro talis. Titinius Setina: accede ad sponsum audaciter. vergo uUa talest Setiae? TONITRVS positum pro tonitru. Plautus Amphitryone: strepitus, crepitus, sonitus, tonitrus. 15 TERGVM neutro genere dici et consuetudo et veterum firmat auctoritas. Plautus Pseudulo: uumquam ddepol vestrum diirumt tergura erit quam hoc terginiim meum. II Masculino Plautus in Asinaria: habeo, opinor, familiarem tergum, ne quaeram foris. 20 TEXTVS masculini est generis. 1| Neutri. Lucretius lib. V: tris species tam dissimilis, tria talia texta. idem lib. VI: propter dissimilem naturam textaque rerum. 4 I, '215 II 6 15, 52 || 9 IV, 9, 20 || 12 Titinias Setina || 14 V, 1, 10 || 17 I, 2, 19 II 19 JI, 2, 53 II 21 V, 94 || 23 VI, 990. 5 bene f. L. — favis C. — 6 ortus satus etiam Cic. cdd.; ubi docti satus, ortus. — 7 ingreme tagon memorem L. — 9 th.usculanorum L^. — 10. 11 qualis, sc. voluptas. — et q. est haec cdd. Cic. — aur. tactus t. H^. — / sunt tocul. X,; 8. 00. cdd. Cic. — et actionum iZj; i; tactionum G. — sarorum L. — 12 /■. Tale est — talis est. cf. 198 l. culest. — 13 ad sponsam male Bib- beckius (non lun.). — audacter Vrbin. 308. — virgo C pr. Ij^. — ulla talest S. M (uUa est tali' Duebnerus); nulla est talis etiae C (talis etiae L; talis otiae H.^; Gs; talis etiam est H^; tale etiam est Ald.). — illud tale' v. pro- bavere, etiam Lachmannus comm. in Lucr. pg. 29. sed abhorrtt omnino a fide ibi a Titin. subtractam s attenuatamque. vocalem, ubi id non suaderet r. m. — 14 Tonitus H^. — tonetru L^. — 15 crepitus v.; screpitus II, G; stropitus (t prius m. 2 in ras.) L. — 16 et vetveterum L. — 18 Iioc tergum meum Vrbin. 308. — vestrum durius tergum erit cdd. Pl. cum A; ita Fkckcisenus, qui pyrridiiace mclilur illud erit; probat C. Ih G. Muellerus de prosodia Plauiina pg, 56. — hoc ap. Pl. om. A; tcrg. lioc B, C, D. — cct. cf. Caesar. 134; lieblin. 42. — 20 abeo L^. — familiare cdd. Pl. — qucram C. — 22 speties H^. — dissimiliis L^. — 24 dissimilam L^. DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 343 227. 22,S M. 25 Accius Nyctegresia: iam iam scandet aura laterum texta Vulcani vorax, TERRicvLAE generis feminini. l| Neutri. Accius Epinausimache: ubi niinc terricula tanta sunt? idem Telepho: 30 proinde istaec tu aufer terricula atque animum iratum conprime- TORQVEM generis masculini. Lucilius Satyrarum lib. XI: || 1 conventus pulcher. bracae, saga, fulgere; torques induti magni. M. Tullius de officiis lib. III: atque hic Titus Manlius is est, qui ad Anienem Galli, quem ab eo provocatus occiderat, torque 5 detracto cognomen invenit. | Feminino Varro "Exco 0e, jisqI tvxris- tela ddxtra vibrant, riissa trina ^micant, atque insignitu' dYix Marti' torque auredst. scuta caelata Hibero ex arg^nto gravi cr^bra fulgent. 10 Claudius Quadrigarius, describens Manli Torquati pugnam: ubi eum evertit, caput praecidit, torquem detraxit eamque sanguinu- lentam sibi in collum inponit. — Varro de vita populi Bomani lib. II: auri pondo duo milia acceperunt ex aedibus sacris et 25 Accius Nyctegresia || 27 Accius Epinausimache y 29 Accius Telepho || 31 Lucilius 1. XI || 3 III, 31, 112 || 5 Varro "Ez© as || 10 Claudius Quadri- garius (Ann. 1) || 12 Varro devita pop. Rom. II. 25. 26 Nyct.: iam iam Bothius; scandet M (scandit Canterus); scindit Par. 7579; f. excindet; nyctegresias scendit L; H^^; id. m. 2 nyctegresi ascendit; Nyctegresia scendit ed. Bas. — aura Palmer.; hora C. — vulgani G. — cf. II. X, 42 sqq. — 27 Neutri om. H^. — epinausimace G. — 28 t. tanta Eibbeckitis; M comm. Luc. 210; terriculata C; t. tua Me. — 29 id est pr. H. — telefo C. — 30 istaec Bothius; ista haec C. — tu (seq. a) M; tua V. — 31 cf. 506 l. fulgit. — 1 de Gallarum agitur concilio. — bracae cdd. 506; braces (seq. s) L; H^; braches H^; G — torquem cdd. ?t. l. — 2 induti M; datis (praec. torquem) C; om. cdd. 506; del. h. l. Bentin., lun., al. — 3. 4. 5 atque hic — invenit. haec verba cum eis quae secuntur ap. Cic. usque ad illud in filium ut antiquum emblema haud immerito suspectavit Ernestius, seclusit Baiterus; cuius conferenda adnotatio. — 4 anienum G. — 5 Feminini G pr. H^. — sj;a H^. — riajjc, m. 2 Ttj;?jc, H. — 6. 7. 8. 9 creticos agnovit Biesius. — 6 russa trina Boeperus (russa tria lu/n.); russatia G; f. russae pinnae micant (m. Biesiv£)\ cf. Polyb. VI, 23, 12. — 7 i. d. Biesiiis; insignibus C. — dux Martis, i. e. dux belli. — torque Biesius; tor- quetis L; torqueas H^; L)-; torques H; G. — aureast M; aureas et if, ; JDg au^ore Both.; aureae H^; Lr^; G; at Zangem. testatur in L scriptum esse m. 1 aureti . . .s; supra i eras. s, post i rasur.; m. 2 ex s factum sct. — 8 cuta ij. — celata H^. — ex add. Biesiu,s. — 10. Claud.; cf. Gell. IX, 13, 18. — quadrigarum, ut vid., L^. — describens — pugnam; cf. Gell. IX, 1 — 4. — cribens mali Jf, . — 11 eam G. — praecidi L, Hy. — 12; pf. L, G. — R. \fmH. — 13 II Popma; I (7. — acc. Bent.; acceperint C. — et del. H^ ; om. G. 344 NONIVS MARCELLVS 228. 229 M. inatronarum ornamentis * * * a quibus postea id aurum et tor- ques aureae multae relatae Romam atque consecratae. 15 TiMOR generis masculini. 1| Feminini. Pacuvius Periboea: ecfare, quae cor tuum timiditas territet? M. Tullius de re publica lib. 11: esse autem angores, si sis miseria adflictus aut abiectus timiditate et ignavia. — idem de oratore lib. II: pudore a dicendo et timiditate ingenua quadam 20 refugisti. — idem [in] eodem: neque illa mihi cautio et timiditas in causis propter praestantem prudentiam Crassi neclegenda est. TRACTVS generis masculini. || Neutri. Varro Miituum muli scabunt, neQL ^copt(?ftov : ut venalem tuniculam poneret cotidie, ut vieret torum, denique etiam suis manibus lanea tracta ministraret 25 infectori. TRIBVLAE feminini. || Neutro Vergilius Georg. lib. I: tribulaque traheaeque et iniquo pondere rastri. Varro Rerum rusticarum lib. I: quod fit aput alios iumentis, hic tribulo fit. || 30 TORPOR generis masculini. Lucilius: i tantus conduxerat omnia torpor. ' 16 Pacuvius Periboea || 18 M, TuUius de re publica II || 20 II, 3, 10 || 21 11, 74, 300 II 23 Varro Mutuum muli scabunt || 27 1, 164 || 29 I, 52, 1 || 1 Lucilius. 14 orn.; intercidit mentio subactae postea a Bomanis Senonum gentis, quae ceperaf Eomam; cf. Sueton. Tiber. c. 3. — a quibus; sc. Romanis. — 17 ecf. Passer.; Me; et fare G. — tum L^. — territ et L, //,; terret et H^; Ald. — 18 angeres If,. — sis add. M. — 19 afflictus aut abiectus Ger- lachius; adfictas (aff. i^, H; affiictas v.) aut abiectas C. — tumiditate G. — 20 ad dic. L, H. — 21. 22 idem add. M. — in om. L^. — cf. 491 Z.cautio. — mea caut. Cic. — in causis — Crassi neglegenda est cdd. 491; h. l. in cauti — crastinate legenda est. — 23. 24 Neutri add. Passerat. — motum muli C. — scab H^. — ^K^^P^Cfiou (xoaQiCfiv L, H^) C. — 24 cottidie L^. — 25 vieret torum Scal. ad Tibull. pg. 121; videret totum C. — lenea L; etiam in H e supra a pr. pos., sed eluta. — ministraret Quicheratus; ministrasset C. — 26 infectori Ho^; Paris. 7579; Ald.; intectori L, idque f. in H fuisse ante ras. ad- notavit Siversius; inpectori H^, G. — 27. 28 secutus sum Quicheratum. nam in cdd. illud feminini (feminino Quicheratus ; et ita H, G; femino L) excipitur exemplo Verg. — georgicorum JEZ, ; georgicon H^, G. — tribulaque traheaeque Vcrg.; tribulaeque traheaequae if, (tribulaeque trahe aequo Vrbin. 30S); id. m. 2 tr. traheaeque; tribulaeque trahaeque Gj at L: sublimaequae trahequae. quod dum considero, dubito plerumque, an N. falsa lectione deceptus feminino genere a Verg. dictum affirmarit tribulum scribendumque sit: feminino V. G. lib. I : triblaeque traheaeque. — pastriZ;. — 29 neutro Varro C. — fit om. Vrbin. 308. — apud H^, G; om. L. — 30 hic tribulo fit (sit Hs) C; neque mutare sum au^us. apudVarr. haec sunt: quod fit apud alios iumentis iunctis ac tribulo. id fit e tabula lapidibus aut ferro asperata. — 1. 2 Lucilius Bothius; Lucretius C; ante illud DE INDISCRETIS GENERIBVS. III. 345 229 M. ||Torpedo feminini. Sallustius Historiarum lib. I: haec si placent, si tanta torpedo animos obrepsit. 5 TAPETE generis neutri. Turpilius [et Caecilius]: glabrum tapete. || Masculini. Vergilius: pulchrosque tapetas. TRIBVTVM neutri, || Masculino Cato Originum libris: ne praedia in ludibrium diribereutur, cum tributus exigeretur. 10 TESTA genere feminino saepe invenitur. || Neutro aput ob- scurae auctoritatis, sed summos scriptores legimus. TVRDi masculini sunt generis, ut plerumque lectum est. [j 3 Sallustius Hist. I || 5 Turpilius; cf. comm. || 6 Aen. IX, 358 1 8 Cato Origimim libris || 10 obscurae auctoritatis scriptores; cf. comm. tantus tertio excidisse smpicati ad iter Siculutn rettulimus; cf. III, 30; si scripseris conduxerit collocari posse apud Lucrctium in lacuna quam statuit post VI, 839 existimat Lachmanmis; post VI, 1195 ed. Lachm. ponit Weilius. — conduxerat si recte habet, dictum videtur pro constrixerat vel contraxerat. — torpore pr. U. — 3 cf. CJiaris. pg. 66. — Salustius L^. — Historiarum; hist. L, G. — obprepsit H^; obressit L^; obpressit H^; oppressit G. — oppressit Vatican. Sdllust.; item Kritzius; qui adfert ex l. III historiarum hoc: verum occupavit nescioqna vos torpedo. — sed cf. 219 l. pigror. — 5 gener H. — Turpilius et Gaecilius. numquMm Non. tali modo iungere solet scriptorum testim^nia. nam quod legitur pg. 198: feminino apud Caesarem et Catullum et Calvum lectum est, quorum vacillat auctoritas: cum iam fnlva cinis fueris, id ab hoc loco alienum est. cf. ibi comm. — iam cum ipse Non. asserat pg. 542 glabrum tapete dixisse Turpilium ac Festus pg. 351 quamvis manco loco ct lacunoso Turpilium in Demetrio tapetis vocabulo usum ostendat, illud et Caecilius secluderulum; quod ortum apparet ex eis quae sunt neutri Turpilins. non enim credo intercidisse exemplum illudque et Caec. reponen- dum post glabr. tap. — 6 Verg.; cf. Testim. ap. liibbeclcium. — 7 tabetas i(,. — 8 neutro C. — 0 in ludibrium diriberentur M; in lubricura diri- gerentur (derigerentur L; dirigontur G) C. — id melius visuvi, quam quod etiam venit in mentem: ne praeda in ludibrium dirigeretur {pro verteret); qua admissa lectione de remisso post Persei bellum civibus Romanis tributo cogitandum. — eum G, Flor.^. — 10 Neutro; ef. Hertz. Opusc. GeU. pg. 125; Prisc. pg. 624; Phocas 1692; Char. 23; 49; 118. — qui cum pg. 118 tradit Capro auctore Mummium in Atellana et Afranium dixisse testu, in Afranium obscurae auctoritatis crimen cadere non potuit ; potuit in Mummium, sive non constabat Nonio de aetate eius, sictit propter eandem causam Furium dixit auctoritatis ignobilis, sive innotuerat et ipsi, quod Macrobius tradit Satum. 1 , 10, 3 , eum diu post Novium et Pomponium vixisse. nam SuUani temporis exitu contineri auctores, quos auctoritatis haud dubiae esse putaret Nonius in Prolegomenis demonstratum est. — vidttur igitur vel omissum in fonte Nonii Afranii nomen vel quod secundo loco poncretur ab eo per socordiam neglectum. — 11 summos; potuit hoc dici, quod Mummium haud ignobilem fuisse Atella- narum scriptorem apparet ex verbis Macrobii: qui post Novium et Pomponium diu iacentem artem Atellaniam suscitavit. 346 NONIVS MARCELLVS 229 M. ' - Femmini. Varro Quinquatrubus: tu, Pledr+, contra turdas audes dicere, cum in eborato lecto ac purpureo peristromate cubare videas egrotum et eius prius alvum quam typhon subducere malis? 15 TARDITAS, generis feminini. || Masculino Varro Bimarco: ne me pedatus versuum . . tardor refrenet, arte ciim paro rythmon sertum. TIBIA generis feminini. 1| Masculini. Varro Modio: quatei meaa lubidines at tibios bilinguos. 20 TARTARA neutro genere. Vergilius lib. VI: at laeva malorum exercet poenas et ad impia Tartara mittit. II Masculino Vergilius lib. VI: tum Tartarus ipse 25 bis patet in praeceps tantum. 13 Varro Quinquatribus || 16 Varro Bimarco || 19 Varro Modio || 21 Acn. VI, 542 II 24 Aen. VI, 577. 13 quinquatrubus L; pr. H; quinquatribus H post ras.; G. — pledi G pr. H^; in quo est pleni (ita et Vrbin. 308); Phaedime (Phedi ed. JBas.; Oehlerm) Quicheratus: ac sane videtur requiri nomen graecum, ut medici. — conta L, H^. — turdas audes Oehlerus; caudes audes G. — f. te, Pledit, contra turdas dicere? — 14 in H^; Vrbin. 308; del. Hs^ (i id. sec. Riesium; i in, quod parum probabile, Ho^); i L, G. — eboreato Vrbin. 308. - — purpureo peristromate Uothius; purpure operisto L; purpure operis toro H^ ; G; purpureo. peris toro H,^ ; purpureo operis thoro Vrbin. 308. — 15 aegrotum H^ ; Vrbin. 308 — alvum Scal.; album C. — alvum, i. e. excrementa alvi. — tjphon; tvcpov {i. e. fastidium vel perversitatem) Leyius de Menippo cynico pg. 14; typen G, Vrb. 308 Qiic in mrg. stipen). — obicitur medico, quod stomachi lan- guentis tiirdam avidius sumptam ac non totius vitae pravitatem dicat causam. — 16 uimarco G. — 17. 18 trimetri hipponactei graecanici; primus agnovit Vahlenus. — excusat Varro, quod iam prosa aut ceHe non scazontibus usurus sit. — 17 lacuna potest expleri cum Vahleno per nimis (ne me p. iste v. t. Riesius). — pedatos auctore Riesio (pedatas sec. ed. Bas.) G^ ; item tardo. — 18 refrenet arte Popma; neprenettarte L; nepnettarte H, G; in H supra ne et rt appositum c, sed utrobique elutum. — paro rythmon {QV&(imv Oehlerus; rhythmon liiesius) M; pritymon L, H; prytinon G. — sertum Oehlerus; certum C. — ne praemet tartareum pritimon certum Vrbin. 308. — rythmon priore brevi. — sertum; cf. Hor. Carm. I, 26, 7 sq.; Pindar. Olymp. 6, 86 sq.; Nem. 7, 77 sqq. — 19 medio C. — 20 metrum agnovit MeineJcius. — quatei M (quate Oehlerus); quare C. — lubidinis (lib. LJ cdd. — at; ad lun.; tibios Boeperus Philol. XVIII, 464; ac tibias C. — bilingues Oehlerus. — cet. cf. Varr. ap. Serv. ad Aen. IX, 615. — suspicor autem Nonium hic ut aliquando in Plauto et alibi vitiosa deccptum lectione ac dedisse Varronem at tibias bilingueis. — ita supra, pg. 49, notatus eiusdem ridiculus error in Varronis verbis sub l. tibiuos. — 22 ac Z» sec. Eothium; pr. H — leva C. — 23 impia C. — 24. 25 libro uit um X,. — tartaris L, H^. — 26 tantum t. q. s. a (t. q. s. Hoi) H; quod deinde deletum. — item Paris. 7579 add. t. q. s. u. ; in quibus agnovit Quicheratus Vergiliana tendit- que sub umbras. DE INDISCRETI3 GENERIBVS. III. 347 229. 230 M. INCIPIT PER V LITTERAM. VTERVS inasculiiio genere dicitur. || Neutro Plautus Aulularia: perii, mea n\itrix! obsecro te, uterum dolet! 30 Turpilius Philopatro; 1 disperii misera! || ut literum cruciatiir mihi! Afranius [iu] Vopisco: consedit uterum, non ut omnino tamen. VENATVS masculini est generis. Vergilius lib. VIIII: 5 venatu assiduo et totum cognovimus amnem. et [Georgicon]: sed rami atque a^per victu venatus alebat. II Venatura feminini. Plautus in Milite glorioso: vidcn tu illam oculis venaturam facere atque aucupium auribus? 10 vvLTVS masculino genere appellatur. Vergilius lib. V: mene salis placidi vultum fluctnsque quietos? !j Neutro Lucretius lib. IIII: ut patribus patrio; sed qnos utrinsqne figurae esse vides iuxtim, miscentes vulta parentum. 15 Ennius: aversabuntur semper vos vostraque volta. VVLGVS neutro genere solum dici putant. Lucilius Satyrarum lib. XIIII: dilectum video studiose vulgus habere. 20 'I Masculino Sisenna Historiarum lib. III : inperitum concitat vulgum. — Vergilius Aeneidos lib. II: 28 IV, 7, 10 (I 30 Turpilius Philopatro || 2 Afranius Vopisco || 4 Aen. IX, 245 II 6 Aen. VIII, 318 || 8 IV, 1, 43 || 10 Aen. V, 848 || 12 IV, 1212 || 15 Ennius || 18 Lucilius 1. XI III || 20 Sisenna Hist. III || 21 II, 98. 28 cf. gr. lat. IV, 213, 5 cum nota Keilii. — Vteros i,. — 29 te add. cdd. Pl.; /'. obsecro hercle. — ut eorum £[,. — 30 filop. (filip. L) C. — 1 diis peri G. — ut add. Grautoffius. — 3 consedit BuecJielerus libelli de declin. lat. pg. 12; sedit {praec. co) C. — 4 Verg.; cf. 275 l. cognoscere, nosse. — illud venatu adsiduo aj). Verg. ad priora pertinet. — 6 Georgicon del. Quicheratus. — 7 vix tu L, H^. — 8 plaustus L. — 0 vident villam L; videntu illam U. — 11 plaucidi L. — 13 patrio Lucr.; patri C. — 10 avorsabuntur Scal.; adversabantur C; aversabantur Quicheratus. — vos lun.; vivos G. — vostraque C; sed idem vulta. — 19 delictum II^. — abere X,. — 20 hystoriarum L. — contat L; Ald.; constat Flor.i- — 21 aene 1j; Aen. ed. Bas. 348 NONIVS MARCELLVS 230. 231 M. tuQc spargere voces in vulgum ambiguas. Accius [in] Eurysace: diffidens posse sese Iphidamant^m neci 25 dare turbat vulgum [ambigua Accius], evitat, moeros disicit. idem Epigonis: et nonne Argivom frdmere bellum et vdlle vi vulgiim videt? Varro in Cycno, tcsqI tacpijg: quare Heraclides Ponticos plus sapit, qui praecepit ut conburerent, quam Democritus, qui, ut in 30 melle servarent. quem si vulgus secutus esset, peream si centum denariis calicem mulsi emere possimus. — idem "Ovog XvQag: iur- gare coepit, dicens: quae scis, age quei in vulgum vulgas? vsvs generis masculini. Cicero de oratore lib. I: adiungeretur 35 usus frequens, qui omnium magistrorum || praecepta superaret. || l Feminino Plautus in Amphitryone: usiiramque eius corporis cepit sibi. Accius in Oenomao: atque hanc postremei solis usuram cape. 6 Varro [in] Tatpy MEvCmtov: Diogenem litteras scisse, domi usioni quod satis esset. VECTis generis masculini. Lucilius Satyrarum lib. IIII: 24 Accius Eurysace || 27 Accius Epigonis || 29 Varro Cycno || 32 Varro "Ovoq Xvqag || 35 1, 4, 15 || 2 prol. 108 || 4 Accius Oenomao || 6 Varro Tacpfi Msvinnov || 8 Lucilius 1. IIII. 22 hinc sp. Verg. — 24 eurisace C. — 26. 26 diffidens posse sese Iphidamantem {vel Amphidamantem) M; Iphid. iani Eothius; diffidamantem (difid. Hs) C. — diffidens; Teucer sive Eurysaces. — Iphidamanti vel AmpJi. vid. nomen fuisse ei, qui Telamonem regno deturbarat. — neci dare lun.; necidere C. — illa ambigua Accius secl. Bothius; cf. v. 23 sq. — discicit Hi; dissicit id.. m. 2. — 27 Epigonis Me; epigono C. — 28 et dubitat an sit tollendum Bibbeckius. — Argivom M; Argivos C (Argivos — velle vim V. auctore Scriverio). — vides D. Heinsius. — 29 in orono H^ ; in crono Ald. — Ponticos Me (Ponticus Bentin.); pontificos C. — 30 praecipit H^, G. — comburerent Ald.; conbureret (comb. H) C. — 31 si centum H^ ; sic c. rell. — 32 calicem masi L. — idem; cf. 182 l. vulgare. — 34 facis cdd. h. l. — atque {pro age quei) idem utroque. — vulgum vulgus H^. — 35 II C. — 3 coepit C; cdd. Pl. — 4 aggius L^. — 6 postremei M; postreuio v.; postremam Bergkius. — solic L. — rape Bergkius. — 6. 7 Varro; cf. 248 l. bellum. — itafemini L^; in tafeminippu rell. — domi usioni; ita legit haiul dubie Non., ut ex lemmate apparet; domusioni Buechelerus coll. Petron. cap. 46: quia volo illum ad domusiouem aliquid de iure gustare; puto recte; dum usioni C; item cdd. plerique pg. 248. DE INDISCRETIS GENERIBVS. ITI. 349 231 M. num agitare mann tu 10 pessulum et hunc vectem poscis? cuneis opus.. Vergilius: centum aerei claudunt vectes * * * VEPRES generis masculini. Vergilius: sparsi rorabant sanguine vepres. 15 II Feminini. Pomponius Porco, per hypocorisma: decedo cacatum ♦ * ♦ veprecula. [a vepre est veprecula.] Lucretius lib. IIII: nam saepe videmus 20 illornm spoliis vepres volitantibus auctas. VADVM generis neutri. Vergilius Aeneidos lib. I: in vada caeca tulit. 11 Masculini. Sallustius Historiarum lib. I: et mox Fufidius ad- veniens cum legionibus postquam tantas spiras, haud facilem 25 pugnantibus vadum, cuncta hosti quam suis oportuniora videt. VESPERA feminini. Novius Dotata: t^r manus meas vdspera ori^nte clanclum f^rri ad speciem d^lino. 11 Aen. VII, 609 || 13 Aen. VIII, 645 |1 15 Pomponius Porco; cf. comm.|| 18 IV, 61 II 21 I, 536 II 23 Sallustius Hist. I || 26 Novius Dotata; cf. comm. 9 num M; ne v.; f. nei. — agitare Gerlachius; agitarem (seg. m) C. — 10 pessulum Gerlachius ; pessulus C. — poscis /. Dousa; possis C. — cuneis opus iam scripsi; in Lucilii ed. cuneost opus ipso (cuneo ipso lun.); sed illud ipso parutn hic videtur aptutn. — 12 excidit: Vectis feminirii; cf. Caper de verb. dub. pg. 2250: vectes hae et hi, ut veteres. — 14 parsi L. — orabant G. — 15. 16 Porco Bothius; porto G (Portitore lun.); cf. 40 l. cossinl, ubi eadem fabula audit Porcaria. ap. Gell. XVIII, 6 Porcetra memo- ratur ut Pomponii fabula. quae si eadem est cum Porcaria, h. l. erit scriben- dum Porca. — per hypocorisma G; per hipocorisma H.,; per ipocori H^; per hipocons L; peri pocons Ald. — decedo cac. om. L; H^; Ald.; decaelo, tum decaedo H^ (accius porto peripetoris male cedo cacatum Vrbin. 308). ~ 17 a (add. M) vepre (vepra C) est veprecula uncis iticl. M. — apparet in archetypo locum fuisse obscurum adeoque ipsa verba Pomponii praeter du^ hausta. — frustra igitur fuere docti; e quibus ingeniosiores ceteris, excepto quod metrum laborat, lunius vipera esfin veprecula; Scal. prope est vepre- cula scripsere. — vide, prope est veprecula MunJcius. — 20 volatantibus H^. — 21 aenei L; Aen. ed. Bas. — 22 in vade L. — 23 Salustius L^^. — de verbis conf. Kritz. ad I, 68. — et uox L. — Fufidius; cf. Plut. Sertor. cap. 12. — stipidius an fupidius habeat L non sat constat. — 24 tantas spiras; cf. Fest. pg. 330 s. l. spira; comm. in Enn. Ann. 502. — tantas asperitates lun.; cautes asperas Quicheratus. — 25 suadum L. — oportunio pavidet L. — 26 feminino H^, G. — Novii vel Pomponii nomen haustum videtur. — Dotata Scal. {qui Turpilius Dotata: manus); Atta Me; optatum C. — 27 ter manus (cf. supra) M; germanns C. — 28 clanclum {ut circlus) M; clamcnlum X,; H^; clanc. L^; H^; G. — agitur de homine delicato et nuptiarum locupletium cupido, qui antequam ad puellam viseret summa cura 350 NOmVS MARCELLVS 231. 232 M. II Masculini. Plautus in Amphitryone: haec illis est pugnata pugnat lisque a mani ad v^sperum. 30 Vergilius Georgicorum lib. 111: cum frigidus aethera vesper temperat. Terentius Heautontimorumeno : numquam tam mane egredior neque tam v^speri 35 domum revortor. VTRES usu generis masculini tantummodo deputantur. || Neutri. Lucilius: Andronis flacci leget utria. VIGILIAE generis feminini sunt, ut plerumque. || Neutri. Varro 40 in Endymionibus: animum || mitto speculatum tota urbe, ut, quid i facerent homines, cum experrecti sint, me faceret certiorem; siquis melius operam insumeret, ut eius consilio potius vigilium adminicu- larem nostrum. quid vidit aliud curantem extremo noctis tempore * * * [viCTVS, pro vita positum, genere masculino. M. Tullius de 5 finibus bonorum et malorum lib. V: persecutus Aristoteles ani- mantium omnium ortus, victus, figuras.] 29 I, 1, 97 II 31 III, 336 || 34 I, 1, 15 || 38 Lucilius || 40 Varro Endy- mionibus || 6 V, 4, 10. corpus suum exornare soleret. cf. Ov. Art. ain. III, 433 sqq. — 30 illic cdd. Plaut. plerique; illi E. — pugna; ad hiatum removendum inde a mani iisque Goetz.; abusque m. Pylades. — ad mani JJ, ; ad mane Ald.; amane cdd. Pl. — 31 georg. L; Georg. ed. Bas. — 32 aethera H^; aetra L; aethra H^; G; aera cdd. Verg. — 34 heautontimorumenon {add. L libro VII) C. — 35. 36 ita Ter.; n. t. m. domo egr. neque tam vesperi revortor (vesper tre- vortor L; vesperi revertor Jffi) C. — 37 tantummodi i^. — 38. 39 male lun.: Livius Andronicus: Flacci teget utria; numquam enim Andrbnicus vocatur ille a Nonio. — Andronis flacci M (flacci iam Ald.)\ andronius flacchi C. — leget {id est surripiet; ef. comm. in Luc. inc. libr. frgm. LVI) Scriver. (androgynus Flacci leget utria); teget C. — 1 endimionibus C (endi- mionibilis L^). — fuit qui coniceret amicum. — animum meum mitto Scal. — orbe L^. — 2 facerent v.; facere ne C; facerem non bene Bothius. — sint; puto sunt. — faceret v.; facere C. — cerciorem L^. — 3 me melius Scal. — insumeret {praec. m) M (sumeret Passerat., Scal.); superet C. — ' vigilium v.; viglfius C (vigilias L^)- — adminicultarem H^; amminicularem H^; G; amminicutarem L. — 4 qui videt H^; edd. ante Basil. — alium H^; aliad, ad ex ud facto (sic), L. — curantem Eothius; curvantem C. — extremo noctis tempore lun.; extrema noctis tempori C. — sententia forla^se ipsius Nonii culpa manca, qui potuit concludere exemplum verbo nostrum, — sequebantur ut puta: nisi quo potissimum modo rem pararet. cf. Hor. Epist. I, 1, 53 sqq. ; ib. 65 sqq. — 5. 6. 7 haec ab interpolatore suspicor addita, cum eis cum relicuis mutati generis exemplis, quotquot posuit in hoc capite Nonius, non conveniat. — Vitus ij. — pro victa H^. — persecutus est cdd. Baiteri praeter Palatinum recentiorem. — ariscotelis ainimantium L^. — ortus fictus L^. — Pinit Nonii Marcelli Peripatetici de indiscretis generibus 5tspqgv6qqxuatdrki0os6gndkz2et9 270638 270565 2026-06-11T17:33:04Z Saumache 27923 multa contenta ex pagina removit, contenta nova: '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber III<br>de indiscretis generibus per litteras. }} {{Liber |Ante= Liber II |AnteNomen= De compendiosa doctrina/II. De honeste set nove dictis per litteras |Post= Liber IV |PostNomen= De compendiosa doctrina/IV. De varia significatione sermonum per litteras }} <pages index="Noni Marcelli Co...' 270638 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber III<br>de indiscretis generibus per litteras. }} {{Liber |Ante= Liber II |AnteNomen= De compendiosa doctrina/II. De honeste set nove dictis per litteras |Post= Liber IV |PostNomen= De compendiosa doctrina/IV. De varia significatione sermonum per litteras }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=298 to=350 /> fqn5tcyiygzy832acnylhevhvpzfve7 0 75033 270562 248033 2026-06-11T13:08:42Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/II. De honeste set nove dictis per litteras]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber II]] 248033 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft archive] |SubTitulus=II. De honeste set nove dictis per litteras }} {{Liber |Ante= Liber I |AnteNomen= De compendiosa doctrina/I. De proprietate sermonum |Post= Liber III |PostNomen= De compendiosa doctrina/III. De indiscretis generibus per litteras }} •92 NONIVS MARCELLVS 68 M. 11. INCIPIT DE HONESTE SET NOVE DICTIS PER LITTERAS. INCIPIT PER A LITTERAM. 10 APVD, iuxta. Sisenna Historiarum lib, IIII: dum pristinum vitium apud ignem per sudorem corpore exhauserunt. — M. Tul- lius de officiis * + * idem de re publica lih. III: cuius focum mirari solitus Cato; apud quem ille sedens Samuitum, quondam hostium, iam clientiura suorum, munera repudiaverat, — et de ora- 15 tore lib, II: cum etiam tum in lecto Crassus esset et apud eum Sulpicius sederet. APisci, invenire. Sisenna Historiarum lib, IIII: itaque postero die legatos Iguium redeuntis apiscitur. 11 Sisenna Hist. IV || 13 M. Tull. de officiis (III, 30, 109; de re publica) III, 28, 40 II 16 II, 3, 12 II 18 Sisenna Hist. IV, 11. Hinc omitti iam dittographias eas, quae ad orthographiae minutissima quaeque spectarent, item alias, quibus cognitis neque utilitas ulla neque iu- cunditas praeheretur legentibus, Qiiaest. Non. cap. VI est adnotatum. — de inscriptione cf. et Indicem. — 7. 8. 9. 10 Explicit de proprietate verborum. Incipit de inhonestis et nove veterum dictis per litteras, id est (i. e. del. m. 2) per A litteram incipit (eram incipit m. 2 add., supra tt erasa virgula) H. — Incipit — per litteras (et minusculis litteris postea interpositum) id est populi romani A litteram L. — Incipit de honestis et nove veterum dictis per litteras. Per A litteram incipit G. — in Bamb. inscriptiones capitum praeter minutias eaedem ubique quae in L, H. — 8 honeste i. e. decore dicta; ut pg. 148 opuliscere — dictum decore; ita saepe ultimorum temporum grammatiei. — set nove; declarat N, quae hoc cap. notentur non ex pro- prietate verborum, sed auctorum ex arbitriis fluxisse. quamquam qua est idem levitate subinde etiam origines respiciuntur. — notandum autem quod in hac parte multa lemmata inveniuntur , quae careant enarratione. — 11 Apud (Aput gl.), iuxta; cf. 522 aput. — Sisennam L^. — historiarum ed. a. 1476; hiatoriographus cdd. — 12 vitium lun., vinum cdd. — corpora Vrsintis. — ex- auserunt G, Bamb. — locus num iam satis sit apertus et expeditus ampKus quaerendum. — M. add. L^. — 13 videntur excidisse ut puta haec: lib. III: cum male pugnatum apud Caudium esset. — idem de re publica lib. III; nam turbatum olim in archetypo ea re comparet, quod etiam cuius om. L. verba cx l. III de rep. etiam adlata pg. 522, et quidem ex uberiore fonte et puriore; totus ibi l. conferendus. — 14 solitos H^. — Capto C pr. H^. — Sannitum H^ ; Samnitium cdd. 522. — 16 tum iam cdd. 522. — suore L. — 16 in lecto ed. a. 1476; intellecto C; idem vitium in verbis Varr. de v. p. B. pg. 540 s. l. toga. — 18, 19 cf. pg. 74' l. apisci. — Aspici L, Bamb. — DE HONKSTE SET NOVE DICTIS. II. 93 68. «9 M. 20 ABSTEMirs * ♦ ♦ absteraius est, immo scit quo rete leporem teneat lupum non teneri. — Apuleius in libro Ludicrorum: sei faisti quondam Athenis parcus atque abstemius. Lucilius Satyrarum lib. VI: ^aviia /xsy', inquid balba, sororem 25 lanificam dici, siccam atque abstemiara ubi audit. Varro de vita populi Romani lib. I: quantopere abstemias 1 mulieres voluerint esse, vel ex uno exemplo || pote videri. ADIPATVM veteres honeste pro pingui et suculento et opimo posuerunt. Cicero in Oratore: adsciverunt aptum suis auribus opimum quoddam et tamquam adipatae dictionis genus. 5 ADAMARE. Cicero Academicorum lib. II: qui enim serius ho- nores adamaverunt, vix admittuntur ad eos, nec satis commendati multitudini possunt esse. ADSTiPVLARi positum est adsentiri. Cicero in Academicorum libro IIII: falsum esse stoici dicunt et eorum adstipulator An- 10 tiochus. 20 auct. inc. , f. Varro in saturis Q 21 Apuleius libro Ludicrorum | 23 Lucil. 1. VI U 26 Varro de vita pop. Rom. I |j 3 8, 25 J 5 Cicero Academ. II |j 8 Academ. IV (II, 21, 67). istoriarum cd. a. 1476, historiographus C. — die legatos lun.; Iguvinm Tur- nebus (Signiam lun.); deligato siguvium (siguium H^) C; cf. 162 proicere. — redeuntur Flor.; redeuntes, j)rius redeundes, Hs. — aspicitur L, itetn G^, Fior.^. — 20 ita Rothius; Abstemius est C cum Bamb. — abstemius, de vino abstinens mrg. H; Abstenens, subrius gl. — iJla abstemius — teneri f. Varronis Menippei. — inmo H. — 21 tenebat G. — Aplileius prius L; Apelius Bamb. — illa in I. Lud. posita in cdd. post paucius atque abstemins. — quod in L inveniuntur puncta bina supra us in Apul. et in , commaculata haec pagina punctis quattuor, quae pg. 69 s. 1. adamare posita sunt supra am in adammittuntur. — ludcrorum H^; ludricorum G; ludiccorura prius L. — 22 sei M; in se C (cf. comm. ad v. praeced.), Bamb.; in sise Turicens. — parcus ed. a. 1476; paqcius cdd. — 24 9avii.a fify' M; thauma men Lach- mann. Opusc. pg. 73; thaunumeno L, thaunomeno H, G. — inquit H^, G. — balba Dousa pater; valva cdd. — 26 quantoper L, prius H; quantopere H ex corr., G. — 1 potest L.^, H, G. — post videri litt. eras. in H; quae fuit f. t. — 2 seculento L. — 3 puerunt L^. — de oi-atore cdd.; in Orat. Me. — assciverunt L^. — aptum suis auribus Cic.; suis artibus cdd. — 5 adamare, obligare, inherere (om. G), ab hamo tractum mrg. H, G; Adamare, oblegari, inherere, ab amo trahere gl. — Academico L, Bamb.; Academicho flj. — 6 adamaverunt; multi acceperunt pro adhamaverunt, etiam Scal. Catal. pg. 286; qui comparat Petronii illud 5: artis severae siquis hamat (amat cdd.) effectus; ubi male Buechelerus : ambit. — adanimttuntur, i supra add. L. — 8 AsstipTilari L^, H^; Astip. H^. — adsentiri i,, Bamb.; ed. Bas.; assen- tiri L.2 , H^ ; assentire H^ ; Adstipolari , adsentire gl. — Academicis C; Aca- demici Bamb. — 9 astipulator H; a^stipulator L^. — Anthiochus H^. 94 NONIVS MARCELLVS 69. 70 M. ADDICTVM est quasi devotum vel obnoxium. Cicero Tuscula- narum lib. II: qui certis quibusdam destinatisque sententiis quasi addicti et consecrati sunt. AQVILEX. Varro Quinquatribus: an hoc praestat Herophilus Diogeni, quod ille e ventre aquam mittit? [ad] hoc te iactas? ad 15 hoc pacto utilior te Tuscus aquilex. AEQVIMENTVM positum est non aequamentum, quasi parem vicem, sed merces pro eo quod dicitur admissura. Varro Sexagesi: an, seiquam emisses quadripedem, ut^meo asino Reatino admit- teres, quantum poposcissem, dedisses aequimenti? 20 AERIFICVM dictum quod fit ex aere. Varro rvcoO^i Gsavtov: nil siint Musae ad Polyclis vestrae, quas aerifice duxti. APLVDAS frumenti furfures dixerunt rustici veteres. hoc in antiquis invenitur, quorum in dubio est auctoritas; quamquam et 26 Plautus in Astraba || fabula ita dixerit. cuius incertum est an sit i comoedia; atque ideo eius versus de eo ponere supersedimus. ADVLTERIONEM pro adultero Laberius Cophino. quem si quis 11 II, 2, 5 II 14 Varro Quinquatribus || 18 Varro Sexagesi || 21 Varro rva9i asavTov || 1 Plautus Astraba || 3 (Laberius Cophino.) 11 hobnoxium H^. — Thusculanorum L^. — 14 Aquilex, aquam coUi- gens gl. — Varro; cf. 371 praestare, antecellere. — prestat L, H^. — Hero- philus lun.; Herofilius cdd. loco utroque. — Herophilus, Ghalcedonius, medicus Ptolomaei Lagi tempore celeberrimus. — recte dicit Oehlerus compellari medi- cum arte sum tumentem. cf. et Turneb. Adrers. XXIX, 3. — 15 Diogeni Turneb.; Diogenis cdd. h. l.; Diogene 371. — e (ae L^) ventre, scil. hydropici. — ad hoc te cdd.: del. ad Eiesius. — ad {pro at) C. — 17 Equimentum L, gl.; Aequim. H, G, Banib., sicut ipse N. illud quidem verius videtur, ductum ab equiendi verbo, quo usus est Plinius, nisi Varronem etymologico quodam lusu existimaris lapsum. cf. quae pg. 48 s. l. elixum ad Varronis verba sunt notata. — 18 admissura Oehlerus; cf. et Turneb. XXIX, 3; admissum cdd. — 19 an seiquam M; an si equam v. — cet. cf. pg. 106 l. equilam. — 20 dedisses Ald.; dedisse G. — aequimenti Ald.; aequamenti (eq. L) C. — 21 Aerificum Bamb. (eriificum gl.); Aerificium (Er. L) C. — Varro; cf. 283 ducere, fabricare. — 22. 23 dimetros anapaesticos iam agnovit Hcrmannus cl. d. m. 388; al. ita scandunt: nil sunt Musae ad Polyclis | vestrae, qnas aeri- fice duxti. — nihil cdd. — ad add. M. — Polyclis Lipsius; policis cdd. (populicis G^). — vestrae om. G. — quasi cdd. h. I. — erif. L; aerificae G. — duxti cdd. pg. 283; hic L, if, dixi, H^, G duxi. — apparet a Varrone carpi malum sculptorem, ut supra fastidiosum medicum. — de Polycle cf. Gic. ad Att. VI, 1, 17: in illa item (statua), quae est ad noi.vKXaovg Herculem (sc. Musarum). — 24 cf. Gell. XI, 7. — flum. (ita et Bamb.) furfure i,. — dix. Quicheratus ; dicunt cdd. {idem error pg. 54 s. l. iumentum); cf. Gell. l. m. 5: legerat — apludam veteres rusticos frumenti furfurem dixisse. — 26 quam L; quanquam H, G. — 2 comoedia; atque ideo eius versus de eo M; eius com. (comedia L^) a. i. versus eosdem cdd. — 3 cf. Gell. XVI, 7, 1 — 2; DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 95 70. 71 M. legere voluerit, ibi inveniet et fidem nostram sua diligentia ad- 6 iuvabit. ANTICIPARE posuerunt veteres praevenire, hoc est antecapere. Varro Bimarco: ipsei scitis Sog xai 1«'^', id est: sivis contendite sfvi, anticipate atque addite calcar, stultos conteninite docti, 10 AVRIGATVR honeste positum pro moderatur ae regit. Varro Modio: asse vinum, asse pulmentarium, secundas, quoi natura auri- gatur, non necessitudo. ARCHITECTARI. Cicero dc finibus bonorum et malorum [et Marcus] lib. II: an quod ita callidast, ut optime possit architec- 15 tari voluptates? AiAT, [quodj est dicat. Cicero de finibus bonorum et malorum [et Marcus] lib. II: quasi ego id curem, quod ille aiat aut neget. ANELLVS. M. TuUius dc finibus bonorum et malorum lib. V: nec tamen Epicuri licet oblivisci, si cupiam; cuius imaginem 20 non modo in tabulis nostri familiaris, sed etiam in poculis et in anellis habent. AMATIO. Plautus Rudente: nimi' paene iuepta atque odiosa eius amatiost. ADESVM, consumptum. Sisenna Historiarum lib. III: isdem 1 temporibus Aesernini, duplici fossa valloque || circumdati, frumento adeso quod ex arvis in oppidum conportatum erat. 7 Varro Bimarco H 11 Varro Modio || 14 II, 16, 52 | 17 II, 22, 70 | 18 V, 1, 3 II 22 IV, 5, 14 II 24 Sisenna Hist. III. cuim testimonio per socordiam abiisus Non. uni Cophino tribuit, quae passitn ex mimis Laberii decerpta a se ille memorat. — cf. 140 l. mendicimonium. — cophino cdd. Gell.; quoprino L, G, prius H; coprino H ex corr.; Bamb.; cropium vel gropinm cdd. pg. 140. — 8 ita M; ipse fistis dicite labdeae et vivos contemnite vivi C. — dog xai Aa^f ; cf. Sexages. pg. 502 s. l. fervit: dog ■nal Xa^s fervit omnino. — sivis; cf. Varr. VIL, 107 persibum (persibus v.) a 'perite'. itaque sub hoc glosema 'callide' subscribunt; Paul. 336 sibus, callidus sive acutus. — contendere cuin dat., ut ap. Lucr. quid enim con- tendat hirundo cycnis? — 10 cf. 353 necessitudo. — 11 asse vinum, asse cdd. 353; ai se unum esse h. l. — secundas, t. e. mensas. — quoi M, quo v. — hominis divitis eiusdemque sobrii mores describi apparet. — 13 (item 10) et malorum et marcus C; om. et marcus ed. a. 1476. — apparet in archetypo pro eo qu^d praecedit et malorum scriptum fuisse et mal. atque ita ortum errorem. — 14 callidast; callida est Cic.; classidas C. — archetectari L, H. — 16 quod secl. M (modo praecesserat). — 17 quid ille recte cdd. Cic. — 19 Epicuri Cic; Epicureum cdd. (Epicurum minu^ bene Bentin. vel Ald.). — 20 familiaris nominativus. — 21 habent Cic; habebant (abebant L^) cdd. — 23 pene L, G; penae Bamb. — eius monosyllahum. — 24 hisdem X. — 1 Aesernini Ald.; eserenni (es. erenni H) C. — 2 adeco L^; adeoso G. — 96 NONIVS MARCELLVS 71 M. ADTENDERE, pro intendere, cogitare. Cicero de oratore: 'ni- hilne vobis in mentem venit quod praeterea a Crasso requiratis?' — 'id mercules ipsum, inquit, adtendo/ 5 ADCOMMODAT, adiungit, adplicat. Cicero de oratore lib. II ^ Africano illi superiori, coronam sibi in convivio ad caput adcom- modanti. — Vergilius Aen. iib. II: laterique Argivum adconmodat ensem. AVTVMNITAS pro autumno. Varro Serrano, nsQc aQxcciQs6n3i': lo retinet viatorem meridie praetereuntem fons, quod autumnitas in anni tetrachordo mensum praeterierat. — idem Quinquatrubus: cape hanc caducam Liberi mollem dapem de fr6nde Bromiae autumnitatis livida. neutro. Varro Ephemeride navali: etesiae diutius et uberids 15 flarant et autumnum ventosum fuerat. ARITVDINEM pro ariditate. Varro Prometheo libero: humanae quandam g^ntem stirpis conquoquit, 3 I, 35, 160 II 6 II, 61, 250 || 8 II, 393 || 10 Varro Serrano || 12 Varro Quinquatrubus || 15 Varro Ephemeride navali |1 17 Varro Prometheo libero. arvis M; areis (ariis L^) C. — opidum H^. — conportatum erat M; porta- tum est V. — 3 cogere L {del. supra e priore i); Hi. — in oratore cdd.; corr. Me. — 4 nobis H^. — nihil in oratore in m. v. L. — quid cdd. — 6 id mercules; cf. Lachm. comm. in Lucr. pg. 152. — id me Hercules Me; idem herculis C; id mehercule cdd. Cic. — inquit, ipsum id. — 6 adiungit etiam gl.; adiungat G ; adiugat Me; sed conf. 244 accommodatum dicitur adiimctum. — adpl. ed. Bas.; apl. L^; appl. L^, H, Bamb. — libro secundo H. — 7 maiori cdd. mel. Cic. — sibi, m. 2 add. in, H; in om. L. — accommodant (adc. Li) C. — 8 Verg.; cf. 244 accommodatum. — Aenei L; Aeneidis H. — 9 adconmodat L^, ed. Bas.; acconm. L.^; accomm. H. — 10 Varro; cf. 193 autumnus — feminini. — varrano pro V. S. Bamb. — Serano (n in ras.) H^; fnxQxciiQSCi-mv C, Bamb. — 11 fons Guietus; fontem cdd. l. utroque. — 12 tetrachordo mensum edd. 193; hic tetraordo (tretaordo ^rms G) mensem. — de tetrachordo cf. Macrob. I, 19, 15. — mensum pro mensura positum intellexit Oehlerus. — Quinquatribus H^, Bamb.^. — 13 cf. 253 capere, ac- cipere, ubi citata illa: cape — dapem. — care cdd. h. l. — caducum Bamb.; G pr. G^. — 13. 14 dapem de fronde Scal. Coniect. pg. 86; dapem cdd. 253; hic depende frondem. — Bromiae Scal. (Bromii male Ald.), bromi cdd. — autumnitalis C pr. H,; autumnitas Bamb. — uvida M, uvidam Scal.; ubidam edd. — 15. 16 recte dicit Quicheratus videri haec ad tertii libri l. autumnus, quod est pg. 193 referenda. — efemeridae G, Bamb. — navali G; naudi Bamb. — etesiae Ald.; ellesiae cdd. — flavant id.; flaverant lun.; sed hoc contra usum Varr.; cf. Spengel. emend. Varr. spec. I pg. 5 ; Kettneri comm. in Varronem et glosaria pg. 1; flarant Bothius. — 17 Antitudinem prius H. — aritate L^. — Varro Prometheo (ita iam Ald.) libero Oehlerus (Prom. liberato Me); Varro metheo in libro I H, G; Varro methoan libro IX. — 18 humanae Scal., qui et versus agnovit; humanarum (rerum hum. ed. a. 1476) cdd. — quondam Bibbeckius trag. lat. rel. ed. I pg. 302. — conquoquit; con- quit cdd.; concoquit lun. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 97 71. 72 M. frigiis calore atque iimore aritudinem 20 miscet. ABORIATVR pro abortuni faciat. Varro [pro] Gallo ad Fun- danium, de admirandis [rebus]: vinum, quod ibi natum sit in quo- dam loco, si pregnans biberit, fieri ut aboriatur. ADVLESCENTIARIS. Varro To Enl xfi (paxfi ^vQov, tcsqI svxai- 25 Qtccg: tu quidem ut taceas censeo, quoniam tu quoque athuc adu- lescentiaris. 1 ANCILLANTVR pro serviuut. Titinius || Proelia: verum enim dotibu' deliniti ultro etiam uxoribus ancillantur. Accius Meleagro: quam invita ancillans dicto oboedieris viri. 21 Varro Gallo ad Fundanium || 24 Varro To inl zfj qpax^ {ivqov 1 TitiniuB Proelia || 3 Accius Meleagro. 19. 20 quae secuntur ex septenario trochaico Ennii reficta (sat. 40): frigori miscet calorem atque umori aritudinem. — umore, supra add. h, L; hnmore rell. — 21 pro abortura faciat M; pro abortiat lun.; pro abortu C; pro abortet mrg. H , G; per avortet gl. — Gallo v.; pro callio H, Bamh.; item L, in quo g supra c era^.; pro gallio Montepessul, Parisin. 7666, Ho^; pro om. ed. Bas., haud duhie per incuriam. — ad Fundanium M; cf. comm. ad pg. 205 l. fretum; vel Fundanio cdd. — 22 de adm. rebus id.; om. illud rebus Quicheratus; quod lihrariorum potius quam N. culpa videtur additum. — ubi Bamh. — 23 pregnans L, H, Bamh.; praegnans ed. Bas. — oboriatur L^. — 24 adulescentiaris, luxuriaris mrg. H; Aduliscenciaris pro luxoriaris gl. — To inl ty cpatiij (ivqov; exitus trimetri iamhici vel tetr. troch., ut illud mutuum mali scabunt; cet. cf. Gell. XIII, 29, 5; AtJienaei IV pg. 160; Turneh. Advers. XXIX, 3; tire 111x7] cpaHrjfivgov C, Bamh. {cpayifivQov, m. 2 (paKfiiQov H; (iiQov etiam Bamh.). — itiQi sv%aiQ£ttg Buecheleru^s , 31; nsQt svrsQia ac cdd. — illud quidem ut sententiae optime convenit, facillime potuisse ahire in ea, quae in lihris Nonii leguntur , intercepta ante s dextra^parte x litterae, cum at mutata esset in s, sine negotio intellegent lihr. veterum periti. male Turnehus svzsXsiag; nam illo ro ini xfi qpax^ [ivqov demonstratur homo loco et tempore aliena agens. — 25 taceas vel facias Erycius in exemplari ah Hertzio nunt. doct. Monac. a. 1845 pg. 507 memorato; faciat cdd. — geneseo ij. — athuc ij, adhuc rell. — adolescentiaris L {supra 0 eras u), H^. — 1 Titinius; cf. 278 delenitus, mente alienatus. — Praelia ed. Bas.; Hqo. — 2 delinito L, deleniti H, G. — anapaesticum tetrametrum statuit esse C. F. W. Mu£llerus prosod. Plaut. 105; neque haheo cur fuisse talem negetur; nam illud enim pyrrichiacum insequente consona apud Titinium in initio certe versus nihil videtur hahere offensionis, neque opus esse eo quod Bongarsius coniecit: viri enim. non est quidem admodum elegans versus, tamen ut ferri possit. trochaici autem numeri non possunt concinnari nisi sic: verum enim ] dotibus deleniti etiam ultro ancillant uxoribus, violentiore paulo mutatione ac ne sic quidem ut satisfiat ah omni parte rationi musicae. — 4 /". quom. — oboedieris M, oboediens (obediens ut vid. H) C, contra r. m. — fuit qui coniceret: viro quam invita ancillans, dicto oboediens ac simili errore peccatum moneret pg. 507 s. v. nivit. — agitur de Atalanta coniugia adspernante. KoMi Marc. C. D. ed. L. Mvelleb. 7 98 NONIVS MARCELLVS 72 M. ABSONVM, sine sono. Cicero de oratore: sed sunt quidam aut 5 ita lingua haesitantes aut ita voce absoni. ALGV pro algore. A.ccius Andromeda: migera obvallata saxo, sanie, pddore alguque ^t fame. Varro "Ex(o 6£, [aut] tisqI tvxVS' teges pruina ne iacentem siib deo 10 dealbet algu d^ntientera, frigore. Lucilius : manca algu atque rigore manus. Lucretius lib. III: morbis alguque fameque. 16 AETATEM positum pro saepe aut diu. Plautus Asinaria: 4deo ut aetatem ambo ambobus nobis sint obnoxii. idem eadem: aetatem velim servire, Libanum qui modo conve^am. ALTILE, non solum pingue, ab aleudo, verum etiam opulen- 20 tum. Plautus Cistellaria: prohib^t divitiis maximis, dote altili atque opima. ASSVLATIM, ut minutatim. Plautus Captivis: priu' quam pulsando assulatim foribus exitiiim dabo. 5 I, 25, 115 II 7 Accius Andromeda || 9 Varro "Ex<o as || 12 Lucilius || 14 111, 732 II 16 11, 2, 18 II 18 11, 2, 8 || 21 Plautus Cistellaria || 23 IV, 2, 52. 5 de or.; 1 de oratore Me, in or. edd. — 6 bes. L, H^. — 8 misere Both. — obvallata Delrio, Passerat.; obvalla (obvala jffj C. — sanie M; senio v.; cf. eiusd. Androm. v. pg. 323 s. l. inmane: inmanei tabei templum, obvallatum ossibus. — pedore L, H; pudore G. — 9 "E;^a) as; "E%(o as rj lun.; cf. 179 terta; A87 torquem; 342 modicum; ethos aut C. — recte confert Oehlerus Cie. Tusc. V, 26 Metrodorus 'occupavi te' iuquit 'Fortuna atque cepi' e. q. s. — 10. 11 teges Scal. Catal. pg. 232 ; quod tamen pro participio accipi praestat; leges (LEGes L) C. — pruina Passerat., Both. (quod pro nominativo hdben- dum); ruina cdd. (id. vitium ap. Prop. I, 8, 7). — deo add. Scal. — dealbet H^; deabbet rell. — scil.: dentientem algu, frig.; cf. Lucilii v. — dentientem Scaliger , danti v. — a Scal. ita, minus quidem bene, constitutus locus: teges ruina, ne iacentem sub deo ambesset algus dentientem frigore. — 13 manca M; nantam L; natam, supra scr. n, G; non tam H^ , id. 2 nam tam. — rigore Gerlachius; nigrore cdd. — maius id.; manus lun. — 14 lUI L, prius H. — 15 albuque i,. — 16 Aetatem v.; Aetate cdd. — saepe aut diu Paris. 7666; saepe ac diu aut diu Parisin. 7665, Bamb.; saepe ac diu C. — 17 adeo ut aetatem Plaut.; abeo ut ad aetatem (om. ut G) C. — nobis Plaut.; om. C. — 18 cf. 270 convenire, videre. — 19 qui (pro ut) modo convenam M, qui convenam modo H^; qui conveniam modo reU.; Libanum ut conveniam modo per interpol. cdd. Plaut.; item Non. 270. — 20 Attile ij. — 22 divitiis v., divitis C. — 23 Asulatim gl. — 24 pultando Plaut. — exit. adfero cdd. Pl. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 99 72. 73 M. 25 Sueius Pullis: escam ec iure in os pullo dato fitillas, simul assulatim viscus assumit cibum. Plautus Menaechmis: . . . nisi d^dolabo assulatim viscera. SO ANXITVDO. Attius Eurjsace: persuasit meror, anxitudo, egror, dolor. idem Armorum iudicio: ubi curast, ibi anxitudo. M. Tullius de re publica lib. II: quartaque anxitudo, prona ad 35 luctum et merens semperque ipsa se sollicitans, — PacuviusHermiona: 1 tristitia atque animi intoleranda || anxitudine. ACERBAT ♦ * ♦ acerbat ibi cuncta consiliorum ratio et fortitu- dine fit * ♦ * ALBITVDINEM pro albore. Plautus Trinummo: 5 ubi habitet, item alterum ad istam capitis albitiidinem. ADHAESVM ab adhaerendo dixit Lucretius lib. III: nam neque pulveris interdnm sentimns adhaesum. idem lib. IIII: tenue locis quia non potis est adfigere adhaesum. 10 AMOLiMiNi est recedite vel toUite. Terentius [in] Andria: proinde hinc vos amolimini; nam mi inpedimento ^stis. Pacuvius Hermiona: 25 Sueius PuUis || 28 V, 2, 106 [| 30 Accius Eurysace || 32 Accius Armo- rum iudicio || 34 II, 41 U 35 Pacuvius Hermiona || 2 auctor incertus || 4 IV, 2, 32 fl 6 III, 381 B 8 im, 1242 || IV, 2, 24 || 12 Pacuvius Hermiona. 25 Sueius M, uaeius G; cf. Lttcil. ed. pg. 319. — 26. 27 ita M; escam hic iure inops pullo da adscint ille (ascilserit illae Hs^ ; id. 2 ascintille ; assint illae HOy ; adsint illae jBTo.^ ; ascintille flbs) a assul. vis (post s ras. in H) aias sumit cibum G. — 29 assullatim H. — iscera L. — f. ap. PL: atque huic seni | male mi sit nisi assulatim dedolabo viscera. — 31 meror G. — aegror Lachm. c. Lucr. pg. 416; error cdd. — 31. 32. 33 error — ibi anx. om. Bamb. — 35 merens G. — 2. 3 Acerbat — fortitudine fit huc transtul. M in lihris posita post illud: ubi curast, ibi anxitudo. — Acerbat cum lacunae signo add. M. — acervat i. ij, Lugd., Paris. uterq., Montepess.; Bamb.: accius (sed in ras.) vatibi. — ibi f. irrepsit e v. Accii. — cuncta accus. — et fortitudine fit M; et fortitudine sit H^; et fortunae sit L^, Bamh. (qui sequentia omittit); et f. (fortune H) sic L^, H^, G. — 4 alvore Z/j, Bamb. — 5 et item cdd. Pl. — ad ipsam G; ad istane cdtl. Plaut.; istanc v. — 6 Adaesum L, H^; Adhesum G, Bamb. — ab adhaerendo M; a coherendo cdd. — Adhesum, cpherentem gl. — lib. IIII Bamb. — 7 adhesum G, Bamb. — 0 iocis cdd. — affligere H^ (affigere m. 1), G. — ad- hesum G pr. H^f Bamb. — 11 amalimini H^. — mihi cdd. 1* 100 NONIVS MARCELLVS 73 M. non tii te e conspectu hinc amolire? ... idem Antiopa: nonne hmc vos propere e stabulis amolimini? 15 Sisenna Histor. lib. IIII: inpedimentum omne de cunctis iti- neribus amoliuntur. ACRIMONIA est animi vivacitas. Naevius Lycurgo: ne ille mei fer^t ingenui aeque animi acrem acrimoniam! Accius Neoptolomo: 20 vim, ferociam, animum, atrocitatem, iram, acrimoniam. ABIVGAT, separat, alienat. Pacuvius Medo: 'quae rds te ab stabulis abiugat?' — 'certiimst loqui.' ANGVSTITATEM. Accius Oenomao: saxum id facit angiistitatem et siib eo saxo exiiberans 25 scatebra fluviae radit rupem. [Angustitatem dictum pro angustia.] Accius Alphesiboea: set speluncam angiistitate inclusam ac saxis squalidam. ADSESTRix femininum est ab eo quod est assessor. Afranius Fratriis: ,30 dimittit adsestrfcem, me ad sese vocat. ATRI dies dicuntur quos nunc nefastos vel inprosperos'vocant. Afranius Fratriis: Septembris heri caldndas; hodie atdr dies. || 14 Pacuvius Antiopa j| 16 Sisenna Hist. IV || 18 Naevius Lycurgo XX || 20 Accius Neoptolomo || 22 Pacuvius Medo || 24 Accius Oenomao || 27 Accius Alphesiboea |{ 29. 33 Afranius Fratriis. 13 addi potest ocius. — 16 prospere L, pr. H. — e add. Buechelerm. — 16 Historiae G. — 18 Nev. G. — Lec. L^; Lic. H^. — 19 feret ingenui aeque M; feri (fieri Hj) ingeni (ingenii prius H) atque G. — agrem L^; arrem pr. H; aerem Bamh. — 20 Neoptolomo H^ ; L^ ; Neobtolomo L^ ; Neopto- lomeo H^; Neoptolemo ed. Bas. — 23 certum eest {prius c. elst.) L. — 24 Angustitatem dictum pro angustia Bamb., qui rell. om.; Angustitatem pro angusto gl. — Oenoemao L, H. — 25 augustitatem L (supra gu ras.), H {prius augustatem) , G^. — 26 catebra prius L. — fluviae eradit L^ ; fluvia eradit L ex corr., H. — 27 Ang. (lemma in L; ut puto, et in H, G) d. pr. ang. secl. M. — 27. 28 Accius; olim fuit idem. — Alfesiuoeaa et L^; Alfesiboea sed L^, H, G. — speluncam add. M. — angustitate Vossius (/". angustitatei) ; angustitatem G. — 30 fratris cdd. — 31 ad se H^. — 32 improsperos Bongarsius; posteros cdd., defendit Me, quod Gell. V, 17 dies qui sint postridie Kalendas, Nonas, Idus, quos vulgus imperite nefastos dicat, dictos hahitosque esse atros scribat. — 33 fratris (atris L^) G. — 34 calendas M; non tamen ut definiatur, utrum accusativus sit, qui potuit ex praecedentibus pendere, an nominativus; cet. ef. lihr. he v. Saturn. pg. 73; calendae (calende Xj) L, H; Kalendae ed. Bas. — ater H^, G; atri H^ ; aliter i, ; id. 2 altri. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 101 74 H. 1 ADiVTAMiNi pro adiutate, Pacuvius Chryse: adiatamini et def^ndite. AERA, numeri nota. Lucilius lib. XXVIIII: haec est ratio perversa, aera siimmai subducta inprobe. o ADPETONES ab adpetendo dicti. Laberius in Virgine: alienum adpetonibus viae paratae, deverticula sunt bona. ADVOCASSE pro vocasse. Lucilius lib. XXVIIII: amicos hodie cum inprobo illo audivimus 10 Lucilio advocasse. ARMiLLVM. Lucilius lib. XXVIII: hinc, a me ! ilicet anu' russum ad armillum ADULESCENTVRIRE. Laberius: 15 incipio adulescenturire et n^scioquid nugarum facere. AVXILIATVM, ut subpetiatum. Lucretius lib. V: alituum porro genus alis omne videmus fidere et a pinnis tremulum petere auxiliatum. ARDVM pro aridum. Lucilius lib. XXVI: 20 ardum, miserum, atrum adque infelix lignum sabuciim vocant. AVERRVNCARE, avertere. Lucilius lib. XXVI: di monerint meliora! amentiam averruncassint tuam! 1 Pacuvius Chryse || 3 Luc. 1. XXVIIII || 5 Laberius in Virgine || 8 Luc. 1. XXVIIII II 11 Luc. 1. XXVIII II 14 Laberius || 16 V, 1039 || 19 Luc. 1. XXVI || 21 1. XXVI (Pacuvius Chryse). 1 Aiutamini pro aiutate C, Barnb.; Adiutamini, adiutare gl. — Crise C. — 2 aiutamini H.^. — 3 notam L, H^ , Bamh. — 4 hoc cdd. ~ era L^, G. — summai M (summae Scal.); summa et cdd. — 5 Apetones L, H.^; Apec- tones H^; in mrg. id. 2: aliter apeditones; Appeditones Bamh. (h. e. Adpe- tones); Appetones ed. Bas. — ad ii. — appetendo C pr. L^. — sin L^. — 6 alienum genet. — apetonibus C, Bamh. — 7 paratae 31; perditae (perdite Bamb.) cdd.; expeditae Buechelerus ; qui scilicet optime novit appetonuvi genus. — deverticula sunt bona {vel proba) M; deverticulas (div. Bamb.) cdd. (dever- ticula sunt Quicheratus). — 8 Advocase G. — 9 hamicos, eras. supra h puncto, L. — 11 f. lib. XXVIIII; qui praecedit numerus. — 12 a me Fr. Dousa, qui a praepos. esse voluit; ad me cdd. — ilicet M ; hinc licet cdd. — 13 annus H^. — russum prius L; rursum rell. — ad arm. ; cf. comm. in Luc. 257. — 14 Aduliscenturire (adulesc. mrg. H), nugari gl., mrg. H. — 17 alituum Lucr.; tum cdd. — alis add. Liicr. — 18 pennis L.^, H^, G. — 19 XXVI G; XXVII L, H. — 20 miserum, atrum M (id. de re m. 353 miserulum); miserrimum L, H^, G; miserinum H^. — utque H^; atque L^, H^, G. — lignum lun.; signum C. — samb. v. — vocant v.; vocat cdd. — 21 cf. 185 verruncent. — Aberruncare C, non Bamb.; Aberuncare gl. — evertere (everte G^, aevertere L^) C, Bamb.; gl.; avertere Turicens. — seq. Pacuvii 102 NONIVS MARCELLVS 74. 75 M. Pacuvius Medo: possim ego istanc aps te cladem averruncassere ! M. Tullius de finibus bonorum et malorum: 25 di monerint meliora atque amentiam averruncassint tuam! APisci, adipisci. Lucilius lib. XXVI: lit ego effugiam, quod te in primis ciipere apisci intellego. ACCEPSO, accepero. Pacuvius Teucro: havid sinam quidquam profari, priu' quam accepso quod peto. || 30 ADAVCTAVIT, auxit. Accius Aeneadis: i quibu' rera summam et patriam nostram quondam adauctavit pater. ADAXINT, adigant. Plautus Aulularia: utinam me divi adaxint ad suspt^ndium! AFFECTARE, afficere, Plautus Bacchidibus: 5 tiia flagitia aut d&mna aut despoliabula, quibu' patrem et me t^que amicosque omnis affectas tuos. ADIVGARE, adiungere. Pacuvius Chryse: terra mater est. 6a parit corpue. pater tum fetu animam aether adiugat. 10 23 Pacuvius Medo || 25 (M. Tull. de iin. bon. et mal.) Pacuvius Chryse || 27 Luc. L XXVI II 29 Pacuvius Teucro || 1 Accius Aeneadis || 3 I, 1, 11 i| 5 III, 1, 9 II 8 Pacuvius Chryse || 11 Pacuvius Iliona. V., ad irridendum adhibitus a L.; cf. infra posita sub hoc l., item 507 mo- neris; Varr. VII, 102; Paul. 373. — Hbro VI pr. H. — 22 monerint cdd. 507 ; Varr.; Paul.; minuerint h. l. (monuerint U^). — aberruncassint (aber- runcassent H^; aberruncasint i,) G. — 24 possim Vrbin. 307; possum C — istanc aps te M (istanc a te Lips)\ istam capite cdd. — 25. 26 apparet hic turbatum a Nonio vel librariis. et videtur quidem ille neglegentia ductus attu- lisse Ciceronis de finibus libros loco alius operis eiusdem, in quo usus esset versu Pacuviano. — di maluerunt meliora (ameliora L, prius H) C. — aberr. C. — tuam Lucih; Paul.; omittit Varr.; meam {praecedit t) C. — 27 cf, 68 apisci. — 28 ut et ego effugiam H^; f. ut ego ecfugiam (effuciam, m. 2 effutiam, L). — cf. Luc. XXVI v. 21; item Ter. Andr. 332 nuptias effugere ego istas malo quam tu adipiscier. — efficiam Lips. — quod ego te G. — 29 accepero Quicheratus; accipio cdd. — 30 quicquam L.^, H. — 1 ausit L^, IZjj, G, Lugd., Turic^ gl. — 2 pagriam L^. — 3 Adanxint (adanxuut vel adanxiiut JEZj) C. — adicantur L^^; igant H^. — i. adaxint prius L^; adanxint rell. — 5. 6. 7 Affectare, afficere, affectas C. — Baccidibus L^. — despoliabula Dousa pater; disp. cdd.; desidiabula rectius libri Plauti. — ad- flictas {vel affl.) cdd. Pl. — v. 10 cum seq. suspectat Bitschel. — 8 Pacuvius Ald.; Plautus C. — Chrise C. — cet. cf. Varr. V, 60: recte igitur Pacuins quod ait: animam aeter (ita Flor.) adiugat. — 9. 10 ita M; mater est terra e. q. s. C. — p. t. f. add. M. — a. aeter Varro; anima mater {ita et H^; id. 2 animam aer) G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 103 75 M. idem Iliona: blandam hortatricem adiagat voluptatem. AEDITVOR, id est aedem tueor. Pomponius Aedituo: j5 qui postquam ti appareo atque aedituor in templo tiio, ec mortalibus nec me aliud ullum in terra miseriust. AETERNARE. Varro Rerum humanarum lib. II: litterisque ac laudibus aeternare. ALBICATVR, candidatur, exalbescit. Varro Cave canem: 20 . ubi rivus pra^cipitatus . . . . in nemore deorsum rapitur atque off^nsus aliqno a scopolo lapidoso albicatur. ABSCONDIDIT, pro abscoudit. Caecilius Exule: nunc hic in tenebria intns f-ese abscondidit. Pomponius Maccis geminis: 25 'p^rii! non pu^rulast!' — 'numqni abscondidisti inter nates?' ATTIGE, continge. Turpilius Leucadia: 'ne me attige atque auf^r manum, malutnP — 'heia, quam feroculast!' Accius Epigonis: age age, amolire, abite, cave vestem attigas! 30 Plautus Bacchidibus: 14 Pomponius Aedituo || 17 Varro Rer. hum. II || 19 Varro Cave canem|| 22 Caecilius Exule || 24 Pomponis Maccis geminis y 26 Turpilius Leucadia || 28 Accius Epigonis || 30 III, 3, 41. 11. 12 idem — adiugat om. G; edd. saec. XV. — voluptatem Me, voluntatem (volumtatem L^) C. — 14 cf. Gell. XII, 10. — Pomp. Aedituo i, ,- Pomp. Aedituor rell. ; Aeditumus recte ap. Gell. — 15 postquam ti M; cf. l. de V. Saturn. pg. 106; p. ubi cdd. Non.; p. tibi Gell.; qui tibi post- quam Munkeru^. — appareo L.^, G; apareo H. — aeditumor recte Gell. — tuo add. ex Gell. — 16 ap. Gell. non legitur. — ec mortalibus nec me aliud uUum M; nec m. (mortalis H^, G) nec mortalium uUum (ullo H, ; om. G) G. — nec pro non. — miseriu^st Munkius; miserius est cdd. — 19 Albigatur L^. — 20. 21 versus agnovit Boeperus. — ubi; f. veluti; uti Boeperus. — prae- cipitatus QuicJieratus ; praecipitatur (praecipatatur jL,) C. — sequens dipodia explenda ut puta per illud: iuter saxa. — 22 Abscondit pro abscondidit cdd.; corr. Fasserat., Both. — 23 nam hic in tenebris cdd.; nunc pro nam Buechelerus. — abscondit H, G. — 24 Mactis L, H. — 26 puerula est M; puella est edd. antiquiss.; puellula est cdd. — nunc quid id.; nuraqui M (numquid v.). — 26 Attige, continge M comm. Luc. pg. 274 {non, ut fingit Bibheckius praefat. com. lat. pg. XXXVI, Attiga); cdd. Attigat con- tinget (contingetur Bamb.; seq. Turpilius). — Leucadica pr. H. — 27 ne me; nonne (x. — attige 31; attiga G; atiga i,, id. 2 attigat; attigat, sed t finali del., H. — h. q. f,; nisi statueris inter manum ct heia excidisse aliquid veluti mskhxm, poterunt illa haberi pro clau^ula ita: heia q. feroculast.' — 28 Epigonis Me, Erigonis cdd. — 29 abite {vel abbite) M; amitte v. — 30 Baccidibus L^. 104 NONIVS MARCELLVS 75. 76 M. ne attigas puerum ista causa, quando fecit strenue. || AVGIFICAT, auget. Ennius Andromaclia: l quid fit? seditio tabetne? an niimeros augificat suos? ATROX, crudum. Naevius Belli Poenici lib. lU: simitu atr6ci§. porrxcerent ^xta ministratores. 5 ADQVO, pro in quantum. Afranius Promo: ut scire possis ad quo te expediat loqui. idem Privigno: ni tantum amarem talem tam merito patrem, iratus essem, ad quo liceret. 10 ALTERNATIM, per vices. Quadrigarius Annalium lib. IIII: item gaudium atque aegritudinem alternatim sequi. APRiCARi, in aprico esse. Varro Mysteriis: licet videre multos cotidie hieme in sole apricari, ABSENTE NOBIS et PRAESENTE NOBIS, pro absentibus nobis 15 et praesentibus nobis. Plautus Amphitryone: nec nobis praesentest [aliquis] quisquam, nisi ego, servus Sosia. Afranius Auctione: ades, si heic absente nobis venierit puer. ANTiQVARi, obsolefieri, ec memoria tolli. M. Tullius de officiis 20 1 Enn. Andromacba || 3 Naev. b. P. 1. III || 6. 8 Afran. Promo. Privigno \ 11 Quadrigar. Ann. IV || 13 Varro Mysteriis || 16 cf. comm. || 18 Auctione. 1 Andromaca JI, L^, Andromaga id. 1; Andromeda Me. — 2 tabetne Lips. , Scal.; tabesne cdd. — numeros v., numerus C; fuit qui coniceret nervos. — 3 Autrox L^. — Nevius C — Phoenicis Bamb.; lib. IIII id.; Montepessul. — 4 simitu M, simul v. — 6 atroci, sed m. 1 corr., H. — por- ricerent lun., proicerent cdd. — exta JjTj, Bavib.; extra H^, G, exstra L. — ministratores ; pronuntiand. minstratores. — 6 Aquo L. — pro in quantum Ald., propinquantum L, pro quantum H, G, Bamb. — 7 aquo L; id. m. 1 expeditio qui. — 8 Provigno L^, Bamb. — 9 ni tamen Vrbin. 307. — f. te merito. — 10 iratus Bamb., Gulielmus Quaest. in Aulular. cap. I. — miratus (pra^cessit m) C. — adquo liceret Bamb., Gulielm.; aquo (adquo Hsqo) licere C. — 11 viges ij. — Annalium prius H; id. mut. in Annalibus; Annalibus L, G. — 12 alternatum G. — 13 Apricari; pricari in ras. L^. — ultos L, H^; f. in- ultos. — 14 cottidie IZ^. — 15. 16 cf. 154 praesente. — praes. n. et abs. n. cdd. — 17 Non. ap. auct. vid. fuisse haec: nec nobis praesentest quisquam nisi ego, servus Sosia sive alius qtiisq. , nisi ego, S.; cdd. nec nobis praesente aliquis quisquam nisi servus. hunc autem l. spectare ad Amph. I, 1, 2M nec nobis praeter med alius quisquam est servos Sosia intellexit loh. Schroederus 'de fragmentis Amphitruonis Plautinae' paragr. 2. — 19 ades lun., adest cdd. — heic M (hic Me), hac cdd. — post ab 3 litt. ras. H. — f. ades huc, si absente. — invenierit G, venerit H^. — puerit L. — 20 ec M, et v. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 105 76. 77 M. lib. 11: pemiciose enim Philippus in tribunatu, cum legem agrariam ferret, quam tamen antiquari facile passus est et in eo vehementer se moderatum praebuit. ADLECTAT, inlicit, delectat. M. Tullius de senectute: ad quem 25 fruendum non modo non retardat, verum etiam invitat atque ad- lectat senectus. ABVSA, uteudo vel in usum consumta. Plautus Asiuaria: 'ubi illa quae dedi ante?' — 'abusa. niim si ea durarent mihi, mulier mitteretur ad te ndc te qaicquam poscerem. 1 ASSA voce, sola vice linguae tantummodo || aut vocis liumanae non admixtis aliis musicis esse voluerunt. Varro de vita populi Romani lib. II: in couviviis pueri modesti ut cantarent carmiua antiqua, in quibus laudis erant maiorum, et assa voce et cum 5 teibicine. — idem Cato vel de liberis educandis: 'melos [alterumj in cantibus est bipertitum: uuum quod est [in] assa voce, alterum quod vocant organicon.' — [assum autem aestimandum est, ut in obsoniis, siue pigmento saporis alieni; quemadmodum merum dicitur solum.] 10 ARCi. Varro de vita populi Romani lib. IIII: eoque pecuniam magnam consumsisset, quod arci, quos suo aere fecerat, fessi pon- dere, diffracti celeriter corruissent. ADMiNicvLAVi positum pro adiuvi. Varro Cato vel de liberis educandis: quod petisti, ut eius educationis fierem tibi socius, 15 quoad potui, adminiculavi tuam voluntatem scribendo. INCIPIT PER B LITTERAlVf. BETERE,id est ire. Varro Tov TtaxQos to naidiov, xsqI jiaLdoTcottas: 21 II, 21, 73 II 24 16. 57 || 27 I, 3, 44 B 2 Varro de vita pop. Rom. II || 5 Varro Cato || 10 Varro de vita pop. Rom. IV || 13 Varro Cato || 17 Varro Tov TtttTQog t6 TcaiSiov. 21 pemitiose iT,. — est et Cic; om. et C. — 25 non alterum ex Cic. add. docti. — 27 coaumpta H; consumpta G. — 28 illaec cdd. Pl. — nam si Plaut.; nimis cdd. — 29 nec te; numquam cdd. Plaut. — ouiquam L^. — pascerem cdd. — 1 Assas L^, Batnb. — voce H, G, JBamh., v. — 2 de v. om. L. — 3 conviis L, H^. — 4 laudes if,. — 5 tib. Ald.; tub. cdd. — alterum secl. Quiclieratus. — 6 in secl. M. — 7 organicum jH, . — 7. 8. 9 illa assum — solum videntur secludenda. — adsum L^. — ut in obsoniis; assa caro intellegitur. — picmento G. — 11 consumpsisset H, G; f. consumsisse. — suo aere M, summo opere (o posterius in ras. H) cdd.; ita pg. 104 s. 1. eluvio: operis pro aeris. — fessi; /'. flexi. — 12 difFracti Quicheratus; din facti cdd. — 14 du- cationis Bamb.; educationes ir,. — 15 volunt. om. Bamh. — 17. 18 Baetere Bamh.; H^; Bet. rell. cum gl. — Tov — annos Turneh.; rogv (to qv L^) navQOCxo {navQoxoc prius H) naxiv {nauv G; H ex corr.; pr. naixiv) nsQi 106 NONIVS MAECELLVS 77. 78 M. annos multos quod parere ea non poterat, mulierem foras baetere iussit. — Pacuvius Niptris: vos hinc defensum patriam in pagnam bitite. 20 idem Medo: si r^sto, poscit ut eam; si ire conor, prohibet betere. BELLIOBES est meliores. Varro Testamento, TceQi dia&rjxdSv: veuio nunc ad alterum genus testamenti quod dicitur (pv0ix6v^ in quo Graeci belliores quam Romani nostri. 25 BRVTVM dicitur hebes et obtusum. Lucretius lib. III: an coutracta suis e partibus obbrutiscat. Pacuvius Hermiona [et]: obnoxium esse || aut brutum aut elinguem putes. 1 BVLGA est folliculus omnis, quam et cruminam veteres appel- larunt. et est sacculus ad braccium pendens. Lucilius Satyrarum lib. VI: cui neque iumentumst nec servus nec comes ullus^ 5 bulgam et quidquid babet nummorum secum habet ipse; cum bulga cenat, dormit, lavit: omnis in unast spes homiui bulga; bulga haec devincta lacertost. 19 Pacuvius Niptris || 21 Pacuvius Medo || 23 Varro Testamento || 26 III, 545 II 28 Pacuvius Hermiona || 3 Luc. I. VI. naiaonou {tiaia. L; nai8. G) as sanos C; simillime Bamb. — baet. Bamb.; baeterat L^ ; baretere H^ ; betere H^, G. — recte notat Havereampus Sp. Carvilium videri intellegi; cf. Gell. IV, 3. — 19 Pacubibs L^. — Nyptris v.; Niptra (Nyptra G) C. — 20. 21 vos v.; bos C. — betite. idem lun.; idem bibite C. — 22 poscit ut M; pergitur C; pergit (ita iam lun.) , ut Me, minus concinne. — proibet L, H. — 23 om. h. l. gl. — Bellioris — melioris C cum Bamb. — diaQ-rj^Kwv Ald.; dirjyicov C, Bamb. — etiam Menippi aliorum- que philos. memorantur test. iocose ficta sive serio. — 24 ad alterum Turic; Ald.; ad adulterium G; ad adulterum Bamb.; L.^; Ho^ (ad ulterum Hs^)\ ad aduterum L m. 1; ad ad alterum Ho.^ (ad alterum Hs^. — ad ad- ulterinum lun., vix recte. — fisicon C cum Bamb. — physicon dici putat Ochlerus, quod co natura constituti declarentur hcredes; Gi'aecos autem laudari, quod Solon vetuerit, si legitima adesset suboles, aliis bona legari. — 27 obrutiscat (obrutis ob, prius obbrutis ob L) cdd. Non., obrutescat Lu- cretii. — 2^ ermiona L, H^, G; ermione H^. — 1 et (del. Bibbeckius) obn. cdd.; illud et ex dittographia ermione ortum; et obnixum aperta inter- polatione Vrbin. 307. — 2 Bulga; cf. 187 l. vulga; ubi sui tempoiis barbariem secutus est Non.; contrario lapsus errore idem pg. 34 vaccillare a baculo repetit; nam ibi reponendum Baccillare ideo probabile, quod baccillum certe ab illo per b elatum proximum docet l. — criminam G^. — 3 braccium L^; bracchium G, L^; brachium ed. Quicherati; neque quidquam notatum de H — 6 quicquid C pr. L^. — 7 vulga G. — lavat H, G. — in unast Lachm. comm. in Lucr. 66; in una seti cdd. — 8 spes add. M; res Lachm. — homini Me (hominis ed. a. 1476); hominibus (homibus DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 107 78 M. Varro Octogesi, jisqI vo^L6(idt(ov: in quo+ nobilius est philip- 10 peum quod accipimus quam quod bibimus, cum alterum addamus in bulgam, alterum in vesicam. — Lucilius lib. XXVI: ita uti quisque nostrum e bulgast matris in lucem editus. BACCILLVM. M. Tullius de suppliciis: denique proximus lictor Sextius, de quo saepe iam dixi, converso baccillo oculos misero 15 tundere vehementissime coepit. — Afranius Omine: baccillum delicatnm comeolum procit. Cicero de finibus bonorum et malorum lib. II: ut baccillum aliud est inflexum et incurvatum de indnstria, aliud ita natum. BACCHARi veteres non solum Bacchi numine furere dici volue- 20 runt; verum et loca, in quibus sit debacchatum, b^cchata dixe- runt. Vergilius [in] Georgicorum lib. II: 0 ubi campi Sperchiusque et virginibus bacchata Lacaenis Taygeta? 25 nam et quidquid vehementius conmovetur, bacchari voluerunt. Santra Nuntiis Bacchiis: ita obspletum sono furentum ab omni parte bacchatur nemns. BLATERARE, confingcre per mendacia. Afranius Augure: 30 quid prodest istuc t^ blaterare atque obloqui? 9 Varro Octogessi H 11 Luc. 1. XXVI |1 13 V, 64, 142 B 15 Afranius Omine || 17 II, 11, 33 || 21 II 486 || 26 Santra Nuntiis Bacchiis i| 29 Afranius Augure. H^ ; homnibus G teste Schneidero) cdd. — b.; b. h. d. lacerto est Lachm.; b. haec devincta certo est cdd. — 9 vonicadzav L, H; vonicaazcov G. — in quo cor- ruptum. — nobilius; /'. nobis bellius. — est est C. — 12 uti M, ut cdd. — 13 Bacillum Bamb. (Baccillum etiam gl.). — lictor Cic; lictori G, Bamb. — 14 vaccillo L, prius H. — 15 tondere L, H^. — hominem G; homines Bamh. — 16 deligatum C, non Bamb. — procit Passerat., poscit cdd. — 18 aliut L^. — iDflexsum prius H. — de industria add. Cic. — 19 Baccari L^, Bamb., gl. — nomine cdd.; corr. Ald. — 20 debaccatum L^. 21 Georgicis G. — 22. 23 campis percis Z,,. — Lacenis L, H. — 24 Taigta L; Tageta H^; Taigeta H^. — 25 nam add. H^. — quicquid C pr. L^. — baccari L^. — 26 Nuptiis Eibbeckius. — Bacchiis Gulielm.; Bacchi BibbecMus; Bacchis (Baccis i,) cdd. et hic et 104 s. l. expergo. — 27 obs- pletmn; oppletum GuUelm. in Cistellar. cap. IV; obsoletum cdd.-, cf. quae de Santra dicta quaest. Non. cap. II. — 28 furentum vel furentei, quod ad illud sono referendum, M (furente Buechelerus) ; furenter H (prius fuerenter; er in fine f. postea add.); G; fereuter L. — bacchato H^. — nemes C (nemens Ho^). — 29 cf 44 blatis. — 30 prodest if,; est rell. — obliqui L; oblio- qui prius H. 108 NONIVS MARCELLVS 78. 79 M. idem Incendio: ilhid memento || in primis, ne quid blatieris. 1 BLANDiTiES. Caecilius Hymnide: sine blanditie nil agis in amore, inermu's. BOVNT dictum a boum mugitibus. Pacuvius Medo: 5 clamore et sonitu colles resonantes bount. Vergilius Georgicorum lib. III: reboant silvaeque et magnus Olympus. Varro Parmenone: exeunt citi, strepunt [exeunt], bount. 10 BAIVLARE, ferre. Plautus Asinaria: ego baiulabo; tu, ut decet dominum, ante me ito inanis. BIPINNE manifestum est id dici quod ex utraque parte sit acutum; nam nonnulli gubernaculorum partes tenuiores ad lianc similitudinem pinnaria vocant eleganter. [et] Varro Marcipore: 15 telum, bipinnis lit levis passerculus. idem eodem: at nos caduci, naufragi, ut ciconeae, quanim bipinnis fiilminis plumas vapor periissit, alte mesti in terram cecidimus. 20 31 Afranius Licendio || 2 Caecilius Hymnide || 5 Pacuvius Medo || 7 III, 223 II 9 Varro Parmenone fl 11 III, 3, 70 jj 15 Varro Marcipore || 17 Varro Marcipore. 1 inprimis ne quid Hermannus opmc. V, 282; nequid in primis C. — blatieris M; blateres G. — 2. 3 Blandities add. Onionsius pg. 94. — Hym- nide: sine* id.; imni desine L^, H^; imnis desine rell. — blanditiae L, G. — nihil cdd. — agis M; agit v. — 4 inermu's M, inermus v. — 5 Buunt, sonant, a mugitu bovum gl. — 6 /". strepitu. — 9 Parmenione L^. — 10 vid. haec ducta e carm. puris iamhis perscripto, ita quidem, ut pr. versus fini- retur in citi. — strepunim L. — exeunt bount cdd.; om. exeunt Ald. — bouunt Gs. — 11 cf. 80 baiolum; Baiulare etiam gl. — dominum Plaut.; dolonum L, G; dolomum H^ ; dolonem id. 2. — 13 Bipinne M, Bipennis C, Bamb., gl. — est supra add. L. — 15 pinnaria H^ ; pinnari L, G, H^; pinnarim Bamb.; pinnas Ald. — eleganter et non habet Bamb. ; elegater et L^ ; eliganter et id. 2, Hqo, G; et om. ed. a. 1476; quod f. v. 14 collocandum post illud nam. — 16 telum M, delune H, delunae L, G. — bipennis H^, G. — et levis H^. — paserculus G. — 17 in eodem cd. Bas.; om. in L, H. — 18 at nos lun.; annos C (dannos, a f. ex u facto, prius H). — naufragi ut ciconiae lun.; naufragii ut H^; naufragii it H^, L, G; cicero nec C. — 19 fulminis om. L. — vapos Scal. — 20 perussit lun.; perursit cdd. — mesti in ter- ram; haec corrupta; nam tota tempestatis descriptio quae pg. 451; 45; 46 s. l. meridiem; inferum; syrus legitur cum graecanicis constet iambis, illis quae sunt maesti in terram metrum corrumpi apparet. et recte quidem videtur DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 109 79. 80 M. idem Parmenone: fer^ns ferreain limero bipinn^m secur^m. BIVIRAS, quas usus viduas appellat. Varro Lege Maenia: ad biviram venio. cum vellem ostendere quid vellem, Metamelos, 25 Inconstantiae filius, me reprehendit. BOVINATORES, quos nunc malitiosos et tergiversatores dicimus. Lucilius lib. XI: [hic] si tricosu' bovinatorque ore inprobu' duro. BVBVLCITARE. Varro Manio: Autumedo meus quod aput Plo- 30 tium rhetorem bubulcitare instituerat, Materali' dolor' non defuit. — Plautus Mostellaria: decet me amare et te bubulcitarier. BASis. Varro "Ovog XvQas: primum eam esse (pv6ixriv, quod siet siKpvTOSi ut ipsa vox, basis eius. || 1 BADivs. Varro "Ovos XvQag: equi colore dispares it^m nati: hic badius, iste gilvus, ille murinus. 21 Varro Parmenone || 23 Varro Lege Maenia || 27 Luc. 1. XI || 29 Varro Manio || 31 I, 1, 50 || 33 Varro "Ovog IvQag || 1 Varro 'Ovog Ivoag. hdbere id quod est alte cecidimus; nam ita et Seneca dixit Herc. Oet. v. 405; at neque maesti neque in terram satis placet. gravius autan opinor latere vitium. — caecidimus L, G, Hqo. — 21 ad Parmenonem H, ; L testante Bothio (Parmenonem auct. Zangem.). — quae secuntur, suhiungenda eis, quibus utitur Non. pg. S6 s. l. caballus intellexit Scal. — continuatis autem in hac satura usus est creticis continuis Varro, ut alibi bacchiis. — 22 humero H^, L^ (id. 1 numero), G. — bipennem G, item (fact. m. 2 ex bipinna) H. — securam H^. — 23 Biberas, biduas gl.; videtur et hic biveras restituendum et ap. Varr. biveram. — Legi Ly. — Maenia v.; minia (mini Hj) C. — 24 Metammelos priu,s H. — 25 repraehendit L, H. — 26 cf. Gell. XI, 7, 7. — Boviatores C cum Bamb.; corr. docti ex Gell. — ergiversatores pro et terg. i,. — 28 si tricosns cdd. Gell.; Hertzius (sit tr. probabiliter C. Dziatzko); hic si tricosus Non.; cui fraudi fuit quod praecedit ap. Gell.: est autem in Lu- cili XI versus hic. — boviatorque C. — 29 Manio lun.; Moenio H^; Maeonio H^, G, Bamb.; Moe. L. — aput L^, apud rell. — Plotum Bamb. — 30 ret. H^, G. — inst. add. M. — laterali' dolor M (petitum hoc ex Ennii Annal. 509); alterili dolori C, Bamb. (laterali dolore non debuit inepte Kochius). — pertinent haec ad carpendum L. Plotium, primum rhetorem latinum, cui multos fuisse aequa- lium parum fuisse aequos tumidumque dicendi genus obiectum a M. Caelio Sueton. de rhetor. libro demonstrat. — 31 Mustellaria C pr. i, . — 32 bubul- citarier Plaut.; bubulcitare C. — 33- om. h. l., itetn seq. Bamb., gl. — Bases C (Bassas prius H). — eam, i. e. artem musicam. — fisicen C. — siet M (sit v)\ siit C. — emfitos id.; emphytos Me. — 2. 3 choliambos agnovit Carrio Emendat. II, 16. — aequi priiAs H. — item; de hominum diversitate dixisse ante videtur Varro. — murimus G^. 110 NONIVS MARCELLVS 80 M. BiNVM MILIVM NVMERO, pro binis milibus. Sisenna Historiarum lib. III: ad binum milium numero saucieis utrimque factis. 5 BALBE, obscure. Varro Rerum humanarum lib. XX: praeter- quam duobus in primis est scriptum * * * spectare velit potius quam voluntatem debeam non datum dicere magistratum. BAIOLVM. Cicero de oratore lib. II: 'remigem aliquem aut baiolum' nobis oratorem descripseras. 10 BALBVTTIRE est cum quadam linguae haesitatione et con- fusione trepidare. Cicero Academicorum lib. IIII: plane ut supra dictus stoicus perpauca balbutiens. — et Tusculanarum lib. V: me quidem auctore etiam peripatetici veteresque academici bal- buttire aliquando desinant. 15 BVRA dicitur pars aratri posterior decurvata. Varro de re rustica lib. I: et saepe fracta bura relincunt vomerem in arvo. — banc Vergilius [in] Georgicorum lib. I [in] burim vocavit: continuo in silvis magna vi flexa domatur in burim. 20 BLITEA, inutilis, a blito, herba nullius usus. Plautus Tru- culento : blitea et luteast m^retrix. Laberius [in] Tusca: bipedem bliteam bdluam. 25 4 Sisenna Hist. III || 6 Varro Rer. hum. XX || 9 II, 10, 40 (Caecilius) || 12 II, 45, 137 11 13 V, 26, 75 |1 |16 I, 19, 2 || 18 I, 169 H 21 IV, 4, 1 || 24 Laberius Tusca. 4 pro binis milibus (malibus ij); rectitis dixisset N.: pro bina milia; nam vix potest duhitari, quin illud binum milium ab eo pro accusativo sit habitum; cf. cap. IX initium. — 5 m. non vero JCj. — saucius L; saucciis G; sauciis H. — uterique H^. — cet. cf. Caes. de b. civ. III, 53 ad duorum milium numero — cecidisse; ibique commenta doetorum. — 6 om. l. Bamb., gl. — r. unarum H^. — f. praeterq. quod. — 7 scriptum balbe Eiccobonus, Popma. — sequentia lacuna foeda et prorsus obscura. f: spectare velit populus, qua voluntate debeamus mandatum gerere magistratum. — exspectare (espectare Hoi) H^. — 9 cf. 79 baiulare. — Baiolum, portitorem gl. — III G. — illa rem. — bai. Gaecilii sunt. — 10 descripseras Cic, discripseris C (descripseris Bamb., H^). — 11 Balbutire gl. — hesitatione L, H — confussione H. — 12 plane et G. — 13 dictus (dic L^) Non. {nisi fuit olim dictumst); dixi Cic. — balbuttiens ed. Bas.; balbutiens L, H — 14 achad. H, L,. — 16—20 Varro e. q. s.; ita dispos. M; in cdd. leguntur haec: Verg. Georg. — in arvo, hanc Verg. in burim vocavit; dubium tamen an priscus sit ordo servandus et illa hanc — voc. expungenda. — 17 sepe L, H — relingunt L^; relinquunt H. — 23 bliteae clautea est L; blittea ec lautea e. ed. Bas. ; blit§ae clauteam est H; corr. docti ex Pl. — 24 Tusca Bothius (Tusco lun.); Tucca cdd. (Tusca Charis. 181; Non. cdd. 135; 137 Tucca; Tusco). — 26 ui pedem Lj.. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 111 80. 81 M. BVCERIAS [boum greges]. Lucretius lib. II: lanigerae pecudes et equoram duellica proles buceriaeque greges. BAVBARI, latrare, a canum voce. Lucretius lib. V: 30 et cum deserti baubantur in aedibus omnes. BELLOSVM, bellicosum. Caelius: tantum bellum suscitare co- nari adversarios contra bellosum genus? || 1 BVAS, potionem [positum] parvulorum. Varro Cato vel de liberis educandis: cum cibum ac potionem pappas ac buas vocent et matrem mammara, patrem tatam. — Lucilius lib. VIII cum diceret vinibuas, vinulentas designavit. 5 INCIPIT PER C LITTERAM. COMEST, pro comedit. Varro Marcopoli, nsQi ccqxVS' natura humanis omnia sunt paria: qui pote plus, urget, piscis ut saepe minutos magnu' comest, ut avis enicat accipiter. 10 Titinius Gemina: libram aibant satis ^sae ambobus farris tritei: plus comest sola uxor. 26 n, 661 II 29 V, 1071 || 31 Caelius; cf. comm. fl 1 Varro Cato | 6 Varro Marcopoli || 10 Titinius Gemina. 26 B. bovum gr. gl. — illud boum gr. aut delendum aut post Lucr. V. relegandum , praeniisso ut puta: id est. — 27 lanigenae (lanigene L^) C. — 28 luceiiaeque L. — cet. cf. 208 greges. — 29 Baubari prius H; baubare rell. cum gl. — 30 desertibus aubantur cdd. Lucr.; apud quem videtu/r re- ponendum desertis. — omnes; aut cum plorantis fugiunt Lucr. — 31 diu meditato visum est membranarum potiorem sequi fidem; nam L Caelius, H^ Celius, Bamb. Coelius; contra H^, G Caecilius (Cec. H^); quamguam possunt videri numeri non spernendi: tantum bellum siiscitare conari adversarios | contra bellosiim genns; ita quidem, ut postremis contineatur clausula. — nec male haec a Nauta et Petro initio bellici Punici historiae tribuuntur comparata Hannonis ap. Liv. XXI, 10 oratione. — 1 potionum Bamb. — positum {quod corruptum ex potum) secl. M. — 2 ueducandis — cium L^. — pappas ac buas M; buas ac pappas (pappo L) v. — vocent Palmer. (dicunt Popma); docent C. — 3. 4 mam pnam {prius f. mam mam) L. — tata Bamb. — di- ceret lun.; disceret cdd. — vinulentas, quod in libris legitur ante disceret, hic collocavit Passeratius {qui scr. cum vinibuas diceret, vinulentas designavit); id. intellexit Lucilii tantum esse illud vinibuas. nam quod fuerunt qui Passe- ratianum amplexi inventum putarent haberi septenarios trochaicos Lticilianos irriderique tragicum nescio quem, qui cum pronum esset scribere vinibibas «w- fantium in modum balbutisset, ab omni abhorret fide. — 7 humana prius L. — 8 surget prius L. — 9 abis L, H^. — enecat H^, G. — 10 tinius L^, titinnius rell. — 11 aibant M (aiebant Ald.); agebant C. — farris tritei M, faris intritae G; fratri sint inritae L; farris in farris (f. del. m. 1) trite H. — voluerat archetypi librarius trite. — comes edd. — 12 usor id. 112 NONIVS MARCELLVS 81 M. idem Fullonibus: ego m^ mandatara meo viro male arbitror, qui rem disperdit et meam dotem comest. 15 Afranius Aequalibus: iste, ut tu rem narras, mea bona hic comest quotidie. Plautus Mostellaria: sine modo venire salvuni, quem absentem comes. idem Trinummo: 20 quod ecbibit, quod comest, quod facit sumti. Pomponius Pistore: decipit vicinos; quod molendum conduxit, comest. Novius Fullonibus feriatis: vortit se in omnis bestias; quidquid tagit, totum comest. 25 idem Agricola: edepol, paternam qui comest peciiniam? Lucilius Satyrarum lib. IIII: conmanducatur totum conplexu' comestque. et XXX: 30 conficit ipse comestque. M. Tullius in Ortensio: se ad extremum poUicetur probaturum. quod efficit dialecticorum ratio, quae se ipsa comest. CVIA, pro cuius. Lucilius lib. XXX: cuia opera Troginu' calix per castra cluebat. ' 36 13 Titinius Fullonibus || 16 Afranius Aequalibus || 18 I, 1, 11 |1 20 II, 1, 22 II 22 Pomponius Pistore || 24 Novius Fullonibus feriatis || 26 Novius Agricola || 28 Luc. 1. IIII || 30 1. XXX i| 32 Cicero Ortensio || 34 Luc. 1. XXX. 13 FuUonibus Ald.; ed. Bas.; fullonius L, H. — 14 mandata H. — 16 ren L, G. — dotem om. G. — 17 narres G. — m. b. (b. Passer.) hic comest (comest edd. veteres) liibbeckius; dona comes hic cdd.; . . iste ut tu rem narras bona comest hic quot dies Goetzius Act. soc. philol. Lips. VI praef. XI; conf. ib. 210 sq.; 326. — 18 Mustellaria G pr. L^. — 19 sine Plaut.; ne G. — 20 cf. 484 sumpti. — 21 ecbibit Me; et bibit cdd. h. l; ebibit pg. 484. — comes G. — sumpti H, G. — dim. anapaest. dimetitur Spengelius pg. 418 ita: quod ecbibit, quod comest, quod facit sumpti. — 25 quidquid tagit {cf. Fest. 356; N. 75 attige), totum comest M; comest q. (quicq. H^) tetigit tantum cdd.; comest quod tetigit totum Buechelerus. — 26. 27 agricole depol Xj. — 29 cf. 477 manducatur; 478 conmanducatur. — conplexu' M; complexa (conpl. Ly) cdd. h. l.; conplexum id. 478. — comestque v.; comisque cdd. — 30 ef. 269 conficere, consummare. — XXX (ta suprascr. m. 2) G; triginta L, H. — 31 se conf. Dousa pater. — comestque cdd. 269, hic comesque. — 32 hort. G pr. L^. — probaturum M, prolat. G. — 33 illa quae — comest ante quod posita traiecit M. — ipse G. — 34 Caiusa pro Cuia L^. — 35 cf. 87 cluet. — terginus Scal.; l. obscurus; cf. ed. Luc. — luebat H^. DE HONESTE SfiT NOVE DICTIS. II. llB 8L 82 M. CONTOLLERE, contra tollere. Plautus Aulularia: || 1 contoUam gradum. CLARITVDO pro claritas. Sallustius [in] lugurta: cum praeser- tim tam multae variaeque sint artes animi, quibus summa clari- tudo paretur. — Sisenna Histor. lib. III: quod fortassean ex 5 voluntate sua summa cum claritudine celeriter confecisset. CONLVVio, labes ex inmunditia. M. Tullius de senectute: cum- que ex hac turba et conluvione discedam. CONMALAXARE est exercere ac maturefacere. Varro Flaxta- bulis, 7t£Ql inaQxiav: et dolere et gaudere adiaphoron esse, quod 10 philosophia conmalaxare me a puero institui neque irato mihi abenas dedi umquam neque cupiditati non inposui frenos. CETRAM. Varro Vae victis, jtEQl (piXovixCas: quis rutundam facere cetram n^queat? CORACEM nove positum pro corvo. Cicero de oratore III: 15 quare Coracem istum vestrum patiamur nos quidem pallos suos excludere. CANITVDINEM, pro canitie. Varro Aboriginibus, nsQl dvd^Qconcov <pv6s(oq: sed neque vetulus canterius quam novellus melior nec canitudini comes virtus. '20 CONDOCEFACERE. Ciccro Tusculanarum lib. V: nemo est enim eorum quin bonorum animum putet esse iudicem eumque con- docefaciat ut ea, quae bona malave videantur, possit contemnere. CONSCRIBILLAVI , pro conscripsi. Varro Columnis Herculis, 36 V, 1, 6 i 2 4 B 4 2, Sisenna hist. lU y 6 23, 84 0 8 Varra Flaxtabulis || 12 Varro Vae victis || 14 III, 21, 81 B 17 Varro Aboriginibus 0 20 V, 31, 87 || 23 Varro Columnis Herculis. 2 in <m. L. — lugurtha C pr. I/,. — paratur H^, G; cdd. Sall. — 4 Historiae C. — 5. 6 confecisset — Tullius; commuuditia Marcus TuUius L, ; add. 2 Colluvio laves (ita et H^) ex imnnditia. — Conl. ed. Bas. — inm. H, G. — cet. cf. 524 turbam. — 7 turbae colluvione H^. — 8 mature L^. — 9. 10. 11 cnaQxicov H^, G; cnaQx L; cvaxQX H^. — et M; nec {praec. N) C. — dolere Me, dolore C, — et g. add. M. — adiafuron C. — pil. L. — conm. — inst. M; (me iam Popma)\ conmalaxarem ea patre C. — habenas v.; avenas C. — cupiditati Popma, cupiditas C. — imposui H^; imposuit (inp. i,) rell. — 12 Ceteram X,. — H tn mrg.; gh: cetram, obstaculum. scutnm. — Vae victis lun.; devictis cdd. h. l; item 156; 492; 500. — nsQL (piXovhimag docti ; nsiQi cpiaovimac C cum Bamb. — 13 retuncdum H^. — illud nequeat vid. carrupt.; cf. comm. in 555 cetra. — 14 curvo L, prius H. — 17 canicie i, , H^, Bamb. — canitiae IT,. — niiQi L, H^. — avsQmzcov L, G, H^; anvtQoa^cov H^. — 18 cpvcsmv G. — 21 eorum quin Ernestius; qui in (qui L^, H, G) eorum C, Bamb.; qui eorum cdd. Cic. — esse add. L.^. — ut ea quae; tute atque Z(, , Bamb. — mala i, ,• Bamb. — 23 Conscribellavi gl. — Conscribilla ij. — Varro om. C pr. H^. — Columnis Momsenm hist. Mom. 111, 588 ed. tert.: '•olnmna C. NoMi Mabo. C. n. ed. L. MVKiii.sii. 8 114 NONIVS MARCELLVS 82. 83 M. TCSQL ^d|tjg: itaque eas inceravi et conscribillavi Herculis athlis. — idem Marcipore: astrologi || non sunt, qui conscribillarunt per- i ingeniose caelum? CONMICTILIS. Pomponius Praecone posteriore: sciscam quid velis, quasi servi coniici, conmictilis ? CONTENTE, parce et continenter. Plautus Asinaria: 5 quamquam illum mater arte contentdque habet. CARIES est vetustas. Varro Cosmotoryne, tcbqI cpd-oQccg x6&[iov: sicubi ullos lectos stratos babuimus, amisimus propter cariem et tinias. — Lucilius lib. XXX: clauda unast pedibus cariosia mensa Liboni. 10 CHORTES sunt villarum intra maceriam spatia. Varro Papia papae, nsQL iyKco^icav. dum vixi, promis caris mei in cortibu' pavi. idem de re rustica lib. I: nec minus, ec pabulo cum redierunt anseres, sues, porci, in chorte exteriore. — idem de vita populi 15 Romani lib. I: ad focum hieme ac frigoribus cenitabant; aestivo tempore in loco propatulo;* rure in chorte; in urbe in tabulino, quod menianum possumus intellegere tabulis fabricatum. CVPAS. Varro Est modus matulae, nsQl ^s&rjg: cupas vinarias sirpare noli. adde cyathum vini in uxorculae pocillum. — idem 20 1 Varro Marcipore || 3 Pomponius Praecone posteriore || 5 I, 1, 63 || 7 Varro Cosmotoryne || 9 Luc. 1. XXX || ll^Varro Papia papae 1| 14 I, 13, 3 || 15 Varro de vita pop. Rom. 1 1| 19 Varro Est modus matulae || 20 Varro Sequulixe. 24 TtEiQXoric L, nsiQorig H^. — f. itaque tabellas inc. — inceravi et conscribillavi Boeperus; inceravi G. — adlis id.; corr. Me. — 1 peringeniose M; pingentes v.; figmentis Oehlerus, qui zodiacum significari intellexit. — 3 Conmicilis L^; Conmilicis Barnb.; Commictilis (Conm. ed. Bas.) rell. — Con- mjcilis, conpositi gl. {l. conspurcati) ; commictilis, compositi mrg. G. — 4 sciscam Quicheratus; si sciam v. — servi comici (comiti H^); quia hi multi in explorandis dominorum consiliis. — commictilis, pro commictiles, C (conm. JLi). — 5 Contentes L. — 6 quanq. G pr. L^. — 7 Cosmotorynae C. — 8. 9 sicubi ullos lectos stratos M; singulos 1. str. (istr. L^) ubi cdd. — abuimus L^. — tineas Bueehelerus; tiniam H, G; inaniam {praeced. t) L. — 10 clauda Guietus; plaada cdd.; plauta Scal. — mensa Sabino M (mensa Liboni Scal.); mensuiabino H^; id. 2 mensulibano; atque ita L, G. — 11 spacia H^. — 12 Papiapape C. — svhwihov L, H, svKoafiicov G. — 13 promis caris ohscurum. — mei pro mihi. — chortibus C praet. L^. — pavit C; corr. Popma. — 14 ec M; et a (7. — palo L. — 15 suos G; sua, ut vid., prius L. — chori L^. — Varro: hic bibunt, hic perfunduntur, nec — porci. in chorte exteriore lacum esse oportet. — 16 hiemem L, prius H — 17. 18 tabulono L. — menianum C. — 19 cucupas C; tu c. Oehlerus, f. recte. — 20 noli add. H^. — cyathum Bentin.; quiatum G. — uxorculae ed. a. 1476; uxorculem L, H; item G vel uxorculae in. — DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 115 83. 84 H. Sesquulixe: alteram viam deformasse Carneadem virtutis se ♦ * * cupis acris aceti. ^ COMEDIM, pro comedam. Plautus Bacchidibus: quod dem scortis, quodque in lustris comedim, congraecer, pater. 25 Cicero ad Varronem epistola Paeti: set cura, si me amas, ut valeas, ne ego te iacente bona tua comedim. statui enim tibi ne 1 egroto quidem parcere. Pomponius || Prostibulo: ego quaero quod edim; heisce quaernnt qu6d cacent: contrS,riu8t. * * ♦ coNMEMORAMESTVM. Caecilius Plocio: 5 pudebat, credo, conmemoramentiim stupri. CONSPICILLVM, unde conspicere possis. Plautus Medico: in conspicillo adservabam pallium [observabam]. COLVSTRA, lac concretum in mammis. Lucilius lib. VIII: hiberam insulam fomento omnicolore colustrat. 10 Laberius in Virgine: 23 IV, 4, 91 II 25 Epist. ad Fam. IX, 20, 3 || 1 Pomponius Prostibulo [ 4 Caecilius Plocio jj 6 Plautus Medico || 8 Luc. 1. Vlll || 10 Laberius Virgine. pocillum Turnebus; opocillum L, H^; opicillum E^; G. — 21 Sesqueulixe C. — depormasse L^. — def. C; cf. 99 desubulare. — "post se (/". securum) lacuna maior , ut vid. — e pro se H.^, G. — 23 Comedi L. — Baccidibus Xj. — 24 illustris L^, H, G. — comedim et cdd. Plaui.; om. et mdius C. — congraecer Rothius; congreger C; congregem cdd. Plaut.; congraecem Camerar. — 25 ad Varronem; quod incipit lib. IX ab epistulis ad M. Varronem datis. — epistola C. — Paeti: set; petisset C. — 1 aegroto H^, G. — Proistibulo L^. — 2 ita M; veh ego quaero quod comedim (ita Munkius), heis quaerunt; cdd.: e. q. q. e. has. — heisce; heis nominat. (his Bibbeckius). — quod v.; quos cdd. — de pathicis agitur; cf. simillima Novii, quae leg. pg. 507 s. l. edim: quod editis, nil est; si vultis, quod cacetis, copiast. — contrarium est Munkerus; contrarius est cdd. — potuit scribi contrariust. — post Pomponii exemplum ante Commemoramenti lemma exci- disse Asoti Caecilianae versum qui habetur 507 s. v. edim eamque catisam fuisse librariis aberrandi ad Caecilii Plocium scite coniecit Bibbeckitis coroll. com. lat. rell. pg. LXXXII. — 4 Com. add. lun. — Plotio i. — 6 Con- spicillum Me coll. Plaut. Cist. I, 1, 93; Conspicilium cdd. — f. conspici possit. glosae Placidi: conspicillo; ita ut conspici possint. — 7 conspiuo L^; conspicilio rell.; conspicillod Loewius Prodr. 281. — ads. pallinm ob- servabam cdd. (ads. pall. omittit L)\ observabam del. M; f. in conspicillo ego observabam pallium. — 8 fuit qui coniceret ante colustra interceptum l. columnam. — Colnstra Bamb., rel. om.; Columnam (Columnum H^), swprciscr. m. 2 lustra, L, H; Colustra lumnam G. — concretum in Hauptius; chon- ereiunmi L^, H^; chonereuinmi G; coneregium ere H^; glosae: colustrum, lac concretum in mammis. — 9 beram H^; berai L^. — insuam pr. G; sulam L. — 10 LaveriuB C, Banib., qui otn. Luc. exempl. 8* 116 NONIVS MARCELLVS 84 M. siquidem mea coliistra fartus f^cisset * >(c * MRETERRA * ♦ * Naevkis: . . . aquam creterris siimere ex fonte . . . CONQVINISCERE [et oqviniscere] inclinari significat. Plautus Cistellaria: 16 faciundumst puerile officium: conquiniscam ad cistulam. idem Pseudolo: si conquiniscet istic, cevet6 simul. COPI, pro copioso. Plautus Pseudolo: atque ego nunc me ut gloriosum faciam et copi p^ctore. 20 Turpilius Epiclero: t^ quidem omniiim, pater, iam copem causariim facit. Pacuvius Periboea: 6 multimodis varie dubium et prosperum cop6m diem! conlvtvlet significat dedecoret. Plautus Trinummo: 26 haec famigeratio t^ conestet, m6 conlutulet [et], si sine dote duxeris. congenerat est adiungit, adsociat. Accius Phinidis: Qua^ve lianc Graio tibi congenerat gdntum aut generum adfinitas? 12 Naev. Lycurg. XV || 14 IV, 1, 5 || 17 III, 2, 75 || 19 II, 3, 8 || 21 Tur- pilius Epiclero || 23 Pacuvius Periboea || 25 III, 2, 66 || 28 Accius Phinidis. 11. 12. 13 fartus M; fretus C, Bamb. — tum: terris studere fec. sum. aq. ex f. (fontem Bamb.). — in his reliquias l. Naev. 547 s. l. creterra agnovit Eibbeckius. — et oq. secl. M; oquinesc. Bamb. — 17 Pseudolo Lips.; et dolo C. — 18 si iden L. — conquiniscet Pl.; conquiniscesi (conquiniscaesi L) C. — ceveto simul; conquiniscito Pl. ed. A., recte; illud enim ceveto, ut crassius, ab inter- polatore invectum; conquiniscito simul fere rell. Pl. libri. — 19 Pseudulo G. — 20 ne ut flj . — 22 p. i. — caus. Bothius; i. p. — causa rem C. — 24 multimodiis C. — variae L, H^. — dubinm et prosperum; genetivi. — 25 Conludet, dedecoret gl.; collutilo, nrjXoa glosae Labbaei. — 26 famieratiae H^. — 27 te conestet {i. e. cohonestet; cf. Acc. v. pg. 317 s. l herbam) M; minus placet ted honestet; te honestet (honestet et H). — collutulet et (me conlutelet et L^) C; conlutulent et BC ap. Pl.; conlutulent E D h. l.; posteriore (nam post V. 704 692—694 iterantur perperam) autem conlutulent et id.; me con- lutulentet BergJcius, Bitschelius coll. Placidi glosis ap. A. Maium auct. class, III, 478; VI, 565; puto recte. analogia tamen omnino destitutum- v. conlutulandi non dixerim cum Bitschelio. certe ut Novius dixit gallulascit a gallulo, Varro puellascunt a puella, etiam a lutulo conlutulo potuit duci. — dute Xi ; dete H^. — 28 et sociat Bamb. — fidinis C; corr. Me. — 29 quaeve hanc Graio tibi M; que ut eueat graio tibi H^; queue (quaeve G vel cd. Victor.) atgrafo (atfrafo prius G vel cd. Victor.) tibi L, H^, G. — hanc, sc. Idaeam. — tibi, sc. Phineo. — conigenerat L^. — gentum Bothius; gentium C; ita gentum op. Acc. 185 s. l. vastescant; classum ap. Liv. 335 s. Z. lustrare. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 117 84. 85 If. 30 CETTE significat dicite vel date, ab eo quod cedo. Naevius Lycurgo: proinde hiic Dryante r^gem prognatdm patre Lycurgum cette! 1 Ennius [in] || Medea: salvete, o pia pfgnora! c^tte manns vestras measqne accipite! Accius Melanippo: 6 Oeneum aliquis c^tte in conspectum, aiit nos, ubi ubist, diicite ad eum. Pacuvius Atalanta: 30 Naevius Lycurgo XXVII y 1 Ennius Medea y 4 Accius Melanippo || 7 Pacuvius Atalanta. 31 Licurco i, , id. 2 cum H Licurgo. — 32 proinde huc Dryante Bibbeckius; proin Dryante lun.; proin dustriant te (pro industriam te Gs) G. — patrem G. — 1 in Med. C. — 2 o pia M; pignora Henr. Stephanus, M; optima corpora v. — 6 Oeneum Passerat.; aeneum C. — ubi ubi est Grotius; ubi est C. — 7 Atalanta ed. Bas., Athalanta L, H, atque ita plerumque cdd. — de fabula autem ipsa, in qua restituenda oleum et operam perdidit Eihbeckius, haec fere dicenda. Atalanta lasi Arcadis filia congressa cum Me- leagro, postquam is matris opera periit, filium infantem pudore mcta in Par- thenio monte e.vposuit eodemque tempore Auge, Alei filia, conceptum ex Hercule. pastores cum invenissent, alteri PartJienopaeo, Telepho alteri indiderunt notnen. qui alulti cum oraculi itissH profecti essent ad requirendos auctores generis et in proxima Arcadiae loca delati, invenere Atalantam. quae cum redisset ad patrem et ab eo recepta esset et agnita, sed post Meleagrum nollet nubere alteri, qui regnum posset suscipere, lasus fessus aetate uni ex fratribus tradidit rem summam. sed ft\ ctim crudeJiter ac superbe exercerent imperium ■ civiumqu^ a se alienassent animos, lasus cum filia, quam esse eius negarent, expulsus est. is igitur, et propria ira et civium suorum precibus victus, impe- travit tandem a filia, ut denuo nubcret, sed ita, ne admitteret virum nisi qui se celeritate pedum vicisset, proposita simul morte ei, qui fuisset inferior. — igitur re audita cum Parthenopneus simul cum aliis inisset certamen, victor iam paene in fine stadii superatus est ab Atalanta. iamque ad supplicium trahebatur, cum Atalanta cu/ra divinitus iniecta de origine hunc et amicum percontari coepit. tum cum ei suspicio esset orta veri, anuli , quem dederat filio, antequMm expaneretur, fide agnovit prolem suam. igitur servatus ad red- dendam gratiam matrem et avum reduxit in regnum. — fragmenta autem potissima hoc fere ordine collocanda. I) Non. 450 abdicare; verba Aialantae in prologo posita. II) Non. 258 callet; verba legatorum Arcadum apud lasum querentium de saevitia novi regis et segnitatem popularium excusantium. III) Non. 262 confidentia; fortasse eorundem lasum ad reditum cohortantium. IV) Non. 429 urbs — civitas; vei-ba lasi ad filiam de coniugio ineundo in- stantis. V) Non. 512 aequiter; verba Atalantae ad patrem declarantis se ctirsus certamine proposito potestatem coniugii sui facturam procis. VI ; VII) Non. 405 accQsativiis pio genetivo; 490 itiner; verba Parthenopaei. VIII) Non. 05 praegradat; griaig ayyBXmti de victo Parthenopaeo. IX — XI) Non. 226 stirpem; id. 116 geminitudinem; id. 85 cette; verba Atalantue suspectantis de 118 NONIVS MARCELLVS 85 M. cette, 18 vestrorum uter sit, cui signiim datumst. CVPPEDIA, cupiditas. Cicero Tuscnlanarum lib. IIII: ambitio, mulierositas, pervicacia, ligureitio, vinulentia, cuppedia. 10 CASTITVDINEM, pro castitatcm. Accius Phoenisis: ibi fas, ibi cunctam antiquam castitudinem. CVBITASSET, pro cubuisset. Accius Erigona: cum aiitem Aegisthus — heii me! — eodem lecto cubitasset patri. CITVMA sunt proxima * * * caelo milia. M. Tullius de re 15 publica lib. VI: ex quibus erat ea minima, quae ultima a caelo, cituma terris luce lucebat aliena. — et [in] lib. primo: quare, si placet, deduc orationem tuam de caelo ad haec citeriora. CLARET, clara sit vel clareat. Turpilius Pedio: cuius adventu insula hodie da claret Cypros. 20 Ennius Telamone: nam ita mihi Telamonis patris, avi Aeaci et proavi lovis gratia astet atque hoc lumen candidum claret mihi. CASTERIA, locus ubi, cum navigatio conquiescit, remi et guber- nacula conquiescunt+. Plautus Asinaria: 25 quin pol, si reposeivi remum, sola ego in casteria ubi quiesco, oranis familiae caiisa consistit tibi. 9 IV, 11, 26 II 11 Accius Phoenisis || 13 Accius Erigona || 15 cf. comm. II 16 VI, 3 || 17 M. Tullius de re pubL I || 19 Turpilius Pedio || 21 Bnnius Telamone |1 25 III, 1, 16. origine Parthenopaei et Telephi et mox coram eos interpellantis. XII) huc ietiam pertinet servatus a Festo 375 s. v. ungulus versus, quamquam ad eam fabulae partem referendus videtur, qua primum se ohtulerat Parthenopaeus Ata- lantae, nisi pro ostendo scribendum ostende. XIII — XVII) Non. 506 ex- pedibo; Fest. 334 sexu; Non. 160 porcet; id. 486 parti; id. 382 rimari; verba Atalantae filium de rebus utriusque docentis. — 8 cette h. l. repos. a M; post datum est legitur in C. — his G. — fuit qui creticum esse putaret tetram.; f. rectius. — 9 Cupedia Bamb. (Cuppedia, mulierositas , pervicacia, linguiatio, violencia gl.). — 10 ligureitio M; Iiguratio'i, Hi, Bamb.; ligur- ritio H^, G. — 11 castitate C. — foenisis H^; foenissis rell. — 13 Cobitasset {i. e. cubitasset) Passeratius, Guietus; Comitasset C, Bamb.; gl. — cubuisset Bamb.; cobuisset C; habuisset gl. — 14 cum M; tum. — Aegistus (Eg. L, H) C. — heu me M; si me esse C; simul Guietus. — patri, pro cum patre. — 15 Cytuma, proxima gl. — coelo Bamb. — ante illud caelo exci- disse exempli pars videbatur Mercero; ego dubito an caelo ex seq. v. sit repetit, milia ex M. TuUius ortum. — M. TuU.; cf Prisc. 607. — IG ea add. H^. — a caelo L^; caelo rell. — 17 et lib. I ed. Bas. — cet. cf. 289 deducere, re- vocare. — 18 de caelo cdd. 289; de eo loco (deoloco H^) hic C. — 19 sit M; est V. — 20 da add. M (seq. cla). — hoc die cl. BibbecMus. — 22 avi Aeaci et BergMus; atque faciet C^ — tovis L. — 23 astet Buechelerus, ea est cdd. — 24 navigiotio L^. — 26 pol si; pulsi C. — reposeivi; reposivi Plaut.; re- pulsavi C (repulsivi H^). — rem L. — 27 familia H. — cibi L, H^; ibi G, H^. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 119 85. 86 H. COQVINATVM, ad quoquendum. Plautus Aulularia: neque ego umquam, nisi hodie, ad Bacchas v^ni in bacchanal 30 coquinatum. || 1 CVRio, curiosus. Plautus Aulularia: volo scire ego ex te, qui sit agnus ciirio. CVLCITA. Varro Quinquatribus : quain in testudineo lecto cul- cita plumea in diem dormire. — idem de vita populi Romani lib. I: 6 qui primum uxorem ducebat, duabus culcitis ac duabus tori plagulis cum strasset. CiTRVS. Varro Gerontodidascalo : in quibus Libyssa citrus fasceis cingit fores. CAECVTTIVNT. Varro Gerontodidascalo: utrum oculi mei 10 caecuttiunt? an ego vidi servos in armis contra dominos? CABALLVS. Lucilius lib. II: succusatoris, taetri tardique caballi. Varro Parmenone: ali' caballum arboris ramo in umili adligatum relinquit. 15 idem Sesquulixe: in castris permansi; inde caballum reduxi ad censorem. CODA. Varro Tatpfi MsvLTtxov: sed ut canis sine coda. CASNARES, seniculos. Varro Sexagesi: vix ecfatus erat, cum 29 ni, 1, 3 II 1 Iir, 6, 27 II 3 Varro Quinquatribus 0 4 Varro de vita pop. Rom. II 7. 9 Varro Gerontodidascalo || 11 Luc. 1. II D 13 Varro Parmenone || 15 Varro Sesquulixe || 17 Varro Taqpj MsvCnnov || 18 Varro Sexagesi. 28 Coqninatum G, cdd. Plaut.; Goetzius; Sauppius Quaest. Plaut. pg. 10; at Paul. 61 coquitare pro coctitare, id est frequenter coquere, Plautus posuit. — ad coquendum Bamb. — 29. 30 Baccas prius H. — in in i. — baccanal C pr. Hi . — coquintum ff, . — 2 volo ego ex te scire minus concinne cdd. Plaut. — que H^. — 3 Culta prius H. — 4 in diem vir doctus apud OcMeruni; in die v. — 5 primum 31; primus v. — tori G-uietus; toros Popma; toris H^, G; oris L; toribi H^; H^ in mrg., Bamberg., Montepess.: toribus. — 7 Cytrus L, G, non H, Bamh. — Varro; cf. 451 fasceam. — Gerontodidasculo H — 8 Libyssa docti ex 451; libia C; lybia Barnb. — citrus et If,. — fasceis Bentinus; fasces (faces H^) cdd. h. /.; fasciis 451. — forem cdd. 451. — 9. 10 Cecuttiunt L, H; Cecutiunt Bamb.; Cicuciunt cup- piunt Qegend. lippiunt) gl. — in seq. illud mei uirum nomin. sit an dai. definiri nequit. porro utrum oculi (om. Ho) cecuttiunt lippiunt oculi mei cecuttiunt H^ ; ih id. 2 utrum oculi mei cecuttiunt; mihi L, G, Bamb.; cecuttiunt L, G; caecuttiunt Bamb. — ango pro an ego H^. — 11 Lucilius; cf. 16 suc- cussare. — 12 succussatoris JBT, ; succusatori L, H^, G; succusator Bamb. — tetri H, G. — caballo L^. — 13 cf 79 bipinnis. — 14 ali' M; alius r. — arboris ed. a. 1476, arbori cdd. — humili H, G^ — 15 redduxi G. — 17 tafe om. Bamb. — Menippo i, ; Bamb.; Minippo fl, , L.^. — Minippu H^, G. — secoda Turic. — 18. 19 Casnares lun.; Camales cdd. — seniculos M (senes 120 NONIVS MARCELLVS 86. 87 M. more maiorum ultro casnares arripiunt, de ponte in Tiberim de- turbant. 20 CRASSVM positum pro hebeti et stulto. Varro Sexagesi: sensibus crassis homulli n6n Tidemu' qnid fiat. CANVM, vetus, anticum. Vergilius lib. I: cana Fides et Vesta. Varro Eumenidibus: 25 ^cce de inproviso ad nos acc^dit cana Vdritas, Attices philosophiae alumna. CISSIVM, vehiculi biroti genus. M. Tullius Philipp. libro II: delituit in quadam caupona atque ibi se occultans perpotavit ad vesperam. inde cisio domum venit. || .so CELERATIM, celeriter. Sisenna Historiarum lib. V: quo magis l celeratim poterat, in insidiis suos disponit. COPIANTVR, a copia, honeste positum, ut lignantur et pa- 21 Varro Sexagesi || 23 Aen. I, 292 || 26 Varro Eumenidibus || 28 II, 31, 77 II 1 Sisenna Hist. V. lun.); sedules (sedulas H^; id. 2 setdules; seddules pnws G) C; se Banib., Tur. — cf. Varro VII, 29 senem quod Osci caonar appellant; itein Paul. 47. at liothius: Carnales, edules; neque abhorret ab omni j)robabilitate eutn, qui Viriatum habuit pro adiectivo, in corrupto casnarium vocabulo perinde ridi- culo modo lapsum. — ecfatus (vel haec fatus) lun.; et fatus (effatus Hi) C; et factus Bamb. — 19 de ponte lun.; de fonte cdd. — huic praecedit frgm. illud quod legitur 214 s. v. murmur. — 21 ebeti L; hebet pr. Hs; ebet Hoi, ebeti Ho^. — sulto Bamb. — f. pro hebete, stulto. — 22 sensibus cr. homulli MeineJcius; senibus (idem vitium 106 s. l. edulcare in verbis Mattii) cr. homuli humuli G^; homili JBTi, humili L) C. — videmus Scal.; Meinekius, qui versum agnovit, vidimus v. — videmn' Lachm. ad Lucr. pg. 29 propter r. m., idque melius, quamquam fallitur, cum negat a Varrone in scazontibus umquam icm- bum paenultimum mutatum spondeo. qvx)d ne in eos quidem cadit, qui plane graecanica arte sunt compositi; cf. vv. illius pg. 199 s. l. calx. — 23 antiquum H^, Bamb. — Verg.; cf 313 fides. — 25 Varro,- cf 242 alumnos. — 26. 27 versus agnovit Meinekius. — et ecce bis cdd.; delevit FlecJceisenus ; idque melius, cum vix sit probabile Varronem iambos et trocJuieos promiscue in eodem carmine admisisse. illud quidem, et ecce, quo et Verg. et alii usi, recte habet. — inproviso cdd. 242; h. l. H; inprovisos G, inprovisus L. — Atticis hic C. — item filoprae (filopre H). — alumina H^. — 28 Cass. L; Ciss. H, G, Bamb. — uiroti L, H,, Turic. — M. Tull.; cf Gell. VI, 11, 6; ex quo tamen ducta Noniana non constat. — philippi (fil. L^) C; pbilipp Bamb. — 20. 30 delituit Cic; dele^^it cdd. — cauponula Cic; Gell. — ubi Bamb. — occulans cdd. Gell. — perpotavit ad vesperam (vesperum Gell.; deter. cdd. Cic). — inde cisio Cic; Gell.; perpotum cissim (scissim L; Bamb.) C, Bamb. — celeriter ad urbem advectus d. v. ore obvoluto (invol. cdd. det. Cic; Gellius) Cic; Gell. — 1. 2 c/". Gell. XII, 15; ex quo num sua sumpserit N., incertum. — celatim ter cdd. Gell.; sed celeratira melius. — celiter L. — in historiarum sexto Gell. — quam (/". qua) maxime recte Gell. — poterat, in GelL; poterant C. — 3 cf. Gell. XVII, 2, 9. — Copiatur L^, Bamb., G. — DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 121 87 M. bulantur et aquantur. Caelius lib. I: multis armis et magno 5 commeatu et praeda ingenti copiantur. — Vergilius Georgicorum lib. IIII: 8ub moenibus urbia aquantur. CONPVTARE est confundere vel conmiscere. Varro Manio: ha- rum aedium asymmetria confutabat architectones. — idem lib. I 10 * ♦ ♦ Titinius Setina: cocu' magnum ahenum, quando fervit, paula confutat trua. CONPLVRIES, frequenter. Cato Suasione in legem M. Popili: quod conpluries usu venit homini, in tempore anteventum e re publica credimus, — idem Originum lib. IIII: conpluries eorum 15 milites mercennarii inter se inulti alteri alteros in castris occidere. — Plautus in Persa: 'qufd? metuis?' — 'metuo hdrcle vero: s^nsi ego hoc conpluriea.' COGNOMINE, eiusdem nominis. Afranius Divortio: letium genus cognominationis morborum cognominist. 20 CLIPEAT. Pacuvius Hermiona: 4 cf comm. || 5 IIII, 193 || 8 Varro Manio || 9 Varro lib. 1 y 10 Titinius Setina || 12 Cato Suasione in legem M. Popilli || 14 Cato Orig. IV || 16 IV, 3, 65 II 18 Afranius Divortio || 20 Pacuvius Hermiona. 4 Celius H^; Coelius G, — Claudius Gell.; cf. lemma et paragr. 3; Caelius fafso hic ut 129 inlatebrare; 405 subnixum; 113 frunisei; ubi lioc utttur item capite, quo excerpta a se ex Q. Claudii primo annali contineri testatur Gell., praetcrea cf. pg. 100 l. diumare. — atque ex his locis apparet, quanta cum levitate aliquando usus sit N. fontibus suis. — multis om. C. — 5 commeatu (cumm. prius L) set (sed L.^, U, G) C; et Me; praedaque Gell. — V. exempl. non petit. e G. et f. ab interpol. add. — in G. 5^. — 7 menibus i,. — 8 Con- future L. — commiscere docti ap. Me; committere (conm. fl,) C; f. con- movere; cf. 249 confutare. — 9 asummetria Aem. Baerensius ; summeatria C. — architecthones H^. — 10 Titinnius Setina Bentin.; nius sedina (sed in Hi) C. — cf. 19 truam; 186 valentia; 249 confutare; 503 fervit. — 11 magnum a. v. ; magnus nahenum C — tria L^ ; r (tum ras.) ua prius H. — 12 cf Gell. V, 21, 15 sqq. — suasionem C. — populi L, H; poli pr. G; M. Popili Momsenus; Petillii Bolhuisius. — 13. 14 homini, in tempore {vel homini, tempori) M; omni tempore C, Bamb. — ant. e M, a. esse cdd.; ant. esse e H. Keilius. — re publica credimus H. Keilius; rem publicam reddimus (reddidiraus fl,) C, Bamb. — 16 mercennarii Montepess. ; Bamb.; Gell.; mercennari L, G, H^; mercenari H^. — inulti Turic. et fort. Bamb.; Me; multi C7, item cdd. Gell., apud quem videtur ortum cx eo quod^ sequitur con- pluriens multi. — in castris am. cdd. Gell. — 17 sensi ego Gell.; Non.; sensi ego iam cdd. Pl.; viinus bene propter r. m.; Pl. scripsisse puto: sensi ego hoc conpl. — 18 Cognomine Neukirchius; Cognomen est. — 19 verba corrupta, neque quidquam profectum doctorum commentis. — in illud cognominationis puto illatum id quod est cognomines. — videtur autem latere septen. troch. — laetium Bamb.; Montepess. — 20 Clipeat coperit (op. mrg. H), galeare (gall. gl.) operire mrg. H., gl. {l. Cl., clipeo op.; galeare, galea op.). 122 NONIVS MARCELLVS 87. 88 M. currum liquit, clamide contorta astu clipeat braccium. ita et galeare. Cinna in Epigrammatis: miseras audet galeare puellas. CONVASARE dicitur furto omnia+colligere. Terentius Phormione : aliquid convasassem atque hinc me [ego] coicerem protinam in pedes, 25 CLVET, nominatur. Lucilius lib. XXX: cuia opera Troginu' calix per castra cluebat. Ennius || Ambracia: ^ per gentes Asiae cluebat omnium miserrimus. Pacuvius Iliona: set heic cluentur hospitum infeidissimi. Varro "Ovog Xvqus: ^ Pacvi discipulus dicor. porro is fuit Enni, Enniu' Musarum. Pompilius clueor. CIBICIDAS. Lucilius lib. XXVII: viginti domi an triginta an c^ntum cibicidas alas. CONTENTVRVM. Lucil. lib. XXVII: 10 tu Lucilium cr^dis contenturum, cum me riiperim, summa omnia fecerim ima? ciBARivM. Varro Cato vel de liberis educandis: vel maxime 22 Cinna Epigrammatis || 24 I, 4, 13 || 26 Luc. 1. XXX || 1 Ennius Am- bracia || 3 Pacuvius Iliona || 6 Varro "Ovos Xvqag (Pompilius) || 8 Luc. 1. XXVII | 10 Luc. 1. XXVII II 14 Varro Cato. 21 liquid Bamh.; linquit Quicheratus, f. recte. — clamyde ed. Bas.; clamide L, H Bamh.; Flor. Varr. d. l. l. V, 7. — clipeatur Bamh.; Montepess.; clupeat Varr. — bacchium Flor. Varr.; etaccium cdd. (operit clipeat etac- cium jHi ; accipium Bamb.). — 22 calcare cdd. — 23 g. p. galeare operire JHi. — 24 Conversare L^ , Convars. id. 2; Convass. H^. — T. form. C. — 25 me om. L. — ego om. H^. — oicerem, m. 2 eicerem L. — protinam Nigidius legit ap. Ter.; protinus cdd. huius et Non. — 26 Luc; cf. 81 cuia. — 27 quia cdd. h. l. — 1 Ambratia C. — 2 Asiae Buechelerus, M; esse v. — 4 sed L^, H^, G; est H^. — heic M; haec cdd. — infeidissimi M (infidissimi Guietus); infidelissimi cdd. — 6 Pacvi Lachw. comm. in Lucr. 306; Pacuvius C. — poreis H^; poro is id. 2, G. — Enni add. Bothius. — 8 Tibicidas hic et infra cdd. (nullum novum lemma in H, G, gl.); corr. lun. — tibicidas, tibi- cinas mrg. H, G; tibicinas, tibicidas gl. — XXVIII Lugd. — 9 an trig.; a trig. Lugd.; f. aut trig. — an M; vel G. — cibicidas recte videtur dictum vocari parasitos. — 10 Contenturi H^^; Contenturum, contentum Bamb.; mrg. H; gl. — Lucil. ; ef. 382 rumpere. — 12 c. m. ruperim lun.; c. m. ruperint (cum mercum perint Hy) G. — 13 ima add. M. —■ 14 Cibarius add. Popma. • — cf. 93 cibarium. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 123 88. 89 M. 15 illic didici et sitienti videri aquam mulsum et esurienti panem cibarium siligineum et exercitato somnum suavem. CANICAS veteres furfures esse voluerunt. Lucilius lib. XXVII: quanti vellet quantum canicai ad pultem ec maconis manu. CONCORDITAS, pro concordia. Paeuvius Hermiona: 20 concorditatem auspicio adiunctam p^rpetem probitate conservetis. CONMENTVM, pro conmonitum. Plautus Amphitryone: fac idm iam Amphitryonem advenientem ab aedibus ut abeat quovis pacto [fac] conmentus sies. 26 CRIBRVM. Lucilius lib. XXVI: cribrum in cerniculum, in latemam Iiicem, in telam licium. CONTEMNIFICVM. Lucilius Hb. XXVI: ^go enim contemnificas fieri et fastidire Agamemnonis. CORDi EST, honeste dictum, animo sedet. Lucilius lib. XXVI: 30 et quod tibi magno opere cordist, mihi vementer displicet. idemque: 1 81 tibi II porro istaec res cordi idcircost, quod rere utilem. CONGENVCLARE. Caelius Annalium lib. VII: ipse regis emi- nus equo ferit pectus advorsum. congenuclat percussus, deiecit dominum. 5 CAVSARi, causam dicere vel defendere. Accius Medea: 17 Luc. 1. XXVII y 19 Pacuvius Hermiona (| 22 III, 3, 23 || 26 Luc. I. XXVI II 27 1. XXVI II 29 1. XXVI || 31 Lucil. || 2 Caelius Annal. VII B 6 Accius Medea. 15 videri aquam {fuit olim acam) lun.; teriacam C. — mulsam G. — et add. Biesius. — 16 silicineum L, H^. — 18 quantum canicai ad pultem ec M; quam canicas a pulte et (apud te et G) C. — magonis G, H; in hoc eras. post g c vel o. — 20 auspicio M (scil. nuijtiali); hospitio (hospicio -Lj) C. — 21 probitate Delrio; probitatem cdd. — 22 n. N. — pro conmunitum (comm. L.^, H) C; commentum {oin. mrg. G) pro commonitum mrg. H, G; gl. — 23 fac iam iam M; faciam C. — Amfitrione (Amfitryone G) C; fac Amphitrionem cdd. Plaut. — ceterum illud faciam cum potuerit originem trahere ex seq. vocabulo, neseio an melius Pylades scripserit: fac Amphitruonem huc adv. ex aed. — 24 ut abigas recte cdd. Pl.; cf. Caesar pg. 75. — post nt abeat interpunctum voluit N. — fac conm. G; corr. Pareus. — 25 VI Bamb. — 26 in latemam lucem 31; luceraam in laterem C (in L supra rem videtur N deletum); luc. in lateram Bamb.; 1. in laternam v. c. Dousae. — in t. om. Bamb.; in tellam Lugd. — 27 lib. om L; in mrg. add. H. — VI Bamb. — 29 animo sed L, prius H. — 30 vehementer cdd. — 31 puto idem. — 1 cordi idcircost M, idcirco est cordi v. — rere lun.; re cdd. — 2 cf. 57 congenuclare. — Cecilius H; Coelius Bamb. — Annalium I. 31; Annali libro C; Annalibus Bamb. — 3 equo add. L^. — advorsum ed. a. 1476; avorsum cdd. — deiecit, praesens, — 4 dominum, t. e. Syphacem. 124 NONIVS MARCELLVS 89 M. qui potis est ref^Ui quisquam, ubi nullust causandi locus? Afranius Emancipato: vide, lit facunde contra causeris patrem! Pacuvius Armorum iudicio: . . . qui sese adfines esse ad causandum volunt, 10 d^ virtute his ^go cernundi do potestatem omnibus. CELEBRESCAT. Accius Diomede: et qualis fuerit, fama celebrescat tua. COEPERE, incipere. Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria: 'ere, obsecro hercle, d^sine'. — 'itane?' — '-co^piam'. 15 Plautus Menaechmis: n^que ego insanio neque pugnas neque ego litis coepio. idem Truculento: dum habeat, tum amet; libi nil habeat, alium quaestum co^piat. * ♦ * 20 abeam quondam et coepiam. CERTISCANT, ccrta fiant. Pacuvius Chryse: atque eccos, linde certiscant. CELEBRE, non solum frequens, sed etiam velox. Accius Aegistho: celebri gradu gressum adcelerasse minc decet. 2.5 CALLVERVNT pro occalluerunt. Cato de bello Carthaginiensi: aures nobis calluerunt ad iniurias. 7 Afranins Emancipato || 9 Pacuvius Armorum iudicio || 12 Accius Diomede || 14 Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria || 16 V, 5, 67 || 18 II, 1, 23 || 20 cf. comm. || 22 Pacuv. Chryse 1[ 24 Accius Aegistho || 26 Cato de bello Carthagin. 6 refelli Gulielm.; repelli cdd. — nuUus est id.; nullu'st Vossius. — 8 vide ut Bentinus; videt cdd. — causaiis id.; causseris lun. — 10 adfines Gothofredus ; adfinem cdd. — 11 is C pr. H^. — 13 f. ecqualis. — 14 Cepere L, H, gl. — Hypobolimaeo ; Hypobolimea Scal.; Periboea cdd. — 15 obsecro Spengelius; obscuro C. — itane M, qui et personas distinxit; mane v. — copiam L^. — 17 sanio G. — neque ego cdd. Pl.; ne C; ego nec Bitschelius. — 18 Trunculento i,. — 19. 21 ita M; apparet quippe propter similitudinem sonorum duos locos in unum conflatos, deinde cum pararetur tollere vitium in alienum locum aberratum; dum abeam quodam et ubi nihil coepiam; tum post Catonis verha in l. calluerunt: habeat alium quaestum (questum L, H^) coepiat C; versus prior ex Plauto emendatus; ap. quem haec fere sunt: dum habeat (habet Geppertus), tum amet, ubi nihil habeat (habet), alium quaestum coepiat. — 21 quondam {pro aliquando) M; quodam cdd. — 22 Certissant cdd. — certo Bamb. — fiat gl. — /'. certiscam; certus fiam. — Crusae L^; Crysae L^, H; Chrysae G. — 23 atque Vrbin. 307; aquae C. — certiscant Quicheratus; f. certiscam; certissent C. — 24 cf. Serv. in Aen. IV, 641. — egisio L, H^ {id. 2 egisto). — 25 adc. lun.; adcelebrasse (acc. /v2, H) C. — nunc add. M. — decet Bent.; docet C. — Serv.: c. g. g, adcelerate. — 26. 27 Calluerunt hic et ap. Cat. M; Calliscerunt v. (videtur verhum quod est DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 125 89. 90 M. CONMETARE, conmeare. Novius Bubulco cerdone: cum ad Inpam nostram tam multi crebro conmetant lapi. 30 Afranius Virgine: 'quo tu conmetas?' — 'ubi confixus d^sidea?' || 1 CONCALLVIT. M. Tullius ad Atticum lib. IIII: locus ille animi nostri, stomachus ubi habitat, olim concalluit. — et de deorum natura lib. III: quorum, tamquam manus opere, sic animus usu concalluit. 6 CONCIEEE, cum perturbatione conmovere. Accius Medea: nisi quaa terrestris p6ntu8 strages conciet. Afranius Deposito: di sunt irati tibi, qui conciere cogites tantiim mali. 10 Ennius * ♦ * Pacnvius Duloreste: ^xtemplo Aegisthi fidem niincupantes conciebunt populum. CONGLOMERARE, involvere, superaddere. Ennius Thyeste: ^hen, mea fortuna, nt omnia in me conglomeras mala! 15 CONGERMINASCERE, coalescere, coniungi vel consociari. Quadri- 28 Novius Bnbulco cerdone || 30 Afranius Virgine || 1 IV, 16, 10 B 2 III, 10, 25 II 5 Accius Medea || 7 Afranius Deposito || 10 Ennius. Pacuvius Duloreste. sed conferendua comment. || 13 Eunius Thyeste || 15 Quadrigariua Annal. calliscere olim in mrg. positum perperam in textum irrepsisse). — occalluerunt Bentin.; ut calluerunt cdd. — ad iniurias; cf. cvmment. ad I. coepere. — 29 lopam L^, G, K^, P. — crebo L, B. — 31 defixus Bentl. ad Ter. Hautont. III, 1, 35. — 1. 2. 3. 4 Concalluit v.; Concaluit ter cdd.; concaluit, incaluit (inculuit gl.) mrg. H, G, gl. — stomacus L^ , prius H. — ubi habit Bamb. — et deoriim L^ ; ut deorum Bamb. — tamquam onus Bamb. — cet cf. auct. de dubiis nominibus (gr. lat. V , 575) s. l. callum. — 6 cf. Cic. de nat. deor. II, 35, S9. — 8 sint probabiliter Bibbeckius. — 9 cogitas Vrbin. 307, f. recte. — 10 Ennius; utrum errore quodani Ennii nomen sit posiium pro Pacuvii an huius exciderit cum exemplo Enniano definiri nequit. — Doloreste i/i, G; ita et L ex corr.; sed deinde restitutum illud. — atque Doloreste poiiu^s quam Dnloreste codicum Nonii stat auctoritate. quod utrum evenerit librariorum stupore qui interprttarentur titulum istum pier dolores te an a Pacuvio sit ila incersum Dolorestes, ut ex layvvos factum lagona, incertum. — 11 exemplo H^. — egisti L, H. — 12 noncupantes G. — conciebant G^. — 13 in Thieste ed. a. 1476; tithe v. — 14 eheu Lachm. ad Lucr. I, 360; eu cdd. — glomeras G. — 15 Congerminascere Salmasius hic et infra, Conger- manescere cdd. (Congermaniscere gl.). — quod non magis potest esse verbum probae latinitatis quam congermanus, confrater, concivis. — consortiare H^; consori prius L. 126 NONIVS MARCELLVS 90. i)l M. garius Annalium * * * facite exemplo eorum, ut vos cum illis congerminascere sciatur. — Varro Rerum humanarum lib. III: postea cum his una rem publicam coniuncti ac congerminati tenuere. CONLABELLA. Laberius Anna Peranna: conlabella osculum. 20 CYMBALISSARE. Cassius Hemina lib. III: una mulier cantabat tibiis Phrygiis et altera cymbalissabat. CONCINNARE, conficere vel colligere. Naevius Belli Poenici lib. IIII: transit Melitam Romanus [exercitus], insulam integram, oram 25 urit, populatur, vastat, rem hostiiim coiicinnat. CATVLIRE, surire vel libidinari. Laberius [in] Lacu Averno: scinde una exoleto inpatienti hdnc catulientem lupam. || CADVCITER, praecipitanter. Varro Erratione: l ut frigidos nimbos aquae cadiiciter ru^ntis pertimuerunt aquatiles querquetulae natantes! CVPIENTER, cupidissime. Accius Philocteta: cui pot^stas si detiir tua, 5 cupi^nter malis m^mbra discerpat suis. Ennius Phoenice: 17 Varro Rer. hum. III || 19 Laberius Anna Peranna || 21 Cassius He- mina 1. III || 23 Naev. bell. Poen. I. IDI || 27 Laberius Lacu Averno || 1 Varro Erratione || 4 Accius Philocteta || 7 Ennius Phoenice. 16 Annali VIII Quicheratus (id. lib. citatur 478 s. l. murmurari). — exemplo Petrvs; exempla cdd. — 17 sciatur; puto sentiatur. — 18 ac L, H; et G. — congerminati H^; congerminata id. 2; congermanita L, congermani G. — 19 collabella, adiunge (adiungere gl.) labra mrg. H; gl. — Anna Ivm.; Annalium C. — 2^ puto conlabella, oscula! — 21 heminis L^ , H^, Bamh.; emina G. — una add. Quicheratus. — 22 frigiis C; frygiis JBamb. — cim- balissabat L, G. — 23 concinarre, hic dissipare, alibi componere (conp. gl.) mrg. H, G, gl. — Nevius C. — 25 Romanus exercitus cdd.; exerc. del. Vahlenus. — oram add. M. — 27 Catullire cdd. — surire; est surire Ges- nerus in Thesauro s. v. catulio; esurire (praecedit e) cdd. — in om. L. — Averno Bentin.; balerna C. — 28 una cum dativo, ut idem; ita et Verg. Aen. VIII, 104 sq.; una cum Quicheratus, ut sit octonarius iambicus. — exoleto Aldus; excoleto (excuieto H^) C. — hanc add. M. — inpatientem G, f. reete. — catulentem L. — 1 Erratione Me; et ratione C; et trionem cd. a Me^ memoratus. ita eiusdem Varronis fuit nsQinlovg. Aethrione non inscite Vahlenus. certe illius et Agatho fertur et Synephebi. et Synephebi quidem, item Aethrio vel Aetherio etiam Caecilii fabulae fuere. — 2 ut M; aut C. — ninbos G.^. — aquae Scal.; aqua icta (seg. ca) C. — 3 aquatilis C; quod si servetur, reponendum erit natantis. — 4 filocteta C — 6 si add. Passerat., Scriver. — fuit qui coniceret tuei. — 6 cupientis L^, H^. — ante versum qui est — lis 'membra d. suis in mrg. add. L^ CVPIDA. — menbra H. — 7 Fnenice C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 127 91 M. stultus est sicui cupido cupiens cupienter cupit. CONMEMORARE, conmonefacere , in memoriam reducere. M. 10 Tullius de senectute: Pythagoriorumque more exercendae memoriae gratia quid quoque die dixerim, audierim, egerim commemoro vesperi, — idem de Finibus bonorum et malorum lib. V: sed a te oportune facta mentio est. studet enim meus audire Cicero, quae- nam sit istius veteris, quam conmemoras, Academiae de finibus 15 bonorum peripateticorumque sententia. CONSECTARIVM, efficax, perfectum. M. TuUius de finibus bo- norum et malorum lib. IIII: illud*vero minime consectarium, sed in primis hebes illorum. CONCVBIA nocte, primi somni. Sisenna Historiarum lib, IIII: 20 ipsi legati, concubia nocte oppido digressi, iam supra hostium munjtionem succedunt. CISTAS. Sisenna Histor. lib. IIII: cistasque, quae erant legum ferendarum gratia postae, deiecerant. CENTONES et ciLiciA. Sisenna Historiarum lib. IIII: puppis 26 aceto madefactis centonibus integuntur, quos supra perpetua ac laxe suspensa cilicia obtenduntur. CEEBRITVDINEM, pro crebritatem ♦ ♦ * _ CLANDESTINA. Siscnua Histor. lib. IIII: nam clandestina celeriter transigi, aput notos cogitata dici decet, non explanari. 10 11, 38 II 12 V, 3, 8 H 17 IV, 18, 50 || 19 Sisenna Hist. IV i| 22 Sisenna Hist. IV II 24 Sisenna Hist. IV || 27 cf. comni. || 28 Sisenna Hist. IV. 8 ita M; st. e. qui cupida C. — 9 redducere H^. — 10 Pythagoreorum- que (Pith. H) L^, H, G; Pythagorioquem L^. — remeae {pro more) L^. — 11 gratiae L^. — die add. L^. — commem. C. — 12 ••U- Hy; I relh (V Me). — 13 studet Cic; sed et C. — meuis L.^, H, G. — 14 conmeras L^; com- memoras i^, H. — Academicorum et de cdd. — 16 Consectarium Muret.; Con- iectarium (coniecturarium mrg. G) C, Bamb.; coniecturarium, a coniectura, suspicacem mrg. H, gl. — 17 minime consectarium Cic; mihime coniectura- rium C. — hebes v. ap. Cic; lun.; habes cdd. Cic (exc quod de B dubitatur) et Non.; idem error de fin. IV, 24, 65. — 19 prima L^. — s. oni. L. — pr. 8. tempore Quidieratus. — lib. IIII om. L, item Flor. m. 1. — 20 con- cupia i,. — 21 succedunt suspectum. — 22 Cystas gl. — Historiae G; Histor Bamh. — quaerant Bamh. — 23 postae; positae Petrus; partha L, H^, Floient, parta H^, G, Batnh.; paratae Bentin. — deiecerant Passerat.; defecerant cdd. — 24 poppis C, Banib. (m H prius puppis, dein m. 2 ex Vi fact. o, tum ead. supra o repositum u, item ex i fact. e); puppis Flor. — 25 teguntur L^. — ac laxe Salmas.; classi (praecedit a) v. — 26 cicilia H, Flor. — obtund. Flor. m. 1, G. — 27 Crepitudinem gl. — Celeritu- dinem pro celeritatem et in sequentibus celeritudine male coniec N. Faber. apparet quippe aherratum ah uno Sis. loco ad alt. -- 28. 29 Cland. add. M; cf. 38 clandestino. — Historiae C. — clamd. JL, (in H post an ras.). — transii H^. — apud C pi. L^. — notos (totos <?J, ». e. gnaroa. — dici; ci »n ras. H^. 128 NONIVS MARCELLVS 91. 92 M. CAEMENTA, lapides non magni modi, quibus || aedificia con- i surgunt. Sisenna Histor. lib. IIII: formidine oppressus, quod humilem caementis structum oppidi murum sciebat. — Varro Bi- marco: non te pudet, Mani, cum domi tuae vides conmilitonum tuorum cohortis servis tuis ministrare caementa? 5 cis positum pro citra. Sallustius Histor. lib. I: omni Gallia cis Rhenum atque inter mare nostrum et Oceanum, nisi qua pa- ludibus invia fuit, perdomita. — Varro rerum humanarum lib. XX: eo die cis Tiberim redeundum est, quod de caelo auspicari ius neminist praeter magistratum. 10 CVADRIFARIAM. Varro Rerum humanarum lib. XX: et ea quae ad mortalis pertinent quadrifariam dispertierim: in homines, in loca, in tempora, in res. CONCALFACERE, Bxercitare vel incendere vel hortari. Cicero de oratore lib. II: et ait idem, cum brachium concalfecerit, tum 15 se solere pugnare. — idem ad Pansam lib. III: nos Ventidianis rumoribus coucalfacimur. CAVILLANTVR, ut iocantur.' Cicero de oratore lib. III: cavil- lantur aut aliquid de oratoris arte paucis praecipiunt libellis. CATVS pro sapiente. Cicero Tusculanarum lib. II: sed homo 20 catus numquam terminat nec magnitudinis nec diuturnitatis modum. CONTRAHI dictum est honeste quadam tristitia laborare et sollicitudine aut merore. Cicero Tusculanarum lib. III: hoc de- tracto, quod totum est voluntarium, egritudo erit sublata illa 2 Sisenna Hist. IV || 3 Varro Biraarco || 6 Sallustius; cf. comm. || 8 Varro Rer. hum. XX || 11 Varro Rer. hum. XX || 15 II, 78, 316 || 16 Cicero ad Pansam 1. III || 18 lU, 31, 122 || 20 II, 19, 45 || 23 III, 34, 83. 1 Cementa Bamb. — 2 Historiae C. — 3 cementis L, G. — structum M; instr. C. — Varro; cf. 196 caementa. — 5 mistrare prius L. — item cementa. — 6 citra Guietus; ultra cdd. cum gl. ; cf. Gell. XII, 13 , 8. — SalL; cf. Victorin. ad Cicer. rhetorica pg. 5 ed. Orellii; Dietsch. histor. frgm. I, 8. — Histor. lib. I: omni Gallia add. e Victorino Quielierutus. — 7 quia Lugd., Paris. 7665. — 8 fuerit Bamb. — rerum humanarum Popma, Me; rhetori- corum (rethoricorum L^) cdd. — 9 auspicari ius H; auspiciarii i. id. prius; auspiciari i. (auspiciarius L) L, G. — 10 neminist M; nemini sit cdd. — magistratum Ald.; magistrum C. — 11 Cuadr. Paris. 7577; Quadr. C, Bamh.; quadrifaria gl. {in hoc l. nullum). — rhetoricorum (reth. L) C, Bamb.; corr. Popma, Me. — 12 mortales Bamb. — pertinet H. — 13 in loca, tempora prius L. — 14. 15 Concalfacere pro califacere gl. — excitare Bamb. — de oratore Passerat.; de deorum natura C. — 16 sole L. — 17 concalfacimur M; calfaci- mur ifj,- calficimur L, H^, G. — 20 Castus L, Bamb., prius H, gl. — 21 castus L, iZj, Bamb. — 22 laborare Guietus; liberari cdd. — et add. L^. — 23 ut i>j. — maerore H^, Bamb. — f. ec soll. aut maerore. — HI otn. L. — 24 volutarium H. — aegritudo H^, G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 129 92. 93 M. 25 merens; morsus tamen et contractiunculae quaedam animi relin- 1 quentur. || et lib. quarto: itaque haec prima definitio est, ut egritudo sit animi adversante ratione contractio. CiCVRES. Cicero Tusculanarum lib. V: partim solivagas, par- tim congregatas; inmanes alias, quasdam autem cicures; nonnullas 5 abditas terraque tectas. cviAS, unde. Cicero Tusculanarum lib. V: Socrates quidem, cum rogaretur cuiatem se esse diceret, mundanum, inquit. CIBAEIVM, aut de pane sordido aut de alio indigno, quod nunc * * ♦ dicitur. Varro Modio: in cubiculo dormirem mallem scilicet 10 potius, potus vinum meum cibarium quani ego dominus cabarem. — idem "Ovog Ivgag: tuus autem iste frater cibarius fuit Aristo- xenus? — Cicero Tusculanarum lib. V: cui cum peragranti Aegyptum comitibus uon consecutis cibarius in casa panis datus esset, nihil visum illo paue iucundius. 15 COMEDONES, ab edendo. Varro Modio: putat fore hoc, quod nunc comedonibus venit usu, quibus, mota voluptate com edunt, dumtaxat gula gaudet. COLEM, vitis robur [quem dicimus caulem, ut Vergilius lib. XII: puberibus caulem foliis]. 20 Varro de re rustica lib. I: e sarmento coles qui nati sunt, de is, qui plurimum valent, primum ac secundum, nonnumquam etiam tertium relinquere, reliquos decerpere. 1 IV, 6, 14 II 3 V, 13, 38 II 6 V, 37, 108 || 9 Varro Modio 1 11 Varro^Ovog IvQag B 12 V, 34, 97 || 15 Varro Modio || 18 XII, 413 y 20 I, 31, 2. 25 maer. H^. — haec contr. L, Hy. — relincuntur L, H^. — 1. 2 lib. IIH ed. Bas. — ita L^. — et egr. L^. — aegr. H^^ G. — 3 om. h. l. Bamh.; gl. — 4 cicuras C pr. H,. — non alias L, H^. — 6 Cuiatis, cuius gl. — V om. H^. — 7 cuiautem £, , cuiantem prius H. — inquid Bamb. — 8 indigno add. ij. — quod nunc in cdd. post Cib. pos. huc traiec. et lacunam signif. M. — 9 dicitur Biesiiis; dicatur cdd. — Modo id. — in bucolico G, lihri Merceri. — dormirem 31, dormire v. — 10 potius, potus M (potus Bentin.); potius cdd. — dominus, se. conyivii. — f. quam heic dominus cubarem. — de cena fastidiosa taediosaqm, freguentissima satiricis materia, agi apparet. — 11 iste M, qui et interrogandi signum apposuit; ipse v. — Aristoxenus; musicus nohilissimus. — 12 peragranti Cic; peregrinanti C. — 13 consecutis cdd. Cic; secutis {praec. non) Non. — 14 visum est cdd. Cic. — 15 Modo jH,; Medio Bamh. — 16 nunc M, huic cdd. — venit Laurenhergius, convenit v. — mota voluptate Popma (voluptate iam lun.), nota voluntate (nota volujate Hi) C, Bamb. — 18. 19. 20 Colem M; Caul. v. — tum v. r. Varro d. r. r. 1. quem d. c. ut — (lib. XX B) foliis. e sarm. e. q. s. — libro I Bamb.; Montepess.; libro X L^, H, G; libro i,. — illa quem — foliis, ut ab interpolatore adscripta, uncis incl. M. — ex s. edd. Non. — pampinare est e s. Varro. — coles Varro; caulcs C, Bamh. — 21 his cdd. — primum om. cdd. Varr. NoM .AfABc. C. D. ed. L. MvBt.i,BB. 9 130 NONIVS MARCELLVS 93. 94 M. CONTINVARI, convenire, concurrere. Sisenna Historiarum lib. VI : Marius ostio Liris evehitur adque Aenariam suos continuatur. CiNEFACTVM, in cinerem dissolutum: figuratio, || ut tepe- 1 factum et labefactum. Lucretius lib. III: ad nos horrifico cinefactum te prope bnsto. COXENDICES, coxas. Lucilius: caput ut coUo, sustentatur truncus coxendicibus. 5 Varro de re rustica lib. I: lata fronte, naribus simis, lato pectore, crassis coxendicibus. CONDITANEVM, quod condi vel condiri potest, recte dici Varro de re rustica lib. I ostendit: *in agro crasso et calido oleam conditaneam, radium maiorem, sallentinam, orcitem, puseam, ser- 10 gianam, albicerem, colmineam.' CENATVS, ut pransus, ut potus, ut lotus, id est confecta cena. Varro de vita populi Romani lib. III: ut eius convivium, qui triumpharet in Capitolio, videretur esse proprium et ipse potius domum reduceretur cenatus a convivio. 15 CIRROS. Varro Cato vel de liberis educandis: itaque Ambra- ciae primum capillum puerilem demtum, item cirros, ad Apollinis ponere solent. CATELLOS. Varro Cato vel de liberis educandis: quare me- liusculae curae consuetudinis puerilis illorum, qui suis catellis mi- 20 nistrant quod edint. 23 Sisenna Hist. VI || 2 III, 906 || 4 Lucilius || 6 I, 20, 1 || 9 I, 24, 1; cf. comm. II 13 Varro de vita pop. Rom. III || 16 Varro Cato || 19 Varro Cato. 23. 24 Continuari Me, Continuare cdd.; cf. infra. — lib. Y G. — hostio G^. — adque Me, atque v.; f. atque ad; cf. comment. ad pg. 34 l. vaccillare. — continuatur otn. L, m. 1 Florent.; f. continuat. — 1. 2 Cinef., i. c. add. i, in mrg. — illa figuratio ut (et L, H^) — labefactum videntur seeludenda. — 3 ad pro at. — horrifico — busto Lucr.; liorritico — cobus G. — 4 Coxendices Guietus; Coxendicas Montepess.; JBamb.; Cocsendicas H, G; Cocsendica L. — coxa L; cosas G^. — Coxendicas, coxas gl. — Lucil.; cf. comm. in Lucil. 285. — 5 ita M (coUo sust. iam Ald.); caput colos temtatur (temptatur G, Bamb.) truncus (truccus H^) sustinetur a cocsen- dicibus (coxend. Montep., Bamb.) — 6 s., I. Varro; simulato L, G; simul lato H. — 7 classis C. — 8 vel cond. del. Quicheratus. — 9 Varro; immo Cato (de re r. cap. 6), quem citat V. — ostendit add. Me. — oleam H^ ; oleo L, H^, G. — 10. 11 conditivam Cato. — horcitem C. — pusseam G; ap. Varr. poseam (posseam). — sergianam Varro; serginam cdd. — albicurem (abicurem G), colijiiniam C; colminiam, albicerem ap. Varr.; colminianam, albicerem ap. Cat. — 12 Caenatus H. — caena Bamb. — 13 ut eius; cf. Valer. Max. II, 8, 6. — 14 triumfaret L^, G. — videtur L. — et ipse M, ut ipse v. — 15 redduceretur H^, G. — 17 demptum G pr. L^. — circo H^. — Apollinis Gothofred.; Apollinem C. — 20 curae add. Ald. — ministrent G. — 21 edint Ho^; Me; edent C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 131 94. 95 H. INCIPIT PER D LITTERAM. DEXTIMA, pro dextra. Varro tisqI aiQE^scav: porro inde ab unoquoque compito ternae viae oriuntur, e quibus singulae exitum 25 ac TElog habent proprium. a primo compito dextimam viam munit Epicurus. DESVEVi illum, pro desuefeci illum, id est consuetudinem ei abstuli. Titinius Gemina: || 1 p4rasito8 amovi, lenonem a^dibust absterrui, ddsuevi nequo ad cenam iret extra consilium menm. DAPALis cena est amplis dapibus plena. Titinius Varo: t6to tibi fit iD foco 5 deliniens dap^lis cena. DiviTANT, pro ditis faciunt. Accius Astyanacte: nU cr^do anguribus, qui aiiris verbis deivitant alidnas, snas ut aiiro locuplet^nt domos. Turpilius Thrasyleone: 10 di me defvitant. DESQVAMAT, squamis spoliat. Plautus Aulularia: Drom6, desquama piscis; tu, Macha^rio, gongnim, murenam exd^rsna, quantum potes. 23 Yarro itsQl atQsasoav || 28 Titinius Gemina Q 3 Titinias Yaro || 6 AcciQS Astyanacte || 9 Turpilius Thrasyleone fl 11 U, 9, 1. 23 Varro; cf. Priscian. 607 et praeterea dextimus et srnistimus. exti- mus quoque pro extremus dicebant antiqui. — dBQCScav L; afQCstov H^; asQscscov id. 2; G^ ; dsQscscov id. 2. — 24. 25 ex quibus pars cdd. Prisc. — sinegulae H^; sineulle L. — exitum ac telos (ad caelos Caroliruhensis m. 2) cdd. Prisciani; extume exitum ad caelos C. — a om. L. — conpito H. — 27 prodes uesicullum, id est L^. — consuitudinem L. — ei om. Bamb. — 1 lenon est Bamb. ; lenonum Lachm. — aedibus (edibus cum Bamb. L, H); difficile potest credi etiamtum Titinii tempore, quod Naevii ac Plauti fieri potuisse non neges, productam finaletn dativi pluralis tertiae. neque tamen idonea suppetit medela. — non male Bothius deterrui; Hermannu^ proterrui. — fuit qui scriberet aedibus vi absterrui. — trochaicos autem esse omnino numeros sequente versu demonstratur. — 2 ne om. Bamb.; nae X,. — quod L; quod (d in ras. m. 2) H. illud quod qui tuereniur fuere frustra. — caenam C, non Bamb. — exiret L. — 3 plaena X, . — Varo Bentin. ; Varro C. — 4. 5 ita M; toto fit in f. delignis in {pro hoc, quod ex superioribtis hu^ illat., edd. saec. XV mihi) d. c. (caena H^; G; caenae Hi) C. — 6 Devitant L, Hi, Bamb.; Div. H^, G. — ditis; viditis L^; vites Bamb.; divites ij, H, G (in H supra es eras. i). — Accius; cf. Gell. XIV, 1, 34. — 7 nihil cdd. Non.; nihil, nichil Gdl. — aures ap. Gell. — verris L. — devit. hic et infra L, H^: div. H^, G. — 8 dOmus plures libri ap. Gell. — 9 Transi- lione C. — 11 spoliat M; expoliat v. — Plaut.; cf. 17 exdorsuare. — 12 Dromo Pl.; drome L^, H^; adrome id. 1; dromae G. — Macherio C. — 13 gongrom H; congrum cdd. Pl. — munerenam L^. — exdordna L^, ut vid. 9* 132 NONIVS MARCELLVS 96. 96 M. Lucilius Satyrarum lib. VII: rador, subvellor, desquamor, pumicor, omor, 16 expolior, pingor. DEARTVARE est quasi per artus concidere. Plautus Captivis: tum fgitur ego deruncinatus, de^xtuatus siim miser. idem in eadem: Deartuasti dilaceravisti 4tque opes 20 Conf^cisti DEMOLiRi, diruere, Sallustius Historiarum lib. IIII: pluteos rescindit ac munitiones demolitur locoque summo potitur. DiviDOS, id est separatos. Accius Andromeda: n6sque ut seorsum dividos leto 6fferas. 26 DISPVLVERARE est dissolvere. Naevius Gymnastico: saxa, silvas, lapides, montes dissicis, dispulveras. DIFFERITAS, pro differentia. Lucretius lib. IIII: tantaque in his rebus distantia differitasque. DEBIL, debilis. Ennius lib. VIIII: 80 debil homo. || DOMITIONEM. Pacuvius Hermiona: 1 nam s61us Danais hic domition^m dedit. Lucilius lib. XXVI: d6mitionis ciipidi imperium i6gia paene inmfnuimus. 14 Luc. 1. VII II 17 III, 4, 109 II 19 III, 5, 14 || 22 Sisenna Hist. IV || 24 Accius Andromeda H 26 Naevius Gymnastico IV || 28 IV, 636 || 30 Enn. Ann, IX 11 1 Pacuvius Hermiona || 3 Luc. I. XXVI. — quam tum L^. — potest melim L, H^ pg. 17. — pro exdorsua quantum potest male cdd. Pl.: exossata fac sient. — 15 rador Turneb.; sador C. — subbellor id.; subv. cd. Dousae; Turneb. — 16 exp. Dousa pater; expilor C. — 18 derunc. Bentin.; deuntus L^, id. 2 deunctus; deuniatus jHj,- deunciatus H^, G. — 20. 21 conficisti L^. — Pl.: me meamque rem — delacer. dear- tuavistique opes; conf. omnis res ac rationes meas. ~ 22 DemoUiri L^, Bamh. — deruere L^; Lugd.; Faris. 7665; 6. — Sallustius postea add. in L. — 23 moni- tiones H^. — 24 Devidos L; Dividus id est separatus Bamb. m. 1. — 25 propter r. m. aut scribendum cum Mibbeckio sevorsum aut scandendum ita: n6sque ut sorsum dividos leto offeras. — divides L^, H^; devidos L^. — offeras Scriverius, offeres C. — 26 Nevius C. — cimnastico Li ; gimn. L^, H. — 30. 31 debil Lipsius; debilo v.; conf. eomm. JEnn. pg. 194. — debiles L^. — 1 Do- mitionem M, et ita P; cf. de re m. 419 sq.; domutionem cdd. rell.; Doe muotionem gl. — Paccuvius Bamb. — 2 Danais v.; Danaps (Dalanaps H^ C, Bamb. — domutionem id.; domit. M. — 4 domutionis C (om. hoc exempl. Bamb.J, domit. M. — pene C. — cet. c/. Luc. XXVI, 34. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 133 96 M. 5 DissiGNABE, cum nota et ignominia aliquid facere. Terentius Adelphis : flla quae ante facta snnt omitto: modo quid dissignavit? DEBLATERARE, obloqui, confingere, Lucilius lib. XXX; 10 deblaterant; blennos bonu' rasticu' concinit una. DELETILE, non quod deleatur, sed quod deleat. Varro Modio: si displicebit tam tibi latiim mare, parabi' tantum spungeam del^tilem. DATATIM, id est invicem dando. Plautus Curculione: 15 tiim isti, qui ludunt datatim servi scurrarum in yia. Afranius Omine: datatim uxorem ut Iiidas. Pomponius Adelphis: quid ille dicit, cum datatim in I^cto tecam liisi? 20 Novius Exodio: non liidunt in molia pila raptim datatim v6rsa? DiviDiA est taedium. Accius Armorum iudicio: huius m6 dividia cogit plus quamst par loqui. Turpilius Epiclero: 25 ... sperabam consilia nostra dividia^ tibi, cum aetas accesset, non fore. ' DVLCITAS, DVLCIDO, pro dulcitudo. Accius Tereo: 5 I, 2, 6 II 9 Luc. 1. XXX || 11 Varro Modio D 14 IT, 3, 17 || 16 Afranius Omine || 18 Pomponius Adelphis || 20 Novius Exodio || 22 Accius Armorum iudicio II 24 Turpilius Epiclero || 27 Accius Tereo. 5 Dissinnare H^; Designare G (at in mrg. ^isignare); gl. — 6 Adelfis C; ita et V. 18. — antehac Ter. — 8 homitto H^, — dissingnavit H^. — designavit Bembin., quid. cdd. interpol. ap. Ter. — 9 Depl. Bamb. — obliqui L. — confringere Bamb. — lib. XX G. — 10 deplaterant H^; deblaterat edd. ante Me. — blennus lun.; conf. comm. Luc. 272; plennus L, G ex corr.; plenus (cplenus jj,) H, pr. G. — concinnit pr. H. — /. debla- terat biennus, bonu' rusticu' c. u. — 13- parabis t. lun.; partis quantum C; para, vis quantam Popma. — parabi' quantam si scripsit Varro, hominem TtoXvyQcccpov ab eo apparet irrisum; alterum si est eius, de se ipso videtur locutus; cf. 176 scenatilis. — 15 d. s. sc. Pl.; servi scurrarum (servis curarum JSi,- id. 2 servi scurarum) datatim G. — 16 hominem L, H^ • homine H^, G. — 19 quid M; quod C. — dixit Quicheratus. — 21 ita M; h. e. nonne etiam servi aliquando ludunt? in molis non ludunt raptim pila datatim (datim L^) morso. — 22 est id est Bamb. — tedium C, Bamb. — armi L^^. — 25 consilio Hj,. — 26 f. accresset. — 27 dulcido, pro dulcitudo M; dulcitudo, pro dulcedo v. — Dulcitas, dulcido gl. 134 NONIVS MARCELLVS 96. 97 M. 0 suavem linguae sonitum! [o] diilcitas conspirat animae. Caecilius Syracusiis: 30 t^ntan hnic inv&sit in cor diilcitas? Cicero de oratore lib. III: quin etiam gustatus, qui est sensus ex omnibus maxime vokiptarius quique dulcedine praeter ceteros sensus commovetur. DISCORDITAS, pro discordia. Pacuvius || Hermiona: 1 quantamque ex discorditate cladem inportem familiae. DELETio. Lucilius lib. XXVIIII: del^tionem n6stri ad unum ex^rcitus. DEPEILASSERE ac DEARGENTASSERE et DECALAVTICARE et 5 DESPECVLASSERE. Lucilius Hb. XXVI: depeilassere aliqua sperans me ac deargentassere, decallauticare, eburno sp^culo despeculassere. DIFFLARE est flatu disturbare. Plautus: cuius tii legiones difflavisti spiritu. 10 Lucilius lib. XXVI: p§,r8 difflatur v^nto, pars autem obrigescit frigore. DANVNT, dant. Pacuvius Iliona: di me ^tsi perdunt, tamen esse adiutam ^xpetunt, quod, priu' quam intereo, spatium ulciscendi danunt. 15 Plautus Pseudolo: cui s^rvitutem di danunt len6niam. Naevius Belli Poenici lib. IIII: 30 Caecilius Syracusiis || 32 III, 25, 99 || 1 Pacuvius Hermiona || 3 Luc. 1. XXVIIII II 6 1. XXVI II 9 Milit. gl. I, 1, 17 || 11 Luc. I. XXVI || 13 Pacuvius Iliona II 16 III, 1, 1 || 18 Naev. Bell. Poen. IIII. 28 0 add. lun. — o del. M. — 29 conspirat M (i. e. congruit); conspi- ratum H^, G; conspiritum rell. — 30 Cecilius L, H; Caelius G. — Seracusis L, H^ ; Siracusis G (sed prius testante Schneid. Siracusiis), H^. — 31 tantan' Me, tentam (tanta H^) G. — hinc Ubri Merceri. — in cor M (hinc inv. in cor Davi Me); in corda in C. — 32 de oratore v.; de deorum natura cdd. — id. vitium 92 s. v. concalfacere. — 33 dulcedine H^; dulcitudine rell. — 1 ermiona H. — 2 corditate L, H. — 5. 6 Depeil. hic et infra M; Depecu- lassere H^ ; Depoc. L, H^, G, Bamb. — mrg. H quasi pecus auferre. — Deca- lanticare lun. — Depeculassere deargentasse. re dedauticare gl. — et desp. add. Quicheratus. — 7 depeculassere L, H^; depoc. Hi, G. — me, 'puto meme. — 8 decalauticare G; decalluticare L^. — depeculassere G; despeculassere L. F. Schmidtius comm. ad Luc. l. IX pg. 12. — 12 fuit qui coniceret obbrutescit. — 13 Pacubius L^. — cet. cf. 104 expetunt. — 14 petunt cdd. h. l. — 16 spacium (ut saepe) L^. — 16 Pseudulo G. — 18 Ponici L^. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. IL 135 97. 98 M. eam caniem 20 vict6ribu8 damint. Caecilius Plocio: at 4 re quondamst, quando optata n6n danunt. DEAMABE; vehementius amare. Afranius Vopisco: volupt^tem capio maximam, cruciari tua te ciilpa. 26 quid de te et de illa p^ssime, quam d^amas, promer^re? DECOLLARE, ex collo dcponere. Caecilius Notho Nicasioni: hab^s quidem tibi; tradidi; in tuo coUost: decoll^s cave. DEGVLASSE est gulae dedisse. Afranius Brundisina: immo iamdudnm accubuisse, degulasse opdrtuit. 30 DELECTARE, inlicere, adtrahere. Ennius Thyeste: set me Apollo ipsiis delectat dtque ductat D^lphicus. 1 Quadrigarius Annalium lib, III: Fabius || de nocte coepit hostis castra simulare obpugnare, eum [hostem] delectare, dum col- lega id caperet quod captabat. DELICA, explana, indica. Accius Achille: 5 qua re alia ex crimine inimicorum effiigere possis, ddlica. Caecilius Obolostate: 'immo v^ro haec ante sdlitns sum'. — 'res d^licat'. Titinius Quinto: quid istuc est? aut quid istic sibi vult s^rmo? mater, d^Iica. 21 Caecilius Plocio H 23 Afranius Vopisco H 26 Caecilius Notho Nica- sioni II 28 Afranius Brundisina || 30 Ennius Thyeste | 1 Quadrigarius Annal. Ill|| 4 Accius Achille R 6 Caecilius Obolostate | 8 Titinius Quinto. 21 Plothio L, H^ ; Plotio H^ ; Plocio ed. Bas. — 22 at e re quondamst M; atiere quod dant H^; patiere quod d. rell. — danunt, sc. di. — 23 Vobiso L^. — 24 volupt. Vrbin. 307; volunt. v. — te add. H.y — 25 quid Jf, qui V. — de te et Scal.; det et cdd. — pessime Pahner.; pessima cdd. — promere L. — 26 Nicasioni; cf. Lachm. ad Lucr. I, 739. — 27 quidem M; YJde V. — 28 Brumdisini L, H; Brundisini G (Brundisinumo pro Brundisini immo in G esse testatur Schneid.) ; Brundisinis Bentin. — sed cuvi maior Donati de com. pg. X VIIKl. et Festi pg. 321 auctoritas quam Prisc. pg. 879 Brundisinae adserat titulum, hunc in corruptis N. l. et hic et pg. 123 s. l. inplicare existimavi restituendum. — 29 hoccubuisse Cpr. H^, qui occ. ; acc. Madvig. Adversar. II, 656 ; recte, nisi veteres ut obire pro adire, ita occumbere pro accumbere dixisse statueris. — 30. 31 Theestes et C. — ipsus Bothius; ipse cdd. — atque add. M. — Delficus C. — 2 hostis Guietus; hostibus C. — hostem expunxit Quiclieratus ; f. eo hostem. — delatere H^. — ^ captabat; f. optabat. — 4 Delica (Deli- cae ii); cf. 277 delica. — 5 alia cdd. pg. 277; aliae h. l. — Q obolostate cdd. 277; obolio istate hie. — 7 cf. comm. in eundem v. pg. 277. — vere H^. — haec sol ante solitum sum i. — 8 in Quinto cdd. 277; Ubro (lib.) quinto hic. — 9 quid istic cdd. 277, istie h. l. 136 NONIVS MARCELLVS 98 M. DEVORARE, absumere, eripere. Accius Aeneadis: 10 patrio exemplo ut me dicabo aeque animam devoro hostibus. DiGNET, dignos putet. Pacuvius Iliona: quis deos infernos, quibu' caelestis, dlgnet decorare hostiis? DEBILITEE, debilitate. Pacuvius: miseret me; lacrimis lingua debiliter stupet. 15 DEMAGis, valde [demagis]. Lucilius lib. XVI: rex Cotus ille duo hos ventos, eurum atque aquilonem, novisse aiebat se solos demagis; istos ex nimbo austellos nec nosse nec esse putare. Div, pro die: unde et interdiu dicitur. Titinius Fullonibus: 20 nec noctu nec diii licet fullonibus qui^scant. Plautus Mercatore: noctuque et diu ut viro subdola sis. idem [in] Aulularia: nec n6ctu nec diii quietus limquam eram: nunc d6rmiam. 25 DVBITATIM, dubitanter. Caelius Annalium lib. III: imperator 10 Accius Aeneadis 1| 12 Pacuviua Iliona || 14 Pacuvius [| 16 Luc. 1. XVI || 20 Titinius Fullonibus || 22 Plautus Casina IV, 4, 5 ; sed cf. comm. || 24 Plautus Aulularia || 26 Caelius Annal. III. 10 Dev., ads. gl. — 11 patrio L^ in ras. — ut — aeque M; et — atque V. — devoro pro devovero. — 12 cf. 281 dignatus; 286 dignatus. — 13 quis cael. Bothius; f. rede. — hostis C; corr. lun. — 16. 17 Demagis valde [demagis] M; Dem. valde magis v. — XVI: rex; X uirex L, H^. — 17. 18. 19 tandem Jios versus licuit expecUre, qui in editione Lucilii nondum erant absoluti. Cotus quippe, hiemalis terrae rex, tantum dicehat se nosse ventos ibi maxime flantes; austrum, qui rarus et invalidus in Thracam venirct, nosse se negabat. — duo Salmas.; duos (seq. hos) C. — euram M; austrum v. — 'in aliis scriptum repperi: novisse aiebat se solos' Bentinus; novissime alebat (aiebat H^, G) solos G. — solos se Sdlmas. — demagis, cqpodpcog, gl. Philoxeni; Paulus 71 demagis pro minus; ubi tamen docti 'nimis'. N. certe post demagis voluit interpunctum, potestque id videri factum ut derepente. — an negantis vel adversantis potius sit adv. scribendumque cum ed. Turic. novisse aiebat solos, sed d. i., amplius quaerendum. — demagis per ceterum expl. comparato Hispanorum demas Buechelerus m. Rhen. XXXVJI, 524. — 19 nos seneces putare L. — 20 interduo Hj^. — 22 Mercatore. sequitur v. Casinae. excidisse v. Mercatoris 862 non concedam neque quiescam cusquam noctu neque dius (diu Bothius et, si usus est hoc exemplo, Nonius) scite coni. Buechelerus mus. Bhen. XV, 440. illud potest duhitari, Noniine an librariorum neglegentia sit peccatum. — 23 nec diu H^. — subdolola H^. — 24 idem add. L^. — 25 f. haec in fine Aululariae, qui intereidit, fuere. — eram H, ; eam rell. — 26 Caecilius H; Flor. — Annalium lun.; Annalis cdd. — lib. IIII Bamb., Monte- pess. — necclamat G^, conclamant Bamb.; Paris. 7665; 6. — velites; ut velites Ald.; avelitatis cdd. — a sinistro Quicheratus {cf. avelitatis); in sinistro C; in inisstro Bamb.; nisi error subest Halmii (inistro Lugd.); inistro DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 137 98. 99 M. conclamat de medio, velites a sinistro comu removeantur, Gallis non dubitatim inmittantur. — Sisenna Historiarum lib. IIII: 1 quod hostem non dubitatim cum pluteis ac scalis iter || facere cernebat. DISCEDERE, hiare, dividi, distendi. M. Tullius de officiis lib. III: hinc ille Gyges inducitur a Platone. qui" cum terra 5 discessisset magnis quibusdam imbribus. — Sisenna Historiarum lib. IIII: armati, dextera ducti, magis magisque in latitudinem discedunt. DELEGAEI veteres discedere posuerunt vel dispertiri. Plautus Amphitryone: 10 aicui favitorea d^egatos viderint. DEPSEEE [a graeco magis significantiam vel originem trahit. Homerus Odyssia: dstpricac Krjgov fielirjdia]. Varro Mysteriis: sed tibi fortasse alius molit et depsit. 15 DOLITVM, quod dolatum usu dicitur, [quod] est [per caelum] vel abrasura vel effossum. Varro Agathone: numnam celatus in mann dextr^ scyphns, cael6 dolitos, §.rtem ostentat M^ntoris? 28 Sisenna Hist. IV y 4 III, 9, 38 B 5 Sisenna Hist. IV | 9 prol. 67 H 12 XII, 48 II 14 Varro Mysteriis H 16 Varro Agathone. Paris. 7666 (avelitati sinistro Paris. 7665; Montepess.). — ad pugnam Se- mnsem haec referenda coll. Liv. XXVII, 48 scite suspicatur Petrus. — 28 lib. quarto H. — om. hoc exempl. Bamh. — 1 honestem H^. — 3 Discere Bamb. — M. Tull.; cf. 330 inducere. — 4 giges; e cum ras. m. 2 fact. ex a H; gygyes L^. — 5 discesset H^. — inbribns L^. — 6 magis magisque Guietus; magisque C. — 8 Delegari. — dispertiri Quicheratus; Delegare — dispertire cdd. — Amfitreone L; Amrione H^; Amfitrione L.^, H^; Amfitryone ed. Bus. — 10 sicui Plaut.; cui cdd. — ah illo cui usqtie ad finem paginae, hoc est usque ad cruribus in 1. descobinatis, omnia in rasura scr. L^. — fa- vitores H^; fautores rell.; cd. B. ap. Pl. — delegatos Pl.; delegatores C. — 11. 12. 13 cf. pg. 39 condepsere. — Depserere H^. — om. h. l. gl. — illa a graeco — (isXn^Ssa, ut ex pg. 39 huc translata, secl. M. — Omerus L^, Bamh. — Odissia L, H; Odyssia ed. Bas.; Odyssa Bamb. — iam L Xdsncrjca HriQOVfisairjXsa, G hahet aSsncrjcac, H^ Xdsncr}Cac {prius XXsnrjca); rell. utriusque cd. et Bamb. dittographias afferre non est tanti. — 14 Myst. H^; Mist. relh — alius add. L^. — 15 Delitum Bamh.; gl. — quod secl. M. — p. c. Passerat.; secl. M; percaesum v. — fraudi fuisse quod errore ap. V. scriptum esset dolitus pro politus statuere Dubnerus in actis Athenaei Gallici a. 1S55 pg. 107 ; Madvigius Advers. II, 656; vix recte, cum a Varrone poculum rudi arte factum appareat irrideri; cf. Priap. 10, 4. — 16 Varro; cf. 436 celare et caelare. — 17 umnam H^; numquam G. — caelatus L, H; ipse Non. 436. — scifus C. — 18 celo C. 138 NONIVS MARCELLVS 99, 100 M. [Cicero dolatum Academicorum lib. IIII: non enim est e saxo sculptus aut e robore dolatus,] 20 DENTHAEPAGAS, quas Graeci odovtayQag vocant, latine voluit appellari Varro Quinquatribus: hic forcipes bipensiles, dentharpagae. DESCOBlNATis, sauciis et abrasis et desectis. Varro Meleagris: sin autem delectationis causa venamini, quanto satius est salvis 25 cruribus in circo spectare quam his descobinatis in silva cursare! DESVBVLARE, perfodere+. Varro Sesquulixe: unam enim viam Senona moenisse duce virtute: hanc esse nobilem; alteram Car- neadera desubulasse, bona corporis secutum. || DORMiTio. Varro Sexagesi: 1 o stulta nostri p^ctoris dormitio vigilabilis! et alio loco idem: quid mihi somno, si dormitio tollitur? DISSENTANEVM, discors et dissentiens, ut consentaneum contra. Nigidius: eum locum facit dissentaneum. 5 DEOIDVA quae decidant, ut occidua quae occidant. Laberius in * * * 19 II, 31, 101 II 22 Varro Quinquatribus jj 24 Varro Meleagris || 27 Varro Sesquulixe || iVarro Sexagesi || 3 Varro (in saturis, ut vid.) H^S Nigidius || 6 Laberius. 19. 20 Cicero — dol.; haec db interpol. vid. adiecta. — e xaso G. — sculptus aut Cic; aut cultus cdd. — e robore; ebore cdd. Cic. — 21 Den- tarpagas C, non Bamb. — odovxarQccc L, H, Bamh. — harpa (non ut lemma) forceps gl.; cf. et comment. in 120 hallec. — 23 ita M ; trim. graecanicus. — hic bipensile (bipins. L^; Bamb.) C; bipensiles lun. — forcipes id.; for- cipen C; forcipem Bamb. — denthaspagae H^; dentarpagae H^, G; dent- barpage Bamb. — bipensiles hic forcipes dentharpagae Guietus. — male Buechelerus: hic bipennis, ille {debebat certe esse huic bipennis, illei); nam bipennibus hic nullus locus. bipensilis ut ap. Auson. JEpigr. 79, 7 ed. Schenkl. trifissilis, — 24 sacciis H^; id. 2 saucciis; saucius Bamb. — 25 delectationes Jvj. — 26 spectare iZj (m mrg. add. m. 2 ex); expectare rell. cum Bamb. — curare C; currere lun.; cursare Volberius. — 27 Desuberrare Bamb.; Desublare gl.; desabulare Scal. — desubulare a subula ductum. — pertodere prius L; pertundere gl. — illud perfodere parum apte delectum. melius pro poliendo poni dicit Oehlerus; cf. 66 l. politiones, — sesqueul. C. — unam enim viam Popma (unam viam lun.); unam veniam C. — 28 Zenona (Senona M) moenisse (molivisse Boeperus) Lips.; esse nonamovisse (post movi ras. H) C. — 29 bonam L, H. — bona corporis; ita perperam a Varrone red- dita, quae Carn. ta jiQcSta Kata cpvaiv dixit; cf. doctorum commenta ad Cic. de fin. II, 12, 35; V, 7, 20. — 1 Varro; cf 158 puellos; ubi loeus plenior. minus bene propter r. m. hoc frgm^ octonariis iambicis contineri putant V. — 2 0 om. Bamb. — peccatoris Bamb. — vigilabis cdd. h. l. — illud vigilabilis obscurum. — 3 id est L^, Bamb. — ad saturas recte se- quentia rettulere docti. — f. somnum. — 4. 5 dissentanium bis L^. — 6 dec. Quicheratus; cadant cdd. — occididua H^. — 7 lacunae signumadd. M; sin L^. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 139 100 M. antumno nbi caurns ^.ffatim decidna folia pandit. DVOVICESIMO, ita ut duodecimo. Varro Humanarum rerum 10 lib. XVI: mortuus est anno duovicesimo; rex fuit annos xxi. — Cato in quarto Originum: deinde duovicesimo anno post dimissum bellum, quod quattuor et viginti annos fuit, Carthaginiensis sextum de foedere decessere. DiVRNARE, honestum verbum pro diu vivere, ut aput veterem 15 prudentem auctoritatis incognitae: *neque optumum quemquam inter nos sinunt diurnare.' DVRITVDO, pro duritia. Cato in Veturium: *qui illius', inquit, *inpudentiam [qui] norat et duritudinem'. DELiciA, numero singulari; quod aut rarum est aut singulare. 20 Plautus: m^a volnptas, mea delicia. DiRiTAS. M. Tullius de seneetute: in altero diritas. DERISSISSIMVM, Varro Bimarco: scena qnem sen^m latina vidit derisissimnm. 25 DIIS, diutinis ac iugibus. Varro "Ovog XvQag: 9 Varro Rer. hum. XVI 1| 11 Cato Orig. IV y 15 Q. Claud. I; cf. comm. || 17 Cato in Veturium H 20 Poen. I, 2, 152 |j 22 18, 65 || 23 Varro Bimarco y 25 Varro "Ovog Xvgag. 8 autumno Bibheckius (in aut. Bothitts); altnm non H, G; alium non L. — caurus {pro quo cdd. saepius carns) Bibbeckius; caput cdd. — affatim M; a foliis (a folis L^) C. — 9 cf. GeU. V , 4; ex cuius loco sub finem mutilo omnia a N. petita recte statuit Hertzius. — Duovicesimo lun. hic et infra; Duodevicesimo ubique cdd. Non.; ap. Gell. duodevicesimo cdd. in lemm.; alias duoetvicesimo; duoetvicesimo male Me; cf. Hertz. l. m. — potius Rer. human. — 10 illa rex — XXI Hertz. non Varronis, sed lulii Pauli, quem adfert Gellius, putai. — 12 post bellum sed eras. in G. — Carthagin^nses Flor., G. — 13 federe G, L, prius Flor.; fodere, supra o scr. e, H. — decessere Me e GeJl. X, 1, 10; decemere cdd.; f. decleinare. — 14 cf. Gell. XVII, 2, 16; ubi legend.: nam in hoc. — vivere Gell.; videre cdd. — aput ij, apud rell. — ap. v. pr.; Gellium dicit N, cum seq. sint ex. Q. Glaudii l. I. — 15. 16 quemquam etiam GeU.; quemque ed. a. 1476. — inter nos sinunt Gell.; in snos solent (salent Bamb.) cdd. — dinmare si scripsit Cl., ac non diutumare, fortasse pro incolnmem esse voluit dictum. cf. qtiae praec. ap. G. — 17, 18 cf. Gell. XVII, 2, 20, ubi in L. V. — inquit Catonis esse putavit N. — impudentiam Gell.; inpmdentiam (impr. L^, H, G) G. — norat Gell.; qui norat C; quia norat Bothius contra artis leges. — 19 cf. Gell. XIX, 8, 6. — Deliciam cdd.; Dilatia gl. — 21 dilicia ii. — 22 cf 30 diram. — Duritas i,. — 23 Dirississimnm L, H^, G; Montepess.; Disriss. H^. — Dirissimnm mrg. G, Bamb.; Dirissimnm, severnm mrg. H; gl. — uimarco cdd. praet. H^. — 24 senem, scil. Pappum. — derisissimnm Xj ; dirisissimnm ij, H^, G; disrisissimum H^; dirissimnm Bamb. — 25 diutinis ac iug.; n. N. 140 NONIVS MARCELLVS 100. 101 M. divum lyram qua mobilem sol hd>rmoge quadam gubernans m6tibu8 diis veget. || DICTERIA. Varro "Ovog Xvgag: 1 neque orthophallicum attulit psalt^rium, , quibus sonant in Gra^cia dictdria. DISPALARI est separari. Sisenna Historiarum lib. III: dispalati ab signis, digressi omnes ac dissipati. — idem: tanto plures passim 5 dispalantur. DILORICARE dictum est scindere. Cicero de oratore lib. II: qui in causa peroranda non dubitavit excitare reum consularem et eius diloricare tunicam et iudicibus cicatricem adversam senis imperatoris ostendere. lo DiviTiOR. Cicero de oratore lib. III: inde ille licentior et divitior fiuxit dithyrambos. DETVRBARE, deicere, demovere, Sallustius lib. II: moenibus deturbat. — Vergilius lib. V: puppi deturbat ab alta; 15 et lib. VI: inde alias animas, qnae per inga longa sedebant, deturbat. DiviDAE, ut dissensiones. Accius Phoenisis: ne horum dividae [et] discordiae 20 dissipent, [et] distiirbent tantas ^t tam opimas civium ditias. 1 Vario "Ovog Ivqccs \\ 4 Sisenna Hist, III || 5 Sisenna || 7 II, 28, 124 || 11 III, 48, 185 II 13 Sallustius lib. II || 14 V, 175 || 16 VI, 411 || 19 Accius Phoenisis. 26. cf. p. 183 veget. — d. 1. qua m. s. h.; ita M; cdd. l. utroque hoc ordine: q. m, d, 1. s. h. — lyras h. l. id. — qua Scal.; f. quom; quam cdd. l. utroque, exc. quod hic quem L, H^. — nobilem H^. — harmoge Bentin.; ermoge cdd. h. l.; aroge 183. — 27 viget id. hic. — 2 quam mobilem neque C, Bamb. — orthophallicum lun.; orhopsalticium C, Bamb. — orthophallicnm active positum. — attuli Buechelerus; cf. 176 suscitabulum; 372 producere. — 4 ita Quicheratus; Dispalare (Disparare Bamb.) est separare cdd. — «. JV — 5 discipati H^. — 7 Dilodic. ij, ; Dilordic. H^. — 9 dilodicari Cic. cd. Abrincensis. — cicatrices adversas melius cdd. Cic. — adhersam H^. — 11 non videtur scribendum ditior; cf. 95 divitant. — lib. IIII L; Bamb.; prius H. — 12 vitior H^. — dithyrambos (dithirambos L, H)\ (■ithyrambus ap. Cic. — 13 menibus ij. — 17. 18 sedebat deturbant L^. — 19 Divitiae prius H. — dissensionis L^, H^, gl. — foenisis L, H, Bamb.; foenissis G. — 20 neorum L^; Bamb.; ne eorum Seal. — dividae discordiae M, ita quidem, ut illud dividae sit adiectivum; dividae et discordiae C, Bamb.; dividiae et discordiae v.; dividiae, discordiae minus eleganter propter r. m. Fleckeisenus. — 21 et dist. (praec. ent) cdd.; del. et Scal. — et tam opimas cd. Fabri, Lips., al.; et iam optimas C, Bamb. — quivium Bamb. — 22 ita M; divitias cdd. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 141 101. 102 M. DEiNTEGRARE, deminuere. deivgare, deiungere, separare, dis- sociare. denasci, decrescere. Caecilius: 25 n6men verginis, nisi minimst, deintegravit. Pacuvius Chryse: p^rque nostram regiam unanimitatem, quam memoria deiugat. Cassius Hemina Annalium lib. II: quae nata sunt, ea omnia 30 denasci aiunt. INCIPIT PER E LITTERAM. elvrescat. Varro Prometheo libero: atque exsanguibus dolore j. elurescat colos. || 1 EVALLAVERO dictum excludam et quasi extra vallum mittam. Titinius Prilia: quam ^go hodie extorrem hac domo faciam pilatricem palli piilchreque evallavero. 6 Varro Epitaphionibus, mq\ tdq^av: don^c foras nos fntus evallaverunt. 24 Caecilius || 26 Pacuvius Chryse || 29 Cassius Hemina U j 32 Varro Prometheo || 2 Titinius Prilia || 5 Varro Epitaphionibus. 23 — 30 tria lemmata, item tria exempla in unum, canflata; gi*ae in ordi- nem redacta ap. lun. et Me auctore Bentino, qui dicit se in codicibus in- venisse. — l. deiug. om. gl.; denasci om. gl., Bamb. — 23 deminuere Bamh.; L^; dim. ed. Bas.; dimm. H, L^. — 25 verginis L, JS^; virginis v.' — novem virgines Me, ingeniose, sed, ut puto, frustra. quod si scripsit ita Titin., bacchiacus tetram. est instituendus: novem vergines, ni mirumst, deintegravit. — 26 cf. 142 memoria. — Crise L, H. — 27 regiam Vossius; egregiam Non. — 28 unianimitatem L, H. — immemoria Vossitcs; vix recte, si priora respexeris. cf. comm. in pg. 142. — 29 Annalium lib. II; lib. vel libro II annali C (Annalium Petrus). — et omnia H^. — 32 Elureacafc M; Eiurescat L, Bamb.; Evirescat H, G; v. — Eiurescat (evirescat mrg. H), pallescat gl., mrg. H. — Prometeo ij. — libero Oehlerus; lib. XV C; om. XV Bamb. — 33 exsanguinibus Bamb., L^, H^; exsanguibus proleptice. — dolere H^. — post dolore ut puta faxo potest suppleri. — elurescat M; eiurescat L; Lugd.; evir. G,H. — 1 Evallavero Quicheratus (Evallaro Me; cf. infra); Evallare (Evallere L^, H^) cdd. — 2 pilia priu^s L, H^. — 3. 4 quam Bothius; qua C. — extorram X,. — hac Bothius, hanc C; — palli; pallii Lips.; pallae Buechelerus; pulchreque evallavero M (pulchre evallavero Bothius; evallavero iam Lips.); palia evallavito pulchre C. — numeros disposuit Quicheratus. — ingeniose Hermannus: qua ^go hodie extorram hanc domo actam pila- tricem pallium | evallaro pulchre; quod nescio an sit praeferendum , ut tamen reponatur quam — hac. — 5 ita Oehlerus; £mtacpi.ovi§ovc {cf. similem errorem 65 s. v. promicare) C. — tisqi xacpiov C exc. guod H hic, ut supra, X pro a. — 6 iutus; i. e. ex domo. — evaUaveriiit v. d. in ed. Basil. 142 NONIVS MARCELLVS 102 M. EXCANTARE significat excitare. Plautus Bacchidibus: nam, credo, cuivis excantare cor potest. Lucilius Satyrarum lib. II: quaeso nunc Aemilium atque precando 10 exigo et excanto. Varro Eumenidibus: ubi vident se cantando ex ara excantare non posse, deripere incipiunt. EXTVNDERE est extorquere vel invenire. Afranius Epistula: itaque adeo extundo, exficio; mandatur mihi 16 custodiendus. Vergilius Georgicon lib. I: ut varias usus meditando extunderet artis paulatim. EXCVLPERE est extorquere. Plautus Cistellaria: 20 in qua^stione vix exculpsi ut diceret. Lucilius Satyrarum lib. II: nunc Nomentani quae ex testibus ipse rogando exculpo, ecdicam. idem VII: 25 esuriente leoni ex ore exculpere praedam. E REGIONE positum est ex adverso. Cicero Academicorum lib. IIII: nec ego non ita. vos etiam dicitis esse e regione nobis, in contraria parte terrae, qui adversis vestigiis stent ad nostra vestigia? 30 7 Plautus BaccHdibus || 9 Luc. 1. II || 12 Varro Eumenidibus || 14 Afranius Epistula II 17 I, 133 || 20 II, 2, 6 || 22 Luc. 1. II || 25 1. VII |l 27 II, 39, 123. 7 excitare M; excludere, quod ex superiore lemmate videtur irrepsisse V.; gl.; Exantare, excludere, subripere; ef. Varronis locum. — Plaut.; cf. Serv. in bucol. 8, 71. — Baccidibus i, H^. — 8 nam tu quidem cuivis excantare cor facile potes Serv. l. m.; inde Mitschelius: nam tu quidem (equidem Abrahamus hebdomadariis philologicis a. 1885 pg. 271; Goetzius), credo, ^xcantare cuivis facile c6r potes. — 10. 11 ita M {vel quaeque rogo nunc); quae ego nunc Aemilio praecanto atque exigo (exigo no JSSj; exigno Ho^) et excanto C. — 13 diripere H^. — 14 Epistola C pr. L^. — 16 ex- ficio; ita L; ex officio H, G; ac potius videtur reponendum ecficio. — man- datur M; datur v. — 18 varios G. — artes H^. — 21 questione L, H. — ut pro vix Ij. — 23 nunc Nomentani quae Scal.; nunc nomen iamque cdd. — 24 ecdicam M, haec dicam v. (edicam lun.). — 25 idem VII M; idem uti cdd. — 26 esuriente docti ap. Me; esurienti ex ore leoni exc. pr. Dousa pater. — cet. hoc frgm. iungendum cum illo quod leg. 457 s. l. catuli olim monuimus. — 27 E rigione G (ita et infra). — 28 nec; neque cdd. Cic. — non ita. vos etiam dicitis; cdd. Cic: non enim etiam dicitis vel n. enim d. e. vel nonne etiam dicitis. — 29 e contrar. p. terrae cdd. Ciceronis. male haec verba a nonnullis pro glosemate habitn, quibus omnino opu^ ad explicandum DE HONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 143 102. 103 M. EXORBEBO pro exhauriam. Plautus Epidico: iam ego me convortam in inidinem adque hornm ^xorbebo sangninem. Turpilius Leucadia: iam ego istam tibi 35 tristitiam exorb^bo. 1 EGVRGITEM exauriam significat. Plautus || Epidico: atque argentum egiirgitem domo pr6r8um? EXPAPILLATO brachio, quasi usque ad papillam renudato. Plautus Milite glorioso: 5 id conexnm in limero laevo, ^cpapillato brachio. Exos dicitur sine osse. Lucretius lib. EI: exos et exsanguis tnmidos perfluctuat artus. EXTRARIVM, quasi alienum. Afranius Suspecta: ut me ^sse in hac re ducat abs te extrarium. 10 ERRABVNDVS, pro errans. Vergilius: siqua forte ferant oculis sese obvia nostris errabunda bovis vestigia. EXCANDESCENTIA. Cicero Tusculanarum lib. IIH: lubidini ira, excandescentia, odium, inimicitiae, discordia. — idem [in] eodem: 15 excandescentia autem est ira nascens et sine modo aestuans. 31 II, 2, 4 H 33 Turpilius Leucadia H 1 IV, 2, 12 || 4 IV, 4, 44 | 6 III, 721 II 8 Afranius Suspecta 0 10 Bucol. 6, 67 | 13 IIII, 7, 16 B 14 IV, 9, 21. illud e regione. — quia B,. — st. ad n. Me; stent contra nostra cdd. Cic.; stent ad (st^nad JET,) contra C. — f. adstent contra nostra. — 31 Exsorboero Bamh.; Exibebo, ut vid., L^. — exhauriam Quicheratus; exorbeam L.^, H, G; exsorbebeam L^ ; exsorlQeam Lugd. ; Exsorbebo , exsorbeam gl, — f. scribend. exorbam; nam saepius talia quae ad coniugandi potius vel de- clinandi modos pertineant in hoc capite referuntur. — Plautns; cf. pg. 479 l. exugebo. — 32 erundinem libri 479. — urundine X, ; irundines L^, G; urun- dinem Hs^ ; irudinem Hs^ ; umndinis Ho^ ; hirndines Ho^ ; in quo utique h videtur falsum. — atque H, G. — eorum cdd. 479. — exnrbebo L^. — exugebo cdd. 479. — 1 exhauriam H,G, Bamb. ex corr., non gl. — 2 atque argent. egurgitem cdd. Pl. — pro domo, quod corruptum, omne Guietus. — 3 n. N.; res tamen nondum expedita: cf. Fest. pg. 70 expapillato; item S3 eflfafilatum Caesar. pg. 65. — 6 in num. levo C. — ecpapillato M; et pap. L; expap H, G. — cet. cf. Bitschel. ad Pl. v. — 7 arcus L^. — 8 Extraninm gl.; f. recte. — 9 acre H^. — 10 Errabundus properans L. — Verg. ; cf. 265 claudere — 11. 12 opvia H^. — nostri serabunda L^. — 13 Excadescentia L^; Ex- candiscentia, iracundia frequencia (Z. freqnens gl.) — Thusculanornm L^. — lubidini Cic; ludisne cdd. — irae L^. — excadiscentia i,. — 14 iuimititiae L, H^; inimiticiae Bamb.; inimicitia recte apud Cic. — in eod. C; eod. Bamb. — 15 est; (ut) sit Cic. — puto ira subito na.scens. — aestuans M; existens (exs. ij) C. — i. n. et m. existens cdd. Cic. 144 NONIVS MARCELLVS 103. 104 M. EMVNGERE, sine labore tollere. Terentius Phormione: emunxi argento senem. EFFVTIRE, commenticia dicere. Terentius Phormione: ne vos foite inprudent^s foris eflFutiretis. 20 Cicero Tusculanarum lib. V: nec haec sic agit ut ex tempore quasi effutire videatur. — Lucretius: multa licet simili ratione effutiat ore. ELEVIT, maculavit. Lucilius lib. XXVI: si hic vestimenta elevit luto, 25 adeo risum maguum inprudens ac cacinum siibicit. ELOVIEM, purgationem. Lucilius lib. XXVI: lit si eloviem facere per ventr^m velis. || EXPONERE, pro exempla boni ostentare. Cicero Academicorum i lib. II: frangere avaritiam, scelera poenire, vitam suam exponere ad imitandum iuventuti. EXPETVNT, pro volunt. Pacuvius Iliona: di me ^tsi perdunt, tamen esse adiutam expetunt, 5 cum priu' quam intereo spatium ulciscendi danunt. EXPALPARE, elicere. Plautus Poenulo: 'quid faciam?' — 'exora, blandire, expalpa.' Pomponius CoUegio: siquid expalpare possim ab illo. 10 16 IV, 4, 1 II 18 V, 1, 18 II 21 V, 31, 88 | 22 V, 910 || 24 Luc. I. XXVI ij 27 1. XXVI II 1 Cicero Acad. II || 4 Pacuvius Iliona || 7 I, 2, 144 || & Pomponius CoUegio. 16 Emungere H {m. 2 Emulgere, sed rurs. corr.); Bamb.; gl.; Emulgere rell. — Em. per fallaciam (falaciam gl.) tollere (circumvenisse add. gl.) gl., mrg. H. — T. form. cdd. hic et 18. — cet. cf. 36 emungi. — 17 emunexi {pro emuncxi) H^. — 18 comm. M; cum (com H) mendacio (mendatio L, H^, Bamh.) cdd.(ES. vana d. gl.) — 19 ne et f. om. C. — 21 in temp. i^, — 22 effuttire L^, H^. — 23 maulta H^, mata rell. — dicet H^. — similis cdd. — ratiore L, H. — 24 Elevavit H^; Elevit, perleniit {l. perlevit), polluit gl; mrg. H. — XXVI Scal.; VI cdd. — 25 sibi pro si hic H^. — elovit (pro eluvit) prius M. — 26 adeo M; ab eo v. — inprudens ac cacinum M; ad (ac Me) chacinum {ita L^; id. 2 chacinnum; cacinnum prius H; cachinnum H ex corr.; G^; id. 2 chachinnum) inpr. (impr. L^, H) C. — 27 Eloviem {pro Eluviem) M; Eleviem C; gl.; ita ipse, ut puto, N; Elevem Bamb. — Luc; cf. 38 expirare. — 28 si om. h. l. cdd. — eloviem M; eleviem cdd. h. l.; eluviem 38. — per ventum cdd. hic. — 1 n. N. exemplo G. — academicis (ach. jffj) (7.-2 scelerato H^. — poenire Guietus {f. punire); ponire L^; ponere rell. — 3 mitandum L^. — 4: Pac; cf. 97 danunt. — 5 dii C. — ad uitam Hi. — 6 cum melius h. l. C; quod pg. 97. — spacium L^. — 8 exhora X/, prius H. — exblandire bcne Goets. — palpa Ambros. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 145 104 M. Plautus Vidularia: num servus argentum a patre expalpabitur ? EXPERGO, pro expergefacio. Accius Antigona: heiis, vigil^s, properate, exp^rgite! 16 pectora tarda sopore, exsurgite! Santra Nuntiis Bacchiis: extemplo excita evadit qnie genetrix et omnis vocis expergit sono. EXTRABVNT, pro exibunt. Afranius Auctione: 20 simul limen intrabo, illi extrabunt ilico. EFFLICTIM, vehementer, Plautus Poenulo: earum hic adulescens alteram efflictim perit. Pomponius Dotata: scio pol te illam amare efflictim. 25 Laberius Belonistria: domina nostra privignum suum amat efflictim. EXPVLSIM, dictum a frequenti pulsu. Varro Serapi: reite te purgatum scito, quom videbis Romae in foro ante lanienas pueros 30 pila expulsim ludere. — Nigidius Conmentariorum granimaUcorum lib. XX: cuiusmodi genus adverbiorum, a verbis [motu] quod venit, ut expulsim, cursim. 11 Plautus Vidularia |j 13 Accius Antigona || 16 Santra Nuntiis Bacchiis || 19 Afrauius Auctione || 21 prol. 96 || 23 Pomponius Dotata \\ 25 Laberius Be- lonistria || 28 Varro Serapi || 30 Nigidius Comment. gramm. lib. XX. 11 Pl.; cf. 476 expalpabitur. — 12 num M; nunc cdd. h. l.; om. 476. — expalbabitur H, prius L. — 15 sopere H. — exsursgite L^; exurgite id. 2. — 16 Santra Bentin.; Satra C. — Bacchis cdd.; cf. cotnm. ad 78 bacchari. — 17 exemplo L^; H^; G. — excita evadit Pontanus; excit evadit C; excitae vadit iam ed. a. 1476. — quie M; qua C. — ita ap. Laevium: complexa somno corpora operiuntnr ac suavi quie dicantur. — 20 illico L^. — 22 adolescens H^. — ^h Bel. lun. Adv. VI, 10; Bell. C. — 28 Serapi: reite M (Serapi: recte lun.); sera parecte L, G; sera perrectae H^; id. 2 sera parectae. — ex compendio male intellecto eius quod est Serrano hsqI a^^j^at^ecicoi' ortum illud su^picatur Quicheratus (Serano: recte Merklinus). — te add. Biesius. — 29 quom Biesius; quum lun.; quam cdd. — lanienas Turneb.; ianienas C (ante ianuas Laurenbergius ; ante lani aedes v. d. ap. Quicheratum; ante lani ad pueros lun.). — ante lan. — ludere; h. e.: quando in foro R. nuUa erit frequentia hominnm. — 30 Commentariorum Quicheratus; Conmento L^, ed. Bas.; Commento L^, H. — gramm. add. M. — 31 a verbis Me; ad- verbii C (i alterum f. m. 2 add. in L). — motu quod ex illo modi videtur ortum secl. M; a verbis motus male Me, qui significari putat sic verba tran- sitiva. — qnod venit Me; quae venit C. NoNi Marc. C. D. ed. h. Mvmi.l£b. 10 146 NONIVS MARCELLVS 104. 105 M. ELVVIO, corruptus et morbifer aeris tractus. || M. Tullius de 1 officiis lib. II: qui collectis ceteris causis eluvionis, pestilentiae, vastitatis. ■ EXHffiERi, inferri. M. Tullius de officiis lib. III: quod cum audivisset adulescens filius negotium exbiberi patri. 5 ECVLEOS diminutivum ab equis M. Tullius in Hortensio dici voluit: "^ut igitur domitores equorum non verbera solum adhibent ad domandum, sed cibum etiam saepe subtrahunt, ut fame debi- litetur eculeorum nimis effrenata vis'. — Varro Eumenidibus: neque furentem eculeum Damacrianum^ insanus equiso ex hibus morbi 10 fluctibus educat umquam. — Pomponius Decuma Fullonis: et ubi insilui in coculeatum eculeum, ibi tolutim tortor. EMANCVPATVM, submissum, deditum. M. Tullius de senectute: ita nimirum senectus honesta est, si se ipsa defendit, si ius suum retinet, si nemini emancipata est, si usque ad ultimum spiritum 15 dominatur in suos. EXivRARE, ut DEIVRARE, id est valde iurare, et deamare. Plautus Amphitryone: exiiiravisti t^ mihi dixe p^r iocum. EXORNARE, ornare; utextruere, struere. Plautus in Aulularia: 20 2 II, 5, 16 II 4 III, 31, 112 II 6 M. TuU. Hortensio || 9 Varro Eumenidibus i| il Pomponius Decuma Fullonis || 13 11 || 18 Plautus Amphitryone || 20 IV, 10, 54. 1 morbifer aeris Guietus, Me (morbifer aer, infecti aeris tractus lun.); morbiferis operis C, Barnb. — ita supra p. 77 s. v. arci: summo opere pro suo aere. — cet. n. N. — M. T.; cf. 184 l. vastities. — G dimmin. C; dimin. Banib. — 8 subtraunt prius H. — ut edd. add. — 9. 10. 11 effranata H^; effraenata id. 2. — Varro; cf. infra s. l. equiso. — neque e. q. s.; Damacria- num, pro quo infra Damacrinum, quo modo emendandum sit vel explicandum, nemo quisquam hactenus expedivit. — ex hibus Rothius; exhibebis h. l. C, exc. quod H^ exhibetis; exhibebis vel exibebis id. infra; ex saevis {pro quo errore expressum ex sevis) Turneb. XXIX, 22. — educet cdd. infra. — fuere qui haec numeris contineri crederent. cuius rei causam certam video nullam. quamquam poterunt haud ita difficile hexametri concinnari in h. m.: nempe furentem eculum (ita BibbecJcius) Damacrinumt insanus equiso educat morbi saevis ex fluctibus umquam? nam equiso quin producat alteram, ut agaso, non videtur posse dubitari. — Pomp.; cf. 4 tolutim; 182 tortor. — Decima L^. — 12 h. l. C ubi insiluit in culenarum (culeratum H^, G) e. , i. t. t. — 13 Emancip. Bamb. — subm. M; obnoxium Guiet.; subnixum (subnixsum H^) cdd. — 14 nimir. M; nimis C; enim minus bene cdd. Cic. — 15 sin G. — menti H^, G; pars Cic. cdd. — mancipata est cdd. Cic. — utimum L^, prius H. — 16 in suos ex cdd. Nonii solus habet H^. — 17 Eiurare gl. — et dei. G. — et M; ut cdd. — deam. ; cf. pg. 97. — 19 cf. Amphitr. III, 2, 35 equidem ioco illa dixeram dudum tibi. — iovem (suprascr. cum) G; sed cf. Poen. V, 3, 50. — 20 Exhornare H. — orare Bamb. — struere Quicherattis; instruere cdd. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 147 105. 106 M. repudium rebiis paratis, exornatiB nuptiie? [Vergilius Aeneidos lib. nil: pnlcramqne uzorius urbem extruis.] 25 Cicero Tusculanarum lib. II: si modo est aliqua patientia; si nuUa est, quid exornamur philosophia? EQVISO, pro equite. Varro Trihodite tripylio, tcsqI ccQsr^g xTi^6eG)g: nam lit ecus, qni ad veh^ndumst natns, tamen hic traditiir magistro, 30 lit equiso doceat tolutim. i idem Marcipore: quam nautici || equisones per viam quom ducerent loro. — idem Eumenidibus: neque furentem eculeum Da- macrinum^ insanus equiso ex hibus morbi fluctibus educet umquam. EVNVCHARE, Varro Lege Maenia: 5 siqui patriam maiorem par^ntem extingit, in eost culpa, quod facit pro sua parte is qni se eunnchat aiit alis quei liberos p^rducit. EQVILAM. Varro Lege Maenia: nemo est tam neglegens, quin to summa diligentia eligat asinum, qui suam saliat equilam. 28 IV, 266 II 25 II, 14, .33 || 27 Varro Trihodite tripylio || 1 Varro Marcipore || 2 Varro Eumenidibns jj 4 Varro Lege Maenia | 9 Varro Lege Maenia. 22—24 seclusit M. — pulchr. L^, H corr., G. — 25 si om. cdd. — aliquam patientiam flj. — filiosophia, m. 2 philiosophia L. — qnid cxornamus philosophiam male cdd. Cic. — 27 pro equito L^, H^. — Eqneso, equiti gl. ~ Varro; cf. 4 tolutim. — triodite (trihodite G) trifilio (triphilio H) periaretes eos C. — 29 sed ut cdd. 4; nam aut (eut Lj) h. l. ■— equus H2, item teste Biesio G. — ad hendum est H^. — 1 idem; cf. 450 equi- sones. — nautitiae quisones L^; id. 2 nautiti aequisones; nautictiae quisones H^; nantica eq. pritis G. — quum Scal. caial. pg. 242; qua cdd. h. l.; quam (q G) 450; fuit qui scrihi vellet p. v. d. I. — 2 loro Itm.; lora cdd. hic (lora Sj); loco 450. — sensus Nonii haud dubie mancus culpa. — idem; cf. supra l. eculeos. — 3 quis L, Ho.^, P, priu^ G. — exhibebis jff, G; exibebis L. — educat cdd. supra. — 4 Eunucare Bamb. — moenia id., H^. — 5. 6. 7, 8 versu^ agnovit VaMenus. — patrem vel patriam Bamb.; patrum Montepess. — extinguit cdd. pr. L. — enncat Xj. — alis (alii prius) quei M, aliqua L, H^; aliqui H^, G; aliquid Bamh. — perducit M; producit v. — 9. 10 legem L, H^. — moenia H, Bamh.; menia L^. — segu£ntia si versihus continentur, sicut olim putavimus, scribendum erit asinum suam qui saliat equilam, ut continui decurrant iambici octonarii. tam^n res incerta; quam- quam humilitate sermonis non impediri qtiominm numeros inesse in illis putes qui satu/ras norunt Varronis facile inteUegent. — qui in i; Bamb.; qnin, supra scr. i, sed eras., H. , 10* 148 NONIVS MARCKLLVS 106 M. ESVKiGO. Varro Tatprj MsvCitTtov: 'ubi lubet, ire licet accu- bituni. accede!' strenuo sussilimus, quod esurigo findebat costas. ERICIVM. Varro Sexagesi: se cirumspexe atque invenisse se, cum dormire coepisset tam glaber quam Socratis calva, esse factum ericium cum proboscide e pilis albis. 15 ELVCIFICARE, dictum a luce. Laberius: sic ^go fulgentis splendorem peciiniae volo ^lucificare exitum aetatis m©ae. EXIGOR, pro a me exigitur. Caecilius Aeschino: ego illud minus nilo exigor portorium. 20 EDVLCARE, pro dulcius facere. Mattius: quapr6pter edulcare convenit vitam curasque acerbas senibust gubfirnasse. EQVITEM, pro equo. Vergilius Georgicorum lib. III: atque equitem docuere sub armis 25 insultare solo et gressus glomerare superbos. Ennius Annalium lib. VII: ac non quadrupedes equites. 11 Varro Tacpri Msvinnov, cf. comm. || 13 V. Sexagesi || 16 Laberius || 19 Caecil. (Hypobolimaeo) Aeschino || 21 Mattius (mimiambis) || 24 IIIj 116 || 27 Ennius Ann. 1. VII. 11 Minippou C; Minippu Banib. — ubi lubet, licet ire accubitum ap. Plaut. lcgi Menaechm. 368 adnotarunt docti; sed prohabile est Jiaec vel simil- lima sexcentits adhibita hominibus Bomanis. — u. libet — acubitum Bamb. — 12 accede Laurenbergius ; accedo cdd.; a sede Oehlerus. — strennuo Bamb. — desurigo L^. — quostas H^. — 13 cf. 49 proboscis. — se ante cum Ji. l. om. cdd. — 14. 15 idem: Socrates galbam, item e pilis (epulis Bamb.; Montepess.) albis (alvis jL,, Bamb.) cum proboscide (prouoscide X,, Bamb.). — 16 cf. Gell. X, 17, 4. — Elucificare, lucidare mrg. H, gl. — 17 ego GeJl.; ito cdd. (cito male edd. vet.). — fulgenti L, H, Bamb. — splendorem ed. Gell. Tornaesiana; splendore cdd. N.; splendore (spendore) in Gell. — 18 velo cdd. Gell. pr. X. — elucifecare L, H^. — aetati cdd. Gell. — ceterum in his versibus Gellium, ut saepius, memoria lapsum suspicor, editumque a Laberio: sic ego splendore fulgentis pecuniae volo elucificarei exitu aetatis meae. — 19 cf. Gell. XV, 14. — Hypobolimaeo Aeschino GelJ.; Excino cdd. Non. — 20 nihilo cdd. Non.; item GeJJ., exc. quod apud hunc XU nihil, nichil. — 21 cf. GeJJ. XV, 25. — 22 edulcare cdd. Non. et GeJJ.; f. edulcasse; cf. infra. — 23 curasque GeJl.; pluras- que cdd. — acervas L^ , Bamb. — iJJud senibus , 2^^^^ 9.^0 sensibus cdd. GeJJ., coiruptum. — gubernasse cdd- Non.; gubemare GcJJ. — 24 cf. GelJ. XVIII, 5; pg. 295 equites. — GelJio etiam usus Macrobius VI, 9, 8. — pro eoquo J3,. — Verg.; cf. 295 equites; 330 insultare; 391 super- bum. — 26 solo egressus L^. — 27 Annalium QuicJieratus ; Annali cdd. — 28 ac liothius; at Bentin.; an C. — cf. GelJ. quod Q. Ennius in septimo annali 'quadrupcs eques' ac non 'quadrupes ecus', ut multi DE HONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 149 106. 107 IVl. Equitare quoque Lucilius ecum dicit, cum sit homiuis ecuni 30 insidentis: 1 quis huDC || currere ecum no8 atque equitare videmus, his equitat curritque oculis. EXEQVIANTVR, ab exequiis, ut convivantur et epulantur. Varro Bimarco: 5 ipsum propter vix liberti sematrati exequiantur. EXEDRA. M. Tullius de [officio et de] finibus bonorum et raalorum lib. V: sunt in ipsis locis indicia summorum virorum, tamen ego illa moveor exhedra. — et de oratore lib. III: tuuc de- dita opera quiescentibus aliis in eam [iamj exhedram venisse, in 10 qua Crassus posito lectulo recubuisset. ERGO positum pro [ea] causa. Vergilius Aeneidos lib. VI: illias ergo venimus et magnos Erebi trasnavimus amnes. Sisenna Historiarum lib. IIII: milites, ut lex Calpurnia cou- 15 cesserat, virtutis ergo civitate donari. ENixiM, pro enixe. Sisenna Historiarum lib. IIII: ego illos malos et audaces semper enixim contra fortunas atque honores huius ordinis omnia focisse ac dixisse sentio. 29 Lucilins || 4 Varro Bimarco || 6 f. Cic. de deor. nat. I, 6, 15; cf.com- ment.; de fin. V, 2, 4 || 8 III, 5, 17 || U VI, 670 || 14 Sisenna Hist. IV || 16 Sisenna Hist. IV. legunt, scriptum reliquit. — in editione Ennii putaram a Nonio venisse haec: 'quadrupes eques' ac non *quadrupes equus'. — nunc tatnen, cum praesertim iinus cx melioribus Gcllii cdd. l. m. habeat bis quadrupedes, potius existimo Nonium ea socordia, qua in I maxime et II capite usus est, leviter inspecto Gellio foedissimum admisisse errorcm. — 29 cum L, H^; equm H^; equum G. — ecum Bothius; secum C (equum H^, v.). — 1 equum H^, G. — nos atque Gell.; non aquae C. — videmus Gell.; videbat C. — 2 oculis ad priora tractum, cum pertineat ad sequentia. — 3 Exiquiantur, ex- iquias agunt gl. — 5 i. propter; i. e. circa ipsum. — propere Vahlenus; protervi {poterat proptervi) 1. Turneb., minus bene propter r. m.; illud propter recte sc habet; nam exequiari hic, ut testatur N, intransitive positutn; aliter ap. eund. Varr. 48 s. v. silicernium. — semiatrati cdd. — 6 de officio et de f. cdd.; delevit d. o. et Me. quamquam potest videri illud d. o. corrupt. ex de deor. nat. et haustus locus, qui legitar I, 6, 15 offendi eum sedentem in exedra et cum. C. Velleio senatore disputantem. — malorum et bonorum Bamb. — 7 etsi — sunt Cic. — sunt morum H^. — 8 exedra H, Bamb. — 9 alis L^; Bamb. — in eam Cic; in eam iam cdd. — exedram H, Bamb. — venisset Bamb. — 11 pro causa Chiffletius; cf. Serv. ad Aen. VI, 670 multi — dicunt positum esse pro causa. — lib. V Bamb. — 13 trasnavibus L, H^ (transna- vibus, m. 2 tranavibus Medic. Verg.)\ transnavimus H^, G, Bamb. — amnis Bavib. — 15 donare Jf,. — 10 Enixim; E m. 2 in ras. duar. litt. H. — prouixe i/i. — 17 renixim 7.,. — honoris H^, Flur. m. 2. — 18 ordines L, i/j, Flur. — ac dixisse add. H^. 150 NONIVS MARCELLVS 107. 108 M. ExiNANiTA. Sisenna Historiarum lib. IIII: denique exinaniteis castris Romani, qui clauso se loco potuerant expedire. 20 EXANCLAEE est perpeti vel superare. Cicero Academicorum lib. IIII: credoque Clitomacho ita scribenti, velut Herculi quendam laborem exanclatum. — et Tusculanarum lib. I: quod, cum exan- clavisset omnes labores, tum incideret in mortis malum sem- piternum. 25 EVGIVM, media pars inter naturalia muliebria. Lucilius [in Epodis] : Hymnis, sine eugio dccipi me ac d^stina. Laberius in Centonario: quare tam arduum 30 ascendas? scindere an concupiisti eiigium? || EXOTICVM, adventicium: a graeco. Plautus Mustellaria: i non omnes possunt olere ungenta exotica. EBRVLARE, ebrium facere, et ebriacvs, ebrius. Laberius in Hetaera: ^brulati m^ntem hilaria arripuit. 6 idem in Aulularia: homo ebriacus somno sanari solet. exfvndare, a fundo evertere. Coelius [Antipater] lib. VII: res publica+ amisso, exfundato pulcherrimo oppido. 19 Sisenna Hist. IV || 21 H, 34, 108 |1 23 I, 49, 118 || 26 Lucilius. cf. comm. II 29 Laberius Centonaiio || 1 I, 1, 41 || 3 Laberius Hetaera || 6 Laberius [Aulularia] || 8 Coelius [Antipater] lib. VH. 19 Exinanita, vacua mrg. H, gl. — exinaniteis M; exinanitis v.; exina- nitas cdd. — 20 quae H^ . — seculo se putuerat jffj ,- se loco se Flor. — putuerant prius G. — 22 Clitomaco G. — velut M; ut G; om. cdd. Gic. — 23. 2^ quo L^. — exanclavis (om. mediis) sed in ir,. — inc. quae in H^. — 26 in Ep. secl. M; cf. comm. Luc. 256; libro XXVni adscr. v. in ed. Luc. — 28 sene H^. — accipi me add. M. — 29 Centenario G; item L auctore Zangem.; negante Bothio. — 30 ardium iZ^. — 31 sc. an conc. eug. liibbeckim; an concupisti eug. sc. G. — 1 adventitium H^. — 2 umgenta H^. — 3 Ebrulare etiam gl. — ebriatus H^. — 4 Hetaera Garrio Emend. I, 2; qui ita in sanctioribus , quos dicit, libris perscriptum testatur; there G. — 5 ebru- lati M; ebruilati G; ebriolati Garr., f. recte, quamquam saepius i propter euphoniam omissa olim, ut ct Accius dixit augura. — hilaria {i. e. hilaritas) Bothius; hilariam cdd. — Garrio in optimo et vetustissimo Farisiensi libro repperisse se narrat: ebriolati mentem hilariam accipiunt. — 6 Aulularia corruptum ; Augure Stephan. ; cf. Gharis. 183. — 7 ebriatus Hoi , libri quidam Bentini; sed ut a mero meracus, ita ab ebrio ebriacus videtur posse deduci; cf. de hoc voc. Garr. l. m.; Dietzii lexicon Boman. s. v. ebbriaco. — 8. 9 Exfundere G; edd. vet.; Efundare gl. — a fondo Bamb. — a fundevetere Ly — Antipater cdd.; Annalium lun.; ac recte notat Petrus p^. 161 num- DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 151 108 M. 10 EXTERNAVIT, ut coiistemavit, id est dementem fecit. Catullus: a miseia! adsiduis quam luctibus externavit spiuosas Erycina serens in pectore curas. EXCISATVM, laniatum, vulneratum. Plautus Cistellaria: capillo scisso atque excisatis atiribus. 15 EDVSAM et POTINAM deas praesides vult haberi puerorum Varro Cato vel de liberis educandis: cum primo cibo et potione initiarent pueros, sacrificabantur ab edulibus Edusae, a potione Potinae nutricis. ESCVLENTVM et ESCARIVM, ab escis et ab edendo dictum. Varro 20 Cato vel de liberis educandis: fortuna se illos, non natura prae- stare, siquid his datum sit esculentum. — Plautus Menaechmis: ea enfm fere lenta vincla sunt escaria. EPHIPPIVM, tegumen equi ad mollem vecturam paratum. Varro Cato vel de liberis educandis: mihi puero modica una fuit tunica 25 et toga, sine fasceis calciamenta, ecus sine ephippio, balneum non cotidianum, alveus rarus. || 10 64, 71 II 13 Plautus Cistellaria || 16 Varro Cato B 19 Varro Cato | 21 I, 1, 18 II 23 Varro Cato. guam alias a N. hoc cognomen adici. quod ego ab interpolatore existimo additum, illudque quod sequitur respub. (res pub: L; respub; H; respub, tum ras., Flor.; respubus (?) corrupium ex rerum punicarum, quod sciret Jwmo de bello Punico altero relatum a Coelio. ac nescio, an liaec sumpserit ex Gic. Orai. 69, 230; cf. et comment. in 1S8 l venalicii. — lib. IIII Flor. m. 1. — 10 Exterminavit L, Bamb.; Ho^; mrg. G; gl.; inter t et n ras. i litt., ut vid., Hs. — Exterminavit, finibus suis evertit gl.; mrg. H. — conternavit L, H^, Bamb. — Catulus C. — 11 exterminavit L^. — 12 Ericina L, H. — serens Cat.; ferens C. — in pectora curas H^; id. 1 in pectoras. — 13 Excisatum H^ ; Exciss. rell. — Excissutum, excissum gl. — 14 excisatis H^ ; Meursius; excissatis H^, L, G. — 15 praesidis (praessid. L^ , presid. Bamb.) cdd. — vul i„ H^; aberi H^. — 16 Varro; cf. 4S0 sacrificantur. — primo cdd. 4S0; pro h. l. — civo L^. — 17 sacrificantur h. l. cdd. — edusae Bamb. p. 480 (Educae benc Prellerus); aedusae (aeduse) rell. utrobiqtte. — potina (po- tinam Hj) hic cdd. — 18 Potinae v.; pontinae (pontine, prius n m. 2 in ras., H) cdd. h. l.; om. 480. — nutricis {pro nutrices) Biesius; nutrici cdd. l. utroque. — 19 et scarium G^; et escarum L. — sed ab edendo Bamb. — aedendo L. — Esculentum et scarium ab esca gl. — 20 fortunasse illos L, H^. — nature Hi. — prestare H — 21 his; puto is. — Plautus; cf. 338 lentum. — 22 ea enim fere om. pg. 338; ita istaec nimis lenta cdd. Plawti; qui videtur scripsisse: ea enim nimi' lenta. — escaria Plaut.; scaria cdd. l. utroqu^. — 2B Efippium cdd. — tegumen L^, Bamb.; tegimen rell.; tegumen- tum gl. — 25 falceis L — calciamenta Bongarsius; calciamenti cdd. — equus Hj- — efippio (efipio H^) cdd. — 26 cotidianum H^; cottid. reU. — albuus (albetis fl,) cdd. 152 NONIVS MARCELLVS 109 M. INCIPIT PER F LITTERAM. i FAMVLANTVR, pro serviunt. M. Tullius de re publica lib. III: est enim genus iniustae servitutis, cum lii sunt alterius qui sui possunt esse; cum autem hi famulantur. — et de officiis lib. III: quam miser virtutis famulatus servientis voluptati! 5 FiRMiTVDO, pro firmitas. Plautus Asinaria: si istam finnitudinem animi 6ptine8, salvi sumus. M. Tullius de re publica lib. I: habet aequabilitatem quan- dam, qua carere diutius vix possunt liberi; deinde firmitudinem. FORTVNARE est prosperare et ominibus bonis augere. Plautus 10 Trinummo : di fortunabunt v6stra consilia. M. Tullius ad Curionem: tibi patrimonium di fortunent! — Afranius Emancipato: de68 ego omnis, ut fortunassint, precor. 16 FALAM, pro falaricam. Novius Decumis: me non vocavit. 6b eam rem hanc feci falam. FiciTATEM dictum ut oHvitatem, id est fructus fici. Novius Ficitore: 6mnes captant ficitatem; ni6rs est sine mol^stia. 20 FIMBRIAE sunt omnis extremitas ♦ * * 2 III, 25, 37 II 4 III, 33, 117 || 6 II, 2, 54 || 8 I, 45, 69 || 11 II, 4, 175 || 13 Cic. ep. ad fam. II, 2 || 14 Afranius Emancipato || 16 Novius Decumis || 19 Novius Ficitore || 21 cf. comm. 2 men tullius cicero prius H. — libro tertio H. — 3 ininste L, H. — his (seg. s) prius H. — 4 sunt esse H^. — famulantur (famulanter L)\ sen- tentia abrupta Non. culpa. supplebat Muius: qui sibi moderari nequeunt, nulla iniuria est. — lib. III add. L.^, H^. — 5 quam miser virtutis Cic; quam hi servitutis cdd. — et serv. id. — voluptati Oic; voluntati (post i ras. in H, f. s litt.) C. — 7 si istanc animi firmitudinem Bothius. — 8 habet Cic; habent cdd. — quand. magnam Cic; Hqos. — 9 qua id.; H post ras.; quae rell. — 10 omnibus cdd.; M ominibus. — 12 di Bothius; de G (dei H^). — vestra H^. — 13 diffort, L. — 15 fortuna sint G. — praecor L, H, ut saepe. — IG Falam (ita auctore Bothio) pro falaricam M; quamquam siquis Nonii stupore vitium putarit ortum, vix videtur centra dicendum. veterem certe subesse errorem probat Placidus pg. 43 ed. Deuerling. — Fallam pro fallaciam cdd.; Fallam, falaciam, corr. in fallaciam gl. — 17 vocavit lun.; vocabit C. — falam Bothius; fallam cdd. — 19. 20 Ficitore Munkius; ficitores cdd. — si omn. Munkius. — captant M; capiunt cdd.; cupiunt Bibbeckius. — mers; cf. Flaut. Menaechm. pg. 1 s. ,1. senium. — 21 haustum videri exemplum ex Naevii carminibus pttitum cum lemmate quod est florus bene monuit Me. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II 153 109. 110 M. FLORA, florida. Naevius Lycurgo: lit videam Yolcani opera haece flammis flora fieri. FAMVLITAS est servitus. Accius Andromeda: 25 nam postqnam per nos vos oppressit familitas. Pacuvius Atalanta: qa§,8 familitas, vis, egestas, fama, formido, pudor. FIDELITATEM, id est fidem. Accius Myrmidouibus: nolo dquidem ; sed tu huic, qudm scis quali in te siet l fidelitate, ob fidam naturam || viri ignosce. Afranius Vopisco: id sist intus actum, periit opera nimirum meae 5 ^x animo fidelitatis. FALSVM HABVIT, pro fefellit. Sallustius in lugurta: neque ea res me falsum habuit. FAMVL, famulus, Ennius lib. VIIII: mortalem summum tniserum Fortuna repente 10 reddidit, exutus regno ut famul infimus esset. FLACCET, languet, deficit. Lucilius lib. VII: hic est Macedo, sei Gentio' longiu' flaccet. Accius Achille: 22 Naevius Lycurgo XXIV (| 24 Accius Androm da || 26 Pacuvius Ata- lanta |1 28 Accius Myrmidonibus || 3 Afranius Vopisco || 6 10, 1 || 8 Enn. 1. VIIII II 11 Luc. 1. VII II 13 Accius Achiile. 22 Ligurgo L, H^; Licurgo H.^. — 23 Vulgani i, , TI^. — haece M; haec G. — f. utinam v. V. opera haec. — flora fieri Ribheckitis; fieri flora G. — 24 Famulitas; l. h. om. Bamb.; gl. — 25 per nos M; parvos v. — verba videntur esse Gephei ad Aethiopas j)romittentis se filiam monstro marino, cui tributum pendere essent coacti, iavi ad finiendas miserias oblaturum. — famu- litas H, G. — 26 Pacuus L. — tatanta X, ; Athalanta id. 2, H. — 27 famu- litas H, G. — form., pavor G. — 28 Mirmidonibus L, H. — 29 hic L^. — 1 fidelitatate L; fidelitatem prius H. — fidam f. corruptum. — 3 Vobisco L, prius H. — 4r sist M; est G. — periit Vrbin. 307; Hermannus; perit G. — mimirum L. — mea H^, G; cf. infra. — 5 ex add. Herm. (praec. ae). — animo Hermannus; accio L^, Hs^ ; actio L.^, Ho^; eaio H^, G. — haec si recte habent, ita explicanda: memoria laborum, quos pro aliis suscipere fidelis rae impulit animus, apud hos intercidit. — 6 fellit if,. — Ingurgta L^; lugurgtha id. 2; luguntha H^; lugurtha H^, G. — 7 abuit L^. — 9 summa L, H^. — miserum add. M. — repennte L^, repentente G. — 10 exutus M (e summo Gifanius); summo cdd. — ut f. Gifanius; f. ut G. — infimus Lips.; cf. Lucr. III, 1034 sq.; optimus (supra s punct. add. L m. 1 vel 2) G; ultimus N. Faber. — 11 Flacet G. — langet G^. — 12 sei Gentio' M; si agrion G (agrion L^); fragrion, om. si, v. c. Dousae; ed. a. 1498. — cf. Luc. VII, 1. — Gentio' pro Gentios; cf. comm. Luc. pg. 217. 154 NONIVS MARCELLVS 110 M. an sc^ptra iam flacc^nt fera? Afranius Divortio: 16 disp^rii! proturbata sum! iam flaccet fortitudo. Ennius Thyeste: sin flaccebunt condiciones, r^pudiato et relcito. FVLGORiviT, fulgorem fecit vel fulmine afflavit. Naevius Danae: 20 suo sdnitu claro fulgoreivit Iiipiter. Lucilius lib. XXVI: lucorum exactorem Albanum et fiilguritorem arborum. FRIGET, frigidum est. Vergilius lib. VI: corpusque lavant frigentis et ungunt. 25 Terentius Phormione: abi, tange. si non totus friget^ me enica. FAVITOREM. Lucilius Hb. XXVIIII: favitorem tibi me, amicum, amatorem putes. FOLLICVLVM Lucilius posuit pro corpore lib. XXVI: 30 ego siqui sum et qu6 foUiculo niinc sum indutus, non queo. FLIGI, adfligi. Livius Aegistho: ipsus se in terram saiicius fligit cadens. 15 Afranius Divortio || 17 Ennius Thyeste || 19 Naevius Danae XI || 22 Luc. 1. XXVI II 24 VI, 219 || 26 V, 9, 5 || 28 Luc. L XXVIIII || 30 Luc. L XXVI II 32 Livius Aegistho VII. 14 haec f. integrum per clausulatn effecere metrum, ut alibi apud Acc: an haec iam obliti sunt Phryges? — sceptra pro imperiis. — flacent L, G. — fera Quicheratus ; ferat v. — 16 proturbata M; perturbata v. — sunt L. — 18 sin Gulielmus; in C. — fracebunt, i. e. displicebunt, scite liihheclcius, Bergkius. quamquam potest videri flaccendi verhum, perinde ac iacendi, ut infirmitatis , ita contemptus continere notionem. — conditiones cdd. — reicito M; reddito v. — 19 Fulgorivit L, Bamh., gl. ; Fulgoravit flj ; Fulgurivit flg, G. — affl. cdd. — f. affl.; cf. Aen. II, 649 fulminis afflavit ventis. — Nevius L, H. — Danae lun.; sane a C — Danam fabulam a Naevio videri in- scriptam dixi in ed. Naevii fahul. pg. 48 sq. — 21 fulgoravit H^, fulgurivit L, H^, G. — luppiter ed. Bas. — 23 lucorum Lachmann. ; lupornm G; lutrarum prius M; cf. comm. Lucil. 251. — exactorem {i. e. custodem) Lips.; ex- auctorem G. — f ulguritorem ; fulguratorem Passerat. ; fulguritarem Hs^ (fulguritarum Hoi); fulguritatem L, H^, G {hic m. 1 fulgoritatem). — 25 libant L^. — 26. 27 Phormione: abi, tange docti; formavit angens (angues G) C. — 28 Fabitorem cdd.; fabitorem (favitorem Ho), fautorem mrg. H. — Fabtorem, factorem gl. — 29 fabitorem H; fautorem Bamb. {de Lugd. dittographia nulla a me notata). — amatorem; f. ac Ment5rem. — 30 VI prius L. — 31 induutus om. rell. Bamh. — 32 adfligi gl., affl. rell. — Aegisto H. — 33 ipsus Bothius; ipse {seq. s) cdd. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 155 UO. 111 M. Accius Epinausimache: 35 nec perdolescit fligi aocios, morte campos contegi? idem Aegistho: hea! cuiatis stirpem fiinditus fligi studet! || 1 FRAGESCERE, frangi. Accius Aegistho: neque fera hominum p^ctora fragescunt, donec vim persensere imperi. idem Erysace: 5 numquam erit tam inmanis, cum non mea opera eztinctum sciet, quin fragiscat. FVAM, sim vel fiam. Pacuvius Doloreste: responsa cxplanat; mandat ne matri fuat cognoscendi umquam aut contueudi copia. 10 Titinius Fullonia: perii hercle vero! Tiberi, nunc tecum obsecro, ut mihi subvenias, ne ego maialis fnam. Livius Hermiona: obsecrato Anciale, matri ndquid tuae advorsiis fuat. 15 Afranius Promo: cave ne pdndeas, si fuas in qua^stione. Ennius Hectoris lytris: 34 Accius Epinausimache H 36 Accius Aegistho 1 1 Accius Aegistho |j 4 Accius Erysace || 7 Pacuvius Doloreste H 10 Titinius FuUonia || 13 Livius Hermiona || 15 Afranius Promo || 18 Ennius Hectoris lytris. 34 Epinausimachae C pr. L^. — 35. 36 puto: nec perdolescit fligi socios Marte, campos contegi; ita qutdem, ut in sequente v. fuerit caesorum strage vel simile. — perdoliscit C. — mortem flj. — contegi v.; contigi C. — Aegisto L, H (contigit demaegesto H^). — 38 illud cuiatis non sat intellego. — 1 Fligestcere Zr, ; Frangescere H^ ; Bamb. ; Frogiscere gl. — flangi Z(, . — egisto X, ; aegisto H. — 2 /". fere. — 3 pqrsensere {vel per- sensint) imperi Heiynannus; imperi persenserint BotJiius; persenserim {H^ persenserint) imperii C. — 4 Eurysace C j)r. L^. — 5 tam add. H^. — cum ea jEr,. — non add. Bothius. — sciet Me in mrg. ed. lun.; sciat v. — 6 quin Me; qui (quiqui L, ifj C. — fragescat C pr. Li. — 8 mandat supra add. H^. — ne lun.; me cdd. — 11 peri cdil. — tibi If,. — tecum obsecro; ut Ennius: quod tecum precibus pater orat. — 12 ut pro ne L. — quam td.; fuam add. H^. — 14 obsecrato vel obsecra tu M; obsecra te L, H^, G^; obsecro te H^, G.^; v. — Anciale C; Anchiale lun.; Amphiale Voss.; nam Pyrri et Andromachae filius Amphialus audit ap. Hyginum. — fuat M; fuas V. — 17 questione L, H. — 18 Haectoris C. — lytris L; litris JH,; listris fl,, G. 156 NONIVS MARCELLVS m. 112 M. at ego, omniijotens luppiter, t^d exposco, ut hoc consilium Achivis auxilio fuat. 20 FACVL, pro faciliter; huic contrarium est difficul. Lucilius lib. VI: peccare inpune rati sunt posse et nobilitate facul propellere iniquos. Pacuvius Teucro: 25 nos illum interea pdrmulcendo propitiaturos facul remiir. Afranius Auctione: 'haut facul', ut ait Pacuvius, femina una invenietiir bona. Accius Meleagro: 30 erat istuc virile ferre advorsam fortnnam facul. Varro Bimarco: quod utriim sit magnum an parvum, facile an dffficul. FAMVLANTER, pro suppliciter. Accius Tereo: deum Cadmigeua natum Semela adfare et famulanter pete. 35 FLVCTVATIM, iactanter et solute. Afranius Pompa: tene tu! in medio n^most. magnificd volo fluctaiim ire ad illum. accipito hoc, tege tu et siistine! FORTVNATIM, prospere. Ennius Anualium lib. || I: quod mihi reque, fide, regno vobisque, Quiritis, 1 se fortunatim, feliciter ac bene vortat! 21 Luc. 1. VI II 25 Pacuvius Teucro || 28 Afranius Auctione || 30 Accius Meleagro || 32 Varro Bimarco || 34 Accius Tereo || 36 Afranius Pompa || 39 Ennius Ann. 1. I. 19 at ego; aego L^; a. ego L^; supra ae eras,, ut vid., punctum. — luppiter add. Bibbeckius. — 20 ted Bothius; te cdd. — ut add. H^. — auxilii C; corr. Vossius. — 21 Facul, faciliter gl. — huic; ut hic ij. — 24 nolitate L. — 26 permulcendo M; praeficiendo C (o in H cum ras. faet. ex e). — propitiares H^. — 28 Autione H^. — 29 irridetur Pacuv. propter illud facul; quod etiam Varro videtur vitavisse, si modo scripsit quod traditur 'quod utrum sit magnum an parvum, facile an difficul.' v. infra. — haut H^; haud H^; aut rell. — ait monosyllabum. — una add. Lachmann. comm. in Luer. III, 400. — 31 istuc virile Vossius; virile istuc (istud prius H) C. — adverdam H^. — 32 Bimarcho H. — 33 an parvum om. L. — facul an Ald. — 34 Famulantur L^; simpliciter i-i {m. 2 sumpl.), H^. — Acc; ef. 463 adfari. — Terei H^. — 35 Cadmigena natum Vossius; catmo venatum edd. h. l ; cadmo generatum id. 463. — 38 fiuctatim Bibbeckius; fiuctuatim cdd. — accipito M; accipite v. — tege tu; u in ras. H^; f. tegito. — 39 Fortunatum H^; Furtunatim gl. — Annalium lib. I M; Annali lib. I H^; Annalibus I rell. — 1 ef. carmen a Maerob. III, 9, 11 citatum. — quod Vahlenus; ea G. — reque; reique Bothius; reliquae C(raeliquae Hs; raliquae Ho^; reliquae Ho^). — fidei cdd. — vobis qui e ITi. — 2 feliceter L. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 157 112 M. FRVSTATIM et FRVSTILATIM, per frusta, ut miuutatim. Pom- ponius Verre aegroto: 5 v^rum illi valeant qui . . luctant cum leonibns: eis ted obiect^s finistatim passerinum prandium? idem Satura: non friistilatim n^c minutatim dari. FASTIDILITER, fastidiose. Varro Cras credo, hodie nihil: 10 quibus instabilis animus ardens miitatiliter havet habere, [et] non habere fastidiliter inconstanti pdctore. FVGERE dictum est deterius fieri. M. Tullius de officiis lib. III: siqui vinum fugiens vendat sciens. FATIGARE positum pro fatigari. Vergilius lib. VIII: 15 oUi remigio noctemque diemque fatigant. FR^vsvs pro fraudatus [id est: ad fraudis fructum ne venerit]. Plautus Asinaria: n6u placet. metuo in commnne n^quam fraudem frausu' sit. FAXS, pro faces. Varro Gerontodidascalo: coetus confluit mu- 20 lierum tota Roma ♦ * ♦ quae noctu fieri initio solita etiamnunc spinea faxs indicat. — idem Sexagesi: 3 Pomponins Verre aegroto || 7 Pomp. Satura || 9 Varro Cras credam, hodie nihil || 12 III, 23, 91 || 14 VIII, 94 || 17 II, 2, 20 || 19 Varro Geronto- didascalo || 21 Varro Sexagesi (Ennius Alexandro). 3 Frustatim, frustilatim gl. — Fimstatim L^, Bamb.; Frustrotim {post 0 tras. tim) ifj. — frustulatim Bamh.; frustillatim docti. — frustra Zy,, Bamb. — 5 valeant M; valent v. — f. qui vaUdis. — luctant Bothius; luctantur v. (qui vi luctantur BibbecJcius). — 6 eis ted Bothius (tete Bibbeckius); et (ei H^) te C. — frustratim L, H^. — 7 Lucilii nomen lunius; Ennii Planckius addidere. sed rectius, nisi fallor , Bibbeckius per id, quod codd. hab., saturarum Pomp. alteram fabulam significari statuit, cuius his meminit Priscianus. — et potuit post prandium facile inter- cideie idem. — 8 minutim L^, H^, G. — 9 Fastidiligenter H^; ita et bis in scquentibus. — Varro; cf. 139 mutatiliter. — 10. 11 metrum agnovit Mei- nekius. — ennins pro animus L. — mutabiliter male cdd. h. l. — havet habere Bongars.; cf. comm. ad 139; habere hic cdd.; sed v. infra. — et secl. M; add. cdd. l. utroque. — ad priorem v. male adiunxit Meinekius. — 2)0st fastidiliter add. C babet habere fastidiliter. — 13 qui minus concinne cdd. Cic; siquis ed. a. 1476. — pro vinum venenum cdd. Cic. plerigue. — 14 n. N. — 16 n. N. — id est — venerit ut glosema ad Pl. versum pertinens secl. M cuin Goetzio. — ne; non L, H, Bamb.; om. ed. Bas. cum plerisque priorum; nisi ap. Ald. — 19 Faxs L, G, Bamh.; non H, Montepess., gl. — faces Quicheratus; cf. 114 l. fros; face v. — coet. add. M. — mnlierem G',.' — 20. 21 tota R.; cum ncque confluendi verhum cum genetivo iunctum possit tolerari, nec se- quentia, quibus nuptiarum veterum Romanarum ritus perscribuntur, ullo modo cocant cum prioribus, qtiae ad Isidis sacra vel ad alia spectant sollemnia. 158 NONIVS MARCELLVS 112. 113 M. 'adest fax involuta inc^ndio.' idem de vita populi Romani lib. II: cum a nova nupta ignis in face adferretur e foco eius sumtus, [cum] fax ex spinu alba esset et eam puer ingenuus anteferret. 25 FLAVISAS [eas] dici Varro aestimat, quos Graeci thensauros vocant, in epistula quam ad Servium Sulpicium dedit: Quintum Valerium Soranum solitum dicere, quos thensauros graeco no- mine appellaremus, priscos Latinos flavissas dixisse, || quod in 1 eos non rude aes argentumque, set flata signataque pecunia con- deretur. FORMIDVLOSVM, et quod ipsum formidet et quod sit formi- dabile. Sallustius in Catilina: non armatus hostis formidulosus. 5 Prvnisci, pro frui. Lucilius lib. XVIII: aeque fruniscor ego ac tu. 23 Varro de vita pop. Rom. II || 26 Varro epistula ad Servium Sulpi- cium (verba ipsa Gellii) || 5 7, 5 1| 6 Luc. 1. XVIII. apparet hic quaedam hausta, illa autem quae secimtu/r ad alium pertinere locum Varronis atque priora. — initio Riccobonus; initia cdd. — spinea Scdl.; cf. l. infra pos.; Fest. 245 s. v. patrimi; pinea v. — faxs L, H^, G, fax H^. — Varro; cf. 328 involutum. — Sexagiesi L^. — 22 ex Ennii Alexandro petita haec. conf. ed. pg. 92 sq. — involuta Varro l. utroque; obvoluta melius Gic. de div. I, 31, 67. — 23 Varro; cf. eomment. in 182 titionem. — 24 f ace V. ; facie cdd. — e foco Scal. ; foco H^ ; fuco rell. — sumptus C pr. L, . — post sumtus illud cum repetitum legitur v.; quod om. L, H^. — ex spinu Scal.; (e spina Turneh.); ex pinu G (ex finu Xj,- ex spin H^). — abbae L^; id. 2 ab- lata. — 25 et — anteferret M; ut — afi"erret (adf. L^) G; cf. Fest. 245. — 26 cf. Gell. II, 10. — Flavisas, thensaurus gl. — flavisas semel cdd. Gell.; alias omissa 1. — eas del. Quicheratus. — estimati, Bamh. — Greci L, H. — thesauros cdd. pr. i,. — 27 epistola H^, Bamh.; aepistula, m. 2 aepistola L. — ad Servium Me; cf. Gell. init. l. l.; ad servos marcnm Bamh.; adversus (adveruus L^) marcum G. — 28 Soranum Gell.; coram nunc G, Bamh.; quoram nunc Montepess. — diceret cdd. pr. H^. — thesauros cdd. pr. L^. — greco L, H; quod scripturae genus notare iam supersedeho. — 1 latinos H^, Bamh.; plane ut Gell. l. m. 3; latine rell.; v. — flavisas cdd. pr. i,. — 2 rue Bamh. — pro aes a is L^. — set; esset {praec. e) L, H^, Bamb.; sed H^, G. — signa atque (atquae H) L, jH, (prius signut atquae); signu atque Bamh. — 4 cf. Gell. IX, 12. — Formidolosum , formidabile gl. — Formidolosum fl,. — deinde H: eo (et m. 2) quod ipsum eo (id lineolis add. supra et infra del.) formidet (hoc lineola notatum infra, sed eadem erasa) et (add. m. 2) q. s. f. (eo quod ipsum et formidet quod sit Hoj); at L, G, Bamb.: et (eo L) quod ipsum et quod sit formidabile (formida rell. om. Bamb.). — f. addendum aliis. — ap. Gell. est: ut formidulosus dici potest et qui formidat et qui for- midatur. — 6 Catillina L, G; Catilinario, m. ^-Catilina, Hs; Sall. in Catilina Gell — ostis L, G. — formidolosus jgTi. — 6 cf Gell. XVII, 2, 5 sqq. — rui H,. — 7 aequa JEf,; id. 2 aequae. — rego G; eso L. — vix placet reponi aeque fruniscor res ac tu. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 159 113 M. Coelius lib. I: domus suas quosque ire iubet et sua omnia frunisci. — Novius Parco: 10 qu6d magno opere qua^siverunt, id frunisci non queunt. FELLARE, sugere, lambere. Varro Manio: tam eum ad quem venerint in hospitium lac humanum fellasse. FALLACILOQVENTIAE. M. Tullius de finibus bonorum et ma- lorum lib. IIII: quae diligentissime contra Aristonem dicuntur a 15 Chrysippo. ex ea difficultate illae fallaciloquentiae. FABELLAE. M. TulHus de finibus bonorum et malorum lib. V: libenterque se cum his congregant dantque se ad ludendum fabel- larumque audeitione ducuntur. FERA viTE positum pro agresti. Sisenna Historiarum lib. IIII: 20 et partim fera vite, partim lauro et arbuto ac multa pinu ac myrtetis abundant. FORAMEN. Sisenna Historiarum lib. IIII: neque porta neque ullum foramen erat, qua posset eruptio fieri. FLEXANIMA. Cicero de oratore lib. II: tantam vim habet illa, 25 quae recte a bono poeta dicta est 'flexanima atque omnium regina rerum oratio'. — Pacuvius Hermiona: 6 flexanima atque omnium regina rerum or§.tio! || 8 Coelius lib. I. cf. comm. || 9 Novius Parco || 11 Varro Manio fl 14 IV, 25, 68 II 16 V, 15, 42 || 19 Sisenna Hist. IV i| 22 Sisenna Hist. IV H 24 E, 44, 187 (Pacuvius Hermiona) || 26 Pacuvius Hermiona. 8 Caelius H; Q. Claudi Gell. in lemtn. et paragr. 2. — lib. I v.; lib. II C. — quosqne Quicheratv^ ; et ita puto scripsisse Gellium, posterioris aetatis usu duetum, cum ipse Claudius edidisset: suam quemque domum. — quoque C; quemque cdd. Gellii. — suam L^; id. 2 sua ni. — 9 pareo C pr. iZ,; parcus pleriqu^ libri Gellii (partus Z, parens Q). — 10 quesiverunt X«,. — nequeunt G^. — 11 om. h. l. Bamb.; gl. — Fellare, exsugere v. (sugere M)\ Fallere exsurgere C (exur. ff). — lambere Me; iam vere (iam vero G^) G. — Varro om. cdd. pr. H^. — tam ex eo quod praecedit iam suspicor ortum; tum quod non videtur posse tolerari, nisi praecessit cum, lun.; etiam Vahlenus. — 12 venerint vel veniant M; cdd. veniunt. — in lun.; et cdd. — hospicium Ho^; ospicium L; ospitium G. — veniunt hospitem Guietus. — I. h. f.; i. e. et ipsum esse hominem. — 13 Fallaci. loquencia, false dicta gl. — 14. 15 a Chrysippo ed. Bas.; a chiseppo (m. 2 a chrisippo, ut et Bamb., tum a chrisyppo) L; archisyppo, m. 2 a chrisyppo, H. — illae fallaciloquae (ita Manutius; fallaciloquelae cdd.), ut ait Accius, malitiae natae sunt Gic. — 16 Fabulae L^; Fabellae, fabulae gl — M. Tull.; cf. 191 auditus; 282 duci. — 17 congrecant L^. — audeitione; audacione L^; audutione H^; auditione L^, H^, G. — 19 vite hic et infra Canterus, al. multi; bite cdd. h. l.; item H infra; bita gl.; illud vite h. l. videtur delendum. — historia H^. — 20 et add. H^. — partim H^; paratim rell. — tera prius L. — bitae L, G. — arbuto H^, Quicheratus; arbusto L, H^, G, v. — muta L, H^. — 21 mirtetis L, Hi, G. — 23 quas i,. — 24 vim om. Bamb. — 25 rictae i,. — 26 Pacuvius e. q. s. om. Bamb. — 27 o Bentin.; hoc cdd. — flexanimus hic 160 NONIVS MARCELLVS 114 M. FROS, pro frondis. Vergilius Georgicorum lib. II: l praecipne cum fros tenera inpmdensque laborum. Varro de re rustica lib. I: quod Cato ait, circum fundum ulmos et populos, unde fros ovibus et bubus sit. PALAE turres sunt ligneae. Ennius lib. XV: 5 malos diffindunt; fiunt tabulata falaeque. haec sunt et in Circo, quae aput veteres propter spectatores e lignis erigebantur. FORIA, stercora liquidiora. Pomponius Macco: conforisti m^, Diomedes! " 10 Laberius [inj Panilicis: foriolus, em, vid^ris; in coleis cacas. Poriolus, qui foria facile emittat, soluti scilicet ventris. FLOCES, fex vini. Caecilius: ad p61 ego neque flor^m neque floces v61o mihi: vimim volo. 16 FEBRVARE positum pro purgare et purefacere. Varro de vita 1 II, 372 II 3 I, 24, 3 || 5 Ennius Ann. 1. XV j| 9 Pomponius Macco || 11 Laberius Panilicis (cf. comment.) || 14 Caecilius (Polumenis) || 16 Varro de vita pop. Rom. I. active, ut ap. Catullum; alihi ap. Pac. passive. — reginarum pro regina rerum L. — 1 Fros pro fronde gl.; Frons cdd. (ns f. in ras. i); cf. Gharis. 105. — frondis Quicheratus coll. Seren. Samrn. v. 185; fronde (funde Bamh.^; frode H^) v.; mrg. H: quia frons et frondis dicunt veteres. — ita id. Non. 553 glandis; 112 faces; 29 calces; 145 neces; nisi facis potim scrihendum et calcis et necis. — Verg.; cf. 486 frons. — lib. II om. L. — 2 precipue (praecipuae teste Onions.) cum solus hahet H^. — dum Vergilius. — frons C. fros apud V. legisse Servium, quod et h. l. restituit Lips., satis doccnt, quae adscripsit Bihheclcius adhibitis codicibus. — 4 fros Char. 105; frons C; cdd. Varr. — obibus L^. — sit et materies, seri oportere Varro. — 6 diff. Merula; defindunt cdd. — 7 haec C. — et circo G. — apud C pr. L^. — 8 eligebantur L^, H^ (eleg. L^). — 9 Feria L^. — tercora H^. — Maccho G. — neglegentia lapsum Non. et h. l. et pg. 238 s. l. adtendere Maccum adferre pro Macco milite vel M. sequestri vel M. virgine prohahiliter statuit Bitschelius Parerg. 134. primum tamen titulum ideo excludi praestat, quia M. miles a N. non citatur alihi. — 10 conforiasti Salmas. — 11 La- verius C. — Panilicis; f. Paliliis vel Pariliis (Paliliciis male BotMus), ruistica ahlat. flexione, ut Hilariis, iliis; cf. Neuii gr. lat. I, 291. — 12 fer. G. — em M; esse v. — videres L, H, G^. — coleis; coles (i. e. canles) Buechelerus; coleos (culeos H^) C. — coles ohscene dictum. — 13 feria H^. — solutis H; lutis L. — licet id. — 14 cf. Gell. XI, 7. — flocces cdd. Gell. — flex L, faex ed. Bas. ; seces gl. ; f. feces ; cf. comm. in l. fros. — fini H^ . — Caec. ; in Polu- menis; cf. Gell.; gui tamen v. non adfert. — Polumenis pro ad pol ingeniose Bentinus; quamquam hoc videtur aptissimum. f. illud Polumenis jaer compendium scriptum ante id quod est ad pol excidit. — 16 ad pro at. — neque floces neqiie florem Vrhin. 307. — noque florem L^; neoque id. 2; H^, G. — florem, sc. vini. — 16 pura facere G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 161 114. 115 M. populi Romani lib, I: in eorum enim sacris, liba cum sunt facta, incerni solent farris semine; ac dicunt se ea februare, id est pura facere. 20 INCIPIT PER G LITTERAM. GRVNNIRE dicuntur porci, quod eorum proprium vocis est. Varro Aboriginibus, jcsqI ccvd^QaTtcav (pv0E(og: griindit tepido lacte satiir mola mactatua porciis. 25 Cicero Tusculanarum lib. V: aut grunditum, cum iugulatur, suis. — Laberius in Sedigito: grundientem asp^xi scrofam. Grundulis Lares dicuntur Romae constituti ob honorem porcae quae triginta pepererat. || 1 GRANDIRE est grandefacere. Varro rerum divinarum lib. II: cum humus aut semina recipere non possit aut recepta non reddat ant edita grandire nequeat. — Plautus Aulularia: testudineum istum tfbi ego grandib6 gradum. 6 Lucretius lib. II: quae nunc vix nostro grandescunt aucta labore. 22 Varro Aboriginibus J 25 V, 40, 116 || 26 Laberius Sedigito || 28 cf. comm. II 1 Varro Rer. hum. I || 3 I, 1, 10 || 5 II, 1160. 18 incerni, supra 8cr. inicere, G. — incernere Quicheratus; f. recte; quod si ita est, servari potest infra dicere. — semina Riccohonm, satis probabi- liter; cf. tamen Heind. ad Hor. sat. II, 4, 75. — dicunt M; dicite prius H; dicere rell. — 21 Grundire v. — cf. 464 grnndire. — Grunire priu^ H — vocis om. Bamb. — 22 Varro; cf. 156 pipare; 450 gannire. — nQiavoQavzmv qpuceoo L, H; nsQi ccavoQcovTcov cpvcsoc G. — 23. 24 vv. constituit Lachvi. opusc. pg. 68. — tepido lun.; lepido (laepido jBTi) C. — 25 post Tuscula- narum add. ^l H^. — gruntitum prius L. — iulatur H^. — 26 Laberius; cf. 464 grundire. — Sedigito Bentin.; Sedicito h. l. cdd.; 464 Sedicit. — 28 ante Grundulis nesdo an Varronis libr. rerum humanarum vel de v. p. B. notio exciderit. — Grundulis Ho^, ed. a. 1476; Grundules Quicheratus; Grnndulsis cdd.; gl. — onorem L. — 29 portae Bamb. — ante pep. addend. vid. capita vel fetus, ut Cass. Hemina: sus parit porcos triginta; cf. et mrg. H. — peperat Bamb., L^. — in mrg. H haec legi testatur Onionsius: Aeneas cura venit in Italiam habebat porcam, ex qua divinationem solebat capere, quae elapsa peperit XXX porcellos. in eius honorem erant ista sacra, quae istic dicuntur. — 1 grande facere gl.; grandem f. rell.; v. — ^^Varro; cf. Cic. de sen. 15, 51 ipsius terrae vis ac natura delectat e. q. s. — II L, prim H; I H post ras. ; G. — 2 humus aut M; aut humus v. — semina recipere Popma; seminari (seminare H^) incipere C. — 3 edita; puto reddita. — ne- queaut L^. — 4 grandivo C. — grandum H^. — 6 lib. III cdd. — 6 gran- desunt C pr. H^. — aucta Lucr.; acuta C. XoiN Mbac. C. D. ed. L. MyBi.xRB. 11 162 NONIVS MARCELLVS 115 M. idem lib. I: quidque sua de materie grandescere alique. Accius Meleagro: fruges prohibet pergranddscere. 10 Pacuvius Doloreste: n^c grandiri friigum fetum p6sse nec mitiscere. GRANDITATEM. Sisenna Historiarum lib. IIII: neque aetatis granditatem neque aera merita neque ordinis honestatem aut vitae dignitatem sibi esse excusationi. 15 GEAVIDINOSI. Cicero Tusculanarum lib. IIII: itaque dicimus gravidinosos quosdam, quosdam torminosos. GRALATORES sunt colobathrarii: gralae enim sunt fustes, quis innituntur. Varro Miituum muli scabunt [graece], nsQl iIjcoql6(iov: ut, gralatores qui gradiuntur, perticae sunt ligneae 20 sine Qvd-^ia et ab homine eo, qui in is stat, agitantur; sic item 7 I, 191 II 9 Accins Meleagro || 11 Pacuvius Doloreste || 13 Sisenna hist. IV II 16 IV, 12, 27 II 19 Varro Mutuum muli scabunt. 8 sua de Lucr.; surdae C. — materie L; matereae, m. 2 materiae H; materia ed. Bas.; item cdd. Lucr. — alique Lucr.; aliqua C. — 10 frugis C. — 11 Pac. ; cf. 343 mitis — maturus. — Doloreste H^; Du]. rell. — 12, foetum H. — mitescere G pr. L^. — 14 aera Me; ea C; f. neque emerita stipendia. — neque ord. G; ne ord. (hordinis L, horridinis Flor. m. 1) L, H, Bamb., Montepess., Flor.; cf. comm. in 124, 17 h. ed. — vitae add. Teuffelius ann. philol. a. 1871 pg. 280. — 16 esset H^. — excusationem prius Bamb. — 16. 17 cf. 32 tormina. — quosdam alter. om. hic ut 32 cdd. — terminosos G, ut 32 L^, H^; terorminosos Bamb. — 18 ovi. hoe l. gl. — Gladatores L, Bamb.; Gladi- tores H^; Glaratores G, H^ {hic pr. Gladrat.); cf. Varr. VII, 69; Paul. 97; Placid. 50. — colobathriirii Bentin. {id. coni. calob.); colobathatrari L, H, G.^, Bamb.; colobatatrari G^. — grallae Bentin.; gralare L, H, Bamb., G^; glarale id. 2. — 19 quis innituntur Pius; fort. quis nituntur; qui mittuntur (mituntur prius H) C, Bamb. — mrg. Ho: forsitan gladiatores, qui certabant gladiis; item: illi fustes, qui in certamine mittebantur, sic di- cuntur; mataras, materellos quos dicimus. — Mutuum muli scabunt Pius; mutum mulis (malis H^ calvunt 0. — animadverte illud esse hemistichium posterius trim. iamb. vel troch. tetram.; nam et alia multa Bomanorum pro- verbia ex comoediis fuere petita. — post scalvunt add. in cdd. graece; om. Ald. — 20. 21 ipcoQia^ov Scal. ad Auson. pg. 75, Me; araQiC[iovt C. — tisqI ^^(optcfiov cdd. 167 poUictores; 228 tractus; 234 aptum, facili illud quidem errore; ct ita inepte v. — ut add. Bothius; cf. supra. — glatatores L^; glaratores H^, prius G; gladatores L.^, H^; glaatores G post ras. — qui C; quis Salmas.; sed potest servari illud; cf. comm. in pg. 11 l. tororum. — graduntur L, H^. — ligna (ita iam Oehlerm) sine Qv&[im et M; lignae finaremolet H^; lignae (ligne G) finareinolet (fyn. L) rell. — in iis stat Muretus; inistat G. — agitantur Muretus; agitantnr item H^; angitantur rell. — item M; ili C. — 22 a. n. L, G; am IN (in ras. m. 2) ri H. — DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 163 115. 116 M. animi nostri sunt gralae crura ac pedes [nostri]: ex se dxsLvrjToi, sed ab animo moventur. GRANDILOQVI. Cicero in oratore: nam et grandiloqui, ut ita 25 dicam, fuerunt cum ampla et sententiarum gravitate et maiestate verborum. — et Tusculanarum lib. V: qui taudem. isti grandi- loqui contra haec duo, quae maxime angunt? GVTTATIM. Plautus Mercatore: quod guttatim contabescit, quasi in aquam indideris salem. 30 Ennius Hecuba: 1 vide hiinc, meae in quem || lacrumae gnttatim cadnnt. GRACiLiTVDO pro gracilitas et gracilentvm et gracilens et GRACILVM pro gracile. Accius Amphitryone: tamen et statei gracilitudo propemodum et lactiis focit, 6 ne dubitem. Ennius lib. VII: dedncunt habiles gladios filo gracilento. Laevius Protesilaodamia: gracilenti' colorem; 10 idem: ex hoc gracilens fit. Turpilius Canephoro: 24 6, 20 II 26 V, 31, 89 R 28 I, 2, 92 || 30 Enniua Hecuba || 3 Accius Amphitryone || 6 Ennius Ann. 1. VH || 8 Laevius Protesilaodamia y 10 Laevins || 12 Turpilius Canephoro. grallae lun.; galaea L, H^ ; galae H^; galeae G. — nostri del. Quiche- ratus. — ex se dKivrjxoi. Muret.; essiare (litt. eapitalihus) KSivrjToi C (illud IIE ex seq. KEI brtum). — dyisivi^toi; ita pg. 5 s. l. dnaedus: dnb xov KSivsiv. — 26 gravitatem et maiostate L^. — 26 thusculorum prius L; thusculanorum corr. id. m. 1; thusculanarnm 2. — gradiloqui L^. — 27 maximae i,. — agunt^r. L. — ap. Cic. seq.: melius se habent quam Epicurus. — 28 Plaustus Barnb. — Plaut.; cf. 223 salis. — 29 quod Pl.; quo cdd. — in aqua cdd. et hic et 2.23. — 30 Haecuba C. — 1 hunc — in quem Me; hinc — inquam C (vi dehinc omissis mediis lacrimae Ho^). — lacrimae H^; meae Ji. — 2. 3 ita M; Grac. et gracilens pro gracilis et gracilentum (gra- cilemtum Bamh.) pro gracili (gracilis privs H) et gracilium (pro gracili et gracilium om. Bamb.) pro gracilitas cdd.; Gratilitudo, Gratilitas gl. — Quicheratus: Gracilitudo pro gracilitas, et gracilens, gracilentum et gracilum pro gracile. — 4 statei M; statnae et G. — cf. Ludl. l. XXVIII: quare pro facie, pro statura Acciu' statum? — et propem. C; del. et Cfrotius. — 6 Enius H — 7 radios Lips.; sed conf. comment. Enn. 189. — gracilendo G. — 8 Laevius Osannus; Naevius C. — Protesilatidamia iT, ; id. 2, L, G Protesilaodemia. — 9. 11 in Laevianis anaepaestici numeri sint an ionici dis- cerni nequit. — 9 gratilentis H,. — 10. 11 idem: ex h. Vossius; dum ex h. r. - gracilens Ald.; gracilans C. — 12 Caneforo G. 11* 164 NONIVS 'MARCELLVS 116 M. nosti quam sit cracilo corpore. GRANDAEVITAS. Accius Alcimaeone: quia n^c vos nec ille inpiine inrideret meam 15 grandaevitatem. idem Bacchis: quia ndque mors neqne vetiistas neque granda^vitas. Pacuvius Hermiona: quod tamen ipsa 6rbitas 20 grandaevitasque Pdlei penuria stirpis subaxit. GEMINITVDINEM. Pacuvius Atalanta: habeo ego, istam qui distinguam int^rvos geminitudinem. GNARITAS. Sallustius Histor. lib. HI: diversa, uti solet rebus 25 perditis, capessivit; namque alii, fiducia gnaritatis locorum, occul- tam fugam sparsi, pars globis eruptionem temptavere. GALLVLASCERE, pubescere. Novius Exhodio: piierum mulieri praestare n^mpe scit, quanto siet melior cuius vox gallulascit, ciiius iam ramus r6borascit. 30 14 Accius Alcmeone || 17 Accius Baccbis || 19 Pacuvius Hermiona || 23 Pacuvius Atalanta || 26 Sallustius Hist. III || 28 Novius Exodio. 13 gracilo Quieheratus; cracile L, R^; gracili H^, G. — cum illo cra- cilo, quod optimis adseritur libris, conf. l. Pauli 53 cracentes, graciles. — corpus in L esse refert ed. Bas. — 14 Grandaevitas ; nullum l. in L; om. Bamh.; gl. — Grandevitas L^, H; gramdevitas L^. — Alcimaeone; Alci- machone L, O; Alcimacchone prius H. — 15 quia f. ex seq. exemplo irrepsit. — nos G. — grandevitatem L^, H (gramdev. Xj). — 18 quia; quae Scal.; quin Bothius; fuit qui illud quia ex Alcmeonis versu h. l. putaret repetitum. neque m. n. v. M; neque v. n. mors C. — grandevitas L, H. — 20 quod pro ad quod. — 21. 22 grandevitasque L, H. — penuria (ahlat.) M (penuriam st. subauxit male Itihheckius) ; per penuriam cdd. — displicet quippe illud per; quamquam Pelei disyllahum in iamhico metro potest tolerari; ut alihi ap. Pae. Capherei trisyll. in trochaeis; cf. de re m. 266 sq. — subaxit Bothius; subaxet C. subaxit pro coegerit; agitur de Pyrrhi coniugio. — 23 Paccuvius L. — Atalanta ed. Bas.; Athalantha L, H; Athalenta Bamh. — 24 abeo ij, H^, Bamh., Montepess. — gemitudinem G. — 25 Sall., cf. Prisc. 902 {uhi est div. — cap.). — istol, m. 2 istor L; histor G; historiarum H. — 26 capessiu Bamh.; quod vel capessium potest esse vel capessivit (velut 108 s. l. externavit hahet id. conternaii pro consternavit) ; capessium Quicherato teste Paris. 7665; 7666. Bentinus capessunt; vix recte, cum Prisc. utatur h. l. ad asserendum perfectum capessivi; et potuit praecedere turba vel simile. — fidutia Hj. — 27 pars add. Colerus; fugam, pars Me. — 28 Gallulascere Quicheratus; Gallulare cdd.; gl. — exhodio J3,; exodio rell. — 29. 30 nempe scit M; noenu scis Ribbeckius; nemo scit C. — siet melior Bothius; melior sit C. DE flONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 165 116. 117 M. GRATVLARi, gratias agere. Ennius Hecuba: luppiter, tibi, summe, taadem male re gesta gratulor. Naevius belli Puniei lib. I: manusque susum ad caelum siistulit suas rex 35 Amulius ac laetus gratalabat dfvis. Afranius Cinerario: quod salvua venis m^liusquest, gratuldr dis. || 1 GARRIRE, quasi inepte strepere. Cicero de oratore lib. II: nam et seclis multis ante gymnasia inventa sunt quam in his philosophi garrire coeperunt. GARGARIDIARE, Varro epistula ad Fufium: Quintiporis Clodi, 5 Autipho eris; ac poemata eius gargaridians dices: 6 fortuna! o f6rs fortuoa! GALLINAS. Cicero Academicorum lib. IIII: qui gallinas alere permultas quaestus causa solerent, i, cum ovum inspexerant, quae gallina peperisset, dicere solebant. 31 Ennius Hecuba || 33 Naev. Bell. Pun. I || 36 Afranius Cinerario || 1 II, 5, 21 II 4 Varro Epistula ad Fufium (Ter. Phorm. V, 6, 1) || 7 II, 18, 57. 31 cannius X,. — 32 lupiter L^, H. — 33. 34 nevius (neu in ras. 1/jj) C. — I M; manusque Merula; III: isque v. — sustulit om. L. — rex Stephanus; res G. — 36 id. AmuUus; Amulius quid. ap. Bentin. — ac laetus {vel cunctisque) add. M. — gratulabat id.; gratulabatur v. {prius M: Amulius divisque gratulabatur). — 36 Afran. ; cf. Prisc. p. S04. — 37 cum pro quod Priscianus. — meliusque est Prisc; melius est C. — diis C et pars Ubr.' Prise. — totum fragmentum ita instaurandum: io, Sexi» frat(lr, mi salve. revalui (om. Prisc ). — quod {vel cum) salvus venis meliusquest gra- tulor dls. — 1 ineptae L^. — 2. 3 seclis C; seculis vel saeculis ap. Cic. — cymnasia L^. — filosopbi L^; philosophia H^. — 4. 5 Gargaridiare etiam Montepess.; Gargadiare L; Bamb.; gl.; Gragadiare if,. — Varro; cf. 425 fors et fortuna. — epistola L^, H, Bamb. — Clodi, Antipho eris M (Clodi Antipho fies Eiesius; Antiphonis nomen iam invenit Bu£chelerus) ; clodiant foriae C; Clodiani foriae Scal; at Clodium, non Clodianum dictum homi- nem apparet ex l. Bimarci pg. 448 s. v. edolare. — gargaridicens Bamb.; s gargaridans G teste Schneidero. — gargaridiare pro garganzare, ut Medientius pro Mezentius in quibusdam Vergilii libris, ut Ariobardianes pro Ariobarzanes ap. Gran. Licin., al. — sensus autem, a neinine hactenus perspectus, idque Nonii culpa. nam omissa ab eo, unde suspensum illud Quintiporis Clodi. fuere olim ut puta talia: invitatus ad audiendos versus Quintiporis Clodi, Antipho eris. illa autem o fortuna, o fors fortuna, quae ironice dicta apparet, cum verba sint Getae Terentiani, qui Phorm. V, 6, 1 tali praeconio prosequitur fdicitatem Antiphonis, hic apte translata ad ipsum Antiphonem. — male quidam de surreptis a Quintipore, qui et ipse comoedias scribebat, Terentio verbis cogitarunt. — 7. 8 IIII Me; III cdd. — i M; ii alter Lugdunensis apud Halmium, hii prior et Vindobonens. ; lib. (libro L) II aperta erroris origine i, ; Bamb.; idem lib. (libro L, H) II jL^, H, G; del. 'idem lib.' hi Me. — cet. cf. Cic. l. — quae id cdd. Cic. 166 NONIVS MARCELLVS 117. 118 M. GABALVM crucem dici veteres volunt. Varro "A^^ov [letQsts, lO tisqI (fiXccQyvQLas: nos barbari, quod innocentes in gabalum suffigimus Rom&,no8, vos non b&rbari, qui n6xio8 absdlvitis? GENiALis, hospitalis. Santra de antiquitate verborum lib. III: scis enim geniales homines ab antiquis appellatos qui ad invitan- 15 dum comiter vino et largius adparandum cibum promtiores essent. GANGRENA est cancer. Lucilius Satyrarum lib. I: serpere uti gangrena malum ad quem herpestica posset. Varro neQl i^aycoyijs: non vituperamus, cum scimus dictum praecidi oportere, si ob eam rem gangrena non sit ad bracchium 20 ventura. — idem de vita populi Romani lib. III: quo facilius animadvertatur per omnes articulos populi hanc mali gangrenam sanguinulentam permiasse. GENIVM, parsimoniam. Terentius in Phormione: suum defraudans g^nium conpersit miser. 25 Lucilius lib. XXVI: ciiret aegrotum, sumtum homini pradbeat, geniiim suum fraudet, alii parcat. GOMIAE, gulosi. Lucilius lib. XXX: illo quid || fiat, Lamia et Pytho oxyodontes 1 quod veniunt, gomiae viles, vetulei, inprobei, ineptei? 10 Varro "Afifiov nsrQEig || 14 Santra de antiquitate verborum III || 17 Luc. 1. I II 19 Varro tisqI i^aycoyrjg \\ 21 Varro de vita pop. Rom. JII || 24 I, 1, 10 II 26 Cuc. I. XXVI II 29 Luc. 1. 30. 10 "Afifiov — (pd. lun.; 9[iov(i8fisio nsQi cpifnaQrvQav C. — ■ 12 nocentes male Me. — 13 Romanos M; pro guo v., quod misere abundat, homines; cum piratis vel rehellibus, qui captos Bomanos cruci affixerant, agi upparet. — qui Bothius; quod Bentin.; quid C. — absolvitis Bentin.; obvestis C. — 14 hosp. Bamh.; ospicialis L; ospitialis prius H; ospitalis R post ras., G, gl. — 15 f. scito. — abpell. quid L^. — 16 com. vino add. M. — adparandum; puto adponendum. — ciuum L^. — promtiores L.^; promtioris id. 1; promp- tiores H, G. — 17 Gangrena, cancer gl. — carter Bamh.; carcer Par. 7665; 6. — Lucil. v., Lucretius C. — 18 cf. comm. Luc. pg. 196; Ovid. metam. I, 190 sq. — malum M; malo C. — ad quem (intellegitur populvs Momanus) L, H; atque G. — erpestica prius G. — 19 &nsQi G. — scimus M; sciamus v. — dictum, pro digitum; quod coniec. Lips. — 20 cagrena L^. — bacchium C. — 21 id est L^, H^. — lib. IIII prius H — 23 permiasse Quicheratus; perimasse C; permeasse v. — 24 Ter.; cf. 31 de- frudare; 525 demensum. — form. C. — 26 defraud. L, H^, Bamh.; defrud. JEf post ras., G. — conspersit C, Bamh.; qui seq. exemplum omittit. — 27 egro- tum L. — sumtum C. — 28 fraudet M; defraudet H^ ; defrudet L, H^ , G. — alii V.; ali C. — 29 Gemie, golosi gl. — Gomiae 31 ; Gemiae cdd.; Gumiae V.; cf. comm. in Luc. IV, 2. — 1 laminae iZj. — Pytho oxyodontes Scal.; pitto ixiodontes C. — 2 viles M; illiae L; H; illi, supra scr. ae, G. — DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 167 118 M. GLVMAM Varro folliculum graui frumentarii dici putat, de re rustica lib. I: granum dictum, quod est intimum soldum; gluma, 5 qui est folliculus eius; arista, quae, ut acus tenuis, longe eminet. GERDivs. Lucilius lib. XXX: , curate, domi sint gerdius, ancillae, pueri, zonariu', textor. GRAVIDAVIT, implevit. Caecilius Titthe: 10 per mysteria hic inhoneste, inceste gravidavit probro. GEEMANITVS, fideliter: dictum a germanitate. Pomponius Praefecto morum: ut, siquis est amantis animi, gaudet sicui quid boni 15 eveuit, cuius amicus est germanitna. GENEROSVM, nobile vel forte. M. Tullius de officiis lib. III: cumque de imperio certamen esset cum rege geueroso ac poteuti. GRATIOSVM, multae gratiae. M. Tullius de officiis lib. III: qui esset, ut argentarius, aput omnes ordiues gratiosus. 20 GRATIPICARI, gratum facere. M. Tullius in Hortensio: quare adgredere, quaeso, et gratificare reipublicae. GERRAE, nugae, ineptiae; et suut gerrae fascini, qui sic in Naxo, iusula Veneris, ab iucolis appellantur. Plautus Asiuaria: gerrae ! 26 qoi sese parere ^pparent huius Idgibus profecto. idem: 4 I, 48, 1 II 6 Luc. 1. XXX || 9 Caecilius Titthe fl 11 Pomponius Praefecto morum || 16 III, 22, 86 || 18 III, 14, 58 I| 20 Cicero Hortensio J 23 III, 3, 10 || 26 Plautus Pers. I, 3, 9. vetulei, inprobei, ineptei M; vetulae, inprobae, ineptae v. contra lemma Non. — cf. comm. Luc. in XXX, 39. — 3 frumentarii prius H; frumentari rell. — 5 aris tamquam l/i,- aristaque L, Bamb. — tenus loco Bamb. — longa minus bene ap. Varr. — eminet e gluma ibid. — Gl male mrg. H gerdius, textor; gl. gerdius, toxtor. — 7 curate Passerat.; curare cdd. — curare omisso ut; cf. comm. in Luc. XXX, 40. — 8 textor lun.; tector G, Bamb. — 9 Gradavit L. — Titthe lun.; titte C. — 10 misteria L, Bamb. — inceste add. 31. — probo H^, P, G. — 11 Germanus Zj. — 14 amantis animi M; amicus amici cdd. — sicui quid Schneiderus , Duebneru^ ; sicui qui prius H; sicut qui L, H ex corr., G; sicut quid Bamb., Montepess. — 16 cuius ed. a. 1476; cni ». — 17 potente cdd. Cic. — 19 qnid L, H^. — apud C pr. L^. — 20 Gratiiicari Ald.; Gratificare cdd. — gratum f. G, gl.; regratum f. Bamb., L, H^ ; id. m. 1 vel 2 expuncto re suj)ra scr. se ; g[uod del. 3 refert Onions. — 22. 23 om. h. l. Bamb., gl. — f. et sunt gerrae fascini venerii, qni sic in Naxo insula ab incolis appellantur. — fascini, sc. pudenda. — qui sin Naxo L. — in Naxo; Sicula urbs intcllegenda; ubi in fano Veneris magna ostenta- bantiir fascina. — in Asin. H^. — 25 sese p. Plaut.; se esperare H^; sesperare Li, G; se sperare L^, H^. — prof. ap. Pl. ad seq. pertinet. — 26 id est H^. 168 NONIVS MARCELLVS H8. 119 M. ' hic adeiit, credo, congerro meus. ut conlusor [meus], qui easdem exerceat nugas. Caecilius Portitore : 'fur, depopulator!' — 'gerro!' || 30 GALLAEE, id est baccare. Varro Eumenidibus: cum illo l venio, video gallorum frequentiam in templo, qui, dum messem hornam adlatam inponunt aedis signo, seic deam gallantes vario recinebant cantu. — idem eodem: nam quad venustas his adest gallantibus! 5 GANEONES a ganeis dicti, ut popinones: ea sunt loca vinu- lentiae ac libidini apta. Varro Modio: et hoc interest inter Epi- curum et ganeones nostros, quibus modulus est vitae culina. — M. Tullius in Catilinam: quis ganeo, quis adulter, quae mulier in- famis, quis corruptor iuventutis? 10 GLVBERE. Varro de re rustica: duritia est enim causa, quod non 28 Caecilius Portitore || 1 Varro Eumenidibus || 4 Varro Eumenidibus 7 Varro Modip || 9 II, 4, 7 || 11 I, 55, 1. 27. 28 adherit G. — aderit credo in ras. H^. — congerro meus Bentin.; congerrae omnia eius H^; L^; id. 1 congeri omnia eius; congerrae, m mrg. congerio meus, dd. omnia eius, H^; congerius meus congerrae G. — meus secl. M. — qui easdem; puto quia casd.; illa quod, quia solere a N. cum eoni. iungi notum. — 30 fur, depopulator {puto depilator; ut alibi invenitur expilator), gerro Bostius; cur depopulator (depopulato L) gerrae (gerre L^) C; •■cur depopulatur?' — 'gerrae!' v. — 1 id Me; ut cdd. — baccare L, H, Lugd., gl.; bacchare ed. Bas.; bacchari Salmas. — Eomenidibus H^. — illo Bentin.; illos C; illoc (j>ro illuc) Ribbeckius. — 2, 3 venio Salmas.; vento C; ventum Quicheratus. — dum messem hornara adl. imponunt LacJm.; dum essena hora nam adl. imponeret (inp. L^) C. — aedis signo, sic deam lun.; aedilis signosiae et deam (deum Ho^) C; Attidis signo, syn- odiam non hene Laclimannus; dum messem hornam adlatam imponeret aedilis signo Cybelae (hoc male) Biesius, qui coll. inscriptionibus aedilem eum q^i pontificium munus obtineat dici volt. — 4 recinebant Guietus, Lachm.; retinebant C. — recinebant cantu: idem (idem iam Passerat.) M; recinebant studio C. — idem eodem; cf. 267 castum. — 5 nam quae v.; namque cdd. l. utroque; vetustas id. h. l. — his Sahnas.; hic cdd. l. utroque. — 6 Gan- neonis a ganneis gl. — popinones Ald.; popiones C, Bamb. — ea sunt M; et sunt V. — vinolentiae, u scr. supra o, H. — 7 libidinis L, H^. — Varro; cf. 55 colinam. — 9 Catilina (Catillina L) C. — q. g., quis nepos (om. cd. Bhenaugiensis) , quis adulter Cic. — 11 Gluvere C; Gluere Bamb.; Glu- bere, distringere (destr. mrg. H) gl., mrg. H. — Varro; cf. 403 stringere, de- cerpere: quod non — glubit. — duritia om. Bamb.; duricia G. — causa (per compendium scriptum) M; ea cdd. — ap. Varr. sunt haec: durities enim eorum (sc. digitabulorum) quod; quae non intellego; quod autem ne existimes delendum iuncta Varronis et Non. hic pariter ac 403 Ubrorum ohstare videtur auctoritas. ipsum V. puto dedisse: durities enim eorum causa, quod. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 169 119. 120 M. solum stringit bacam, sed etiam ramos glubit ac relinquit ad ge- licidium. GRAMIAE, pituitae oculorum. Caecilius: 15 grammonsis oculis ipsa, atratis dentibus. GIGERIA, intestina gallinarum cum isiciis cocta. Lucilius lib. VIII: gigeria insunt sive adeo hepatia. 20 GLis, nominativus ab eo quod est glires. Laberius in Aquis caldis: et iam hic me opimus somnus [premit] oppremit, ut glis ♦ * * Plautus genetivo plurali: glirium examina. 25 GENVS, generis. Laberius [in] Imagine: genus [generis] nostri parens. INCIPIT PER H LITTERAM. HAVENTIA, ut iudustria, sapientia, concordia. Claiidius libro septimo: *animos eorum haventia inflarat'. — ab eo quod est 30 havere. || • 1 HORA, iuventutis dea. Ennius Annalium lib. I: teque, Quirine pater, veneror, bene Horamque Quirini. 14 Caecilius || 16 Luc. 1. VIII fl 20 Laberius Aquis c.ildis || 24 Plautus ]| 25 Laberius Imagine || 28 Claudius lib. VII || 1 Enn. Anu. I. I. 12 stringit, scil. manus. — bacam X,, H^, G; baccam Z/.^; vaccam jff,, Bamh. — ramos Varro; ramis h. l. cdd.; ram 403. — gluvit cdd. h. l. — relinquit Varro; reliquit cdd. — ad gelicidium retectos Varro. — 15 gram- mosis H.^, G; gramiosis Me. — ita flexosus pro flexuosus, sim. — dentibus Ald.; gent. C. — 16 Gigerica Hy. — cf. comm. in Luc. VIII, 8. — cum is. I.Doma; conhis et ita C (om. conhia et ita cota. Bamb.). — 18 gigeria (itaBentin.) ; insunt M; gizerini sunt C. — 19 hepatia lun., hepetia C. — 20 est M; sunt V. — 22. 23 et iam M; etiam v. — opimus Passerat; optimus C. — opprimit, ut glis M; premit (pmit L, H) opprimitur glis (ut premitur cd. N. Fabri) C. — 24 genit. C pr. L^. — plurari L^. — gliuium L, H^. — eximina G. — 25 om. gl. — Genus M; Genus supra u scr. i L, genius H, G. — Genius, generis deus male v. — mrg. H inepta interpolatione , ut saepius: genius naturalis deus, qui ortum nostrum excipit. — in om. H^; habct et Bamb. — 26 genus M, genius v. — generis del. M. — quod fuere qui dicerent non admittendam coniecturam nostram, quod non agatur hoc capite de mutatis de- clinationibus, eos numquam legisse hoc caput satis apparet. — 28. 29. 30 Habentia — habentia — habere cdd. ; corr. Gifan. — n. N. — ut add. H^ ; aut L. — 1. septimo (VII G, Lugd.) Claudius (Cladius H) cdd. — animus L^. — habentia om. G. — inflaret G. — ab — havere f. delend. — 1 iuventatis L^ ; luventas dea Mcrula; f. recte. — Annalium QuicJieratus ; Annali v. — liber primus L^; id. 2 libro primo. — 2 teque (add. Columna) Q. p. v. bene H. Q. vel teque 170 NONIVS MARCELLVS 120 M. HALLEC, genere neutro. Plautus in Aulularia: qui mi olera cruda ponunt, allec adduint. Oratius in lib. II Sermonum: 5 ego faecem primus et allec miscui.1" HALOPHANTAM, ut sycophantam, hominum genus nequam, quod ob suenda mendacia miserrima mercede conducitur. Plautus: halophantam an Bycophantam magi' dicam esse ... 10 et alius nobilitatis obscurae: halophantam mendac^m velit. HiPPOCAMPi, equi marini, a flexu caudarum, quae piscosae sunt: et est graecum. Menander: ovx ovtog iTCTtoKccfinog eai' bv alQ^SQi; 15 Naevius Sirenocirce: ddlphino cinctis vehiculis hippocampisque asperis. 3 Plautus Aulularia (cf. comment.) || 5 II, 4, 73 || 9 Plaut. Curc. IV, 1, 2 II 11 comicus incertus || 14 Menander || 16 Naevius Sirenocirce. Quirine ]}ater bene H. Q. M; quirine (quirine H) p. venei*or horamque q. (quirint L) C; cf. vit. Enn. pg. 159 sq. — 3 in om. H.^, G. — sopularia L^. vid. latere mendum. — 4 mihi cdd. — hallec H. — adduiut Quicheratus ; duint G (Ljj danunt); etiam allec duint Wagnerus. — servi putat verba Goetzius praeter Ubertatem donum poscentis. — 5 oratius L, G, horatius H. — 6 e. faecem primus et allec Hor.; ego primus face nec allec (hallec H) G. — 7 miscui; ap. Hor. haec: primus et invenior piper album cum sale nigro incre- tnm puris circum posuisse catillis. — f. lacunosus locus Nonii. quamquam quod in gl. seq. Harpa, forcipes, id videtur potius repetitum ex pg. 99 ubi post l. Delitum, dolatum legitur pro Dentarpagas harpa, forceps. — quod autem hallec lemma huic capiti potius insertum quani sequenti, vix credo librariorum ac non ipsius Nonii incuriam, accusandam, qui cum in alteram partem diversissima inter se congessisset , quae honeste quidem, sed nove dicta ei esse viderentur, postea illa retractare noluit. — 8 Halofantam cdd ; Halostatum gl. — halophantae nondum satis expeditum nomen; cf. Faul. 101, ubi legitur halapanta. ibi dicitur vocatus ano Trjg alr]g, i. e. a fallente, quod fallat {v. halet) omnia. — ut gl.; aut cdd. — sycofantam cdd.; gl. — 10 halophantamne Guietus (posset etiam halophantam anne, si modo constaret de quantitate primac) ; halofantam (al. i,) C. — an Plaut.; aut G. — sycofantam (sec. L^) id. — hunc add. Pl. — magis dicam esse Bothius; magis esse dicam cdd. Non.; magis hoc (praec. hunc) esse dicam Plauti. — nescio add. Pl. — 11 novilitatis L^. — 12 verba comici. — halofantam G. — 13 Hipocampi L^. — a fiuxu G. — piscosae suspectum. ■ — 14 Meander H^. — 15 ita Scal., exc. quod sot' add. a Bentleio; uchutos (ucutos L^) hippocampus (hippicantus, m. 2 hippocantus, L; hippocamphus H^, sed h del.) in aeter (aeter iunctum cum seq. nae vel ne in cdd.) C, Bamb. — illud for' servat accen- tum propter caesuram. — 16 Laevius Hermannus (Naevius lun.); nae (ne H, G) usus C; nae (vel ne) uius Bamb. — Sirenocirce M; sireno circes Bamb.; sireno citer (cicer L) C. — 17 delfino cdd. — iunctis Scal. — ippoc. G. DE HONESTE SET NOVE DTCTIS. II. 171 120. 121 M. Lucilius transverso ordine posuit: camphippi; et: pautliero- camelos. 20 HARA est porcorum stabulum. Varro Prometheo libero: iu tenebris ac suili vivunt; nisi non forum hara atque homines, qui nunc, plerique sues sunt existimandi. — Cicero iu Pisonem: ex hara producte, non schola. HILAEITVDINE, pro hilaritate. Plautus Milite glorioso: 25 es, bibe, animo obsdquere mecum atque onera te hilaritudine. HISCERE [est] pro loqui. Accius Armorum iudicio: hem, v^reor plus, quam fas est captivum, hiscere. HONESTITVDO, pro houestas. Accius Oenomao: horridat honestitudo Europae principum primo ex loco. 30 idem Myrmidonibus : 1 tua II hon^stitudo Danaos decepit diu. HILVM, breve quoddam. Lucilius lib. XXX: quo tua tu laudes, culpes? non proficis hilum. Cicero Tusculanarum lib. I: tum illud, quod 5 Sisyphu' versat saxum sudans nit^ndo neque proficit hilum. HORNVM, ipsius anni. Lucilius lib. XXVIII: 18 Lucilius II 20 Varro Prometheo || 22 16, 37 || 24 IH, 1, 83 || 26 Accius Armorum iudicio || 28 Accius Oenomao || 30 Accius Myiinidonibus || 2 Luc. I. XXX II 4 I, 5, 10 (tragic. inert.) H 7 Luc. 1. XXVIII. 18. 19 Luc; om. hoc. exempl. Banib. — camphippi e. q. s.; ita M; hippocampi elefanto camillos C; camphippelephantocamelos J. Dousa. cf. comm. Lucil. in frgm. inc. 47; 48. — 20 percorum jffius H. — libero Oehleru^; libro I G. — 21 vivunt H, ut vid.; v.; viunt L, G. — qui; ibi Gerlachius. — 23 ara L^. — productae L, H^, G; producta est H^. — scola L, 27,; non ex schola cdd. Cic. — 24 Hilaritudine Quiclieratus ; Hilaritudinem cdd. — 25 es (est B, C, D) bibe Plaut.; sive cdd. — honera H^. — 26 H. pro loqui M; H. est proprie (propriae L^) loqui cdd.; Hiscere, loqui gl. — 27 captivam Grotius, Hermannus ad Tecmessam referentes; sed potius videtur id quod traditum est; quod puto pertinere ad unum ex Troianis, qui captivi iudicium tulere de Aiace et Vlixe. — 28 Honestudo Xj. — honestitas G. — 29 horrida, quod etiam propter r. m. displicet, corruptum. — Europe L^, H. — principum Vossiu^, idqtie recipiendum propter r. m.; principium G. — 1 decepit Delrius; decipit (7.-3 quo tua tu M; quod tua C. — laudes v.; lades G. — culpas, inut. in culpaes, H^. — 4 Cic; cf. 353 niti. — nura docti ap. Cic. sine causa. — 5. 6 versus disposuit M; cet. cf. comm. Luc. 169. — Sisyphus Cic; isi syfus L^; sisyfius id. 2; H^; id. 1 ut vid. sisyfeus; sifyus, si recte notavi, G. — intendo L^. — molUores sunt num^ri , si legatur: neque nitendo proficit hilum; et potuit facile memojia labi Cic — hilum etiam Vacuvius dixit in tragoedia pg. 510 s. l. amiciter. — 7 ipsius; i. e. eiusdem. 172 NONIVS MARCELLVS 121 M. ntrum anno an horno t^te abstuleris a viro. Varro Eumeuidibus: cum in eo essem occupatus atque in schola 'curarer', ut scribit Scantius, 'horno' per Dionysia. 10 HiLARESCO. Varro epistularum latinarum lib. I: immo, cum amicorum domus fumat, hilarisco. HOSTIRE est conprimere, retundere, dictum ab hostia. Pacuvius Teucro: nisi coherceo proptervitatem atque hostio ferociam. 15 Hostire, offendere, laedere. Laevius Erotopaegnion lib. II: numquod meum admissum nocens hostit voluntatem tuam? HALVCINARI, aberrare et non consistere atque dissolvi et ob- stupefieri atque tardari honeste veteres dixerunt, ut est: 'et adsiduo 20 9 Varro Eumenidibus || 11 Varro Epistularum lat. 1. I || 13 Pacuvius Teucro || 16 Laevius Erotopaegn. II || 20 (Gell. VIII, 3.) 8 tete M; te C. — 9 Varro; cf. 355 occupare, detinere. — 10 in schola (scola L, Hj); de balneis videtur agi. — curarer, ut scr. cdd. 355; curaret inscribit h. l.; f. uti scr. — orno L, G. — 'curarer horno' pro 'delectarer musto' insolentius dictum notat Varro. — Dionysia (Dyon.) cdd. 355; Dionisiam Ji. l. — illud 'per Dionysia' pro 'per Bacchanalia' j^ositum vix potuit in Scantio notari ab eo qui ipse plurima in scriptis promiscue ad- hibcret graeca. — 11 Hilarisco (hilaresco mrg. H), hilaris fio gl., mrg. H. — Epistularum latinarum M; epistula {ita L^,ed. Bas ; epistola Bamb. H, L,^) latina cdd. — nihil de his certi apud Mitschelium opusc. III, 478. equidem non video cur non potutrint esse duo corpora, ex quibus alterum universas Varronis epistulas, quas plurimas fuisse probabile est, complecteretur , alterum discretas graecas ac latinas , sicut et M. Bruti ferebantur littcrae graecae pariter ac latinae. atque cdd. Non. omnino adseritur titulus ille. — in epistola L. Atinii inginiose Popma; quamquam de tali Varronis litterarum commercio nihil con- stat aliunde. — immo cum Me; in voccum C, Bamb., Montepess. ; libro II: nunc cum Biesius pg. 43 ed. Satur. Menipp. — 12 hilaresco Bamb.; C pr. L^. — 13 conprimere ed. Bas.; gl.; conmere L^; comprimere L^, H, Bamb. — retundere Bentin.; recidere Quicheratus; recedere cdd. — dictum add. H^. — Pacuv.; cf. 490 ferocia; Fest. 370, qui dicit hostire h. l. positum pro aequare. — nec tamen ap. N. licet reponi, qvjod fuit qui coniceret con- primere, reddere. — 15 coerceo Vrsinus; coeaceo cd. Festi; cohercuero L, H^; coerc. H^, G (mancus est locus pg. 490). — coherceo trisyll., ut ap. eundem Pac. pg. 262 s. l. confidentia coherce disyll. — proptervitatem L, H^; prot. H^, G; protervitates cd. Festi. — cf. BergTc. Opusc. I, 380; Loew. Prodr. 356; Goetz. ad Bacch. 612. — hostiaero H^. — 16 laedere Hildebrandius ad gloss. lat. Parisin. pg. 163; cedere C, etiam Bamb., qui seq. om. — Laevius Me; Pacuvius cdd. — Erotapegnion C. — 17 numquod (fuit nunquod) M; hunc quod cdd.; nunc quod quid. ap. Bentin. (in aliis ad- dita comperi haec verba: nunc id mihi molestum est quod etc). — 19 cf. Gell. VIII, 3; IV, 20, 7, 8; item XVI, 12, 3; II, 3, 3. — Haluniari Bamb. — et obstupef. atque tard.; cf Gell. XVI, 12, 3 a, tarditate quadam animi et stupore (ita scribend.) , qui alucinantibus plerumque usu venit. — 20 et adsiduo e. q. s.; ex Gell. VIII, 3 petita haec intellexit Me. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. IT. 173 121. 122 M. oscitantem vidit atque illius quidem delicatissimas mentis et cor- poris alucinationes'. HiLARETVR. M. Tullius de finibus bonorum et maloram lib! II: verum hoc loco sumo verbis his eandem certe vim vo- 25 luptatis Epicurum notasse quam ceteros. omnes enim iucundum motum, quo sensus hilaretur, graece rjdovi^v, latine voluptatem vocant. HEBES positum pro obscuro aut obtuso. Cicero Academicorum lib. II: quid? lunae quae liniamenta sunt? potesne dicere? cuius et 1 nascentis et insenescentis || alias hebetiora, alias acutiora videntur cornua. HiNNOS [vel hinnas] sub quo sensu accipere debeamus, Varro designat. ait enim, ex equis et asinis qui nascantur, hinnos 6 vocari. HiLLAS intestina veteres esse dixerunt: unde Bohillae, oppidum in Italia, quod eo bos intestina v^ulnere trahens advenerit. Laberius: lavite item hillam. c6cu' si Inmbnm adussit, caedetur flagris. idem Catulario: 10 'aonne liliter hunce p^dicabis?' — 'qu6modo?' — 'video, adulescenti nostro caedis hirulas.' 24 II, 3, 8 II 28 Cicero Acad. II || 3 Varro de re ruatica II, 8, 6 || 7 Laberius (vid. fabulae nomen haustum) || 9 Laberius Catulario. 21 deligatissimas i,. — 22 alucinationes L, G; hal. H, wt vid.; aluciones Batnb. — 23 Hilariter, iucunde (ioc. gl.) gl.; mrg. fl,, G. — add. mrg. Us,^: laetetur, exultet, iucundetur. — M. Tull.; cf. 396 sumere, susci- pere. — 24 sumo cdd. 396; summo h. l. — verbis om. Bamb. — voluptatis cdd. 396, voluntatis hic. — 26 nosse cdd. Cic.; non nosse G; non esse Bamb.'; notasse recte Davisius. — 26 grecae L. — T}8oviiv v.; hedonem cdd. Cic; hedoneum C, Bamh. — 28 Haebes H; Habes L; Hebes G, Bamb.; Hebes, obscurum gl. — obstnso G. — scriberid. vid.: Hebes pos. pro obstnso. — 29 laeniaraenta H^. — sint lun. — potestne G. — cuius v.; necuius (praec. potesne) C. — 1 et inseniscentis H, G; om. L. — haebetiora H; habetiora L; cf. comm. in pg. 91 l, consectarium. — 3 Hinnos vel hinnas cdd.; Hinnos quid sit gl.; del. vel hinnas Quiclieraius. — 4 asinis Guietus; ex equo et asina Varro; in nullis L^, H^; mulis L^; inulis H^; innulis G; hinnullis Bamb. — innos L. — 6 Hilla, intestina, unde boelte dicte gl.; hilla intestina, unde bohilla dicta mrg. H. — Hillas H. — Bohilla C; Bamb. (Boilla prius H)', Bohillae Quicheratus; cf. gl. — 8 lavite item Eibbeckius (lavit it Bothius); lavitatem (lavititem H^; labititem G) C. — illam L, H^; f. hillas. — coccus H^. — adusit prius L. — fragilis L, H^; flagris H^ in mrg., Q; caeditur (ced. L) C; caedetur flagris Bibbeckius; f. fragulis caeditor; cf. fragellum ap. Prob. gr. lat. IV, 198. — 10 nonne QuicJieratus ; neve C. — aliter, i. e. moUius. — hunce liibbeckim; hunc C. — 11 adulesc, i supra e pos., H — cedis L. — hirulas; hirulam (hillas lun.) Ribbeckius; hilla L, ed. Bas.; hillam, deinde illa H (illa etiam G teste Schneid.). 174 NONIVS MARCELLVS 122 M. HiNNiBVNDi, pro hiniiientes, ab eo quod est hinnio. Claudius annalium lib. XVI: equei hinnibundei, inter se spargentes terram calcibus. INCIPIT PER I LITTERAM. 15 INCVRVISCEEE. Cicero de oratore lib. III: ut bacarum ub^rtate incurviscere. ita et [in] Tusculanarum lib. I. INPINITATEM. Cicero Academicorum lib. IIII: ad hoc Anaxi- mandro, populari et sodali suo, non persuasit. is enim infinitatem 20 naturae dixit esse. — idem Tusculanartim lih. V: quihus infinitatem rerum atque naturae et in hoc mundo ipso caelum, terras, maria cognoscimus. INSANITAS. Cicero Tusculanarura lib. III: insipientia autem, quasi insanitas, quae est insania eademque dementia. — Varro 25 Eumenidibus: apage m dierectum a domo nostra istam insanitatem! INFRACTIONEM. Cicero Tusculauarum lib. III: in quem cadat aegritudo, cadere in eum timorem et infractionem quidem animi. IVGLANDES, agrestes nuces. Cicero Tusculanarum lib. V: 30 12 Claudius lib. XVI || 16 III, 38, 154 (Ennius Eumenidibus) || 18 I, 28, 69 ^Enn. Eum.) || 19 II, 37, 118 || 21 ,V, 36, 105 || 24 III, 5, 10 || 25 Varro Eumenidibus || 28 III, 7, 14 || 30 V, 20, 58. 12 gl. Hinnitores; altero lemm. Hinnibunde. — non tamen credo excidisse aliquid in cdd-; sed ilJud corruptum ex seq. hinnientes; cf. comm. ad 125 infestum. — Hinnibundi M (Hinnibundae Quicheratus); hinnientes Quiche- ratus; Hinnibunde — hinnienter C (ovi. l. Bamb.) ; similis error pg. 130 s. l. iactuosae. — hinnio v.; hinno C. — Annalium M; Annalibus C. — 13 equei (equi lun.) hinnibundei M; eque L^; equae rell.; hinnibunde L^, H^, Florent.; hinnibundae L^, H.^, G. — 16 Incurpiscere L^; Incurviscere etiam gl. — 17 bacc. ub. inc; Ennii Eumenidibus iure tribuit Hermannus; cf. fdb. Enn. 229 sqq. — rami bacarum ubertate incurvescere Cic. in Tusc. — bacarum prius L, ed. Bas.; baccarum L ex corr., H, Bamb. — nbertatem cdd.; f. ubertatei. — incurvescere bis ap. C. — 18 haec f. secludenda — Tusculanarum Quicheratus ; Tusculanis (Tuslanis L) C, Bamb. — ibi plenior adfertur Ennii l. — 19 III prius H. — ad {pro at) etiam Cic. cdd. mcliores a pr. VI. — 20 populari v.; popularis C, Bamb. — his C; et (nota scriptum) his Bavib. — is enim — infinitatem; lacunam post haec et unde explenda esset locum significavit Bothius. — 24 Tusculanorum L, Bavib. hic et l. seq. sine correctura. — lib. III v.; lib. I cdd. — 25 insanitas quaedam Cic. (quaed. f. librariorum culpa om.; nam. seq. quae). — est Cic; esset cdd. — eadent quae L^, Jij. — Varro; cf. 49 dierecti. — om. Varr. exevipl. Bamb. — 28 Infr., torporem gh; mrg. H. — 29 quidem cdd. mel. Cic; quandam aliquot inter- polati. — 30 iuglantes nucias glandes add. ad prim lemma gl. — Cicero postea add. in L. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 175 122. 123 M. 1 instituitque ut candentibus iuglandium putaminibus || barbam sibi et capillum adureret. INGENERARETVR, ut innasceretur. Cicero Academicorum lib. III: in tanta animantium varietate homini ut soli cupiditas in- 6 generaretur cognitionis et scientiae. IVVENITAS, pro iuventus. Varro Tithono, nsQl yrJQag: quam dereliquid multicupida iuvenitas. ITVM, pro incessum. Titinius Setina: itum, 10 g^stum, amictum qui videbant eius. IGNAVAVIT, id est iguavum fecit. Accius Aeneadis aut Decio: fateor; sed saepe ignavavit fortem in spe expectatio. INPLICARE positum pro ornare. Afranius Brundisina: parte inferiore hic inplicabatur capnt. ^^ iNANiis, pro inanitate. Plautus Aulularia: ita inaniis sunfr oppletae atque araniis. INCITAS dicitur egestas. Plautus Trinummo: alii exsolatum abiernnt; alii emortui; hem nunc hic, cuius est, 20 ut ad incitas redactust! 3 Cicero Acad. III || 6 Varro Tithono || 8 Titinius Setina || 11 Accins Aeneadis || 13 Afranius Brundisina B 15 I, 2, 6 || 17 II, 4, 134. 1 institnit L, H^. — cadentibus L, H; cand. ed. Bas.; Oic. — adurerent Cic. — 4 ingeveraretur L^. — 6 luvenilitas C, Bamb.; luvenilias gl. — Varro; cf. 433 iuventus. — Tithono, ntgl yi^Qoic v.; tithonio, nQi ttjqcoc {ttjqojc plerumque cdd.) C. — 7 quam cdd. 433; qua h. l. — quidam: quom. — dere- liqnit priu^ H. — iuvenitas G^ ; BuecJielerm; iuvenilitas rell. hic et 433. — 8 iucessu cdil.; Itum, incessnm gl. — Sedina H^; sed in L. — 9 itu L. — 10 cestum L. — 11 Ignavavit Buechelerus, M (item in seq. v.); Ignavit cdd. — cet. cf. 126 l. Ignavavit. — ignauuum H. — 12 h. v. post Afranii collo- catvs in cdd.; reduxit in suum locum ed. a, 1476; excepto primo vcrbo, quod addidit Me., totum levima om. lun. — ignavit cdd. h. l.; 126 ignabat. — 13 Brundisina; cf. comm. in pg. 97 l. degulasse; Brumdisio in C; in v. ad sequcntia relatum, ubi delevit NeuJcirchius. — 14 illud parte inferiore ob- scurum. — huic QuicJieratus. — 16 Inaniis lun.; Inanis cdd., gl. — 16 inaniis Bylades; inanis cdd. Pl. et Non. — opletae L, H. — araniis; araneis cdd. Plaut.; arantes C. — 17 incistas sine lemmatis nota L^. — Incitas, egestas gl. — f. Incitae (ita Quicheratus) , egestas. — 18 exolatum A ap. PL; exu- latnm rell.; exsolati C. — 19. 20 alii se suspendere Pl; om. C. — em melius A, B ap. Pl. — hemunc prins H. — cuius (quoius) est, ut ad cdfl. Pl.; cuius tuta C. — redactust RitscJielius ; redactus cdd. Pl.; redactus est C (ut ad incitas. redactus A; in quo videtur olim fuisse ut ad incitast redactus; quod si fuerit, per ad incita est esse explicandumi recte putant Bergkius et Bitsch.). 176 NONIVS MARCELLVS 123. 124 M. idem Poenulo: prof^cto ad incitas lenonem rddiget, si eas abdiixerit. Lucilius Satyrarum lib. III: illud ad incita cum redit atque intemecionem. idem lib. XV: 25 vilicum Aristocratem, mediastrinum atque bubulcum conmanducatus conrupit, ad incita adegit. INCERTAT, incertum facit. Pacuvius Doloreste. set med incertat dictio: quare ^xpedi. Plautus Epidico: 30 longa dies meum inc^rtat animum. ICIT significat percutit, ab ictu. Plautus Truculento: fr^ndit, icit femur. idem Vidularia: ibi II ut piscabar, fuscina ici vidulum. 1 Pacuvius Armorum iudicio: u^m canis quandost percussa lapide, non tam illum adripit qui sese icit quam [illum] eiimpse morsu lapidem qui ipsa ictast petit. Afranius Simulante: 5 off^ndit, fiigit, nimpit, icit p6culo. Caecilius Demandatis: si limquam quisquam vidit quem catapiilta aut balista icerit. Lucretius lib. III: esse animam cum animo coniunctam; quae cum animi vi jo percuBsast, exin corpus propellit et icit. 21 IV, 2, 85 II 23 Luc. 1. III || 25 Luc. 1. XV || 28 Pacuvius Doloreste |] 30 IV, 1, 19 II 32 II, 7, 42 |1 34 Plautus Vidularia || 2 Pacuvius Armornm iudicio II 5 Afranius Simulante || 7 Caecilius Demandatis || 9 III, 159. 22 profecto ed. Bas.; profectu L, H. — ad incita (incitam H^) G. — item leonem. — 24 ad supra add. G. — incitam H^. — redit lun.; rediit C. — aque prius L. — 25 idem; cf. 143 mediastrinos; 478 conmanducatur. — 26 Aristocratem cdd. 143; 478; magistograten (magistograthen H^) h. l. — 28 Duloreste H^. — 29 sed L^, Hs. — med BotMus (me Jttw.); ne C. — quare m^cr. Pdlatin.; Scriverius; quam rem C; quin rem Scal. — 32 a victu £,. — 1 ici V.; vici (ci in ras. H^) C. — 3 arripit M; appetit (adp. L^) v. — 4 sese icii Vossius; se sicit L^; se icit rell.; sed icit Eitschel. noo. Plaut. excurs. pg. 51. — quam illum C; del. illum Quicheratus. — eumpse Vossius; cf. Caecil. Hephaestionem pg. 1 s. l. senium; eum ipsum C. — morsu add. M. 5 Simulante v.; Simnlantem C (Simulante f. L^). — 6 fligit M; regit C (fregit, rupit parum apte BibbecJcius). — 8 quam (m. 2 quaem) H^. — puto icier. — 9 Lucreticius H. — 10 animam H^; animum rell. — coniunctum G. — vi docti ap. Lucr.; om. cdd.; vis C. — 11 percussast cdd. Lucr.; perculsa est C. — et icit Lucr.; eicit C. DE HONESTE SET N07E DlCTIS. IL 177 m M. Turpilius Demetrio: 'nam si iceris me p6sthac, credas mihi velim', inquit — quid censes? 'tiim dolebit scilicet.' 16 Naevius Danae: quam quondam fulmine icit Iiippiter. mvNCAKE, quasi unco invadere et arripere. Lucilius lib. XV: at qoi nammos tristia inuncat? INSOLVM, insolitum. Afranius Crimine: 20 orbitatem tua.6 senectuti malam metui^ quod in solum non venit caeco ac dementi tibi. idem Virgine: n^ veniret, qu6d nunc agitur, in solum. INIBI, pro sic et mox. Afranius Materteris: 25 postquam s6 videt inibi ^sse, gnatam p§,rvulam sor6ribu8 conmdndat. Caecilius Plocio: 'lib^rne es?' — 'non sum liber, verum inibist qnasi.' 80 Pacuvius Iliona: prof^cto aut inibist aiit iam potiuntiir Phrugum. 12 Turpilius Demetrio || 15 Naevius Danae VII U 17 Luc. 1. XV |j 19 Afranias Crimine 1) 22 Afranius Virgine || 24 Afranius Materteris || 28 Caecilius Plocio II 30 Pacuvius Iliona. 12. 13 Demetrio: nam v.; Demetriona nam C. — mehi S,. — f. mihi credas. — 14 quid censes tum? Bothius; tum quid censes C. — tum, sc. dixisse eum. — verboruni a nemine intellectorum hic sensus. introducitur gloriosus quiclam idemque ignavus nebulo, qui cum primo versu videretur ingentibus minis viam munisse, sequente nihil addit nisi male sibi fore, si iterum vapulasset. nota hodieque narratiuncula de redariis duobus in angi- portu congressis alteroque ad locum dandum alteri simili vanitate minandi compulso. — 16 nevius H; inequius L. — 16 quam (sc. Semelen) Delrius; quae C. — quandam cdd. pr. H^. — flum. G. — 17 Inungare L^. — 18 at L, H; aut G. — qui; i. e. quo pacto. — 19 hic vel Nonium superavit stultitia Nonius; nam in solum dtiobus vocabulis efferendum est. primus id notavit Me. — 20 tuae senectui Bothitis; sen. t. C. — malam, i. e. noxiam. — malum RibbecJcius. — 21 dementi tibi Bothius; deme tibi C. — 22. 23 puto Virgine: venit vel veniet; ni veniret Bibbeckius. — nunc lun.; num -ffj, G; om. L, i/j,- non Vrbin. 307, edd. ante lun. — 25. 26. 27 institui cum Bibbeckio senarios; quamquam res dubia. nam cum ab illo inibi verba per septenarium decurrant iambicum, nescio an priora sic sint constituenda: postquam se vidit illa. — videt Quicheratus ; vidit C. — inibi esse, i. e. in eo statu esse. — gnatam Quicheratus; gignatam (gigna, tum s, ut vid., eras., tem if,) C. — 29 f. nondum liber. — liber et quasi om. C pr. Hi. — inibi pro sic, — 31 cf. Cic. Phil. XIV, 2, 5: quod sperare — debemus — aut inibi esse aut iam esse confectum. — aut iam; ita H^; NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvbllbb. 12 178 NONIVS MARCELLVS 124. 126 M. iGNOTi, id est inscii. Naevius Lycurgo: ignoteis iteris sumu'; tute scis? INIVRE dictum pro iniuriose. Naevius Lycurgo: 'oderunt di homin^s iniuros.' — '^gone an ille iniure facimus?' 35 INCILARE est increpare vel inprobare. Accius Meleagro: quis eiit qui non me sp^rnens, || incilans probris, 1 8erm6ne indecorans tiirpi fama differet? idem Clytemestra: matrem ob iure factum incilas, g^nitorem iniustum adprobas? Pacuvius Doloreste: 6 siquis hac me oratione incilet, qui^ respdndeam? Lucilius lib. XXX: nunc, Gai, quoniam incilans nos laedi' vicissim. INNVBERE positum transire, quod hae, quae nubunt, ad domos maritorum transeant. Lucilius Satyrarum lib. VI: 10 sese animam insinuare aeque atque innubere censent. INFESTVM MARE HABERET, pro mare latrocinando infestaret. M. Tullius de re publica lib. III: nam cum quaereretur ex eo, quo scelere conpulsus mare haberet infestum uno myoparone: *eodem, inquit, quo tu orbem terrae.' 15 32 Naevius Lycurgo XII || 34 Naevius Lycurgo XXII || 36 Accius Me- leagro (| 3 Aceius Clytemestra || 5 Pacuvius Doloreste || 7 Luc. 1. XXX || 10 Luc. 1. VI II 13 M. Tull. de re publica III. Lips.; tam iam rell. — frugum cdd.; Pacuvius Ennium suum secutus videtur scripsisse Brngum. — 32 Ignoti — inscii M; Ignote — inscie (insciae H) G; Bamb.; gl. — Naev. (Nevius C); cf. 485 iteris; Prisc. 695. — Licurgo L, H. — 33 ignoteis M; ignotae cdd. h. 1.; ignoti 485 et ap. Prise. — 34 Iniure M; Iniurie (iniuriae L^; Hj) C, Bamb.; Iniuriae gl. — iniuriosae L^. — Ligcurgo Xi,- Licurgo L^, H^; Ligurgo H^. — 35 oderunti L^, prius H; oderunte, ut vid., L^. — dii C. — iniuros Bothius; iniuriosae H^; iniuniosae ut vid. L^; iniuriose rell. — iniure M; iniurie (iniuriae Lj) v. — cf. Plaut. Persac 408. — 36 improbrare L^. — 1 qui rit L. — ingilans L. — 2 differet lun.; differret C. — 3 Clytemestra ed. Bas.; Clistemestra L^, H; Clitemestra L^. — 4 matrem ob Grotius; matre meo C. — 5 Dul. H^, G. — 8 nun prius G. — gat L. — vicissem id. — 9 nubant L. — 10 transeunt cdd. — 11 cf. comm. Lucil. 215 sq. — sese animam M; suam enim cdd. — insinuare Lachm. comm. Lucr. 181, a quo tamen summa rei non per- specta; invadere v.; ita pg. 159 s. v. priva pro insinuari legitur invadi (ex insinuare, insinuari prius factum inuare, inuari). — aeque add. M. — 12 gl. Infestumare; tum novo 1. Infestare mare; cf. comm. in 122 hinnibundi. — in- festinaret G. — 13 M. Tullius; cf. 318 habere, facere; uhi rectam dabimus lectionem; 534 myoparo. — 14. 16 myoparane L. — quo tu C; L prius f. quo di. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 179 125. 126 M. IMBRICES ac TEGVLAS. Sisenna Historiarum lib. III: dissipatis imbricuin fragminibus ac testis tegularum. INPIGRITAS, pro inpigritia. M. TuUius de re publica lib. III: numquam viri fortissimi fortitudinis, inpigritatis, patientiae * ♦ * 20 iNTOLERABiLis, id est qui tolerare non possit. Afranius Privigno : quod si fecissem panlo sa^pius, didicisset ferre et non esse intolerabilis. INCONSVLTI, quibus consulentibus religio nihil diceret. Vergi- 25 lius Aeneidos lib. III: inconsulti abeunt sedemque odere Sibyllae. INLVVIES, sordes. Vergilius Aeneidos lib. III: respicimus: dira inluvies. Lucilius lib. XXX: 30 inluies, scabies oculos huic deque petigo conscendere. Varro Manio: ac periret ^squale scabreque, inluvie et vastitiidine.' Lucilius lib. XXVI: 1 hic II cruciatiir fame, frigore, inluvie, inperfundie, inbalnitie, incuria. 16 Sisenna Hist. III \\ 18 M. Tull. de re publica III H 20 Afranius Pri- vigno II 25 III, 452 || 27 Hl, 593 || 29 Luc. 1. XXX || 32 Varro Manio || 34 Luc. 1. XXVI. 16 om. h. l. gl. — 17 fracminibus L, H; Paris. 7665; 6. — 19 illud fructa caraerunt addendum putat Maius. — 20 Intollerabilis Bamb. — qui tolerare Bongarsim; quae tolerari (toUerari Bamb.) cdd. — om. hoc l. gl. — 23 di- dicisset Scal. (didicisset is iam Bentin.); didicit esse is f. C. — intolerabilis utrum active, ut N. putat, an passive hic sit positum, discerni vix potest. — 24 religio nihil diceret; ita Phaedrus in appendice de oraculo Delphico: mugit adytis religio; cf. et 57 l. enixae. — 26 aberunt L. — odere om. L; odore ifj. _ Sybille H; Sibillae L. — 27 Illuvies C (Inluviis L^)\ Inluvis Bamh. — Verg.; cf. 130 inmissum: 330 inmittere; 373 proluvies. — 28 dirae G. — inluvies (ill.) cdd. rell. locis; Verg.; inluviae ij; illuviae G; illuvie L,^, H. — 29 Lucil.; cf. 160 petigo. — 30 inluies L^ (m. 2 ill.); illuvies H, G. — deque petigo Fruterius; denique spei C h. l.; denique petigo 160. — 32. 33 Varro; cf. 168 scabre; 184 vastities; 225 squalor. — ager derelinqueretur add. Non. pg. 225 (derelinquere , om. agro, cdd. 168). — ager periret; ager relinqueretur ac perbiteret Meinekius sine causa; nam se- quentia a Varrone, ut multa in saturis, ex poeta vetustiore petita, puta ex tragoedia Pacuvii, qui, ut amat crassiora, bis in fragmentis dixisse reperitur illuviem; non autem, nisi omnis traditionis fides spernitur , ex Teucri versu, de quo dicetur ad 152 l. paenitudinem. — scabieque h. l. G; ecabreque rell. (scabre atque pg. 168, f. recte). — inluviae L^; illuvie L^, H, G. — 2 in- luviae L^; illuvie rell. — inperfundie, inbalnitie (inbalnitie Scal.) M; in- 12* 180 NOKIVS MAECELLVS 126 M. INVIDIOSVM, quod sit vitabile ad videndum. Lucilius lib. XXVI: BCiilitate summa ac scabie 8\imma in erumna 6brutam, n^que inimicis invidiosam n^que amico exoptabilem. 5 INDVLGITATE, pro indulgentia. Sisenna Historiarum lib. III: Bassus adsiduitate, indulgitate victus. lEiENTARE. Pomponius Buccone adoptato: ieientare nulla invitat. Plautus Curculione: 10 quid? hn te pones V^neri ieient&,culo? Afranius Crimine: ha^c ieiuna i^ientabit. Varro Marcipore: ut eat ac rem publicam administret, quod pulli ientent. 15 [iGNAVAViT, ignavum fecit. Accius Aeneadis: fateor, sed saepe ignavavit f6rtem in spe expectatio.] INAVDIRE, audire. M. Tullius ad Pansam lib. I: quorum erupit illa vox, de qua ego ex te primum quiddam inaudieram. Novius Malivolo: 20 unde hoc tam rep^nte tam inciindum inaudivi melum? 3 Lucil. 1, XXVI II 6 Sisenna Hist. III || 8 Afranius Buccone adoptato || 10 I, 1, 73 II 12 Afranius Crimine \\ 14 Varro Marcipore || 16 Accius Aeneadis || 18 M. TuUius ad Pansam 1 1| 20 Novius Malivolo. vallnitie L; invallnitia H^; invalnitiae id. 2; invalnitie G; inperfundiae L, H; inperfundie G. — 3 videndum v.; vivendum C, Bamb. — Lucil. ; cf. 225 squalor; 401 summum. — 4. 5 ea; tragoedia quadam, ut puto, Pacuvii haec petita, ut multa, a Luc. — sculitate pro squalitate; ita 401 isculitate; 198 l. culest. — plebeia haec ac rustica, sed servanda, ut Nonii; nam auctoribus ab eo allatis non tribuerim. — erumna cdd. 225; 401; re summa h. l. — 6 indulgitatis vocabulo etiam Coelius in VII usus. — 7 bassas G^^. — adsiduus itate L; assiduitate rell. — victus participium. — 8 leientare, ientare gl. — leientare L , H^ , Bamb.; ita idem in sequentibus: ieientare, ieieutaculi, ieientavit; lentare, ientare, ientaculi, ientavit H^, G; at in ultimo exemplo omnes ientent (ientant). — Poraponius Neukirchius de fab. tog. 168; Bitschel. Parerg. I, 134; Afranius C, Bamb.; Pomp. Bucco adopt. ter citatur a Non. — adoptatio Bamb. — 9 nulla invitat; ut nullus dubito. — 11 an te Pontanus ap. Pl.; ante v. — ieientaculo M; ieientaculi (ient.) C, Bamb.; aientaculo vel alentaculo cdd. Plauti. — 12 Crimine in ras. H^. — 13 ieientabit M; ieientavit (ient.) C, Bamb. — 14 Varro om. Bamb. — 16 polli H^ ; publi Bamb. — ientant Bamb.; ientent rell.; puto ieientent. — 16 cf. 123 ignavavit. — uncis hoc lemma incl. M. — Ignavit, ignavum (ignavium JCj) facit cdd.; gl. — Aen. aut Decio pg. 123. — 17 ignabat C. — 18. 19 Inrudere, audire gl. — f. quorsum eruperit illa noxa. — 20 Maliuolo C. — 21 tam iuc. Bothius; iuc. C. — indaudivi male Bibbeckius euplioniae lege laesa; navi praecedit iucundum. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 181 136. 187 M. Pacuvius Armorum iudicio: quod ego inaudivi accipite et qui sit facto opus dec^mite. Afranius Divortio: 26 ita nobis dictes, qua^so, ne ille inaiidiat. INFELICENT. Caecilius Nauclero: lit te di omnes infelicent cum male merita m^moria! Plautus Poenulo: di illum infelicent dmnes! 30 INIQVAT. Laberius Nuptiis: aequum §jiimam indigoa iniquat contum^a. INTEGRARE, redintegrare. Vergilius Georgicorum lib. IIII: ramoque sedens miserabile carmen || 1 integrat. , Acciiis Antenoridis: namque hiice venio, ut m^a ope opes Troiae integrem. Pacuvius Chryse: 6 set cdsso inimicitiam integrare. Sisenna Historiarum lib. IIII: ultro citroque integrant in op- pido caedem. IRASCERE, pro irasci. Pomponius Hetaerista: noli, quaeso, irascere: 10 m6re fit, moriri setnper suam quisque uxorem ut velit. 22 Pacuvius Armorum iudicio || 24 Aftanins Divortio B 26 Caecilins Nau- clero I 28 II, 1, 1 || .30 Laberius Nuptiis || 32 IIII, 514 [| 2 Accius Antenoridis || 4 Facuvius Cbryse || 6 Sisenna Hist. lY y 8 Pomponius Hetaerista. 23 indaudivi Kiesslingius. — qui M; quid v. — 25 ita add. M. — nobis dictes Lips.; novis dictis C (dictis abesse ah L tradit Bothius). — q: so L; queso H^. — inaudiatid L^; f. ne ille id inaudiat; ut ille id in aequet tribrachum; ne ille indaudiat Eibbeclcius. — 26 lufelicent hic et sqq. vv. Guietus; Bothius; Infeliciteut cdd. — 27 dii H. — merita M; monita C; molita Bamb. — 29 dii C. — 31 aeq. ed. Bas.; eq. L, H, Bamb. — indigna Passerat; indignat L,^, Ho^ (indignati i^, Hs^), Bamb., Paris. 7665; Mon- tepess.; indignant 1'aris. 7666; indignanti K^, G. — niquat £,. — 33 ramo- que V.; ereboque {del. H^; eroboque G) C. olim videtur fuisse flet noctem ramoque. — 3 huce v. (v. mm lun.) M; huc invenio C. — Troiae lun. (ante hunc togae); troge L^ , H^; trogae rell. — 4 Chrise L, H. — 5 sed ij. — ceso L. — f. interrogandi signum ponendum. — 6 citoque L^. — 8 Hetaerista Quicheratus (hetaerista i. q. scortator); etacrista H^; etarista rell. — Hetaerisca Salmas.; Citharista Me. — 9 neli L. — queso L, H^. — 10 semper add. M. — quisque om. L. — post uxorem litt. quinqu£ spatium relictum a librario in L (f. quod omissu7H erat quisque). 182 NONIVS MARCELLVS 127 M. Nigidius Conmentariorum grammaticorum lib. VIIII: ita ira- scere, quod nunc irasci dicitur. lAMDiv, pro olim. Tur^silius Hetaera: Rhodiensist, sed stuc c6nmigravit iam diu. ' Ennius Alcmeone: 18 factumst iam diu. , Caecilius Pausimacho: libera essem iam diu, habuissem ingenio si sto amator^s mihi. Livius Aiace: 20 miriim videtur, quod sit factum iam diu? INCVRSIM, pro celeriter. Caecilius Fallacia: uullus sim, nisi meS>m rem iam omnem pr6pero incursim pdrdere. INDISCRIMINATIM, indifferenter. Varro de lingua latina lib. XVIII: quibus nos in hoc libro, proinde ut nihil intersit, utemur 25 indiscriminatim, promisce. INSANVM, pro insane; ut inmane pro inmaniter. Plautus Nervolaria : insanum uterque d^amat. Sallustius lib. 11: inmane quantum animi exarsere [noraen 30 positum pro adverbio]. IVXTIM, pro iuxta. Sisenna: [ab] urbe condita iuxtim Numi- cium flumen obtruncatur. — Livius Aegistho: 11 Nigidius Comm. gramm. IX || 13 Turpilius Hetaera || 15 Ennius Alcmeone 1| 17 Caecilius Pausimacho || 20 Livius Aiace II || 22 Caecilius Fal- lacia II 24 Varro de lingua lat. XVIII || 27 Plautus Nervolaria || 30 Sallustius lib. II II 32 Sisenna || 33 Livius Aegistho VI. 11 conmentio L^ ; commento rell. — grammaticis L, H^ ; grammatico II^, G (m hoc prius grammaticos). — 12 quod Eutgersius; quid C. — irasci dicitur Quicheratus ; irascitur C. — 13 lam diu pro uno vocabulo accepit N., ut iam- dudum. — Hetera C (Hetaera Hs). — 14 Rhodiensist (om. sed) Carrio; Rhodiensis est G. — stuc L^; istuc rell. — 17 Pausimacho Me; nausimacho L^; H^; epinausimacho rell. — 18 libera lun.; liber C. — 19 hab. ing. om. L. — si sto Lachm. comm. Lucr. 197 (si isto Me)\ si ston L, H, G {H^ si ston hab. ingen.). — abutores L; f. favitores. — 22 pro fallacia H^. — 23 sim M, sum v. — incursem L^. — 24 indiffirenter L^. — 27 In- santum ij. — immane C (imm m. 1 vel 2 in ras. L). — inmare (inane Lugd.) pro inaniter Bamb.; Lugd. — 28 Nervolaria Lips.; nervo C. — 29 in- sanum Lipsius; insanum valde C (valde ad id quod praecedit nervo videtur olim pertinuisse). — 30 illa nomen — adv. puto secludenda. — 32 urbe cond. Me; ab urbe cond. G; at u. c. Quicheratus. — post u. c. punctum add. L^. — 33 obtruncatur, sc. Aeneas. — Aegisto ed. Bas.; Egisto L, H. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 183 127. 128 M. in sedes conlocat se regias, 35 Cljtemdstra iuxtim, tertias natae occupant. 1 INANIMA, sine anima. M. TuUius de officiis || lib. II: quae ergo ad vitam hominum tuendam pertinent, partim sunt inanima, ut aurum, argentum. — et in Ortensio: nam cum omnis sollertia admiranda est, tum ea quae efficit ut inanima quae sint vivere 5 et spirare videantur. INDOLENTIAM, quod sine dolore sit, nove M. TuUius de officiis lib. III: ut i qui rem expetendam vel voluptate vel indolentia metiuntur. INDICAEE, pro remittere, addicere. M. Tullius de officiis lib. III: 10 Scaevola, Publi filius, cum postulasset, ut sibi fundus, cuius emptor erat, semel indicaretur. INEPTITVDO, pro ineptia. Caecilius Harpazomene: qui tu, homo ineptitudinis cumulatus, cultrum oblitus es? IGITVR positum pro postea. Plautus Amphitryone: 15 sin alit^r sient anim&ti neque dent quae petat, sese igitur summa vi virisque eorum oppidnm oppugnassere. INVOLARE, inruere, evolare vel insilire vel invadere. Plautus Amphitryone: ciim clamdre invol^nt impetu alacri. 20 Cicero de oratore lib. III: ista prudentiae doctrinaeque pos- sessio, in quam homines, quasi caducam atque vacuam, abundantes otio nobis occupatis involaverunt. 1 II, 3, 11 II 3 M. TuU. Hortensio || 6 III, 3, 12 H 9 III, 15, 62 \ 12 Cae- cilius Harpazomene 1 14 I, 1, 54 || 18 I, 1, 90 U 20 IH, 31, 122. 35 Clitemestra L, H. — nate C. — 3 Ortensio L^; Hort. rell — 5 sperare ij. — 6 ita M; cdd. Indol. nove M. TuUius quod sine dolore sit de officiis. — 7 lib. III Quicheratus; III Me add. — ut i; nt ii L; Turicem.; ut hi Bamb.; ut II H^; II ut H^, G. — res expetendas Cic; rem expetendam C (q. r. exp. add. L^). — indolentiam H^,. — 9 pro remittere {vel tramittere) M; promittere v. — 10 vim sibi L. — 12 ineptiae Bamb. (ineptia etiam gl.). — Harpazomene Bentin.; arpazone C. — 13 quid Me. — tu add. M. — cul- trum Bothius; cultum C. — v. septenarium trochaicum ponunt, satis quidem Ulum elumbem. — 14 pro postea; cf. Donat. add. Eun. I, 1, 1: igitur pro deinde, ut Pl. in Amph.: sin aliter — oppugnassere. — 15 sient Ph; essent C. — petant C (ut ap. Pl. prius B). — 16 vi virisque Ph; viresque C. illud virisque haud immerito suspectat Caesar pg. 31. — oppidum oppngnassere Lindemannus; cf. Donat.; opp. expugnassere ap. Ph D; opp. expugnasse (expugnassee E) BIE; oppugnatus se oppidum C. — 17. 18. 19 Plautus — involant om. Bamb. — imp. al.; cf. Goetzii comment. — 20 Cicero om. Bamb. — nostra est, inquam, omnis ista Cic. — prudentiae id.; prudentia cdd. — 21 quasi caducam Cic; caducam quasi cdd. — 22 novis cdd. 184 NONIVS MARCELLVS 128. 129 M. IVDICATVM, adiudicatum atque addictum. Plautus Asinaria: male cubandumst: iiidicatum me lixor deducit domum. INPENDIO [pro magis]. Plautus Aulularia: 25 atque ille vero minu' minusque inp^ndio cur&,re minn'que me inpertire hon6ribu8. INDIPISCEEE, petere, usurpare. Plautus || Aulularia: 1 nec part^m tibi ab eo, cuiust indipisces; n^que furem excipi^s? INCRVSTATVM. Varro Tatpfi MsvLTtnov: lithostrota pavimenta et parietes incrustatos. 5 INPOTENS, valde potens. Cicero Tusculanarum lib. V: qui niliil metuant, nihil angantur, nihil concupiscant, nuUa inpotentia ecferantur. INAVDITVM, quod non audiat, in veteribus prudentibus lectum est: quaedam animalium aliud alio carent; aut caeca natura lo gignuntur aut inodora aut inaudita. INFESTVM, quod aliunde sit infestatvm. M. Tullius pro Plancio : 23 V, 2, 87 II 26 proL 18 || 1 IV, 10, 44 || 4 Varro Taqp^ Msvinnov || 6 V, 7, 17 11 9 veteres prudentes (Gellius VI, 6) || 12 1, 1. 23 adiudicatum atque addictum Freinshemius; atque indictum cdd.; In- dicatum ad iudicium ducit gl. — 24 maie Hj^. — iudic. atque indictum me Bamb. — deducit M; quod cum cavillatione videtur positum, cum alias sit honorificum deduci domum principumque virorum proprium; ducit (dicit L) cdd.; V. ap. Pl. abducit, ubi libri adducit. — minus bene habet propter r. m. med uxor ducit domum. — 25 Inpendio mrg. G; Inpedio G; Impedio Jj, H, Bamb.; Inpedio, linpendio gl.; impedio, impencho mrg. H. — pro magis non habet gl.; mrg. H; G; uncis incl. M; ineptum certe esse apparet. vix enim puto legendum demagis; cf. 98 demagis. — 26 inpedio (imp. L.j^, H) cdd. — 27 me om. G. — impertire L^, H^ (if, pertire). — 1 Plaut.; cf. 293 excipere. — 2 neque cdd. Pl. — 3 ab eo Pl.; adeo cdd. l. utr. — cuiust M; cui sit cdd. hic; cuivis sim. 293; cuiquam est cdd. Pl.; quoiust Goetzius. — inde posces rectius cdd. Pl. — 4 intafemenippu H^ ; L^ ; itafemenippu ij ; itafeminippu5am&. — XiQ^octQtoxa lun. (f. et Xi&.); fis&oCTgocta C, Bamb. — 5 incrustatos Laurenbergius; crustatos lun.; crustatus cdd. — 6 Inp., valde potens (ita et gl.) ; idem Nonii stupor pg. 527 s. l. inpotentiam. — 7 angantnr Cic; agant C. — impotenti laetitia Cic; inpoteiitia (imp.) cdd. — 8 ecferantur G; haec fer. L, H (ecferant cdd. mel. Cic). — 9 cf. Gell. VI, 6. — Inauditum cdd.; et ita ipse haud dubie N. (Inauditas, auditu carenta gl.; inaudita, auditu carentia mrg. H)\ Inaurita Quicheratus ex Gell. — 10 alia alio minus bene cdd. Gell. — et aut caeca n. Quicheratus e Gell.; aut a natura C; aut ora natura Bamb. testante Beckero. — 11 inaurita Quicheratus. — 12 cf. Gell. IX, 12, 1 sqq. — Infestim H^. — quod aliunde sit infestatum M; aliud aliud {praecesserat supra aliud alio) sit infestum (7, Bamb.; Infestum, quod magis infestetur gl.; infestum aliud et aliud infensum mrg. H. — cf. Gell.: cui aliunde impendet malum, is quoque infestus dicitur. — Plantio C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. U. 185 189 M. dolebam, iudices, et acerbe ferebam, si huius salus ob eam ipsam causam esset infestior, quod is meam salutem atque vitam sua 15 benivolentia, praesidio custodiaque texisset. IGNARVM, quod nesciatur aut sit incognitum. Vergilius Aeneidos lib. X: ignarQm Laurens habet ora Mimanta. Sallustius lugurtino bello: amore humanae cupidinis ignara 20 visendei. INLATEBRARE a latebris honestissime dictum. Caelius Anna- lium lib. I: arma plerique abiciunt atque inermis inlatebrant se [inlatebrant]. INIMICITIA numero singulari. Ennius: 25 V u _ o (j _ 60 ego ingenio natiis sum _ vj vu» _ «-> v^ _ yj amicitiam atque inimicitiam in frontei promtam gero _ u INPVNO, quod. est inpudens. Lucilius lib. II: 30 homo inpuratus et inpuno estque rapister. 16 X, 706 II 19 Sallust. (lugurth. 93, 3; sed cf. comm.) jj 21 Caelius Annal. I; cf. comm. || 24 Ennius (Achille) || 29 Luc. 1. II. 13 doleram i, ; dolebram fl",. — 14 his L, fl,. — aque prius L. — 15 benivolentia C, cdd. Gell. — texisse L, H. — 16 cf. Gell. IX, 12, 20. — T-r XT ... . .tur a nesciatur aut Ho^, Hs^, qui dicit haec tradita nesciat ut, t supra scr. in ras.; nesciat ut H^; nesciat cura ut Ho^; nesciat cnr aut L, G {L at in ras.; item ex parte ura). — 17 Aen. G; Aeneidos L, H; om. Gell. — 19 lug. bell. addidit N.; cf. lug. 93, 3; Historiis rectius tribuere docti. — in lug. ed. Bas. — lurgurtino prius L; lugurthino rell. — more recte cdd. Gell. — 20 visenda L; visendi H, G. — 21 cf Gell XVII, 2, 3. — Coelius G; Claudius Gell. — Annalium M; Annalibus v. — 22 at pro atque L, H^. — inhermis L, H^, G. — inermes H^; inermi (inhermi) melius cdd. Gell. — in latebras se inlatebrant N.; cuius ingens hic stupor. nam ap. Gell. haec sunt: *arma plerique abiciunt atque inermi inlatebrant sese.' inlatebrant poeticum ver- bum visum est, sed non absurdum neque asperum. — 24 cf. Gell. XIX, 8, 6. — Ennius; Achilli tribuit Bibbeckius coll. II. IX, 312 sq.; et fort. ap. Gellium legendum: in Achille {edd. in illo) memoratissimo libro dixi in editione Ennii, nisi magis arridet quod Oiselius invenit: in illo memoratissimo loco. — 25. 26. 27. 28 ita M. — eo; ego H^. — ego ow. cdd. Gell; add. m. 2 L. — amicitia modo inimicitiam L. — frontei M; frontem G, Bamb.; Gellii X; fronte Montepess. ; cdd. Gell. pr. X. .— proptam H ; promptam G. — totus locus ita fere refingendus: eo ego ingenio | natus sum. odio mihi sunt falsi, I qui amicitiam atque inimicitiam in | frontei promptam gero semper. — verba enim Ennii a Gellio adulescentulo viemoriter excepta et ita multis annis post litteris mandata l. supro adlato monui. — 29 Inpono, inpune gl. — Lucilius; cf. 167 rapinatores. — 30 estque M; est C. 186 NONIVS MARCELLVS 129. 130 M. INFINITIO, quod sit sine fine et infinitum. Cicero de finibus bonorum et malorum lib. I: quorum incursione non solum vi- deamus, sed etiam cogitemus; infinitio ipsa, quam apeirian vocant, || tota ab illo est. i IN POPVLVM, pro ad populum. Sisenna Historiarum lib. III: servulum eius, praemio libertatis inductum magno cum tumultu convenientium in populum produxit armatum. INMISSVM, pro demissum, prominens et longius pendens. Si- 5 senna Historiarum lib. III: cum conplures menses barba inmissa et intonso capillo. — Vergilius Aeneidos lib. III: respicimus : dira inluvies inmissaque barba. ivsso, pro iussu. Sisenna Historiarum lib. IHI: tamen Tuder- tibus senati consulto et populi iusso dat civitatem. lo lACTVOSAE positum pro iactantes. Cicero in oratore: tum sunt maxime luminosae et quasi iactuosae partes duae. INCISIM. Cicero in oratore: haec quidem duo binis pedibus incisim; deinde membratim: *tu dicere solebas'.' INPORTATVM, pro inlatum, quomodo exportatum pro ablatum. 15 Cicero de oratore lih. I: publicis rebus quae adiumenta per ho- mines eloquentissimos inportata. — idem lib. II: modo enim huc ista sunt inportata. 31 I, 6, 21 II 2 Sisenna Hist. III || 5 Sisenna Hist. III H 7 III, 593 H 9 Si- senna Hist. IV || 11 36, 125 || 13 63, 213 || 16 I, 9, 38 || 17 II, 12, 53. 31, 32 quod sit — infinit. M; quasi (quia Bamh.) — indefinitio cdd. — atomi — quorum incursione Cic; quarum incursionem edd. ac f. ipse Non. — 33 apeirian; aparian L, apiriau H, G. — vocant; add. ap. Cic. tota ab illo {i. e. Democrito) est. — 3 indictum C pr. H^. — tumulto H^; tumulo m. 2 add. Flor.; tulo L^; populo prius Flor., item L^. — convenientium vel coeuntium M; conventum v. — 5 prominens add. L^. — Sisenna; cf. 188 vicatim. — 6 sum pro cum L auctore Eothio. — 7 intonsa C pr. H^. — Verg. ; cf. comm. ad 125 inluvies. — 9 lussu pro iniussu gl. — iussu ed. a. 1476; iniussu (iniusso prius L) codd. — IIII i, H,^; III JHj , G, Flor. — tamen tu desertibus Flor.^; prius H. — 10 senati H^, Flor.^, G; sati Xi,- id. m, 2 cum Flor. 1 satis; sentis H^. — iusso ed. a. 1476; iussu H^, Flor.^; ed. Bas.; tussu L, item G auctore Petro; iussum H^; nasa, prius Flor. — 11 n. N.; nam ap. Cic. merito fertur actuosae. — lactuosae — iactantes lun.; lactuose — iactanter cdd.; idem error pg. 122 s. l. hin- nibundi. — Cic. ; cf. 132 luminosum. — tum cdd. 132; cum h. l. — 12 max. id. 132, om. hic. — luminose — iactuose C h. l.; cf. comm. in 132 l. lumi- nosum. — parteduat L, H^. — .13 Incisim H^, G; Inhisim L, H^; In- hissim Bamh.; mrg. H cum gl.: Inhisim, simul. — bonis H^. — 14 in- cisim H^, G; inhisim L, H^; inhissim (vel inhisim) Bamb. — tu Cic; tum G. — tu solebas dicere Pideritus. — 15 pro abl. Quicheratus; abl. cdd. — 16 de or. lib. I; lib. I de oratore Me; in oratore C. — plura proferre possim detrimenta publicis rebus quam adiumenta e. g. s. Cic. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. . 187 130. 131 M. INFITIATORES simt falsi criininis obiectores. Cicero de oratore 20 lib. I: non intellegebat, ut, si ille infitiator probasset iudici, ante petitam esse pecuniam quam esset coepta deberi. INSIGNITE, cum indicio notae. Cicero de oratore lib. II: nec inprobum notari ac vituperari insignite posse. INVITIVS, ab eo quod est invitus. Cicero de oratore lib. II: 1 quem ego paulo sciebam vel pudentius || vel invitius, nolo enim dicere de tam suavi homine: fastidiosius. INEXTINGVIBILIS. Varro Cato vel de liberis educandis: mala enim consuetudo, diu inroborata, est inextinguibilis. 5 INNVMERALI, pro innumerabili. Lucretius lib. II: non esse unica, sed numero magis innumerali. INCIPIT PER L LITTERAM. LATER. Varro Hecatombe, TteQl 9^v6hdv: Ludon fluens sub Sardibus flumen tulit 10 aunim, later quod conquadravit r^gius. idem Sesquulixe: . . . ubei deicuntur barbari innumerabiles Ifiiteres aure6s habuisse. idem Manio: 15 hic dt quadrato lS,tere stipata^ strues. LVTAVi, pro lui. Varro 'Exatofi^, tcsqI d^simv. habes qui 19 I, 37, 168 II 22 II, 85, 349 || 24 II, 89, 364 || 3 Varro Cato | 5 II, 1086 U 8 Varro Hecatombe || 11 Varro Sesquulixe | 14 Varro Manio || 16 Varro Hecatombe. 19 n. N. — Infinitores i,; Infititores H^. — 20 praec. ap. Cic.: quod petitoris causa comparatum esse. — illi C. — inficiator L; infaciator H. — 21 petiam L. — deberi; add. Cic: petitor — ne exceptione excluderetur. — 23 ac vitnp. sine vitiorum cognitione satis i. atque aspere p. Cic. — 1 quam IZj. — impud. (inp. L^) C pr. G^. — 3 mala Me; male cdd. — i in- roborata Biesius, M; inproborata H^; Batnh.; Montepess.; inprorata rell. — 5 Innumerali Quicheratus (Innumeralis Me); Innumera cdd. — 6 unica — sed — innumerali Lucr.; una — se (sine H^) — innumera C. — 8 Varro; cf. 520 lateres. — hecatombe L, G; hecatonbe Bamb.; hec XxovPe H; hecaton maiuscul. litt. supra scr. in L. — &va.ov C, Bamb. — 9 Ludon maiusculis litt. velut ad priora pertineret L, H; ut puto, etiam G et Bamb.; Ludo Bamb.; Montepess.; L; in hoc ras. supra o {videtur fuisse Ludo). — 10 regius cdd. 520; religio (regio L^) h. l. C, Bamb. — 11 sesque- ulixe H, G; sexq: i, ; sesq: ulixe L.^; sexq. (sic) Bamb. — 12 ubei Boeperus; deicuntur M (dicuntur Oehlerus); ubi educantur C; ubi edicuntur Bamb.; Montepess. — barbari lun.; barbati cdd. — innum. accu^at. — 13 si trimetrum implent quae praecessere, hic ordo instituendus habuisse (flavisse Boeperus) 1. aur. — 16 Latavi Bamb. — ovucav C {^vcimv prius H). 188 NONIVS MARCELLVS 131. 132 M. et cuius rei causa fecerim hecatomben. in quo ego, ut puto, quoniam est luere solvere, lutavi. LVCVNS. Varro Periplu lib. II, nsQl g)LXo6o(p£ag: non ulla ambrosia ac nectar; sunt alia, sardae, 20 panis, pemma, lucuns, cibu' qui purissimu' multost. idem Sciamacliia, nsQi tvcpov: vinum, pemma, lucuns, nil adiuvat ista ministras. Afranius Fratriis: 'pist6ri nubat.' — 'cur non scribilit&,rio, 25 ut mittat fratris filio luciinculos?' LONGVRIO, id est longus. Varro Triphallo, tcsqI ccQQSvotrjTog: ego nihil [Varro] video: ita liic obscurat, qui ante me est, nescio qui longurio. LOTIOLENTE dictum veluti lutulente, a lotio. Titinius Varo: 30 'lotiolente!' — 'flocci fiet.' — 'ciilei || cultor!' 1 LENiTVDiNE, pro lenitate. Turpilius Philopatro: mira lenitudine ac su§,vitate abiindat. Cicero Tusculanarum lib. V: 5 Idnitndo orationis, m611itudo c6rporis. 19 Varro Periplu II || 22 Varro Sciamachia (| 24 Afranius Fratriis || 27 Varro Triphallo || 30 Titinius Varo || 2 Turpilius Philopatro || 5 V, 16, 46 (Pacuv. Niptris). 17 haecatomben L, G; haecatombem Hc[OS. — 18 cf. pg. 52 lues. — lutavi; ad litandi verbum allusisse Varronem apparet. — 19 Periplum C, Bamb. — liber G. — (piaococpi ac L, H; cpiaococpiac G, Bamb. — 20. 21 non ulla M; f. hic nulla; nulla cdd. — ambrosia — nectar ed. a. 1480; ambracia — nector cdd. — sunt allia sardae (a. , s. iam lun.), panis M; non alium et sarde set panis C, Bamb. {in quo pani spem maculans; macu- lans etiam Montepess.). — sed Montepess.; Paris. 7666; Hqos. — lucans L^. — 22 sciamaca L; item, supra scr. m. 2 ia, H; inde P sciamaca ia; sciamacia G. — 23 pemma lun.; remma C. — nihil C. — ista ministras (particip.); ista ministrans Oehlerus (i. ministrat Iun.)\ istam instrat L, H, G^; i. in- strant G^. — 24 fratris C. — 25 nubat Lips.; novat C. — scribilitario H^, G; M; scribitario L, Hj^. primum i correptum ut in conscribillo ; scriblitario v. — 26 lucunculos Lips.; luculentulus H, G; liculentulentulus L. — 27 tri- pallo G. — ocQqsvoxBxoc L, H; aQQsvoTSTot G. — 28 Varro del. Duentzerus ann. antiquitat. studior. a. 1848 pg. 483; video Lambecius ad Gell. II, 15 {qui scr. ego vero nihil v.); ego nihil varro ideo C — obscurat Lambecius, Bothius; curat C. — 30 1. om. Bamb.; gl. — Liciolente H^. — lotiolentus ut violentus ; si recte habet illud. — fitinius L^ ; titinnius rell. — Varo Stephan.; Varro C. — 1 latiolente S; lotilente BibbecJcius. — fiet fl, ; v.; fiet et rell. — culei Neukirchius; quod repetendum a nomin. culus; cular C. — 2 cf. 134 lentitudinem. — filopatro C. — 3 /". mire. — 4 habundat L. — 0 lib. V V.; lib. IIII C. — Q ad Pacuv. Niptra recte rettul. Bibbechius. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 189 132 M. ea si bona duces, quid erit in philosophi gravitate? — et in Verrem: quanta me tua non modo lenftudo. LAETiTVDiNE, pro laetitia. Aceius Alcmeone: 10 lit me depositum inmerentem niintio rep^ntino alacrem r^ddidisti adque ^xcitasti ex liictu in laetitiidinem ! idem Bacchis: quanta In venando affdctist laetitudine! LARGITAS, pro largitione. Turpilius Paraterusa: 15 eho dic mi, an oblita obsecro^s eius cr^bras mansiones ad amicam, sumpti l§irgitatem? M. Tullius de re publica lib. III: Pyrri videlicet largitas Fa- bricio aut Samnitium copiae Curio defuerunt. LVMINOSVM positum pro claro. Cicero in oratore: tum sunt 20 maxime luminosae et quasi iactuosae partes duae. LAXITAS. Sallustius Historiarum lib. IIII: simul eos * ♦ * et cunctos iam inclinatos laxitate loci plures cohortes atque omnes, ut in secunda re, pariter acres invadunt. — M. Tullius de officiis lib. I: et admittenda hominum cuiasque modi multitudo, 25 adhibenda cura est laxitatis. 7 Cic. in Verrem (f. IV, 61, 136) || 9 Acciua Alcmeone j| 12 Accius Bacchis || 14 Turpilius Paraterusa || 17 M. Tull. de re publica III || 19 36, 125 II 21 Sallustius Hiat. IV || 23 I, 39, 159. 7 si Oic; sibi C. — duces M; ducens C; ducemus cdd. Gic. — filos L. — et in V.; confert Me Verr. II, 4, 61, 136 nimia in istum non modo lenitudine, sed etiam liberalitate. — 9 Laet. H^; Lenitudine L^ {in quo prius fuit Let.); J?!,- G (cd. Victor.); Letitudine L^; Bamb. — letitia L, Banib. — Letitudiaem, leticiam gl.; f. Laetitudinem pro laetitiam. — Alcmenone C (Almenone jBT, ; Acmenone X^); Alcimeone Vrhin. 307. — 10 depositum Palmerius; rep. C. — et maerentem lun.; quod quidem friget admodum. — immerentem utrum sit innocentem an indignum, definiri nequit. — nuntio repentino alacrem Bothius; rep. n. a. C. — 11 atque excitasti Me (excitasti iam Bentin. et, ut refert Quicheratus, Perottus); adive hesitastis C. — letit. L, H^. — 12 Baccius C. — 13 de Agaue Penth.ea persequente agitur. — venando; cf. Enn. trag. 366. — affecteist M; affectio est cdd. — letit. L, H^. — 14. 15 Parateru.sa: eho lun.; parateruseo C. — obsecro es cdd. — 17 videlicet Lamhin.; videt C. — Fabricio lun.; acos C; fuit qui coniceret Fabricio consuli. — 18 copiae Maius; copia C. — 19 pro praeclaro prius H. — Cic. ; cf comm. in 130 iactuosae. — 20 luminose L, H. — lactuose L, H^; iactuose H^; actuosae, supra scr. i, G. — 21. 22 Laxitas, latitudo gl.; laxitas, laxitudo mrg. H. — IIII postea insertum in L. — lacunam significavit M. — cunctos (cuntos L^) C, Bamb.; f. cuneos. — laxitate Me; laxitas et cdd. — laxitate 1. ; ahlativus causae qui iungendus est cum sequentihus. — choortes G. — 23 ut secum dare Bamb. — acres Me; acre cdd. — M. Tullius; cf. 340 laxum. — 24 cuius L, H^; cuiusque cdd. etiam 340. 190 NONIVS MARCELLVS 132. 133 M. LAMENTAS, pro lamentationes. Pacuvius Hermiona: lam^ntas, fletus facere conpendi licet. LAETARE et LAETISCERE, laetificare et laetum fieri. Livius Aegistho : iamne oculos specie la^tavisti opt4bili? 30 Accius Pelopidis: et te ut tnplici laetar^m || bono. 1 Sisenna lib. IIII: utrumne divi cultu erga se mortalium laeti- scant an superna agentes humana neglegant. LITTEROSVS, litteratus. Cassius Hemina Annalium lib. III: homo meire litterosus. 5 LATiBVLET et LATiBVLETVR, pro lateat. Laevius Eroto- paegnion * * *: nocte ut opertus amictu latibulet. Publilius Putatoribus: praegr^dere et nequis IMibuletur pr6spice, 10 LVPARI, ut scortari vel prostitui. Atta Aquis caldis: quid? ciim meretrices nostro ornatu pdr vias lupantur. Lucilius lib. V: 26 Pacnvius Hermiona || 28 Livius Aegistho 1 || 31 Accius Pelopidis J 2 Sisenna Hiat. IV || 4 Cassius Hemina Annal. III || 6 Laevius Erotopaegn. |] 9 Publilius Putatoribus (| 11 Atta Aquis caldis || 14 Luc. 1. V. 26 pro lamentatione Bamb. — 27 f. lamentas verbum et scrib. ita: lamentas? fletus facere conpendi licet. — 28 Letare et Letiscere L, 11. — letificare H, Bamb., non L, G. — Livius (Lucilius Bamb.); cf. 386 species. — Aegistho ed. Bas.; Aegisto L, H, Bamb. — 30 spectie H^; spetie Bamb. — letavisti L^, H, Bamb. (letavisto ij); laetavere melius, ut puto, cdd. 386. — obtabili L^. — 31 Pelopedis Hj^. — 2 divi lun.; uiri (u in ras. H) C. — erga se del. Guietus. — letiscant H, Flor. — 3 supema agentes Ald.; supernae (superne L, G) egentes cdd. — post humana: annalium, sed del. G. 4 Litteratus Bamb.; Litteras, litterosus gl. — 6 meire (mire Madvigius Ad- vers. II, 657) M; mere v. — 6 Laevius Me; Nevius C. — Erotopecnion (Erotopegnion priu^ H) L, H; Eratopaecnion fact. ex Erotop. G. — 8 de metro non constat; f. initio quaed. hausta. — latibulet ed. Bas. falso tribuit lunio; latibuletur (latibuleter pr. G) cdd. — 9 Publilius Putatoribus (ita ed. a. 1476) lun.; Publili liputatoribus (lipit. G^). — 10 praegredere Quicheratus; progr. v. — prospice Vrbin. 307 ; ed. a. 1476; persp. C. — 11 ut; puto id est. — Acta L, prius H, Bamb. — Aquis Caldis Me; atquis calis C, Bamb. — 12 quid? add. M. — meretrices Me; meretrice e (mere- tricae e L, H; in L e ante nostro m. 2, ut vid., add.) C; metrice, om. e, Bamb. — cet. haud absurde Buechelerus : cum lupantur nostro ornatu per vias meretricie. — apparet autem dicta haec a matrona sive de fiUi cuncta mere- tricibus largientis sive de filiarum ultra decus virosarum querente moribus. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 191 133. 134 M. 16 et divos ture precemar, consilium fassi, placeatne inpune luperis. Lvsvs vel LVSIO, qui ab nobis ludus dieitur. Varro Marci- pore: utri magis sunt pueri? hi pusilline, qui spectant nundina, ut magister dimittat lusum. — idem Cato vel de liberis educandis: 20 ab buiuscemodi lusionibus radices crudelitas agere solet. LABORIOSVM, in quo laboretur. Calvus Poematis: dnrum rus fugit et laboriosum. LVTESCIT honeste dictum a Furio in poematis, tametsi aue- toritatis sit ignobilis: 25 sanguine diluitar tellns, cava terra lutescit. LiBELLiONEM, ut tabellionem. Varro Manio: tum ad me fuerunt, quod libellionem esse sciebant. LiMVM, obtortum. Varro Manio: altus alieno sumptu neque post respiciens neque ante ^ospiciens, sed limus intra limites 30 culinae. LACESSERE positum provocare. Cicero in oratore: et Ari- 1 stoteles Isocraten lacessivit et Xenophontis || voce Musas quasi 17 Varro Marcipore || 19 Varro Cato | 21 Calvua Poematis | 23 Forius Poematis || 26 Varro Manio || 28 Varro Manio y 31 19, 62. 15. 16 cf. schol. Veronens. in Aen. VIII , 106. — placeatne M (pla- ceat tu iam lun.); placent tnne C. — luperis Scal.; superbis C. — 17 nobis M; nibus L^; id. m. 2 hominibus; omnibus H, G. — Varro; cf. 214 nundinae.i — 18 hi pnsilline M; hi pusilli nigri {seq. qui) cdd. h. l.; hi pusillini 214; hi puailli pigri Wehlius Quaest. Petronianar., Bonnae a. 1861 ed., thesi VI; hi pusilline, aegre Madvigius Advers. Crit. II, 657. — exspectant id. — nundina C (nundinam JT, , prius L), f. recte, quamquam nundinas ipse Non. 214. — 19 lusum supinum. — item Hi. — cf. p. 211 l. lusus. — 20 ad J?,. — 21 cf Gell. IX, 12, 10. — Calvus Bentinus; Gallus C; f. scrib. Gaius Calvus. — ap. Gellium cdd. meliores C. Calvus pr. Q, Z , B, qui om. C. ita 354 s. v. necessitudo: C. Caesar, ubi item Gell., a\ quo petitus locus: C. Caesaris. — 22 fugit et cd. N. Fabri; fugite C; fugiet Z ap. Gell., minus eleganter; fugi et vel fugi sed rell.; fugis et Bentin.; Paris. Gell. ed. a. 1536. — 23 cf Gell. XVIII, 11. — Lutescet L, H, G,, Bamb.; Lutescit G^, mrg. H, gl. — a Furio add. vir doctu,s ap. Quicheratum in mrg. ed. lun. — Furium autem Antiatem quod et h. l. et pg. 145 s. l. noctescere obscura au^toritate dixit N., videri id factum ignorantia aetatis eius, iam quaest. Non. cap. II est monitum. — poma ista etsi i,. — auctotatis i,. — 26 Libellonem L, Bamb., P; nam etiam in H radendo attemptata i altera; Libellionem cum H, G gl. — utabellionem i,. — 27 iverant {debebat ierunt) Me; ferunt Popma. — 28. 29 cf 237 altum; 442 prospicere. — alieno sciens sed C; restituere docti ex 442. — 31 et aristote (haec punctis del.) et aristoteles L. — 1 Isocratem Cic; socraten (sacraten H^) C. — Is. ipsum cdd. Cic. — exenofontis L^, fl, ; exenofrontis Jv, ; xenofontis H^, G; cf Varr. ap. Quintil. X, 1, 99. 192 NONIVS MARCELLVS 134 M. locutas ferunt. — et Tusculanarum lib. V: non modo inpulsi sumus ad philosophiae scribtionem, verum etiam lacessiti. LENTITVDINEM pro lenitate. Cicero Tusculanarum lib. IIII: eamque, quam lenitatem nos dicimus, vitioso lentitudinis nomine 5 appellant. LEAE, pro leaenae. Lucretius lib. V: inritata leae iaciebant corpora saltu. LIGELLVM, tuguriolum, domicilium breve. Plautus Aulularia: a 8u6 ligello fumns siqna exit foras. 10 LICITARI, congredi, pugnare. Ennius: pars ludicre saxa iactant, inter se licitantur. Caecilius Hymnide: *quae narrare inepti est scutras ferventist'. — 16 'quin machaera licitari adversum adreum coepis Bciens? LANGISCERE, langidum fieri vel frangi. Ennius lib. XVII: neque corpora firma langescunt quicquam. idem: 20 cum soles tandem faciunt langescere longei. 2 V, 41, 121 II 4 IV, 19, 43 H 7 V, 1318 || 9 II, 4, 22 || 11 Ennius H 14 Caecilius Hymnide || 17 Ennius 1. XVII || 20 Ennius. 2 et Tusc. (Thusculanorum ij); cf. 174 scriptione. — non modo inp. s. *Cicero. — ad philosophiae (fil. jL^) cdd. l. utroque; script. C pr. L; scriptiones cdd. 174; ad philosophas scriptiones cdd. mel. Cic, philosophicas quid. deteriores, male utrumque, cum neque philosophus neque philosophicus adiectivum ap. C. inveniatur. — 4: cf. 132 lenitudine. — Lentitudinem ; Lentitudine Bentin.; Lenitudinem L, H^, Bamh.; Lenitudiue H^, G; om. l. gl. — Thusculanorum L^. — 5 qua L. — lenitate id. — vitiose G. — lentit. Bentin.; letinitudinis prius L; lenitudinis L ex corr., H, G. — S irritate G. — 9. 10 deceptus falsa lectione Nonii auctor, nisi putabitur ligillo scribendum cum Pio idque accipiendum pro lignorum strue parvula. — de suo tigillo fumus siqua e. f. cdd. Pl.; tuo (tua G) ligello fuisti qua exis foras G. — 12. 13 vv. distinxit Vahlenus. — ludicre (ludicrae L); accusativus neutri gen. pro adverbio positus; cf. Prisc. pg. 769. — 14 Himnide L; Himndae, m. 2 Himnidae H. — 16 apparet h. l. esse lacunosum. — ferventis scutras Bothius; sc. (scrutans prius G) ferv. C. — 16 macera licitaria C. — aereum coepis M; aeneum coepisti {seq. sciens) C; nam illud coepsti, quod olim placuit nobis, iure videtur improbari a Madvigio Opusc. II, 68. — sententia, nisi lahor animi, hunc in modum olim fuit concepta, ut in exprobratione muiua obiceretur alteri, quod temerarins semper res et maiores viribus moliretur, ut puta sic: 'quein' mann tractare, inepte, coepis ferventis scutras?' — 'quein' machaera licitari adversum aereum coepis sciens?' — 17 ita Th. Hugius (Ennio tamen reddendum langescere); Longiscere, longum fieri vel frangere cdd. — 19 longiscunt L, G; longicunt H. — 21 soles Vahlenus, sola est C. — facient L, H^, G^. — longiscere C. — longei M; longe v. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 193 134. 135 M. LIGVRRIRE, degustare: unde abligurrire, multa avide con- sumere. Oratius: 25 semessos pisces tepidmnque ligurrierat ius. Catullus : o Priape . . de mero ligurrire libidost. LATROCINARI, militare mercede. Plautus Cornicularia: latrocinatus annos decem * * * [mercedem]. 30 Cato in Tiberium: qui aput regem in latrocinio fuisti, stipen- dium acceptitasti. — Ennius: fortunasque suas coepere latrones inter se memorare. LAVERNA, dea cui supplicant fures. Plautus Comicularia: 86 iam mihi Lavema in fiirtis celebrassit manusl Lucilius lib. XVII: 1 semissis facit || is Musas, si vendi' Lavemae. LVCVLENTITATEM, a luculento. Caecilius Hymnide: Tide luculentitatem [eins] et magnificentiam ! 24 Hor. Serm. I, 3, 81 || 26 CatuUus H 28 Plautus Comicularia || 30 Cato in Tiberium || 31 Ennins || 34 Plautus Cornicularia || 36 Luc. 1. XVII || 2 Caecilius Hymnide. 23 ablig. lun.; alligurire (adl. L^, ed. Bas.) C; ligurrire Bamh. — Ligoi-ire, degustare; adligurire, vorare (vocare cd.) gl. — 24 oratius L, hor. H, G. — 25 semesos H, G. — epidumquae L. — ligurrierat ius L^ ; ligurrier attius L^, H, G; ligurrierit ius Hor. — 26 Catullus v ; Catalus C. — 27 Priopo cdd.; 0 Priape M. — male LacJwiannus : Catullus Priapeo, cum numquani citetur Catullus a Nonio addita libri nota. — de mero M, de meo (demio H{) V. — V. fuit Priapeus; lacuna per ubi potest expleri. — 28. 29. 30 militari Bamb. — Plautus; cf. Varr. VII, 52 in Comicula: qui regi latroci- natus decem annos Demetrio ; ubi Ititschelius: qui decem latr6cinatu's regi annos Demetrio; Spengelius: qui regi decem | latrocinatus annos sum {vel es, est) Demetrio. — latrocinatos H^. — pro decem .X. L, G, item, ut vid., H. — [mercedem] Cato in Tiberium M; mercedem (merecedem prius G) in Tiberio C, Bamb. — cf. Gell. II, 14, 1 in libro vetere M. Catonis, qui in- scribitur contra Tiberium exulem. — apud C pr. L^. — 32 suas Me; quas C. — cepere H^; cepe Bamb. — 33 int. serare L. — 34 sine l. indicio L^; H^; om. Bamb.; gl. — Lavema dea Ald.; L. ea (Lavemea ^i) C. — suplicant L. — 35 iam add. M. — mihi Laverna Scal. (mihi Lavemam lun.); litaveram Lavemam AJd.; militaveram nam- C. — celebrassit; cf. 89 celebre; celerassit L. — manus Ald.; manius C. — 1 semissis Dousa; si messes C. — facit is M; facis C. — 2 Luculentitatem (Lucedentitatem Bamb. test. Beckero); cf. 146 opulentitas. — Himnide L, H. — 3 luculentitem L^. — eius secl. M; idque magis placet quam quod etiam in mentem venit: vide luculentitatem eius, magnificentiam. — non inscite Bueclielerus: vide luculentiam eius et magnificentiam, in l. ante Luciilentitatem excidisse ratus Luculentiam et. NoNi Marc. 0. D. ed. L. Mvkller. 13 194 NONIVS MARCELLVS 135 M. Laberius Tusca: d6minus nunc nost^r tua 6 luculentitate captus. LVSTRATVS, luxuriosus: a lustris, abditis locis. Plautus Casina: unde es, nihili? nbi lustratu's? ubi bibisti? LVSCITIOSI; qui ad lucemam non vident et ^vojnsg vocantur a Graecis. Varro Disciplinarum lib, VIII: vesperi non videre, 10 quos appellant luscitiosos. — idem Andabatis * * * idem: edepol, tu quidem caecus, non luscitiosu'8. LEMVRES, larvae nocturnae et terrificationes imaginum et bestiarum. Varro de vita populi Romani lib. I: quibus tempori- 15 bus in sacris fabam iactant noctu ac dicunt se lemures domo extra ianuam elicere. 4 Laberius Tusca || 7 II, 3, 29 i| 10 Varro Disciplin. VIII 1 11 Varro Andabatis. Plaut. Mil. II, 3, 51 sq.; cf. comment. || 15 Varro de vita pop. Rom. I. 4 Laverius G. — Tusca; cf. comm. in 80 blitea; Thucca L^, H^; Tucca L^, H^, G. — 6 nunc add. M. — nt L^; id. 2 nst. — f. captust. — 8 cf. Spengel. de cant. Plaut. 139 sq. — his vel is cdd. Pl.; es G. — nihili Pl.; nihil G. — seq. ap. Pl. ubi fuisti; quod utrum Nonii an librariorum errore sit omissum incertum. — lubi prius H. — lustratu's Plaut.; lustretur G; sed cf. lemma. — ubi bibisti Pl.; ibi bibatur G. — cubi ad hiattis vitandos cum prohabilitate reponit Mitschelius Opusc. III, 137; quod si fit, etiam cunde scrihendum. — 9 Luscitiosi Lindemannus ; Lusciosi G, Bamb. ac f. ipse N; cf. infra. — (ivcoTtss Berodldus, Me; moeopes G; meropes Bamb.; meopes Lugd.; Paris. 7665; 6. — vocantur v.; vocentur cdd. — 10 vespere H^. — non vident v. d. ap. Quicheratum. — 11. 12. 13 cdd. lusciosos idem Anda- batis edepol idem caecus non lusciosus est. ap. Pl. Mil. II, 3, 51 sq. fertur: verbero, edepol tu quidem caecus, non luscitiosus (ita B, lusciosus GD). possit ambigi, utrum locus ita sit conformandus : idem Andabatis*** Plautus Milite glorioso: 'mirumst lolio victitare te tam vili tritico.' — 'quid iam?' — 'quia Iuscitiosu's.' — idem: edepol, tu quidem caecus, non luscitiosu'8, an statuendum Varronem, qui et alias in saturis Plauti saepe fuit memor, hic usum esse eius verbis. aliquanto tamen hoc minus prohabile propter Fulgentii l. pg. 561, quod quin ex Nonio flu^erit non videtur posse dubitari. nam eius verba sunt haec: luscitios dici voluerunt in die parum videntes, quos Graeci myopes vocant. unde et Plautus in Mercatoris comoedia ait: 'mirum lolio victitare te tam vili tritico.' — 'quia luscitiosus es.' dicunt enim quod lolium comedentibus oculi obscurentur. — cogitavit etiam Mitsche- lius Op. III, 367 de lacuna, qua et Varronis verha essent hausta et haec: Plautus Milite glorioso; nec tamen quid rei esset introspexit. — illud autem tu quidem utrum Nonii an lihrariorum culpa exciderit, incertum. — 16 dicant H^. — lemures Bentinus; lemurios G. — 17 elicere M; eicere v. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 195 135. 136 M. INCIPIT PER M LITTERAM. MOLLITVDINEM, pro moUitiem. Varro Papia papae, tisqI iy- 20 xafiLov: sigilla, in mento inpr^ssa Amoris digitulo, vestigio demonstrant moUitudinem. Cicero de oratore lib. III: in ipso tactu modum et moUitu- dinis et levitatis. 25 MiRivs, magis mirum. Varro rvcod^t eeavrov: non siibsilis ac plaudis et ab Arato poscis d.8tricam coronam? quid enim hoc mirius? MANDARE positum pro conmendare. Sisenna Histor, lib. III: 'post principia paulatim recedunt atque inde cum paucis fugae se 30 mandant'. — unde et procurationem mandare [commendare] 1 vel causam || dicturn sentire poteris. MACRITVDINE, pro macie. Plautus Captivis: ossa atque pelli' sum miser macritudine. MVSTVM non solum vinum, verum novellum quidquid est, recte 5 dicitur. Naevius Gymnastico: 'dge, utrumst melius, virginemne an vfduam uzorem diicere?' — 'virginem, si miistast.' MAXIMITAS positum pro magnitudine. Lucretius lib. II: ne quaedam cogas inmani maximitate. 19 Varro Papia papae || 23 III, 25, 99 |J 25 Varro rvm9i asavzov || 28 Sisenna Hist. III || 2 I, 2, 32 || 5 Naevius Gymnastico 1 1| 8 II, 498. 19 mollitie (mollicie H) cdd. — MoUitudinem, moUitiem gl. — papia- pape (litt. maiusculis) nsQi svcomion C. — 21 sigilla Bentin.; sulla C. — 22 demonstrant lun.; demonstrat C. — 23 M. Tullius Cicero H^. — Hbro VI L. — tactu Cic; factu C. — esse modum cdd. Cie. — 24 lenitatis Hj^; laev. ed. Bas. — 25 Varro; cf. 374 poscere ibique comm. — 26. 27 metrum agnovit Boeperus. — non add. m. 2 H; om. L. — piaudis L^. — aratro prius G. — poscis Me; posces cdd. l. utroque. — oronum CMc. — astricam coronam; contra in Marcipore chorean astricen. astrica corona iocose dictum, ut c. civica. — verba male intellecta v.; dicit Varro auctori carminis astronomici nescio cui tribuendam coronam quam antea optinuerit Aratus; cf. Hor. Satur. I, 10, 48 sq. — enim om. G. — 28 Historiae C. — 29 tricipia C; em. Bentin. — sae L, si (post ras.) Flor. m. 1. — 30 commendare secl. Quiche- ratus. — 1 dictum add. M. — 2 Macritudine Quicheratus; Macritudinem cdd.; Macritudinem , maciem gl. — 3 pellisum C; pellis sum cdd. Pl. — macritudine; male quidam aegritudine; quasi illud macritudo longam haberet primam. — 4 quicquid C pr. L^, Bamb. — 5 Nevius Gemnastico C. — 6 cf. Plaut. Stich. 118 sq. — age vel da add. M. — virginem ducere om. mediis L. — 7 si mustea est v. d. ap. Gerl. — quod si recte habet, erit clausula. — 9 nequae adam (quae adam X) L, prius H; neque adam H ex corr., G. 13* 196 NONIVS MARCELLVS 136. 137 M. MVLTESIMA pars nove posita, quantitas infinita. Lucretius 10 lib. VI: quam sit parvula pars et quam multesima constet. MISERITVDINE, pro miseria vel misericordia. Accius Astyanacte: Troiast testis: qua^re ex aliis, qui illius miseritudine ndmen clarum in tiimuli saxo multis memorant v6cibus. 15 idem Alphesiboea: cum ips&, simeitu miseritudo meorum nullast liberum? MESTITVDO, pro mestitia. Accius Telepho: quem ubi aspexi 4go, virum memorabilem intui vid^rer, ni vestitus taeter, m^stitudo, 20 vastitudo pra^dicarent hominem esse abiectissimum. Plautus Aulularia: cui tanta mala m^stitudoque optigit. MAGNITATE, pro magnitudine. Accius Bacchis: . . nam neque sat ffngi neque dici potest 26 pro magnitate. MACELLVM dictum pro macilentum Lucilius probat lib. VI : si nosti, non magnus homost, nasutu', macellus. MACORE, pro macie. Pacuvius Periboea: || corpusque meum tali 1 mer6re, aegrore, mac6re senet. 10 VI, 651 II 13 Accius Astyanacte || 16 Accius Alphesiboea [j 18 Accius Telepho 1| 22 IV, 10, 2 || 24 Accius Bacchis || 27 Luc. 1. VI || 29 Pacuvius Periboea. 10 Multissima {i. e. Multessima) gl. — 12 quam sit Lucr.; quam C. — multasima L^. — constat L, H^. — 13 pro miseria prdia L^. — Miseritudine, miseria gl. — puto miseria vel delendum, cum miseritudo in seq. loco utro- que dici videatur pro misericordia. — Astianacte L. — 14 Troia est testis, sc. virtutis Hectoris. — alis L^. — illius quamquam potest aequare tribrachum, tamen eius reponendum non improhdbile est. — miseritudine ed. a. 1476; miseritudinem C. — 15 tumuli Duentzerus ; umili L, humili H, G. — f. versibus, — 16 Alpesiboea L. ■ — 17 cum ipsa obscuruni; f. cum ipsiu', h. e. cum misericordia ipsius; ut verba sint Alphesiboeae de fratribus. — simeitu; simitu Bothius; simeta C. — meorum Vossius; eorum C. — nuUa est H; uUa est rell.; nulla est 2>. Heinsius. — 18 Maestitudo pro maestitia Bamb. — Telefo C. — 19 q. ubi asp. ego M; q. ego ubi asp. v. — vir C; virum Vrbin. 307, v. — venerabilem Buechelerus. — 20 puto taeter ni v. propter r. m. — 21 maestitudo H. — abi. add. M; obscurissimum BibbecTcius. — 23 cui cdd. Pl.; qui G. — mala t. Bothius. — obt. G. — 24 Bacchis Bentin.; vacces C. — 25 cdd. nam quae; neque ed. a. 1480; nam neque Quicheratus, qui falso adscribit Bentino. — ne dici L, H^; cf. comm. in Plauti Menaech- morum v. pg. 89 s. l. coepere. — 28 homo est, nasutus om. L; nansutus H^. — 1 tabe Bentin. (tabi BibbecTcius), male. — 2 aegrore Lachm. comm. Lucr. .pg. 416; errore (error L) C. — semet H^. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 197 137 M. Varro Serrano, xsqI aQxcciQS^Lcov: noster Axiiis ruralis homo item in cariam lectus 6 commacescebat. MATRESCAM, matris similis fiam. Pacuvius Doloreste: litinam nuuc matrescam ingenio, ut meum patrem ulcisci queam ! MVNIA, officia. Sallustius Histor. lib. III: ac tum maxime, uti solet in extremis rebus, sibi quisque carissimum domi recor- 10 dari cunctique omnium ordinum munia strenue exsequi. Plautus Mercatore: dicdns pro meritis gratam me et munem fore. METARI, partire [unde et metatores]. Vergilius Georgicorum lib. II: 15 si ping^s agros metabere campi, , densa sere. Caelius Annalium lib. VI: *omnes simul terram cum classi accedunt, navibus atque scapbis egrediuntur, castra metati signa statuunt.' — unde hodieque metatores dicimus. 20 MAMMEATAM, mammosam. Plautus in Poenulo: ciiius amicam mammeatam. MVSIMONES, asini, muli aut equi breves. Lucilius lib. VI: praedium emit, qui vendit equum musimonem? Cato de L. Vetorio: asinum aut musimonem aut arietem. 3 Varro Serrano || 6 Pacuvius Doloreste || 8 Sallustius Hist. IH || 10 I, 1, 104 II 14 II, 274 U 17 Caelius Annal. VI H 20 I, 2, 181 || 22 Luc. 1. VI || 24 Cato de L. Vetorio. 3 sereno peri arceresio (arcerisio m. 1 H; in eod. post o ras.) C. — 4. 5 versus constituit M; cf. eiusd. sat. frgm. pgg. 477 ; 334 s. l. rixat; liquidum; quae secuntur hu/ne l. — nt ij, id. 2 nst. — Axius Jf; cf. d. r. r. III, 2; Attius fli,- Atticus rell. — ruralis Popma; rivalis C. — item in curiam lectus M, item lectus in c. v. — commacescebat lun.; cummacescebat (cummaces- sebat Hi) C. — 6 oreste L^; duloreste H^, G. — 7 verha Orestis. — 8 cf. 23 munes. — Munia, offitia. Mimem (Munema cd.), a muniis gl. — historiae (7.-9 recordari ed. a. 1480; recordavi C. — 10 munia strenue exsequi M; extrema (praec. num) sequi C; munia sequi Ald.; exsequi v. d. ap. Quicheratum. — 12 dicens; dico eius Fl. — 13 Metari ed. a. 1476; Metare cdd. — partire M; parare v. — cf. Verg. Georg. I, 126 sq.; Ov. Met. 1 , 135 sq. — unde et m. secl. M. — 16 eere id Ho^. — 17 Coelius G. — Annali cdd. — 18 scaptis L^ ; scafis rell. — metatis H. — 20 cf. v. seq. — 21 huius amica mammeata PZ. et f. ipse N. — 23 praedium J)oMsa;praecium L^, id. 2 praetium; ptium H; pretium G. — 24 de L. Vetorio {i. e. Veturio) lordanus; cf. Fest. 344; Prisc. 789; 886; ubi item est de Veturio vel de L. Veturio; quamquam ap. Fest. videtur scribend. in L. Veturium. — minus probahiliter Maiansius de L. Turio, quod ap. Gell. XIV, 2 citetur Cat. or. pro L. Turio. 198 NONIVS MARCELLVS 137. 138 M. MESTAS; pro mestificas. Laberius Tusca: 25 concitata, mobilitata m^nte maestas. MiCTiLis, paupercula [pulmentaria]. Lucilius lib. XX: pulmentaria et intibus aut aliqua id genus herba et ius menarum bene habet, sei mictilis haec est. MESTAKET, pro merentem faceret. Accius Myrmidonibus: 30 quodsi, ut decuit, stares || mecum aut m^u' te mestar^t dolor, 1 iam diu inflammari tetre n&vis vidiss^nt suas. MADORE. Sallustius Histor. lib. III: evasit par in oppido festinatio; et ingens terror erat, ne ex latere nova munimenta madore infirmarentur; nam omnia oppidi stagnabant redundanti- 5 bus cluacis adverso aestu maris. MERCATis, pro mercatibus. Sallustius Historiarum lib. V: ceteri negotia sequebantur familiaria legatorum aut tribunorum, et pars sua conmeatibus, mercatis. 25 Laberius Tusca H 27 Luc. 1. XX || 30 Accius Myrmidonibus || 3 Sallustius Hist. IV 1| 7 Sallustius Hist. V. 26. 26 Movilitata, mota gl.; neque imprdbdbile illud fuisse lemma Nonii, nisi iungenda potius haec cum eis quae statim secuntur Mestaret pro merentem faceret. — mestificas v.; mestifices cdd. — Tusco C; cf. comm. in 80 blitea. — concitata mob. mente; concitataamente L; concitatam m. m. H, G; porro in H mobilitata notat. punctis, sed ea del. — mestas H. — f. me maestas. — 27 Mictyris L; Myctiris H; Myctyris Bamb.; Mictiris G.^; Mictilis 6^2 '■ Mycteris (mictilis G, myctilis H), pauper apparatus (appatus gl.) gl., mrg. G, H. — cum a ftvrTsn; v. non videatur posse deduci quod Lucilii metro conveniat, recipiendum duxi illud mictilis. neque raro in N. cdd. latina graece reperiuntur inversa. cet. conf. pg. 83 l. conmictilis. — pauper- cula M; p. pulmentaria fpulmenta J3,) C, Bamb. — Lucil.; cf. 208 intiba. — lib. XXX male cdd. 208; cf. comm. in Luc. XX, 3. — 28 et Franckenus; M; ut cdd. l. utroque. — entibus C. — aliquod g. cdd. h. l.; aliqua et id genus, ubi et videtur esse correctura praecedentis ut, idem 208. — 29 sei M; se C; sed v. — mictyris C. — haec est meri C (haec est J3i); del. Bothius meri , quod ex seq. vocab. ortum. cf. comm. in l. mestaret. — omissum sive Nonii seu librariorum errore illud cena. — 30 Mestaret Bamb.; Mertaret H, G; arat L^ sine l. novi indicio. — om. h. l. gl. — Mirm. L, H. — 1 quodsi, ut decuit, stares Gifanius, al.; quod sicut d. istares (hist. Lj) C. — te add. Me. — mertaret C (om. exempl. Bamb.). — 2 inflamari L. — tetre Bothius; et re C (atre H^); Atridae Me. — cet. cf. II. IX, 643 sqq. — 3 Madore, infusione gl., mrg. H. — Sallustius (sallus sallius ij); ap. Priscian. 699: mun. m. inf. — historiae C (historia H^); histof Bamb. — lib. IIII C, Bamb. cum cdd. Prisc; lib. III ed. a. 1476; et recte videntur docti referre ad Cyzici obsidionem, quae hoc l. enarrata. — evasit M; quasi C; quas Bamb.; f. queis (dat. neutr.). — 4 fest. ; i. e. trepidatio. — ex 1., i. e. latericia. — 6 am L^. — omnia; moenia mdle Ald. — reduntibus i,. — 6 cloacis L^, H^, G. — 7 mercantibus L, H^, Bamb. — 8 citeri L, H. — 9 comm. L^; H DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 199 138 M. 10 MACEEIES. Afranius Excepto: 81 in ha^ce nunc cons^ntit, facere vis satis? quanta lUius mors fiet maceries tibi! MANVBIAS, [raanus] exubias. Naevius Danae: manuTias subpdtias prome! 16 MVTVVM, pro mutuo. Lucilius lib. XXVII: 6tsi maxime, id quod spero, mutuum hoc meciim facis. MORDicvs. Lucilius lib. XXVI: mdrdicns petere aiiram ec flamma expddiat, e ceno cibum. Plautus Menaechmis: 20 ... iamdudum oportet nasum ademptum mordicus. MONSTRIFICABILE. Lucilius lib. XXVI: niinc ignobilitas his miserum, mirom ac mostrificabile. MENDICARIER pro mendicare et mendicabvlvm pro mendi- catione. Plautus Vidularia: 25 mallm moriri meos quam mendicarier: boni miserantur iUom, hnnc inrid^nt mali. 10 Afranius Excepto || 13 Naevius Danae Vm 0 15 Luc. 1. XXVII || 17 Luc. 1. XXVI I 19 I, 3, 12 II 21 Luc. 1. XXVI || 24 Plautus Vidularia. 10 Maceries v.; Maceria est cdd. (Maceriest H^). — Maceries, maceratio gl., mrg. H, G. — 11. 12 si in haece nunc consentit, facere vis satis M; si ille haec nunc sentit facere illi satis vis C. — Bothius: si ille haec nunc sentit, facere vis illi satis ? — sed enim triplex pronomen non potest ferri. — fiet Bothius; sit v. — 13 manus secl. M. — exuvias Quicheratus; exubiae cdd. — Non. vel Manubias, exubias vel Manuvias, exuvias scripsisse sat constat. — Dane C. — 14 manubias C pr. L^. — cet. n. N.; nam man. hic lovis fulmina. — subpetias M; suppetat (subp. X^) C. — pro me v. — verha V sunt Danaes lovem implorantis. — 15 pro mutuum G; etiam in H mutuo, sed V eras. — XXVII; potius XXVI propter ordinem lemmatum Lucilianorum. — 16 maxime C. — id quod H; quod rell — mutuum — facis; n, N; nam illud idem quod communicas. — 17 Mordicus; cf. 139 mordicibus et mordicus. — Lucilius lib. XXVI; lib. XXVI Lucilius G; ed. Bas.; L. lib. XXVII edd. ante Bas. — 18 ec Jlf (ex lun.); et edd. — e ceno cibum C; idque retinendum duxi euphoniae lege; ecce nobum Bamb.; ecce nobum Lugd.; ecenobum Paris. 7665; 6; Montepess. — 20 oportet M; oportuit C. — ademptum v.; adeptum cdd.; ap. Pl. melius, nisi fallor, abreptum; in cuius cdd. V. ita traditus: nam si amabas^ iam oportebat nasum abreptum mordicus. at Nonii auctor videtur invenisse dittographiam hanc: nam si amas, iamdudum oportet nasum ademptum mordicus. — 21 nullum l. in L, H; ofn. Bamh., gl. — 22 his; *. e. optimatibus; cf. VI, 2. — mirum, taetrum prius M, f. recte; alii miserum ante mirum addiderunt. — monstrificabile v,; mortifica- bile C. — 23 Mendicaries L, H^, Bamh. — 25 malum L^. — mendicare L. — 26 ita poSt Studemundium QuicJieratus Lipsium secutu^, qui voluit reposi- tum boni im miserantur, illunc irrident mali; boni (ni H^) ministrantur illum nunc irrident (inr. L^) mali C. 200 NONIVS MARCELLVS 138. 139 M. idem Aulularia: memorare ndlo hominum mendicabula. MERTAKET, mergeret. Accius Antenoridis: fortasse an sit quod hic nos mertar^t metus. || 30 idem Deiphobo: l vae! hic qui me aperte effr^nata inpud^ntia praes^ntem praesens dictis mertare institit? MVGiNARi, murmurare. Lucilius lib. VII: 6 muginamur, molimur, subducimur. Atta Aquis Caldis: §,tque ita muginantur hoc die! at ego fore me occliisero. MEDVLLITVS, a medullis. Varro Cras credo, hodie nihil: atque ut igni fervido mediillitus 10 aquiloniam intus druat frigddinem. Plautus Truculento: ost^ndit sese iam mihi mediillitus, scio mi infidelem niimquam, dum vivam, fore. 27 IV, 8, 3 II 29 Accius Antenoridis jj 1 Accius Deiphobo || 5 Luc. 1. VII; sed cf. comm, || 7 Atta Aquis caldis jj 9 Varro Cras credo, hodie nihil || 12 II, 4, 85. 28 nolo hominum; ita etiam Plauti cdd.; m. n., regum mendicabula Scipio Gentilis; ac latet altior corruptela. — 29 Mertare, mergere H^, f. recte; Mertaret (Mertares Hs^), mergeret Ho^ (Ssi), G^j L^, Banib., gl. — Meditaret, meretret Xi; et quidem t utrumque finale punctis notatum; sed haec rursus deleta; cet. cf. Paul. 124; 81 s. v. mertat; exfuti; ita pultare pro pulsare. — 30 quos H^, G. — nos Lips.; non G. — mertaret lun.; mertet V. — f. quod vos h. non mertet m. — 1 Deifobo G. — 2 vae M; vel G. — 2 aperte Bothius; a parte C. — effenata L^. — 6. 6 muginari o mugiendo ductum; male Paul. 147; conferendum mutiendi verbum. — Luc. ; cf. 346 moliri. — lib. VII; cum duri admodum numeri sint horum verborum, si dactylico contineantur metro, dubito an reponendum sit lib. XXVII et trochaicus versus instituendus ita: .... muginamur, molimur, subdiicimur. — molimus cdd. h. l. — subdicimur H^. — 7 acta L, H^. — Aquis caldis v.; qui scaldis (quis H) G. — 8 ita lun.; eia (eta (?) G. — hoc die; at ego fore me occlusero M ; hodie atque {praec. atque) ego oculsero (culsero, supra scr. o, G; occulsero H) fonteme G (fontem H^, G); fore me iam Fr. Dousa. — mrg. H oculsero, occuluero. — agitur de rixantibus in via. illud fore se occludere est munire se obiecta fore. — 9 Varro; cf. 206 frigus. — 11 eruat Buechelerus ; qui et trimetros primus agnovit; servat cdd. l. utroque. — post frigedinem in H sunt haec addita: Plautus Tr. ostendisse sciam mihi med. aquil. int. serv. frig., sed eadem lineolis suhditis deleta. — 13 ostendit sese i. m. Me; ostendisse sciam mihi G; ostendit mihi iam sese cdd. Pl. — 14 G: inf. n. dum vivam fore; ap. Plaut. fertur se mi (mihi cdd.) ififidelem num- quam dum vivat {ita cd. Paris. quidam; Spengelius ; ne vivat BGH) fore. — in verbi quod est ostendit variante structura cum haut ita immerito pffen- DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 201 139. 140 M. 15 Ennius Satyrarum lib. III: Enni poeta, salve, qui mortalibus versus propinas flammeos meduUitus. MEEITISSIMO. Turpilius Paraterusa: meritissimo te magni facio. 20 Caecilius Asoto: meritissimo hic me eidflit ex hac d^curia. MINITABILITEE, pro minacitcr. Accius in Aeneadis: Gallei voce canora, fremitii peragrant minitabiliter. 26 Pacuvius in Antiopa: minitabiliterque increpare dictis saevis incipit MORSiCATiM. Sueius PulHs: sic incedunt et [in] labellis m6rsicatim liisitant. MVTATiLiTER, a mutando. Varro Cras credo, hodie nihil: 30 quibus instabilis animns ardens mutatiliter havet habere, [et] non habere. MORDICIBVS et MORDICVS, pro morsu [pro morsibus]. Plautus Aulularia: asini me mordicibus scindant, bdves incursent c6mibus. 35 Cicero Academicorum lib. IIII: perspicuitatem, quam mordicus || 1 tenere debemus, abesse dicamus. 15 Ennius sat. 1. III || 18 Turpilius Paraterusa || 20 Caecilius Asoto p 22 Accius Aeneadis || 25 Pacuvius Antiopa || 27 Sueius PuUis || 29 Varro Craa credo, hodie nihil || 33 H, 2, 57 || 35 II, 16, 51. derentur Buechelerus et Schoellius, pro se mihi Jiic sensi, ille scio mi sci'ipsere. atque Jioc praetulimus. — 15 Enn.; cf. 33 propinare. — 17 medullitos L^. — 18 Turpulius Bamb. — Paraterus L^, ut vid.; H^ (post s ras.) ; Bamb. — 19. 20 meritissimo — Asoto om. Bamb. — magnificio L, H^. — 21 mere- tissimo Bamb. — eicit i,. — 22 Munitab. L^. — eneadis L, H. — 23 Gallei Lips.; calleti L, H; calle, supra scr. ti (ri Gs), G. — ante Gallei obiectum excidit, ut puta saltus; Galli laeti Quicheratus. — 24 peragant H^. — — 26 minitabiliter (minitabiter L) quae C. — dictis saevis ed. Bas.; dictis sevis H^; dicitis sevius id. m. 1; dictis (dicitis sec. Bothium) secuis (supra c et infra eraso puncto) L. — 27 Sueius M; suis cdd. — 28 et labellis Bothius; et in labellis C, Bamb. — lusitante Bamb. — 29 Mutabiliter G^ ; Bamb.; Mattatiliter gl. — mutatilis, ut deletilis, ductilis, fictilis, dl. — Varro; cf. 112 fastidiliter. — 30 habet C. — 31 et non C. — 32 cf. 138 mordicus. — Mordicibus, morsicius (morsicicus H) gl., mrg. H; morsicicus mrg. G. — Mordicitus Scioppius; sed vel hoc cum exemplo careat, propius abest a flde auctorem Nonii deceptum falsa lectione, quod in cod. quodam Pl. repperisset dic morsibus; cf. et Ritschel. opusc. II, 248. — 34 asinis L, prim H. — me mordicus libri Pl.; mordicus me recte Bentleius. — scidant L, H^. — bovea monosyllabum. — 35 lib. IIII Me; lib. III v. — 1 dicemus Cic. 202 NONIVS MARCELLVS 140 M. MAEANDER est picturae genus, adsimili opere labyrinthi tor- tum, claviculis inligatum. Varro Tcc(p^ MbvCtctcov: ■jiEQiE%ovta %(OQia mihi facies maeandrata et vermiculata atque in medio pinges orbem terrae. — Vergilius lib. V: 5 victori chlamydem auratam, quam plurima circum purpura maeandro duplici Meliboea cucurrit. MANSVM, a mandendo, ut mansatum. Varro rv^Q^i 0avt6v: dein cdrto alvi fructu ut sucum parer^t mansum, quo venarum 10 sanguine rivos conpl^ret. Lucilius lib. XXX: sperans aetatem eadem me haec proferre potesse et mansum ex ore daturum. MVLIERAVIT, ut effeminavit. Varro rvmd-t Gsavtov: 16 dt rex et mis^Uus [ille] pauper amat habetque ignem intus acrem. hic ephebum miilieravit; hic ad moechada adulescentem ciibiculum pudoris primus polluit. MEMORDi, PEPOSCi, PEPVGI, SPEPONDi in veteribus lecta sunt. Atta in Conciliatrice: 20 3 Varro Tacprj Msvimtov \\ 5 V, 250 || 8 Varro rvw9i aeavtov \\ 12 Luc. 1. XXX II 15 Varro rvat&t. asavrov \\ 20 Atta Conciliatrice. 2 Meander L, H, Bamh., gl. ; Maeander ed. Bas. — adsimili opere labyrinthi tortum M; a. o. labyrinthorum (libarint L^) ortum (om. Bamb., H^; hortum L, H^) G. — Meander, multiplex pictura a meando iure vocabiliter {J,. a meando inrevocabiliter; cf. Aen. V, 588 — 91) modo labyrinti gl. — 3 item inippu H^; tafe minippu L, H^; tafe menippu G. — nsQi£%ovxa xcoqCa M; nsqi- sxovtaQiav C. — 4 facias Hj^; faciaes id. m. 2. — meandrata C. — vermicu- lata ed. a. 1476; vinculata C; virgulata Bibheckius. — atque in medio; et in medio Vahlenus, qui delet illud atque; a. etiam adeo C. — 5 pinges Mothius; inges C. — lib. V v.; lib. I C. — 6 victor hi L. — clamidem H; chla- midem L. — 7 Meandro L, H. — dupli L. — Melibea H, L. — S Mansum, a mandendo gl.; Mansum, mandendum cdd. — ut Quicheratus; aut cdd. — manducatum Quicheratus. — Gnothisauthon X,; Gnothiseauton G; Gnothis- seaution H^; Gnothiseauthon L^, H^. — 9 certo Hermannus El. d. m. 388; certu H^; certe H^, L, G. — alvi M (non Herm., ut Quicheratus dicit; alui Popma); alii (ali L^, H^) C. — fr. Biesius; fl. C. — sucum M; sicum (sicut H^) C. — 13 aetat.; cf. Luc. I, 17. — eadem GuUelm. Verisim. II, 2; me Quicheratus; eandem C. — eadem, i. e. verba qualia sunt pulle, catelle. — 14 proferre H^; proferro rell. — potesse et Guliehn.; posset et H^; posset rell. — daturum pro daturam, ut l. XI Luc. nupturum; nam sunt verha nutricis. 16. 17 ille ut ex praecedente misellus ortum videtur delendum. aliter id quod est et rex ad priorem v. retrahendum. — ephebum Cauchius; efebitum (eflf. G) C. — moechada Scal.; mecada L, H; medeca G. — aducentem L. — 18 pollut ij. — sententia, ut vid., manca. — 19 cf. Gell. VI, 9. — posci pugis Xj. — pondii L^; spopondi H; Mem., pep., pe pugis perpondi gl. — 20 Atta Gell. (acta V, P); Accius cdd. Non. — ConciL Gell.; honilia atricae ij ; L, H; honiliaatrice G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 203 140. 141. M. ursum s^ meinordisse autumat. Laberius in Gallis: de integro patrimonio meo memordi c^ntum nummum milia. 25 Ennius: meum non est: ut si md canis mem6rderit. cetera in obscurioribus invenimus. METVS nove et eleganter positum. Sallustius Historiarum lib. I: 'id bellum excitabat metus Pompei victoris'; hoc est, quod 30 de Pompeio metueretur. MENDiciMONiVM et MOECHIMONIVM Laberius in libro quem Cophinum inscripsit. in eo verba haec inveniet, qui doctrinae 1 studium putaverit j| adhibendum. in eo quoque libro manuatus, quod est furatus, invenire est MEDioxiME, medie aut cum modo. Varro Modio: quid aliud est quod D^lphice canat colurana litteris 6 sculptis: ayav firid^Ev, iubens nos facere mortalem ad modum, medioxime, ut quondam patres nostri loquebantiir . .? 22 Laberius Gallis || 25 Ennius (sat. 1. III) H 28 Sallustius Hist. I H 31 Laberius Cophino; sed cf. comm. || 1 Laberius (Cophino) || 3 Varro Modio. 21 autum ad L^. — 22 in Gallis Gelt; in Callis C. — 23 patromonio ij. — 24 memordi nummum centum milia Bothius; centum milia nummum memordi Non. et Gell. — possis et octonarios instituere iambicos, ex quibus prior initio sit mancus: de integro patrimonio meo centum nummum milia | memordi. — 25 Q. Ennius in Saturis Gell. — ad Seipionem rettulit M ; cf. vit. Ennii pg. 110. — 26 meum om. G. — ac si {prius at si B) cdd. Gell. — 28 cf. Gell. IX, 12, 13 sqq. — eliganter C pr. L^ ; eleganter etiam Bamb. — 29 ad bellum L. — Pompeiusctoris L. — 31 cf. Gell. XVI, 7. — om. l. gl. — Medimonium Bamb. — moechimonium cdd. Gell.; moccim. C, Bamb. — in libro; in mimo Gell. — 32 Cophinum Gell.; Cropium (Gropium L^) C. — cet. n. N.; nam illa mendic, moech. non ex eodem mimo ducta ex quo id quod sequitur ; cf. et comm. in 70 adulterionem. — vebba L. — inveniret L, Bamb.; invenerit H^. — 1 in eo quoque libro lun.; in eo 1. q. cdd. — manuatus cdd. Gell.; maustus C, Bamb.; in quo an aliud lateat quaerendum. — 2 est add. M. ann. philol. a. 1868 pg. 439. — 3 nuH. l. in L. — Medioxime, medie aut cum modo M; Medioximum (medioximim L^) medio (medie H^ , Bamb.) acutum modo (m. om. Bamb.) cdd.; Medioximum, medie acutum gl.; Paul. 123 medioximum, mediocre. — Modio v.; modo C. — 4 metrum agnovit Meinekius. — delfice C. — delphice — columna; ita in Eumenidibus attices philosophiae. — canit Biesius. — 5 sculptis M, suis v. — azav L, H. — (irj&sv Me; (isosv C. — iubens Bergkius ap. Meinekium; iudam C. — mortalem ad modum M (ad mortalem modum lun.); sunt enim hi octonarii, ut alii ap. Varronem, item septenarii, graecanica plane arte com- positi. — nota autem propter metrum etiam celeberrimum illud (iij&sv ayav inversum. — adit mortalem m. H, G; adiz mort. m. L. — 6 quandam L, H^. 204 NONIVS MARCELLVS 141. 142 M. MASCVLVM, pro forti ac vehementi. Varro "Ovog XvQag: si [non] plus testicnlorum offenderis quam in castrato pecore in Apulia, vincor non desse masculum ad rem vigorem. MANCVM, debilem. M. Tullius de finibus bonorum et malorum 10 lib. III: sed etiam alteris tribus, qui mancam fore putaverunt sine aliqua accessione virtutem. MiNVTVM positum pro brevi. Varro Epistulis latinis: veni, sis, Capuam, quod et pueros minutos vides libenter et maioris animadvertere non vis. — M. TuUius Verrinarum lib. III: reti- 15 culumque ad naris admovebat tenuissimo lino, minutis maculis, plenum rosae. MACERIAE. Sisenna Historiarum lib. III: post villarum ma- cerias ac parietinas quinque cohortis in insidiis reliquid. MANIPVLATIM, collecta mauu. Sisenna Historiarum lib. III: 20 requiescendi spatium nacti com densi in orbes manipulatim resi- stere hostibus instituissent. MVLTIFARIAM, partibus multis. Sisenna Historiarum lib. III: quod loca * * * palustriaque erant et arte multifariam confossa. MARSVPPIVM, sacculum. Varro Cato vel de liberis educandis: 25 ec quo perspicuum est maiorem || curam habere nos marsippii 1 quam vitae nostrae. 7 Varro "Ovog Ivqaq \\ 10 III, 9, 30 || 13 Varro Epistulis latinis || 15 11, 5, 11, 27 II 18 Sisenna Hist. III || 20 Sisenna Hist. III || 23 Sisenna Hist. III || 26 Varro Cato. 7 forti ac ac L. — non, quod ex sequentibus irrepsit, secl. M; sin plus Bibbeckius. — 8 Apula prius H; f. quam in castrato pecore [in] Apulo. — 9 vincor pro convincor; ut apud Accium pg. 432 s. l. pervicacia. — desse M; esse V. — ad rem, scil. veneream. — vigorem add. M. — 10 M. add. L.^. — 12 virtutum G. — 13. 14 Epistulis latinis: veni, sis M; epistula (epistola H) latina si venisses (venissis L^) C. — maforis L. — 15 M. Tull.; cf. 221 reticulum ; 350 maculosum ; Ml tenue. — lib. III si recte habet, de quo du- bites, videntur Livinatio, Actio I , II singulorum instar librorum habitae ab auctore Nonii. — 16 ad n. sibi admov. {deteriores apponebat) cdd. Cic; item Non. 350; 411; sibi ad nares admovebat apud anonym. de schem. dianoeas pg. 73 ed. Ilalm.; om. sibi cdd. h. l. et 221 idque ab interpolatoribus additum varietas hic notata videtur evincere. — masculis prius H. — 18 Maceriae, parietes gl., mrg. H. — 19 cohortes Bamb. — reliquit H, G, Bamb. — 20 manu v.; manus cdd. — 21 spacium Ly. — cum densi in orbes Palmerius; condensiores cdd.; cum densiores Me. — 22 inetituissent L^. — 24 paulus tria L^. — quae cdd. — arte M; alte v. — 25 Marsuppium L, H; Marsupium G, Bamb., gl. — 1 ec quo M; et quo C (ex quo H^). — marsippii L^ ; mar- suppii G, L^; marsyppii H; cet. cf. comment. ad. Varr. 'Av&QanoTioliv pg. 503 s. V. lavit. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 206 142 M. MOLIMENTVM, pro conatu. Sisenna Historiarum lib. IIII: Galli contra magno cum molimento ac perpetuo sonu procedunt. 5 MODIMPERATORES, quasi modum imperantes. Varro Rerum humanarum lib. XX: modimperatores in conviviis, qui sunt in- stituti potandi magistri. MAGNILOQVENTIA. Cicero in oratore: quod ille dactylicus numerus hexametrorum magniloquentiae sit accommodatior. 10 MINISTRATRIX positum pro ministra. Cicero de oratore: sed omnes comites ministratricesque esse [de] oratoris diceres. MALE AVDIAM. Cicero de oratore lib. II: in quo ego, non quo libenter male audiam, sed quia causam non libenter remitto, nimium patiens et lentus existimor. 15 MVLTITVDO positum pro frequentia aut copia. Cicero de oratore lib. III: sed ut pontifices veteres propter sacrorum multi- tudinem tresveros epulones esse voluerunt. — idem in eodem: hunc etiam, qui familiarior nobis propter scribtorum multitudinem est. MVLIEROSITAS, cupiditas femineae voluptatis. Cicero Tuscu- 20 lanarum lib. IIII: similiterque ceteri morbi, ut gloriae cupiditas, ut mulierositas, ut ita appellem eam quae graece ipiXoyvvCa dicitur. MEMORIA positum pro vetustate. Pacuvius Chryse: perque nostram r^giam 26 unanimitatem, quam memoria d^iugat. 3 Sisenna Hist. IV fl 5 Varro Rer. hum. XX || 8 57, 191 || 10 I, 17, 75 || 12 II, 75, 305 II 16 III, 19, 73 || 17 III, 19, 71 || 20 IV, 11, 25 jj 23 Pacuvius Chryse. 3 Galli hab. H^; add. Flor. 2; om. rell. — 4 sonu EotJiius; cf. 491 soniti; sona cdd.; sono v. — 5. 6 Modimperatores bis Popma; Modiperatores cdd. — 6 illud modiperatores in cdd. post putendi vocabulum positum. in initio enuntiati coUocavit M; nisi potius reponendum in fine. — 7 potandi Me; putendi C. — matristri L. — 8. 9 quod ille cdd. Cic. et Non.; cum ille recte Ernestius. — dactylicus — hexametrorum Cic; dactilus (dactylus G) — exam. C. — accomod. ed. Bas. — 10. 11 de or.; addend. vid.: lib. I. — sed ut o. cdd. Cic. — id. ac ministras vel ministros. — de oratoris C. — 12 Male audiam (maleudiam Hs), maledicta feram gl-, mrg. H. — 13 male supra add. in L. — relinquo cdd. Cic. — 14 paciens L^, Bamb. — 16 ponit ficis L; pontificis H^. — sacrificiorum Cic; sacrornm H^; sacorum L^; saccorum rell. — 17 tresveros; tresviros cdd. Cic; tres vero C. — epulonis L, H^. — voluerint H^. — idem add. M. — 18 scriptorum C pr. Ly. — 19 cupitas H^^. — 20 cupitas L^. — 21 eam Cic; G; ea L, H. — q)iXoyvvLu Cic; filogenea C. — 23 Memoria pro vetustater gl.; Memoriam G, Bamb. — Pacuv.; conf. 101 deintegrare. — Chrise L; Chrisse H. — 24. 25 egregiam C. — imemmoria Vossius; quod tamen minus probabiU videtur propter ea, quae praecedunt. propius a vero abest Nonii auctoris culpa intercepta 206 NONIVS MARCELLVS 142. 143 M. MVRMVRILLVM, murmuratio. Plautus || Rudente: . . nolo ego murmurillum n^que susurrum fieri. 1 idem: quid murmurillas t^cum et te discrucias? MEDIASTRINOS, non balnearum solum ministros, set et cura- tores aedium legimus. Lucilius lib. XVII: & vilicum Aristocratem, mediastrinum atque bubulcum. Cato in Praeceptis ad filium: mediastrino [illi] imperator tu, ille ceteris. INCIPIT PER N LITTERAM. NVPERVM pro recenti positum, ab eo quod est nuper, id estlO ante non multum temporis. Plautus Captivis: quid? tu lina nocte postulavisti ^t die recdns captum hominem, niiperum, novicium? NEMINIS positum pro nullius. Plautus Captivis: ndminis 15 me miseret certe; nam mei miseret ndminem. Lucilius lib. XXX: neminis ingenium tantum confidere oportet. 26 V, 3, 48 II 2 Plautus || 5 Luc. 1. XVII; cf. comm. H 7 Cato praeceptis ad filium || 11 III, 5, 59 || 14 III, 5, 106 || 17 Luc. 1. XXX. quaedam quibus contineretur , cur Chrysae et Thoantis regum concordia tum temporis esset labefacta. quod si ita est, memoria non, ut Nonius vult, vetustatem significat, sed recordationem. — defugat L. — 3 discrutias jHj. — 4 cf. comm. in Luc. XV, 8. — solum m., set et c. M; sed m. et c. C, Bamb. — 6 aedum L^. — Medie astrinus non solum balniatores sunt et cura- tores legi gl.; at mrg. H: quasi medias partes tenentes, quos nos corrupte mastinos dicimus. mediastrinos non solum balneatores, sed et curatores. — Lucilius (Lucilium L^); cf. comm. in 123 incitas. — lib. XVII cdd. h. l.; lib. XV pg. 123 et 478 ; ille numerus ex sequentis vocabuli initio videtur labem traxisse. — 6 viculum Aristrocratem H^. — 7. 8 ita M; illi imperator (inp. ed. Bas.) tu, ille ceteris mediastrinum (mediastrinus v.). — et hic quidem mediastrinus idem quod vilicus, de quo cf. Cato de re r. cap. 142, non autem in versu Lucilii; cf. comm. in XV, 8. — 13 non vitium L. — 14 prima m. nullum lemma in L, H. — itum pro positum L^, H, Bamb. — nalius, deinde non alius L; nullalius H^. — Plautus; cf. Charis. 111; 133; Diomed. 323; Prisc. 683. — 15 meminis H^. — 16 me add. H^. — certe {vel hercle) add. M. — me G; ap. Plautum haec feruntur: neminis (nemini libri mel.) misereri certum est, quia mei (om. m. 1 B) miseret neminem; et ita fere cdd. Char., Diom., Prisc. (nemo Prisc). — porro mrg. H: nullius misereor, quia nuUus miseretur mei. — 17 Luc; ef. Prisc. 683. — 18 ingenio libri Prisc; Nonii cd. Spanhemii; f. recte. — quemquam pro tantum male idem; cd. Spanhemii. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 207 143. 144 M. NOXITVDO, pro noxia. Accius Armorum iudicio: 20 .... quei n6xitudo oblitteretur P^lopidum ac p^r nos sanctescat genus. NVBERE veteres non solum mulieres, sed etiam viros dicebant, ita ut nunc Itali dicunt. Pomponius Pannuceatis: s^d meus 26 frater maior, p6stquam vidit m^ vi deiectiim domo, niipsit posterius dotatae, vetulae, varicosae, vafrae. NITIDITATEM, pro nitorem. Accius Bacchis: formae, figurae nitiditatem, hospes, geris. NVMEN, pro ornatu. Vergilius Aeneidos lib. II: 30 vadimus inmixti Danais, haut numine nostro. NOENVM, pro non. Lucilius lib. XXX: 1 sed II tamen hoc dicas quid rest? si noenu molestumst. Varro epistula ad Fuffium: si hodie noenum venis, cras quidem, sis, veneris meridie [die] natali Fortis Fortunae. NEVVLT, pro non vult. Titinius Setina: 6 ipsTis quidem hercle ducere hanc sa.n6 nevult. Plautus Trinummo: 'filiam meam tibi desponsam esse aiidio.' — 'nisi tii nevis.' 19 Accius Armorum iudicio || 23 Pomponius Pannuceatis || 27 Accius Bacchis |1 29 II, 396 || 31 Luc. 1. XXX |1 2 Varro epistula ad Fufium || 4 Titinius Setina || 6 V, 2, 32. 19 Noxitudo; nullutn l. L^; om. Bamb.; Noxitudo, noxa gl. — 20. 21 quei M; ocule {praee. o) C. — Pelopidum M; Pelopidarum C; id. vitium in Agamemnonidis Accii pg. 146 s. l. oblitterare. — qui priorem v. pro trimetro hahuerit, non pro parte tetram., licet huic reponatur: ac per nos genu' sanctescat. — Quicheratus servato illo Pelopidarum post noxitudo creticum vocab. excidisse statuit et huic continuari tetram. integrum. — per vos Her- mannus. — santescat C. — 23 Panuceatis H^. — 25 vi deiect. Me; inde- iectum C; f. illa deiect. — 26 nubere cum cavillatione dictum, ut ap. Martial. VIII, 12. — vafrae lun.; afrae C. — 27 Nitiditatem; ita M; Nitiditate v.; Nitidate Bamh-; Niditate gl. — nitore cdd. — 28 geris Me; regis C. — affert Me Eur. Bacch. 453: dxaQ t6 (ibv awfi' ovn afioQcpog sl, ^svs. — 30 haut in numine Bamh. — numene L^. — 31 ef. comm. in Luc. XXX, 20. — Moenum Bamh. — pro noni L. — 1 rest Lachm. comm. in Lucr. 150; est C; sit Santenu^. — si nenu lun.; si noenum C (inaenum L^; id. 2 noenum). — 2 epistola L^, G, H {in hoc prius epistala). — Fuffium G. — nenum ii. — 3 sis M; si v.; del. putat Scal. Coniect. in Varr. pg. 223. — meridie, natali (n. iam lun.) Scal.; meridiem die natalis C. — Fortis om. L. — natali Fortis Fortunae, h. e. die anniversario sacrati deae templi. — 4 Sedina L^, prius H. — 6 hanc add. Quicheratus. — 7 desponsam vetus Plauti; Hermannus; desponsatam Non. cum rell. Pl. cdd. 208 NONIVS MARCELLVS 144 M. NIGRET, nigra fit. Pacuvius Chryse: solisque exortii capessit c5,ndorem, occasu nigret. Accius Bacchis: 10 sole splendet sa^pe, ast idem nimbis interdum nigret. NiTiDANT^ abluunt: dictum a nitore. Ennius Cresphonte: Meropam secum abducunt, eunt ad fontem, nitidant corpora. Accius Thebaide: qui ubi ad Dircaeum fontem adveniunt, mundule 15 nitidantur vulgum qu§,dripedantum sdnipedum. NIXVRIRE, niti velle. Nigidius Commentariorum grammati- corum XXV: nixurit, qui niti vult et in conatu saepius aliqua re praepeditur. NOTiFiCEM, notum faciam. Pomponius * * * Acdus Atreo: 20 nunc te obsecro, stirpem ut evolvas meorum retnqae notifices mihi. NVMELLAE, machinae genus ligneum, ad discruciandos noxios paratum, quo et collum et pedes inmittunt. Plautus Asinaria: 8 Pacuvius Chryse || 10 Accius Bacchis || 12 Ennins Cresphonte 1| 14 Accius Thebaide || 17 Nigidius Comment. gramm. XXV || 20 Pomponius. Accius Atreo. cf. comment. || 23 III, 2, 5. 8 Niget Bamh. — nigra facit H^^ Bamb.; L^; nigrea fit L^. — Nigret, nigra fit gl. — 9 capessit Bentin.; rapessit C. — nigret v.; nigri C. — 10 Bacchis Bentin.; Bacchidem (Baccidem L) C. — 11 sole add. Bothius. — nota ast in tragoedia pos. — idem; scil. aether; cf. Eur. Bacch. 1264 sqq. — 12 Nicidanta luunt i^. — albunt H^ ; alluunt Bamb. — dicunt id. — Nitidant, alvent (albent H) gl., mrg. H. — Cresponte C. — 13 Meropam secum abducunt M; opie eam secum advocant C. — ad fontem V.; ad fortem C. — 16 qui ubi ad Bothius (dein ad Voss.)] Dircaeum fontem Vossius; quin id circeo (circo H^^; circaeo G) fonte C. — advenient L, Ho. — mundule Voss.; mundulae C. — 16 nitidantur vulgum M; uhi nitidantur hdbet vim activam (nitidatur vulgus BihhecTcius); n. vulgo C. — vulgum; ita Ennius avium dixit vulgus; cf. frgm. inc. sed. XXIV. — q. Me; quapri- pedanter (pripedantur L) C. — soni L. — 17 Commentariorum grammati- corum M; commento grammaticae C (commegram L^ ; c. grammatice H). — 18 XXX Ald. — nuxurti, m. 2 nuxurire L; nitixurit Hs^; niiixurit Hs^. — eonatu L, H^. — aliqua re praepeditur M; a. re perpellitur v. — 20 notam faciam i, H, Bamh.; nota f. G; sed cf. gl. notificum, notum factum. — Pomponius; vix credihile post ea quae Bernhardius Schmidtius mus. Bh. XVI, 596 quaeque nos de re m. pgg. 26 et 93 disputavimus extitisse rursus, qui Pomponio Secundo, aequali Senecae, v. vindicarent sequentem. extitere Bihbeckius et Quicheratus. cum tragici aperte tumoris sit ille, aut Nonium Pomponii nomen pro Accii substituisse putabitur aut, quod aliquanto magis probabile, excidisse cum verhis Pomponii Accii nomen. — 22 evolves H^. — remque M; que (praec. meorum) C; iamque B. Schmidtius. — 23 discru- ciendos G. — 24 tollum H. — quo ei L teste Bothio. — inmittunt; puto in- mittuntur. — Plaustus prius H. — Asin. Ald.; Aulularia C; ac f. ipse N. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 209 144. 145 M. 25 nervos, catenas, c&.rcereni, numellas, pedicas, boias. NVGIVENDOS Plautus dici voluit omnes eos, qui aliquid mu- lieribus vendant; nam omnia, quibus matronae utuntur, nugas volunt appellari. Plautus in Aulularia: ubi nugivendis rds solutast omnibus. || 1 NIDVS; pro poculo. Varro Quinquatribus: quam l;fmpha melius e lacuna fontium adlata nido poculi permisceat. NIDVLANTVR. Varro Hebdomadon primo: dies deinde illos, 5 quibus alcyones hieme in aqua nidulantur, eos quoque septem esse dixit. NESCIVM, pro incognito. Plautus [in] Rudente: quae in loceis n^sciis n^scia spe sumiis. NOCTESCERE, caecari. Furius Poematis, etsi est auctoritatis 10 incertae: onmia noctescunt tenebris caliginis atrae. NEPAM quidam cancrum putant ad illud Plauti: retrovorsum . . . cedam; imitab6r nepam. et illud aliud: 16 aut cum nepa * * * est. 27 III, 5, 51 II 1 Varro Quinquatribus || 4 Varro Hebdomadon I (sed cf. comm.) II 7 I, 5, 17 || 9 Furius Poematis 1| 12 Plaut. Cas. II, 8, 7 || 14 f. Ennii; cf, comm. 25 nervos H^; nervus rell. — boias om. L; boiias Hs.^. — 26 f. Nug. dici volunt. — diei L^, H^. — noluit H^. — qui add. H^. — 28 volunt M; voluit V. — 29 nugigerulis cdd. Pl. — 1 pro oculo Bamb. — 2 limfa Scul.; lymfam {seq. m) L, H; nimfam G. — elancula H^. — 3 allata Scal.; adlata tam L; allatum JBTj; allatam L^; H^; G. — nido Me; nidoa G. — poculi lun.; potili G et ut puto ipse Nonius. — nido poculi videtur dictum pro ventre p. — 4 cf. Gell. N. Att. III, 10. — Varro; hic N, eadem, qua pg. 54 s. l. recepticium, levitate perditus GelUana accepit pro Catonianis, Varroni tribuit quae sunt Gellii ; ac similis error supra pg. 112 s. l. flavisas adnotatus. — Hebdomadon primo Bentin.; pro hepdomadon prima C; Bamb.; cf. Gell. — 5 hieme naqua Banib.; hiemana qua Moniepess.; hieme in qua G; hieme anni in aqua Gell. — septem id.; lentem cdd. — cet. cf. Hertz. comm. in l. Gellii. — 7 cf. Gell. IX, 12, 18 sqq. — in om. L^. — 8 cf. Flaut.; quae (qae L^) in loco si nescis (tum ras. H) nescias pessumus G; etiam Gellii cdd. nescias (necias Z) pessimus. — 9 cf. Gell. XVIII, 11, 3 sq. — auctoritatis incertae (incaeriae Lj); cf. comm. in pg. 133 l. lutescit. — 12 Plautus L^. — 13 retroversum L.^, Bamb. — potuere olim esse: retro- vorsum hinc iam concedam. — nepa Bamb. — recessim cedam ad parietem; imitabor nepam melius cdd. Pl. — 14 respici putant docti hic Ennii illud (fdbular. frgm. v. 75) cum capra aut nepa aut exoritur lumen aliquod beluae. et certe apparet quaedam hausta. — aliut L^; aliud rell. — 15. 16 nepas Bamb. — est. set M (es. sed Quicheratus); esset C. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Myellbr. 14 210 NONIVS MARCELLVS 145. 146 M. set dubium in utroque. nam vere nepa scorpius dicitur. M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: serpere angui- culos, natare anaticulas, volare merulas, cornibus uti videmus boves, nepas aculeis, suam denique cuique naturam esse ad viven- dum ducem. . 20 NEX, pro neces. Sisenna Historiarum lib. IIII: quoniam neque mea nex neque intercessio posse videtur illorum dementem repri- mere audaciam. NENIA, ineptum et inconditum carmen, quod a conducta muliere, quae praefica diceretur, is, quibus propinqui non essent, 25 mortuis exbiberetur. Varro de vita populi Romani lib. IIII: ibi a muliere, quae optuma voce esset, [perquam] laudari; dein neniam cantari solitam at tibias et fides. INCIPIT PER 0 LITTERAM. OBSCAEVAVIT, quasi scaevum, malum omen || obstulit. Plautus i in Asinaria: m^tuo, cum illic 6bscaevavit mea^ falsae fallaciae. OPIMITAS, ab opimo. Plautus Asinaria: maximas opimitates, gaiidio exfertfssimas. 6 17 V, 15, 42 II 21 Sisenna Hist. IV j| 26 Varro de vita pop. Rom. IV || 1 II, 1, 18 II 4 II, 2, 16. 16 scorpus ij. — 17 anguigulos C (angulos H^^; in L supra dlterum g adscriptum c, sed idem elutum). — 18 nare, quod exquisitius est^ cdd. Cic. — anaticulas cdd. Cic; anaticulos G, item H post ras.; anatiticulos prius H; anauculos L. — evolare cdd. Cic. — videamus C. — 19 ad videndum JS^. — 21 pro neces M; cf. comm. ad pg. 114 l. frons. — pro necessi {seq. Sisenna) L^; pro nece rell. — 22 nix L,^. — puto neque illorum intercessio p. V. d. r. aud. — 24 Neninia H^. — neptum L^. — a conducta muliere M (conducta Guietus); adducta mulier cdd. — 26 dicoretur L^. — iis C; his Bamb. — 26 exiberetur L; exhiberetur JI^, Bamb.; exhiberet H^, G. — Varro; cf. 67 praeficae. — 27 optuma Guil. Canterus; dl. (obtuma Me); ob- tutum a L, H; obtutama ed. Bas. — optuma voce; h. e. inter mulieres mercede conductas ad plorandum. — perquam {quod corruptum ex praefiqua — et praefica recte repositum a Gronovio ad Liv. VII, 2, 10 — , quae in mrg. glosa olim erat adscripta ad illud muliere ac petita ex pg. 67 l. prae- ficae) secl. M. — neniam cdd. pg. 67; neneniam L, H; nemiam G. — solitu, m. 2 solita H teste Onions. — 28 at cdd. h. l., ut 67. — tibiis H^. — vides cdd. h. l. — 1 Obscelavit H^; L (in hoc 1 puncto notatum et supra scr. litt.; sed utrumque eras.); Obscellavit gl.; Obscevavit rell. — scevum cdd. — Obscaevavit — scaevum v. — momen {praee. m) H^. — obstulit M; abstulit cdd.; attulit «. — 3 metuo Pl.; etuo C. — quod cdd. Pl. — illio L. — obscelavit L, H^; obscev. H^, G. — 4 Optimitas (Obtimitas gl.) ab optimo cdd. cum gl.; corr. lun. — ita optimus pro opimus; optimas pro opimas pg. 119; 101 s. l. glis; dividae. — ^ v. hunc cum tribus qui secuntur ap. Plaut. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 211 146 H. idem Captivis: maximas opfmitates ^piparasque off^rt mihi. OBBA, poculi genUs, quod nunc ubba dicitur. Varro Est modus matulae, TtsQl fis&rjg: dolia atque apothecas tricliuiaris, 10 melicast Calenas obbas et Cumanos calices. OPVLENTITAS, pro opulentia. Plautus in Milite glorioso: quasique eiua opul^ntitatem r^verearis. Caecilius Plocio: opuldntitate uostra sibi eam iniiiriam 15 factS,m. ORBiTVDiNis, pro orbitatis. Accius Ampbitryone: miser^t lacrimarum, luctuum, orbitudinis. Turpilius Thrasyleone: hoc te 6ro, ut illius c^nmiserescas miserulae orbitiidinis. ^^ Pacuvius Doloreste: vae, cum illum videas sollicitum orbitudine? OQVINISCERE est proprie inclinari. Pomponius Prostibulo: ut niillum civem p^dicavi p^r dolum, nisi ipsus orans ultro qui oquinisceret. 6 IV, 1, 2 II 8 Varro Eat modus matulae || 11 IV, 4, 35 || 13 Caecilius Plocio II 16 Accius Amphitryone || 18 Turpilius Thrasyleone || 20 Pacuvius Doloreste || 22 Pomponius Prostibulo. citat Gell. VI, 17^ 12. — opimitates Pl.; GelL; optimitas et C. — effertissimas cdd. Gell.; et sic vel effertissumas Pl. — 7 opimitates Pl.; optimitas C. — oppirasque, m. 2 oppiparasque , H. — offert C; offers Plaut. — 8 Oobua L^. — paculi ivj. — Obpa, poculum gl. — nunc ubba; quidam existimant id dici obbam quod nos nunc cuppam dicimus mrg. H. — Varro; cf. 545 obba; ib. dolia; ib. calices. — nsgi (is&sc C; om. cdd. 545. — 9 apotecas G^. — triclinearis C; tricliniares cdd. ter 545. — apothecas tricliniaris ; minores putat apothecas Oehlerus, ad triclinia appositas, comparatque Germanorum illud Flaschenkoerbe. — 10 melicas (quod fortasse ex seq. vocabulo labem traxit) nondum expeditum. melicas obbas dici existimat Oehlerus a (isli^, po- culi genere, qiiod Anaxippus comicus memoret ap. Athenaeum XI, 486. — a Buechelero et Riesio, ut plerumque in locis difficilioribus, nihil adnotatum. — calenas bis, sed prius del. G. — tumanus H; cumanus L, G; cumanos cdd. 545 s. l. obba; calices; decumanos Palmerius. — 11 Opulentitas; ita supra luculentitas. — 12 quasi quae — opulentitate C. — 13 plocio H^ ; potio rell. — 11 eam add. M. — 15 factam Me; faciam C. — 16 orbitate cdd. — 18 Traseleone L, H; Thrasel. ed. Bas. — 19 theoro L. — ore prius H — ilius L, — miserulae Bibbeckius; miserae (misere L^, H) C. — 20 Duloreste H^, G. — 21 vae M; vel v.; id. vit. pg. 139 s. l. mertaret in v. Accii. — cum ultim L. — 22 cf. 84 l. conquiniscere ; quod quidem ex hoc loco inter- polatum. — Oquiniscere, non Ocquin., ubique cdd. — inclinare cdd.; sed gl.: Oquinescere seu inclinari. — puto Oquiniscere pro inclinari; cf. 120 l. hiscere, cuius tamen non prorsus eadem ratio. — 23 at Bothius. — 24 ipsius G. — q; H^. 14* 212 NONIVS MARCELLVS U6. U7 M. idem Pistore: 26 nisi nunc aliquis subito . . 6bviam occurrit milii, qui oquiniscat, qu6 conpingam t^rminum in tutum locum. OBLITTEEARE est obscurefacero et in oblivionem ducere. Accius Agamemnonidis: fnimicitias P^lopidum 30 extinctas iam atque oblitteratas m^moria renov&re. OFFENDO, offenso. Afranius Vopisco: quaeque nunc off^ndo, semper pr6cul a vostreis sint mala. || OLAT, pro oleat. Afranius Fratriis: i n6n potest quin illa stacta longeque et multis olat. Pomponius Aleonibus: &.leo non liidam sane, ne meae male olfi-nt manus. OBSORDVIT, obsolevit. Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria: 6 obs^rduit iam haec in mea erumna miseria. OBSTEIGILLARE, obstare. Ennius Satyrarum lib. II: 25 Pomponius Pistore || 29 Accius Agamemnonidis || 33 Afranius Vopisco || 1 Afranius Fratriis || 3 Pomponius Aleonibus || 6 Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria || 7 Ennius Sat. 1. II. 27 quo pro ut. — term. obscene dict. — in tutum in totum L, Hi. — 28 Obliterare gl — obscurare facere Barrib.; H^; Bothio testante L (ut Zangem. refert obcurefacere habet L^, id. 2 obsc). — f. adducere. — 29 Agamennonuidis {vel -iudis) L^; Agamemnonuidis ivel -iudis) id. 2. — 30 Pelopidum Vossius; Pelopidarum C. — 31 ita plane H^; lun.; extincta tam obl. H^, L, G. — 33 om. h. l. gl.; in quo seq. Octingentum, octingenta, quod leg. pg. 149 s. l. pondo. — offenso M; offensio v. — Vobisco prius L. — 34 quaeque e. g. s.; ita M (quaeque — procul a iam BibbecJcius; semper Bothius); quoque nunc offendo saepe (sepae L) procul nostra sint (sit L, G) mala. — vix crediderim illud quaeque causam praebuisse Nonio vel auctori eius, cur illud offendo pro substantivo haberet. — 1 Afran.; cf. Prisc. pg. 838. — fratris C pr. L^. — 2 qui in JSi. — illas tacta H^; L; illa tacta H^, G. — illa est acta (vel illa acta) cdd. Prisc. — solat L. — longeque et cunctis olat (olit quid. libri) male Prisc. — agitur de puero delicato vel femina, quae unguenti quo utatur pretiosissimi odore dicitur multorum ad se conversura oculos. nam dativua est multis. — 3 P. in lenonibus Vrbin. 307. — 4 non add. Bothius; item ne. — sanae L. — oleant cdd. — apparet aleae et alei i. e. allii verborum ludi similitudine. — de eo quod est aleum cf. Bitschel. in Mostell. 48. — 6 Obsurduit male Bamb. — Obsorduit, sordidate est (i. e. sordida facta est) gl. — obsolebit L^. — bybovoli (post 1 ra^. in H) ristraria C. — 6 in mea Fleclceisenus ; in me cdd. — herumna L, H^; aerumna ed. Basil. — dicit, qui verba facit, tam frequentia in se ingruere mala ut quod nuperrime evenerit, iam sit antiquatum sibi et loco contempto. — 7 Obstrigillare L^; Obstrin- gillare rell. cum gl. — illud obstrigilare unice probandum videtur Kettnero lib. de Varrone et glosariis latin, pg. 21 sq.; qui a strtgili repetit; alios tamen DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 213 147 M. restitant, occiirsant, obstant, obstringiUant, obagitant. Varro Manio: lex neque innocenti propter simultatem obstrin- 10 gillat neque nocenti propter amicitiam ignoscit. — idem de re rustica lib. I: tii, inquid, invides tanto scriptori et obstrigilandi causa figlinas reprehendis, [ut] cum praeclara quaedam, ne laudes, praetermittas. — idem de vita populi Romani lib. IIII: quod Curio dicebat amicis, ut illi renuntiaretur se, cum id fecisset, obstringil- 15 laturum, ne triumphus decerneretur aut ne iterum fieret consul. OBVABARE, pervertere, depravare: dictum a varis. Ennius Achille: nam c^nsilieis Danai obvarant, quibu' iam concediti' corde. 20 OBSECVNDANTER, obsequenter. Nigidius de dis lib. I: cum autem id quid sit quaerimus, obsecundanter naturae vivere. OCVLITVS, ut animitus, medullitus. Plautus Cornicula: amant ancillam meam Phedullium oculitus. OSSICVLATIM, ut [si] minutatim. Caecilius Fallacia: 26 ossiculatim Parmeuonem d^ via liceat legant. 9 Varro Manio J 10 I, 2, 24 || 13 Varro de vita pop. Rom. IV || 16 Ennius Achille || 20 Nigidius de dis I || 22 Plautus Comicula || 24 Caecilius Fallacia. a stringendo repetisse ut a conscribendo conscribillare v. Ennii, qui sequitur, ostendit. — 8 occursant M; occurrunt v. — obagitant Bentin.: ovagitant C; cf. comment. in Enn. pg. 208. — 9 obstringillant Bj; obstringillat, sed eras. punct. L. — 10 nocent pr. amititiam noscit L. — de re rustica lib. I Ald.; de re publica lib. V C — similis error pg. 148 s. l. olivitatem, — 11. 12. 13 emendarunt docti ex Varrone. nec tamen sat constat, num plane eadem dederit Non. — G: qui quod invidis tanto scriptori obstrigilandi (ita L, H^; ed. princ. Varr., item, ut vid., lib. Politiani; obstringillandi H^, G; ob- strigillandi (obstrigillando) rell. Varr. libri) causa, ut cum praeclara quaedam quae laudes. — 14 cum id fecisset in cdd. post Curio positum; traiedt M. — 15 triumfus L^. — decernar., m. 2 decemaer. H. — puto ac. — de Caesare agitur; cf. Vellei. II, 48, 4. — 16 Obvarrare L, gl. — pervetere L^. — 18. 19 ita M; n. consilius (consiliis v.) obyarant (obvarrant i^) qaibus tam concedit hic ordo C. — cf. comm. ad fab. Enn. 96. 97. — pro corde nescio an melius reponatur cordei; nam et alibi ei corriipta in o. — 20 Obsecundantur G. — diis C. — cum e. q. s.; cf. Horat.: vivere naturae si convenienter oportet. — 21 vivere Eutgersius; viverent C. — 22. 23 Cornicula: amant BitscheUvs Parerg. 155 (Cornicularia lun); non tamen satis potest definiri, utrum sic sit scribendum an Cornicula: qui {vel quia) amant. — PheduIIium (fedulium C) ab eo quod est ^siSvXXa, ut edyllium pro sldvXliov. — elegantiores erunt numeri tales: amant meam ancillam oculitus PheduIIium. — 24 si utrum ex sequente syllaba originem traecerit an potius legendum sit singulatim {vel singillatim), minut., non constat. — Caecilius; cf. 332 legere, rursum colligere. 214 NONIVS MARCELLVS 147. 148 M. OFFICERE, obesse. M. Tullius de officiis lib. III: demoliri ea, quorum altitudo officeret auspiciis. || OLiviTATEM, fructus oleae. Varro Inglorio, naQi cpd^ovov: l tum ddnique, omnis ciim lucerna conbustast in liicubrando olivitasque consumptast. idem de re rustica lib. I: non modo integra eximi, sed etiam maiora quam in arbore umquam pependerint. de olivitate. oleas 5 esui optime condi scribit Cato. OCCEPSO, coepero. Plautus in Amphitryone: ni ego illi puteo, si occepso, §,nimam omnem intertraxero. OSA SVM, pro odi. Plautus in Amphitryone: inimicos semper 6sa sum optu^rier. 10 ORBITVM, ductum per orbem. Varro FvraO-t ^savrov: ut sidera caeli, di6 circum terram §,dque axem quae v61vuntur motu 6rbito. OPVLISCERE, ab opulento, dictum decore. Furius Poematis: 15 quo magis in patriis possint opulescere campis. OCCVLE, occulta. Cicero de oratore lib. II: interiuncta ar- gumentorum plerumque occulas, nequis ea numerare possit. — Ver- gilius Georgicorum lib. II: 26 III, 16, 66 II 1 Varro Inglorio H 4 I, 59, 3 || 7 II, 2, 41 || 9 III, 2, 19 11 Varro rvoo9i asavtov \\ 15 Furius Poematis || 17 II, 41, 177 || 19 II, 346. 26 lib. IIII C; lib. III cdd. 346 s. l. moliri. — 1 oleae Quicheratus, olei cdd.; Olivitatem (011. gl), oleae nimietatem (nimitatem gl.) gl.; mrg. H. — Gloria, tisqI (p&ovov lun. {ap. quem expressum Gloriam, sed v. Indic). — cf. 325 ignoscite; inglorio peri oton H^, G.^; per, tum, eraso ut vid. i, oton H^ ; peritoton G^ ; pertoton L (in glotto ed. lun.). — 2 omnis, si Biesio fides, G; lun.; omnes H, L. — lucernae L, prius H. — 3 in lucubrando v.; in lucubrandi C. — consumptast scr. Varro, non, ut quihusdam placuit, consumpta, propter r. m. — 4 de re publica cdd. — 5 maior C — pepen- derint Varro; G^ testante ed. Bas.; pependerit H; rependerit L, G^. — 6 esut L; esuiut H^. — 7 Occoepso Bamh. — Plautus; cf. 233 anima, aqna; 410 trahere — levare. — 8 si semel occepso ad tollendum hiatum Goetzius; puto: ni ego illi puteo, sin occepso e. q. s.; cf. comm. in Lucil. pg. 210. — 11 ductum Chiffletus; doctus quid. ap. Quicheratum; dictum v.. — Orbitum, ab orbe dictum gl.; mrg. H. — 12. 13. 14 versus Hermannus el. d. m. pg. 388 notavit. — dio M; divnm C; ita idem Varro "Ovog Xvqas motibus diis. — circum Bentin.; eacum C. — atque C pr. L^. — motu H^; motur rell. — 15 Opuliscere cdd.; gl. — ab opulente Bamb. — Furius; cf. Gell. XVIII, 11, 4. — 16 in patriis Gell.; in campis C. — opulescere ST, ; cdd. Gell.; opuliscere rell. — 17 interpuncta recte cdd. Cic. — 18 oculas H^. — Verg.; cf. 365 premere, deponere. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. U. 215 148. 149 M. 20 quod superest, quaecumque premes virgulta per agros, sparge fimo pingui et multa memor occule terra. OPINABILEM. Cicero Academicoruin lib. I; itaque hanc omnem artem rerum opinabilem appellabant. INCIPIT PER P LITTERAM. 25 PAENVLABIVM, quasi theca et vagina paenulae. Novius FuUonia: non multo post sonam acceptam abscidit. 1 cons^quitur paennlarium, || cilotrumt petit. PLEBITATEM, ignobilitatem. Cato pro L. Turio: propter tenuita- tem et plebitatem. — Hemina in Annalibus: quicumque propter plebitatem agro publico eiecti sunt. 5 PETVLVM, tenue et exile. Lucilius lib. XXII: insignis varis cmribus et petilis. 22 I, 8, 31 II 26 Novius Fullonia || 2 Cato pro L. Turio || 3 Hemina Annal.| 6 Luc. 1. XXII. 20 praem. L, H. — 21 fumo G. — 22 Opinabile cdd., non gl. — hoc L^. — 23 partem recte cdcl. Cic. — opinabile Orell. — appellabat C. — 25 om. h. l. gl. — Poenularium C (Pen. ii); Paen. Bamb. — penulae ed. a. 1480; pendulae cdd. — FuUonia (qualis et Titinii fertur) M; fullonico ed. a. 1476; Vrhin. 307; filonico C, Bamb.; Philonico lun. — dubitandum autem non videtur, quin aut hoc fragmentum pariter atque ea, quae pg. 221 ; 81 ; 233, s. l. pastillus; comest; anima, Fullonibus sive Fullonibus feriatis tribuit Non., omnia ad eandem pertineant Atellanam, aut certe Fullonia eadem sit ac Fullones. — 26 sonam {pro zonam) M; sonarum C. — acceptam abscidit M (abscidit iam MunMus); abscidit M; accepit absedet G. — 1 con- sequifur L^. — poenularium C; pen. Bamb. — paenularius, qui paenulas vendit. — cilotrum cdd.; psilothrum ed. a. 1476; quod huic l. non convenit. mirum quod illud adseritur glosa marginali cd. H, quam talem extare refert Onionsius: psilotrum est confectio quaedam ex calce et auripigmento , qui pili adimuntur. — f. chirodytum petit; cf. Lucil. II, 17. — neque est impro- babile haec in fini olim versus fuisse collocata et post paenularium aliquid haustum. — 2 Plebitatem Bamb.; lun.; Plevitatem C; Plebitatem a plebe gl. — pro L. Turio Maiansius, Popma; in L. Veturium Meyerus; idem pessime C. Cotta pro Veturio quam memorat orationem Charis. pg. 195; v. quae de oratoribus a Non. citatis dicta sunt cap. II; conferenda etiam quae notavimm ad pg. 137 l. musimones. — 3 plebitatem lun.; plevitatem C (ita et V. 4). — Hemina; plerumque Cassius Hem. audit ap. Non. et alios, qui eum memorant. — in annalibus v.; in annos C. — sane modo historias, modo annales C. H. citat N; videndum tamen an h. l. ina ex praecedente vocab.. repetitum scribendumque sit Hemina: hos quicumque. — 6 Petilum C, Bamb.; Petulum gl. — recte dicit secundam corripi in hoc vocab. Meursius Exercit. crit. II, 108; qui refert ad nizaXov. — lib. XXII M; lib. XII v. — 6 varis cruribus Bentin.; variis crucibus C. — ex G^. — petilis cdd.; a Lucilio .nimirum et seq. v. auctore venit petulis — petulust. 216 NONIVS MARCELLVS 149 M. Plautus Plocio: namqu^ coloratum frontem habet, petilust, habrus. [petilis tenuis dicit; habris mollis dici,] PACES plurali nurnero nove positum. Varro de vita populi lo Romani lib. III: animadvertendum primum, quibus de causis et quemadmodum constituerint paces; secundum, qua fide et iustiti^ eas coluerint. PONDO MiLLE OCTINGENTVM nove Varro de vita populi Ro- mani lib. IIII: itaque rettulit auri pondo mille octingentum 15 septuaginta quinque * * ♦ Graeci enim heront a mole dixerunt. PANVS, tramae involucrum, quam diminutive paniclam voca- mus. Lucilius lib. VIIII: foris substemini' panus. est tumor quoque inguinum, ex formae similitudine sic voca- 20 tus. Afranius Materteris: inguen plane p&,pnlam, panum, ti^mpanum. Novius Optione: qui m^ nimirum miseriorem rdddidit quam panus puerum; 25 7 Plautus Plocio H 10 Varro de vita pop. Rom. III |I 14 Varro de vita pop. Rom. IV II 16 cf. comment. || 18 Luc. 1. VIIII || 21 Afranius Materteris || 23 Novius Optione. 7. 8 Plantus; cf. 304 frontem. — Plocio lun.; namque Bothius; ploci- nonam H^ ; plocinona L; plocino nam H^, G; at 204 C nam, om. Plocio. — cum de Caecilii tantum Plocio constet, non de Plauti, initium versus in illo Plocino latere suspicatur Bitschelius Parerg. pg. 171; mihi vel errorem Nonii subesse vel extitisse aliquando Plauti Plocium, quod Caec. f. retractarit, videtur pro- hahilius. vix credo illud plocino ortum ex plautus nam. — coloratilem cdd. 204. — habeat H^. — petilust (petilus Scal.) Bitschelius pg. 172, a quo relicua parum bene gesta; petilis C; petulis cdd. 204. — habrus Scal.; habis {statim habris) cdd. hic; om. 204; petilis labris male lun. — 9 haec, in quibus bis dicitur scribendum, ab interpolatore addita intellexit lun. — 10 cf. Hor. bella quis et paces longum diffundit in aevum? — Parces Bamb. — 12 pacis C pr. H^. — quam fidem et iustitiam prius H. — 14 cf. 163 pondo. — 15 lib. III H^. — rettullit L; retulit H. — auri v.; auro C. — 16 post quinque verba ex libris antiquit. vel de ling. lat. petita videntur intercidisse. — hieronimole Hj^; heron a mole rell.; Uxqccv a mole G. Can- terus nov. lect. V, 22. — 17 tranae H^. — quem L^. — paniculae Charis. 81; panuclam G; panulam ed. a. 1476; Panus, panucula (panucla H) gl., mrg. H — 18 Luc; cf. Prisc. 618; Char. 81; Luc. IX, 17. — versus est Luc: intu' (f. indu) modo stet rectu' foris subtemini' panus. — 19 sub- steminus L, subteminus Hj^; subteminis G, H^. — pannis G^; id. 2 pannus. — 20 vocatus M; vocatur v. — 21 Materteris Passerat. ; Matertera G. — 22 inguen Passerat.; plane M; in quem (inquam H^) plenam C; cf. Lucil. frg. inc. XIV. — audacius erit scribi: inguen papularum plenum (plenum iam Passerat.), panum, tympanum. — 24 nimirum M; miserum v. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 217 149. 150 M. quod pueri egrius patiantur hoc genus morbi. PENICVLAMENTVM a veteribus pars vestis dicitur. Ennius Annalium lib. XII: splendent peniculamenta unum ad quodque pedule. 80 Lucilius lib. XVIIII: 1 peniculamento vero reprehendere || noli. Caecilius Feneratore: volat exsanguis, 8imul anhelat, pdniculamentum ett pallio datur.t 5 PRAEGNAVITER, strenue, fortiter et constanter. Plautus Persa: 'ego scio hercle utrumque belle.' — 'age, indica praegnaviter.' Ennius Annalium lib. VI: divi, hoc andite parumper, ut pro Romano populo praegnaviter armis 10 certando prudens animam de corpore mitto. PERPEROS, indoctos, stultos, rudis, [et] insulsos, mendosos. Accius Pragmaticis: describere in theatro pdrperos p6pularis. 15 idem eodem: ideo plectuntiir poetae quam suo vitio sa^pius aut ductabilitate nimia vestra aut perperitudine. 27 Ennius Ann. 1. XII || 30 Luc. 1. XVIIII || 2 Caecilius Feneratore || 5 IV, 4, 39 II 7 Ennius Ann. 1. VI || 12 Accius Pragmaticis |j 15 Accius Pragmaticis. 26 aegrius H^, G. — 27 Penniculamentum Bamb.; et ita m. 1 vel 2 corr. in L. — 27. 28. 29 Annalium lib. XH: splendent M; lib. XI (XU ante ras. H; etiam in L ras. post XI; XXI ed. a. 1476; Parisin. 7577) annalis pendent C. — unum ad quodque pedule Scal.; unum ad quemque pedum C. — 30 Luc; cf. comm. in Luc. v. qui legitur pg. 55 s. l. infantes. — 1 peniculamento vero lan. Dousa; penulamento vere C. — repraehendere L, H. — nobi prius G. — 3. 4 exsanguis Bothius; sanguis C. — penula- mentum H^. — et pallio datur C; tenet | palliolatim, i. e. pallioli instar suc- cinctum, non inscite Eibbeckius. — 5. 6 cf. 154 praegnaviter. — Praegnaviter Acidal.; Prognariter cdd. l. utroque. — Plautus; cf. 154 l. m. — Persa: ego (sic Pl); persecor C. — haercle L; herclae H. — utrum C. — belle (bella, m. 2 bellae H) C; belle et Ambros. ap. Pl.; at recte in Palat. velle. — age; ate C h. l. (te H^). — indica Pl.; H^, G; indie ac (c supra add. m. 2 L) H^, L. — prognariter C; etiam Plauti cdd.; item glosarium Plaut. — 8 divi lun.; diu G. — 9 prognariter C. — 10 prodens G^. — anima C. — 11 rudes J3i; non Bamb. — insulsos Bamb.; L^; et ins. rell. — mendosos M; men- daces v. — 12 Pregmaticis H^; Praegm. L. — cet. cf. ed. Luc. pg. 321. — 13 discribere L, H. — teatro C. — 14 papularis H. — 16 ideo lun.; et eo V. — poaete, m. 2 poete H. — 17 aut add. Hermannus; om. C. — duci- bilitate mrg. H, G. — peritudine H^. 218 NONIVS MAECELLVS 150 M. PKAECOX et PRAECOCA, quod est inmatura. Ennius Annalium lib. VIII: praecoca puguast. 20 Lucilius lib. XXVIII: amicula aspera atque praecofa. Varro Synephebo, Ttsgl i(i(iovijs: ea praecox est fuga. Novius : . huic puellae pra^coquis libido inest ... 25 POPVLATIM, per populos. Pomponius Macco: huiiis poema placuit populatim omnibus. PEAEDATORES, [nocturni] praedones. Naevius Agrypnuntibus: nam in scdnam vos noctiirnos coepit praddatores tollere. POPVLAEIA, ut nugalia vel puerilia. Laberius late loquentibus: 30 et dum popularia agimiis per ludum. POSSESTEix, a possidendo. A.franius Liberto: dius monilis p6ssestricem. 19 Ennius Ann. h VIII || 21 Luc. 1. III H 23 Varro Synephebo || 24 Novius II 26 Pomponius Macco || 28 Naevius Agrypnuntibus I || 30 Laberius Late loquentibus || 33 Afranius Liberto || 35. 36 cf. conam. 18 cf. 156 praecox. — inmaturae prim H. — Aunalium Quicheratus; Annali (Annal L^) C. — 20 praecoca M; praecox v. — 21 XXVIII M; III G; VIII lun. — 22 amicula v. c. Dousae; ed. a. 1476; anicula (anni- cula Hj^; aniculu prius G). — aspera videtur hic idem esse quod cruda, im- mitis; cf. Hor. c. III, 11, 11 sq.; II, 5, 10. — 23 Varro Synephebo, TtsQi £(iliovrjg: ea praecox est fuga. — excidisse hic locum Varronis, qui legitur pg. 156 s. l. praecox vidit Palmerius; ego ultima eius verba reponere satis hahui, unum versiculum aherrando ad idem voeabulum in archet. Noniano haustum ratus. — 25 haec iubente r. m. septenarii vel octonarii iambici partem efficere volui. — poellae L^. — libido v.; livido C. — 26. 27 cf. 154 popu- latim. — Maccis {i. e. Maccis geminis, ut coniecit scribendum lunius, Bothius; huius M (cuius Buechelerus); magnius C. — Pomponius: magnus poeta v. ante lun.; Pomponius: Maccis {immo Macciu') poeta, ut de Plauto dictum sit, Bergkius. — 28. 29 Praedatores M; Praemiatores v. — nocturni secl. M. — Praemiatores , praedonis gl. — amnagremnuntius C. — in scenam M; in scena v. — praedatores M; praemiatores v. — in scenam tollere idem, quod: in publicum efferre. — 30 Popularia Gesnerus s. v. Popularia; Populacia v.; Populatia (populacia Ho^) C, Bamb. — aut nug. H^. — vel puerilia add. L.^. — Populi vastantes nugalia gl.; videtur latere aliquid. — liberius Bamb.; L^. — Latine loquentibus Ritschelius Parerg. pg. 143; at cf. glos. Labbaei latiloquens, nXazvloyoe. vid. legendum Late loquente, quae inscriptio invenitur pg. 220 s. V. pluvia, et ipsa Laberii verba incohanda a dum. — 31 et JTi ; e rell. — popularia Gesnerus; populacia v.; puerilia cdd. — 33. 34 Possestria L, Bamb., gl. — a possedendo gl. — Liberto Me; aliberto C. — eius Scal. ; tui Me; tius C (aliber totus libri Merceri). DE HONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 219 150. 151 M. 35 ita tonstrix, ita inpulstrix, ita curstrix, ita plaustrix, ita adsestrix. PERPETVASSiNT, perpetuum, aetemum fecerint. Ennius Anna- lium lib. Vini: libertatemque ut perpetuassint, 40 quaeque axim. 1 PEAECISVM et OMASVM, partes carnis et || viscerum. Naevius Nervularia: . praecisum, omasum, pemam, callum, gliris, glandia. Lucilius lib. XX: 6 illi praeceiso atque epulis capinntur opimis. PISCVLENTVM positum piscosum, ut pulverulentum. Cato Originum lib. V: [origine] fluvium Naronem magnum, pulchrum, pisculentum. — et lib. VII: fluvius Hiberus oritur ex Cantabris, magnus atque pulcher, pisculentus. 10 PASCEOLVS, ex aluta sacculus. Plautus Rudente: praeterea centum denaria phUippea in pasceolo seorsum.t Lucilius lib. XIII: adde Syracusis sola pasceolumque et alutam. Cato in Pansam: pueris in ludo stilos, pasceolos furare. 37 Ennius Ann. 1. VIIII || 1 Naevius Nervularia || 4 Luc. I. XX y 6 Cato Orig. V II 8 Cato Orig. VH || 10 V, 2, 27 fl 12 Luc. \. XIII || 14 Cato in Pansam. 35. 36 quae secuntur etiam ex comoediis videri petita olim monuimus. — tontrix Xj, prius H. — impulsatrix (inp. L^ L, H^; impultrix H^. — curstrix M; curatrix (curitrix i,) C. — plaustrix v.; plautrix {eras. s supra t in H) C. — adsextrix L. — 37. 38 Perpetuassint Bentin.; Perpetuassent gl.; Per- petuitas sit C. — p., aet. fecerint M; perpetua, aetema cdd.; perpetuum fecissent gl. — Annalium Quicheratus; Annali (Annal L^) C. — 39 perpetuitas sint C (perpetiassint L^). — 40 quaeque axim M; que maxime (maximae L) C; cf. comm. in Enn. Annal. v. 334. sed f. illud que ex v. 39 repetitum scriben- dumque in seq.: partes carnis et maxime visc. — 1 Ennius cd. lun. — Nerru- laria Bitschelius Parerg. 97; herularia L, H; erularia G. — fuit et Plauti Nervularia. — 3 callum, glires Bentin.; gallus, glifis (clifis L) C. — glandia ed. a. i47ff; grandia C. — 6 praecioso i,, H, G^; praeciso L.^; praetioso corr. in G. — 7 origine secl. Me^. — paronem magnom G^. — 8 fluvius Hibems oritur Flor.; H^; fluvium Hiberum is or. reJl. — Cantabris lun.; Cati- natis C, Flor. (Cacinatis G^). — 9 magnis H^. — 10 Pacceolus muta cius sacculus gl. — Pasceolus ; cf. comm. Lucil. in XIII, 10. — 11 ita C exc. quod philyppea H; pr. centum mna philippia in pasceolo sorsus Pdlatini; unde Beizius bene praeterea centum Philippeae minae in pasceolo seorsus, exc. quod Pilipeae pronuntiandum et sorsus. — 13 Seracusis ij. — pasceolum- que et alutam (alutam iam ed. a. 1476) I. Dousa; pasceolum alutamen C (alutameni H^). — 14 in pensam G^. — ludo stilos Bothiu^; ludos tellos C; quodsi recte habet lectio recepta, furare videtur positum pro furari. — pueri in ludo solent pasc. furari Bentin, 220 NONIVS MARCELLVS 151. 152 M. PiEM, colam, custodiam. Plautus Asinaria: 15 libi piem pietatem, si istoc more moratam tibi postulem placere, mater, mihi quo pacto pradcipis? PORTiscvLVS proprie est hortator remigum, id est, qui eam perticam tenet, quae portisculus dicitur, qua et cursum et hor- tamenta moderatur. Plautus Asinaria: 20 et meam partem loquendi ^t tuam trado tibi: ad loquendum atque ad tacendum tiite habes portisculum. Ennius Annalium lib. VII: tosamque tenentes parerent, observarent, portisculu' signum 25 cum dare coepisset. Laberius Hetaera: ndc palmarum piilsus nec portisculi. PERPLEXABILE, figuratum; quod aliud audiatur, aliud sentiatur. Plautus Asinaria: 30 nec lillum verbum f&.ciat perpldxabile. PRAESEGMINA proprie Plautus in Aulularia ea dici voluit quae unguibus eminulis praesecantur: || quin ipsi pridem tonsor ungues ddmserat; 1 coUegit, omnia abstulit praes^gmina. 15 ni, 1, 3 II 20 III, 1, 14 II 23 Ennius Ann. 1. VII || 27 Laberius Hetaera || 30 IV, 1, 47 || 32 II, 4, 33. 15 Piem v.; Pien cdd. — Plautus; cf. 375 postulare. — 16 ubi; qui Goetzius. — piem L^; pientolam id. m. 2; H^; piencolam H^, G. — isto edd. Pl. — 17 psecipis (m. 2 precipis) L. — 18 Postisculus Bamb.; Posticulus Lugd.; Pertisculus cd. N. Fahri; cf. Goetz. ad Pl. Asin. III, 1, 15. — id est Bamh.; idem C. — que Bamh. — eam v. d. ap. QuicJieratum; eandem (eadem L^) cdd. — 19 particam L^. — tene jLj. — qua et cursum Quicheratus; qua (quae L; que H^) excursum edd. — hortamenta ed. a 1476; exhortamenta (exort. L, Bamh.) cdd. — 21 loquendi; ita et Pl. cdd.; loquendi ego {seq. et), quo hiatus vitetur, prohahiliter Meizius. — tum tardo G. — 22 cf Isid. XIX, 2, 13. — ad iacendum C. — tute cdd. Pl.; Isid.; tu ut C. — habes; ita et Isidorus; f. habe; habeas cdd. Pl., minus hene propter r. m.; tu ut habeas Me. — 23 lib. (libro) VIII Annalium (VII Merula) cdd. — 24 tonsamque Carrio; tusante C; ita ap. Lucil. p. 401 scriptum subigam ante pro subigamque. — 27 Hetaera Carrio Em. 1 , 2 ex sanctioribus quos vocat lihris; Cythera G; cf. comm. in 108 ebrulare. — 28 porticuli Xj. — 29 Perpexabile cdd.; Perpexabile, perploxum (sic) gl.; per- plexabile, perplexum mrg. Ho. — 31 perpexabile C. — 32 Plaut.; cf. 273 colligere. — volunt Bamb. — f. pr. ea d. volunt quae — praesecantur. Pl. in Aul. — 1 quin cdd. Pl. et Non.; quiu quom verissime 0. Seyffertus Phi- lolog. XXV, 442. — ipse cdd. Non. l. utroque. — quidem cdd. h, l. — item ungues deserat; unguis dempserat 273; Plaut. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 221 152 M. PiPVLO, pro convitio. Plautus Aulularia: ita me bene amet Laverna! te iam, nisi reddi 5 mihi vasa iubes, pipulo [te] bic differam ante aedis. Picos veteres esse voluerunt quos Graeci grypas appellant. Plautus Aulularia: pici divitiis, qui aiireos mont^s colunt, eos solus supero. 10 PEECELLEEE, evertere, percutere. Varro Parmenone: ^li' ten^Uam abiet^m 861u' pdrc^Uit. PINSERE, tundere vel molere. Varro Tacpfj MavCnnov: nec pistorem ullum nossent, nisi eum qui in pristino pinseret far. — idem de vita populi Romani lib. I: nec pistoris nomen erat, nisi 16 eius qui ruri far pinsebat [nominati ab eo quod pisunt]. PORCAS. Varro Tacpfi MavCnitov: non vides in publico ante ta- bernas, qua populus ambulat, meando proinde ut in arato porcas reddi? PVTIDVM, putre. Varro Taq)^ MavCniiov: inde putidas uvas acinis electis et comestis extendit in lectis quondam. — Cato 20 Originum lib. V: set indu navis putidas atque sentinosas com- meatum ponere solebant. — Caecilius Andrea^: 3 III, 2, 31 II 7 IV, 8, 1 I 10 Varro Parmenone || 12 Varro Taqpr/ Msvinnov \\ 14 Varro de vita pop. Rom. I || 16 Varro Ttfqpijf Mevinnov || 18 Varro Tatpfi Msvinnov \\ 19 Cato Origin. V || 21 Caecilius Andrea (cf. comm.). 3 convitio L, H^, Bartib.; convicio H^, G. — Plaut.; cf. 2S4 differre, dividere vel scindere; Varro de l. lat. VII, 103. — 4. 6 cf. Spengel. de cant. Plaut. pg. 204 sqq.; Goetzius ad III, 2, 1; ib. 31 sq. — mihi inbes vasa prius H. — pipulo te hic cdd. h. l.; otn. te cdd. Pl,, hic cdd. Non. 284, item Varro. — populo vel populos hic cdd. mel. Pl. — 6 grypas L, G, Bamb.; grysppas JT (gryppas Hqo); Picos, grypas (gripas gl.) gl., mrg. H. — S picis, icis, pici, vites cdd. Pl.; picos Angelius. — divitis C. — quia L. — 9 ego cdd. Pl.; idque verum duco, sed ita, ut Angelii recipiatur commentum. — 10. 11 ali' tenellam M; alius teneram v. — 12 cf. 163 pisare. — tafemenippa H, G; tafeminippa L. — IB pistrino H^; cf. Bitsehel. Opusc. II, 459 sqq. — far Schneiderus ad Varr. de re r. I, 69 {seq. idem); farinam v. — 14 ne pro nec H^^. — nisi eius qui ed. a. 1480; qui nisi eius C. — 15 ru far H^^; ruritar L. — nomi- nati ab eo quod pinsunt ed. a. 1480; nominativa quod eo pinsunt C (nomi- nata H^; nomina tua G; pisunt L^); verba expunxit Quieheratus. — 16. 17 cf. 61 porcae. — Porcas; nullum l. in L, H (de G siletur) ; om. Bamb., gl. — Varro — reddit om. G. — tafeminippo L , H. — in publico Gerlachius; ante Vahlenus; in publica nocte te C. — ambulat, meando M; ambulando v. — perinde G; proinde L; item H Onionsio ac Eiesio testantibus; nihil notavit Sieversius. — reddi M, reddit v. — 18 cf. 161 putidum. — Put. putre om. G; cf. lemma superius. — tafe (tofe L^, G) minippu (Menippu ed. Bas.) C. — 19 excendit L^. — 20 lib. V M; lib. II v.; nam haee ex historia belli Punici secundi petita, cuius partem quinto Or. libro narratam constat; cf. Liv. XXV, 3 sq. — s. indu n. M; si inde ignavis C; si indu naves Scal. — potidas ij. — sentinotas L, Flor.^. — 21 ponere Lips.; onere (commeatu 222 NONIVS MARCELLVS 152. 153 M. condiicit navem putridam. Afranius Augure: V18US est fallaci aspectu paries pictus putidus. PAENITVDINE. Pacuvius Teucro: 25 quae ddsiderio aliimnum, paenitiidine squal^s scabresque inciilta vastitiidine. PEAEBiTio, a praebendo, id est exliibendo. Varro Eumenidibus: quod ea die mea erat praebitio, || in ianua cave canem inscribi l iubeo. PVEROS, pro servis. Varro Eumenidibus: vix vulgus confluit non Furiarum, sed puerorum atque ancillarum. PAXILLVS, diminutivum, a palo. Varro Eumenidibus: 6 ubi dicatur primus Zen6n novam haeresim novo paxillo suspendisse. idem Bimarco: ut novum cribrum novo paxillo pendeat. PEOXVMI DiE, id est proxumo. Cato contra Furium [die proxumi] 23 Afranius Augure || 25 Pacuvius Teucro || 28 Varro Eumenidibus || 3 Varro Eumenidibus || 5 Varro Eumenidibus || 8 Varro Bimarco || 9 Cato contra Furium; cf. comm. monere) cdd. — solebant M; volebant C. — Andrea; Andria v.; cf. Mitschel. Parerg. 133; f. Aethrione, pro quo 536 s. 1. prosumia C habet Anthrione vel Antrione; Androgyno Ribheclcius, a quo tamen Andria defenditur. — 22 illud putridam servandum; nam quod vulgo existimant putre et quae inde descen- dunt, si odorem significent, longa, sin mollitiam, brevi esse priore, quam et nos in indice Summarii orthogr. et prosod. latinae secuti sumus opinionem, id mihi iam non probari, ac potius u in omnihus vocabuUs istis amhiguum ac duplicem notionem, ut in tabis verho, ex principali quae est 'madore corruptum^ ortam in libro de v. Saturn. pg. 115 expositum. — 23. 24 Augure: visus est M (Augure et est iam MihhecTcius); augurius et C. — partes pictus L. — putidis ifj. — 25 Poenitudine Quicheratus; Penitudinem (Poen. ed. Bas.; Plen. Bamb.) cdd. — om. h. l. cum sequent. duohus gl. — Pacuvius; cf. 169 scabres; 184 vastities; 243 alumnum; Fest. 372 vastum; comm. in Varr. pg. 125 s. l. inluvies. — Teuchro L, G; Teucro Bamb., item ut vid. H. — , 26. 27 penitudines quales lihri 169; 184; 243; penitudinis quales hic L, H. Bamb.; poenitudini squale ed. Bas. — caverisque h. l. L, H; scaverisque ed. Bas. — desiderio — paenitudine; ablativus causae; inculta vastitudine ahl modi. — 28 id est exh. om. L; exibendo Bamh. — 1 praebitio Ald.; prae- bitioni (praebitio ni H) C. — in ianua Quicheratus ; in ianuam C. — inscrlbi prius i. — 3 Varro; cf. 242 atrum; 421 vix; item 356 opinio. — 5. 6. 7 dimin, Bamb.; dimmin. C. — dicitur H^. — heresim L, H. — 8 Vimarcho L, H; Vimarco G. — ut e. q. s.; fuit qui haec ad iambicum metrum revo- canda putaret et quidem sic: novo lit paxlllo pendeat cribnim novum. — novum pro novo G. — 9 cf. Gell. X, 24, 10; 8; item pg. 441 l. die quarto — Proxumi die, id est proxumo. Cato contra Furium; ita M; Proximi id est proxumo (proxumo Bamh., qui rell. ont-, H^, G, pro- ximo JEfi , L) Cato contra Furium die proxumi (proximo L^ , proxumo G, proximi L^, H^, tum proximu; proxumi id. m. 2). — Proximi a proximo gl. — DE HONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 223 153 M. 10 hoc dicit; sed eadem declinatione a veteribus et crastini et pristini et praefiscini dictum est. PROPERATiM, id est properanter. Caecilius: properatim in tenebris istuc confectumst opus. PERMITIES, periculum, exitium. Lucilius lib. XXVIIII: 16 non tu contraheris ? volgi imperiis versere necessest, nec sine permitie. Plautus Asinaria: pellecebrae, permities. 20 PARCVIT, pepercit. Naevius Quadrigeminis: 8u6 labori is nuUus . . parcuit. PERBITERE, perire. Pacuvius Periboea: nam me perbitere quovis exitio cupio, dum possim illis opitularier. 26 Titinius PuUonia: iam pridem egra es. lit * ♦ * perbiterea. Livius Tereo: 6go puerulum interea ancillae subdam lactentem meae, n6 fame perbitat. 80 Ennius Hecuba: . set numquam scripstis, qui parentem aut hospitem necasset, qnos quis criiciatus perbiteret. 12 Caecilius || 14 Luc. 1. XXVIIII || 18 I, 2, 7 || 20 Naevius Quadrige- minis || 22 Pacuvius Periboea || 25 Titinius Fullonia || 27 Livius Tereo II || 30 Ennius Hecuba. Gell. l. m.: sed ut plerique 'die pristini', ita M. Cato in oratione contra Furium *die proximi' dixit. — contra F.; fuit oratio Catonis et in L. Furium de aqua et in P. Furium pro Hispanis. — 10. 11 eadem {seq. de) M; ea, v. — a veteribus; auctoribus L. — orastini id. — praeficini id.; praefiscisni prius H. — dictum est flj,- dictum rell. — 12 cf. 154 propere; abundare l., quod h. l. legitur, recte notat Quicheratus. — Properatum Bamb. — dictuni est pro id est Hi, L. — 14 Permities G, mut. in Pemities; Permitiis L, H, Bamb.; Permiciis (permities H, G), pernicies gl.; mrg. H, G. — exicium ij. — lib. XXVIIII L, Ho,; XXVIH G, Hs, Ho^. — 15. 16 ita M (contr. et v. necesse iam Me); nunc tu contra venis vel qui in nuptiis velse seneces te (vel sese negeste H, v. se se neges te G) C. — cf. Luc. XXIX, 84. — 17 permitiae C. — 19 pellecrebre permitiis C. — 20 Nevius C. — 21 labori is M; laboris cdd.; labori v. — 22 Perbitere v.; Pervitere cdd. — Pac. om. Bamb . — 23. 24 ita Quicheratus (possim iam Me); nam me pervitere, illis opi- tularier quovis exitio cupio dum prosim C, Bamb. — 26 egra es (vel egres). ut M; egressa aut C. — lacuna sic fere explenda: ut ego timui saepe, ne perbiteres (ita Quicheratus ; perbiteris C). — 28 puerulum M; puerum C. — lactentem Bongarsius; laetantem H, G; let. L. — 31 scripstis Vossius; scripsistis C. de poetis hoc dictum. — qui lun.; quis C. — 32 necasset lun.; 224 NONIVS MARCELLVS 153. 154 M. PIGRARE, timere. Accius Epigonis: fateor; sed cur propter haec pigrem aut huius dubitem p&,rcere capiti? 35 idein Chrysippo: meliiis || pigrasse, quoniam properass^st nefas. 1 PROBITERE, promovere, ecferre. Pacuvius Teucro: aut me occide, illinc sei lisquam probitam gradum. p VELLASCERE ecfeminari ut pverascere revirescere. Varro B ais quod non solum innubae fiunt communis, set etiam veteres puerascunt: 5 et multi pueri puellascunt. PALAESTRICOS, quasi ex usu palaestrae. Afranius Excepto: eti^m depellis mihi manum [pape] pala^stricos? POPVLATIM. Caecilius Obolostate: 'ego p^rdidi te, qui omnes perdo sdrvolos 10 populatim.' — 'quaeso, ne ad malum hoc addas malum.' PRAESENTE, coram vel praesentibus. Pomponius Syris: 33 Accius Epigonis || 36 Accius Chrysippo || 2 Pacuvius Teucro || 4 Varro Bais II 7 Afranius Excepto || 9 Caecilius Obolostate || 12 Pomponius Syris. necassat G. — quos quis cruciatus M; q. q. cruciatur G; quo quis cruciatu lun.; is quo cruciatu Pontanus. — construenda haec ita: quos quis cr. perb., qui p. aut h. n. ; cf. vit. Enn. pg. 210, — 33 aut ante h. l. aut post excidisse probabile est l. pigret, quod nunc legitur illatum tertio capiti pg. 219 s. v. pigror; similis Ubrariorum error notatus pg. 71 s. l. autumnitas. — timere {praecedit re) M; pertimere Bothius; retinere cdd. praeter G, in quo est pertinere. — Epigonis Me; Ericonis G (Erig. G). — 34 pateor L, Hi- — propter haec pigrem MibbeJcius ed. I, propter re (proferre H^ ; proterre id. m. 2) pigrem haec G. — 36 Chrisippo L, H. — 1 quoniam {oel quando) M; quam G. — 2 n. N. — Probitere Stewechius; Providere cdd. — prom., ecferre M; movere et ferre (efferre Stewech.) cdd.; Providere, promovere gl. — 3 /". at. — illinc si (sei Ribbeclcius) usquam Vossius; illa hinc sine usquam C. — pro- videam G; probitam Stewechius. — 4 etfeminari _p«i*s L, H^. — ut puerascere revirescere M; vel revirescere (evir. Ho^) H^; vel revirdescere ex corr. L; V. revirdiscere prius L, H^, G; v. reviridiscere Bamb.; Puellascere, verdiscere (revird. jBT) gl.; mrg. H. — 5 quod; f. pro quot. — set L^; se L^; sed H, G. — puerascunt M; puellascunt v. — 7 Palestricos — palestrae cdd. — 8 palaestricos Bothius; paperalestricos L; pape palestrios (c supra scr.) H; paper palaestricos G. — pater, palaestr. Mercerus non bene. — 10. 11 cf. 150 populatim. — diverbium instituit Bibbeckius. res tatnen non satis certa. — ergo H. — perdite qui Bamb. — illud perdidi suspectum, cum homo nondiim perierit, sed potius instantem perniciem deprecetur. aut igitur scribendum ut puta perduim, aut perdidi, ut perii saepissime, intellegendum de eo qui nondum perierit, sed extremum in periculum sit adductus. perduo male Bibbeckius, cum non persuaserit Schoellius de XII tab. pg. 81 sqq. in eo quod est perduo ac similibus vim inesse futuri. cf. Gorssenii de pronunt. lat. II, 402. — omenes prius L. — perdo servolos M; servos perdo G, Bamb. — hoc pertinet ad seq. malum. — 12 Praes.; cf. 76 absente. — coram om. G. — Syris vel DE HONESTE" SET NOVE DICTIS. II. 225 154. 155 M, qui quidem aput forum praeseute t&tibus mihi v^ndidit. Accius Melanippo: 15 ^st res aliqua, quam praesente his priu' maturare institit. Fenestella Annalium lib. II: et quaedam exta praesente suis, quaedam abseiite porrecissent. — Novius Mania medica: t^ volumus doDO donare pulchro, praesente 6mnibu8. PRIMITER pro prime et primitvs pro primo. Pomponius 20 Maccis geminis: 'qufn bono animo es!' — 'video, erepsti primiter de pannibus. Lucilius lib. V: sicut, cum primos ficos propola recentis protulit et pretio ingenti dad primitu' paucos. 25 PRAEGNAVITER, audaciter. Plautus Persa: age, indica praegnaviter. PROPERE et PROPERATIM ct PROPERITER, celeritcr, properanter. 1 Quadrigarius Annalium lib. 11: eo consules || propere exercitum redducunt. — Pomponius Buccone adoptato: pergis properatim? 14 Accius Melanippo |i 16 Fenestella Annal. II || 17 Novius Mania medica|| 19 Pomponius Maccis geminis || 22 Luc. 1. V || 25 IV, 4, 39 || 1 Quadrigarius Annal. II || 2 Pomponius Buccone adoptato. de mancipiis vel de scopis {cf. pg. 46 l. syrus) inteUegi posse monet 3Iunkiu8. — 13 qui quidem M (itd, ut aput pyrrichium aequet); quidam lun.; quidem C. — apud C pr. L^. — vindedit ij. — 14 cf. 348 maturum. — Menalippo cdd. 348; Menalippa C. — 15 quam Grotius; quae (q: L) cdd. h. l.; om. 348. — praesentem L. — te his cdd. h. 1. — matura id. h. l.; maturare vel mature 348. — 16. 17 Annalium ed. a. 1476; Annali C. — exta Palmerius; extra C. — suis ed. a. 1476; exsuis {praec. e) C exc. quod L, JS exuis. — porrecissent (porrecissem sec. ed. Bas. Palmer.); proiecissem C. — minia (i alterum radendo ex t, ut vid., factum) H^ (munia Ho^). — 18 dona donare H.^. — 19 cf. 488 pannibus; 506 es; item Charis. 187 sq. — 20 Maccis; Accius cdd. h. l. — M. g. ; apud Cliaris., sed eum solum, legitur in Maccis geminis prioribus; uhi illud prioribus ex sequente pannibus, quod huc traiectum sit, ortum haud absurda est Buecheleri coniectura. — 21 de sententia versus plura dicta in comm. ad pg. 488. — quin om. cdd. pg. 488; 506; Charis. 188. — est cdd. h. l. — video om. Char. — erepsti Buechelerus; eripis cdd. h. l.; Char. l. m.; eripisti pg. 488; derepis 506. — da panibus G; panibus etiam L.^, H^; de pann. om. Char. — 22 cf. pg. 281 dare. — 23 cf. comm. Luc. in V, 19. — sicut Lachm. comm, in Lucr. 106; sicuti v. — primus cdd. 281. — propula L. — 24 protulit et lun.; protuli (protulim JEfi) item H, G; item protuli L; pirotulit et cdd. 281. — praetio L, H. — dat cdd. 281; ad h. l. — 25. 26 cf. 150 praegnaviter. — Praegnaviter Acidalius; Prognariter cdd.; Pronaciter, supra a scr. ri, gl. — Persa ge L^. — prognariter C. — 27 cf. 153 properatim. — nullum l. in L. — Propere et om. cdd. (Propere add. Quicheratus); Properiter, celeriter gl. — 1 Annalium; Annali C. — et consules H^. — 2 redducunt C. NoNi Marc. C. D. ed. L. MyeliiEb. 15 226 NONWS MARCELLVS 155 M. Caecilius Plocio: proper^tim in tenebris xstuc confectiimst opus. 5 Pacuvius Teucro: mihi classem imperat Thdssalum nostramque in altum ut pr6periter dediicerem. Accius Telepho: remisque nixi pr6periter navem in fugam 10 tradiint. PRAEFRACTVM, durum, inflexibile. M. Tullius [de officiis lib, III: ego etiam cum Catone meo saepe dissensi. nimis mihi praefracte videbatur aerarium vectigaliaque defendere, omnia publicanis negare. — et] in Ortensio: his contrarius Aristo Cius, praefractus, fer- 15 reus, nihil bonum nisi quod rectum atque honestum est. PVLCRITAS, pro pulcritudo. Caecilius Harpazomene: di bonf, quid illud dst pulchritatis . .? PROLETARII cives dicebantur qui in plebe tenuissima erant et non amplius quam mille et quingentos aeris in censum deferebant. 20 Ennius Annalibus: proletariu' publicitus scuteisque feroque ornatur ferro. PROSPICA etDESPiCA, intenta et contenta. Naevius assitogioIa:+ 4 Caecilius Plocio || 6 Pacuvius Teucro || 9 Accius Telepho || 12 III, 22, 88 II 15 M. Tull. Hortensio H 17 Caecilius Harpazomene || 21 Ennius Annali- bus; cf. comm. || 24 Naevius; cf. comm. 4. 6 cf. 153 l. m. — Caecilius Pl. pr. om. L. — plocio JS^, G; louo H^. — istuc jHi,- stunc rell. — 7 imperat Passerat.; impetrat C. — 8 Thes- salam Bentin. — 9 cf. 307 fuga; 347 molle. — Telefo C. — 10 in figuram Hj^. — 11 transdunt cd. Cuiacii; cf. comm. in 307 l. m. — 12—16 illa de ofif. — et vid. delenda. — praefractum L, M^, G. — 16 Hort. C pr. L^. — hic G^. — aristocius L^, H^; aristotius L^, H^, G. — 17 Pucritas (sie) — pulcritudo L^; Pulchritas — pulchritudo rell. — Harpazomene v.; arpaiomene (arpaio. mene H) C. — 18 vulgo in duos versus vel iambicos vel trochaicos, sed fracto plano et elumbi numero, discerpunt. — 19 cf. 67 proletarii; Gell. XVI, 10. — Proletari L^. — qui supra add. in L; om. Bamh. — pleue ij. — tenuissimi Me, ut Gell.: qui in plebe Romana tenuissimi pau- perrimique erant. — 21 Annali cdd.; Enni liber ex Annalibus Gellius. — l. VI recte adscr. Valilenus. — 22. 23 proletarius Gell.; proletari ut C. — publ. iam Q, Z ap. Gell. — scuteisque Gronovius (scutisque ed. luntin. Gellii); scutaque C; sicuti isque, sicut iisque, si uti isque cdd. Gell. — fero- que ornatur ferro Gell.; ferique (fierique Hj) ornatus C. — 24 contenta M; contempla G; Lugd.; Paris. 7665; 6. — contemta Me; quod si recte se habet, apparet nugatum Nonium; nam despica non potest non habcre vim activam. f. scribendum contemptrix. cf. pg. 160 l. perfica. — Nevius C. — assitogiola C; Astrologa vel Astiologa BibbecJcius; etiam alia sunt praesto veluti Areto- logo. — 26 hac — hac Bothius; ac — ac C — sibi; tibi Bothius; certe sibi non licct referri ad despica. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 227 155. 156 M. 25 hac sibi prospica, hac ddspica .... potest ergo prospieus et despicus dici. POLENTIA, potentia: a polendo dicta. Plautus Rudente: ne inpiorum potior sit pol^ntia. polere vero conmune est. 30 PROPiTiABiLis, a propitiando. Ennius Cupuncula: hinc est animus propitiabilis. i|;a et adulabilis. PAVXILLISPER, a pauxillo. Plautus Truculento: || 1 pliis decem pondo amorist paiisillisper pdrdidit; id est, per particulas. PONDERITATEM, a pondere, ut gravitatem. Accius Pragmaticon lib. I: 6 et ciincta fieri c^tera inbecilla ob p6nderitatem gravitatemque nominis. PVRITIA, puritas. Varro Rerum divinarum lib. I: quae in puritia est frequens polluta. PRAELVMBARE, lumbos praefringere. Novius Vindemiatoribus : 27 III, 2, 4 II 30 Ennius Cupuncula || 33 V, 21 || 3 Accius Pragmaticon 1 1 7 Varro Rer. divin. 1 1) 9 Novius Vindemiatoribua. 26 illa potest — dici videntur esse secludenda. — 27. 28. 29 Pollentia — pollendo — pollentia pollere v. — polendo L, G; pollendo H (in quo prius I lineola inducta del., sed deinde restitut.), Banib. — Polencia a polendo gl. — rudenti ij. — ne inpiorum Pl.; ne ineptorum C. — poUentia cdd. Pl. — pollere H. — vero M; ergo v. — conmune, i. e. vulgo usitatum. — 30 a propitiando Paris. 7665; 6; a propitiendo Bamh.; ad propitiandum C; Propiciabilis, clemens gl. — prius tws in ed. Ennii: propitiabilis, facilis ad propitiandum. sed et in praecedente I. et in sequentibus duohus originis a N. ratio est habita. — Cupuncula Vahlenus; cupiuncula C; Capeduncula Bentin. — 31 huic ed. a. 1476. — 32 adolabilis L, H^. — adolabilis, sine dolore gl., mrg. H. — 33 nullum lemma in L. — a pausillo L, H^; a paux. H^ , G, Bamb. — Pauxillis per pauxillo gl. — 1 plus add. H^. — amoris corruptum; moris cdd. Pl., apud quem superiore v. legitur amor; cet. cf. Spengel. ad h. l. — pausillisper Ly, H^ (pauxillis H^)\ paux. rell. — per- didit cdd. Non.; perdidi Plautus. — 3 Pragmaticon lun.; pracmatico L, G; pracmactico H. — 6 invecilla L^. — ob — nominis Madvig. Opusc. I, 110; non quod — hominis C. — 7. 8 Pueritia cdd.; Pueritia, innocencia gl.; emend. Passeratius. et hoc quidem quin pro pueritia accipiendum sit, sicut apud Ausonium (profess. Burdig. 10, 17) purities legitur, apud Lu^r. IV, 1026 puri, non potest dubitari. illvd incertum, utrum puritas sit retinendum an pro eo restituendum puerilitas. — cet. cf. comment. in pg. 494 l. pueritas. — in puritia est frequens polluta M; pueritia est infrequens polluta C; et ita V. — quae; sc. infirmitas vel aliud tale. — polluta ad pueritia pertinet. — 9 praefringere ed. a. 1476; perfr. cdd. — Praelumbare, lumbos frangere gl. 15* 228 NONIVS MARCELLVS 156 M. coepit unumquemque pra^lumbare fustibus. 10 PVEEAE, pro puellae. Varro Vae victis, Ttsgl (piXovtxlag: . properat^ vivdre puera^, qua sinit a^tatula fluxd ludere, ^sse, amare 6t Veneris ten^re bfgas. idem de vita populi Romani lib. 11: sic iu privatis domibus 15 pueri liberi et puerae ministrabant. PVPAE et PVPI. Varro Aboriginibus, tvsqI avd-gconcov (pvescag: itaque brevi tempore magna pars in desiderium puparum et sigil- lorum veniebat. — idem Titbono, tzsqI 'y^Qcag: ac mammam lacti sugentem pascere pupum. 20 PIPAEE proprie gallinae dicuntur. Varro Aboriginibus, jcsqI avd^Qanciiv cpvdsog: mugit bovis, ori' b&,lat, equi hinniunt, gallfna pfp&.t. PROCVDEEE [dixit] prolatare, producere. Varro To inl tfj (paxfj 25 fivQOVf TtSQi svxaiQiag: legendo autem et scribendo vitam pro- cudito. — Vergilius Georgicorum lib. I: durum procudit arator vomeris obtunsi dentem. PEAECOX, id est praecoqua. Varro Synephebo, tisqI sfifiovijg: 30 verere, ne manu non mittat? cum tot Romae vicarios honestos 11 Varro Vae victis || 15 Varro de vita pop. Rom. II || 17 Varro Abori- ginibus || 19 Varro Tithono || 21 Varro Aboriginibus || 25 Varro To inl rij cpav.fl l^^vQov II 27 I, 261 || 30 Varro Synephebo. 10 coepi Buechelerus; quo recepto oritur senarius integer; possis et cupit. — 14: Vae V. lun.; Devictis v. — 12. 13. 14 metrum agnovit Lachmannus Op. pg. 69. — quas H^ ; G. — etatula H; atula L; ettula G. — fluxa add. M. — esse pro edere. — 15 sigin L. — privatas jffj. — 17 h. l. om. Bamb., non gl: — avQ^QOinov C. — 18 paparum H^. — 19. 20 titono C. — nsgl y^Qoog: ac; nEQTr]Qcocac L, H^; nsQix. H^, G. — lacti M; lactis {seq^. s) H, G; iactis L. — pupam L^, H^. — pascere ed. a. 1476; pascere et C. — 22 cf. 114 grunnire; 450 gannire. — Pypat gallina gl. (y ex i facto, ut vid.). — av&Qconov C. — 23. 24 bos edd. ante Me. — versus agnovit Lachm. Opusc. 68. — mugit bos ovfs balat Lachm. sine causa. bovis enim nominativus etiam apud Petron. cap. 62 reperitur. negue ohstat, quod Varro de l. lat. VIII, 74 iam in usu dicit esse bos. nam multa a Ciceroniani temporis more aliena sunt in saturis illius. — 25 dixit secl. M. — ta (to H^, G) epte facem myron (miron G) litt. maiusculis (de G tamen nihil notatum) nsQi {nsQa L, vsqu H^) svrsQtac C; cf. comm. in 71 l. adulescentiaris. — 30 cf. 150 praecox. — Praecox, praecoca gl. — Synephebo Bentin.; in eridebo £, H^; in eiybo H^, G. — s^[iovsc C. — 31 tot Romae vicarios Oehlerus; toctro (trocto H^) medicarios C. — honesto L. — 1 audissemus; caudisaemus L; avidissimo Oehlerus; aut HS semis Palmerius; illud audissemus ex sequente illo si me audies tu/rhatis verbis perperam repetito videtur corruptum. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. IL 229 156. 157 M. 1 [audissemus] dare possis, || mittet; quod si non mittet, fugies, si me audies. cum tempus revocat, ea praecox est fuga. PAVPERAT, id est pauperem facit. Plautus in Milite glorioso: quae inprobast, pro mercia vitio dominum pretio paiiperat. 5 idem Acliaristione: quam ego tanta pauperavi p^r dolum peciinia? Titinius Prilia: nam quid ego feci te aiit patrem advorsiim meum, quem paiiperetis ambo vestris siimptibus? 10 idem Varo: aecumst me habere: eos pauperem snmptii meo? POTVS [a bibendo]. Lucilius lib. XXX: serus cum ec medio ludo bene potu' recessit. PAVCIENS pro raro dici veterum auctoritas docet. Titinius 15 Gemina: natn pdstquam factus tu^s maritus, h§.c domo abhorres, tnam etiam ux6rem video paiicies. idem in eadem: 3 III, 1, 134 II 5 Plautus Acharistione D 7 Titinius Prilia 0 10 Titinius Varo II 12 Luc. 1. XXX || 14 Titinius Gemina |j 18 Titinius Gemina. 2 es fuga cdd.; est fuga v.; cdd. pg. 150 s. l. praecox. — 3 Pauperat Quicheratus ; Pauperavit cdd., gl. — pauperem fecit fli; gl. — Platus L. — Pl.; cf. comm. in 415 l. virtus. — in videtur delendum. — 4 pro mercedis habet vet. Camerarii. cum ad quae supplendum sit merx, ego corruptum esse suspicor illud mercis. — praetium L, H^; id. 2 praetio. — pauperet ap. Fl. Acidal.; ubi cdd. pauper erit. — 5 item cdd. — acaristione H, G; acari- studio L; in Acharistione ap. Plin. nat. hist. XIV, 92 legitur. — 7 Prilia 31; Privia i, ; Privigia Ei ; Privigna relJ. — numquam alias Privigna memo- rantur Titinii; Prilia vero apud Non. et alibi saepim occurrit. — 8 feci et Hi; fecit et rell; feci te lun. — aut p. adv. m. M; adv. aut patrem meum cdd.; adv. aut patruom meum Buecheleru^. — ted advorsum Rothius; inde Bibbeckius: n. q. e. f. ted adv. aut meum patrem {sive aut tuum patrem). — 9 quem; puto quor. — 10 Varro C. — 11 aecum est L, G; aequum est B.. — babere absolute, ut ap. Ovid. in Metam. I: amor sceleratus habendi et alibi saepe. scite tamen Bibbeckius: adcumst sat me habere, ne eos paiiperem sumptu meo. — 12 illa a bibendo (a vivendo gl.), quae in Lm.2 sunt add., secl. M; a potando Quicheratus. — 13 serus I. Bousa, secus C (sucus m. 1 G). — ec ilf (e I. Dousa); eo C. — medio ac C; del. ac, quod ex ec praeced. vid. ortum, Gerlachius. — alii ludo ac. — 14 Pauciens L^, H, G^, Bamb.; Paucies L^, G^, gl. — 16 nam add. M. — posquam Vrbinnas 307. — tus add. M. — hanc domum Paris. 7577; hanc domo C; hac domo Quicheratus. — cf. Kuehneri gramm. II, 269 sqq. — 17 cf Paul. 220 pauciens dicebant pro raro. Titinius: u. p. v. — video paucies Neukirchius; paucies video C; pauciens video {vel videbo) cdd. Pauli. — 18 in eandem L, H^. 230 NONIVS MARCELLVS 157. 158 M. tu facis inique, paucies eol^s venire in urbem, Caelius Annalium lib. VI: consulto non paucies arcessikim. 20 POLLICTORES sunt qui mortuos curant. Varro Miituum muli scabunt, jisqI 4>(^qi6(iov: itaque si plures dies inter medici disces- sum et adventum pollictoris interfuerunt, et id aestate, videas * * * Varro Cosmotoryne, tzsqI (p&OQccg xoafiov: propter cunam capulum positum 25 nutrix tradit pollictori. Plautus Asinaria: ecquis currit p611ictorem acc^rsere? PVTAMINA non solum arborum sunt, verum omnium rerum purgamenta; nam quidquid ex quacumque re proicitur, putamen 30 appellatur. Plautus in Captivis: niiculeum amisi; reliqui pigneri putamina. PESTILITAS, pestilentia. Lucretius lib. || VI: 1 atque ea vis omnis morborum pestilitasque. PENITVRVM. Accius Epinausimache: quod si procedit, neque te ueque quemquam arbitror tuae padniturum laudis. quam ut serves, vide. B PAVSA est quies alicuius rei. Accius Epigonis: sed iam Amphilochum huc vad^re cerno et nobis danitur pausa loquendi. 20 Caelius Annal. VI |1 21 Varro Mutuum muli scabunt || 24 Varro Cos- motoryne || 27 V, 2, 60 || 31 III, 4, 122 || 1 VI, 1098 H 3 Accius Epinausimache | 6 Accius Epigonis. 19 tu facis inique (in. iam lun.) C. F. W. Muellerus; tus (tis H^) ac iniqui G. — paucies soles {pro solens) venire in urbem M; in urbem paucies venire soles C. — 20 Caecilius Flor., pr. H. —- Annali cdd. — 21 Polinctores (vel PoU.) Bamh.; Pollinctores H.^ (Ho^), G; Pollectores L^; Ho^; Paris. 7665; 6 ; Polectores gl. — omittit exempla Bamb.; de quo fatsa refert Biesius. — 22 hsqI ipcoQiafiov Scal.; tcsqI xwQiaiiov v. — medici lun.; medicis L^, Hy; medicos rell. — medicorum Guietus; non hene, quia sequitur pollictoris. — 23 pollictores L^, H, G; pollectores L^; Ho^. — 24 Varro; cf. pg. 4 capulum. — motorenae L, G; motoraene H. — xocftocv L, H; xocftoci G. — 26 caputum, m. 2 capitum L. — 26 pollictari L^; poUinctori H^.. — 28 ecquis v.; etquis G; item honi l. ap. Pl. — pollinctorem H^ (pol lict. Pl. l. honi). — acersere H^; accersere etiain Pl. cdd. — 29 arbores Bavib. — 30 quicquid (quid Lj) L.^, H, Bamh., puto et G. — 32 nuculetim H^. — reliqui; retinui doeti; cf. Gaes. pg. 97. — pignori cdd. Pl. — IV pr. H. — 2 ea om. G. — omnium G. — 3 Peniturum L, H; Poen. ed. Bas.; om. h. l. Bamh.; Peni- turum, permisurum (L pertisurum) gl. — Epinausimace (Epinaucimace L^) G. — 5 paen. H; pen. L; poen. ed. Bas. — 6 Accius; cf. Gharis. cap. de v. Saturn. (gr. lat. I, 288). — Epigouis Ghar.; Epigono G. — 7 Amfilo cum (sic) G; Amphilochum ap. Ghar. — 8 danitur M; datur bona ineptissime Non., Ghar.; cf. vit. Enn. pg. 238. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. U. 231 158 M. Lucilius Satyrarum lib. I: 10 haec ubi dicta dedit, pausam facit ore loquendi. PEOSPERARI, inpetrari. Lucilius lib. XXVI: nec minima ei prosperatur pax, quod Cassandr&,m deae signo deripuit. PVELLOS, pueros. Varro Testamento, tcsqI diad-Tixav: 15 sic aic ille puelliis Veneris repente Adon cecidit cru^ntus 61im. Lucilius Satjrarum lib. IIH: cumque hic tam formonsu' tibi ac te dignu' puellus. Lucretius: 20 nactae pos sunt tamen nnde puellum suscipere et parta possent ditiscere dulci. Ennius: suos divis sacrificare puellos. Varro Marcipore: 26 PeUan ei permississe, ut se vel vivum degluberet, diim modo redderdt puellum. 9 Luc. 1. I II 11 Luc. 1. XXVI II 14 Varro Testamento || 17 Luc. 1. IIII || 19 IV, 1252 II 22 Ennius || 24 Varro Marcipore. 10 pausam facit ore loquendi ed. a. 1476; fecit pausam o, 1. Stude- mandius; pausam ore loquendi G. — 11 Prosperari prius L; Prosferari L ex corr.; H; G ex corr.; Bamb.; Proferrari prius G; Prosferari, prosperari gl, mrg. G; at mrg. Ho: prosperari (wi. 2 prosferari), impetrari. — Propetrari Gifanius; f. recte. — Lucil.; cf. comm. in Luc. XXVI, 40. — 12 nec minima ei Jf; nec minimo et C. — ei, i. e. Aiaci minori; ei spondiac; cf. de re m. 272. — prosperatur M; ita et Guietus; prosferatur C; propetratur Gifanius. — pax, sc. a dis. — Casandram Hj^. — deae add. M; fuit qui mallet sacro. — 14 nsQi aia&rjyioc L, H; nsQi aia&vnac G. — 16. 16 de Attis immatura morte agitur. — sic sic M; sic ille sic Quicheratus. — Adon Me; vadon C; de eo quod est Adon pro Adonis cf. de re m. 109. — 17 cf. Fest. 249; Prisc. 697; Hageni exc. gramm. XXVI. — 18 formonsus L^; formosus rell. — tibi; homo male Fest. et Prisc. — ac te; apte exc. gramm. — 20 nactae p03 sunt Lucr.; nos C. — puellos Lucr.; et ita f. Non. {seq. s). — 21 partus posset C. — ditescere cdd. Lucr. — 22 Ennius; cf. Fest. 249; PauJ. 248. — 1. VII tribuit Merula. — 23 ita G. — at Festus: Paeni (Poeni ap. Paul.) solitis vos (soliti suos Paul.) sacr. p. ; unde nos in editione Ennii cum Hugio: dis Poeni soliti s. sacr. p. ; nisi praestat coniunctis Nonii et Festi testimoniis reponi: Poeni | sunt soliti divis suos sacrificare puellos. — 25 Pelian ei {vel Peliam ei) M; Pelian Medeae lun.; Pelian me et C. — permississe H; permisisse L, G. — f. Pelian Medae permisse ut se. — se veluvium (seu eluvium Ho.^) Hs^. — 26 dummodo redderet lun.; dum madore addere H, G; om. addere L. — haec eodem metro composita et conexa cum illis quae leguntur pg. 451; 344; 178 s. l. raedam; merum; tudiculare. 232 NONIVS MARCELLVS 158. 159 M. idem Sexagesi: 0 stiilta nostri p^ctoris dormitio vigilabilis, quae m^ puellum inpuberem cepisti. PECVS et PECVDES non solum quadrupedes [animal], verum 30 omnia animalia dicuntur. Plautus Rudente: non vides referre me lividum retem sine squamoso pecu? Livius Aegistho: tum autem lascivum N^rei simum pecus. Vergilius Georgieorum lib. IIII de apibus: 35 et pecudum custodia sollers. Lucretius lib. 11: praeterea genus humanum mutaeque natantes squamigerae pecudes. Lucilius Satyrarum || lib. V: l lascivire pecus nasi rostrique repandum. PEKCITVM dictum est percussum. Plautus Amphitryone: . . . 'deleirat uxor.' — *atra bili percitast.' PECVA et PECVDA ita ut pecora veteres dixerunt. Naevius 5 Gymnastico: bomines, pecua beluasque. 27 Varro Sexagesi || 31 IV, 3, B 1| 33 Livius Aegistho III H 35 IV, 327 || 37 II, 342 II 1 Luc, 1. V 1| 3 II, 2, 96 H 5 Naevius Gymnastico III. 27. 28 idem add. ed. a. 1476; om. C. — Sexagesi; cf. 100 l. dormitio. — mos ultra (sexagesimos ultra) nutri Ji. l. cdd. — vigilab. (vigilabis cdd. pg. 100) obscurum. — 29 inpuberem ed. a. 1476; inpubere C. — coepisti Hg, G. — 30. 31 cf. 460 pecudes. — Pecus et pecudes non solum quadru- pedes [animal], v. o. a. d.; ita M; Pecus non solum quadrapedes (quadru- pes II2, G) animal, v. 0. a. pecudes d. C, Bamh. — pecus collective ut plerumque. — Plautus; cf. Charis. 113; Prisc. 719; 759. — 32 uiduum L^. — retem a Pl. pos. affirmat Prisc. 759; rete C, cdd. Pl.. — 33 Liv.; cf. 335 lustrare. — egisto L, H; Aegistho ed. Bas. — 34 lascivium ed. Bas. — nereis simum cdd. 335; h. l. rei simum; cf. et ad h. v. et ad Lucilii qui sequitur Pacuvii illud: Nerei repandirostrum, incurvicervicum pecus. — 35 Verg. ; cf. 460 pecudes. — pessime autem credidit Quicheratus ante hoc exempl. excidisse Georg. IV, 168 ignavum fucos pecus a praesepibus arcent, cum appareat ideo a Non. adiectum illud: de apibus, quia non, ut in ceteris versi- hus, ex ipsis verhis auctoris intellegi posset non agi de quadrupedihus. — 36 solers L^. — 39 quamigere L; ap. Lucr. melius fertur squami- gerum. — 2 lacivere prius G. — nasi rostrique Balthasar Venator ap. Geh- hardum testante Quicherato (rostrique iam Crinitus, ut refert Bentinus); nisi (niri L^, Ho^) nostrique C. — cet. cf. supra. — 4 deleirat; dilarat H^; delirat rell. — ad hunc v. addita in Ho glosa mirifica: ut nostra colera. — 5 veteris L^. — Nevius C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 233 159 M. idem Lycurgo: Sine ferro manibus, p^cua ut, ad mortem meant. 10 Accius Astyanacte: in celsis montibus pecua atqne inter colles pascunt Danai in Phrygiae terminis. idem Medea: vagant, pavore p^cuda in tumulis deserunt: 15 quis nos pascet p^stea? M. TuUius de re publica lib. IIII: cum adhibent in pecuda pastores. — Accius Diomede: paasimque praeda pecua vallebant agris. Caecilius Imbriis: 20 et homini et pecubus omnibus. Sisenna Historiarum lib. IIII: iumenta, pecuda locis trepidare conpluribus. PVTRET. Pacuvius Teucro: quamquam iam annisque et adtate hoc corpiis putret. 25 Accius Erigona: nam quamquam exanguest c6rpu8 mi atque annis putret. PEOTOLLERE est differre. Lucilius Satyrarum lib. I: si non amplius, ad lustram hoc protolleret unum. PRIVA significat singula. Lucilius Satyrarum lib. I: 30 ad cenam adducam et primum hisce abdomina thynni advenientibu' priva dabo. 8 Naevius Lycurgo XIII || 10 Accius Astyanacte || 13 Accius Medea j] 16 M. TuU. de re publica IV || 17 Accius Diomede || 19 Caecilius Imbriis || 21 Sisenna Hist. IV || 23 Pacuvius Teucro || 26 Accius Erigona U 27 Luc. 1. 1 1| 29 Luc. L I. 9 manibus {i. e. vi) pecua ut (pecua iam Me; pecuda minus bene ed. a. 1476) Bmrgkius; pecora manibus ut C; f. sine ferro pecua mansueta ad mortem meant. sunt autem verba satellitis mirantis Bacchi eiusque comitum nulla vi temptata se tradentium regis militibus patientiam vel ignaviam. — 10 Astianacte L, H. — 12 in Phrygiae terminis lun.; in froegia et (in phroegia et IIs] terminis C. — 13 idem; cf. 467 vagas. — 14 deserunt cdd. 467; sederunt h. l. — 15 clausula. — qui M^, G. — nos; vos 2). Meinsius, Mibbeckius. nos si recte habet, pascet pro nutriet positum. — 18 passim quae C. — puto pecuda. — vallebant, i. e. peribant, G; vellebant L, Mqo; vella- bant Ms; balabant Ald. — 19 Imbriis lun. in Indice pg. 8; himbris C. — 20 pecubus vel pecudis (hoc f. rectius) Spengelius; pecudibus C. — 21 Sysenna Flor.; C pr. M^. — 23 Putret, putridum (^est add. M) gl., mrg. M; ovi. h. l. Bamb. — Tecro L^. — 24 quanquam L^, M; item 26. — iam add. M; nam quamq. Bibbeckius. — 26 nam add. Bitsch. Opusc. II, 621; om. C. — mihi C. — 28 no pro si G. — ad pro at. — lustrum v}; iustrum C. — 29 cf. Gell. X, 20, 4; pg. 35 l. privum. — 80 caenam L, M. — abducam 234 NONIVS MARCELLVS 159. 160 M. Lucretius lib. III: quodsi forte animas extrinsecus insinuari vermibus et privas in corpora posse venire credis. 36 PRODIGITAS dicta profusio. Lucilius Satyrarum lib. VI: nequitia occupat hos, petulantia prodigitasque. PORCET significat prohibet. Pacuvius Atalanta: || mi gnate, id verear eloqui; porcdt pudor. 1 Accius Epigonis: . quibus oculis quisquam nostrum p6terit illorum 6ptui viiltus, quos iam ab armis anni p6rcent? Ennius Telamone: 6 deum me sancit facere pietas; civium porcdt pudor. Varro Manio: hiinc Ceres cibi ministra friigibus suis porcet. Lucilius lib. VI: non te porro procedere porcent. 10 PROLixiTVDiNEM. Pacuvius Doloroste: [oro mi] ne pldctas fandi mi prolixitudinem. PERFICA, perficiens. Lucretius lib. II: denique ad extremum crescendi perfica finem omnia perduxit rerum natura creatrix. 15 32 III, 722 II 36 Luc. 1. VI || 38 Pacuvius Atalanta || 2 Accius Epigonis || 5 Ennius Telamone || 7 Varro Manio || 9 Luc. 1. VI || 11 Pacuvius Doloreste || 13 II, 1116. Bousa pater. — hisce v.; isce C. — abdomina tunni cdd. 35; h. l. addominat hymni L, H; add. himni G. — 32 Lucret. v.; Lucilius C. — 33 insinuari Lucr.; invadi C; cf. comm. in pg. 125 l. innubere. — 34 corpora Lucr.; eorum C. — 37 hos Dousa pater; hoc C. — petulantia Bentin.; peculantia L, H; penulentia G. — 38 Athalanta L, H. — 1 magna te Q. — id M; ut V. — eloqui lun.; loqui C. — 2 Epigonis lun.; egones L, H^; eligonea H^; ligones G; Erigona Ald. — 3 puto set quibus o. — 4 quos Scal.; quod C. — 6 deum pietas; i. e. pietas in deos. — sancit Bergkius; sentit v. — de constructione verbi quod est sancire cf. comm. in Enn. fab. v. 217. — 8 Ceres cibi Popma; ceris tibi C. — porcet v.; porcit cdd. — 11 Prolixitudinero a prolixo gl., mrg. H; om. l. Bamb. — doreste L^; dolorem tes H^; duloreste rell. — 12 prius nos: Oresta mi; oro (ero G^) mi C; at nunc illa ex praecedente Doloreste et sequente mi conflata existimamus. — o ere mi Fri- dericus Leo; cf. Bibbeck. Coroll. frgm. poet. com. pg. CXX. — ne plectas Bothius; ne flectas (n effl. H^) C; plectere hic i. g. exprobrare. — miC. — cet. cf. comm. in 184 l. vanitudo. — 13 perficiens lun.; perfectrix Lachm. ad Lucr. II, 1116; perficeris C; Perfica, perfice gl., mrg. H (perfice etiam mrg. G). — Lucilius C. — 14 donique Lucr. — extremam etiam Lucr. cdd.; extremam Lachmannus ex more Lucr. — 16 naturae L, H^. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. D. 235 160. 161 M. PETIOLVS, a pede, (liminutive. Afranius Excepto: atqae §ideo [ndlo] nudo petiolo'8! PVS * * ♦ PETIGO, genus morbi. Lucilius lib. XXX: 20 inluvies, scabies oculos huic deque petigo conscendere. PORRIGO, genus morbi. Lucilius lib. XXX: tritum et corruptum scabie et porrigini' plennm. PROFLIGARE verbum pessimum ad usum trahi coeptum est. 25 nam cum sit profligatum perditum et ad internicionem ad- ductum, nunc perfectum p-ope et absolutum aut aedificium aut aliquod utile inceptum dicendum putant; cum adfectum dici debeat, non profligatum. M. Tullius tamen Tusculanarum lib. V : profligata iam et paene ad exitum deducta quaestio est. — idem 30 de provinciis consularibus: bellum adfectum videmus. — et infra: nam ipse Caesar quid est quod in ea provincia conmorari velit, 1 nisi ut ea, quae per eum adfecta sunt, || perfecta rei publicae tradat? — et in Oeconomicis: cum vero adfecta iam prope aestate uvas a sole mitiscere tempus est. PATRITVM, ut avitum. Varro Manio: funere familiari con- 5 motei avito ac patrito more precabamur. — idem Rer. hum. 16 Afranius Excepto || 19 Luc. 1. XXX | 22 Luc. 1. XXX || 28 V, 6, 15 !| 29 8, 19 II 30 12, 29 || 2 M. Tull. Oecononomicis || 4 Varro Manio § 5 Varro Rer. hum. XX. 16. 17 diminutivae H^^ ; dimminutive rell. — Pediolus — pediolo Ald. — nolo nudo G; om. nolo Quicheratus, per neglegentiam quidem, sed recte. — p. es edd. — 18 pus quwl in fine v. 17 Jegitur novi 1. initium esse coUatis quae secuntur petigo, porrigo hene statuit Hibbecktus. — 20. 21 cf. 125 inluvies. — deque Fruter.; denique C; cf. glosae Philoxeni pg. 68: depetigo; XengcCy Xdxrjv. — et h. v. et 23 de cane videtur agi morboso. — 22 g. m. Quiche- ratus; m. g. cdd. — sa«e utroque modo loquitur N. — 23 tritum M, tristem v. ~ f. correptum. — scaviae L^. — 24 cf. Gell. III, 16, 18 sq.; XV, 5; quo tamen non solo auctore usus est N. — 25 internicionem H^ ; interitionem rcll. (intericionem Bamb.). — 26 perfectum prope et absolutum 31; perfectum solutum H, G, JBamb.; p. solum tum L; (perfectum et abso- lutum Chaucus ap. lun.; prope absolutum Me). ap. GelL: quae prope absoluta adfectaque sunt. — 27 aliquod pro aliud quod. — f. inceptu. — 29 pr. i. haec et p. ad ex. adducta cdd. Cic. — pene L, G. — 30 v. et, vere ut dicam, paene confectum Gell., Cic. — 31 cur in cdd. Cic. — in ea Gell. et Non.; in Cic. — 1 adfecta sunt perfecta sunt perfecta L, H^. — 2 Oeconominis L; Oeconomico Gell. — aestate GelL; aetate C — 3 uvas liab. GelL, om. C. — mitescere H^, G. — 4 uvitum L^. — conmotei; commotii (commoti Ho^) H^; commoto (conm. L) relL — 6 habito L; abito H ex coi'r., G. — ac prius H; at relL — praec. L, H — Rerum humanaruin Popma; reipublicae C. 236 NONIVS MARCELLVS 161 M. lib. XX: secundum leges avitas et patritas. — Cicero Tusculanarum lib. I: patritam illam et avitam, ut ait Theopbrastus, philosophiam. PERTIDERE, ut distidere. Cicero in oratore: concisum, non concaesum. ec quo quidam pertisum etiam volunt. POPINONES, a popinis, vel hi, quos nunc dicimus tabernarios, lo vel luxoriosi, qui se popinis dedunt. Varro Modio: qui poculis ardentium intro ibit chorum, popino, Lucilius lib. I: infamem quaestum turpemque odisse popinam. PVTIDVM, non putre, sed odoris mali. M. Tullius de finibus 15 bonorum et malorum lib. V: non inscite illud dictum videatur in sue, animum illi pecudi datum pro sale, ne putesceret. PERCVRSIONEM. Cicero Tusculanarum lib. IV: propter animi multarum rerum brevi tempore percursionem. PRAEPESTINATIM. Sisenna Historiarum lib. III: idemque per- 20 6 I, 19, 45 II 8 48, 159 || 11 Varro Modio || 13 Luc. L I H 16 V, 13, 38 18 IV 13, 31 II 20 Sisenna Hist. IIL 6 avitas et Moihim; habitasset C. — Thusculanorum L^. — 7 patriam male cdd. Cic. — et ait L. — Theoprastus (Theoparastus pr. H) L, H^; Theofrastus rell. — filosophiam L^. — 8 Pertidere, ut distidere M (Pertae- dere, ut distaedere Leopardus); ut iani ed. a. 1476; Percidere vel decidere H^; Percedere vel decedere rell.; Percedere {prius Procedere), ut decedere gl.; om. h. l. Bamb. — cf. Paul. 72 distisum et pertisum dicebant, quod nunc distaesum et pertaesum. — 9 concesum C. — ec quo M; et quod C; ex quo cdd. Cic. — pertisum Cic; percisum H^; percesum rell. — bolunt Xj. — pertisum P. Scipionem dixisse ferunt; cf. Luc. frgm. inc. CXXXIII cum comment. — 10 Popiones Bamb. m. 1. — a pop. (poponis pr. G) in cdd. pos. post tabernarios; traiecit M. — hic L^. — poponis pr. G. — 11 luxuriosi cdd. pr. Ly. — 12 quis H^, G. — ardentium Oehlerus; argenteum C. — intro ibit chorum M propter r. m.; nam hic pcrinde purus septenarius atque alter eiusdem saturae, qui leg. pg. 229 s. l. tibia; chorum introibit C. — f. qui p. a. ch. intro iit, popino. — 14 infamem (ita ed. a. 1476) quaestum {prius infamam veitam) M; infamam honestam C; infumam egesta- tem Lachm. comm. in Lucr. pg. 09. — hodisse prius H. — infamem, turpem atque inhonestam odisse popinam Passerat. — 15 cf. 152 putidum. — putre 31, ut 152; putrem (pupem H^) cdd.; Putidum, putens, non putre gl., mrg. H. — odores L^. — 16 ut non Cic. — 17 sue Cic; suave C. — animam — datam Lamhin. — putisceret C; putresceret cdd. Cic. — Ho in mrg.: animam aebeti (hebeti) corpori pro sale dari Ciceronem dixisse. — 18 Percursionem (Percursione gl.), excursum gl., mrg. H. — om. h. l. cum seq. Bamb. — IIII Me; V L, G; N prius H. — 19 percursionem Cic; percursiones (per- cussiones L^) C. — 20 Perfestinatim (praef. H), festine gh, mrg. H. — lib. III Biesius ad servandum exemplorum ex Sisennae historia petitorum ordinem {et sequitur idem; ac nescio an fuerit antiquitus traditum lib. III iidemque); lib. IIII C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 237 161. 162 M. severaverunt, uti lex perveniret at quaestorem ac iudices, quos vellent, instituerent praefestinatim et cupide. PEESTOLARI est expectare vel manere. Sisenna Historiarum lib. III: occulti tacitique adventum cohortium praestolari occi- 2B piunt, 1 PERMITTERE, pro mittere, incitare vel || praecipitare. Sisenna historiarum lib. III: et inde ecum concitatum princeps ad hostium permittit aciem. — idem lib. IIII: multi praemissis armis ex summo se permitterent. 5 PROICERE honeste positum, Sisenna Historiarum lib. IIII: tum posquam aput Iguinos ac Perusinos eius facti mentionem proiecit. PETVLANTIAM, pro inprobitate. Cicero de oratore lib. II: illud adsequor, ut, siqui mihi forte maledicat, petulans aut plane 10 insanus esse videatur. PRESSV, quasi conpressione. Cicero de oratore lib, III: Va- lerium Soranum lenitate vocis atque ipso oris pressu et sono facile vincat. PAVPERTATES novc positum numero plurali. Varro de vita 16 populi Romani lib. I: quid inter hos loves intersit et eos, qui ex marmore, ebore, auro nunc fiunt potes animadvertere et horum temporum divitias et illorum paupertates. 23 Sisenna Hist. III I| 1 Sisenna Hist. IV H 3 Sisenna Hist. IV || 5 Sisenna Hist. IV II 8 II, 75, 305 || 11 III, 11, 43 || 14 Varro de vita pop. Rom. I. 21 at ii, ad rell. — questorem C, Flor. (m. 1 L atque storera). — indices privs R. — 22 pide Flor. m.l. — 2,Z Prestolari L ex eorr., H, Lugd.; gl.; Prestolare pr. L; Praest. ed. Bas. — expestare L^. — 24 lib. IIII prius H. — occulti WernicJcius; occulte C (occulte taciteque lun.). — adventum lun.; advenientium C (advenientiam male Popma). — prestolari L, H (prestul. jLj); praest. ed. Bas. — occipiunt Passeratius; accipiunt C. — 1 pro mittere v.; promittere cdd. — 2 et inde; f. exinde. — praeceps Petrus. — 4 se om. L, Flor. m. 1; mitterent H^; permitteret G^; perm L^, id. 2 add. itti; f. se permittere. — 5. 6 Proicere, effundere gl., mrg. H. — om. l. Bamb. — Sisena Flor. m. 1. — posquam Flor. m. 1; postquam rell. — aput L^; apud rell. — Iguinos; Iguvinos Popma; eginus cdd.; cf. 68 l. apiscitur. — Purusinos G^. — 7 proicit Flor. m. 1. — 8 cf. 23 petulantia. — Petulantia Bamb.; sed cf. 134 lentitudinem. — Petulans {pr. Petulas), quod prior petat gl. — 9 siquis milii maled. cdd. Gic. — plane cdd. Cic; sane C. — 11. 12 nemo est quin litteratissimum togatoram omnium Q. Val. Sor. cdd. Cic. — lenitate vocis Cic; levitate focis C. — oris Cic; vocis C. — 14 Varro; numero ij. — libro L^; libro XI id. m. 2; item Ald. — 15. 16. 17 in his utrum quid — intersit perinde ac divitias e. q. s. suspensum sit a potes animadvertere an praecesserit verbum, ad guod pertineret interrogatio obliqua, non potest definiri. — lovis Hj. — euore L^. — animadvertere H^; anima adverte {pel anima advere) L^; animo advertere rell. — et orbitemporum L^; f. et nostrorum t. 238 NONIVS MARCELLVS 162. 163 M. PAVPERTiNVM. Varro de vita populi Romani lib. I: ut in cetero cultu quae sunt, consentanea, quod sunt paupertina, sine elegantia ac cum castimonia. 20 PLVMAEIVM. Varro Cato vel de liberis educandis: etenim nulla, quae non didicit pingere, potest [bene] iudicare quid sit bene pictum plumario aut textorei in pulvinaribus, plagis. PVRPVEASCIT. Cicero Academicorum lib. II: quid? mare nonne caeruleum? ad eius unda, cum est pulsa remis, purpurascit, et 25 quidem aquae tinctum quodam modo et infectum.+ PERPENDICVLI et NORMAE. Ciccro || Academicorum lib. II: 1 adqui si id crederemus, non egeremus perpendiculis, non normis, non regulis. PiNGVE positum pro inperito et inepto. Cicero Academicorum lib. IIII: quod ipsi Antiocho pingue videtur et sibi ipsum con- 5 trarium. PROBATV DiFFiciLE. Cicero Tusculanarum lib. V: quod etsi difficile est probatu propter tam varia et tam multa tormenta fortunae. PALPO, quasi [a] palpando. Plautus Mercatore: 10 palpo p^rcutit. PEMINOSVM, mali odoris: a pedore dictum. Varro de re rustica 18 Vano de vita pop. Rom. I |1 21 Varro Cato |1 24 Cicero Academ. II 1 Cicero Academ. II || 4 Cicero Academ. II, 34, 109 U 7 V, 1, 1 || 10 I, 2, 42 12 I, 51, 1. 18. 19 hoc et seg. tria l. om. Bamb. — ut in cetero cultu quae Scql.; ut inciter occultuque L, H, Gs; ut in citeroccultoque ed. Bas.; f. ut in cetero cultu aeque s. cons. — consentenea L^. — elegantia L^; elig. rell. — 22 bene secl. M. — 23 aut textorei {seq^. i) M; aut textore H, G; autextore i; a plumario aut textore lun.; plumario a textore Bothim. — plagis V.; plagiis C. — 25. 26 ceruleum L, H. — ad L^; aut H^; at rell. — ius prius L. — aqui etinctum quod admodo L^. — puto aquae tinctu quodam [modo] et infectu. — aquae tinctae quodam modo et infectae Guietus. — 1 Perpendiculi a perpendendo gl., mrg. H. — Perpendicula Quicheratus. — 2 adqui L^; atqui rell. — si id; sub G. — non egeremus om. L. — egeremus Hqos; egerimus G. — 4 imperito Gulielm.; impedito (inp. jCi) C; inpedimento Bamb. — 6 ipso L. — Anthioco L, H. — videbatur cdd. Cic. — 7 nullum l. in H; om. Bamb., gl. — Probatu v.; Probatur C. — Thusculanorum L^; Thusculanarum H^. — 8 difficili ^ars meliorum cdd. Cic. — probatum prius, ut videtur, L. — tam varietatem e multa prius L; tam varie (variae H) multa L post ras.; H^. — 10 Panpo L^. — quasi palp. Quicheratus ; quasi a p. «. — 11 percutit C; percutis Plaut. — 12 Paeminosum G, Bamb. {in hoc videtur fuisse prius Poeminosum). — Peminosum, fetidum, a pedore gl. — quod ad paraphrasin lemmatis, n. N., cum illud peminosus potius idem esse videatur ac perforatus, rimosus. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 239 163. 164 M. lib. I: solida terra pavita, maxime si est argilla, ne, si sit aestu peminosa, in rimis eius grana obliteseant. 15 PiSARE, frangere vel tundere. Varro de re rustica lib. I: promendum hieme, ut in pristinojpisetur ac torreatur. PKAECIDANEVM est praecidendum. Varro de vita populi Ro- mani lib. III: quod bumatus non sit, heredi porca praecidanea suscipiendnm Telluri et Cereri. aliter familia pura non est. 20 PALANGAE dicuntur fustes teretes, qui navibus subiciuntur, cum adtrahuntur ad pelagus vel cum ad littora subducuntur. unde etiamnunc palangarios dicimus qui aliquid oneris fustibus trans- vehunt. Varro de vita populi Romani lib. III: cum Poenus in fretum obviam venisset nostris et quosdam cepisset, crudelissime 26 pro palangis carinis subiecerat, quo metu debilitaret nostros. PONDO DVCENTVM no7e Varro saepe; de vita populi Romani lib. III: Delphos Apollini munera missa, corona aurea pondo ducentum. || 1 INCIPIT PER R LITTERAM. RVTVNDE positum eleganter, concinne vel collecte.+ Cicero de finibus bonorum et malorum lib. IIII: regem, dictatorem, divitem solum esse sapientem, a te quidem apte ac rutunde. quippe; habes ^ enim a rhetoribus. RVTA dicuntur diruta. Cicero de oratore lib. II: set dicis te, cum aedis venderes, ne in rutis quidem et caesis solium tibi paternum recepisse. — Vergilius Georgicorum lib. I: cumulosque ruit male pinguis liarenae. 15 I, 63 II 17 V. de vita pop. Rom. III || 23 V. de vita pop. Rom. III || 26 V. de vita pop. Rom. ni || 3 IV, 3, 7 || 6 II, 55, 226 (Crassus) || 8 I, 105. 13 si sit aestu M; situ C; aestu {vel estu) cdd. Varr. — 14 in rinis L, jBTi. — oblitiscant C. — 15 cf. 152 pinsere. — tondere Bamb. — 16 hieme Varr.; diem C. — pristino L, H; pistrino G; pistino ap. Varr. cd. Politiani; cf. comm. in Varr. l. p. 152 s. l. pinsere. — pisatur cd. Polit. — 17 cf. Gell. IV, 6 , 7 sqq.; dl. tamen auctorem secutus N. — 18 IIII L, H^. — susc. M; suscipienda v. — 20 Plance gl. — terentes L, H^. — 21 subdu- cantur L, H^. — 23 Varro; cf Vdl. Max. IX, 2 ext. 1. — III Thilo, Kettnerus; IIII v. — 24 coepisset C. — credulissime L. — 26 sepe «j. 2 add. H. — 27 Delfos C. — Apolloni Ho. — 2 cf 60 rutundum. — Retunde i, ; Rotunde Hs (non Hqo); Bamb.; gl. — eleganter L^, Bamb.; elig. rell. — concine Bamb. — collecte corruptum; f compte {vel conposite). — Rotunde, conposite gl. — 4 a te quidem Cic; ad equitem (aeq. L) C. — rotunde H^. — 6 Cic; cf. comm. in eund. l. pg. 54 s. l. recepticium. — sed Cic; cdd. 54; et id. h. l. et 384. — dicet Cic. — 7 soHum Cic; solum C. — S recipisse L. — libro II L, — cet. cf. 380 l. ruere, diruere, conplanare. 240 NONIVS MARCELLVS 164 M. EAVVM, furvum. Cicero Academicorum lib. IIII: quia nobismet lO ipsis tum caeruleum, tum ravum videtur; quodque nunc a sole conlucet. KAVIS est raucitas. Plautus Aulularia: ubi, siquid poscam, usque at ravim poscam prius. idem Cistellaria: 15 expiirigabo hercle 6mnia ad raucam ravim. RVRANT, pro rusticantur. Plautus Captivis: dum ruri rurant h6mines, quos ligiirriant. Varro Serrano, tcsql aQxcciQ£(3ioov: dum in agro studiosius ruror, aspicio Triptolemum sculponeatum bigas sequi cornutas. 20 RARENTER, pro rare. Caecilius Plocio: tii nurum non vis odiosam ti esse, quam rarenter videas ? Pomponius Ergastilo: 'longe ab urbe vilicari', qu6 erus rarent^r venit.' — 'non enim vilicari, sed dominarist mea sententia.' 25 RVCTVS a ructando dictus. Plautus Pseudulo: 'pergin ructare in os mihi?' — 'suavi' ructus mihist. sic sine, Simon.' 10 II, 33, 105 II 13 II, 5, 10 II 15 Plautus Cistellaria || 17 I, 1, 16 || 19 Varro Serrano || 21 Caecilius Plocio || 23 Pomponius Ergastilo || 26 V, 2, 9. 10 furvum M; fulvum C; falvum Bamb. — 11. 12 ceruleum L, H. — q. n. i. modo caeruleum videbatur, maae ravum (flavum deter. cdd), quodque nunc, qua a sole conlucet, albescit et vibrat; in quihus priora rectius per- scripta quam apud N.; sed hoc duce reponendum: quodque {i. e. quoadque) nunc a sole conlucet, albescit et vibrat. — 13 Pl.; cf. 374 poscere. — 14 poscamus quae C. — item at. — 16 Clitellaria male Scal.; cf. Studemund. Hermae I, 298. — neque umquam Nonius usus est hac fabula. — 16 ex- purigabo Bitschelius nov. excurs. plaut. pg. 53; expurgabo cdd. — ravinum L; ad rauc. r. etiam PL Ambr. — illud ravis a habere correptam et hic v. docet et in priore probabile reddit r. m.; vitiosum igitur quod fertur in Poe- nulo 778: nego et negando, siquid refert, ravio; ubi omnino futuro opus est legendumque raviero. — 18 ruri om. cdd. — 20 roror (rj. — 21 cf. 515 rarenter. — 22 non vis, i. e. negas. — ti {cdd. tibi) M; cf. libri de v. Saturnio pg. 106. — Pompon.; cf. 186 vilicari; 515 rarenter. — 24. 25 diverbium reposuit M. — vilicari' M; vilicari v.; cet. cf. comm. ad 515 l. m. — enim add. M. — sed dominari om. L. — sest L^^, item sentia. — sine diverbio satis eleganter Bothius: longe ab urbe vilicari, quo erus rarenter venit, id non vilicari, sed dominari eat mea sententia. — 27. 28 cf. Spengel. de cant. Plaut. 407. — percin {in H ras. post n; percinc XJ C. — sic sine simon (sines imon ed. Bas.) C satis bene, dittographia petita, ut etiam 0. Seyfferto visum (cf. Leutschii Indicis Philol. XIV, 444), ex alia atque Pdlatinorum reeensione. — Simo recte Seyffertus; cf. infra. — sic sine modo B, C, D ap. Pl.; in Ambros. legere sibi videbatur Bitschelius sinitemo — ; id. Studemundio teste potius: s . . . inesimo. cf. Caes. pg. 129. — sic sine: i modo Gulielmus; f. sic sines, Simo, ut metrum sit idem atque in v. priore. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 241 164. 165 M. Lucilius Satyrarum lib. III: 30 exbalas tam acidos ex pectore ructus. || 1 RESVPINAS, honeste [id est] ab incepto revocas vel pervertis significat. Accius Antigona: quid agis? perturbas rem omnem ac resnpinas, soror. RINGITVR, irascitur. Terentius in Phormione: 6 ciim tibi sit quod placeat, ille ringitur, tu rideas. RiSCVS, loca in parietibus angusta. Terentius Eunucho: in risco. odiosa cdssas? RECIPROCA ♦ * * r^ciproca animum, inquam [odiose]! 10 Ennius Andromeda: .... rursus prorsus r^ciprocat fluctus fera. REPEDARE. Lucilius Hb. XXVI: r^diisse ac repedasse, ut Romam bitat gladiatoribus. idem: 16 queis acteis ego a Metelli [Romam] rus repedabam munere. REDANDRVARE, reddere. Lucilius lib. VIIII: ut vulgu' redandruet inde. Pacuvius Chryse: Graios nil mediocriter 20 redandruare. 29 Luc. 1. III II 2 Accius Antigona || 4 II, 2, 27 || 6 IV, 6, 16 || 9 auctor scaenicus || 10 Ennius Andromeda || 12 Luc. 1. XXVI || 14 Lucilius U 16 Luc. 1. vmi II 18 Pacuvius Chryse. 30 tam M; tum v. — 1 i. e.; f. dictum. — pertis jpr. L. — 3 soror Iwn.; sorori (7.-4 formione (firm. pr. H) G. — 6 dum t. fit Ter. — turgideas L, H^. — 6 Riscus, repositorium gl. — longa pro loca L^. — eunocho H. — 8 Reciproca, recipe (recepe gl.) mrg. H; gl.; Reciprocare add. Me. — 9 Reciproca ut l. scr. in H; etiam in L locus vacuus capitali litterae relictus. — Recipocra H. — odiose secl. Luentzerus. — 10 Enn.; cf. 384 rursus. — 11 rursus L^ ; russus H^ {quod non potest admiUi, nisi si scripseris prossus); riscus L^, H^, G. — fructus cdd. h. l. — fera Berghius; feram cdd. utrohique. — 13 rediisse Guietus; redisse C. — repidasse Z»,. — Romam bitat Scal.; Roma vitet C. — cf. comm. in Luc. XXVI, 62. — gladiatoribus ; h. e. quando editur munus gladiatorium. — 14. 16 idem: queis actis GuUelmus; idemque sanctum C — a Metelli rus rep. m. M; a Metello (Metollo Gy) Romam (guod ex sup. v. irrepsit) reped. m. — 16 Redandruare, redire gl. — cf. Fest. 270 redantruare. — reddere vir doctus ap. Quicheratum; redire v.; cf. Fest. l. m. — 17 redrandruet G. — totus v. legitur ap. Fest.: praesul ut amptruet (ampiruet cd.) hinc (inde ccZ.), ut (om, cd.) vulgu' redamptruet (redamplavit cd.) inde (om. cd.; at, quod sequitur, Festi est). — 18 chrise L, H^; grise H^. — 19. 20 plenius hoc frgm. leg. ap. Festum. — NoMi Mabc. C. D. ed. L. Mtxllhb. 16 242 NONIVS MARCELLVS 165. 166 M. REDOSTIT, reddit. Accius Amphitry one : . dcquid hic redostit vim, cometem obtett facilius? idem Didascalicon lib. II: ut, diim brevitatem velint consequi verborum, aliter kc sit r^llatum, redhostiant responsum. 25 REPVERASCEEE. Novius Agricola: 'quid ita?' — 'quia enim repuerascis, fiigitas personas, pater.' M. Tullius de oratore lib. II: cum Scipione solitura rusticari eosque incredibiliter repuerascere esse solitos, cum rus ex urbe, tamquam ex vinculis, evolavissent. — et de senectute: et siquis 30 deus mihi largiatur ut ex hac aetate repuerascam et in cunabulis vagiam. || RHETORISSAT. Pomponius Mcdico: i 'dolasti uxorem; nunc eapropter me cupis concidere?' — 'etiam rdtorissas?' 21 Accius Amphitryone || 23 Accius Didascalicon II || 26 Novius Agricola|| 28 II, 6, 22 II 30 23, 83 || 1 Pomponius Medico. Graios recte Fest.; Graecos (Grec. L, H) C. — nihil cdd. Non. et Fest. —' redamptruare cd. Fest. — 21 cf. Fest. 270 redhostire. — Redostit etiam gl. — reddit lun.; redit edd.; cf. Fest. l. tn.: redhostire, referre gratiam; Non. pg. 4 s. l. hostimentum: hostire — id est aequa reddere. — Accius cf. Fest. l. m. — 22 cedo, ecquid Festus; quid (praec. e) cdd. Non. — vim Quicheratus ; viam G; ap. Festum est: cedo ecquid te redhosti titum (ef. H. Keil. mus. Bhen. VI, 624). — obbiet H^, G; obhiet cd. lun.; cum eas sem obiectet cd. Festi. — locus nondum expeditus. ac difficillima emendatio, cum de argumento Amph. Accianae non constet. fortasse co mei (quo mihi) se obiectet {i. e. obiciatur) facilius. potuere haec dici ab Amphitryone de Pterelao obsesso a se et obviam egresso hostibus. — quo iani Mercerus. — Comaethus, quae Pterelaum patrem prodidisse dicitur, nomen latere in illo cometem vel cum eas sem suspicatur Bibbeckius, qui de fabula Acciana egit libri de tragoedia latina pgg. 553 sqq. — 23 didaaiiaXiiiwv Bentin.; di- dascalico C (didascalico prius H). — II om. L; I edd. ante Me. — 24. 25 versus constituit Lachmann. Opusc. 70 sq. — brevitatem velint Lachm.; velint (velin L, H^) brevit. C. — ac sit G, H^; assit H^; aliter L. — rellatum Lachm.; relatum C. — redhostiant r. Hermannus; redhosti r. (redostire sponsum, m. 2 redhostire sp. H) C. — 26 Repuerascere, in puerum redire H, Bamb., gl., mrg. H.; in H illa in p. r. punctis additis deleta; eadem m. 1 vel 2 add. L; om. G. — Repuerascere ; cf. puerascere 154 s. l. puellascere. — 27 quid Aldus; quod C. — fugitas Me; fugit has C. — 28. 29. 30 ita Quicheratus ; v. infra. — cum — rusticari om. hic cdd. — repuerescere cdd. Gic. optimi; cf. Halm. ad Cat. m. 23, 83. — 31 repueriscam cdd. Gic. (repuerescam frgm. Bernense). — in cunis (in cunas frgm. Bern.) cdd. Cic. — 32 post vagiam add. C: et de oratore libro II: c. Sc. s. r. eosque (eos qui H^) i. r. e. s. — 1 Rhetoriscat H^ ; Retoriscat (rhetoriscat H), retorice (rhetorice ex correct. H) loquitur gl., mrg. H. — 2 dolasti prius H; ed. a. 1480; dalasti H ex corr., L, G. — 3 retorissus L^; rbetorissas prius H; in quo et alias h et h con- fusae; rhetorissas L^, H ex corr., G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 243 166 M. EAMICES dicuntur pulmones vel hirnea. Plautus Mereatore: 5 tui causa rapi ramices, atrum dum sputo sanguinem. idem Poenulo: neque nos quemquam flagitamus neque nos quisquam flagitat; tua causa nemo nostrorumst suds rupturus ramicea. Varro Trihodite, nsQL aQsrrjg xtrJ6s(og: priusquam in orcestra 10 pythaules inflet tibias, domi suae ramices rumpit. — Lucilius Satyrarum lib. VIIII: quod deformi' senex, dQ^QiTitibs ac podagrosus est, quod mancus macerque, exilis, ramice magno. Varro Gerontodidascalo: rapta a nescio quo mulioue raptoris 15 ramices rumpit. RVSPAEi est scrutari. Accius Nyctegresia: iuben nunc adtemtare, iuben nunc, anime, ruspari Phrygas? idem Meleagro: vagent ruspantes silYas, sectant^s feras. 20 EEGEEDEEE, rcvocare. Ennius Achille: quo nunc incerta re atque inorata gradum regr^dere conare? EVMiNAEi dictum in memoriam revocare. Varro Tanaquile: 4 I, 2, 27 II 6 III, 1, 36 || 9 Varro Trihodite || 11 Luc. 1. VIIII || 14 Varro Gerontodidascalo || 16 Accius Nyctegresia || 18 Accius Meleagro H 20 Ennius Achille II 23 Varro Tanaquile. 4 Ramites, pulmones gl.; mrg H; ramites (non Ram.), supra scr. t L. — pamones L, Hi, Bamb. — hirenea pr. G. — h tua cdd. Pl. — ramites pr. L; ramites, tramites cdd. Pl. — ita remites pro remiges. — iamdudum bene cdd. Pl.; atrum dum C; atrum iam dispUcet recte Ritschelio. — puto L. — 6 Penulo L, H. — 7 flagius neque L. — 8 nostrorumst; nostrorum si cdd. Pl., nostrum est G. — rupturos C. — raipittes L^ ; ramites cdd. Pl. — 9. 10 nsQi airjc («TTjc H^, G) Kaizrjcsac (xatr/jCEco L, Kirrjcsac G) C. — orchestra H, ut vid. — pythaules; cf. Hor. Epist. II, 3, 414 sq. — imflet L; ymflet H^. — tibi has H^; post tibi ras. in L (tibi has id. test. ed. Bas.). — ramites prius L. — 12 dQ^QitiKog FrancJcenus; arthriticus v.; f. vere, cum interdum in cdd. Non. Graeca in latinuvi sermonem recepta graecis scribantur litteris; apopititus L; apptitus H^^; apepiticus Hs.^; ap^S-piticus Ho^, vix recte; apepi- titus G. — ac podagrosus H^; Ald.; as potagrosus L, H^, G. — 13 macer- que M; miserque C (macer iam I. Dousa). — ramite prius L, H^. — 14 cerontoditascalo L^. — annescio C (annescio H); a nescio lun. — raptoris Popma; raptori Lips., puto recte; rapturis C. — 16 ramitis priu^ L; ramicis rell. — 16 Ruspicari est strutari Bamb. — Nyteresia (Nict. H) C. — 17 iuben bis M (iube Bentin.); iuve {seq. n) bis C (iuvae JBTi l. pr.). — ad- temtare L^; id. 2 att.; adtemptare H, G. — anime Bibbeckius; animo C, — frygas (frigas G) C. — 19 rospautes L. — sectantes cd. N. Fabri; sextamtes C. — 20 chennius, tum cenmus L^. — 21 morata G; ignorata Turneb., Guietus. — 23 Ruminari Vossius; Ruminare cdd. (om. h. l. gl.J. — 16* 244 NONIVS MARCELLVS 166. 167 M, non modo absens nihil quicquam de te sequius cogitabit, sed etiam ruminabitur humanitatem. — Livius Aegistho: 26 nemo ha^ce vostrum ruminetur mulieri. RVSTICATIM, pro rustice, Pomponius Aleonibus: §,d ego rusticatim tangam; nam lirbanatim nescio. RVMIFERARE dictum honeste rumoribus || ferre. Plautus Amphi- i tryone: qu§,mque adeo civis Thebani vero rumiferant probam, RETVRARE, aperire, contra id quod dicitur opturare operire. Varro Agathone: pueri obscenis verbis novae nuptulae aures & refurant ♦ * * habeant. RVTVBA, perturbatio. Varro Sexagesi: ergo tum Romae parce pureque pudentis vixere. en patriam! nunc sumus in rutuba. REVOCARE positum per vices mutuo vocare. Varro Sexagesi: 10 qui nobis ministrarunt pueri diebus festis cicer viride [qui] nos [pro vocare] advocare cum audeant, nos illos revocare timemus? RECENTARI honestc positum pro novari. quod est graece avavsov- 6%-aL. Maccius : 25 Livius Aegistho IV || 27 Pomponius Aleonibus || 1 II, 2, 46 || 5 Varro Agathone; cf. comm. || 7 Varro Sexagesi || 10 Varro Sexagesi || 14 Maccius. Tanaquile; logistoricis Varronis libris adscribendum hunc inscriptumque altero titulo de pudicitia probabiliter coniecit MercTclinus; Saturis addidere alii. — 24 nihil add. M; non modo non absens quicquam Quicheratus. — cogitabit Turnebus; cogitavit G. — etiam tuam r. Quicheratus. — 25 Aegistho ed. Bas.; aegisto L, egisto JS. — 26 haece M; haec C (baec L^). — vostrum D. Heinsius (seq. rum); voster G. — 27 Pomp.; cf. 408 tangere — circumvenire. — 28 at Hi. — nam add. Guietus. — 1 om. Bamb. — 2 q, ad. Pl.; quan- quam (quamq. L^ ; O) ideo C, — cuius G. — tebani L, H. — vero rumificant, verorum mirificant fere cdd. meliores Pl. — 4 Ret. lun.; Redurare cdd. — obdurare H.^; id. 2 obturare, — cet. ef. Paul. 184. — operire add. M. — 6 Agathone (Agatone G); cf. 356 obscenum, inmundum. — nuptulae cdd. 356; nuptae (nupte G) h. l. C. — aures redurant ed. a. 1476 (returant Me prae- eunte lun.; obturant Popma); aures reiurant, redurant, restaurant cdd. 356; aurea habeant h. l. — recte dicit Biesius post aures quaedam hausta; quae num fuerint Varronis incertum. — cet. n. N.; nam ret. idem quod replere. — 7 om. l. Bamb. — 8 puremquae H^; purequae L^. — 9 vixere Gulielmius; vivere G. — en patriam Lachm. comm. in Lucr. pg. 56; in patria v. — 10 Saxagesi L. — 11 virde L^. — [qui]; del. Duentzerus. — 12 [pro vocare] advocare {scil. ad cenam) M; provocare advocare G; cf. 74 l. advocasse pro vocasse. — illos v.; illo G. — agitur de servis per turbas temporum Varro- nianorum ad divitias et potentiam provectis. — 13 cf. Gell. XV, 25. — Re- centari — novari v.; Recentare — novare cdd.; cf. Gell. — avavsova&ai (ita ed. a. 1476). Maccius (Matius, ut apud Gell., Bentin.); ananeutem accius prius L; ananeuten accius 'priu^ H; ananeute accius G, item ex corr. L, H, DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 245 16T. 168 M. 16 iamiam albicascit Phoebm et rec^ntatur; commune lumen h6minibu8 voluptatist. EAPINATOEES pro raptoribus. Varro Bimarco: in invidiam veniant [in] hoc ipso rapinatores. — Lucilius lib, II: homo inpuratus et inpuno estque rapister. 20 KEDA. Varro epistula ad Neronem: quodsi tuam heri redam non habuissem, varices haberem. EECENTIOEVM. M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. II: horum recentiorum, numquam dictum ab illo, quod sciam. EVMAM veteres mammam dixerunt. Varro Cato vel de liberis 26 educandis: dis Semonibus lacte fit, non vino; Cuninae propter cunas, Ruminae propter rumam, id est prisco vocabulo mammam; a quo || 1 subrumi etiamnunc dicuntur agni. EEICVLAS oves, aut aetate aut morbo graves. Varro Cato vel de liberis educandis: seicut in grege opilio oves minus idoneas removere solet, quas reiculas appellant. saepe enim unus puer 5 petulans atque inpurus inquinat gregem puerorum. 17 Varro Bimarco || 18 Luc. 1. II B 20 Varro epistula ad Neronem || 22 II, 26, 82 II 24 Varro Cato !j 2 Varro Cato. 16. 16 albigcascit L. — Phoebus docti add. ex Gellio. — et recentatur (recentur li) commune (c5mmune, punct., ut vid., m. 2 L) lumen hominibus Non. nota incogitantia ; et recentatnr; commune lumen hominibus voluptatist {ita M; et voluptatis cdd) Gell. — 17 pro om. L. — Vimarco C. — 18 in del. Popma. — Lucil. ; cf. 129 inpuno. — 19 h. inpudicus et inpune est rapinator cdd. h. l. — 20 Reda, vehicolum (vehicnlum H) gl., mrg. H. — vehiculum om. G; habet Bamb.; pu/nctis del. in H; m. 2 add. in L. — Varro; cf. 26 vari. — ad Neronem: ad uerronem priu^ G ; ad varronem rell., ut pg. 26. — nam si cdd. 26. — he redam L^ ; heri om. cdd. 26. — haberem varicPB cdd. 26. — 22. 23 Rec. ; novorum add. L.^, H^, Bamb.; gl.; mg. H. — Ciceronis verba Jiaec sunt: attulisti aliud humanius horum recentiorum, numquam dictum ab ipso illo, quod sciam. — ab ullo H^. — 24 de libris Li. — 25 dis Semonibus {vel his S.) Lips. Antiq. Lect. II, 18; hisce manibus C; hisce numinibus Prellerus Mythol. Mom. ed. I pg. 54; f. hisce omnibus. — male Scal.: hisce Maniabus; cf. commenta doctorum ad Varr. de l. lat. IX, 61; Fest. pg. 129 l. Manias. — Cuninae lun.; cunina C. — 26 Ruminae v.; et ita G; rumine H; om. L., in quo rasura spatio fere aequans illud ruminae, sed ut aliud videatur ibi scriptum fuisse, exc. quod prima esset littera r. — propter rumam, id est — mammam; cf. Varr. de re r. II, 11, 5. — 3 de libris L. — seicut {praeced. s) M; et ut v.; fuit qui pu- taret illud et delendum. — 4 appellant cd. Paris. 7577 ; appellat C. — 6 inquinat Ald.; inquit (inquid L, H^) C. 246 NONIVS MARCELLVS 168 M. INCIPIT PER S LITTERAM. SALTVATIM. SiseDua Histor. lib. VI: nos una aestate in Asia et Graecia gesta litteris idcirco continentia mandavimus, ne velli- catim ac saltuatim scribendo lectorum animos inpediremus. SCAPVM. Varro Bimarco: misique, diu cum stilo nostro papyri to inlevi scapum [capitio], novom partum poeticon. SVTRiNAS, a suendo. Varro Hercule Socratico: quid? sutrinas facere inscius nihil, homo, agis? SCABKE. Varro Manio: ager derelinqueretur ac periret: 'sciial^, scabreque inluvie et vastitudine.' 15 STEIGOSVS aput veteres morbus dicitur iumentorum, qui cor- pora stringat aut fame aut alia vitii causa, quasi stringosus. Masurius Sabinus lib. XVII: censores, inquid, Publius Scipio Nasica et Marcus Popilius cum equitum censum agerent, ecum nimis strigosum [equitum] et male habitum, sed equitem eius uberrimum 20 et habitissimum viderunt. 7 Sisenna Hist. VI || 10 Varro Bimarco || 12 Varro Hercule Socratico || 14 Vairo Manio || 18 Masurius Sabinus XVII. 7 om. h. l. et sequens Bamh. — Saltuatim; cf. pg. 187 vellicatim; Gell. XII, 15. — historiae (hyst. H) C. — in historiarum sexto Gell.; lib. (libro) I cdd. Non. — aetate h. l. cdd. — mrg. H 'una estate' forsitan debet esse, quia tunc fiunt bella, vel 'una etate' uno seculo. — 9 bellicatim C pr. H^; mrg. H; gl. — ac Non. cdd. l. utroque; aut mel. Gellius. — saluatim L^. — 10 Scapum, dividum (cf. Vatr.) gl., mrg. H. — uimarco C. — misique, diu cum M; mihique dividum C. — stili rostro Boeperus. — papiri (pari G^) C. — 11 inlevi Boihius; nolevii (nolevi H^) C; cf. Hor. Sat. I, 4, 36. — scapum M ; scapos capitium duplicato, ut saepe in cdd. Nonii factum, vocabulo, quod semel erat scrihendum C. — novum (novom Biesius) partum Oehlerus; novo partu C. — verha sunt Varronis ad amicum, cui destinavit lihellum, iungenda illa cum eis quae leguntur pg. 448 s. l. edolare. — 12 Sutrinas v.; Subtrinas cdd.; gl. — quid H^, G; qui rell. — subtrinas G. — sutrinas facere, ut mer- caturas facere sim. — 13 nihil, homo, agis; nihilo magis Bothius, sententia quidem imperfecta. recte si hahet lectio vulgata, apparet pcrstringi hominem §dvavaov, qui omnia vulgi commodis metiretur neque quidquam honore dignum putaret nisi quod ad usus quotidianos pertineret. — 14. 15 Varro ; cf. comm. in 125 l. inluvies. — Manto L. — ager om. C. — derelinquere quara perire sic vale C. — scabre atque h. l. cdd.; f. recte. — inluvae L^; illuve H^; alluvie G; illuvie rell. — 16 apud C pr. L^. — 17 a fame prius L. — streng. L. — 18 cf. Gell. IV, 20, 11. — mas. scabrius cdd. — 18. 19. 20. 21 cessores prius L. — lib. XVII; in septimo memoriali cdd. Gell. — inquid (inquit H, G) ex Gcllio transcripsit N. — Nasia H^. — ecum; et cum H^; equum id. m. 2. — stricosura C pr. H^. — equitum om. Gell. — habi- tissimum Gell.; habilissimum C; et ita f. ipse Non. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 247 « 168.. 1B9 M. SVSPICIOSVM, qui in suspicione sit. Cato de re Floriana: sed nisiqui^palam corpore pecuniam quaereret aut se lenoni locavisset, etsi famosus et suspiciosus esset, vim in corpus liberum non aecum 25 censuere atferri. 1 SVBICES nove positum, non a subiciendo, || sed ab altitudine. Ennius Achille: per ego deum sublimas subices, limidas, unde oritur imber. 5 [Vergilius Georgicorum lib. IIII: ter flamma ad summum tecti subiecta reluxit. idem in Bucolicis: quantum vere novo viridis se subicit alnns.J SCRAPTAS, SCRVPIPEDAS, STRETTIVELLAS, exprobratio vitii aut 10 deformitatis meretricum. Plautus Nervularia: scrattad, scrupipedae, str^ttivellae s6rdidae. 22 Cato de re Floriana || 2 Ennius Achille || 5 IV, 385 || 7 10, 74 || 10 Plautus Nervularia. 22 cf. Gell. IX, 12, 7. ~ 23 nisi qui Gell; si qui H, G, qui L. — torpore G pr. H^. — aut sele locavisset prius L. — 24 fuisset cdd. Gell. — liberam G. — ecum L, H^; equum H^, G. — 25 censueri C. — atferri; acferri C. — 1. 2 cf. Gell. IV, 17, 14; Fest. 305 l. subices. — om. h. l. gl. — Subicis cdd. — ab in notis ad h. l. add. Me. — cet. cf. Gell.: subices pro aere alto ponit, qui caelo subiectus est. — Acille X,, H^. — 3 sublimes deteriores quid. cdd. Gell.; sublimas om. Fest. — subicis G. — 4 humidas ed. Bas. — imber (inber XJ; sonitu saevo et spiritu add. app. Enn. — 5. 6. 7. 8 apparet haec contraria Nonio et ab interpolatore adiecta. — Verg. Georg. lib. IIII: ter — reluxit. idem in Bucolicis M; Vergilius Georgicorum libro IIII L, H^; Vergilius in Bucolicis H^, G; cf. 387 l. subicere, susum iacere, ubi eadem exempla inverso quidem ordine. sine hoc esset, posset cogitari de addendo II, 18, 19: etiam Parnasia laurus e. q. s.; cf. Gell. IV, 17, 5. — 9 cf Gell. III, 3, 6; Varro VII, 65; Fest. 333 s. l. scraptae; Bitschel. Parerg. 84; Loew. Prodrom. 281. — om. Jwc. l. Bamh.; gl.; in Bamh. etiam sequentia quattuor, duo in gl. desunt. — scraptae cd. Festi in lemm.; sartae Paulus. — scrupedas C. — strettivellas M; cf. infra; strictivellas G. — ex- probratio ed. a. 1476; exprobatio ed. Bas.; expraebatio L, H. — vitii Bentin.; lutio C; cf. Gell: delectatus faceta verborum antiquitate meretricum vitia atque deformitates significantium. at Festus: scraptae dicebantur nugatoriae ac despiciendae mulieres — ab is quae screa idem appellabant, id est quae quis excreare solet. ab screando (ab excreando Flor.) etiam Varro l. mem. — 10 Nervol. (sic) Bentin.; cf. GelL; nisi ipsius Nonii est error; cuius similem iam aliquotiens deprendimus levitatem; Aulularia G. — 11 scrattae Bitschelius; escrate (escrapte G, H^) C; scratte Beg.; Bott. Gell.; sacrate Vatic; ap. Varr. Flor. his scraties (utrobique seq. s); Fest. prius scraptae, dein in v. Titinii, quem adfert, scrattiae; glosae Locivii e Festo ductae scrattae, scrate. tamen nescio an sit praeferendum scraptae; cui allitteratione melius convenit cum sequente scrupipedae. — scrupipedae 0. Muellerus ad Varr. 248 NONIVS MARCELLVS 169 M. •■ SABVLVM. Varro Tag)y MBvCmtov: non vides in magnis peristylis, qui cryptas domi non habent, sabulum iacere a pariete aut e xystis, ubi ambulare possint? SVCTV, Varro rvaO^i eeavTov. 15 ut cremento c6rpora fierdnt maiora parvo, ut suctu candidei lactis. SVPER, valde, vehementer. Vergilius Aeneidos lib. I: his accensa super iactatos aequore toto 20 Troas. et lib. III: 0 mihi sola mei super Astyanactis imagoJ sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat. SCABRES, pro scabra es. Ennius Andromeda: 25 scro^peo investita saxo, adque ostreis squamae scabrent. Pacuvius Teucro: quae d^siderio alunanum, penitudine squal^s scabresque inculta vastitudine. 12 Varro Tacprj Msvinnov || 15 Varro rvd&i asavxov || 19 I, 29 || 22 III, 489 II 25 Ennius Andromeda || 27 Pacuviud Teucro. l. l., uhi ruppae. ides Flor.; crupede C; scrupede cdd. mel. Gell. — cf. Varr.: scrupipedam (scruppidam Flor.) Aurelius scribit ab scauripeda; luven- tius comicus dicebat a vermiculo piloso, qui solet esse in fronde cum multis pedibus; Valerius a pede ac scrupea. — scrabipedae, quod a scabrendi voca- bulo repetit, parum prohabiliter Loewius. — strettivellae M; strittivillae Bitschel.; strictibile G; strittiville Beg., Bottend. Gell.; sritiville Vatic; rittabillae {vel riatabillae) Flor. Varr.; idem infra strittabillas (strittabillae Spengelius) a strettillando; strittare ab eo, qui sistit aegre. — sordide L, H; sordidae G; tantulae Flor. Varr. — illud sordidae propter allitterationem minime videtur temptandum. — ea quae sunt scrattae, scrupipedae, stretti- vellae quid significent, nondum satis expeditum. et scrattas quidem vel potius scraptas nescio an ad scabrendi vocahulum liceat referri, facta litterae r meta- thesi, cuius aliquot inveniuntur in lingua latina exempla; velut habes pristinum pro pistrinum. — 12 tafe minippu L, H; tafe menippu G. — 13. 14 peri- styliis Scal.; perstilis C. — criptas L, H. — a pariete f. corruptum. — e xystis Scal. ; egistis C. — xystos Biesius coll. Vitruv. VII, 6 pg. 150 sq. ed. Bos. recte intellegit hypaethras ambulationes. — 15 nullum lemma in L. — 16 cremento lun.; crementa C. — cremento pro incremento. — 17 parva Popma. — ut; aut truncatus finis fragmenti aut delendum videtur ut. — candidei M (candidi Bihheckius)\ candida C. — 19 n. N.; sed cf. Serv. ad Aen. III, 489. vehenter L^. — 20 accenso L; accenset H^. — equore L. — 23 Astianactis L, H. — 24 ille om. L, G. — 25 Scabres, pro scabra es Quicheratus; Scapres pro scabres C; Scupres, scabres gl. — 26 scroepeo M; screpeo L; scrupeo H, G. — atque C pr. i,. — squamae scabrent Me; quam excrabrent C. — 27 Pac. (Pacuius ij); cf. comm. in 152 paenitudinem. — 28. 29 penitudines (poen. L) jquales L, H; poenitudine squalea ed. Bas. — scabres qua C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 249 169. 170 M. 30 SECVNDARE, prosperare. Vergilius lib. VII: di nostra incepta secundentl Propertius Elegiarum lib. IIII: iam liquidum nautis aura secundat iter. SIMAT, deprimit. Lucilius lib. VII: 35 sic movet ac simat nares, delphinus ut olim. 1 SCVRRILE, quasi vulgare; ab scurris. || Cicero de oratore lib. II: vitandum est oratori utrumque, ne aut scurrilis iocus sit aut mimicus. SORDET, sordidata est. Accius Aegistho: 5 cui manu' materno sordet sparsa sanguine. SVBLABRARE, cibum intra labra mittere. Novius Decuma: iam 6go illi snbiens sublabrabo v^scns illud sinciput. SVBLIMARE, extollere. Ennius Medea: sol qui candentem in ca^lo sublimat facem. 10 SVPERSTITENT, salvent. Ennius Melanippa: regniimque nostrum ut sdspitent, sup^rstitent. SEPTVOSE, obscure. Pacuvius Antiopa: ita sdptuose dictione abs te datur, quod c6niectura s&piens egre contuit. 15 SEMPiTERNE. Pacuvius Medo: popul6que ut faustum sempiterne s^spitent! 30 VII, 259 II 32 IV, 21, 14 || 34 Luc. 1. VII [1 1 II, 59, 239 || 4 Accius Aegistho || 6 Novius Decuma || 8 Ennius Medea y 10 Ennius Melanippa y 12 Pacuvius Antiopa || 16 Pacuvius Medo. 30 prosperari H^. — S2 lib. IIII M; lib. III v. — 34 Simat, depraemit gl. — 35 sic M; si v. — ac simat Rothius; aximad (amaximad JB,) G. — delfinus (definus L[; delfinis G^) C. — 1 scorris L^. — Varro de oratore Hi. — 2 scurrillis L^. — 3 amicus C pr. H^. — 4 sordita est L^; sordida est Paris. 7577, ed. a. 1476 ; puto recte. — egisto L, H; aegisto G. — 5 cum L, H^. — sparsa Bentin.; sparso C; sparsa sordet Bibbeckius sine causa. — 6 nobius decima i, . — 7 illi add. H^. — vescus (i. e. esuriens) M; cf. Geli. XVI, 5, 7 ; esui C; bene suillum s. Buechelerus. — 9 subUmas Columna. — 10 ef. 176 sospitent. — 11 sup. Acidalius; superstitentque cdd. l. utroque (superstitenque hic i,). — 12 Pacuvius cd. Scriverii ; Bergkius ; Livius G. — 13 septuosed H^. — dictione Bibbeckius (qui et septuosa); dictio C. — 14 con- iectura Bothius; consectura L, H^; consecutura H^, G. — aegre ed. Bas. — contuit Vossius; contulit C. — cet. cf. Cic. de divin. II, 64, 133. — ac monendum haec non, ut v. fit, ante versum illum non intellegimus, nisi si aperte dixeris collocanda, sed post; id quod et ratione ipsa et Ciceronis coH' firmatur testimonio. — 15 Sempiterne (semperteme H), semper gl., mrg. H. — om. h. l. et sequens Bamb. — Pacuvius; cf. 176 sospitent. — med H^. — 16 populoque JBj, G^; puloque L, H^, G^; populo qui om. ut cdd. 176. — videntur vel praemis^a csse vel secuta ut puta haec: rerum statum. 250 NONIVS MARCELLVS 170. 171 M. SEPTIFARIAM, ut multifariam. Santra de verborum autiqui- tate III: quod volumen uiium nos lectitavimus, set postea invenimus septifariam divisum. SIMVLTER, pro similiter. Plautus Pseudolo: 20 exossabo ego illum simulter itidem ut murenam cocus. SCRIPTA, puncta tesserarum. M. Tullius in Hortensio: itaque tibi concedo, quod in duodecim scriptis solemus, ut calculum red- ducas, si te alicuius dati penitet. svcciDiAM, successionem necessariam. M. Tullius de senectute: 25 ^iam hortum ipsi agricolae succidiam || alteram vocant.' [dicitur i ut suicidia quod est laridum.] SIGNATAM virginem vetustas voluit dicere. Lucilius lib. XXVIIII: primum Chrysi ciim negat se . . gnatam redere. 6 SVPERBOS veteres mortuos dixerunt. Plautus Amphitryone: faciam ego hodie te superbum, ni hinc abis. et post: auferere, non abibis. 17 Santra de verb. antiquit. III || 20 I, 3, 148 || 22 M. TuUius Hortensio || 25 16, 66 II 3 Luc. 1. XXVIIII || 6 I, 1, 201 || 8 I, 1, 202. 17. 18 Septifariam ed. a. 1476; Septecfariam L; Septemfariam rell.; v.; Septefariam, septies gl. — Santra H^, v.; Sata L, H^, G. — antiq. lib. II {vel III) Lerschius; antiquitate in (antiquitatem L^) C. — set 31; et {praec. s) V. — 19 septifariam ed. a. 1476; septemfariam v. — 20 Simulter, ut diffi- culter. — Pseudulo G pr. Zf,. — 21 ego om. H^. — similiter cdd. Pl. omnes; apud quem exossabo (exossabitur C) sim. ego illnm B, C, D; at eodem quo Non. verborum ordine A. — mur. per e Jiic, ut ubique fere boni libri, C, item cdd. Plauti cum A. — 22 om. h. l. Bamb. — Scripta (ita iam Bentin.), puncta tesserarum Bothius; Scriptat cunctat esse rarum C; Scriptat, cunctat gh — 23 in XII. scriptis ed. Bas. — solemus H^, v.; solimus L, H^; olim {praec. s) G. — redducas C. — 24 dati; i. e. promoti; cf. Quintil. XI, 2, 38. — poenitet ed. Bas. — 26 n. N. — Succidam H^, Bamb.; Succidiam, successionem (successione gl.) gl. , mrg. H. — succisionem quid. v. d. ap. Quicheratum. — successionem pro hereditate videtur posuisse Non. — Cic. exemplum om. Bamb. — 1. 2 hortum pars cdd. ap. Halm.; ortura rell. cum C. — ipsius L, H^. — vocant; appellant cdd. Cic. — illa dicitur ut suicidia quod est laridum ab interpolatore addita. — dicitur et ovi. Bamb. — ut M; et cdd. — succidia H^; G; succidam Bamb. — q. est om. id. — 3 Signatam, integram; integram punctis del. in H; add. m. 2 L; om. G; Sign. integram gl., mrg. H; item Bamb., qui rell. om. — 5 primum F. Dousa; primam C; f. primo; cf. II. I, 25 sqq. — Ch. c. Scal. (Chrysae cum lun!); crisicum C. — se gnatam Me; signatam Non. — redere; redire prius G; v. reddere. — 6 non minus incpte in hoc quam in superioribus dux>bus lemmatis n. N. — Sur- perbos H. — 7. 8. 9 /". nisi abis hinc. — ni Camerarius ex cd. interpolato; nisi L, H eum sinceris libris Pl.; si G. — id. abhis. — abisset post H^. — auferre G, — abibis H^ cum cdd. PL; abiis rell. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 251 171 M. 10 SVGGILLABE, obtuiidere. Varro Lege Maenia: lex Maenia est contra inpietatem, ne filii patribus luci claro suggillent oculos. SATVLLEM, pro saturcm. Varro jteQL aiQEascov: neque mdu labro mystico coquam carnes, qiubus satuUem corpora ac famem ventris. 15 siNGVLVM, pro singulare. Plautus Cistellaria: atat singulum video vestigium. Varro Periplu lib. I: tu vero doces historiam necessariam, semel unum singulum esse. — idem Octogesi, nsQl vo^L6fidTov: hoc erat incommodi, quod nesciebamus semel unum singulum 20 esse. — et aput alium auctoritatis incertae: nisi dixerat, nummo singulo multabatur. - SPEREM veteres spem dixenint; unde et prospere dicitur, hoc est pro spe. Varro Aborigiuibus, jcsqI ocv&qcojkov (pv6ao}g: ita sublimis speribus 25 iactato nomina tuo voluntatis altos nitens trudito.t idem "Ovog XvQag: quibiis suam del^ctet ipsc amusiam et aviditatem speribus lactet suis. ScALPVRRiRE. Plautus Aulularia: 10 Varro Lege Maenia || 12 Varro tcsqI aiQiasmv p 15 IV, 2, 34 H 17 Varro TliQinlov I II 18 Varro Octogesi || 20 Gell. XVIII, 13, 6 y 23 Varro Aboriginibus || 26 Varro "Ovos IvQag || 29 III, 4, 8. 10. 11 Sugillare H^. — obclndere cdd.; obtundere M. — Sugillare, cludere (claud. H) gl., mrg. H. — lege Maenia Passeratius; geminia (gemina H^, G) G. — lex Maenia est contra inpietatem M; contra I. M. est in pietate (piaet. ^j) C. — fili C. — suggillant G^ teste Riesio, item suggilent L. — cf. Fest. 302. — 13. 14 metrum agnovit Scal. — indu labro mystico M (in polubro mystico contra versus legem Scal.); in pulvere mitico C. — cames Bent.; carnem C. — satulem C praeter H^. — iam illa corpora ac famem ventris si recte habent, id quod est famem ventris ah alio verbo, ut puta coherceam, fuit suspensum. — 16 atat Plaut.; et ad C. — 17 Periplu G. — tu ed. a. 1476; Paris. 7577; tum v. — necessariam om. L. — 18 semel docti ap. Me; simul C. — cingulum L, H^. — esse lun.; esset C; infra. — vfiicfiatov C. — 20 esse. et Quicheratus; esset L, H^; esse H^, G. — apud H, G; prius, ut vid. , L. — alium (ita v.; album C); cf. Gell. XVIII, 13, 6. — intertae L, H^. — nis L, H^. — 22 pro spem G. — 23 Aborigine C. — mQ H. — avoQwnav L; avTQconoav, m. 1 avoQwv, si recte intellego, H. — 24 ita capitalibus Utteris L, G, puto et H; om. Paris. 7577. — superibus G. — 25 nominativo cd. S. Victoris; pr. G; L testante Zangem., negante Bothio ; notio ed. a. 1476. — volitantis H^, L, G. — loctts desperatus; in quo temptando ab Harleiano libro proficiscendum apparet. — alios probabiliter Prelleru^ Act. liiter. lenens. a. 1847 pg. 625. — numeros autem trochaicos vel iambicos esse liquet. — 26 id.; cf. p. 16 lactare. — 27 sua C. — delectat G^. — 28 et habitatem (habitantem H^) G. — 29 Scalpulbrire , mut. in Scalpudrire L^; Scalpurire gl.; Scalpturrire 252 NONIVS MARCELLVS 171. 172 M. libi erat haec defossa, obscepit ibi scalpurrire ungulis. || 30 SOMNVRNAS [dixit], quae in somnis videantur. Varro Prometheo i libero: levfs mens numquam 86mnurnas imagines adf5,tur, non umbrantur somno piipulae. SATliAS, pro satietas. Accius Astyanacte: 5 quorum crudelitatem uumquam uUa ^xplet satias sanguinis. Varro Prometheo libero: cum sumere coepiss^t, voluptas retindrdt; ciim B&t sibi haberet^ satias manutn de m^nsa toller^t. 10 Sallustius Historiarum lib. II: i saltibus occupatis Termesti- norum agros invasere frumentique ex inopia gravi satias facta. — Lucilius lib. XXVIIII: quid mihi proderit, quam satiaa iam 6mnium reriim tenet [facta]? Terentius: 15 nam ut [mej forte satias c^pit, conmut6 locum. 1 Varro Prometheo || 5 Accius Astyanacte || 7 Varro Prometheo || 11 Sallustius Hist. II || 13 Luc. 1. XXIX || 15 Eun. V, 5, 3. Guietus; pro quo rectius Pareus scalpturire. — at scalpurrire videtur fictum ut ligurrire. — scalpurrire ap. Pl. etiam Goetzius. — post Scalpurrire illud scalpere punctis del. in H; in L add. m. 2; om. G; habent Bamb.; gl.; mrg. H. — 30 defosa L^. — obscepit H^; obcepit rell.; occepit cdd. Pl. — scalpurire H; D ap. Pl. — 1 Somnurras Bamb.; Paris. 7665; 6; om. h. l. gl. — Somnorinas edd. ante Me. — Somnurnus ut nocturnus, diurnus. — dixit secl. M; cf. pg. 156 l. procudere. — 2 lib. {vel libro) 10. — 3. 4 levis; cf. Petron. frgm. XXX ed. Buechelerianae: nam cum prostrata sopore urguet membra quies et mens sine pondere ludit. — numquam Salmas.; umquam C. — adfatur si recte habet, comparari potest quod Aeneas in II Aeneidos narrat a se ultro in somnis compellatam imaginem Hectoris oblatam. sed altiorem suspicor latere corruptelam. f: levi' numquam mens per somn. im. agitatur. — umbrantur Scal; umbratur C — popule L^; populae G^; pupule L^, H. — 5 Actius H^. — 6 satias v.; satietas G. — 7 lib. (libro) II C. — 8. 0. 10 sotadeos agnovit Vahlenus. — summere C. — cipisset L; cepisset H, G. — sibi add. M. — satias (sacias H^) om. G. — toUeret Me; tollere C. — 11 i M; hi lun.; his Me; in C. — occupatus G. — Term. Lips.; cf. Flor. II, 10, 9; Drumanni hist. Bom. IV, 370. — tmextrinorum L^; terme- gros extrimorum ame (a me Ho^) externorum Hs; tamen extemorum L.^, Hs ex correct., G; tamen etiam externorum parum prdbabiliter Ho^. — 12 fru- menti quae L, G, prius H. — sacias L^^. — 13 lib. XXVIII JT,. — 14 quem lun.; f. quom. — satias H post ras.; G; satiasti X,, prius H testante, sed ut dubitaret, Sieversio; satias te Ho^, L^. — tenet facta G; del. facta, quod ex Sall. verbis irrepsit, Bentin. — 16 Tenerentius L^. — videtur excidisse Eunucho. — 16 nam ut (ubi H^, G) me forte satias coepit C; me del. M; cepit ed. a. 1476; cdd. Ter. minus eleganter: ubi satias {vel saties) coepit fieri, commuto locum. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 253 172. 173 M. Lucretius lib. II: quarn tibi iam nemo, fessus satiate videndi. SQVALAM, pro squalidam. Ennius Telamone: 20 strata terrae lavere lacrimis v^stem sqnalam et sordidam. SOCIENNO, socio. Plautus Aulularia: ibo intro atque illf socienno tuo iam interstringam gylam. SCATVRREX. Varro Est modus matulae, jisqI [is&rjg: Ism^nias hic Thdbogen^s fluit scatiirr^x. 25 SOMNICVLOSVS, quod somnos advocet Laberius Sororibus: ecastor miistum somniculosum ! SAEVITVDO, pro saevitia. Plautus Bacchidibus: vincla, virgae, mola^; sa^vitiido mala 80 fit peior. || 1 SVAVITVDO, pro suavitas. Plautus Bacchidibus: c6r meum, sp^s me^, mel meum, 8uavitud6, cibiis, gaiSdium. Turpilius Leucadia: 6 int^rcapedine interficior, d^siderio diiFeror: tu mihi cupiditas, suavitudo et m^i animi expectatio. SEVERITVDINE, pro severitate. Plautus Epidico: quid illud est quod illi caperrat fr^s severitudine ? SORDITVDINEM, pro sordes. Plautus Poenulo: 17 II, 1038 II 19 Ennius Telamone || 21 IV, 4, 32 || 23 Varro Est modus matulae || 25 Laberius Sororibus || 28 Plautus Bacchidibus || 1 Plautus Bacchi- dibus II 4 Tnrpilius Leucadia || 7 V, 1, 3 || 9 V, 2, 10. 18 vivendi C. — 19 Squalem (?i. — Ennius; cf. 504 lavere. — Talamone C. — 20 terrae; cf. pg. 504. — terra elavere H.^, G. — lacrimis C. — squalem G. — 22 ibo hinc intro male cdd. Pl. — gulam H^, G. — 23. 24 om. h. l. Bamb.; Scatur. rex gl. — fif&rjcic maenias (moenias H- monias, deinde menias G) G; Ismenias (ita lun.) recte per 'la(i7}viag interpretatur Lachmannus Opusc. pg. 69. — hic adverbium. — Thebogenes lun.; The- bagenes Bentleius ep. ad Mill. pg. 519; Lachmann.; theobogenes C. — sotadeum agnovit Lachm. Opusc. l. m. — 25 cf. Gell. IX, 12, 11. — om. h. l. gl. — Somniculosus cdd. — quod somnos advocet M; quod ad somnos vacet (sumnos L^; quod a somno si iacet H^) cdd.; cf. Hor. Ep. 2, 28 somnos quod invitet leves. — 26 mustum Me; multum C. — 28 Baccidibus L, Hqo, G. — 29. 80 illa mala fit peior suspecta. — 1 Baccid. C pr. H^. — 4 Turpidius (Turpillius i.^) L^, H^. — Leugadia L^. — 5 differror L, H. — 6 tu Grauthoffius; tua C. — recte si relicua habent, cupiditas dicitur pro causa cupiditatis, sicut amor, ignis, cura; mei animi etiam ad priora refertur. — 7 Plaut.; cf. 8 l. caperrare. — 8 ilUc aperrat L^; illi caperat ed. Bas.; frons C pr. L^. — 9 Sorditudinem Paris. 7666; Sorditudine reil. — sordes M; Borde cdd. — Sorditudo, sordes gl. 254 NONIVS MARCELLVS 173. 174 M. ut mi absterserunt 6mnem sorditudinem ! 10 SENTENTIA, sensibilitas. Lucretius lib. IIII: internoscere, verborum sententia quae sit. Lucilius Satyrarum lib. III; "^ vertitur oenophoris fundus, sententia nobis. idem lib. V: i5 si tam corpu' loco validum ac regione mearet, scriptoris quam vera meat sententia cordi. SPECIEM, specimen vel exemplar. Lucilius lib. XXX: sicut te, quem aequae speciem vitae esse putamus. SODALIS. Cicero de oratore lib. II: quod tamen eum defen- 20 derem, qui mihi sodalis esset. SOLiTATEM, pro solitudinem. Accius Erysace: . . . tuam solitatem m^morans, formidans tibi. SVBiTi dictum pro repentini. Accius Armorum iudicio: bene facis. sed nunc quid subiti mihi febrim excivit mali? 25 SANCTITVDO, pro sanctitas. Accius Tereo: alia hic sanctitiidost, aliud n6men || et numdn lovis. 1 idem Phoenissis: delubra caelitum, arae, sanctitiidines. 11 IV, 661 tl 13 Luc. 1. III II 15 Luc. 1. V |j 18 Luc. 1. XXX || 20 II, 48, 198 II 22 Accius Erysace || 24 Accius Armorum iudicio || 26 Accius Tereo jj 2 Accius Phoenissis. 10 mihi (mihihi prius JH) cdd. Non. et Pl. — omnem Pl.; omnes C. — sordituditudinem L^; sortitudinem G. — 11 lib. III G. — 12 hiternoscere G. — 13 Lucil.; cf. Lucil. III, 38 cum comment. — IHl prius H. — 14 oenoforis C. — 16. 17 loco et regione dativi. — mearet — meat M; raaneret — manet v. — scriptoris Dousa pater ; scriptores C. — 19 sicut Lachm. comm. Luer. 106; sicuti C. — quem aequae s. v. esse put. Dousa pater; qui ea quae speciem vitae putamus esse C; f- te, quem aequae speciem vitae esse putamu', secuti. — 20 Sodales L^, II^, G, Bamh. — post Sodalis socii ad(i. L^; socis Bamb. — Sodalis (sodales H), socii gl., mrg. H. — 21 qui mihi quaestor fuisset v. ap. Cic; ubi testante Orellio Abrincensis cum Erlangensi altero legatus pro quaestor; eandemque dittographiam ex Harleiano nobis enotavit Muehlius; at supra 47, 197 legitur in accusando sodali meo, ubi libri deteriores sodali et quaestore meo. — 22 Solitatem Bamb.; Solitate rell. — solitudinem Quicheratus; solitudine cdd. — Accius; cf. 445 miserari. — Erisace L^, H^; Eur. L^, H^; Eurysace ed. Bas. — 23 sodalitatem G^. — memoras, formidas cdd. 445, ubi vide comm. — 24 dictum ed. a. 1476 ; dicti cdd. — 26 qui L, H^. — febrim excivit; febrem excivit Hermannus, Bothius; febris escivit C; f. mi in fibris {pro in iecore; fibris iam Grotius) saevit. — mihi pro mali L. — 1 numen Aldus; nomen C. — 2 fenissis C. — 3 du- lubra L^ ; dulebra H.^ . — caelitum, arae {seq. s) Lips. Epistdl. quaest. IV, 8; caelitumaris L, H^, G; caelimaris H^ ; caelitum aras Ba-gkius. — cf. Eurip. Phoen. 367. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 255 174 M. Turpilius Leucadia: 5 miseram terrent me dmnia, mari' scopuli, sonitus, solitudo, sanctitudo Apollinis. M. Tullius de re publica lib. IIII: eosdem terminos hominum curae atque vitae; sic pontificio iure sanctitudo sepulturae. — Afranius Suspecta: 10 tnam maiestatem et ndminis matr6nae sanctitudinem. SATV positum pro semine. Accius Pelopidis: nam me lit credam ex tuo ^sse conceptiim satu, tot argumenta redigunt animum et conmovent. idem- Telepho: 15 profdcto hauquaquam m^diocrist ortiis satu. SCRIBTIONE, pro scribtura. Varro 'Avd-QcojtonoXei, jcsqI yevs- vulgoque avarus fenerator sp^ Incri rem scriptione diiplicarat. .20 Cicero Tusculanarum lib. V: inpulsi sumus ad philosophiae scribtiones. SEGNITAS, pro segnitia. Accius Aeneadis aut Decio: et niinc, quae eorum s^gnitas, aras, focos. idem Andromeda: 25 namque ut dicam sdgnitate timidum dubitare baut meumst. Cicero de oratore lib. I: et quoniam de inprudentia diximus, castigemus etiam segnitatem. 4 Turpilius Leucadia || 7 M. Tull. de re publica IV || 9 Afranius Suspecta|| 11 Accius Pelopidis || 14 Accius Telepho || 16 Varro 'Av9Qco7ion6l£i || 20 V, 41, 121 J 22 Accius Aeneadis 0 24 Accius Andromeda || 26 I, 41, 185. 4 Leucadice flj. — 6 scopulis Hi. — ApoUonis L^, H. — 12 credam Me; heredam G. — 13 tot arg. Vossius; ut arg. C; tua arg. Madvig. Advers. II, 658. — f. illud ut recte habet, sic quidem, ut secutum esse putemus ita, tum addita, cur is qui verha facit de origine sua rursu^ duhitare se diceret. — 14 Telefo C — 15 hauquaquam Fleckeisenus ; auim quamquam L, H^; haudquaquam H^ (pr. haudquanquam), G. — med. est ortus satu Luclisius Stud. Argentor. I, 15; id guod exigit r. m.; est ortus mediocri satu v. — 16 scribtione L^ — 'scribtura L; scriptione — scriptiura rell. — av&Qanoai neQi Tf9Xidi.ytsc L; G, H^; exc. quod hic av^^Qanoai, o supra a alterum posito; idem m. 2 tsvs^S^JIi^ixss; G nsQysvsoliaiyisg. — 20 Cic; cf. 133 lacessere. — philosophae H^. — 21 scriptiones C pr. L^; scriptionem (scribt.) cdd. p. 133. — 22 Aeneidis C. — 23 quae Fruterius; Lips.; quod C. — aras, focos M (focos iam Dan. Heinsius) ardet focus C; ardet locus Lips. — sequebatur ut puta: in dubio esse. — 25 segn. timidum dubi- tare M; te metu aut segnitate addubitare (aut dub. H^, G) C. — aut L, H^; haud G. — ita pg. 39 s. l. eliminare in v. Accii pars librorum: tum ut eliminor pro tiudde eliminor. — 26. 27 Cic; cf. 251 l. castigare. — et 256 NONIVS MARCELLVS 174. 175 M. SCELEROSI, pro scelerati. Lucilius Satyrarum lib. I: non tamen aetatem tempestatem hanc scelerosi mirentur. 30 Afranius Divortio: 6 diem 8celer6sum, indignum! SPERATVM, id est sponsum. Afranius Fratriis: curre, ecnuotia venire et mecum me speratum addiicere. 35 vide lit puellam ciirent, confirm^nt bene. idem in eadem: sper^tam || non odi tuam. 1 SCREARE. Terentius Heautontimorumeno: gemitus, screatus, tiissis. SERESCIT positum pro siccatur, quod serenitas sicca sit. Lucretius lib. I: 6 denique fluctifrago suspensae in litore vestis uvescunt; eaedem candenti sole serescunt. inde Vergilius docte Georgicorum lib. I: unde serenas ventus agat nubes; 10 hoc est, siccas. idem et alio loco: atque arida differt nubila. 28 Luc. 1. I II 31 Afranius Divortio || 33 Afranius Fratriis || 37 Afranius Fratriis || 2 II, 3, 132 || 5 I, 305 || 8 I, 461 || 11 Georg. III, 197. quoniam — segnitatem in mrg. add. H^. — imprudentia (inp.) cdd. l. utro- que; impudentia Cieero. — dixi cdd. libr. de or. — segnitiem per inter- polationem id. — seq. ap. Cic. hominum atque inertiam. — 28 Scelerosi -^ lib. I in mrg. add. H^; ihid. infra duo versus et dimidiatus erasi. — scela- rati L. — Luc. ; cf. Donat. ad Ter. Eun. IIII, 5, 8. — praec. ap. Luc. ut multos mensesque diesque. — 29 nam pro non H. — tammen L. — pestatera L. — 32 0 di, me scelerosum Maelius. — 33 Speratum pro sponsum Bamh.; Speratus, sposus, add. n supra o, gl.; speratus, sponsus mrg. H. — Speratam — sponsam sine causa Scal. — Fratris cdd. — 34 ecnuntia M (enuntia Kiesslingius) secundum morem comicorum, qui sine copula solent iungere imperativos; et nuntia G. — 35 me speratum M; speratum C. — adducere Hj^; adduce rell. — 36 ut Lips.; at H^, G; ad L, H^. — confirment ed. a. 1476; conforment v. — bene M; iube v.; probe Studemundius. — 37 idem an in prius H. — 1 odit H^. — f. speratum non odi tuom. — 2 Screare; expuere add. L^; Bamh. {in quo exsp.); om. L^, H, G. — Screare, expuere gl., mrg. H. — heantonitimorumenoni, m. 2 heautontimorumenoni L; heauton- timorumsenon H.^, ut vid.; H^: eautontimoruenon ; heautontimorumenon G. — 3 gemitus scr. t. risus abstine Terent. — 6 fluctivago L^, H^, G. — litore H; littore L, G. — vestes H^. — 7 umescunt (uniescunt Hs^) Hoi. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 257 175. 176 M. SVCERDAE. Lucilius lib. XXX: 15 hic in stercore hurai stabulique fimo atque sucerdis. SIMITV, simul. Lucilius lib. XXX: gratia habetur utrisque, illisque tibique, simeitu. Plautus Amphitryone: non ego cum vino simitn ebibi imperium tuum. 20 idem Mercatore: ita tres simitu r^s agendae sunt, quando unam occeperis. SVBSicivvM, secundum, sequens. Lucilius lib. XXVIII: propterea haec subsiciva, siquandd voles, opera. 25 [subsicivum positum succedens, succedaneum.] Cicero de oratore lib. 11: an se haec nescire? quae ego sero, subsicivis operis, ut aiunt. SVPPLOSIONEM, plausum vel percussum. Cicero de oratore lib. III: ec quo vereor ne nihil sim tui, nisi supplosiouem pedis, 30 imitatus. SVPERBILOQVENTIA. Cicero Tusculanarum lib. IIII: . . animique inpotentiam ^t superbiloqu^ntiam. SARCiNATOR. Lucilius Hb. XXVIII: 1 8§.rcinatorem || ^sse summum, siiere centonem optume. 14 Luc. 1. XXX II 16 Luc. 1. XXX jj 18 11, 1, 84 || 20 I, 2, 7 || 22 Luc. L XXVIII II 25 II, 89, 364 || 28 III, 12, 47 || 31 IV, 16, 35 (tragicus incert.) |1 33 Luc. 1. xxvm. 14 om. h. l. Bamh., gl. — 15 hinc Hi. — hic in stercore humi fabu in ras. L^. — stabulique Passerat.; I. Dousa; fabulisque G. — 17 illisque tibique lun.; illisque sibique H^; illisquae sibiquae rell. — simeitu; simetu L^, simitu rell. — 19 simitur bene Ritschelius. — 20 Mercatore om. L. — 21 simu prim L. — una hoccoeperis (occoeperis H^; hocceperis ed. Bas.) C. — 22 Subsicium Xj, Bamb. — sequis prius G. — Subsicium, sequens gl. — 23 praet. G pr. H^. — subsicuia H^. — 24 opera /. Dousa; operam G. — 25 subsicivum — succedaneum uneis incl. M. — ab illo succedens novum lemma incipiunt G (pr. H^), Bamb., gl.; in Bamb. om. id quod est subsicivum posi- tum. — apparet in archetypo Nonii eundem iam fuisse errorem, qui adeo in Giceronis verba irrepsit; sed dubium an verba succedens, succedaneum ad Hla secundum, sequens sint adicienda expunctis eis quae su/nt subsicivum positum. — succedaneum H^ ; succid. rell. cum gl. — 26. 27 subsicivis operis Bentinus; succedens (succendens L) oneris G. — quae ego sero, quae cursim arripui, quae subsicivis operis, ut aiunt Gic. — 28 Suplosionem L^; Subplosionem, percussionem gl. — 29 ec quo M; et quo L, G; ex quo cwm Gic. cdd. Quicheratus; neque quidquam adnotatum de Harldano. sed Paris. 7577, qui vid. fluxisse ex illo, et quod. — sim Gic; sint G. — 31 nullum l. L, H^. — om. h. l. cum sequ^nte gl. — Cic; poetae tragici verba. — 32 ob scelera animique Gic. — superbisloq. H^; superbusl. L^. — 33 Sarcinatorem, sutorem ij/ Bamb.; mrg. H. — \ centunem L. — optime H^. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvellei!. 17 258 NONIVS MARCELLVS 176 M. SOSPITENT, salvent. Ennius Melanippa: regnumque nostrum sdspitent^ sup^rstitent. Pacuvius Medo: popul6 qui faustum s^mpiteme sospitent, 5 SINGVLATIM et SINGILLATIM, a singulis. Caecilius Hypobo- limaeo, Rastraria: hos singulatim sapere non minus arbitror. Coelius Annalium lib. I: primum in malo publico grata singu- latim nomina. — Lucilius lib. XVIIII: 10 sic singillatim nostrura unusquisque movetur. SOLLEMNITVS, pro sollemniter, Livius Aegistho: soUemnitusque deo dicat laud^s lubena, SCENATILIS vel SCENATicvs, pro scenico. Varro Modio: sed, 6 Petrulle, n6 meum taxis librum, 15 si td pepugerit hic modus scenatUis. idem "Ovog XvQag: ut mfmici, cinaedici, scen§,tici. SAPERDAE, quasi sapientes vel elegantes. Varro Modio: omnes videmur nobis esse belli, festivi, saperdae, cum simus aaitQoL 20 2 Ennius Melanippa || 4 Pacuvius Medo || 6 Caecilius Hypobolimeao, Rastraria || 9 Coelius Ann. I || 10 Luc, 1. XVIIII || 12 Livius Aegistho V || 14 Varro Modio || 17 Varro "Ovoq XvQaq H 19 Varro Modio. 2 Suspitent gl. — Enn.; cf. 170 saperstitent. — Menalippa G. — 3 n. ut edd. 170. — superstitentque G. — 4 Pac; cf. 170 l. sempiterne. — 6 populoque {vel puloque) ut cdd. 170. — 6 et singulatim Baml).; Singulatim, singil- latim gl. — dubitat an singulatim sit falsmi dignumque quod aboleatur FlecJceisenus libelli de emendanda orthograph. latina pg. 29. — a om. L^. — Hypoboli (7; cf. comm. in 16 l. lactare. — 8 nos sing. Bothius. — non minus Bothius, nos m. V. — 9 Coecilius H^, O^. — Annali G. — primum f. del. — in add. Quicheratus. — grata {seq. s) M; gratias v. — recte si habet leciio recepta, significari videtur Bomanos afflictis rebus mutandae in melius fortunae duces et auctores circumspexisse. — 12 Soll., solemnitem (sic) gl. — Liv. Bentin.; Lucilius (Lucilius lib., sed hoc del. G) G. — Aegisto G. — 13 deo dicat v. d. Zarnchii act. litter. a. 1872 pg. 422; adeo ditali H, G; adcenditali L; laudes M; laudet G; dedicat laudem et (laudem v. d. l. m.) Hermannus. — 14 om. l. Bamb., non gl. — Schenatilis — schenaticus — schenico H^, G; ita id. et in seq. — Varro; cf. 180 taxis. — 16 pepugerit M; pepigat G. — hic modus Oehlerus (hic modo lun.); haec modo (seq. s) G. — 18 mimici Vahlenus; comici (comi G^) G. — cinaedici Scal. Goniect. pg. 121; nothidi {praec. ci) G. — 19 cf. Fest. 325. — elig. G, H, L^, non Bamb. — 20 tum H^. — saperdae cum simus (SaTtqoi JRothius; Madvigius Advers. II, 658; male. nam etsi saperdam piscem pessimum esse adserit Festus, qui tamen et ipse in Varronis l. pro sapiente dictum adfirmat, fuisse aliquando rmgnum pretium eidem apud Bomanos Lucil. IV, 5 demonstrat haud dubie. itaque post Gracchorum aeta- tem, ut et acipenserem, contemni coeptum apparet, Varronem autem in hoc ut DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 259 176. 177 M. SVRDITATEM. Cicero Tusculanarum lib. V: in surditate vero quidnam est mali? erat surdaster M. Crassus. SiMPLiciTVS, simpliciter. Plautus Mercatore: sed ekra simplicitus dfcam, si operaest auribus. 25 SVSCITABVLVM honeste positum incitamentum. Varro "Ovog phonascus assum, voci' snscitabulum, cantantiumque gallu' gallinaceus. SIMILITAS, similitudo. Caecilius Syracusiis: || 1 vide, Ddmea, hominis quid fert mornm similitas. SALEBRAS. M. Tullius de finibus bonorum et malorum: hic si definire, si deividere potuisset, si loquendi vim, si denique con- suetudinem verborum teneret, numquam in tantas salebras inci- 6 disset. — idem lib. V: venit ad extremum; haeret in salebra; cupit enim dicere. — et in Oratore: alter enim sine} uUis salebris, quasi sedatus amnis, fluit. SVBLESTVM cst levc, frivolum. Plautus: nam ubi ad paupertatem accessit iam infamia, 10 paupertas gravior fit, fides sublestior. 21 V, 40, 116 II 23 prol. 10 || 25 Varro "Ovog IvQas || 29 Caecilius Syra- cusiis II 2 II, 10, 30 1 25 V, 8, 84 || 6 12, 39 || 8 Pers. III, 1, 19. in pluritnis Lucilii exemplum secutum. praeterea omnis lepos ac sal orationis perit, nisi illa saperdae — aanQoi opponantur inter se. saperdae autem vocabulo Varro non sine respectu sapiendi verbi videtur esse usus. — 21 om. l. Bamb. — in surditatem L, H^. — 22 Grassus L^. — 23 n. N. — sinpliciter Bamb. — 24 sed ea (eam cdd.) ut sim inplicitus Plaut. — opera est C. — 27. 28 phonascus adsum lu/n.; fonicia sum C. — fdlsos fuisse apparet, qui vel cpoiviyiiov, instrum^ntum musicum, in cdd. corruptela latere existimarent vd adeo illud phonicia velut a qxov^ et ciendo deductum vellent reponi. — voci' — gallu' recte liiesius. — gallinacius L^ , H, Gs. — cet. mrg. H habet haec: unde symphonia dicitur concentns vocum diversarum. — 29 Syracusiis lun.; cf. Indicem; Siracusis L, H; Syracusis ed. Bas. — 1 /"• ho- mini. — fert v.; feret C. — 2 om. h. l. gl. — Salebras (Salaebras H) L^, H, G. — Salebrae a saltu dictae (dictas priu,s L^) L^; Bamb.; mrg. H; in quo ha£C addita: salebrae ab exiliendo. compas solent vulgares dicere. — f. et mal. lib. II. — 3 devidere L^, H^; dividere rell. — potuissent L^; didi- cisset recte cdd. Cic. — 6 heret C pr. H^. — 6 de or. C; corr. Me. — 7 fuit L. — 8 Subletum H^. — frivolum H^; fribulum L^; Bamb.; fribolum L^, H^, G. — 9. 10 cf. Fest. 294 s. l. sublesta. — nam om. Festus. — ad paupertatem si cdd. Plauti et Festi. — iam add. M; nec enim ausim credere perfeetorum finalem it ap. Pl. inveniri productam nisi praecedente brevi. — infamia ed. a. 1476; infamiam C (infamam H^). — admigrant infamiae A, simillime B, C, D; immigrant infamiae Fest. n* 260 NONIVS MARCELLVS 177 M. SVPELLECTILIS. Cicero in Oratore: verecundus erit usus ora- toriae quasi supellectilis. supellex * * * SCVRRILE, a scurris, ridiculum cum turpitudine. Cicero in Oratore: ridiculo sic usurum oratorem ut nec nimis frequenti, ne scurrile sit; nec subobsceno, ne mimicum; nec petulanti, ne in- ir> probura. SPORTAS. Sallustius historiarum lib. II: e muris canes+ sportis demittebant. — Varro de vita populi Romani lib. I: neque enim obsonium, in totam cenam coemptum ex variis rebus, [cum] con- iectum in unam sportam perspicitur. 20 SODES, non ut aput comicos, sed: si audes. Cicero in Oratore: libeuter etiam copulando verba iungebant, ut sodes pro 'si audes.' SCOPAS. Cicero in Oratore: etsi hoc vilius dictu est, scopas, ut ita dicam, mihi videntur dissipare. 11 24, 80 II 13 26, 88 || 17 Sallustius Hist. II || 18 Varro de vita pop. Rom. I II 21 45, 154 || 23 71, 236. 11. 12 Supellectilis Ald.; Supellectiles f. Non.; Superlectilea G; om. h. l. Bamh., gl. — oratoriae quasi supellectilis Cic; oratori et quasi superlectiles G atque ipse f. Non. — supellex; suppellex H^, L^; supplex L^, G; suplex H^. — apud Gic: supellex est enim quodammodo nostra, quae est in ornamentis, alia rerum, alia verborum. — haec utrum addenda sint, an supellex potius habeatur glosema referendum ad Superlectiles sitque hoc a Nonio pro nominativo hahitum, sicut supellectilis recto casu affertur a Festo pg. 294, haud facile potest diiudicari. ceterum et alia adest via loci expediendi, quae nescio an sit magis probahilis, ut statuatur a Nonio plene relata verha Ciceronis, quae supra adscripsimus , lemma autem fuisse hoc: Supellex pro Supellectiles. — cf. l. Festi ante dictum quaeque adscripta sunt a nohis pg. 114 ad l. fros pro frondis. — 14. 15 ne scurrile sit Cic. ; nec scurrilis sit G. — subobscenum ne minicum G. — nec improbum H^. — 17 Sportas; add. L^, Bamh.: aut ab spartu quasi sparteas aut ab sportando (ab asportando L); gl., mrg. 'H, G: Sportas aut ab spartu '(sportu pr. H) quasi sparteas aut a portando (ab asportando G, ab sportando H), — cf Isid. XX, 9, 10: sporta vel quod ex sparto fieri solet vel quod sportat aliquid. — in mrg. H add. haec: sunt vasa quaedam ex sparto facta, in illis etiam positus fuit sanctus Paullus. — canest; machinam quandam hellicam ratus est Kritzius coll. Isidor. XX, 15, 4 hisce: lupus qui et cani- cula, ferreus harpax; id. coni. spartis; neutrum prohabiliter ; nec placet Lipsii illud cives. — panes Brossius apud Quicheratum ; quod ita prohes, ut dolum quendam ohsessorum referri existimetur obiecta ahundantiae cihariorum specie famem dissimulantium. — portis H^. — demittebant Aldus; dimittebant G. — 19. 20 in totam coenam Quicheratus; in tota caena L, H; in toto cena G; suspectum tamen illud totam; f. coco (*. e. coquo) in cenam, — coeptum G. — ex variis v.; ex acris H^; ex varis rell. — coniectum ed. a. 1476; cum coniectum G. — 21 Sodes, si audes (audis gl.) om. rell. Bamh., gl. — apud L^, H^, G. — ap. comicos ; ubi significat sodalis , iq&sis. — mrg. H sodes, socius, unde sodalis, — 22 prout si audes G. — 23 om. Bamb., gl. — hoc vilius M; hoc illius (ocillius prius L) G; humilius cdd. Gic. — dictu M; dictum V. — est, tamen simile est cdd. Cic pleriq. — 24 dissolvere cdd. Cic. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 261 177, 178 M. 1 SCIVNTVE, pro cognita smit. Cicero de || oratore lib. H: ars enim eorum est quae sciuntur; oratoris autem omnis actio opi- nionibus, non scientia continetur. INCIPIT PER T LITTERAM. 5 TETRET, foedet, poUuat. Pacuvius Periboea: b^luarum ut ecferarum adventus ne tetret loca. TETINEEIT, pro tenuerit. Pacuvius Medo: cedo, quorsum itiner tetinisse aiunt? Accius Clytemestra: 10 ut, quae tum fidem, me absente in r^bus dubiis, coniugei t^tinerit, nunc prodat victorem? Pacuvius Hermiona: tu6 iudicio quae omnes Graios t^tinerim. TETVLIT, tulit. Accius Andromeda: 15 don^c tu auxilium, P^rseu, tetulistl mibi. Caecilius Hypobolimaeo: erumnam p§,riter tetulisti meam. TAXIM, sensim vel obculte. Pomponius Buccone adoptato: clandestino tacitus taxim p^rspeotavi p^r cavum. 20 TEMERivs. Accius Didascalicon lib. II: . . . sed Euripidi', qui chords tem^rius in fabulis. 1 II, 7, 30 II 5 Pacuvius Periboea || 7 Pacuvius Medo || 9 Accius Clyteme8tra|| 12 Pacuvius Hermiona || 14 Accius Andromeda || 16 Caecilius Hypobolimaeo jj 18 Pomponius Buccone adoptato || 20 Accius Didascal. II. 2 earum remm est cdd. Cic. — 5 fedet J3j, G. — poUuit H^. — Petriboea I/,, — 6 ut ecferarum vel haec ecferarum M; ac ferarum C. — necteret pro ne tetret H^ ; ne taetret ed. Bas. — 7 tentinnerit H^. — laetiores magisque rei congruentes anapaestici numeri quam trochaici, quibm etiam conveniunt haec verba. — 8 cedo Me; credo C. — quorsom L^. — itiner Ald.; itinere G. — tecinisse -BTj. — 9 Clitemestra L.^, H; Cletemestra L^. — 10 ut quae tum fidem me absente in r. d. coniugei (jpro coniugii) M; ut quae tum absentem r. d. coniugem C. — 11 probat cd. N. Fabri. — id. victorem; ultorem (uU- torem L^) C; f. ultro. — 12 germiona ij. — 13 tuo Vossius; sub v. — Graios Me; grados C. — -si recte habet iam versus, verba sunt Hermionae ad Orestem vel Pyrrhum pulchritudinem eiu^ extollentem. — tetinerim pro deti- nuerim, devinxerim. — 16 hippobolimen C (ippobolimen H^; in eod. post n rasura). — 18 obculte L^; ed. Bas.; Paris. 7665; 6; occulte L^, H; Bamb. — adoptatu C. — 19 cavum Me; cautum C. — 20 om. Bamb., gl. — Ascius G. — Didascalico (Didascalo G) C. — 21. 22 erupidis, m. 2 eurupidis L. — Euripides Madvigius. — sei Eiiripidi' qui choros temerius incilabit Lachmann. Op. 70. — qui choros temerius in fabulis; liaec nisi truncata su/nt in fine, apparet supplendum illud adhibuit vel tractavit. 262 NONIVS MARCELLVS 178. 179 M. TESTATIM. Pompouius Verre egroto: iam istam calvam conminuissem colaphis testatim tibi. TRACTIM, ut sensim, id est diutine, longo tractu. Plautus 25 Amphitryone: quid si ego illum tr§,ctim tangam, ut d6rmiat? .... TVDICVLARE, conmovere. Varro Marcipore: • ha^c in aeno bisve terve tudiculasse. TRAPS. Varro Parmenone: 30 fiilta tr^ps pronis in humum §,ccidens proxumae frangit ramos cadens. || TEGILLVM, diminutivum a tecto. Varro Sesquulixe: i iiigdre volitans visus aquam 6 niibibu' tortam indicat fore, lit tigillum past6r sibi sumat. TERTA, pro tersa. Varro "Exg) cs, jcsqI tvxi^S- aerea terta nitet galea. ^ idem Cato vel de liberis educandis: alii ita sunt circumtonsi et terti adque unctuli, ut mangonis esse videantur servi. TEMPERATVRA, pro temperie. Varro "A^^ov ^stQetg, tcsqI 23 Pomponius Verre egroto || 25 I, 1, 157 |1 28 Varro Marcipore || 30 Varro Parmenone || 1 Varro Sesquulixe || 4 Varro "Exco cs || 6 Varro Cato || 8 Varro "Jfifiov fisxQsig. 23 Testatim, minutim Banib.; mrg. H; minutim m. 2 add. in L; Testatim, minutatim gl. — aegr, H^, G. — 24 calvam habet H^; om. rell. — conmin. col. Bibheckius; colafis conmin. (comm. H) G. — ad v. supplendum Quicheratus, cum ignoraret scripturam Harleiani, haud inscite: iam istam colaphis comm. testam testatim tibi. — 25 cf. Charis. 196. — longo tractum L.^, Bamh. — 27 tractu Jv^. — 29 haec in aeno bisve; haeccine nobis Hj^; id. 2 hecine nobis; G hec inenobis; haec cin aeno bis L testante Bothio. — haec; scil. Peliae membra. — bisve M; bis v. — terve cd. N. Fabri; terne rell. — de Medea haec dicta; cuius res tetrametris trochaicis persecutus erat Varro in Marcipore. — 30 om. h. l. Bamb.; Traps uardo parmenone gl. — Traba G. — Varro; cf. 494 pronis. — Parmenione C. — creticos agnovit Meinekius. — 31. 32 alta Oehlerus; alia cdd. bis. — accidens id. 494; accedens h. l. — proxumae (scil. arboris) Scal.; proxume cdd. hic; proxime 494. — cadens del. Quicheratus. — 1 Tegillum C, Bamb.; atque ita Non. — dimuminutivum Xj ; dimminutivum rell. — Tigillum a tecto gl. — sesqueul. C. — 2. 3 sotadeos agnovit Boeperus Philol. IX, 572. — iugere Scal.; cf. Paul. 104 iugere milvi dicuntur, cum vocem emittunt; vigere G. — visus Gulielmius; mulsus G; milvus lun.; quod vel ideo displicet, quod miluus ad Phaedrum usque semper fuit trisyllabum. — foro L, H^. — tigillum M; texillum (exil- lum prius H) G; ita 189, 19 L, H^: toxis; cet. cf. Plaut. Aulul. II, 4, 22; tegillum contra metrum v. — partor G^. — subi L, H^. — 4 usq L, H; nsQ G. — tixric H. — 6 area (capitalibus litteris L, H; de G siletur) L, H^; aerea H^, G. — gelea G. — ^ alii ita Me (alii Bentin.); alita C. — 7 atque (atquae prius H) H, G. — hunctuli C. — mangonis H^ ; magonis rell. — 8 "A[i[iov ft., n. qp.; ccaaov[iaasiCQSQiao C, exc. quod [isaasic pro [laasic H^, G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 263 179 M. (pilaQyvQLas'. quaero, te utrum hoc adduxerit caeli temperatura an 10 terrae bonitas. TORTV, pro tormento. Pacuvius Doloreste: nam te in tenebrica ea^pe lacerabo fame clansam ^t fatigans artus tortn distraham. TONSVS, pro tonsura. Plautus Amphitryone: 15 siira, pes, statura, tonsus, 6culi, nasum vel labra. Accius Amphitryone: sdt qnaenam haec muli^r funestast v^ste, toosu liigubri? TVBVECINARI significat raptim manducare. Titinius Proelia: tubiircinari sine me vultis r^Uquiaa. 20 Plautus Persa: tuburcinari d^ suo, siqufd domist. Turpilius Boethuntibus: Mel^sia, intus c^ssas? credo hercle, h^lluo tuburcinatur. 25 TABiFiCABiLE vel TABIFICVM. Accius Medea: pemeici orbificor liberorum l^to et tabific4bili. Cicero Tusculanarum lib. IIII: atque ut hae tabificae mentis perturbationes sunt. TVATIM, tuo more. Plautus Amphitryone: 30 ^ccerd iam tuatim facit. 11 Pacuvius Doloreste |J 14 I, 1, 288 || 16 Accius Amphitryone H 18 Titinius Proelia 1| 20 I, 3, 42 || 22 Turpilius Boethuntibus || 25 Accius Medea || 27 IV, 16, 36 II 29 II, 1, 4. 9 hoc pro huc; qiwd reposuit Quicheratus. — 11. 12. 13 Tortu (bis) Guietus; Torto cdd. — sed nescio an retineri possit illud, sicut habes 130 iusso pro iussu. — Dul. H^, G. — tenebrica, om. in, Scal. in Varr. de re rust. pg. 246 ; qui male iungit cum fame; tenebricas (seq. s) C. — illud saepe ablativus, non adverbium. ita Cic. in Prognosticis dixit scopulorum saepe; Ov. Trist. IV, 1, 81 portarum saepe. primum id notatum a Mercero, qui pulchre comparat Eurip. Bacch. v. 549 CKoriaiGL kqvtivov srpKrars. — clausam O. lahnius Herm. II, 232, ut ad Electram pertineat; clausum C. — 16 vel corrvptum. — 17 sed H, G. — haec mulier funestast M; haec estmulier funestat C; haec m. est fnnesta Voss. — et tonsu pr. H; consu L^. — 18 Praelia ed. Bas. — 19 post h. v. add. H v. 20, tum rursus 19; sed haec punctis deleta. — 21 domi est cdd. Pl. ; domi sit C. — 22 Boethumtibus L^ ; Boethantibus H^ ; Boethontibus L^, H^, G. — 23 Melesia BergJcius; Melexia (Melexea L) C. — cessat C pr. H^. — helluo C. — 25 Tibific. H^. — tabiscium L. — media H^. — 26 pernici Guliehn.; parneti L, H^; pameci H^, G. — lecto H^, G. — 27 ut haec meliores cdd. Cic. — 28 perturbationis C. — 29 cf. Charis. 196 tuatim. — 31 facit C; facis Flaut. 264 NONIVS MARCELLVS 179. 180 M. TETKITVDO. Accius Philocteta: quod te obsecro, haece ne aspernabilem t^tritudo mea || me inculta faxsit. 1 TEMNERE, contemnere. Lucilius lib. XXX; quodque adeo fuerint, qui te temsere superbei. Vergilius lib. VI: discite iustitiam moniti et non temnere divos. 5 TAXIS, pro tetigeris. Varro Modio: sed, 6 Petrulle, ne meum taxis librum. TIPPVLA, animal levissimum, quod aquas non nando, sed gra- diendo transeat. Varro Bimarco: lit levis tippdla lymphon frigidos transit lacus. 10 Plautus : levior es quam tippula. TONESCIT, pro tonat. Varro Bimarco: tiinc repente ca^litam altum tonitribus templiSm tonescit. TRANSENNA, non, ut quidam putant, transitus est, sed fenestra. 15 Cicero de oratore Jib. I: nunc pete a Crasso, ut illam copiam ornamentorum suorum, quam constructam uno in loco quasi per trassennam praetereuntes strictim aspeximus. — Sallustius Histo- 32 Accius Philocteta || 2 Luc. 1. XXX || 4 VI, 620 || 6 Varro Modio || 9 Varro Bimarco 1| 11 Plautus; cf. comm. || 13 Varro Bimarco || 16 I, 35, 162 || 18 Sallustius Hist. IL 32 Tertritudo JEZj. — filoctita C. — 33. 1 quod te obsecro; cf. Verg. Aen. VI, 363 sqq. — haece ne M; ne haec C. — tecritudo L^. — mea me inculta Scdl.; mea inocculta C. — fax sit H; faxit ed. Bas, — quod te ob- secro, aspernabilem | ne haec tetr. mea me inculta faxit Hermannus. — 3 quod pro quot (ita Scal.) positum videtur prohahile. — te temsere; te tempsere I)ousa pater; te temnere H^; temere L^; demnere id. testante Zangem. m. 2; temnere H^, G. — superbei; superbi Housa pater; superbum C. — 5 et contempnere G. — 6 V.; cf. 176 scenatilis. — 7 sed petule — liberum C. — 8 tippula; cf. Paul. 366 tippula. — 9 (item v. 13) uimarco C. — 10 ut om. L, Hi. — limfon C. — frigidis L, H^. — 12 cf. Hor. c. III, 9, 22. — comparant Pers. II, 2, 62 neque tippulae levius pondust quam fides lenoniae ; quem Paul. adfert l. m. — quod si recte habent, nt probabile est, Noniana, post levior es finis versus fuit. — 13 uim. C. — 16 est, sed M; sed est v. — Trausena, fenestra gl. — etiam trasenna, trassenna invenitur; cf. Bitschl. comm. in Pers. IV, 3, 11; item quae infra notata sunt a nobis. — 16 Cic; cf. 512 strictim. — similiter nunc petes cdd. Cic. — 18 transsennam L, H; transennam G. — strictam H^. — in lucem proferat add. ap. Cic. — Sall. (Salastius L^; ed. Bas.); cf. 286 l. detnittere, desuper mittere; Serv. in Aen. V, 488; Macrob. III, 13, 6 sqq.; qui longe pleniorem reddit locum. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 265 180. 181 M. riarum lib. II: transenna demissum Victoriae simulacrum cum 20 machinato strepitu coronam capiti inponebat. TiRONEM positum pro ignaro. Cicero de oratore lib. I: fateor enim callidum quendam hunc et nulla in re tyronem ac rudem nec peregrinum et hospitem in agendo esse debere. TRVTINA. [M. Tullius] Cicero de oratore lib. II: ad oblectandos 25 animos, ad inpellendos, ad ea probanda, quae non aurificis statera, sed populari quadam trutina examinantur. — Varro de vita populi Romani lib. II: aut aliqua ex argentaria trutina aut lingula pensum prae se omnes ferent. || 1 TVRPARi, a turpidine. Cicero Tusculanarum lib. III: loTis §.ram sanguine turpari. TENERASCERE, tenerum esse. Lucretius lib. III: scilicet in tenero tenerascere corpore mentes. 5 TRiciNVM, tardum et quasi intricatum vel siccum et sine suco, ut sunt capilli, qui graece tQtxsg dicuntur. Varro Eumenidibus: *quod tunc quaestus tricinus erat, nunc est uber'; ut quaestus sit Juzut ita magnus. 21 I, 50, 218 II 24 II, 38, 159 || 26 Varro de vita pop. Rom. II || 1 III, 19, 45 (Ennius Andromacha) || 3 III, 765 || 6 Varro Eumenidibus. 19 praec. ap. Macr.: praeterea tum sedenti. — transsenna JS. — in transenna (trasenna Bamberg. m. T) male Macrobivs. — demissum Parisin. Macrdb.; dimissum cdd. l. utroque. — victoriale L. — simulachrum H. — cum om. L. — 20 chinato L. — cum mach. strep. tonitruum Macrob. — cor. ei imponebat id. — pg. 286 perperam tradita verba in hunc modum: cum machinis strepitu dimissum Victoriae simulacrum coronam capiti inpone- bant. — ap. Serv. om. rell. haec leguntur: machinato strepitu transenna corona in caput (in capite) inponebatur (ponebatur). — 21. 22 frater enim C. — hinc L, H^. — re om. L, sed cf. comm. in v. 26. — tyronem G. — 23 atque hosp. cdd. Cic; ospitem L^. — in agendo cdd. Oic; concedo C. — 24 M. TuUius om. ed. a. 1476. — ab oblectandos L. — 26 ad implendos G. — aurif . Cic. ; artificis C. — 26 trutinare L^ , H^ ; trutina re L.^ . — exani- mantur H^. — 27 puto ut. — argentaria; sc. tabema. — lingula v. d. ap. Quicheratum; lingua C. — 28 per se Gs. — ferent {seq. t); f. ferre. — non abJwrret a probabilitate his verbis a Varrone notari scriptorum aequalium niviiam circa dicendi genus curam. — 1 a turpidine L; a. turpitudine rell. — turpido, ut dulcido, gravido. — III L^; IIII rell. — 2 haec ex Ennii Andromaclia; cf. Fab. 169 sqq. — 3 Lucilius cdd. — 4 mentem Lucretius. — 5 Trichinum Aldus; sed cf. seqq. — et quasi intricatum M; et q. impe- ditum (inp. L^; ed. Bas.) v.; at gl.: Tricinum, tardum, intricatum. — sncn i, ; Lugd.; Paris. 7665; 6. — 6 et sunt H^. — grece L.^, H; greget L^. — tQixsc ed. a. 1476; tricis C, Bamb. — 7. 8 quod utrum pronomen sit an coniunctio non apparet. — questus L, H. — tricinus H^; v.; tricenus L, G; trucenus flj. — illa ut — magnus, quae aliena esse a Varrone intellexit Passeratius, f. secludenda. — haut ita add. M. 266 NONIVS MAECELLVS 181 M. TETRiCA est severa. Varro Tov JtatQog t6 naidCov, neQl TCaidojtouag: an, etiamsi audisset, reddere potuisset mulieri tetrice 10 [horrentis] educatam ad Appiam moribus bonis virginem? — Vergilius Aeneidos lib. VII: qui Tetricae horrentis rupis montemque Severum. TARDITVDINE et TARDITIE, pro tarditate. Plautus Poenulo: p6dagrosi estis dc vicistis cocleas tarditiidine. 15 Accius Alcmeone: atque ^ccos segneis sdmno et tarditudine. idem Diomede: raulta amittuntur tarditie et soc6rdia. TEMERITVDINEM, pro temeritatem. Pacuvius Doloreste: 20 heu, n6n tyrannum n6vi temeritiidinem? TENTA, dictum pro extensa. Lucretius lib. II: tympana tenta tonant palmis et cymbala circum. idem lib. VI: duraque inhorrescens rictum frons tenta tumebat. 25 Lucilius Satyrarum lib. VI: tres a Deucalione grabati restibu' tenti. idem lib. XI: huc ubi concessum pellesque ut in ordine tentae. 9 Varro Tov naxQbs ro nai.8iov || 12 Aen. VII, 713 H 14 III, 1, 29 || 16 Accius Alcmeone || 18 Accius Diomede || 20 Pacuvius Doloreste || 22 II, 618 || 24 VI, 1195 II 26 Luc. L VI || 28 Luc. 1. XL 9. 10 tu patroso (patrosio H^; patros to G) pedion (pedioi' L; pediojr H^) TtSQi naiaonouacav etiamsi C. — audisset; puto voluisset. — poputuisset G. — mul. lun.; mulier C. — tetricae C pr. L^. — 11 horreniis C; dcl. horr. , quod ex Vergilii v. irrepsit, lun. — educatam (educata Quicheratus) ad Appiam (/". ad aviam) m. b. virginem (virginem Oehlerus add.; seq. Ver- gilius); ita M; G: ducat ad Appiam m. b. — recte si habent nostra, agitur de puella a genetrice abiecta et in pudica domo educata, ae tum rursus a matre requisita. — 12 Verg.; cf. 390 severum, asperum. — 13 ingens hic Nonii stupor. — tetrice (tretice, m. 2 treticae, H) C. — rupis Me; rupit C. — 14 Tarditudinem et tarditiem cdd.; Tarditudine, tarditate gl. — 15 quodagrosi G. — ac vicistis om. id. — cocleas G; cocleam cdd. Pl. — 16 Acc. Alcm. om. L. — Actins H. — Alcmaeone lun.; Alcmene H, G. — 17 segneis; signas L; signis H^^; segnis H^, G. — 18 am. Bentin.; mittuntur {praec. a) C. — tarditie ed. a. 1476; tarditia {seq. e) C. — gocordia H^. — 20 temeritate cdd., non gl. — Dul. H^, G. — 21 h., n. Me in notis; euno C; f. heus, n. — 25 duraque om. L. — inhorr. rictum Butgersius; in ore iacens rictu C; inhoretiacet (vcl inoretiacet) rectum cdd. Lucr. — tumebat Lachm.; manebat C; mebat cdd. Lucr. — 27 deucaligine H^. — grabbati L^, H, G. — 29 huc M; hic C. — ordine v.; ordines (ordinis prius G; ordine HOj) C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 267 181. 182 M. 30 et [in] lib. XXX: hic ut muscipulae tentae atque ttt scorpio' cauda sublata. 1 TRISTITAS, pro tristitia. Pacuvius Atalanta: || quid istiic est? vultum qua^ caligat tristitas? Turpilius Leucadia: antefacta ignosco. mitte tristitatem, D6rcium. 6 TORPORAVIT, pro torpefecit. Turpilius Hetaera: eru' stupidus adstat: ita eius aspectiis repens cor torporavit homini amore. TiTVBARE, trepidare. M. Tullius Philippicarum lib. XIIII: titubare, haesitare, quo se verteret nescire. — Vergilius Aeneidos 10 lib. V: vestigia presso haut tenuit titubata solo. Terentius Heautontimorumeno : verum illa nequit titubet. 15 TORTOR, pro torqueor. Pomponius Decuma fullonis: 6t ubi insilui in c6culeatum eciileum, ibi toliitim tortor. TVNICARE, pro vestire. Varro Logomachia: haec lanigeras det6nderi docuit tunicareque homiillnm. 30 Luc. 1. XXX II 1 Pacnvius Atalanta || 3 Turpilius Leucadia || 5 Turpi- lius Hetaera || 8 M. Tullius Philipp. XIV (sed cf. comment.) || 9 V, 331 || 13 II, 3, 120 II 15 Pomponius Decuma fuUonis || 17 Varro Logomachia. 30 cf. 265 contentum — extensum; 385 sublatum, erectum. — 31 muscipulae tentae; m. tantae cdd. 385; muscipula (mosc. L^) tentae (tentei L; tenta H^) h. h; muscipula contenta 265. — atque (adque jL,) ut cdd. 385; om. ut 266; h. l. atque H^; eaque L; aque H^, G. — scorpius cdd. 385. — 1 Tristitas Guietus, al. plures; Tristitias cdd. — 2 istuc prius G; istic H, L, G post ras. — quae caligat Buechelerus (potuit calligat; cet. caligandi vcrbum iam db Scal. inventum); alligateque (alligataeque H) C. — tristitias G. — 4 antefacta ignoscD. mitte Grautoffius; antefacta igne committo G. — ignosco cum accusat., ut ap. Plaut. Amphitr. I, 1, 101 ignoscamus peccatum suum. — tristitatem Guietus; tristitia ante C. — Dortium L, H. — 5. 6 torpefacit Bamb.; Paris. 7665; 6. — Hetaera (ita iam Bentin.): herus lun.; hetererus C. — eius pyrrichiacum ; cf. Lachm. ad Lucr. I, 149 ; III, 374. — 8 non cxstat hic locus ap. Cic; confert Bothius Phil. II, 29, 74 haerebat nebulo; quo se verteret, non habebat. — 9 hesitare L, H^. — verteret v.; vertere C: — 12 aut X,; haud H.^. — 13 eautontimorumenon L, H {m alterum add. Jffij); Heaut. ed. Bas. — 14 nequit etiam Ter. cdd. — 15 D. f. Bentin.; fuUonis ducum C. — cf. comment. in 4 l. tolutim. — cocleatum C (colleatum L^). — ubi L, H^. — 17 logomacheia L. — cet. cf Porphyr. in Hor. sat. II, 4, 1. — 18 hec H^, G; hiclec L^; id. m. 2 hillaec; ille H^. — Minervam signi- ficari putat Popma. 268 NONIVS MARCELLVS 182. 183 M. TiTiONEM, fustem ardentem. Varro de vita populi Romani lib. II: contra a novo marito cum item e foco ignis in titione ex 20 feleici arbore et in aquali aqua adlata esset. INCIPIT PER V LITTERAM. VVLGAVIT, honeste positum, vile habuit et quasi in vulgus dedit. Plautus Amphitryone: huius, quae me absente c6rpus vulgavit suum? 25 [vulgare, in vulgus dare et quasi multis audientibus ac non tacituris dicere.] Vergilius lib. X: quid me alta silentia cogis ' rumpere et obductum verbis vulgare dolorem? Varro "Ovog XvQas: iurgare coepit, dicens: 30 quae scis age quei in vulgum vulgas art^mque expromis in^rtem? || VEGET, pro vegetat vel erigit vel vegetum est. Pomponius l Maiali: animos V^nu' veget voluptatibus. Ennius Ambracia: et aequora salsa veges ingentibu' ventis. 5 Varro Manio: nec natus est nec morietur: viget, veget, ut- pote plurimum. — idem "Ovog KvQag: divum lyram qua mobilem sol harmoge quadam gubernans motibus diis veget. VERECVNDVM est audax et confidens. Plautus Amphitryone: 10 19 Varro de vita pop. Rom. II || 24 Plautus Amphitryone || 27 X, 63 || 30 Varro "Ovog Xvqas || 1 Pomponius Maiali || 4 Ennius Ambracia || 6 Varro Manio H 7 Varro "Ot-og ^v^as || 10 III, 2, 20. 19 fustum L^. — Varro; cf. 302 felix, fructuosus. — iungenda haec cum fragmento, quod legitur pg. 112 s. v. Faxs, intellexit Scal. — 20 ignis ante illud in titione add. Quicheratus, post arbore Thilo. — in tione G; in itione L. — 21 felici cdd. 302; felaci h. l. — et in aquali aqua lun.; et iam qualis qua cdd. h. l.; et in aequali aqua 302. — 23 pro vile h., sed pro eras. H. — in vultus Xj. — 25 huius, quae Schroederus; cuiusque C. — ucorpus Ij; ut- corpus iZj. — vulga sum L^; vulgata sum L^, H^. — 26. 27 vulgare — dicere ut glosema ad Verg. locum adscriptum secl. M; habet etiam Bamh.; in quo exempla huius l. omissa. — X cdd. 382 s. l. rumpere; XI hoc loco C. — 29 dolorem e Verg. add. docti. — 30 V. "Ovoc Ivgac: iurg. ex eis, quae sunt 230 s. l. vulgus, supplevit Me. — decoepit, sed de punctis notato, H. — 31 age, quei M, qui et metrum notavit; atque cdd. l. utroque. — 1 pro vegeat H^. — 4 Ambrachia C. — 5 equora L, H^. — 6 veget pro viget L, H^. — veget; huc pertinet Nonii illud vegetum est. — 7 idem; cf. pg. 100 l. diis. — 8. 9 quam mobile (movile H-^, G, L, in quo mo supra add.) divum lyram sol aroge (arege G^) quaedam g. m. d. v. h. l. C. — 10 est habent Bamb., H^; idem m. 1 add. in L, del. H^, om. G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 269 183.\184 M. 'sfc est, vera pra^dico: nisi etiam hoc falso dici insimulaturus es.' — 'nimis verecunda es.' VENOR, circumvenior. Ennius Nemea: 15 teneor consipta, undique venor. VICISSATIM, per vices. Naevius Belli Punici lib. IIII: vicissatim volvi victoriam. VISCERATIM. Enuius Andromeda: ^ 20 alia fluctus differt, dissupat visceratim membra; maria salsa spumant sanguine. VNOSE, simul. Pacuvius Iliona: occidisti! ut multa paucis verba unose obnuntiera. VTRASQVE, pro utrimquc vel utrobique. Hemina Historiarum 2.5 lib. IIII: in Hispania pugnatum bis. utrasque nostri loco moti. — Caecilius Titthe: atque hercle utrasque te, cum ad nos venis, snbfarcinatam vidi. VIVVM, pro vehementi vel novo. Vergilius Aeneidos lib. I: 30 paulatim abolere Sychaeum incipit et vivo temptat praevertere amore. VEGRANDE, valde grande. Lucilius lib. XXVI: non idcirco extollitur nec vftae vegrandi datur. 1 VANANS dictum pro fallens. Accius || Alcmeone: 14 Ennius Nemea || 16 Naev. Bell. Pun. IV || 19 Ennius Andromeda || 22 Pacuvius lliona || 24 Hemina Hist. IV || 26 Caecilius Titthe fl 29 I, 720 || 32 Luc. 1. XXVI II 1 Accius Alcmeone. 12 simulaturus H^; insimilaturus mel. Fl. libri. — es Pl; est G. — 13 nimis verecunda es cdd. Pl. et Non.; nimis iracunda es recte Lambin. — 14 menea prius G. — 15 consipta Scal. coll. Paul. pg. 62: consiptum apud Ennium pro conseptum reperitur; consepta L, H; concepta G. — 16 Vicisa- tim gl. — pervicit L^ ; id. 2 pervicices. — Nevius G. — 19 Visceratim, per viscera. per viscera 'punctis del. H; add. L^, Bamb., gl., mrg. H; om. G. — 22 unose pro univorse dictum recte statuit Lachm. comm. Lucr. pg. 230. — eliona H^. — 23 verba om. L. — 24 Vtraque Ald.; lun.; Me; Guietm; LacJim. comm. Lucret. pg. 104; sed videtur recte defendere illud utrasque Buechelerus libelli de decl. lat. pg. 32; quod pro genetivo habet coUatis eis quae sunt alias, alteras (Paul. p. 27), interutrasque. et hoc quidem septies in- venitur ap. Lucret. — utrobique Lachm.; utrosque C, Bamb. — Vtrasque, utrumque gl. — 25 bis Bentin.; vis G. — 26 Caecilius Titthe Me; caeleus tihe G. — 27. 28 te Me, et G. — suffarcinatam Me; suffraginatam L, H; subfr. ed. Bas., Gs. — septenarios, quorum prior finiretur post hercle, parum eleganter cum Bothio instituit Bibbeckius. — 30 sycheum H, G; psyceum L. — 32 Luc; cf. 297 ecferre, educere, provehere. — 1 failans L. — Actius H^. — Alcimeone (Alcimaeone) cdd. pg. 16 s. l. lactare; Alcmena h. l. 270 NONIVS MARCELLVS 184 M. tantum ut frustrando lactans, vanans protrahas. VANITVDO, pro vanitate. Plautus: pol, ego ut rem video, tu inventu'8 vera vanitudine. Pacuvius Doloreste: 5 *primum h6c abs te oro, ni me inexor&bilem faxis.' — 'ni vanitiidine aetat^m tuam turpassis.' VARIANTIA, pro varietas, Lucretius lib. I: talibus in causis nedum variantia rerum. 10 idem lib. III: prinicipiis, unde haec oritur variantia rerum. viSCVS positum pro viscera. Lucretius lib. I: visceribus viscus gigni sanguenque creari. [Vergilius Georgicorum lib. I: 15 tum laqueis captare feras et fallere visco inventum ; id est, tractu visceris.] Lucilius Satyrarum lib. XIIII: idne aegrist magis an quod pane et viscere privo? quod viscus? dederas. tu quidem hoc est viscera largi.t 20 VAGOR dictum pro vagitus. Lucretius lib. II: et superantur item; miscetur funere vagor. 3 Captiv. III, 4, 37 || \6 Pacuvius Doloreste || 9 I, 663 || 11 III, 318 |1 13 I, 837 II 15 I, 139 II 18 Luc. 1. XIV || 21 II, 676. 2 tanta G l. utroque. — ut om. h. l. cdd. — frustando H,. — protrahit C; neque est improbabile a Nonio data haec: tantum {vel adeo tanta) frustrando lactans, vanans protrahit. — 4 inventu's v. ap. Pl.; inventus cdd. — vera Pl.; vero a C. — 6 Duloreste (Duloriste L^) L^, H^, G. — 6. 7. 8 /taec diverbio videntur eonstare, ut et MibbecJcio visum; cuius quidem mirificae de h. l. alucinationes ; cf. libr. de tragoedia lat. pg. 245 sq. — puto agi inter Oresten vel Pyladen et unum ex filiis Nauplii, qui Aegistho auxilio venerant, vel senioribus huius sociis. — ni {pro ne) me Lachm. comm. in Lucr. II, 734; ne me Hermannus; nimis (nimi L^) C. — ni van. aet. t. turp. vel ni tuam turp. van. aet. M; ni turp. van. aet. t. C. — pessim^ his subiuncta a Lachm. quae leguntur pg. 160 s. l. prolixitudinem. — 10 illud talibus in causis ad priora pertinet ap. Lucr. — 11. 12 bis repetit L, sed haec omnia m. 2 punctis additis deleta. — principiis v.; principis (principus semel, sed mutat. in principis L, idem infra bis principis) C. — varriantia L bis, sed primo loco variantia. — 13 pro viscera M; pro viscere v. — Lucr.; cf. 224 sanguis. — 14 sanguemque prius H. — crearit L. — 15 — 18 Ver- gilius — visceris secl. M. — 16 capere H^. — 18 tractu visceris; tactu visci Passeratim. — Lucil.; cf. 470 largi. — 19 vicere prius G. — 20 tu quidem hoc est viscera largi cdd. l. utroque; quod viscus? dederas tu hillam, hoc est viscera, large (ita Gerlachius) M in ed. Luc. — 21 vargitus L, H^. — n om. L. — 22 superamtur L, H. — ite C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 271 184. 185 M. VETVSTAS et ANTIQVITAS vel felix vel sapiens vel mansueta est habita. Terentius in Heeyra: 25 qufs mest fortunatior vetustatisque adeo pMnior? VASTiTiES et VASTITVDO et VASTiTAS, horror et desertio et contagium. Plautus Pseudolo: distractio, discidinm, vastities venit. Accius Erysace: 30 sed atra defonnatu's veste et ta^tra vastitudine. idem Meleagro: quae vastitudo haec aut unde invasit mihi? || 1 M. Tullius de officiis lib. II: qui collectis ceteris causis elu- vionis, pestilentiae, vastitatis. — Pacuvius Teucro: quae d^siderio alumnum penitudine sqnales scabresque inciilta vastitiidine. 5 Varro Manio: ac periret squal^ scabreque, inliivie et vastitudine. VASTESCANT significat inhorrescant vel deserantur. Accius Phoenissis: iussft proficisci qu6quo vis gentum ^xulem, 10 ne scelere tuo Thebani vastescant agri. M. Tullius de deorum natura lib. II: quid iam de hominum 24 V, 4, 8 II 27 I, 1, 68 H 29 Accius Erysace || 31 Accius Meleagro || 1 II, 5, 16 II 2 Pacuvius Teucro || 5 Varro Manio || 7 Accius Phoenissis || 11 II, 39, 99. 24 Haecyra L, H. — 25 venustatisque Terentius. — 27 Pseudolo L, H^ ; Pseudulo H^, G. — 26 cf. cum hoc et seq. l. pg. 415 vastum; 417 vastitas. — 29 Erysace; ericacec L^; erisaces L^; ericaces {seq. s) H^; erisace H^ ; Eurysace ed. Bas. — 30 sed atra deformatu'8 veste et taetra vastitudine M (sed atra veste iam Scal. — deformatus Me); sed ut ratus taetra (ratusta etra L, H^) veste et v. tradeformatuis C; in H puncta supra ratus tria , quae tamen ex adversa pagina macula tracta originem duxere. — f.: . . . sed atra veste et ta^tra vastitudine | d^formatu'8. — 32 mehe coll. Quintil. I, 5, 21 Bergkius. — 1 cf. 104 eluvio. — collegitis (coUigitis H^) C. — cae- teris H — 2 Pacuvius; cf. 152 l. paenitudinem. — 3. 4 desidero L. — poenitudine squales ed. Bas.; penitudines quales L, H. — scabresquae C. — 6. 6 Varr. l. recte, nisi fallor, huc revoeavit Quicheratus ; nam in libris finem sequentis l. obtinet. — videntur enim haec propter eundem Pacuviani fragmenti exitum omissa prius, deinde de margine in alienum locum delata. — Varro; cf. comm. in Varr. pg. 125 s. L inluvies. — ac periret squale v.; asperum valde (Id in ras. L^) C. — inluviae priu^ L; illuvie rell. — 7 desiderantur L, H^. — om. h. l. Bamb.; Vastissant, disserant, solenter (Z. desolentur) gl. — fenissis L, H; Foen. ed. Bas. — 9 quoquo vis gentum exulem M (quovis gentium exulem Voss.)] exilium quovis gentium v. — gentum; cf. comment. in Acc. V. pg. 84 s. l. congenerat. — 11 M. Tull.; cf. 417 vastitas; de deorum uatura cdd. 417 ; de oratore h. l. — iam om. G. 272 NONIVS MARCELLVS 185. 186 M. genere dicam, qui quasi cultores terrae constituti, non patiuntur eam nec immanitate beluarum ecferari nec stirpium asperitate vastari. — Sallustius in lugurta: aberat mons fere milia pas- sum XX, tractu pari, vastus ab natura et humano cultu. 15 VICISSITATEM, pro vicissitudinem. Accius Phoenissis: vicissitatemque inperitandi tradidit. VLSO, pro ultus fuero. Accius Erigona: qui, nisi genitorem lilso, nuUum meis dat finem miseriis- VERRVNCENT, id est vertant, Accius Aeneadis aut Decio: 20 te sancte venerans pr^cibus, invicte, invoco, portenta ut populo, patriae verruncent bene. Pacuvius Periboea: veniam precor petens, ut quae egi, ago, axim, verrunc^nt bene, Afranius Divortio: 25 'haec ponito.' — 'avorruncent cum syrma simul,' VILITANT, vilem faciunt, Turpilius Lindia: quin m6neam, quin clamem 6t querar lua vitia, quae te vilitant, VILICARI est rusticari vel villae praeesse, || Pomponius Er- l gastilo: 'longe ab urbe vilicari', qu6 erus rarentdr venit.' — 'non enim vilic&,ri, sed dominarist mea sent^ntia. Afranius Suspecta: 5 14 48, 3 II 16 Accius Phoenissis || 18 Accius Erigona || 20 Accius Aeneadis || 23 Pacuvius Periboea || 25 Afranius Divortio ]] 27 Turpilius Lindia|| 1 Pomponius Ergastilo || 5 Afranius Suspecta. 12 paciuntur L^. — 13 immanitatem L, H^. — etferari H^, prius L. — 14 vastari Cic; vastare C. — in iniugurtha H. — lugurta prius L; lugurtha rell. — passum C. — 15 vastatus L, prius H. — ab (a prius H) natura om. L, G; del. H^. — post illud cultu seq. Varro Manio; v. l. superius. — 16 vicissitudine cdd. — foenissis (fen. H) C. — 17 inp. C. — 18 Vlso Vossiv^; Vllo cdd. — uUtus pr. L. — Erigone Passerat.; Epigonis Me; epigone C. — 19 genitores L, prius H. — ulso; uUo (nullo L^) C. — eis H, G. — 20 cf. 74 averruncare. — Veruncent, vertant gl. — Aeneidis C. — 21 venerana H^; lun.; verans rell. — praecibus L, H^. — 22 populo, patriae; cf. Hor. c. III, 6, 20. — verruncent ed. a. 1476; verruncant C. — 23 Pacuv.; cf. 505 axim. — 24 veniam precor Gulielm.; prec. (praeocor L^; praecor H) v. C. — axim; exim cdd. h. l.; vel axim id. 505. — 26 haec (sc. res ad mundum mulierum pertinentes) M; et C. — avorruncare jpro furari, rapere, ut aver- tere. — f. sine diverhio: et {vel haec) pone (praepos.) te avorruncent cum syrma simuL — 27 Vilitare, ut nobilitare. — 28 quaerar L, H. — 1 Vili- care gl. — pre esse H. — Pomp,; cf. 164 rarenter. — 3 vilicari C. — eris C. — 4 enim om. C. — dominari mea est h. l. minus eleganter C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 273 18C M. in Norsinos iam, qaantum pote, explodam hominem, ut vflicetnr. Turpilius Paraterusa: ego etiam nondum hic vilicabar, Pha^dria. 10 idem Hetaera: illic ante urbem vflicor. nunc rus eo. VINNVLVM ♦ * * vmnulutn sensi locum; id est inlecebram. — Plautus Asinaria: 15 compellando blanditer, dsculando, oratione vinnula, venustula. VITABVNDVS, pro vitans. Sallustius Histor. lib. IH: duos quam maximos utris levi tabulae subiecit, quam super omni corpore quietus invicem tracto pede quasi gubernator existeret. 20 ea inter molem atque insulam mari vitabimdus classem hostium ad oppidum pervenit. VOLENTIA, id est, quae vellent. Sallustius Historiarum lib. HH: multisque suspicionibus volentia plebi facturus habebatur. VALENTIA, fortitudo. Naevius Danae: 25 omn^s formidant homines eius valentiam. Titinius Setina: sapientia gubemator navem t6rquet, non val^ntia. 8 Turpilius Paraterusa U 10 Turpilius Hetaera || 13 comicus incertus || 14 I, 3, 69 II 17 Sallustius Hist. III || 22 Sallust. Hist. IV || 24 Naevius Danae XII || 26 Titinius Setina. 6 in N. Bergkius; in horpinos C. — pote lun ; potei {ut ego notavi pote) ii ; potes rell. — 7 explotam — vilice {seq. Turp.) L. — 8 Paterusa G; Paraterus L^. — 9 ego etiam nondum Grautoffius; ego nond. et. C. — huic (hic H^, G) ex sequentibus putes irrepsisse. — vilicar L, H^. — faedria G. — 10 hetera L; ethera if, ; etera H^, G. — 11 illic ante urbem vilicor M; huic (hic H^, G) vil. a. u. G. — 12. 18 Vmnulum X,. — Vinnulum, dilecta bile (Z. delectabile) gl. — excidit nomen comici et vinn. — 14 illecebram M; illecebrosum Quicheratus; illecebrum (inl. L) C, Bamb. — 16 ven. Pl.; venusta C. — auscultando orationi vinnulae, venustulae pulchre Acidal. — 17 histo- riae C. — duos om. I/. — 18 qua super ed. a. 1480. — 19 tracto pedes C; tracto pede Ald.; tractu pedis minus bene ed. a. 1476. — quas L, H^. — existeret v.; extiteret C. — 20 molem ed. a. 149S; inolem C. — molem; i. e. munimenta hostium in litore extructa. — atque lun.; quae C. — ante mari (ari H) quiddam videtur excidisse veluti tranquillo. — honestium L, flj. — 23 mnltisque; f. multorumque sive vulgique; cf. comm. in Luc. v. p. 284 s. l. differre, dividere vel scindere. — pleui L^. — 24 damne L, prius H; dane rell. — 25 hom. Voss.; hominis C. — eius {ei prius G); i. e. lovis. — voll. Xj; id. 2 vol. — 26 cf. comm. in 19 l. truam. — Setina v.; sedin C. NoKi AIabc. C. D. eJ. L. Mveli<eb. 18 274 NONIVS MARCELLVS 186. 187 M. VOMICA+, concava loca, vetustate exesa. VOMICA * * * Lucilius lib. XXVIIII: 30 Cironeo et ii6n mortifero adfectus vomicai vulnere. VIEIATVM dictum est magnarum virium. Lucilius lib. XXVI: c6ntra flagitium nescire b^llum, vinci a barbaro vfriato, Annibale. VESCVM, minutum, obstusum. Lucilius lib. XXVI: 35 qu§,m fastidiosum ac vescum [cum || fastidio] vivere 1 Vergilius Georgicorum lib. III: nec vescas salicum frondes. Afranius in Sororibus: ad piier est, vescis, mbecillis viribus. 5 VOLVP, pro voluptate. Plautus Asinaria: bic senez, siquid clam uxorem suam animo fecit volup. VIRGINDEMIAM, ut vindemiam, hoc est virgarum adparatum vel demtionem vel decerptionem ob verbera. Varro Agathone : ♦ * * Naevius Lampadione: lo 30 Luc. 1. XXIX II 32 Luc. l. XXVI || 35 Luc. 1. XXVI || 2 III, 175 || 4 Afranius Sororibus 1| 6 V, 2, 92 || 9 Varro Agathone || 10 Naevius Lampadione. 28 Mc hausta quaedam; nam vomicam in Luc. v. significare loca con- cava, vetustate exesa ne Non. quidem potuit credere. — sed quid exciderit, ohscurum. — Vomica, cava gl. — exesa Bamb.; exaesa G {L prius excaesa). — 31 Chironeo Dousa pater; tyroneo C. — vomicai M; vomica et v. — vulnere ed. a. 1476; vulnera C. — de Chironeo vulnere dictum comm. in Lucil. XXLX, 65. — 32 magnum virum prius L. — 33 nescire bellum M; n. bello C. — vici prius H. — 34 viriato Non.; Viriatho Lachm. comm. in Lucr. 329. — anibale G^; hannibale H^. — a Luc. haec fere putamus venisse: vinci a barbaro Viriato, Annibale fuerant qui superiores duce. — 36 cf. Gell. XVL, 5, 6 sq.; quo tarnen non usus videtur Non. — obstusum (quod ad LmcHH v. spectet) M; obscurum cdd.; om. gh — 1 vescum vivere Gerlachius ; vescum fastidio (v. cum fast. H^, G) vivere C. — 2 libro IIII L. — 4 Afran.; cf. Philargyr. in Georg. ILL, 175. — 5 at C pr. L.^; ah, puer est Fhilarg. — inbecillis H^ ; inbecillus relh; vescus, inbecillus Philarg. — 6 Volup Lj. — om. h. et seq. duo l. Bamb. — 7 si quiddam H^. — suo cdd. Pl. — faecit {pr. facit) H. — voluptare L, H^. — 8. 9. 10 Virgendemiam a virgis, ut vindimiam gl. — Virgidemiam Scal., ut in Budente fertur, v. 636; sed a Naevio fictum virgindemiae vocabulum ad exemplum vindemiae, et id a Varrone, puto etiam a Plauto, non mutatum. — vindemia L. — illud vel demt. non delend. — dempt. ed. Bas. — vel dec. ; vel de in ras. L^. — decerptionem ob verbera Bentin.; decreptionem (decept. H^) ob verra C. — Varro Agathone; recte statuit Buechelerus propter alienum a Varronis aetate advefbium antidhac de Naevio potius auctotre vers. scq. cogitandum; et aberrai^se Ubrarios ab Agathone Varronis ad illud Lampadione scite coniecit Boeperus. DE qONESTE SET NOVE DICTIS. II. 275 187 M. quid tristiorem video te efcse quam antidhac, Lampadio? numquid familiaris filius amat, nec spes est auxili argentariei, ideoque scapulae m^tuunt virgind^miam? 15 VERACIAM, magnarum virium. Varro Meleagris: si non malit [vir] veraciam uxorem habere Atalantam. VVLGA, capacitas vel sinus cum laxitate. Lucilius lib. II: in bulgam penetrare pilosam. Varro Sexagesi: eo ut viaticum ex arcula adderem in bulgam. 20 VEKRVNCAM positum pro loco edito. Cato libris Originum: censeo, inquit, si rem servare vis, faciundum, ut quadringentos aliquos milites ad verrucam illam ire iubeas eamque uti occupent imperes. VIBICES, plagarum vulnera. Cato de falsis pugnis: ubi societas? 25 ubi fides maiorum? insignitas iniurias, plagas, verbera, vibices, vis, dolores atque carnificinas per dedecus atque maximam con- tumeliam inspectantibus. 15 Varro Meleagris || 17 Luc. 1. II || 19 Varro Sexagesi | 20 Cato libris Oiiginum (Gellius) U 24 Cato de falsis pugnis. " 11 te a Carrionis abest membranis. — antidhac Carrio Emend. II, 16; angit hac (agit hanc, m. 2 angit hanc, R) C. — 12 Lampadio, numquid Me; latnpadionem qnid C. — familiaris v.; familiares C. — 13 nec spes Carrio; haec spes C. — argentarii Carrio; argentaria C. — 14 virgindemiam ed. a. 1476; virgarumdemiam C. — 15. 16 Veraciam M; cf. infra; Viratium ed. a. 1480; Vercium cdd. — om. h. l. gl. — magnarnm virium (virum L, prius H); n. N. — cct. cum maiore librorum auctoritate adseratur illud virum, suspicor aliquando illud magnarum ex l. viriatum pg. 186 huc translatum aliamque a N. datam paraphrasin , ut puta: Veraciam, imitantem virum. — Meleagro {seq. a) C. — vir vid. delendum. — viraciam Scal.; viracciums L, viracius H, G. — olim fuisse veraciam l. ostendit Nonii. — 17 Vulga; cf. 78 bulga. — 18. 19 vulgam Non. ; bulgam docti. — eo utrum verbum sit an positum pro ideo, non constat. — adderem Perottus, addere C. — vulgam cdd. — 20 cf. Gell. III, 7, 1 sqq. — Verruncam L, H^; Venucam H^, G, Bamb.; Ver- rugam, locum qui emeneat gl. — Cato libris Originum; sequentia non ipsius sunt Catonis; sed quae l. m. paragr. 3 — 17 referuntur de Q. Caedicio ex Originum libris, ad hanc fere sententiam fuisse dicit Gellius; in fine tantum capitis se non iam suis, sed Catonis uti verbis testatur. — cf. quae notata sunt pg. 54 s. l. recepticium ad eiusdem Catonis, quem adfirmat esse Non., locum; item 145 l. nidulantur. — 21. 22 quadringendos H^. — verruncam L^. — ap. Gell. hacc: ad verrucam illam (sic enim Cato locum editum asperumque appellat). — 24 Vivices gl. — Cato; cf. Gell. X, 3, 17: in eo — libro, qui d. f. p. inscriptus est, ita de Q. Thermo conquestus est. — 25 maiorem L. — signitas id. — iniuriam C. — 26 vis Perottus 365, 59 ed. Ald., Bentin., probante Me; eis C; eos cdd. Gell. — quamquatn dubium an eis vel eos potius sit delendum, statu^ndumque olim in codice Gellii eis supra vibices scriptum, ut reponeretur vibiceis. cf. comment. in pg. 139 l. mordicibus. — carnificinas Gell.; carni- ficans C. — 27 inspectantibus etiam GelL cdd.; f. spectantibus. — seq. ap. Gell.: popularibus suis atque multis mortalibus te facere ausum esse? ;8* 276 NONIVS MARCELLVS 1S7. 188 M. VELLICATIM. Sisenna Historiarum lib. VI: nos una aestate in Graecia et Asia gesta litteris idcirco || continentia mandavimus, i ne vellicatim ac saltuatim scribendo lectorum animos inpediremus. VICTVRVS victoriam potiturus auctoritas prudentium putavit esse: Pyrrusne rex an Manius Curius proelio victurus esset. viRESCiT, maiorum virium fit. Furius poematis: 6 increscunt animi; virescit vulnere virtus. viRO etiam pro virtute naturali. Lucretius lib. II: concoctosque suo servaret et perdere viro. VENERATA, pro vcncranda. Vergilius lib. III: cursusque dabit venerata secundos. 10 VTER, pro uterus. Caecilius Imbriis: niinc uter cr^scit, non pot^st celari. VICATIM. Sisenna Historiarum lib. III: cum conplures menses barba inmissa et intonso capillo lugubri vestitu populum vicatim 15 flens una cum liberis circumiret. VVLTVOSVM. Cicero in oratore: in quo cum effeceris nequid ineptum sit aut vultuosum. VERMICVLATI, pro minuti. Cicero de oratore lib. III: 28 Sisenna Hist. VI || 3 prudentes (Gellius XIV, 1, 24) (| 6 Furius poematis || 7 II, 853 || 9 Aen. III, 460 || 11 Caecilius Imbriis || 14 Sisenna Hist. III II 17 18, 60 II 19 III, 43, 171 (Lucilius). 28 Vellicatim; cf. 168 saltuatim. — om. 1. Bamb. — Vellicatim, ut salutatim gl. — lib. VI om. G; cf. comm. in pg. 168 1. saltuatim. — aetate L. — 2 ac s. om. L. — imp. H, L^. — 3 Veturus iZi. — 4 Pjrrusne e. q. s. ; Gellii sunt XIV, 1, 24. — a manius, m. 2 inmanius H (an manius iZojj). — proeilio, m. 2 praelio L. — h Viriscit gl.; om. l. Bamh. — cf. Gell. XVIII, 11, 4. — poemaus L^. — Mc ad uUimum cum usus sit N. loco Gelliano compluries ex- cerpto, non videtur alienum a re adnotare versibus Furii non unum, ui putarunt multi, sed quinque contineri fragmenta, diversa inter se et seiuncta, ita quidem, ut quarto addendus sit quintus, relicui singillatim stent per se. — practerea in quinto reponendum videtur dum. — 6 increscunt Gell.; crescunt (crescent H^) C. — 7 natuli L^. — 8 concoctosque Lucr.; concoctasque C. — suos servare C; suo (ita v.) superare Forhiger; suo contractas {i. e. con- tiactans) cdd. Lucr. ; s. contractas; contractans; contractos Frisc. 722. — et verum vid. illud contractas. — 9 lib. (libro) VI C. — 11 pro uterus M; pro utero V. — cet. cf. exc. ex Char. arte (gramm. Lat. I, 540) uter, yaat^Q. — Imbris C. — li Vicatim, per vicos L^, Bamb., gl., mrg. H (per vices prius H). — Sis.; cf. 130 l. inmissum. — 16 cappillo L. — 16 circumibet i,. — 17. 18 Vultuosum; tristem add. G, L^, H^, Bamh., gl., virg. H. — efficeris i,. — neqnid ineptum aut vultuosum sit minus rotunde cdd. Cic. — 19 Vermiculati pro minuti M; Vermiculatim pro minuto C; Vermiculatim, mu- nutim gl.; cf. Lucil. frgm. l. inc. X cum comment. — de oratore Bentin.; in or. C. — libro IIII L. — etiam Orat. 44, 149 citantur hi versus. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 277 18S. 189 M. 20 lexis conpostae, ut teaserulae, omnes arte pavimenti adque emblemati' vermiculati! VENALicii positum pro venditoribus. Cicero in Oratore [Cor- nelianae lib. II]; neque me divitiae movent, quibus omnes Africanos et Laelios multi venalicii mercatoresque superarunt. 25 VOCAKE positum trahere, ducere. Cicero de oratore: si de 1 iure civili, tecum serram vocabit, || te, hominem prudentissimum, m his ipsis rebus, quas abs te didicerit, dicundi arte superabit. VERECVNDARi, verecundia teneri. Cicero de oratore lib. III: alterum cunctantem et quasi verecundantem incitabat. 6 VERSVTILOQVAS. Cicero de oratore lib. III: aa non nosse buius me versutiloquas malitias? videtis enim et versutiloquas et expectorat ec cou- iunctione facta esse verba. VNCINATVM, ab unco. Cicero Academicorura lib. IIII: nec ut 22 Orat. 70, 232 (orat. CorneliaQa II) || 25 I, 15, 6G n 3 III, 9, 3G || 5 III, 38, 151; ised cf. comm. H 9 II, 38, 121. 20 comp. V.; composui (conp. X,; G) et C. — tessuralae C pr. H^. — 21 pavimenti atque emblemati' vermiculati M; pavimento atque (adque X,) emblemate (emblaemate H, prius L) vermiculato cdd. Non. et Cic; cf. comment. Luc. l. m. — 22 Vemalici Bamh. — in Oratore [Cornelianae lib. IIJ M; in oratione Corneliana (Cornelia H^; Comelia ana L) lib. (libro L, H) II C. — Cic. verba sunt haec: ut et haec nostra in Corneliana {videtur olim fuisse in Comeliana secunda) et deinceps omnia. — quae sechisimus, ab eodem interpolatore adiecta, qui et Antipatri cognomen ex Oratore addidit Coelio pg. 108 s. l. exfundare et alia quaedam- notavit haud indocte. — minus artis legibus conveniret reponi in orationum Cornelianarum libro II, quoniam Non. verba Ciceronis ex Oratore sumpsisse apparet eumque non solere curare num, quae memorat ab auctoribus, quos adfert, ex dliis citentur scriptis iam supra dixi; cf. et comm. in pg. 113 fallaciloquentiae. — 24 venalicii ap. Cic, qui servos venales habent; cf. Pl. Trin. II, 2, 51. — 25 de orat. Me; in orat. C. — f. addend-: lib. I. — sin cdd. Cic. — 1 serram vocabit Me, qui serram vocare idem putat atque serram ducere; seram vocavit C; tecum communicabit cdd. Cic. — apparet altius haerere vitium; nam ut certum est Nonium scripsisse serram vocabit, ita ne hoc quidem potest esse sanum. quis enim prueter Non. existimabit vocare h. l. idem significare quod ducere? — teque h. pr. et peritissimum cdd. Cic. — 2 in om. G. — dicendi L^. — superabit Cicero; superavit C. — 5 Versutiloquax cdd. — Versuti. lo- quarum (sic) versuta gl. — non abhorret a stupoi-e Nonii putasse eum ap. Ciceronem inveniri versutiloquax, quamqtiam talia, qualia sunt doctiloquax, luciferax, simil., aetatis su/nt ultimae. — 6 Accii Armorum iudicio haud im- probabiliter adscripsere docti. — an non nosse M (non novisse Bothius); annum novis C. — versutiloquax malitia C. — num non vis huius me versutiloquas mali- tias cdd. Cic; qui et or. 49, 164 habet illa versutiloquas malitias. — 7 ver- sutiloquax C. — et add. H^. — expectorat, ex Ennii Alcmeone. — ec M; et H^; ex rell. — 9 Vncitiatum Bamb. 278 NONIVS MARCELLVS 189. 190 M. ille, qui asperis et levibus et amatis uncinatisque corpusculis con- 10 creta haec esse dicat. VENDITATIONEM vcteres pro ostentatione posuerunt, Cicero Tusculanarum lib. II: quin etiam mihi quidem laudabiliora videntur omnia, quae sine venditatione et sine populo teste fiunt. VIEEE, vincire, inflectere. Varro de re rustica lib. I: ut 15 habeas vimina, unde viendo quid facias. VNDVLATVM, nove positum purum. Varro de vita populi Romani lib. I: et a quibusdam dicitur esse Virginis Fortunne ab eo, quod duabus undulatis togis est opertum, proiude ut nou reges nostrei undulatas et praetextatas togas soliti sint habere. 20 VERBECEM. Varro de vita populi Romani lib. I: aut bovem aut ovem aut verbecem habet signum. INCIPIT PEB Z LITTEBAM. ZONATIM, per goerum. Lucilius lib. VI: [per] zonatim || circum inphivium cineraris cludebat.t j 13 11, 26, 64 II 15 I, 23, 5 || 17 Varro de vita pop. Rom. I || 21 Varro de vita pop. Rom. 1 1| 24 Luc. L VL 10 unciatisque G. — corporibus minus henc op. Cic. — 12 osten- tationem C pr. H^; osfceue Bamb. — 16 vincire H.^; vincere (vicere L^) rcll. — inlectere L^. — 16 h. v. Varro; babeam ut niina C. — unde viendo v.; unde utendo cd. Politiani; inveniendo C. — quod C. — 17 cf. comm. doctor. in Ovid. Fast. VI, 569 sqq. — 18 et a quibus L, H^. — 19. 20 f. ideo; adeo L, H^; abeo H^, G, v. — duabus v.; duobus C. — toxis L, H^. — nostrei undu- latas (ita v.) M; nostri eundulatia C; nostri et undulatas ed. a. J^476. — tbocas L; thogas H^. — soletis int L, H^. — 21. 22 om. 1. gl. — Verbecem V. 21 et 22 C, Bamb.; Verv. mrg. H, G. — vit bovem L^. — dc pecunia antiquissima Bomanorum agitur; cf. Plut. v. Poplicolae cap. 11. — 23 illa Incipit per Z litteram add. M; nisi haec db ipso Non. omissa, quod uno lemmate contineretur littera Z. — 24 nullum l. in H, L neque ut puto in G, quamquam de hoc nihil notatum; Zonatim, ingenuorum gl. — lib. IIII Bamb. — 1 zonatim v.; per zonatim C, Bamb. — cineraris cludebat; corrupta haec; f. cinis ardu' {pro aridus) fluebat. mmtdsl66a71c472sajmdsqx098s703i 270564 270562 2026-06-11T13:09:30Z Saumache 27923 270564 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Genera=grammatica |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft archive] |SubTitulus=Liber II<br>de honeste set nove dictis per litteras }} {{Liber |Ante= Liber I |AnteNomen= ../Liber I |Post= Liber III |PostNomen= ../Liber III }} •92 NONIVS MARCELLVS 68 M. 11. INCIPIT DE HONESTE SET NOVE DICTIS PER LITTERAS. INCIPIT PER A LITTERAM. 10 APVD, iuxta. Sisenna Historiarum lib, IIII: dum pristinum vitium apud ignem per sudorem corpore exhauserunt. — M. Tul- lius de officiis * + * idem de re publica lih. III: cuius focum mirari solitus Cato; apud quem ille sedens Samuitum, quondam hostium, iam clientiura suorum, munera repudiaverat, — et de ora- 15 tore lib, II: cum etiam tum in lecto Crassus esset et apud eum Sulpicius sederet. APisci, invenire. Sisenna Historiarum lib, IIII: itaque postero die legatos Iguium redeuntis apiscitur. 11 Sisenna Hist. IV || 13 M. Tull. de officiis (III, 30, 109; de re publica) III, 28, 40 II 16 II, 3, 12 II 18 Sisenna Hist. IV, 11. Hinc omitti iam dittographias eas, quae ad orthographiae minutissima quaeque spectarent, item alias, quibus cognitis neque utilitas ulla neque iu- cunditas praeheretur legentibus, Qiiaest. Non. cap. VI est adnotatum. — de inscriptione cf. et Indicem. — 7. 8. 9. 10 Explicit de proprietate verborum. Incipit de inhonestis et nove veterum dictis per litteras, id est (i. e. del. m. 2) per A litteram incipit (eram incipit m. 2 add., supra tt erasa virgula) H. — Incipit — per litteras (et minusculis litteris postea interpositum) id est populi romani A litteram L. — Incipit de honestis et nove veterum dictis per litteras. Per A litteram incipit G. — in Bamb. inscriptiones capitum praeter minutias eaedem ubique quae in L, H. — 8 honeste i. e. decore dicta; ut pg. 148 opuliscere — dictum decore; ita saepe ultimorum temporum grammatiei. — set nove; declarat N, quae hoc cap. notentur non ex pro- prietate verborum, sed auctorum ex arbitriis fluxisse. quamquam qua est idem levitate subinde etiam origines respiciuntur. — notandum autem quod in hac parte multa lemmata inveniuntur , quae careant enarratione. — 11 Apud (Aput gl.), iuxta; cf. 522 aput. — Sisennam L^. — historiarum ed. a. 1476; hiatoriographus cdd. — 12 vitium lun., vinum cdd. — corpora Vrsintis. — ex- auserunt G, Bamb. — locus num iam satis sit apertus et expeditus ampKus quaerendum. — M. add. L^. — 13 videntur excidisse ut puta haec: lib. III: cum male pugnatum apud Caudium esset. — idem de re publica lib. III; nam turbatum olim in archetypo ea re comparet, quod etiam cuius om. L. verba cx l. III de rep. etiam adlata pg. 522, et quidem ex uberiore fonte et puriore; totus ibi l. conferendus. — 14 solitos H^. — Capto C pr. H^. — Sannitum H^ ; Samnitium cdd. 522. — 16 tum iam cdd. 522. — suore L. — 16 in lecto ed. a. 1476; intellecto C; idem vitium in verbis Varr. de v. p. B. pg. 540 s. l. toga. — 18, 19 cf. pg. 74' l. apisci. — Aspici L, Bamb. — DE HONKSTE SET NOVE DICTIS. II. 93 68. «9 M. 20 ABSTEMirs * ♦ ♦ absteraius est, immo scit quo rete leporem teneat lupum non teneri. — Apuleius in libro Ludicrorum: sei faisti quondam Athenis parcus atque abstemius. Lucilius Satyrarum lib. VI: ^aviia /xsy', inquid balba, sororem 25 lanificam dici, siccam atque abstemiara ubi audit. Varro de vita populi Romani lib. I: quantopere abstemias 1 mulieres voluerint esse, vel ex uno exemplo || pote videri. ADIPATVM veteres honeste pro pingui et suculento et opimo posuerunt. Cicero in Oratore: adsciverunt aptum suis auribus opimum quoddam et tamquam adipatae dictionis genus. 5 ADAMARE. Cicero Academicorum lib. II: qui enim serius ho- nores adamaverunt, vix admittuntur ad eos, nec satis commendati multitudini possunt esse. ADSTiPVLARi positum est adsentiri. Cicero in Academicorum libro IIII: falsum esse stoici dicunt et eorum adstipulator An- 10 tiochus. 20 auct. inc. , f. Varro in saturis Q 21 Apuleius libro Ludicrorum | 23 Lucil. 1. VI U 26 Varro de vita pop. Rom. I |j 3 8, 25 J 5 Cicero Academ. II |j 8 Academ. IV (II, 21, 67). istoriarum cd. a. 1476, historiographus C. — die legatos lun.; Iguvinm Tur- nebus (Signiam lun.); deligato siguvium (siguium H^) C; cf. 162 proicere. — redeuntur Flor.; redeuntes, j)rius redeundes, Hs. — aspicitur L, itetn G^, Fior.^. — 20 ita Rothius; Abstemius est C cum Bamb. — abstemius, de vino abstinens mrg. H; Abstenens, subrius gl. — iJla abstemius — teneri f. Varronis Menippei. — inmo H. — 21 tenebat G. — Aplileius prius L; Apelius Bamb. — illa in I. Lud. posita in cdd. post paucius atque abstemins. — quod in L inveniuntur puncta bina supra us in Apul. et in , commaculata haec pagina punctis quattuor, quae pg. 69 s. 1. adamare posita sunt supra am in adammittuntur. — ludcrorum H^; ludricorum G; ludiccorura prius L. — 22 sei M; in se C (cf. comm. ad v. praeced.), Bamb.; in sise Turicens. — parcus ed. a. 1476; paqcius cdd. — 24 9avii.a fify' M; thauma men Lach- mann. Opusc. pg. 73; thaunumeno L, thaunomeno H, G. — inquit H^, G. — balba Dousa pater; valva cdd. — 26 quantoper L, prius H; quantopere H ex corr., G. — 1 potest L.^, H, G. — post videri litt. eras. in H; quae fuit f. t. — 2 seculento L. — 3 puerunt L^. — de oi-atore cdd.; in Orat. Me. — assciverunt L^. — aptum suis auribus Cic.; suis artibus cdd. — 5 adamare, obligare, inherere (om. G), ab hamo tractum mrg. H, G; Adamare, oblegari, inherere, ab amo trahere gl. — Academico L, Bamb.; Academicho flj. — 6 adamaverunt; multi acceperunt pro adhamaverunt, etiam Scal. Catal. pg. 286; qui comparat Petronii illud 5: artis severae siquis hamat (amat cdd.) effectus; ubi male Buechelerus : ambit. — adanimttuntur, i supra add. L. — 8 AsstipTilari L^, H^; Astip. H^. — adsentiri i,, Bamb.; ed. Bas.; assen- tiri L.2 , H^ ; assentire H^ ; Adstipolari , adsentire gl. — Academicis C; Aca- demici Bamb. — 9 astipulator H; a^stipulator L^. — Anthiochus H^. 94 NONIVS MARCELLVS 69. 70 M. ADDICTVM est quasi devotum vel obnoxium. Cicero Tuscula- narum lib. II: qui certis quibusdam destinatisque sententiis quasi addicti et consecrati sunt. AQVILEX. Varro Quinquatribus: an hoc praestat Herophilus Diogeni, quod ille e ventre aquam mittit? [ad] hoc te iactas? ad 15 hoc pacto utilior te Tuscus aquilex. AEQVIMENTVM positum est non aequamentum, quasi parem vicem, sed merces pro eo quod dicitur admissura. Varro Sexagesi: an, seiquam emisses quadripedem, ut^meo asino Reatino admit- teres, quantum poposcissem, dedisses aequimenti? 20 AERIFICVM dictum quod fit ex aere. Varro rvcoO^i Gsavtov: nil siint Musae ad Polyclis vestrae, quas aerifice duxti. APLVDAS frumenti furfures dixerunt rustici veteres. hoc in antiquis invenitur, quorum in dubio est auctoritas; quamquam et 26 Plautus in Astraba || fabula ita dixerit. cuius incertum est an sit i comoedia; atque ideo eius versus de eo ponere supersedimus. ADVLTERIONEM pro adultero Laberius Cophino. quem si quis 11 II, 2, 5 II 14 Varro Quinquatribus || 18 Varro Sexagesi || 21 Varro rva9i asavTov || 1 Plautus Astraba || 3 (Laberius Cophino.) 11 hobnoxium H^. — Thusculanorum L^. — 14 Aquilex, aquam coUi- gens gl. — Varro; cf. 371 praestare, antecellere. — prestat L, H^. — Hero- philus lun.; Herofilius cdd. loco utroque. — Herophilus, Ghalcedonius, medicus Ptolomaei Lagi tempore celeberrimus. — recte dicit Oehlerus compellari medi- cum arte sum tumentem. cf. et Turneb. Adrers. XXIX, 3. — 15 Diogeni Turneb.; Diogenis cdd. h. l.; Diogene 371. — e (ae L^) ventre, scil. hydropici. — ad hoc te cdd.: del. ad Eiesius. — ad {pro at) C. — 17 Equimentum L, gl.; Aequim. H, G, Banib., sicut ipse N. illud quidem verius videtur, ductum ab equiendi verbo, quo usus est Plinius, nisi Varronem etymologico quodam lusu existimaris lapsum. cf. quae pg. 48 s. l. elixum ad Varronis verba sunt notata. — 18 admissura Oehlerus; cf. et Turneb. XXIX, 3; admissum cdd. — 19 an seiquam M; an si equam v. — cet. cf. pg. 106 l. equilam. — 20 dedisses Ald.; dedisse G. — aequimenti Ald.; aequamenti (eq. L) C. — 21 Aerificum Bamb. (eriificum gl.); Aerificium (Er. L) C. — Varro; cf. 283 ducere, fabricare. — 22. 23 dimetros anapaesticos iam agnovit Hcrmannus cl. d. m. 388; al. ita scandunt: nil sunt Musae ad Polyclis | vestrae, qnas aeri- fice duxti. — nihil cdd. — ad add. M. — Polyclis Lipsius; policis cdd. (populicis G^). — vestrae om. G. — quasi cdd. h. I. — erif. L; aerificae G. — duxti cdd. pg. 283; hic L, if, dixi, H^, G duxi. — apparet a Varrone carpi malum sculptorem, ut supra fastidiosum medicum. — de Polycle cf. Gic. ad Att. VI, 1, 17: in illa item (statua), quae est ad noi.vKXaovg Herculem (sc. Musarum). — 24 cf. Gell. XI, 7. — flum. (ita et Bamb.) furfure i,. — dix. Quicheratus ; dicunt cdd. {idem error pg. 54 s. l. iumentum); cf. Gell. l. m. 5: legerat — apludam veteres rusticos frumenti furfurem dixisse. — 26 quam L; quanquam H, G. — 2 comoedia; atque ideo eius versus de eo M; eius com. (comedia L^) a. i. versus eosdem cdd. — 3 cf. Gell. XVI, 7, 1 — 2; DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 95 70. 71 M. legere voluerit, ibi inveniet et fidem nostram sua diligentia ad- 6 iuvabit. ANTICIPARE posuerunt veteres praevenire, hoc est antecapere. Varro Bimarco: ipsei scitis Sog xai 1«'^', id est: sivis contendite sfvi, anticipate atque addite calcar, stultos conteninite docti, 10 AVRIGATVR honeste positum pro moderatur ae regit. Varro Modio: asse vinum, asse pulmentarium, secundas, quoi natura auri- gatur, non necessitudo. ARCHITECTARI. Cicero dc finibus bonorum et malorum [et Marcus] lib. II: an quod ita callidast, ut optime possit architec- 15 tari voluptates? AiAT, [quodj est dicat. Cicero de finibus bonorum et malorum [et Marcus] lib. II: quasi ego id curem, quod ille aiat aut neget. ANELLVS. M. TuUius dc finibus bonorum et malorum lib. V: nec tamen Epicuri licet oblivisci, si cupiam; cuius imaginem 20 non modo in tabulis nostri familiaris, sed etiam in poculis et in anellis habent. AMATIO. Plautus Rudente: nimi' paene iuepta atque odiosa eius amatiost. ADESVM, consumptum. Sisenna Historiarum lib. III: isdem 1 temporibus Aesernini, duplici fossa valloque || circumdati, frumento adeso quod ex arvis in oppidum conportatum erat. 7 Varro Bimarco H 11 Varro Modio || 14 II, 16, 52 | 17 II, 22, 70 | 18 V, 1, 3 II 22 IV, 5, 14 II 24 Sisenna Hist. III. cuim testimonio per socordiam abiisus Non. uni Cophino tribuit, quae passitn ex mimis Laberii decerpta a se ille memorat. — cf. 140 l. mendicimonium. — cophino cdd. Gell.; quoprino L, G, prius H; coprino H ex corr.; Bamb.; cropium vel gropinm cdd. pg. 140. — 8 ita M; ipse fistis dicite labdeae et vivos contemnite vivi C. — dog xai Aa^f ; cf. Sexages. pg. 502 s. l. fervit: dog ■nal Xa^s fervit omnino. — sivis; cf. Varr. VIL, 107 persibum (persibus v.) a 'perite'. itaque sub hoc glosema 'callide' subscribunt; Paul. 336 sibus, callidus sive acutus. — contendere cuin dat., ut ap. Lucr. quid enim con- tendat hirundo cycnis? — 10 cf. 353 necessitudo. — 11 asse vinum, asse cdd. 353; ai se unum esse h. l. — secundas, t. e. mensas. — quoi M, quo v. — hominis divitis eiusdemque sobrii mores describi apparet. — 13 (item 10) et malorum et marcus C; om. et marcus ed. a. 1476. — apparet in archetypo pro eo qu^d praecedit et malorum scriptum fuisse et mal. atque ita ortum errorem. — 14 callidast; callida est Cic.; classidas C. — archetectari L, H. — 16 quod secl. M (modo praecesserat). — 17 quid ille recte cdd. Cic. — 19 Epicuri Cic; Epicureum cdd. (Epicurum minu^ bene Bentin. vel Ald.). — 20 familiaris nominativus. — 21 habent Cic; habebant (abebant L^) cdd. — 23 pene L, G; penae Bamb. — eius monosyllahum. — 24 hisdem X. — 1 Aesernini Ald.; eserenni (es. erenni H) C. — 2 adeco L^; adeoso G. — 96 NONIVS MARCELLVS 71 M. ADTENDERE, pro intendere, cogitare. Cicero de oratore: 'ni- hilne vobis in mentem venit quod praeterea a Crasso requiratis?' — 'id mercules ipsum, inquit, adtendo/ 5 ADCOMMODAT, adiungit, adplicat. Cicero de oratore lib. II ^ Africano illi superiori, coronam sibi in convivio ad caput adcom- modanti. — Vergilius Aen. iib. II: laterique Argivum adconmodat ensem. AVTVMNITAS pro autumno. Varro Serrano, nsQc aQxcciQs6n3i': lo retinet viatorem meridie praetereuntem fons, quod autumnitas in anni tetrachordo mensum praeterierat. — idem Quinquatrubus: cape hanc caducam Liberi mollem dapem de fr6nde Bromiae autumnitatis livida. neutro. Varro Ephemeride navali: etesiae diutius et uberids 15 flarant et autumnum ventosum fuerat. ARITVDINEM pro ariditate. Varro Prometheo libero: humanae quandam g^ntem stirpis conquoquit, 3 I, 35, 160 II 6 II, 61, 250 || 8 II, 393 || 10 Varro Serrano || 12 Varro Quinquatrubus || 15 Varro Ephemeride navali |1 17 Varro Prometheo libero. arvis M; areis (ariis L^) C. — opidum H^. — conportatum erat M; porta- tum est V. — 3 cogere L {del. supra e priore i); Hi. — in oratore cdd.; corr. Me. — 4 nobis H^. — nihil in oratore in m. v. L. — quid cdd. — 6 id mercules; cf. Lachm. comm. in Lucr. pg. 152. — id me Hercules Me; idem herculis C; id mehercule cdd. Cic. — inquit, ipsum id. — 6 adiungit etiam gl.; adiungat G ; adiugat Me; sed conf. 244 accommodatum dicitur adiimctum. — adpl. ed. Bas.; apl. L^; appl. L^, H, Bamb. — libro secundo H. — 7 maiori cdd. mel. Cic. — sibi, m. 2 add. in, H; in om. L. — accommodant (adc. Li) C. — 8 Verg.; cf. 244 accommodatum. — Aenei L; Aeneidis H. — 9 adconmodat L^, ed. Bas.; acconm. L.^; accomm. H. — 10 Varro; cf. 193 autumnus — feminini. — varrano pro V. S. Bamb. — Serano (n in ras.) H^; fnxQxciiQSCi-mv C, Bamb. — 11 fons Guietus; fontem cdd. l. utroque. — 12 tetrachordo mensum edd. 193; hic tetraordo (tretaordo ^rms G) mensem. — de tetrachordo cf. Macrob. I, 19, 15. — mensum pro mensura positum intellexit Oehlerus. — Quinquatribus H^, Bamb.^. — 13 cf. 253 capere, ac- cipere, ubi citata illa: cape — dapem. — care cdd. h. l. — caducum Bamb.; G pr. G^. — 13. 14 dapem de fronde Scal. Coniect. pg. 86; dapem cdd. 253; hic depende frondem. — Bromiae Scal. (Bromii male Ald.), bromi cdd. — autumnitalis C pr. H,; autumnitas Bamb. — uvida M, uvidam Scal.; ubidam edd. — 15. 16 recte dicit Quicheratus videri haec ad tertii libri l. autumnus, quod est pg. 193 referenda. — efemeridae G, Bamb. — navali G; naudi Bamb. — etesiae Ald.; ellesiae cdd. — flavant id.; flaverant lun.; sed hoc contra usum Varr.; cf. Spengel. emend. Varr. spec. I pg. 5 ; Kettneri comm. in Varronem et glosaria pg. 1; flarant Bothius. — 17 Antitudinem prius H. — aritate L^. — Varro Prometheo (ita iam Ald.) libero Oehlerus (Prom. liberato Me); Varro metheo in libro I H, G; Varro methoan libro IX. — 18 humanae Scal., qui et versus agnovit; humanarum (rerum hum. ed. a. 1476) cdd. — quondam Bibbeckius trag. lat. rel. ed. I pg. 302. — conquoquit; con- quit cdd.; concoquit lun. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 97 71. 72 M. frigiis calore atque iimore aritudinem 20 miscet. ABORIATVR pro abortuni faciat. Varro [pro] Gallo ad Fun- danium, de admirandis [rebus]: vinum, quod ibi natum sit in quo- dam loco, si pregnans biberit, fieri ut aboriatur. ADVLESCENTIARIS. Varro To Enl xfi (paxfi ^vQov, tcsqI svxai- 25 Qtccg: tu quidem ut taceas censeo, quoniam tu quoque athuc adu- lescentiaris. 1 ANCILLANTVR pro serviuut. Titinius || Proelia: verum enim dotibu' deliniti ultro etiam uxoribus ancillantur. Accius Meleagro: quam invita ancillans dicto oboedieris viri. 21 Varro Gallo ad Fundanium || 24 Varro To inl zfj qpax^ {ivqov 1 TitiniuB Proelia || 3 Accius Meleagro. 19. 20 quae secuntur ex septenario trochaico Ennii reficta (sat. 40): frigori miscet calorem atque umori aritudinem. — umore, supra add. h, L; hnmore rell. — 21 pro abortura faciat M; pro abortiat lun.; pro abortu C; pro abortet mrg. H , G; per avortet gl. — Gallo v.; pro callio H, Bamh.; item L, in quo g supra c era^.; pro gallio Montepessul, Parisin. 7666, Ho^; pro om. ed. Bas., haud duhie per incuriam. — ad Fundanium M; cf. comm. ad pg. 205 l. fretum; vel Fundanio cdd. — 22 de adm. rebus id.; om. illud rebus Quicheratus; quod lihrariorum potius quam N. culpa videtur additum. — ubi Bamh. — 23 pregnans L, H, Bamh.; praegnans ed. Bas. — oboriatur L^. — 24 adulescentiaris, luxuriaris mrg. H; Aduliscenciaris pro luxoriaris gl. — To inl ty cpatiij (ivqov; exitus trimetri iamhici vel tetr. troch., ut illud mutuum mali scabunt; cet. cf. Gell. XIII, 29, 5; AtJienaei IV pg. 160; Turneh. Advers. XXIX, 3; tire 111x7] cpaHrjfivgov C, Bamh. {cpayifivQov, m. 2 (paKfiiQov H; (iiQov etiam Bamh.). — itiQi sv%aiQ£ttg Buecheleru^s , 31; nsQt svrsQia ac cdd. — illud quidem ut sententiae optime convenit, facillime potuisse ahire in ea, quae in lihris Nonii leguntur , intercepta ante s dextra^parte x litterae, cum at mutata esset in s, sine negotio intellegent lihr. veterum periti. male Turnehus svzsXsiag; nam illo ro ini xfi qpax^ [ivqov demonstratur homo loco et tempore aliena agens. — 25 taceas vel facias Erycius in exemplari ah Hertzio nunt. doct. Monac. a. 1845 pg. 507 memorato; faciat cdd. — geneseo ij. — athuc ij, adhuc rell. — adolescentiaris L {supra 0 eras u), H^. — 1 Titinius; cf. 278 delenitus, mente alienatus. — Praelia ed. Bas.; Hqo. — 2 delinito L, deleniti H, G. — anapaesticum tetrametrum statuit esse C. F. W. Mu£llerus prosod. Plaut. 105; neque haheo cur fuisse talem negetur; nam illud enim pyrrichiacum insequente consona apud Titinium in initio certe versus nihil videtur hahere offensionis, neque opus esse eo quod Bongarsius coniecit: viri enim. non est quidem admodum elegans versus, tamen ut ferri possit. trochaici autem numeri non possunt concinnari nisi sic: verum enim ] dotibus deleniti etiam ultro ancillant uxoribus, violentiore paulo mutatione ac ne sic quidem ut satisfiat ah omni parte rationi musicae. — 4 /". quom. — oboedieris M, oboediens (obediens ut vid. H) C, contra r. m. — fuit qui coniceret: viro quam invita ancillans, dicto oboediens ac simili errore peccatum moneret pg. 507 s. v. nivit. — agitur de Atalanta coniugia adspernante. KoMi Marc. C. D. ed. L. Mvelleb. 7 98 NONIVS MARCELLVS 72 M. ABSONVM, sine sono. Cicero de oratore: sed sunt quidam aut 5 ita lingua haesitantes aut ita voce absoni. ALGV pro algore. A.ccius Andromeda: migera obvallata saxo, sanie, pddore alguque ^t fame. Varro "Ex(o 6£, [aut] tisqI tvxVS' teges pruina ne iacentem siib deo 10 dealbet algu d^ntientera, frigore. Lucilius : manca algu atque rigore manus. Lucretius lib. III: morbis alguque fameque. 16 AETATEM positum pro saepe aut diu. Plautus Asinaria: 4deo ut aetatem ambo ambobus nobis sint obnoxii. idem eadem: aetatem velim servire, Libanum qui modo conve^am. ALTILE, non solum pingue, ab aleudo, verum etiam opulen- 20 tum. Plautus Cistellaria: prohib^t divitiis maximis, dote altili atque opima. ASSVLATIM, ut minutatim. Plautus Captivis: priu' quam pulsando assulatim foribus exitiiim dabo. 5 I, 25, 115 II 7 Accius Andromeda || 9 Varro "Ex<o as || 12 Lucilius || 14 111, 732 II 16 11, 2, 18 II 18 11, 2, 8 || 21 Plautus Cistellaria || 23 IV, 2, 52. 5 de or.; 1 de oratore Me, in or. edd. — 6 bes. L, H^. — 8 misere Both. — obvallata Delrio, Passerat.; obvalla (obvala jffj C. — sanie M; senio v.; cf. eiusd. Androm. v. pg. 323 s. l. inmane: inmanei tabei templum, obvallatum ossibus. — pedore L, H; pudore G. — 9 "E;^a) as; "E%(o as rj lun.; cf. 179 terta; A87 torquem; 342 modicum; ethos aut C. — recte confert Oehlerus Cie. Tusc. V, 26 Metrodorus 'occupavi te' iuquit 'Fortuna atque cepi' e. q. s. — 10. 11 teges Scal. Catal. pg. 232 ; quod tamen pro participio accipi praestat; leges (LEGes L) C. — pruina Passerat., Both. (quod pro nominativo hdben- dum); ruina cdd. (id. vitium ap. Prop. I, 8, 7). — deo add. Scal. — dealbet H^; deabbet rell. — scil.: dentientem algu, frig.; cf. Lucilii v. — dentientem Scaliger , danti v. — a Scal. ita, minus quidem bene, constitutus locus: teges ruina, ne iacentem sub deo ambesset algus dentientem frigore. — 13 manca M; nantam L; natam, supra scr. n, G; non tam H^ , id. 2 nam tam. — rigore Gerlachius; nigrore cdd. — maius id.; manus lun. — 14 lUI L, prius H. — 15 albuque i,. — 16 Aetatem v.; Aetate cdd. — saepe aut diu Paris. 7666; saepe ac diu aut diu Parisin. 7665, Bamb.; saepe ac diu C. — 17 adeo ut aetatem Plaut.; abeo ut ad aetatem (om. ut G) C. — nobis Plaut.; om. C. — 18 cf. 270 convenire, videre. — 19 qui (pro ut) modo convenam M, qui convenam modo H^; qui conveniam modo reU.; Libanum ut conveniam modo per interpol. cdd. Plaut.; item Non. 270. — 20 Attile ij. — 22 divitiis v., divitis C. — 23 Asulatim gl. — 24 pultando Plaut. — exit. adfero cdd. Pl. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 99 72. 73 M. 25 Sueius Pullis: escam ec iure in os pullo dato fitillas, simul assulatim viscus assumit cibum. Plautus Menaechmis: . . . nisi d^dolabo assulatim viscera. SO ANXITVDO. Attius Eurjsace: persuasit meror, anxitudo, egror, dolor. idem Armorum iudicio: ubi curast, ibi anxitudo. M. Tullius de re publica lib. II: quartaque anxitudo, prona ad 35 luctum et merens semperque ipsa se sollicitans, — PacuviusHermiona: 1 tristitia atque animi intoleranda || anxitudine. ACERBAT ♦ * ♦ acerbat ibi cuncta consiliorum ratio et fortitu- dine fit * ♦ * ALBITVDINEM pro albore. Plautus Trinummo: 5 ubi habitet, item alterum ad istam capitis albitiidinem. ADHAESVM ab adhaerendo dixit Lucretius lib. III: nam neque pulveris interdnm sentimns adhaesum. idem lib. IIII: tenue locis quia non potis est adfigere adhaesum. 10 AMOLiMiNi est recedite vel toUite. Terentius [in] Andria: proinde hinc vos amolimini; nam mi inpedimento ^stis. Pacuvius Hermiona: 25 Sueius PuUis || 28 V, 2, 106 [| 30 Accius Eurysace || 32 Accius Armo- rum iudicio || 34 II, 41 U 35 Pacuvius Hermiona || 2 auctor incertus || 4 IV, 2, 32 fl 6 III, 381 B 8 im, 1242 || IV, 2, 24 || 12 Pacuvius Hermiona. 25 Sueius M, uaeius G; cf. Lttcil. ed. pg. 319. — 26. 27 ita M; escam hic iure inops pullo da adscint ille (ascilserit illae Hs^ ; id. 2 ascintille ; assint illae HOy ; adsint illae jBTo.^ ; ascintille flbs) a assul. vis (post s ras. in H) aias sumit cibum G. — 29 assullatim H. — iscera L. — f. ap. PL: atque huic seni | male mi sit nisi assulatim dedolabo viscera. — 31 meror G. — aegror Lachm. c. Lucr. pg. 416; error cdd. — 31. 32. 33 error — ibi anx. om. Bamb. — 35 merens G. — 2. 3 Acerbat — fortitudine fit huc transtul. M in lihris posita post illud: ubi curast, ibi anxitudo. — Acerbat cum lacunae signo add. M. — acervat i. ij, Lugd., Paris. uterq., Montepess.; Bamb.: accius (sed in ras.) vatibi. — ibi f. irrepsit e v. Accii. — cuncta accus. — et fortitudine fit M; et fortitudine sit H^; et fortunae sit L^, Bamh. (qui sequentia omittit); et f. (fortune H) sic L^, H^, G. — 4 alvore Z/j, Bamb. — 5 et item cdd. Pl. — ad ipsam G; ad istane cdtl. Plaut.; istanc v. — 6 Adaesum L, H^; Adhesum G, Bamb. — ab adhaerendo M; a coherendo cdd. — Adhesum, cpherentem gl. — lib. IIII Bamb. — 7 adhesum G, Bamb. — 0 iocis cdd. — affligere H^ (affigere m. 1), G. — ad- hesum G pr. H^f Bamb. — 11 amalimini H^. — mihi cdd. 1* 100 NONIVS MARCELLVS 73 M. non tii te e conspectu hinc amolire? ... idem Antiopa: nonne hmc vos propere e stabulis amolimini? 15 Sisenna Histor. lib. IIII: inpedimentum omne de cunctis iti- neribus amoliuntur. ACRIMONIA est animi vivacitas. Naevius Lycurgo: ne ille mei fer^t ingenui aeque animi acrem acrimoniam! Accius Neoptolomo: 20 vim, ferociam, animum, atrocitatem, iram, acrimoniam. ABIVGAT, separat, alienat. Pacuvius Medo: 'quae rds te ab stabulis abiugat?' — 'certiimst loqui.' ANGVSTITATEM. Accius Oenomao: saxum id facit angiistitatem et siib eo saxo exiiberans 25 scatebra fluviae radit rupem. [Angustitatem dictum pro angustia.] Accius Alphesiboea: set speluncam angiistitate inclusam ac saxis squalidam. ADSESTRix femininum est ab eo quod est assessor. Afranius Fratriis: ,30 dimittit adsestrfcem, me ad sese vocat. ATRI dies dicuntur quos nunc nefastos vel inprosperos'vocant. Afranius Fratriis: Septembris heri caldndas; hodie atdr dies. || 14 Pacuvius Antiopa j| 16 Sisenna Hist. IV || 18 Naevius Lycurgo XX || 20 Accius Neoptolomo || 22 Pacuvius Medo || 24 Accius Oenomao || 27 Accius Alphesiboea |{ 29. 33 Afranius Fratriis. 13 addi potest ocius. — 16 prospere L, pr. H. — e add. Buechelerm. — 16 Historiae G. — 18 Nev. G. — Lec. L^; Lic. H^. — 19 feret ingenui aeque M; feri (fieri Hj) ingeni (ingenii prius H) atque G. — agrem L^; arrem pr. H; aerem Bamh. — 20 Neoptolomo H^ ; L^ ; Neobtolomo L^ ; Neopto- lomeo H^; Neoptolemo ed. Bas. — 23 certum eest {prius c. elst.) L. — 24 Angustitatem dictum pro angustia Bamb., qui rell. om.; Angustitatem pro angusto gl. — Oenoemao L, H. — 25 augustitatem L (supra gu ras.), H {prius augustatem) , G^. — 26 catebra prius L. — fluviae eradit L^ ; fluvia eradit L ex corr., H. — 27 Ang. (lemma in L; ut puto, et in H, G) d. pr. ang. secl. M. — 27. 28 Accius; olim fuit idem. — Alfesiuoeaa et L^; Alfesiboea sed L^, H, G. — speluncam add. M. — angustitate Vossius (/". angustitatei) ; angustitatem G. — 30 fratris cdd. — 31 ad se H^. — 32 improsperos Bongarsius; posteros cdd., defendit Me, quod Gell. V, 17 dies qui sint postridie Kalendas, Nonas, Idus, quos vulgus imperite nefastos dicat, dictos hahitosque esse atros scribat. — 33 fratris (atris L^) G. — 34 calendas M; non tamen ut definiatur, utrum accusativus sit, qui potuit ex praecedentibus pendere, an nominativus; cet. ef. lihr. he v. Saturn. pg. 73; calendae (calende Xj) L, H; Kalendae ed. Bas. — ater H^, G; atri H^ ; aliter i, ; id. 2 altri. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 101 74 H. 1 ADiVTAMiNi pro adiutate, Pacuvius Chryse: adiatamini et def^ndite. AERA, numeri nota. Lucilius lib. XXVIIII: haec est ratio perversa, aera siimmai subducta inprobe. o ADPETONES ab adpetendo dicti. Laberius in Virgine: alienum adpetonibus viae paratae, deverticula sunt bona. ADVOCASSE pro vocasse. Lucilius lib. XXVIIII: amicos hodie cum inprobo illo audivimus 10 Lucilio advocasse. ARMiLLVM. Lucilius lib. XXVIII: hinc, a me ! ilicet anu' russum ad armillum ADULESCENTVRIRE. Laberius: 15 incipio adulescenturire et n^scioquid nugarum facere. AVXILIATVM, ut subpetiatum. Lucretius lib. V: alituum porro genus alis omne videmus fidere et a pinnis tremulum petere auxiliatum. ARDVM pro aridum. Lucilius lib. XXVI: 20 ardum, miserum, atrum adque infelix lignum sabuciim vocant. AVERRVNCARE, avertere. Lucilius lib. XXVI: di monerint meliora! amentiam averruncassint tuam! 1 Pacuvius Chryse || 3 Luc. 1. XXVIIII || 5 Laberius in Virgine || 8 Luc. 1. XXVIIII II 11 Luc. 1. XXVIII II 14 Laberius || 16 V, 1039 || 19 Luc. 1. XXVI || 21 1. XXVI (Pacuvius Chryse). 1 Aiutamini pro aiutate C, Barnb.; Adiutamini, adiutare gl. — Crise C. — 2 aiutamini H.^. — 3 notam L, H^ , Bamh. — 4 hoc cdd. ~ era L^, G. — summai M (summae Scal.); summa et cdd. — 5 Apetones L, H.^; Apec- tones H^; in mrg. id. 2: aliter apeditones; Appeditones Bamh. (h. e. Adpe- tones); Appetones ed. Bas. — ad ii. — appetendo C pr. L^. — sin L^. — 6 alienum genet. — apetonibus C, Bamh. — 7 paratae 31; perditae (perdite Bamb.) cdd.; expeditae Buechelerus ; qui scilicet optime novit appetonuvi genus. — deverticula sunt bona {vel proba) M; deverticulas (div. Bamb.) cdd. (dever- ticula sunt Quicheratus). — 8 Advocase G. — 9 hamicos, eras. supra h puncto, L. — 11 f. lib. XXVIIII; qui praecedit numerus. — 12 a me Fr. Dousa, qui a praepos. esse voluit; ad me cdd. — ilicet M ; hinc licet cdd. — 13 annus H^. — russum prius L; rursum rell. — ad arm. ; cf. comm. in Luc. 257. — 14 Aduliscenturire (adulesc. mrg. H), nugari gl., mrg. H. — 17 alituum Lucr.; tum cdd. — alis add. Liicr. — 18 pennis L.^, H^, G. — 19 XXVI G; XXVII L, H. — 20 miserum, atrum M (id. de re m. 353 miserulum); miserrimum L, H^, G; miserinum H^. — utque H^; atque L^, H^, G. — lignum lun.; signum C. — samb. v. — vocant v.; vocat cdd. — 21 cf. 185 verruncent. — Aberruncare C, non Bamb.; Aberuncare gl. — evertere (everte G^, aevertere L^) C, Bamb.; gl.; avertere Turicens. — seq. Pacuvii 102 NONIVS MARCELLVS 74. 75 M. Pacuvius Medo: possim ego istanc aps te cladem averruncassere ! M. Tullius de finibus bonorum et malorum: 25 di monerint meliora atque amentiam averruncassint tuam! APisci, adipisci. Lucilius lib. XXVI: lit ego effugiam, quod te in primis ciipere apisci intellego. ACCEPSO, accepero. Pacuvius Teucro: havid sinam quidquam profari, priu' quam accepso quod peto. || 30 ADAVCTAVIT, auxit. Accius Aeneadis: i quibu' rera summam et patriam nostram quondam adauctavit pater. ADAXINT, adigant. Plautus Aulularia: utinam me divi adaxint ad suspt^ndium! AFFECTARE, afficere, Plautus Bacchidibus: 5 tiia flagitia aut d&mna aut despoliabula, quibu' patrem et me t^que amicosque omnis affectas tuos. ADIVGARE, adiungere. Pacuvius Chryse: terra mater est. 6a parit corpue. pater tum fetu animam aether adiugat. 10 23 Pacuvius Medo || 25 (M. Tull. de iin. bon. et mal.) Pacuvius Chryse || 27 Luc. L XXVI II 29 Pacuvius Teucro || 1 Accius Aeneadis || 3 I, 1, 11 i| 5 III, 1, 9 II 8 Pacuvius Chryse || 11 Pacuvius Iliona. V., ad irridendum adhibitus a L.; cf. infra posita sub hoc l., item 507 mo- neris; Varr. VII, 102; Paul. 373. — Hbro VI pr. H. — 22 monerint cdd. 507 ; Varr.; Paul.; minuerint h. l. (monuerint U^). — aberruncassint (aber- runcassent H^; aberruncasint i,) G. — 24 possim Vrbin. 307; possum C — istanc aps te M (istanc a te Lips)\ istam capite cdd. — 25. 26 apparet hic turbatum a Nonio vel librariis. et videtur quidem ille neglegentia ductus attu- lisse Ciceronis de finibus libros loco alius operis eiusdem, in quo usus esset versu Pacuviano. — di maluerunt meliora (ameliora L, prius H) C. — aberr. C. — tuam Lucih; Paul.; omittit Varr.; meam {praecedit t) C. — 27 cf, 68 apisci. — 28 ut et ego effugiam H^; f. ut ego ecfugiam (effuciam, m. 2 effutiam, L). — cf. Luc. XXVI v. 21; item Ter. Andr. 332 nuptias effugere ego istas malo quam tu adipiscier. — efficiam Lips. — quod ego te G. — 29 accepero Quicheratus; accipio cdd. — 30 quicquam L.^, H. — 1 ausit L^, IZjj, G, Lugd., Turic^ gl. — 2 pagriam L^. — 3 Adanxint (adanxuut vel adanxiiut JEZj) C. — adicantur L^^; igant H^. — i. adaxint prius L^; adanxint rell. — 5. 6. 7 Affectare, afficere, affectas C. — Baccidibus L^. — despoliabula Dousa pater; disp. cdd.; desidiabula rectius libri Plauti. — ad- flictas {vel affl.) cdd. Pl. — v. 10 cum seq. suspectat Bitschel. — 8 Pacuvius Ald.; Plautus C. — Chrise C. — cet. cf. Varr. V, 60: recte igitur Pacuins quod ait: animam aeter (ita Flor.) adiugat. — 9. 10 ita M; mater est terra e. q. s. C. — p. t. f. add. M. — a. aeter Varro; anima mater {ita et H^; id. 2 animam aer) G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 103 75 M. idem Iliona: blandam hortatricem adiagat voluptatem. AEDITVOR, id est aedem tueor. Pomponius Aedituo: j5 qui postquam ti appareo atque aedituor in templo tiio, ec mortalibus nec me aliud ullum in terra miseriust. AETERNARE. Varro Rerum humanarum lib. II: litterisque ac laudibus aeternare. ALBICATVR, candidatur, exalbescit. Varro Cave canem: 20 . ubi rivus pra^cipitatus . . . . in nemore deorsum rapitur atque off^nsus aliqno a scopolo lapidoso albicatur. ABSCONDIDIT, pro abscoudit. Caecilius Exule: nunc hic in tenebria intns f-ese abscondidit. Pomponius Maccis geminis: 25 'p^rii! non pu^rulast!' — 'numqni abscondidisti inter nates?' ATTIGE, continge. Turpilius Leucadia: 'ne me attige atque auf^r manum, malutnP — 'heia, quam feroculast!' Accius Epigonis: age age, amolire, abite, cave vestem attigas! 30 Plautus Bacchidibus: 14 Pomponius Aedituo || 17 Varro Rer. hum. II || 19 Varro Cave canem|| 22 Caecilius Exule || 24 Pomponis Maccis geminis y 26 Turpilius Leucadia || 28 Accius Epigonis || 30 III, 3, 41. 11. 12 idem — adiugat om. G; edd. saec. XV. — voluptatem Me, voluntatem (volumtatem L^) C. — 14 cf. Gell. XII, 10. — Pomp. Aedituo i, ,- Pomp. Aedituor rell. ; Aeditumus recte ap. Gell. — 15 postquam ti M; cf. l. de V. Saturn. pg. 106; p. ubi cdd. Non.; p. tibi Gell.; qui tibi post- quam Munkeru^. — appareo L.^, G; apareo H. — aeditumor recte Gell. — tuo add. ex Gell. — 16 ap. Gell. non legitur. — ec mortalibus nec me aliud uUum M; nec m. (mortalis H^, G) nec mortalium uUum (ullo H, ; om. G) G. — nec pro non. — miseriu^st Munkius; miserius est cdd. — 19 Albigatur L^. — 20. 21 versus agnovit Boeperus. — ubi; f. veluti; uti Boeperus. — prae- cipitatus QuicJieratus ; praecipitatur (praecipatatur jL,) C. — sequens dipodia explenda ut puta per illud: iuter saxa. — 22 Abscondit pro abscondidit cdd.; corr. Fasserat., Both. — 23 nam hic in tenebris cdd.; nunc pro nam Buechelerus. — abscondit H, G. — 24 Mactis L, H. — 26 puerula est M; puella est edd. antiquiss.; puellula est cdd. — nunc quid id.; nuraqui M (numquid v.). — 26 Attige, continge M comm. Luc. pg. 274 {non, ut fingit Bibheckius praefat. com. lat. pg. XXXVI, Attiga); cdd. Attigat con- tinget (contingetur Bamb.; seq. Turpilius). — Leucadica pr. H. — 27 ne me; nonne (x. — attige 31; attiga G; atiga i,, id. 2 attigat; attigat, sed t finali del., H. — h. q. f,; nisi statueris inter manum ct heia excidisse aliquid veluti mskhxm, poterunt illa haberi pro clau^ula ita: heia q. feroculast.' — 28 Epigonis Me, Erigonis cdd. — 29 abite {vel abbite) M; amitte v. — 30 Baccidibus L^. 104 NONIVS MARCELLVS 75. 76 M. ne attigas puerum ista causa, quando fecit strenue. || AVGIFICAT, auget. Ennius Andromaclia: l quid fit? seditio tabetne? an niimeros augificat suos? ATROX, crudum. Naevius Belli Poenici lib. lU: simitu atr6ci§. porrxcerent ^xta ministratores. 5 ADQVO, pro in quantum. Afranius Promo: ut scire possis ad quo te expediat loqui. idem Privigno: ni tantum amarem talem tam merito patrem, iratus essem, ad quo liceret. 10 ALTERNATIM, per vices. Quadrigarius Annalium lib. IIII: item gaudium atque aegritudinem alternatim sequi. APRiCARi, in aprico esse. Varro Mysteriis: licet videre multos cotidie hieme in sole apricari, ABSENTE NOBIS et PRAESENTE NOBIS, pro absentibus nobis 15 et praesentibus nobis. Plautus Amphitryone: nec nobis praesentest [aliquis] quisquam, nisi ego, servus Sosia. Afranius Auctione: ades, si heic absente nobis venierit puer. ANTiQVARi, obsolefieri, ec memoria tolli. M. Tullius de officiis 20 1 Enn. Andromacba || 3 Naev. b. P. 1. III || 6. 8 Afran. Promo. Privigno \ 11 Quadrigar. Ann. IV || 13 Varro Mysteriis || 16 cf. comm. || 18 Auctione. 1 Andromaca JI, L^, Andromaga id. 1; Andromeda Me. — 2 tabetne Lips. , Scal.; tabesne cdd. — numeros v., numerus C; fuit qui coniceret nervos. — 3 Autrox L^. — Nevius C — Phoenicis Bamb.; lib. IIII id.; Montepessul. — 4 simitu M, simul v. — 6 atroci, sed m. 1 corr., H. — por- ricerent lun., proicerent cdd. — exta JjTj, Bavib.; extra H^, G, exstra L. — ministratores ; pronuntiand. minstratores. — 6 Aquo L. — pro in quantum Ald., propinquantum L, pro quantum H, G, Bamb. — 7 aquo L; id. m. 1 expeditio qui. — 8 Provigno L^, Bamb. — 9 ni tamen Vrbin. 307. — f. te merito. — 10 iratus Bamb., Gulielmus Quaest. in Aulular. cap. I. — miratus (pra^cessit m) C. — adquo liceret Bamb., Gulielm.; aquo (adquo Hsqo) licere C. — 11 viges ij. — Annalium prius H; id. mut. in Annalibus; Annalibus L, G. — 12 alternatum G. — 13 Apricari; pricari in ras. L^. — ultos L, H^; f. in- ultos. — 14 cottidie IZ^. — 15. 16 cf. 154 praesente. — praes. n. et abs. n. cdd. — 17 Non. ap. auct. vid. fuisse haec: nec nobis praesentest quisquam nisi ego, servus Sosia sive alius qtiisq. , nisi ego, S.; cdd. nec nobis praesente aliquis quisquam nisi servus. hunc autem l. spectare ad Amph. I, 1, 2M nec nobis praeter med alius quisquam est servos Sosia intellexit loh. Schroederus 'de fragmentis Amphitruonis Plautinae' paragr. 2. — 19 ades lun., adest cdd. — heic M (hic Me), hac cdd. — post ab 3 litt. ras. H. — f. ades huc, si absente. — invenierit G, venerit H^. — puerit L. — 20 ec M, et v. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 105 76. 77 M. lib. 11: pemiciose enim Philippus in tribunatu, cum legem agrariam ferret, quam tamen antiquari facile passus est et in eo vehementer se moderatum praebuit. ADLECTAT, inlicit, delectat. M. Tullius de senectute: ad quem 25 fruendum non modo non retardat, verum etiam invitat atque ad- lectat senectus. ABVSA, uteudo vel in usum consumta. Plautus Asiuaria: 'ubi illa quae dedi ante?' — 'abusa. niim si ea durarent mihi, mulier mitteretur ad te ndc te qaicquam poscerem. 1 ASSA voce, sola vice linguae tantummodo || aut vocis liumanae non admixtis aliis musicis esse voluerunt. Varro de vita populi Romani lib. II: in couviviis pueri modesti ut cantarent carmiua antiqua, in quibus laudis erant maiorum, et assa voce et cum 5 teibicine. — idem Cato vel de liberis educandis: 'melos [alterumj in cantibus est bipertitum: uuum quod est [in] assa voce, alterum quod vocant organicon.' — [assum autem aestimandum est, ut in obsoniis, siue pigmento saporis alieni; quemadmodum merum dicitur solum.] 10 ARCi. Varro de vita populi Romani lib. IIII: eoque pecuniam magnam consumsisset, quod arci, quos suo aere fecerat, fessi pon- dere, diffracti celeriter corruissent. ADMiNicvLAVi positum pro adiuvi. Varro Cato vel de liberis educandis: quod petisti, ut eius educationis fierem tibi socius, 15 quoad potui, adminiculavi tuam voluntatem scribendo. INCIPIT PER B LITTERAlVf. BETERE,id est ire. Varro Tov TtaxQos to naidiov, xsqI jiaLdoTcottas: 21 II, 21, 73 II 24 16. 57 || 27 I, 3, 44 B 2 Varro de vita pop. Rom. II || 5 Varro Cato || 10 Varro de vita pop. Rom. IV || 13 Varro Cato || 17 Varro Tov TtttTQog t6 TcaiSiov. 21 pemitiose iT,. — est et Cic; om. et C. — 25 non alterum ex Cic. add. docti. — 27 coaumpta H; consumpta G. — 28 illaec cdd. Pl. — nam si Plaut.; nimis cdd. — 29 nec te; numquam cdd. Plaut. — ouiquam L^. — pascerem cdd. — 1 Assas L^, Batnb. — voce H, G, JBamh., v. — 2 de v. om. L. — 3 conviis L, H^. — 4 laudes if,. — 5 tib. Ald.; tub. cdd. — alterum secl. Quiclieratus. — 6 in secl. M. — 7 organicum jH, . — 7. 8. 9 illa assum — solum videntur secludenda. — adsum L^. — ut in obsoniis; assa caro intellegitur. — picmento G. — 11 consumpsisset H, G; f. consumsisse. — suo aere M, summo opere (o posterius in ras. H) cdd.; ita pg. 104 s. 1. eluvio: operis pro aeris. — fessi; /'. flexi. — 12 difFracti Quicheratus; din facti cdd. — 14 du- cationis Bamb.; educationes ir,. — 15 volunt. om. Bamh. — 17. 18 Baetere Bamh.; H^; Bet. rell. cum gl. — Tov — annos Turneh.; rogv (to qv L^) navQOCxo {navQoxoc prius H) naxiv {nauv G; H ex corr.; pr. naixiv) nsQi 106 NONIVS MAECELLVS 77. 78 M. annos multos quod parere ea non poterat, mulierem foras baetere iussit. — Pacuvius Niptris: vos hinc defensum patriam in pagnam bitite. 20 idem Medo: si r^sto, poscit ut eam; si ire conor, prohibet betere. BELLIOBES est meliores. Varro Testamento, TceQi dia&rjxdSv: veuio nunc ad alterum genus testamenti quod dicitur (pv0ix6v^ in quo Graeci belliores quam Romani nostri. 25 BRVTVM dicitur hebes et obtusum. Lucretius lib. III: an coutracta suis e partibus obbrutiscat. Pacuvius Hermiona [et]: obnoxium esse || aut brutum aut elinguem putes. 1 BVLGA est folliculus omnis, quam et cruminam veteres appel- larunt. et est sacculus ad braccium pendens. Lucilius Satyrarum lib. VI: cui neque iumentumst nec servus nec comes ullus^ 5 bulgam et quidquid babet nummorum secum habet ipse; cum bulga cenat, dormit, lavit: omnis in unast spes homiui bulga; bulga haec devincta lacertost. 19 Pacuvius Niptris || 21 Pacuvius Medo || 23 Varro Testamento || 26 III, 545 II 28 Pacuvius Hermiona || 3 Luc. I. VI. naiaonou {tiaia. L; nai8. G) as sanos C; simillime Bamb. — baet. Bamb.; baeterat L^ ; baretere H^ ; betere H^, G. — recte notat Havereampus Sp. Carvilium videri intellegi; cf. Gell. IV, 3. — 19 Pacubibs L^. — Nyptris v.; Niptra (Nyptra G) C. — 20. 21 vos v.; bos C. — betite. idem lun.; idem bibite C. — 22 poscit ut M; pergitur C; pergit (ita iam lun.) , ut Me, minus concinne. — proibet L, H. — 23 om. h. l. gl. — Bellioris — melioris C cum Bamb. — diaQ-rj^Kwv Ald.; dirjyicov C, Bamb. — etiam Menippi aliorum- que philos. memorantur test. iocose ficta sive serio. — 24 ad alterum Turic; Ald.; ad adulterium G; ad adulterum Bamb.; L.^; Ho^ (ad ulterum Hs^)\ ad aduterum L m. 1; ad ad alterum Ho.^ (ad alterum Hs^. — ad ad- ulterinum lun., vix recte. — fisicon C cum Bamb. — physicon dici putat Ochlerus, quod co natura constituti declarentur hcredes; Gi'aecos autem laudari, quod Solon vetuerit, si legitima adesset suboles, aliis bona legari. — 27 obrutiscat (obrutis ob, prius obbrutis ob L) cdd. Non., obrutescat Lu- cretii. — 2^ ermiona L, H^, G; ermione H^. — 1 et (del. Bibbeckius) obn. cdd.; illud et ex dittographia ermione ortum; et obnixum aperta inter- polatione Vrbin. 307. — 2 Bulga; cf. 187 l. vulga; ubi sui tempoiis barbariem secutus est Non.; contrario lapsus errore idem pg. 34 vaccillare a baculo repetit; nam ibi reponendum Baccillare ideo probabile, quod baccillum certe ab illo per b elatum proximum docet l. — criminam G^. — 3 braccium L^; bracchium G, L^; brachium ed. Quicherati; neque quidquam notatum de H — 6 quicquid C pr. L^. — 7 vulga G. — lavat H, G. — in unast Lachm. comm. in Lucr. 66; in una seti cdd. — 8 spes add. M; res Lachm. — homini Me (hominis ed. a. 1476); hominibus (homibus DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 107 78 M. Varro Octogesi, jisqI vo^L6(idt(ov: in quo+ nobilius est philip- 10 peum quod accipimus quam quod bibimus, cum alterum addamus in bulgam, alterum in vesicam. — Lucilius lib. XXVI: ita uti quisque nostrum e bulgast matris in lucem editus. BACCILLVM. M. Tullius de suppliciis: denique proximus lictor Sextius, de quo saepe iam dixi, converso baccillo oculos misero 15 tundere vehementissime coepit. — Afranius Omine: baccillum delicatnm comeolum procit. Cicero de finibus bonorum et malorum lib. II: ut baccillum aliud est inflexum et incurvatum de indnstria, aliud ita natum. BACCHARi veteres non solum Bacchi numine furere dici volue- 20 runt; verum et loca, in quibus sit debacchatum, b^cchata dixe- runt. Vergilius [in] Georgicorum lib. II: 0 ubi campi Sperchiusque et virginibus bacchata Lacaenis Taygeta? 25 nam et quidquid vehementius conmovetur, bacchari voluerunt. Santra Nuntiis Bacchiis: ita obspletum sono furentum ab omni parte bacchatur nemns. BLATERARE, confingcre per mendacia. Afranius Augure: 30 quid prodest istuc t^ blaterare atque obloqui? 9 Varro Octogessi H 11 Luc. 1. XXVI |1 13 V, 64, 142 B 15 Afranius Omine || 17 II, 11, 33 || 21 II 486 || 26 Santra Nuntiis Bacchiis i| 29 Afranius Augure. H^ ; homnibus G teste Schneidero) cdd. — b.; b. h. d. lacerto est Lachm.; b. haec devincta certo est cdd. — 9 vonicadzav L, H; vonicaazcov G. — in quo cor- ruptum. — nobilius; /'. nobis bellius. — est est C. — 12 uti M, ut cdd. — 13 Bacillum Bamb. (Baccillum etiam gl.). — lictor Cic; lictori G, Bamb. — 14 vaccillo L, prius H. — 15 tondere L, H^. — hominem G; homines Bamh. — 16 deligatum C, non Bamb. — procit Passerat., poscit cdd. — 18 aliut L^. — iDflexsum prius H. — de industria add. Cic. — 19 Baccari L^, Bamb., gl. — nomine cdd.; corr. Ald. — 20 debaccatum L^. 21 Georgicis G. — 22. 23 campis percis Z,,. — Lacenis L, H. — 24 Taigta L; Tageta H^; Taigeta H^. — 25 nam add. H^. — quicquid C pr. L^. — baccari L^. — 26 Nuptiis Eibbeckius. — Bacchiis Gulielm.; Bacchi BibbecMus; Bacchis (Baccis i,) cdd. et hic et 104 s. l. expergo. — 27 obs- pletmn; oppletum GuUelm. in Cistellar. cap. IV; obsoletum cdd.-, cf. quae de Santra dicta quaest. Non. cap. II. — 28 furentum vel furentei, quod ad illud sono referendum, M (furente Buechelerus) ; furenter H (prius fuerenter; er in fine f. postea add.); G; fereuter L. — bacchato H^. — nemes C (nemens Ho^). — 29 cf 44 blatis. — 30 prodest if,; est rell. — obliqui L; oblio- qui prius H. 108 NONIVS MARCELLVS 78. 79 M. idem Incendio: ilhid memento || in primis, ne quid blatieris. 1 BLANDiTiES. Caecilius Hymnide: sine blanditie nil agis in amore, inermu's. BOVNT dictum a boum mugitibus. Pacuvius Medo: 5 clamore et sonitu colles resonantes bount. Vergilius Georgicorum lib. III: reboant silvaeque et magnus Olympus. Varro Parmenone: exeunt citi, strepunt [exeunt], bount. 10 BAIVLARE, ferre. Plautus Asinaria: ego baiulabo; tu, ut decet dominum, ante me ito inanis. BIPINNE manifestum est id dici quod ex utraque parte sit acutum; nam nonnulli gubernaculorum partes tenuiores ad lianc similitudinem pinnaria vocant eleganter. [et] Varro Marcipore: 15 telum, bipinnis lit levis passerculus. idem eodem: at nos caduci, naufragi, ut ciconeae, quanim bipinnis fiilminis plumas vapor periissit, alte mesti in terram cecidimus. 20 31 Afranius Licendio || 2 Caecilius Hymnide || 5 Pacuvius Medo || 7 III, 223 II 9 Varro Parmenone fl 11 III, 3, 70 jj 15 Varro Marcipore || 17 Varro Marcipore. 1 inprimis ne quid Hermannus opmc. V, 282; nequid in primis C. — blatieris M; blateres G. — 2. 3 Blandities add. Onionsius pg. 94. — Hym- nide: sine* id.; imni desine L^, H^; imnis desine rell. — blanditiae L, G. — nihil cdd. — agis M; agit v. — 4 inermu's M, inermus v. — 5 Buunt, sonant, a mugitu bovum gl. — 6 /". strepitu. — 9 Parmenione L^. — 10 vid. haec ducta e carm. puris iamhis perscripto, ita quidem, ut pr. versus fini- retur in citi. — strepunim L. — exeunt bount cdd.; om. exeunt Ald. — bouunt Gs. — 11 cf. 80 baiolum; Baiulare etiam gl. — dominum Plaut.; dolonum L, G; dolomum H^ ; dolonem id. 2. — 13 Bipinne M, Bipennis C, Bamb., gl. — est supra add. L. — 15 pinnaria H^ ; pinnari L, G, H^; pinnarim Bamb.; pinnas Ald. — eleganter et non habet Bamb. ; elegater et L^ ; eliganter et id. 2, Hqo, G; et om. ed. a. 1476; quod f. v. 14 collocandum post illud nam. — 16 telum M, delune H, delunae L, G. — bipennis H^, G. — et levis H^. — paserculus G. — 17 in eodem cd. Bas.; om. in L, H. — 18 at nos lun.; annos C (dannos, a f. ex u facto, prius H). — naufragi ut ciconiae lun.; naufragii ut H^; naufragii it H^, L, G; cicero nec C. — 19 fulminis om. L. — vapos Scal. — 20 perussit lun.; perursit cdd. — mesti in ter- ram; haec corrupta; nam tota tempestatis descriptio quae pg. 451; 45; 46 s. l. meridiem; inferum; syrus legitur cum graecanicis constet iambis, illis quae sunt maesti in terram metrum corrumpi apparet. et recte quidem videtur DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 109 79. 80 M. idem Parmenone: fer^ns ferreain limero bipinn^m secur^m. BIVIRAS, quas usus viduas appellat. Varro Lege Maenia: ad biviram venio. cum vellem ostendere quid vellem, Metamelos, 25 Inconstantiae filius, me reprehendit. BOVINATORES, quos nunc malitiosos et tergiversatores dicimus. Lucilius lib. XI: [hic] si tricosu' bovinatorque ore inprobu' duro. BVBVLCITARE. Varro Manio: Autumedo meus quod aput Plo- 30 tium rhetorem bubulcitare instituerat, Materali' dolor' non defuit. — Plautus Mostellaria: decet me amare et te bubulcitarier. BASis. Varro "Ovog XvQas: primum eam esse (pv6ixriv, quod siet siKpvTOSi ut ipsa vox, basis eius. || 1 BADivs. Varro "Ovos XvQag: equi colore dispares it^m nati: hic badius, iste gilvus, ille murinus. 21 Varro Parmenone || 23 Varro Lege Maenia || 27 Luc. 1. XI || 29 Varro Manio || 31 I, 1, 50 || 33 Varro "Ovog IvQag || 1 Varro 'Ovog Ivoag. hdbere id quod est alte cecidimus; nam ita et Seneca dixit Herc. Oet. v. 405; at neque maesti neque in terram satis placet. gravius autan opinor latere vitium. — caecidimus L, G, Hqo. — 21 ad Parmenonem H, ; L testante Bothio (Parmenonem auct. Zangem.). — quae secuntur, suhiungenda eis, quibus utitur Non. pg. S6 s. l. caballus intellexit Scal. — continuatis autem in hac satura usus est creticis continuis Varro, ut alibi bacchiis. — 22 humero H^, L^ (id. 1 numero), G. — bipennem G, item (fact. m. 2 ex bipinna) H. — securam H^. — 23 Biberas, biduas gl.; videtur et hic biveras restituendum et ap. Varr. biveram. — Legi Ly. — Maenia v.; minia (mini Hj) C. — 24 Metammelos priu,s H. — 25 repraehendit L, H. — 26 cf. Gell. XI, 7, 7. — Boviatores C cum Bamb.; corr. docti ex Gell. — ergiversatores pro et terg. i,. — 28 si tricosns cdd. Gell.; Hertzius (sit tr. probabiliter C. Dziatzko); hic si tricosus Non.; cui fraudi fuit quod praecedit ap. Gell.: est autem in Lu- cili XI versus hic. — boviatorque C. — 29 Manio lun.; Moenio H^; Maeonio H^, G, Bamb.; Moe. L. — aput L^, apud rell. — Plotum Bamb. — 30 ret. H^, G. — inst. add. M. — laterali' dolor M (petitum hoc ex Ennii Annal. 509); alterili dolori C, Bamb. (laterali dolore non debuit inepte Kochius). — pertinent haec ad carpendum L. Plotium, primum rhetorem latinum, cui multos fuisse aequa- lium parum fuisse aequos tumidumque dicendi genus obiectum a M. Caelio Sueton. de rhetor. libro demonstrat. — 31 Mustellaria C pr. i, . — 32 bubul- citarier Plaut.; bubulcitare C. — 33- om. h. l., itetn seq. Bamb., gl. — Bases C (Bassas prius H). — eam, i. e. artem musicam. — fisicen C. — siet M (sit v)\ siit C. — emfitos id.; emphytos Me. — 2. 3 choliambos agnovit Carrio Emendat. II, 16. — aequi priiAs H. — item; de hominum diversitate dixisse ante videtur Varro. — murimus G^. 110 NONIVS MARCELLVS 80 M. BiNVM MILIVM NVMERO, pro binis milibus. Sisenna Historiarum lib. III: ad binum milium numero saucieis utrimque factis. 5 BALBE, obscure. Varro Rerum humanarum lib. XX: praeter- quam duobus in primis est scriptum * * * spectare velit potius quam voluntatem debeam non datum dicere magistratum. BAIOLVM. Cicero de oratore lib. II: 'remigem aliquem aut baiolum' nobis oratorem descripseras. 10 BALBVTTIRE est cum quadam linguae haesitatione et con- fusione trepidare. Cicero Academicorum lib. IIII: plane ut supra dictus stoicus perpauca balbutiens. — et Tusculanarum lib. V: me quidem auctore etiam peripatetici veteresque academici bal- buttire aliquando desinant. 15 BVRA dicitur pars aratri posterior decurvata. Varro de re rustica lib. I: et saepe fracta bura relincunt vomerem in arvo. — banc Vergilius [in] Georgicorum lib. I [in] burim vocavit: continuo in silvis magna vi flexa domatur in burim. 20 BLITEA, inutilis, a blito, herba nullius usus. Plautus Tru- culento : blitea et luteast m^retrix. Laberius [in] Tusca: bipedem bliteam bdluam. 25 4 Sisenna Hist. III || 6 Varro Rer. hum. XX || 9 II, 10, 40 (Caecilius) || 12 II, 45, 137 11 13 V, 26, 75 |1 |16 I, 19, 2 || 18 I, 169 H 21 IV, 4, 1 || 24 Laberius Tusca. 4 pro binis milibus (malibus ij); rectitis dixisset N.: pro bina milia; nam vix potest duhitari, quin illud binum milium ab eo pro accusativo sit habitum; cf. cap. IX initium. — 5 m. non vero JCj. — saucius L; saucciis G; sauciis H. — uterique H^. — cet. cf. Caes. de b. civ. III, 53 ad duorum milium numero — cecidisse; ibique commenta doetorum. — 6 om. l. Bamb., gl. — r. unarum H^. — f. praeterq. quod. — 7 scriptum balbe Eiccobonus, Popma. — sequentia lacuna foeda et prorsus obscura. f: spectare velit populus, qua voluntate debeamus mandatum gerere magistratum. — exspectare (espectare Hoi) H^. — 9 cf. 79 baiulare. — Baiolum, portitorem gl. — III G. — illa rem. — bai. Gaecilii sunt. — 10 descripseras Cic, discripseris C (descripseris Bamb., H^). — 11 Balbutire gl. — hesitatione L, H — confussione H. — 12 plane et G. — 13 dictus (dic L^) Non. {nisi fuit olim dictumst); dixi Cic. — balbuttiens ed. Bas.; balbutiens L, H — 14 achad. H, L,. — 16—20 Varro e. q. s.; ita dispos. M; in cdd. leguntur haec: Verg. Georg. — in arvo, hanc Verg. in burim vocavit; dubium tamen an priscus sit ordo servandus et illa hanc — voc. expungenda. — 17 sepe L, H — relingunt L^; relinquunt H. — 23 bliteae clautea est L; blittea ec lautea e. ed. Bas. ; blit§ae clauteam est H; corr. docti ex Pl. — 24 Tusca Bothius (Tusco lun.); Tucca cdd. (Tusca Charis. 181; Non. cdd. 135; 137 Tucca; Tusco). — 26 ui pedem Lj.. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 111 80. 81 M. BVCERIAS [boum greges]. Lucretius lib. II: lanigerae pecudes et equoram duellica proles buceriaeque greges. BAVBARI, latrare, a canum voce. Lucretius lib. V: 30 et cum deserti baubantur in aedibus omnes. BELLOSVM, bellicosum. Caelius: tantum bellum suscitare co- nari adversarios contra bellosum genus? || 1 BVAS, potionem [positum] parvulorum. Varro Cato vel de liberis educandis: cum cibum ac potionem pappas ac buas vocent et matrem mammara, patrem tatam. — Lucilius lib. VIII cum diceret vinibuas, vinulentas designavit. 5 INCIPIT PER C LITTERAM. COMEST, pro comedit. Varro Marcopoli, nsQi ccqxVS' natura humanis omnia sunt paria: qui pote plus, urget, piscis ut saepe minutos magnu' comest, ut avis enicat accipiter. 10 Titinius Gemina: libram aibant satis ^sae ambobus farris tritei: plus comest sola uxor. 26 n, 661 II 29 V, 1071 || 31 Caelius; cf. comm. fl 1 Varro Cato | 6 Varro Marcopoli || 10 Titinius Gemina. 26 B. bovum gr. gl. — illud boum gr. aut delendum aut post Lucr. V. relegandum , praeniisso ut puta: id est. — 27 lanigenae (lanigene L^) C. — 28 luceiiaeque L. — cet. cf. 208 greges. — 29 Baubari prius H; baubare rell. cum gl. — 30 desertibus aubantur cdd. Lucr.; apud quem videtu/r re- ponendum desertis. — omnes; aut cum plorantis fugiunt Lucr. — 31 diu meditato visum est membranarum potiorem sequi fidem; nam L Caelius, H^ Celius, Bamb. Coelius; contra H^, G Caecilius (Cec. H^); quamguam possunt videri numeri non spernendi: tantum bellum siiscitare conari adversarios | contra bellosiim genns; ita quidem, ut postremis contineatur clausula. — nec male haec a Nauta et Petro initio bellici Punici historiae tribuuntur comparata Hannonis ap. Liv. XXI, 10 oratione. — 1 potionum Bamb. — positum {quod corruptum ex potum) secl. M. — 2 ueducandis — cium L^. — pappas ac buas M; buas ac pappas (pappo L) v. — vocent Palmer. (dicunt Popma); docent C. — 3. 4 mam pnam {prius f. mam mam) L. — tata Bamb. — di- ceret lun.; disceret cdd. — vinulentas, quod in libris legitur ante disceret, hic collocavit Passeratius {qui scr. cum vinibuas diceret, vinulentas designavit); id. intellexit Lucilii tantum esse illud vinibuas. nam quod fuerunt qui Passe- ratianum amplexi inventum putarent haberi septenarios trochaicos Lticilianos irriderique tragicum nescio quem, qui cum pronum esset scribere vinibibas «w- fantium in modum balbutisset, ab omni abhorret fide. — 7 humana prius L. — 8 surget prius L. — 9 abis L, H^. — enecat H^, G. — 10 tinius L^, titinnius rell. — 11 aibant M (aiebant Ald.); agebant C. — farris tritei M, faris intritae G; fratri sint inritae L; farris in farris (f. del. m. 1) trite H. — voluerat archetypi librarius trite. — comes edd. — 12 usor id. 112 NONIVS MARCELLVS 81 M. idem Fullonibus: ego m^ mandatara meo viro male arbitror, qui rem disperdit et meam dotem comest. 15 Afranius Aequalibus: iste, ut tu rem narras, mea bona hic comest quotidie. Plautus Mostellaria: sine modo venire salvuni, quem absentem comes. idem Trinummo: 20 quod ecbibit, quod comest, quod facit sumti. Pomponius Pistore: decipit vicinos; quod molendum conduxit, comest. Novius Fullonibus feriatis: vortit se in omnis bestias; quidquid tagit, totum comest. 25 idem Agricola: edepol, paternam qui comest peciiniam? Lucilius Satyrarum lib. IIII: conmanducatur totum conplexu' comestque. et XXX: 30 conficit ipse comestque. M. Tullius in Ortensio: se ad extremum poUicetur probaturum. quod efficit dialecticorum ratio, quae se ipsa comest. CVIA, pro cuius. Lucilius lib. XXX: cuia opera Troginu' calix per castra cluebat. ' 36 13 Titinius Fullonibus || 16 Afranius Aequalibus || 18 I, 1, 11 |1 20 II, 1, 22 II 22 Pomponius Pistore || 24 Novius Fullonibus feriatis || 26 Novius Agricola || 28 Luc. 1. IIII || 30 1. XXX i| 32 Cicero Ortensio || 34 Luc. 1. XXX. 13 FuUonibus Ald.; ed. Bas.; fullonius L, H. — 14 mandata H. — 16 ren L, G. — dotem om. G. — 17 narres G. — m. b. (b. Passer.) hic comest (comest edd. veteres) liibbeckius; dona comes hic cdd.; . . iste ut tu rem narras bona comest hic quot dies Goetzius Act. soc. philol. Lips. VI praef. XI; conf. ib. 210 sq.; 326. — 18 Mustellaria G pr. L^. — 19 sine Plaut.; ne G. — 20 cf. 484 sumpti. — 21 ecbibit Me; et bibit cdd. h. l; ebibit pg. 484. — comes G. — sumpti H, G. — dim. anapaest. dimetitur Spengelius pg. 418 ita: quod ecbibit, quod comest, quod facit sumpti. — 25 quidquid tagit {cf. Fest. 356; N. 75 attige), totum comest M; comest q. (quicq. H^) tetigit tantum cdd.; comest quod tetigit totum Buechelerus. — 26. 27 agricole depol Xj. — 29 cf. 477 manducatur; 478 conmanducatur. — conplexu' M; complexa (conpl. Ly) cdd. h. l.; conplexum id. 478. — comestque v.; comisque cdd. — 30 ef. 269 conficere, consummare. — XXX (ta suprascr. m. 2) G; triginta L, H. — 31 se conf. Dousa pater. — comestque cdd. 269, hic comesque. — 32 hort. G pr. L^. — probaturum M, prolat. G. — 33 illa quae — comest ante quod posita traiecit M. — ipse G. — 34 Caiusa pro Cuia L^. — 35 cf. 87 cluet. — terginus Scal.; l. obscurus; cf. ed. Luc. — luebat H^. DE HONESTE SfiT NOVE DICTIS. II. llB 8L 82 M. CONTOLLERE, contra tollere. Plautus Aulularia: || 1 contoUam gradum. CLARITVDO pro claritas. Sallustius [in] lugurta: cum praeser- tim tam multae variaeque sint artes animi, quibus summa clari- tudo paretur. — Sisenna Histor. lib. III: quod fortassean ex 5 voluntate sua summa cum claritudine celeriter confecisset. CONLVVio, labes ex inmunditia. M. Tullius de senectute: cum- que ex hac turba et conluvione discedam. CONMALAXARE est exercere ac maturefacere. Varro Flaxta- bulis, 7t£Ql inaQxiav: et dolere et gaudere adiaphoron esse, quod 10 philosophia conmalaxare me a puero institui neque irato mihi abenas dedi umquam neque cupiditati non inposui frenos. CETRAM. Varro Vae victis, jtEQl (piXovixCas: quis rutundam facere cetram n^queat? CORACEM nove positum pro corvo. Cicero de oratore III: 15 quare Coracem istum vestrum patiamur nos quidem pallos suos excludere. CANITVDINEM, pro canitie. Varro Aboriginibus, nsQl dvd^Qconcov <pv6s(oq: sed neque vetulus canterius quam novellus melior nec canitudini comes virtus. '20 CONDOCEFACERE. Ciccro Tusculanarum lib. V: nemo est enim eorum quin bonorum animum putet esse iudicem eumque con- docefaciat ut ea, quae bona malave videantur, possit contemnere. CONSCRIBILLAVI , pro conscripsi. Varro Columnis Herculis, 36 V, 1, 6 i 2 4 B 4 2, Sisenna hist. lU y 6 23, 84 0 8 Varra Flaxtabulis || 12 Varro Vae victis || 14 III, 21, 81 B 17 Varro Aboriginibus 0 20 V, 31, 87 || 23 Varro Columnis Herculis. 2 in <m. L. — lugurtha C pr. I/,. — paratur H^, G; cdd. Sall. — 4 Historiae C. — 5. 6 confecisset — Tullius; commuuditia Marcus TuUius L, ; add. 2 Colluvio laves (ita et H^) ex imnnditia. — Conl. ed. Bas. — inm. H, G. — cet. cf. 524 turbam. — 7 turbae colluvione H^. — 8 mature L^. — 9. 10. 11 cnaQxicov H^, G; cnaQx L; cvaxQX H^. — et M; nec {praec. N) C. — dolere Me, dolore C, — et g. add. M. — adiafuron C. — pil. L. — conm. — inst. M; (me iam Popma)\ conmalaxarem ea patre C. — habenas v.; avenas C. — cupiditati Popma, cupiditas C. — imposui H^; imposuit (inp. i,) rell. — 12 Ceteram X,. — H tn mrg.; gh: cetram, obstaculum. scutnm. — Vae victis lun.; devictis cdd. h. l; item 156; 492; 500. — nsQL (piXovhimag docti ; nsiQi cpiaovimac C cum Bamb. — 13 retuncdum H^. — illud nequeat vid. carrupt.; cf. comm. in 555 cetra. — 14 curvo L, prius H. — 17 canicie i, , H^, Bamb. — canitiae IT,. — niiQi L, H^. — avsQmzcov L, G, H^; anvtQoa^cov H^. — 18 cpvcsmv G. — 21 eorum quin Ernestius; qui in (qui L^, H, G) eorum C, Bamb.; qui eorum cdd. Cic. — esse add. L.^. — ut ea quae; tute atque Z(, , Bamb. — mala i, ,• Bamb. — 23 Conscribellavi gl. — Conscribilla ij. — Varro om. C pr. H^. — Columnis Momsenm hist. Mom. 111, 588 ed. tert.: '•olnmna C. NoMi Mabo. C. n. ed. L. MVKiii.sii. 8 114 NONIVS MARCELLVS 82. 83 M. TCSQL ^d|tjg: itaque eas inceravi et conscribillavi Herculis athlis. — idem Marcipore: astrologi || non sunt, qui conscribillarunt per- i ingeniose caelum? CONMICTILIS. Pomponius Praecone posteriore: sciscam quid velis, quasi servi coniici, conmictilis ? CONTENTE, parce et continenter. Plautus Asinaria: 5 quamquam illum mater arte contentdque habet. CARIES est vetustas. Varro Cosmotoryne, tcbqI cpd-oQccg x6&[iov: sicubi ullos lectos stratos babuimus, amisimus propter cariem et tinias. — Lucilius lib. XXX: clauda unast pedibus cariosia mensa Liboni. 10 CHORTES sunt villarum intra maceriam spatia. Varro Papia papae, nsQL iyKco^icav. dum vixi, promis caris mei in cortibu' pavi. idem de re rustica lib. I: nec minus, ec pabulo cum redierunt anseres, sues, porci, in chorte exteriore. — idem de vita populi 15 Romani lib. I: ad focum hieme ac frigoribus cenitabant; aestivo tempore in loco propatulo;* rure in chorte; in urbe in tabulino, quod menianum possumus intellegere tabulis fabricatum. CVPAS. Varro Est modus matulae, nsQl ^s&rjg: cupas vinarias sirpare noli. adde cyathum vini in uxorculae pocillum. — idem 20 1 Varro Marcipore || 3 Pomponius Praecone posteriore || 5 I, 1, 63 || 7 Varro Cosmotoryne || 9 Luc. 1. XXX || ll^Varro Papia papae 1| 14 I, 13, 3 || 15 Varro de vita pop. Rom. 1 1| 19 Varro Est modus matulae || 20 Varro Sequulixe. 24 TtEiQXoric L, nsiQorig H^. — f. itaque tabellas inc. — inceravi et conscribillavi Boeperus; inceravi G. — adlis id.; corr. Me. — 1 peringeniose M; pingentes v.; figmentis Oehlerus, qui zodiacum significari intellexit. — 3 Conmicilis L^; Conmilicis Barnb.; Commictilis (Conm. ed. Bas.) rell. — Con- mjcilis, conpositi gl. {l. conspurcati) ; commictilis, compositi mrg. G. — 4 sciscam Quicheratus; si sciam v. — servi comici (comiti H^); quia hi multi in explorandis dominorum consiliis. — commictilis, pro commictiles, C (conm. JLi). — 5 Contentes L. — 6 quanq. G pr. L^. — 7 Cosmotorynae C. — 8. 9 sicubi ullos lectos stratos M; singulos 1. str. (istr. L^) ubi cdd. — abuimus L^. — tineas Bueehelerus; tiniam H, G; inaniam {praeced. t) L. — 10 clauda Guietus; plaada cdd.; plauta Scal. — mensa Sabino M (mensa Liboni Scal.); mensuiabino H^; id. 2 mensulibano; atque ita L, G. — 11 spacia H^. — 12 Papiapape C. — svhwihov L, H, svKoafiicov G. — 13 promis caris ohscurum. — mei pro mihi. — chortibus C praet. L^. — pavit C; corr. Popma. — 14 ec M; et a (7. — palo L. — 15 suos G; sua, ut vid., prius L. — chori L^. — Varro: hic bibunt, hic perfunduntur, nec — porci. in chorte exteriore lacum esse oportet. — 16 hiemem L, prius H — 17. 18 tabulono L. — menianum C. — 19 cucupas C; tu c. Oehlerus, f. recte. — 20 noli add. H^. — cyathum Bentin.; quiatum G. — uxorculae ed. a. 1476; uxorculem L, H; item G vel uxorculae in. — DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 115 83. 84 H. Sesquulixe: alteram viam deformasse Carneadem virtutis se ♦ * * cupis acris aceti. ^ COMEDIM, pro comedam. Plautus Bacchidibus: quod dem scortis, quodque in lustris comedim, congraecer, pater. 25 Cicero ad Varronem epistola Paeti: set cura, si me amas, ut valeas, ne ego te iacente bona tua comedim. statui enim tibi ne 1 egroto quidem parcere. Pomponius || Prostibulo: ego quaero quod edim; heisce quaernnt qu6d cacent: contrS,riu8t. * * ♦ coNMEMORAMESTVM. Caecilius Plocio: 5 pudebat, credo, conmemoramentiim stupri. CONSPICILLVM, unde conspicere possis. Plautus Medico: in conspicillo adservabam pallium [observabam]. COLVSTRA, lac concretum in mammis. Lucilius lib. VIII: hiberam insulam fomento omnicolore colustrat. 10 Laberius in Virgine: 23 IV, 4, 91 II 25 Epist. ad Fam. IX, 20, 3 || 1 Pomponius Prostibulo [ 4 Caecilius Plocio jj 6 Plautus Medico || 8 Luc. 1. Vlll || 10 Laberius Virgine. pocillum Turnebus; opocillum L, H^; opicillum E^; G. — 21 Sesqueulixe C. — depormasse L^. — def. C; cf. 99 desubulare. — "post se (/". securum) lacuna maior , ut vid. — e pro se H.^, G. — 23 Comedi L. — Baccidibus Xj. — 24 illustris L^, H, G. — comedim et cdd. Plaui.; om. et mdius C. — congraecer Rothius; congreger C; congregem cdd. Plaut.; congraecem Camerar. — 25 ad Varronem; quod incipit lib. IX ab epistulis ad M. Varronem datis. — epistola C. — Paeti: set; petisset C. — 1 aegroto H^, G. — Proistibulo L^. — 2 ita M; veh ego quaero quod comedim (ita Munkius), heis quaerunt; cdd.: e. q. q. e. has. — heisce; heis nominat. (his Bibbeckius). — quod v.; quos cdd. — de pathicis agitur; cf. simillima Novii, quae leg. pg. 507 s. l. edim: quod editis, nil est; si vultis, quod cacetis, copiast. — contrarium est Munkerus; contrarius est cdd. — potuit scribi contrariust. — post Pomponii exemplum ante Commemoramenti lemma exci- disse Asoti Caecilianae versum qui habetur 507 s. v. edim eamque catisam fuisse librariis aberrandi ad Caecilii Plocium scite coniecit Bibbeckitis coroll. com. lat. rell. pg. LXXXII. — 4 Com. add. lun. — Plotio i. — 6 Con- spicillum Me coll. Plaut. Cist. I, 1, 93; Conspicilium cdd. — f. conspici possit. glosae Placidi: conspicillo; ita ut conspici possint. — 7 conspiuo L^; conspicilio rell.; conspicillod Loewius Prodr. 281. — ads. pallinm ob- servabam cdd. (ads. pall. omittit L)\ observabam del. M; f. in conspicillo ego observabam pallium. — 8 fuit qui coniceret ante colustra interceptum l. columnam. — Colnstra Bamb., rel. om.; Columnam (Columnum H^), swprciscr. m. 2 lustra, L, H; Colustra lumnam G. — concretum in Hauptius; chon- ereiunmi L^, H^; chonereuinmi G; coneregium ere H^; glosae: colustrum, lac concretum in mammis. — 9 beram H^; berai L^. — insuam pr. G; sulam L. — 10 LaveriuB C, Banib., qui otn. Luc. exempl. 8* 116 NONIVS MARCELLVS 84 M. siquidem mea coliistra fartus f^cisset * >(c * MRETERRA * ♦ * Naevkis: . . . aquam creterris siimere ex fonte . . . CONQVINISCERE [et oqviniscere] inclinari significat. Plautus Cistellaria: 16 faciundumst puerile officium: conquiniscam ad cistulam. idem Pseudolo: si conquiniscet istic, cevet6 simul. COPI, pro copioso. Plautus Pseudolo: atque ego nunc me ut gloriosum faciam et copi p^ctore. 20 Turpilius Epiclero: t^ quidem omniiim, pater, iam copem causariim facit. Pacuvius Periboea: 6 multimodis varie dubium et prosperum cop6m diem! conlvtvlet significat dedecoret. Plautus Trinummo: 26 haec famigeratio t^ conestet, m6 conlutulet [et], si sine dote duxeris. congenerat est adiungit, adsociat. Accius Phinidis: Qua^ve lianc Graio tibi congenerat gdntum aut generum adfinitas? 12 Naev. Lycurg. XV || 14 IV, 1, 5 || 17 III, 2, 75 || 19 II, 3, 8 || 21 Tur- pilius Epiclero || 23 Pacuvius Periboea || 25 III, 2, 66 || 28 Accius Phinidis. 11. 12. 13 fartus M; fretus C, Bamb. — tum: terris studere fec. sum. aq. ex f. (fontem Bamb.). — in his reliquias l. Naev. 547 s. l. creterra agnovit Eibbeckius. — et oq. secl. M; oquinesc. Bamb. — 17 Pseudolo Lips.; et dolo C. — 18 si iden L. — conquiniscet Pl.; conquiniscesi (conquiniscaesi L) C. — ceveto simul; conquiniscito Pl. ed. A., recte; illud enim ceveto, ut crassius, ab inter- polatore invectum; conquiniscito simul fere rell. Pl. libri. — 19 Pseudulo G. — 20 ne ut flj . — 22 p. i. — caus. Bothius; i. p. — causa rem C. — 24 multimodiis C. — variae L, H^. — dubinm et prosperum; genetivi. — 25 Conludet, dedecoret gl.; collutilo, nrjXoa glosae Labbaei. — 26 famieratiae H^. — 27 te conestet {i. e. cohonestet; cf. Acc. v. pg. 317 s. l herbam) M; minus placet ted honestet; te honestet (honestet et H). — collutulet et (me conlutelet et L^) C; conlutulent et BC ap. Pl.; conlutulent E D h. l.; posteriore (nam post V. 704 692—694 iterantur perperam) autem conlutulent et id.; me con- lutulentet BergJcius, Bitschelius coll. Placidi glosis ap. A. Maium auct. class, III, 478; VI, 565; puto recte. analogia tamen omnino destitutum- v. conlutulandi non dixerim cum Bitschelio. certe ut Novius dixit gallulascit a gallulo, Varro puellascunt a puella, etiam a lutulo conlutulo potuit duci. — dute Xi ; dete H^. — 28 et sociat Bamb. — fidinis C; corr. Me. — 29 quaeve hanc Graio tibi M; que ut eueat graio tibi H^; queue (quaeve G vel cd. Victor.) atgrafo (atfrafo prius G vel cd. Victor.) tibi L, H^, G. — hanc, sc. Idaeam. — tibi, sc. Phineo. — conigenerat L^. — gentum Bothius; gentium C; ita gentum op. Acc. 185 s. l. vastescant; classum ap. Liv. 335 s. Z. lustrare. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 117 84. 85 If. 30 CETTE significat dicite vel date, ab eo quod cedo. Naevius Lycurgo: proinde hiic Dryante r^gem prognatdm patre Lycurgum cette! 1 Ennius [in] || Medea: salvete, o pia pfgnora! c^tte manns vestras measqne accipite! Accius Melanippo: 6 Oeneum aliquis c^tte in conspectum, aiit nos, ubi ubist, diicite ad eum. Pacuvius Atalanta: 30 Naevius Lycurgo XXVII y 1 Ennius Medea y 4 Accius Melanippo || 7 Pacuvius Atalanta. 31 Licurco i, , id. 2 cum H Licurgo. — 32 proinde huc Dryante Bibbeckius; proin Dryante lun.; proin dustriant te (pro industriam te Gs) G. — patrem G. — 1 in Med. C. — 2 o pia M; pignora Henr. Stephanus, M; optima corpora v. — 6 Oeneum Passerat.; aeneum C. — ubi ubi est Grotius; ubi est C. — 7 Atalanta ed. Bas., Athalanta L, H, atque ita plerumque cdd. — de fabula autem ipsa, in qua restituenda oleum et operam perdidit Eihbeckius, haec fere dicenda. Atalanta lasi Arcadis filia congressa cum Me- leagro, postquam is matris opera periit, filium infantem pudore mcta in Par- thenio monte e.vposuit eodemque tempore Auge, Alei filia, conceptum ex Hercule. pastores cum invenissent, alteri PartJienopaeo, Telepho alteri indiderunt notnen. qui alulti cum oraculi itissH profecti essent ad requirendos auctores generis et in proxima Arcadiae loca delati, invenere Atalantam. quae cum redisset ad patrem et ab eo recepta esset et agnita, sed post Meleagrum nollet nubere alteri, qui regnum posset suscipere, lasus fessus aetate uni ex fratribus tradidit rem summam. sed ft\ ctim crudeJiter ac superbe exercerent imperium ■ civiumqu^ a se alienassent animos, lasus cum filia, quam esse eius negarent, expulsus est. is igitur, et propria ira et civium suorum precibus victus, impe- travit tandem a filia, ut denuo nubcret, sed ita, ne admitteret virum nisi qui se celeritate pedum vicisset, proposita simul morte ei, qui fuisset inferior. — igitur re audita cum Parthenopneus simul cum aliis inisset certamen, victor iam paene in fine stadii superatus est ab Atalanta. iamque ad supplicium trahebatur, cum Atalanta cu/ra divinitus iniecta de origine hunc et amicum percontari coepit. tum cum ei suspicio esset orta veri, anuli , quem dederat filio, antequMm expaneretur, fide agnovit prolem suam. igitur servatus ad red- dendam gratiam matrem et avum reduxit in regnum. — fragmenta autem potissima hoc fere ordine collocanda. I) Non. 450 abdicare; verba Aialantae in prologo posita. II) Non. 258 callet; verba legatorum Arcadum apud lasum querentium de saevitia novi regis et segnitatem popularium excusantium. III) Non. 262 confidentia; fortasse eorundem lasum ad reditum cohortantium. IV) Non. 429 urbs — civitas; vei-ba lasi ad filiam de coniugio ineundo in- stantis. V) Non. 512 aequiter; verba Atalantae ad patrem declarantis se ctirsus certamine proposito potestatem coniugii sui facturam procis. VI ; VII) Non. 405 accQsativiis pio genetivo; 490 itiner; verba Parthenopaei. VIII) Non. 05 praegradat; griaig ayyBXmti de victo Parthenopaeo. IX — XI) Non. 226 stirpem; id. 116 geminitudinem; id. 85 cette; verba Atalantue suspectantis de 118 NONIVS MARCELLVS 85 M. cette, 18 vestrorum uter sit, cui signiim datumst. CVPPEDIA, cupiditas. Cicero Tuscnlanarum lib. IIII: ambitio, mulierositas, pervicacia, ligureitio, vinulentia, cuppedia. 10 CASTITVDINEM, pro castitatcm. Accius Phoenisis: ibi fas, ibi cunctam antiquam castitudinem. CVBITASSET, pro cubuisset. Accius Erigona: cum aiitem Aegisthus — heii me! — eodem lecto cubitasset patri. CITVMA sunt proxima * * * caelo milia. M. Tullius de re 15 publica lib. VI: ex quibus erat ea minima, quae ultima a caelo, cituma terris luce lucebat aliena. — et [in] lib. primo: quare, si placet, deduc orationem tuam de caelo ad haec citeriora. CLARET, clara sit vel clareat. Turpilius Pedio: cuius adventu insula hodie da claret Cypros. 20 Ennius Telamone: nam ita mihi Telamonis patris, avi Aeaci et proavi lovis gratia astet atque hoc lumen candidum claret mihi. CASTERIA, locus ubi, cum navigatio conquiescit, remi et guber- nacula conquiescunt+. Plautus Asinaria: 25 quin pol, si reposeivi remum, sola ego in casteria ubi quiesco, oranis familiae caiisa consistit tibi. 9 IV, 11, 26 II 11 Accius Phoenisis || 13 Accius Erigona || 15 cf. comm. II 16 VI, 3 || 17 M. Tullius de re pubL I || 19 Turpilius Pedio || 21 Bnnius Telamone |1 25 III, 1, 16. origine Parthenopaei et Telephi et mox coram eos interpellantis. XII) huc ietiam pertinet servatus a Festo 375 s. v. ungulus versus, quamquam ad eam fabulae partem referendus videtur, qua primum se ohtulerat Parthenopaeus Ata- lantae, nisi pro ostendo scribendum ostende. XIII — XVII) Non. 506 ex- pedibo; Fest. 334 sexu; Non. 160 porcet; id. 486 parti; id. 382 rimari; verba Atalantae filium de rebus utriusque docentis. — 8 cette h. l. repos. a M; post datum est legitur in C. — his G. — fuit qui creticum esse putaret tetram.; f. rectius. — 9 Cupedia Bamb. (Cuppedia, mulierositas , pervicacia, linguiatio, violencia gl.). — 10 ligureitio M; Iiguratio'i, Hi, Bamb.; ligur- ritio H^, G. — 11 castitate C. — foenisis H^; foenissis rell. — 13 Cobitasset {i. e. cubitasset) Passeratius, Guietus; Comitasset C, Bamb.; gl. — cubuisset Bamb.; cobuisset C; habuisset gl. — 14 cum M; tum. — Aegistus (Eg. L, H) C. — heu me M; si me esse C; simul Guietus. — patri, pro cum patre. — 15 Cytuma, proxima gl. — coelo Bamb. — ante illud caelo exci- disse exempli pars videbatur Mercero; ego dubito an caelo ex seq. v. sit repetit, milia ex M. TuUius ortum. — M. TuU.; cf Prisc. 607. — IG ea add. H^. — a caelo L^; caelo rell. — 17 et lib. I ed. Bas. — cet. cf. 289 deducere, re- vocare. — 18 de caelo cdd. 289; de eo loco (deoloco H^) hic C. — 19 sit M; est V. — 20 da add. M (seq. cla). — hoc die cl. BibbecMus. — 22 avi Aeaci et BergMus; atque faciet C^ — tovis L. — 23 astet Buechelerus, ea est cdd. — 24 navigiotio L^. — 26 pol si; pulsi C. — reposeivi; reposivi Plaut.; re- pulsavi C (repulsivi H^). — rem L. — 27 familia H. — cibi L, H^; ibi G, H^. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 119 85. 86 H. COQVINATVM, ad quoquendum. Plautus Aulularia: neque ego umquam, nisi hodie, ad Bacchas v^ni in bacchanal 30 coquinatum. || 1 CVRio, curiosus. Plautus Aulularia: volo scire ego ex te, qui sit agnus ciirio. CVLCITA. Varro Quinquatribus : quain in testudineo lecto cul- cita plumea in diem dormire. — idem de vita populi Romani lib. I: 6 qui primum uxorem ducebat, duabus culcitis ac duabus tori plagulis cum strasset. CiTRVS. Varro Gerontodidascalo : in quibus Libyssa citrus fasceis cingit fores. CAECVTTIVNT. Varro Gerontodidascalo: utrum oculi mei 10 caecuttiunt? an ego vidi servos in armis contra dominos? CABALLVS. Lucilius lib. II: succusatoris, taetri tardique caballi. Varro Parmenone: ali' caballum arboris ramo in umili adligatum relinquit. 15 idem Sesquulixe: in castris permansi; inde caballum reduxi ad censorem. CODA. Varro Tatpfi MsvLTtxov: sed ut canis sine coda. CASNARES, seniculos. Varro Sexagesi: vix ecfatus erat, cum 29 ni, 1, 3 II 1 Iir, 6, 27 II 3 Varro Quinquatribus 0 4 Varro de vita pop. Rom. II 7. 9 Varro Gerontodidascalo || 11 Luc. 1. II D 13 Varro Parmenone || 15 Varro Sesquulixe || 17 Varro Taqpj MsvCnnov || 18 Varro Sexagesi. 28 Coqninatum G, cdd. Plaut.; Goetzius; Sauppius Quaest. Plaut. pg. 10; at Paul. 61 coquitare pro coctitare, id est frequenter coquere, Plautus posuit. — ad coquendum Bamb. — 29. 30 Baccas prius H. — in in i. — baccanal C pr. Hi . — coquintum ff, . — 2 volo ego ex te scire minus concinne cdd. Plaut. — que H^. — 3 Culta prius H. — 4 in diem vir doctus apud OcMeruni; in die v. — 5 primum 31; primus v. — tori G-uietus; toros Popma; toris H^, G; oris L; toribi H^; H^ in mrg., Bamberg., Montepess.: toribus. — 7 Cytrus L, G, non H, Bamh. — Varro; cf. 451 fasceam. — Gerontodidasculo H — 8 Libyssa docti ex 451; libia C; lybia Barnb. — citrus et If,. — fasceis Bentinus; fasces (faces H^) cdd. h. /.; fasciis 451. — forem cdd. 451. — 9. 10 Cecuttiunt L, H; Cecutiunt Bamb.; Cicuciunt cup- piunt Qegend. lippiunt) gl. — in seq. illud mei uirum nomin. sit an dai. definiri nequit. porro utrum oculi (om. Ho) cecuttiunt lippiunt oculi mei cecuttiunt H^ ; ih id. 2 utrum oculi mei cecuttiunt; mihi L, G, Bamb.; cecuttiunt L, G; caecuttiunt Bamb. — ango pro an ego H^. — 11 Lucilius; cf. 16 suc- cussare. — 12 succussatoris JBT, ; succusatori L, H^, G; succusator Bamb. — tetri H, G. — caballo L^. — 13 cf 79 bipinnis. — 14 ali' M; alius r. — arboris ed. a. 1476, arbori cdd. — humili H, G^ — 15 redduxi G. — 17 tafe om. Bamb. — Menippo i, ; Bamb.; Minippo fl, , L.^. — Minippu H^, G. — secoda Turic. — 18. 19 Casnares lun.; Camales cdd. — seniculos M (senes 120 NONIVS MARCELLVS 86. 87 M. more maiorum ultro casnares arripiunt, de ponte in Tiberim de- turbant. 20 CRASSVM positum pro hebeti et stulto. Varro Sexagesi: sensibus crassis homulli n6n Tidemu' qnid fiat. CANVM, vetus, anticum. Vergilius lib. I: cana Fides et Vesta. Varro Eumenidibus: 25 ^cce de inproviso ad nos acc^dit cana Vdritas, Attices philosophiae alumna. CISSIVM, vehiculi biroti genus. M. Tullius Philipp. libro II: delituit in quadam caupona atque ibi se occultans perpotavit ad vesperam. inde cisio domum venit. || .so CELERATIM, celeriter. Sisenna Historiarum lib. V: quo magis l celeratim poterat, in insidiis suos disponit. COPIANTVR, a copia, honeste positum, ut lignantur et pa- 21 Varro Sexagesi || 23 Aen. I, 292 || 26 Varro Eumenidibus || 28 II, 31, 77 II 1 Sisenna Hist. V. lun.); sedules (sedulas H^; id. 2 setdules; seddules pnws G) C; se Banib., Tur. — cf. Varro VII, 29 senem quod Osci caonar appellant; itein Paul. 47. at liothius: Carnales, edules; neque abhorret ab omni j)robabilitate eutn, qui Viriatum habuit pro adiectivo, in corrupto casnarium vocabulo perinde ridi- culo modo lapsum. — ecfatus (vel haec fatus) lun.; et fatus (effatus Hi) C; et factus Bamb. — 19 de ponte lun.; de fonte cdd. — huic praecedit frgm. illud quod legitur 214 s. v. murmur. — 21 ebeti L; hebet pr. Hs; ebet Hoi, ebeti Ho^. — sulto Bamb. — f. pro hebete, stulto. — 22 sensibus cr. homulli MeineJcius; senibus (idem vitium 106 s. l. edulcare in verbis Mattii) cr. homuli humuli G^; homili JBTi, humili L) C. — videmus Scal.; Meinekius, qui versum agnovit, vidimus v. — videmn' Lachm. ad Lucr. pg. 29 propter r. m., idque melius, quamquam fallitur, cum negat a Varrone in scazontibus umquam icm- bum paenultimum mutatum spondeo. qvx)d ne in eos quidem cadit, qui plane graecanica arte sunt compositi; cf. vv. illius pg. 199 s. l. calx. — 23 antiquum H^, Bamb. — Verg.; cf 313 fides. — 25 Varro,- cf 242 alumnos. — 26. 27 versus agnovit Meinekius. — et ecce bis cdd.; delevit FlecJceisenus ; idque melius, cum vix sit probabile Varronem iambos et trocJuieos promiscue in eodem carmine admisisse. illud quidem, et ecce, quo et Verg. et alii usi, recte habet. — inproviso cdd. 242; h. l. H; inprovisos G, inprovisus L. — Atticis hic C. — item filoprae (filopre H). — alumina H^. — 28 Cass. L; Ciss. H, G, Bamb. — uiroti L, H,, Turic. — M. Tull.; cf Gell. VI, 11, 6; ex quo tamen ducta Noniana non constat. — philippi (fil. L^) C; pbilipp Bamb. — 20. 30 delituit Cic; dele^^it cdd. — cauponula Cic; Gell. — ubi Bamb. — occulans cdd. Gell. — perpotavit ad vesperam (vesperum Gell.; deter. cdd. Cic). — inde cisio Cic; Gell.; perpotum cissim (scissim L; Bamb.) C, Bamb. — celeriter ad urbem advectus d. v. ore obvoluto (invol. cdd. det. Cic; Gellius) Cic; Gell. — 1. 2 c/". Gell. XII, 15; ex quo num sua sumpserit N., incertum. — celatim ter cdd. Gell.; sed celeratira melius. — celiter L. — in historiarum sexto Gell. — quam (/". qua) maxime recte Gell. — poterat, in GelL; poterant C. — 3 cf. Gell. XVII, 2, 9. — Copiatur L^, Bamb., G. — DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 121 87 M. bulantur et aquantur. Caelius lib. I: multis armis et magno 5 commeatu et praeda ingenti copiantur. — Vergilius Georgicorum lib. IIII: 8ub moenibus urbia aquantur. CONPVTARE est confundere vel conmiscere. Varro Manio: ha- rum aedium asymmetria confutabat architectones. — idem lib. I 10 * ♦ ♦ Titinius Setina: cocu' magnum ahenum, quando fervit, paula confutat trua. CONPLVRIES, frequenter. Cato Suasione in legem M. Popili: quod conpluries usu venit homini, in tempore anteventum e re publica credimus, — idem Originum lib. IIII: conpluries eorum 15 milites mercennarii inter se inulti alteri alteros in castris occidere. — Plautus in Persa: 'qufd? metuis?' — 'metuo hdrcle vero: s^nsi ego hoc conpluriea.' COGNOMINE, eiusdem nominis. Afranius Divortio: letium genus cognominationis morborum cognominist. 20 CLIPEAT. Pacuvius Hermiona: 4 cf comm. || 5 IIII, 193 || 8 Varro Manio || 9 Varro lib. 1 y 10 Titinius Setina || 12 Cato Suasione in legem M. Popilli || 14 Cato Orig. IV || 16 IV, 3, 65 II 18 Afranius Divortio || 20 Pacuvius Hermiona. 4 Celius H^; Coelius G, — Claudius Gell.; cf. lemma et paragr. 3; Caelius fafso hic ut 129 inlatebrare; 405 subnixum; 113 frunisei; ubi lioc utttur item capite, quo excerpta a se ex Q. Claudii primo annali contineri testatur Gell., praetcrea cf. pg. 100 l. diumare. — atque ex his locis apparet, quanta cum levitate aliquando usus sit N. fontibus suis. — multis om. C. — 5 commeatu (cumm. prius L) set (sed L.^, U, G) C; et Me; praedaque Gell. — V. exempl. non petit. e G. et f. ab interpol. add. — in G. 5^. — 7 menibus i,. — 8 Con- future L. — commiscere docti ap. Me; committere (conm. fl,) C; f. con- movere; cf. 249 confutare. — 9 asummetria Aem. Baerensius ; summeatria C. — architecthones H^. — 10 Titinnius Setina Bentin.; nius sedina (sed in Hi) C. — cf. 19 truam; 186 valentia; 249 confutare; 503 fervit. — 11 magnum a. v. ; magnus nahenum C — tria L^ ; r (tum ras.) ua prius H. — 12 cf Gell. V, 21, 15 sqq. — suasionem C. — populi L, H; poli pr. G; M. Popili Momsenus; Petillii Bolhuisius. — 13. 14 homini, in tempore {vel homini, tempori) M; omni tempore C, Bamb. — ant. e M, a. esse cdd.; ant. esse e H. Keilius. — re publica credimus H. Keilius; rem publicam reddimus (reddidiraus fl,) C, Bamb. — 16 mercennarii Montepess. ; Bamb.; Gell.; mercennari L, G, H^; mercenari H^. — inulti Turic. et fort. Bamb.; Me; multi C7, item cdd. Gell., apud quem videtur ortum cx eo quod^ sequitur con- pluriens multi. — in castris am. cdd. Gell. — 17 sensi ego Gell.; Non.; sensi ego iam cdd. Pl.; viinus bene propter r. m.; Pl. scripsisse puto: sensi ego hoc conpl. — 18 Cognomine Neukirchius; Cognomen est. — 19 verba corrupta, neque quidquam profectum doctorum commentis. — in illud cognominationis puto illatum id quod est cognomines. — videtur autem latere septen. troch. — laetium Bamb.; Montepess. — 20 Clipeat coperit (op. mrg. H), galeare (gall. gl.) operire mrg. H., gl. {l. Cl., clipeo op.; galeare, galea op.). 122 NONIVS MARCELLVS 87. 88 M. currum liquit, clamide contorta astu clipeat braccium. ita et galeare. Cinna in Epigrammatis: miseras audet galeare puellas. CONVASARE dicitur furto omnia+colligere. Terentius Phormione : aliquid convasassem atque hinc me [ego] coicerem protinam in pedes, 25 CLVET, nominatur. Lucilius lib. XXX: cuia opera Troginu' calix per castra cluebat. Ennius || Ambracia: ^ per gentes Asiae cluebat omnium miserrimus. Pacuvius Iliona: set heic cluentur hospitum infeidissimi. Varro "Ovog Xvqus: ^ Pacvi discipulus dicor. porro is fuit Enni, Enniu' Musarum. Pompilius clueor. CIBICIDAS. Lucilius lib. XXVII: viginti domi an triginta an c^ntum cibicidas alas. CONTENTVRVM. Lucil. lib. XXVII: 10 tu Lucilium cr^dis contenturum, cum me riiperim, summa omnia fecerim ima? ciBARivM. Varro Cato vel de liberis educandis: vel maxime 22 Cinna Epigrammatis || 24 I, 4, 13 || 26 Luc. 1. XXX || 1 Ennius Am- bracia || 3 Pacuvius Iliona || 6 Varro "Ovos Xvqag (Pompilius) || 8 Luc. 1. XXVII | 10 Luc. 1. XXVII II 14 Varro Cato. 21 liquid Bamh.; linquit Quicheratus, f. recte. — clamyde ed. Bas.; clamide L, H Bamh.; Flor. Varr. d. l. l. V, 7. — clipeatur Bamh.; Montepess.; clupeat Varr. — bacchium Flor. Varr.; etaccium cdd. (operit clipeat etac- cium jHi ; accipium Bamb.). — 22 calcare cdd. — 23 g. p. galeare operire JHi. — 24 Conversare L^ , Convars. id. 2; Convass. H^. — T. form. C. — 25 me om. L. — ego om. H^. — oicerem, m. 2 eicerem L. — protinam Nigidius legit ap. Ter.; protinus cdd. huius et Non. — 26 Luc; cf. 81 cuia. — 27 quia cdd. h. l. — 1 Ambratia C. — 2 Asiae Buechelerus, M; esse v. — 4 sed L^, H^, G; est H^. — heic M; haec cdd. — infeidissimi M (infidissimi Guietus); infidelissimi cdd. — 6 Pacvi Lachw. comm. in Lucr. 306; Pacuvius C. — poreis H^; poro is id. 2, G. — Enni add. Bothius. — 8 Tibicidas hic et infra cdd. (nullum novum lemma in H, G, gl.); corr. lun. — tibicidas, tibi- cinas mrg. H, G; tibicinas, tibicidas gl. — XXVIII Lugd. — 9 an trig.; a trig. Lugd.; f. aut trig. — an M; vel G. — cibicidas recte videtur dictum vocari parasitos. — 10 Contenturi H^^; Contenturum, contentum Bamb.; mrg. H; gl. — Lucil. ; ef. 382 rumpere. — 12 c. m. ruperim lun.; c. m. ruperint (cum mercum perint Hy) G. — 13 ima add. M. —■ 14 Cibarius add. Popma. • — cf. 93 cibarium. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 123 88. 89 M. 15 illic didici et sitienti videri aquam mulsum et esurienti panem cibarium siligineum et exercitato somnum suavem. CANICAS veteres furfures esse voluerunt. Lucilius lib. XXVII: quanti vellet quantum canicai ad pultem ec maconis manu. CONCORDITAS, pro concordia. Paeuvius Hermiona: 20 concorditatem auspicio adiunctam p^rpetem probitate conservetis. CONMENTVM, pro conmonitum. Plautus Amphitryone: fac idm iam Amphitryonem advenientem ab aedibus ut abeat quovis pacto [fac] conmentus sies. 26 CRIBRVM. Lucilius lib. XXVI: cribrum in cerniculum, in latemam Iiicem, in telam licium. CONTEMNIFICVM. Lucilius Hb. XXVI: ^go enim contemnificas fieri et fastidire Agamemnonis. CORDi EST, honeste dictum, animo sedet. Lucilius lib. XXVI: 30 et quod tibi magno opere cordist, mihi vementer displicet. idemque: 1 81 tibi II porro istaec res cordi idcircost, quod rere utilem. CONGENVCLARE. Caelius Annalium lib. VII: ipse regis emi- nus equo ferit pectus advorsum. congenuclat percussus, deiecit dominum. 5 CAVSARi, causam dicere vel defendere. Accius Medea: 17 Luc. 1. XXVII y 19 Pacuvius Hermiona (| 22 III, 3, 23 || 26 Luc. I. XXVI II 27 1. XXVI II 29 1. XXVI || 31 Lucil. || 2 Caelius Annal. VII B 6 Accius Medea. 15 videri aquam {fuit olim acam) lun.; teriacam C. — mulsam G. — et add. Biesius. — 16 silicineum L, H^. — 18 quantum canicai ad pultem ec M; quam canicas a pulte et (apud te et G) C. — magonis G, H; in hoc eras. post g c vel o. — 20 auspicio M (scil. nuijtiali); hospitio (hospicio -Lj) C. — 21 probitate Delrio; probitatem cdd. — 22 n. N. — pro conmunitum (comm. L.^, H) C; commentum {oin. mrg. G) pro commonitum mrg. H, G; gl. — 23 fac iam iam M; faciam C. — Amfitrione (Amfitryone G) C; fac Amphitrionem cdd. Plaut. — ceterum illud faciam cum potuerit originem trahere ex seq. vocabulo, neseio an melius Pylades scripserit: fac Amphitruonem huc adv. ex aed. — 24 ut abigas recte cdd. Pl.; cf. Caesar pg. 75. — post nt abeat interpunctum voluit N. — fac conm. G; corr. Pareus. — 25 VI Bamb. — 26 in latemam lucem 31; luceraam in laterem C (in L supra rem videtur N deletum); luc. in lateram Bamb.; 1. in laternam v. c. Dousae. — in t. om. Bamb.; in tellam Lugd. — 27 lib. om L; in mrg. add. H. — VI Bamb. — 29 animo sed L, prius H. — 30 vehementer cdd. — 31 puto idem. — 1 cordi idcircost M, idcirco est cordi v. — rere lun.; re cdd. — 2 cf. 57 congenuclare. — Cecilius H; Coelius Bamb. — Annalium I. 31; Annali libro C; Annalibus Bamb. — 3 equo add. L^. — advorsum ed. a. 1476; avorsum cdd. — deiecit, praesens, — 4 dominum, t. e. Syphacem. 124 NONIVS MARCELLVS 89 M. qui potis est ref^Ui quisquam, ubi nullust causandi locus? Afranius Emancipato: vide, lit facunde contra causeris patrem! Pacuvius Armorum iudicio: . . . qui sese adfines esse ad causandum volunt, 10 d^ virtute his ^go cernundi do potestatem omnibus. CELEBRESCAT. Accius Diomede: et qualis fuerit, fama celebrescat tua. COEPERE, incipere. Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria: 'ere, obsecro hercle, d^sine'. — 'itane?' — '-co^piam'. 15 Plautus Menaechmis: n^que ego insanio neque pugnas neque ego litis coepio. idem Truculento: dum habeat, tum amet; libi nil habeat, alium quaestum co^piat. * ♦ * 20 abeam quondam et coepiam. CERTISCANT, ccrta fiant. Pacuvius Chryse: atque eccos, linde certiscant. CELEBRE, non solum frequens, sed etiam velox. Accius Aegistho: celebri gradu gressum adcelerasse minc decet. 2.5 CALLVERVNT pro occalluerunt. Cato de bello Carthaginiensi: aures nobis calluerunt ad iniurias. 7 Afranins Emancipato || 9 Pacuvius Armorum iudicio || 12 Accius Diomede || 14 Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria || 16 V, 5, 67 || 18 II, 1, 23 || 20 cf. comm. || 22 Pacuv. Chryse 1[ 24 Accius Aegistho || 26 Cato de bello Carthagin. 6 refelli Gulielm.; repelli cdd. — nuUus est id.; nullu'st Vossius. — 8 vide ut Bentinus; videt cdd. — causaiis id.; causseris lun. — 10 adfines Gothofredus ; adfinem cdd. — 11 is C pr. H^. — 13 f. ecqualis. — 14 Cepere L, H, gl. — Hypobolimaeo ; Hypobolimea Scal.; Periboea cdd. — 15 obsecro Spengelius; obscuro C. — itane M, qui et personas distinxit; mane v. — copiam L^. — 17 sanio G. — neque ego cdd. Pl.; ne C; ego nec Bitschelius. — 18 Trunculento i,. — 19. 21 ita M; apparet quippe propter similitudinem sonorum duos locos in unum conflatos, deinde cum pararetur tollere vitium in alienum locum aberratum; dum abeam quodam et ubi nihil coepiam; tum post Catonis verha in l. calluerunt: habeat alium quaestum (questum L, H^) coepiat C; versus prior ex Plauto emendatus; ap. quem haec fere sunt: dum habeat (habet Geppertus), tum amet, ubi nihil habeat (habet), alium quaestum coepiat. — 21 quondam {pro aliquando) M; quodam cdd. — 22 Certissant cdd. — certo Bamb. — fiat gl. — /'. certiscam; certus fiam. — Crusae L^; Crysae L^, H; Chrysae G. — 23 atque Vrbin. 307; aquae C. — certiscant Quicheratus; f. certiscam; certissent C. — 24 cf. Serv. in Aen. IV, 641. — egisio L, H^ {id. 2 egisto). — 25 adc. lun.; adcelebrasse (acc. /v2, H) C. — nunc add. M. — decet Bent.; docet C. — Serv.: c. g. g, adcelerate. — 26. 27 Calluerunt hic et ap. Cat. M; Calliscerunt v. (videtur verhum quod est DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 125 89. 90 M. CONMETARE, conmeare. Novius Bubulco cerdone: cum ad Inpam nostram tam multi crebro conmetant lapi. 30 Afranius Virgine: 'quo tu conmetas?' — 'ubi confixus d^sidea?' || 1 CONCALLVIT. M. Tullius ad Atticum lib. IIII: locus ille animi nostri, stomachus ubi habitat, olim concalluit. — et de deorum natura lib. III: quorum, tamquam manus opere, sic animus usu concalluit. 6 CONCIEEE, cum perturbatione conmovere. Accius Medea: nisi quaa terrestris p6ntu8 strages conciet. Afranius Deposito: di sunt irati tibi, qui conciere cogites tantiim mali. 10 Ennius * ♦ * Pacnvius Duloreste: ^xtemplo Aegisthi fidem niincupantes conciebunt populum. CONGLOMERARE, involvere, superaddere. Ennius Thyeste: ^hen, mea fortuna, nt omnia in me conglomeras mala! 15 CONGERMINASCERE, coalescere, coniungi vel consociari. Quadri- 28 Novius Bnbulco cerdone || 30 Afranius Virgine || 1 IV, 16, 10 B 2 III, 10, 25 II 5 Accius Medea || 7 Afranius Deposito || 10 Ennius. Pacuvius Duloreste. sed conferendua comment. || 13 Eunius Thyeste || 15 Quadrigariua Annal. calliscere olim in mrg. positum perperam in textum irrepsisse). — occalluerunt Bentin.; ut calluerunt cdd. — ad iniurias; cf. cvmment. ad I. coepere. — 29 lopam L^, G, K^, P. — crebo L, B. — 31 defixus Bentl. ad Ter. Hautont. III, 1, 35. — 1. 2. 3. 4 Concalluit v.; Concaluit ter cdd.; concaluit, incaluit (inculuit gl.) mrg. H, G, gl. — stomacus L^ , prius H. — ubi habit Bamb. — et deoriim L^ ; ut deorum Bamb. — tamquam onus Bamb. — cet cf. auct. de dubiis nominibus (gr. lat. V , 575) s. l. callum. — 6 cf. Cic. de nat. deor. II, 35, S9. — 8 sint probabiliter Bibbeckius. — 9 cogitas Vrbin. 307, f. recte. — 10 Ennius; utrum errore quodani Ennii nomen sit posiium pro Pacuvii an huius exciderit cum exemplo Enniano definiri nequit. — Doloreste i/i, G; ita et L ex corr.; sed deinde restitutum illud. — atque Doloreste poiiu^s quam Dnloreste codicum Nonii stat auctoritate. quod utrum evenerit librariorum stupore qui interprttarentur titulum istum pier dolores te an a Pacuvio sit ila incersum Dolorestes, ut ex layvvos factum lagona, incertum. — 11 exemplo H^. — egisti L, H. — 12 noncupantes G. — conciebant G^. — 13 in Thieste ed. a. 1476; tithe v. — 14 eheu Lachm. ad Lucr. I, 360; eu cdd. — glomeras G. — 15 Congerminascere Salmasius hic et infra, Conger- manescere cdd. (Congermaniscere gl.). — quod non magis potest esse verbum probae latinitatis quam congermanus, confrater, concivis. — consortiare H^; consori prius L. 126 NONIVS MARCELLVS 90. i)l M. garius Annalium * * * facite exemplo eorum, ut vos cum illis congerminascere sciatur. — Varro Rerum humanarum lib. III: postea cum his una rem publicam coniuncti ac congerminati tenuere. CONLABELLA. Laberius Anna Peranna: conlabella osculum. 20 CYMBALISSARE. Cassius Hemina lib. III: una mulier cantabat tibiis Phrygiis et altera cymbalissabat. CONCINNARE, conficere vel colligere. Naevius Belli Poenici lib. IIII: transit Melitam Romanus [exercitus], insulam integram, oram 25 urit, populatur, vastat, rem hostiiim coiicinnat. CATVLIRE, surire vel libidinari. Laberius [in] Lacu Averno: scinde una exoleto inpatienti hdnc catulientem lupam. || CADVCITER, praecipitanter. Varro Erratione: l ut frigidos nimbos aquae cadiiciter ru^ntis pertimuerunt aquatiles querquetulae natantes! CVPIENTER, cupidissime. Accius Philocteta: cui pot^stas si detiir tua, 5 cupi^nter malis m^mbra discerpat suis. Ennius Phoenice: 17 Varro Rer. hum. III || 19 Laberius Anna Peranna || 21 Cassius He- mina 1. III || 23 Naev. bell. Poen. I. IDI || 27 Laberius Lacu Averno || 1 Varro Erratione || 4 Accius Philocteta || 7 Ennius Phoenice. 16 Annali VIII Quicheratus (id. lib. citatur 478 s. l. murmurari). — exemplo Petrvs; exempla cdd. — 17 sciatur; puto sentiatur. — 18 ac L, H; et G. — congerminati H^; congerminata id. 2; congermanita L, congermani G. — 19 collabella, adiunge (adiungere gl.) labra mrg. H; gl. — Anna Ivm.; Annalium C. — 2^ puto conlabella, oscula! — 21 heminis L^ , H^, Bamh.; emina G. — una add. Quicheratus. — 22 frigiis C; frygiis JBamb. — cim- balissabat L, G. — 23 concinarre, hic dissipare, alibi componere (conp. gl.) mrg. H, G, gl. — Nevius C. — 25 Romanus exercitus cdd.; exerc. del. Vahlenus. — oram add. M. — 27 Catullire cdd. — surire; est surire Ges- nerus in Thesauro s. v. catulio; esurire (praecedit e) cdd. — in om. L. — Averno Bentin.; balerna C. — 28 una cum dativo, ut idem; ita et Verg. Aen. VIII, 104 sq.; una cum Quicheratus, ut sit octonarius iambicus. — exoleto Aldus; excoleto (excuieto H^) C. — hanc add. M. — inpatientem G, f. reete. — catulentem L. — 1 Erratione Me; et ratione C; et trionem cd. a Me^ memoratus. ita eiusdem Varronis fuit nsQinlovg. Aethrione non inscite Vahlenus. certe illius et Agatho fertur et Synephebi. et Synephebi quidem, item Aethrio vel Aetherio etiam Caecilii fabulae fuere. — 2 ut M; aut C. — ninbos G.^. — aquae Scal.; aqua icta (seg. ca) C. — 3 aquatilis C; quod si servetur, reponendum erit natantis. — 4 filocteta C — 6 si add. Passerat., Scriver. — fuit qui coniceret tuei. — 6 cupientis L^, H^. — ante versum qui est — lis 'membra d. suis in mrg. add. L^ CVPIDA. — menbra H. — 7 Fnenice C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 127 91 M. stultus est sicui cupido cupiens cupienter cupit. CONMEMORARE, conmonefacere , in memoriam reducere. M. 10 Tullius de senectute: Pythagoriorumque more exercendae memoriae gratia quid quoque die dixerim, audierim, egerim commemoro vesperi, — idem de Finibus bonorum et malorum lib. V: sed a te oportune facta mentio est. studet enim meus audire Cicero, quae- nam sit istius veteris, quam conmemoras, Academiae de finibus 15 bonorum peripateticorumque sententia. CONSECTARIVM, efficax, perfectum. M. TuUius de finibus bo- norum et malorum lib. IIII: illud*vero minime consectarium, sed in primis hebes illorum. CONCVBIA nocte, primi somni. Sisenna Historiarum lib, IIII: 20 ipsi legati, concubia nocte oppido digressi, iam supra hostium munjtionem succedunt. CISTAS. Sisenna Histor. lib. IIII: cistasque, quae erant legum ferendarum gratia postae, deiecerant. CENTONES et ciLiciA. Sisenna Historiarum lib. IIII: puppis 26 aceto madefactis centonibus integuntur, quos supra perpetua ac laxe suspensa cilicia obtenduntur. CEEBRITVDINEM, pro crebritatem ♦ ♦ * _ CLANDESTINA. Siscnua Histor. lib. IIII: nam clandestina celeriter transigi, aput notos cogitata dici decet, non explanari. 10 11, 38 II 12 V, 3, 8 H 17 IV, 18, 50 || 19 Sisenna Hist. IV i| 22 Sisenna Hist. IV II 24 Sisenna Hist. IV || 27 cf. comni. || 28 Sisenna Hist. IV. 8 ita M; st. e. qui cupida C. — 9 redducere H^. — 10 Pythagoreorum- que (Pith. H) L^, H, G; Pythagorioquem L^. — remeae {pro more) L^. — 11 gratiae L^. — die add. L^. — commem. C. — 12 ••U- Hy; I relh (V Me). — 13 studet Cic; sed et C. — meuis L.^, H, G. — 14 conmeras L^; com- memoras i^, H. — Academicorum et de cdd. — 16 Consectarium Muret.; Con- iectarium (coniecturarium mrg. G) C, Bamb.; coniecturarium, a coniectura, suspicacem mrg. H, gl. — 17 minime consectarium Cic; mihime coniectura- rium C. — hebes v. ap. Cic; lun.; habes cdd. Cic (exc quod de B dubitatur) et Non.; idem error de fin. IV, 24, 65. — 19 prima L^. — s. oni. L. — pr. 8. tempore Quidieratus. — lib. IIII om. L, item Flor. m. 1. — 20 con- cupia i,. — 21 succedunt suspectum. — 22 Cystas gl. — Historiae G; Histor Bamh. — quaerant Bamh. — 23 postae; positae Petrus; partha L, H^, Floient, parta H^, G, Batnh.; paratae Bentin. — deiecerant Passerat.; defecerant cdd. — 24 poppis C, Banib. (m H prius puppis, dein m. 2 ex Vi fact. o, tum ead. supra o repositum u, item ex i fact. e); puppis Flor. — 25 teguntur L^. — ac laxe Salmas.; classi (praecedit a) v. — 26 cicilia H, Flor. — obtund. Flor. m. 1, G. — 27 Crepitudinem gl. — Celeritu- dinem pro celeritatem et in sequentibus celeritudine male coniec N. Faber. apparet quippe aherratum ah uno Sis. loco ad alt. -- 28. 29 Cland. add. M; cf. 38 clandestino. — Historiae C. — clamd. JL, (in H post an ras.). — transii H^. — apud C pi. L^. — notos (totos <?J, ». e. gnaroa. — dici; ci »n ras. H^. 128 NONIVS MARCELLVS 91. 92 M. CAEMENTA, lapides non magni modi, quibus || aedificia con- i surgunt. Sisenna Histor. lib. IIII: formidine oppressus, quod humilem caementis structum oppidi murum sciebat. — Varro Bi- marco: non te pudet, Mani, cum domi tuae vides conmilitonum tuorum cohortis servis tuis ministrare caementa? 5 cis positum pro citra. Sallustius Histor. lib. I: omni Gallia cis Rhenum atque inter mare nostrum et Oceanum, nisi qua pa- ludibus invia fuit, perdomita. — Varro rerum humanarum lib. XX: eo die cis Tiberim redeundum est, quod de caelo auspicari ius neminist praeter magistratum. 10 CVADRIFARIAM. Varro Rerum humanarum lib. XX: et ea quae ad mortalis pertinent quadrifariam dispertierim: in homines, in loca, in tempora, in res. CONCALFACERE, Bxercitare vel incendere vel hortari. Cicero de oratore lib. II: et ait idem, cum brachium concalfecerit, tum 15 se solere pugnare. — idem ad Pansam lib. III: nos Ventidianis rumoribus coucalfacimur. CAVILLANTVR, ut iocantur.' Cicero de oratore lib. III: cavil- lantur aut aliquid de oratoris arte paucis praecipiunt libellis. CATVS pro sapiente. Cicero Tusculanarum lib. II: sed homo 20 catus numquam terminat nec magnitudinis nec diuturnitatis modum. CONTRAHI dictum est honeste quadam tristitia laborare et sollicitudine aut merore. Cicero Tusculanarum lib. III: hoc de- tracto, quod totum est voluntarium, egritudo erit sublata illa 2 Sisenna Hist. IV || 3 Varro Biraarco || 6 Sallustius; cf. comm. || 8 Varro Rer. hum. XX || 11 Varro Rer. hum. XX || 15 II, 78, 316 || 16 Cicero ad Pansam 1. III || 18 lU, 31, 122 || 20 II, 19, 45 || 23 III, 34, 83. 1 Cementa Bamb. — 2 Historiae C. — 3 cementis L, G. — structum M; instr. C. — Varro; cf. 196 caementa. — 5 mistrare prius L. — item cementa. — 6 citra Guietus; ultra cdd. cum gl. ; cf. Gell. XII, 13 , 8. — SalL; cf. Victorin. ad Cicer. rhetorica pg. 5 ed. Orellii; Dietsch. histor. frgm. I, 8. — Histor. lib. I: omni Gallia add. e Victorino Quielierutus. — 7 quia Lugd., Paris. 7665. — 8 fuerit Bamb. — rerum humanarum Popma, Me; rhetori- corum (rethoricorum L^) cdd. — 9 auspicari ius H; auspiciarii i. id. prius; auspiciari i. (auspiciarius L) L, G. — 10 neminist M; nemini sit cdd. — magistratum Ald.; magistrum C. — 11 Cuadr. Paris. 7577; Quadr. C, Bamh.; quadrifaria gl. {in hoc l. nullum). — rhetoricorum (reth. L) C, Bamb.; corr. Popma, Me. — 12 mortales Bamb. — pertinet H. — 13 in loca, tempora prius L. — 14. 15 Concalfacere pro califacere gl. — excitare Bamb. — de oratore Passerat.; de deorum natura C. — 16 sole L. — 17 concalfacimur M; calfaci- mur ifj,- calficimur L, H^, G. — 20 Castus L, Bamb., prius H, gl. — 21 castus L, iZj, Bamb. — 22 laborare Guietus; liberari cdd. — et add. L^. — 23 ut i>j. — maerore H^, Bamb. — f. ec soll. aut maerore. — HI otn. L. — 24 volutarium H. — aegritudo H^, G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 129 92. 93 M. 25 merens; morsus tamen et contractiunculae quaedam animi relin- 1 quentur. || et lib. quarto: itaque haec prima definitio est, ut egritudo sit animi adversante ratione contractio. CiCVRES. Cicero Tusculanarum lib. V: partim solivagas, par- tim congregatas; inmanes alias, quasdam autem cicures; nonnullas 5 abditas terraque tectas. cviAS, unde. Cicero Tusculanarum lib. V: Socrates quidem, cum rogaretur cuiatem se esse diceret, mundanum, inquit. CIBAEIVM, aut de pane sordido aut de alio indigno, quod nunc * * ♦ dicitur. Varro Modio: in cubiculo dormirem mallem scilicet 10 potius, potus vinum meum cibarium quani ego dominus cabarem. — idem "Ovog Ivgag: tuus autem iste frater cibarius fuit Aristo- xenus? — Cicero Tusculanarum lib. V: cui cum peragranti Aegyptum comitibus uon consecutis cibarius in casa panis datus esset, nihil visum illo paue iucundius. 15 COMEDONES, ab edendo. Varro Modio: putat fore hoc, quod nunc comedonibus venit usu, quibus, mota voluptate com edunt, dumtaxat gula gaudet. COLEM, vitis robur [quem dicimus caulem, ut Vergilius lib. XII: puberibus caulem foliis]. 20 Varro de re rustica lib. I: e sarmento coles qui nati sunt, de is, qui plurimum valent, primum ac secundum, nonnumquam etiam tertium relinquere, reliquos decerpere. 1 IV, 6, 14 II 3 V, 13, 38 II 6 V, 37, 108 || 9 Varro Modio 1 11 Varro^Ovog IvQag B 12 V, 34, 97 || 15 Varro Modio || 18 XII, 413 y 20 I, 31, 2. 25 maer. H^. — haec contr. L, Hy. — relincuntur L, H^. — 1. 2 lib. IIH ed. Bas. — ita L^. — et egr. L^. — aegr. H^^ G. — 3 om. h. l. Bamh.; gl. — 4 cicuras C pr. H,. — non alias L, H^. — 6 Cuiatis, cuius gl. — V om. H^. — 7 cuiautem £, , cuiantem prius H. — inquid Bamb. — 8 indigno add. ij. — quod nunc in cdd. post Cib. pos. huc traiec. et lacunam signif. M. — 9 dicitur Biesiiis; dicatur cdd. — Modo id. — in bucolico G, lihri Merceri. — dormirem 31, dormire v. — 10 potius, potus M (potus Bentin.); potius cdd. — dominus, se. conyivii. — f. quam heic dominus cubarem. — de cena fastidiosa taediosaqm, freguentissima satiricis materia, agi apparet. — 11 iste M, qui et interrogandi signum apposuit; ipse v. — Aristoxenus; musicus nohilissimus. — 12 peragranti Cic; peregrinanti C. — 13 consecutis cdd. Cic; secutis {praec. non) Non. — 14 visum est cdd. Cic. — 15 Modo jH,; Medio Bamh. — 16 nunc M, huic cdd. — venit Laurenhergius, convenit v. — mota voluptate Popma (voluptate iam lun.), nota voluntate (nota volujate Hi) C, Bamb. — 18. 19. 20 Colem M; Caul. v. — tum v. r. Varro d. r. r. 1. quem d. c. ut — (lib. XX B) foliis. e sarm. e. q. s. — libro I Bamb.; Montepess.; libro X L^, H, G; libro i,. — illa quem — foliis, ut ab interpolatore adscripta, uncis incl. M. — ex s. edd. Non. — pampinare est e s. Varro. — coles Varro; caulcs C, Bamh. — 21 his cdd. — primum om. cdd. Varr. NoM .AfABc. C. D. ed. L. MvBt.i,BB. 9 130 NONIVS MARCELLVS 93. 94 M. CONTINVARI, convenire, concurrere. Sisenna Historiarum lib. VI : Marius ostio Liris evehitur adque Aenariam suos continuatur. CiNEFACTVM, in cinerem dissolutum: figuratio, || ut tepe- 1 factum et labefactum. Lucretius lib. III: ad nos horrifico cinefactum te prope bnsto. COXENDICES, coxas. Lucilius: caput ut coUo, sustentatur truncus coxendicibus. 5 Varro de re rustica lib. I: lata fronte, naribus simis, lato pectore, crassis coxendicibus. CONDITANEVM, quod condi vel condiri potest, recte dici Varro de re rustica lib. I ostendit: *in agro crasso et calido oleam conditaneam, radium maiorem, sallentinam, orcitem, puseam, ser- 10 gianam, albicerem, colmineam.' CENATVS, ut pransus, ut potus, ut lotus, id est confecta cena. Varro de vita populi Romani lib. III: ut eius convivium, qui triumpharet in Capitolio, videretur esse proprium et ipse potius domum reduceretur cenatus a convivio. 15 CIRROS. Varro Cato vel de liberis educandis: itaque Ambra- ciae primum capillum puerilem demtum, item cirros, ad Apollinis ponere solent. CATELLOS. Varro Cato vel de liberis educandis: quare me- liusculae curae consuetudinis puerilis illorum, qui suis catellis mi- 20 nistrant quod edint. 23 Sisenna Hist. VI || 2 III, 906 || 4 Lucilius || 6 I, 20, 1 || 9 I, 24, 1; cf. comm. II 13 Varro de vita pop. Rom. III || 16 Varro Cato || 19 Varro Cato. 23. 24 Continuari Me, Continuare cdd.; cf. infra. — lib. Y G. — hostio G^. — adque Me, atque v.; f. atque ad; cf. comment. ad pg. 34 l. vaccillare. — continuatur otn. L, m. 1 Florent.; f. continuat. — 1. 2 Cinef., i. c. add. i, in mrg. — illa figuratio ut (et L, H^) — labefactum videntur seeludenda. — 3 ad pro at. — horrifico — busto Lucr.; liorritico — cobus G. — 4 Coxendices Guietus; Coxendicas Montepess.; JBamb.; Cocsendicas H, G; Cocsendica L. — coxa L; cosas G^. — Coxendicas, coxas gl. — Lucil.; cf. comm. in Lucil. 285. — 5 ita M (coUo sust. iam Ald.); caput colos temtatur (temptatur G, Bamb.) truncus (truccus H^) sustinetur a cocsen- dicibus (coxend. Montep., Bamb.) — 6 s., I. Varro; simulato L, G; simul lato H. — 7 classis C. — 8 vel cond. del. Quicheratus. — 9 Varro; immo Cato (de re r. cap. 6), quem citat V. — ostendit add. Me. — oleam H^ ; oleo L, H^, G. — 10. 11 conditivam Cato. — horcitem C. — pusseam G; ap. Varr. poseam (posseam). — sergianam Varro; serginam cdd. — albicurem (abicurem G), colijiiniam C; colminiam, albicerem ap. Varr.; colminianam, albicerem ap. Cat. — 12 Caenatus H. — caena Bamb. — 13 ut eius; cf. Valer. Max. II, 8, 6. — 14 triumfaret L^, G. — videtur L. — et ipse M, ut ipse v. — 15 redduceretur H^, G. — 17 demptum G pr. L^. — circo H^. — Apollinis Gothofred.; Apollinem C. — 20 curae add. Ald. — ministrent G. — 21 edint Ho^; Me; edent C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 131 94. 95 H. INCIPIT PER D LITTERAM. DEXTIMA, pro dextra. Varro tisqI aiQE^scav: porro inde ab unoquoque compito ternae viae oriuntur, e quibus singulae exitum 25 ac TElog habent proprium. a primo compito dextimam viam munit Epicurus. DESVEVi illum, pro desuefeci illum, id est consuetudinem ei abstuli. Titinius Gemina: || 1 p4rasito8 amovi, lenonem a^dibust absterrui, ddsuevi nequo ad cenam iret extra consilium menm. DAPALis cena est amplis dapibus plena. Titinius Varo: t6to tibi fit iD foco 5 deliniens dap^lis cena. DiviTANT, pro ditis faciunt. Accius Astyanacte: nU cr^do anguribus, qui aiiris verbis deivitant alidnas, snas ut aiiro locuplet^nt domos. Turpilius Thrasyleone: 10 di me defvitant. DESQVAMAT, squamis spoliat. Plautus Aulularia: Drom6, desquama piscis; tu, Macha^rio, gongnim, murenam exd^rsna, quantum potes. 23 Yarro itsQl atQsasoav || 28 Titinius Gemina Q 3 Titinias Yaro || 6 AcciQS Astyanacte || 9 Turpilius Thrasyleone fl 11 U, 9, 1. 23 Varro; cf. Priscian. 607 et praeterea dextimus et srnistimus. exti- mus quoque pro extremus dicebant antiqui. — dBQCScav L; afQCstov H^; asQscscov id. 2; G^ ; dsQscscov id. 2. — 24. 25 ex quibus pars cdd. Prisc. — sinegulae H^; sineulle L. — exitum ac telos (ad caelos Caroliruhensis m. 2) cdd. Prisciani; extume exitum ad caelos C. — a om. L. — conpito H. — 27 prodes uesicullum, id est L^. — consuitudinem L. — ei om. Bamb. — 1 lenon est Bamb. ; lenonum Lachm. — aedibus (edibus cum Bamb. L, H); difficile potest credi etiamtum Titinii tempore, quod Naevii ac Plauti fieri potuisse non neges, productam finaletn dativi pluralis tertiae. neque tamen idonea suppetit medela. — non male Bothius deterrui; Hermannu^ proterrui. — fuit qui scriberet aedibus vi absterrui. — trochaicos autem esse omnino numeros sequente versu demonstratur. — 2 ne om. Bamb.; nae X,. — quod L; quod (d in ras. m. 2) H. illud quod qui tuereniur fuere frustra. — caenam C, non Bamb. — exiret L. — 3 plaena X, . — Varo Bentin. ; Varro C. — 4. 5 ita M; toto fit in f. delignis in {pro hoc, quod ex superioribtis hu^ illat., edd. saec. XV mihi) d. c. (caena H^; G; caenae Hi) C. — 6 Devitant L, Hi, Bamb.; Div. H^, G. — ditis; viditis L^; vites Bamb.; divites ij, H, G (in H supra es eras. i). — Accius; cf. Gell. XIV, 1, 34. — 7 nihil cdd. Non.; nihil, nichil Gdl. — aures ap. Gell. — verris L. — devit. hic et infra L, H^: div. H^, G. — 8 dOmus plures libri ap. Gell. — 9 Transi- lione C. — 11 spoliat M; expoliat v. — Plaut.; cf. 17 exdorsuare. — 12 Dromo Pl.; drome L^, H^; adrome id. 1; dromae G. — Macherio C. — 13 gongrom H; congrum cdd. Pl. — munerenam L^. — exdordna L^, ut vid. 9* 132 NONIVS MARCELLVS 96. 96 M. Lucilius Satyrarum lib. VII: rador, subvellor, desquamor, pumicor, omor, 16 expolior, pingor. DEARTVARE est quasi per artus concidere. Plautus Captivis: tum fgitur ego deruncinatus, de^xtuatus siim miser. idem in eadem: Deartuasti dilaceravisti 4tque opes 20 Conf^cisti DEMOLiRi, diruere, Sallustius Historiarum lib. IIII: pluteos rescindit ac munitiones demolitur locoque summo potitur. DiviDOS, id est separatos. Accius Andromeda: n6sque ut seorsum dividos leto 6fferas. 26 DISPVLVERARE est dissolvere. Naevius Gymnastico: saxa, silvas, lapides, montes dissicis, dispulveras. DIFFERITAS, pro differentia. Lucretius lib. IIII: tantaque in his rebus distantia differitasque. DEBIL, debilis. Ennius lib. VIIII: 80 debil homo. || DOMITIONEM. Pacuvius Hermiona: 1 nam s61us Danais hic domition^m dedit. Lucilius lib. XXVI: d6mitionis ciipidi imperium i6gia paene inmfnuimus. 14 Luc. 1. VII II 17 III, 4, 109 II 19 III, 5, 14 || 22 Sisenna Hist. IV || 24 Accius Andromeda H 26 Naevius Gymnastico IV || 28 IV, 636 || 30 Enn. Ann, IX 11 1 Pacuvius Hermiona || 3 Luc. I. XXVI. — quam tum L^. — potest melim L, H^ pg. 17. — pro exdorsua quantum potest male cdd. Pl.: exossata fac sient. — 15 rador Turneb.; sador C. — subbellor id.; subv. cd. Dousae; Turneb. — 16 exp. Dousa pater; expilor C. — 18 derunc. Bentin.; deuntus L^, id. 2 deunctus; deuniatus jHj,- deunciatus H^, G. — 20. 21 conficisti L^. — Pl.: me meamque rem — delacer. dear- tuavistique opes; conf. omnis res ac rationes meas. ~ 22 DemoUiri L^, Bamh. — deruere L^; Lugd.; Faris. 7665; 6. — Sallustius postea add. in L. — 23 moni- tiones H^. — 24 Devidos L; Dividus id est separatus Bamb. m. 1. — 25 propter r. m. aut scribendum cum Mibbeckio sevorsum aut scandendum ita: n6sque ut sorsum dividos leto offeras. — divides L^, H^; devidos L^. — offeras Scriverius, offeres C. — 26 Nevius C. — cimnastico Li ; gimn. L^, H. — 30. 31 debil Lipsius; debilo v.; conf. eomm. JEnn. pg. 194. — debiles L^. — 1 Do- mitionem M, et ita P; cf. de re m. 419 sq.; domutionem cdd. rell.; Doe muotionem gl. — Paccuvius Bamb. — 2 Danais v.; Danaps (Dalanaps H^ C, Bamb. — domutionem id.; domit. M. — 4 domutionis C (om. hoc exempl. Bamb.J, domit. M. — pene C. — cet. c/. Luc. XXVI, 34. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 133 96 M. 5 DissiGNABE, cum nota et ignominia aliquid facere. Terentius Adelphis : flla quae ante facta snnt omitto: modo quid dissignavit? DEBLATERARE, obloqui, confingere, Lucilius lib. XXX; 10 deblaterant; blennos bonu' rasticu' concinit una. DELETILE, non quod deleatur, sed quod deleat. Varro Modio: si displicebit tam tibi latiim mare, parabi' tantum spungeam del^tilem. DATATIM, id est invicem dando. Plautus Curculione: 15 tiim isti, qui ludunt datatim servi scurrarum in yia. Afranius Omine: datatim uxorem ut Iiidas. Pomponius Adelphis: quid ille dicit, cum datatim in I^cto tecam liisi? 20 Novius Exodio: non liidunt in molia pila raptim datatim v6rsa? DiviDiA est taedium. Accius Armorum iudicio: huius m6 dividia cogit plus quamst par loqui. Turpilius Epiclero: 25 ... sperabam consilia nostra dividia^ tibi, cum aetas accesset, non fore. ' DVLCITAS, DVLCIDO, pro dulcitudo. Accius Tereo: 5 I, 2, 6 II 9 Luc. 1. XXX || 11 Varro Modio D 14 IT, 3, 17 || 16 Afranius Omine || 18 Pomponius Adelphis || 20 Novius Exodio || 22 Accius Armorum iudicio II 24 Turpilius Epiclero || 27 Accius Tereo. 5 Dissinnare H^; Designare G (at in mrg. ^isignare); gl. — 6 Adelfis C; ita et V. 18. — antehac Ter. — 8 homitto H^, — dissingnavit H^. — designavit Bembin., quid. cdd. interpol. ap. Ter. — 9 Depl. Bamb. — obliqui L. — confringere Bamb. — lib. XX G. — 10 deplaterant H^; deblaterat edd. ante Me. — blennus lun.; conf. comm. Luc. 272; plennus L, G ex corr.; plenus (cplenus jj,) H, pr. G. — concinnit pr. H. — /. debla- terat biennus, bonu' rusticu' c. u. — 13- parabis t. lun.; partis quantum C; para, vis quantam Popma. — parabi' quantam si scripsit Varro, hominem TtoXvyQcccpov ab eo apparet irrisum; alterum si est eius, de se ipso videtur locutus; cf. 176 scenatilis. — 15 d. s. sc. Pl.; servi scurrarum (servis curarum JSi,- id. 2 servi scurarum) datatim G. — 16 hominem L, H^ • homine H^, G. — 19 quid M; quod C. — dixit Quicheratus. — 21 ita M; h. e. nonne etiam servi aliquando ludunt? in molis non ludunt raptim pila datatim (datim L^) morso. — 22 est id est Bamb. — tedium C, Bamb. — armi L^^. — 25 consilio Hj,. — 26 f. accresset. — 27 dulcido, pro dulcitudo M; dulcitudo, pro dulcedo v. — Dulcitas, dulcido gl. 134 NONIVS MARCELLVS 96. 97 M. 0 suavem linguae sonitum! [o] diilcitas conspirat animae. Caecilius Syracusiis: 30 t^ntan hnic inv&sit in cor diilcitas? Cicero de oratore lib. III: quin etiam gustatus, qui est sensus ex omnibus maxime vokiptarius quique dulcedine praeter ceteros sensus commovetur. DISCORDITAS, pro discordia. Pacuvius || Hermiona: 1 quantamque ex discorditate cladem inportem familiae. DELETio. Lucilius lib. XXVIIII: del^tionem n6stri ad unum ex^rcitus. DEPEILASSERE ac DEARGENTASSERE et DECALAVTICARE et 5 DESPECVLASSERE. Lucilius Hb. XXVI: depeilassere aliqua sperans me ac deargentassere, decallauticare, eburno sp^culo despeculassere. DIFFLARE est flatu disturbare. Plautus: cuius tii legiones difflavisti spiritu. 10 Lucilius lib. XXVI: p§,r8 difflatur v^nto, pars autem obrigescit frigore. DANVNT, dant. Pacuvius Iliona: di me ^tsi perdunt, tamen esse adiutam ^xpetunt, quod, priu' quam intereo, spatium ulciscendi danunt. 15 Plautus Pseudolo: cui s^rvitutem di danunt len6niam. Naevius Belli Poenici lib. IIII: 30 Caecilius Syracusiis || 32 III, 25, 99 || 1 Pacuvius Hermiona || 3 Luc. 1. XXVIIII II 6 1. XXVI II 9 Milit. gl. I, 1, 17 || 11 Luc. I. XXVI || 13 Pacuvius Iliona II 16 III, 1, 1 || 18 Naev. Bell. Poen. IIII. 28 0 add. lun. — o del. M. — 29 conspirat M (i. e. congruit); conspi- ratum H^, G; conspiritum rell. — 30 Cecilius L, H; Caelius G. — Seracusis L, H^ ; Siracusis G (sed prius testante Schneid. Siracusiis), H^. — 31 tantan' Me, tentam (tanta H^) G. — hinc Ubri Merceri. — in cor M (hinc inv. in cor Davi Me); in corda in C. — 32 de oratore v.; de deorum natura cdd. — id. vitium 92 s. v. concalfacere. — 33 dulcedine H^; dulcitudine rell. — 1 ermiona H. — 2 corditate L, H. — 5. 6 Depeil. hic et infra M; Depecu- lassere H^ ; Depoc. L, H^, G, Bamb. — mrg. H quasi pecus auferre. — Deca- lanticare lun. — Depeculassere deargentasse. re dedauticare gl. — et desp. add. Quicheratus. — 7 depeculassere L, H^; depoc. Hi, G. — me, 'puto meme. — 8 decalauticare G; decalluticare L^. — depeculassere G; despeculassere L. F. Schmidtius comm. ad Luc. l. IX pg. 12. — 12 fuit qui coniceret obbrutescit. — 13 Pacubius L^. — cet. cf. 104 expetunt. — 14 petunt cdd. h. l. — 16 spacium (ut saepe) L^. — 16 Pseudulo G. — 18 Ponici L^. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. IL 135 97. 98 M. eam caniem 20 vict6ribu8 damint. Caecilius Plocio: at 4 re quondamst, quando optata n6n danunt. DEAMABE; vehementius amare. Afranius Vopisco: volupt^tem capio maximam, cruciari tua te ciilpa. 26 quid de te et de illa p^ssime, quam d^amas, promer^re? DECOLLARE, ex collo dcponere. Caecilius Notho Nicasioni: hab^s quidem tibi; tradidi; in tuo coUost: decoll^s cave. DEGVLASSE est gulae dedisse. Afranius Brundisina: immo iamdudnm accubuisse, degulasse opdrtuit. 30 DELECTARE, inlicere, adtrahere. Ennius Thyeste: set me Apollo ipsiis delectat dtque ductat D^lphicus. 1 Quadrigarius Annalium lib, III: Fabius || de nocte coepit hostis castra simulare obpugnare, eum [hostem] delectare, dum col- lega id caperet quod captabat. DELICA, explana, indica. Accius Achille: 5 qua re alia ex crimine inimicorum effiigere possis, ddlica. Caecilius Obolostate: 'immo v^ro haec ante sdlitns sum'. — 'res d^licat'. Titinius Quinto: quid istuc est? aut quid istic sibi vult s^rmo? mater, d^Iica. 21 Caecilius Plocio H 23 Afranius Vopisco H 26 Caecilius Notho Nica- sioni II 28 Afranius Brundisina || 30 Ennius Thyeste | 1 Quadrigarius Annal. Ill|| 4 Accius Achille R 6 Caecilius Obolostate | 8 Titinius Quinto. 21 Plothio L, H^ ; Plotio H^ ; Plocio ed. Bas. — 22 at e re quondamst M; atiere quod dant H^; patiere quod d. rell. — danunt, sc. di. — 23 Vobiso L^. — 24 volupt. Vrbin. 307; volunt. v. — te add. H.y — 25 quid Jf, qui V. — de te et Scal.; det et cdd. — pessime Pahner.; pessima cdd. — promere L. — 26 Nicasioni; cf. Lachm. ad Lucr. I, 739. — 27 quidem M; YJde V. — 28 Brumdisini L, H; Brundisini G (Brundisinumo pro Brundisini immo in G esse testatur Schneid.) ; Brundisinis Bentin. — sed cuvi maior Donati de com. pg. X VIIKl. et Festi pg. 321 auctoritas quam Prisc. pg. 879 Brundisinae adserat titulum, hunc in corruptis N. l. et hic et pg. 123 s. l. inplicare existimavi restituendum. — 29 hoccubuisse Cpr. H^, qui occ. ; acc. Madvig. Adversar. II, 656 ; recte, nisi veteres ut obire pro adire, ita occumbere pro accumbere dixisse statueris. — 30. 31 Theestes et C. — ipsus Bothius; ipse cdd. — atque add. M. — Delficus C. — 2 hostis Guietus; hostibus C. — hostem expunxit Quiclieratus ; f. eo hostem. — delatere H^. — ^ captabat; f. optabat. — 4 Delica (Deli- cae ii); cf. 277 delica. — 5 alia cdd. pg. 277; aliae h. l. — Q obolostate cdd. 277; obolio istate hie. — 7 cf. comm. in eundem v. pg. 277. — vere H^. — haec sol ante solitum sum i. — 8 in Quinto cdd. 277; Ubro (lib.) quinto hic. — 9 quid istic cdd. 277, istie h. l. 136 NONIVS MARCELLVS 98 M. DEVORARE, absumere, eripere. Accius Aeneadis: 10 patrio exemplo ut me dicabo aeque animam devoro hostibus. DiGNET, dignos putet. Pacuvius Iliona: quis deos infernos, quibu' caelestis, dlgnet decorare hostiis? DEBILITEE, debilitate. Pacuvius: miseret me; lacrimis lingua debiliter stupet. 15 DEMAGis, valde [demagis]. Lucilius lib. XVI: rex Cotus ille duo hos ventos, eurum atque aquilonem, novisse aiebat se solos demagis; istos ex nimbo austellos nec nosse nec esse putare. Div, pro die: unde et interdiu dicitur. Titinius Fullonibus: 20 nec noctu nec diii licet fullonibus qui^scant. Plautus Mercatore: noctuque et diu ut viro subdola sis. idem [in] Aulularia: nec n6ctu nec diii quietus limquam eram: nunc d6rmiam. 25 DVBITATIM, dubitanter. Caelius Annalium lib. III: imperator 10 Accius Aeneadis 1| 12 Pacuviua Iliona || 14 Pacuvius [| 16 Luc. 1. XVI || 20 Titinius Fullonibus || 22 Plautus Casina IV, 4, 5 ; sed cf. comm. || 24 Plautus Aulularia || 26 Caelius Annal. III. 10 Dev., ads. gl. — 11 patrio L^ in ras. — ut — aeque M; et — atque V. — devoro pro devovero. — 12 cf. 281 dignatus; 286 dignatus. — 13 quis cael. Bothius; f. rede. — hostis C; corr. lun. — 16. 17 Demagis valde [demagis] M; Dem. valde magis v. — XVI: rex; X uirex L, H^. — 17. 18. 19 tandem Jios versus licuit expecUre, qui in editione Lucilii nondum erant absoluti. Cotus quippe, hiemalis terrae rex, tantum dicehat se nosse ventos ibi maxime flantes; austrum, qui rarus et invalidus in Thracam venirct, nosse se negabat. — duo Salmas.; duos (seq. hos) C. — euram M; austrum v. — 'in aliis scriptum repperi: novisse aiebat se solos' Bentinus; novissime alebat (aiebat H^, G) solos G. — solos se Sdlmas. — demagis, cqpodpcog, gl. Philoxeni; Paulus 71 demagis pro minus; ubi tamen docti 'nimis'. N. certe post demagis voluit interpunctum, potestque id videri factum ut derepente. — an negantis vel adversantis potius sit adv. scribendumque cum ed. Turic. novisse aiebat solos, sed d. i., amplius quaerendum. — demagis per ceterum expl. comparato Hispanorum demas Buechelerus m. Rhen. XXXVJI, 524. — 19 nos seneces putare L. — 20 interduo Hj^. — 22 Mercatore. sequitur v. Casinae. excidisse v. Mercatoris 862 non concedam neque quiescam cusquam noctu neque dius (diu Bothius et, si usus est hoc exemplo, Nonius) scite coni. Buechelerus mus. Bhen. XV, 440. illud potest duhitari, Noniine an librariorum neglegentia sit peccatum. — 23 nec diu H^. — subdolola H^. — 24 idem add. L^. — 25 f. haec in fine Aululariae, qui intereidit, fuere. — eram H, ; eam rell. — 26 Caecilius H; Flor. — Annalium lun.; Annalis cdd. — lib. IIII Bamb., Monte- pess. — necclamat G^, conclamant Bamb.; Paris. 7665; 6. — velites; ut velites Ald.; avelitatis cdd. — a sinistro Quicheratus {cf. avelitatis); in sinistro C; in inisstro Bamb.; nisi error subest Halmii (inistro Lugd.); inistro DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 137 98. 99 M. conclamat de medio, velites a sinistro comu removeantur, Gallis non dubitatim inmittantur. — Sisenna Historiarum lib. IIII: 1 quod hostem non dubitatim cum pluteis ac scalis iter || facere cernebat. DISCEDERE, hiare, dividi, distendi. M. Tullius de officiis lib. III: hinc ille Gyges inducitur a Platone. qui" cum terra 5 discessisset magnis quibusdam imbribus. — Sisenna Historiarum lib. IIII: armati, dextera ducti, magis magisque in latitudinem discedunt. DELEGAEI veteres discedere posuerunt vel dispertiri. Plautus Amphitryone: 10 aicui favitorea d^egatos viderint. DEPSEEE [a graeco magis significantiam vel originem trahit. Homerus Odyssia: dstpricac Krjgov fielirjdia]. Varro Mysteriis: sed tibi fortasse alius molit et depsit. 15 DOLITVM, quod dolatum usu dicitur, [quod] est [per caelum] vel abrasura vel effossum. Varro Agathone: numnam celatus in mann dextr^ scyphns, cael6 dolitos, §.rtem ostentat M^ntoris? 28 Sisenna Hist. IV y 4 III, 9, 38 B 5 Sisenna Hist. IV | 9 prol. 67 H 12 XII, 48 II 14 Varro Mysteriis H 16 Varro Agathone. Paris. 7666 (avelitati sinistro Paris. 7665; Montepess.). — ad pugnam Se- mnsem haec referenda coll. Liv. XXVII, 48 scite suspicatur Petrus. — 28 lib. quarto H. — om. hoc exempl. Bamh. — 1 honestem H^. — 3 Discere Bamb. — M. Tull.; cf. 330 inducere. — 4 giges; e cum ras. m. 2 fact. ex a H; gygyes L^. — 5 discesset H^. — inbribns L^. — 6 magis magisque Guietus; magisque C. — 8 Delegari. — dispertiri Quicheratus; Delegare — dispertire cdd. — Amfitreone L; Amrione H^; Amfitrione L.^, H^; Amfitryone ed. Bus. — 10 sicui Plaut.; cui cdd. — ah illo cui usqtie ad finem paginae, hoc est usque ad cruribus in 1. descobinatis, omnia in rasura scr. L^. — fa- vitores H^; fautores rell.; cd. B. ap. Pl. — delegatos Pl.; delegatores C. — 11. 12. 13 cf. pg. 39 condepsere. — Depserere H^. — om. h. l. gl. — illa a graeco — (isXn^Ssa, ut ex pg. 39 huc translata, secl. M. — Omerus L^, Bamh. — Odissia L, H; Odyssia ed. Bas.; Odyssa Bamb. — iam L Xdsncrjca HriQOVfisairjXsa, G hahet aSsncrjcac, H^ Xdsncr}Cac {prius XXsnrjca); rell. utriusque cd. et Bamb. dittographias afferre non est tanti. — 14 Myst. H^; Mist. relh — alius add. L^. — 15 Delitum Bamh.; gl. — quod secl. M. — p. c. Passerat.; secl. M; percaesum v. — fraudi fuisse quod errore ap. V. scriptum esset dolitus pro politus statuere Dubnerus in actis Athenaei Gallici a. 1S55 pg. 107 ; Madvigius Advers. II, 656; vix recte, cum a Varrone poculum rudi arte factum appareat irrideri; cf. Priap. 10, 4. — 16 Varro; cf. 436 celare et caelare. — 17 umnam H^; numquam G. — caelatus L, H; ipse Non. 436. — scifus C. — 18 celo C. 138 NONIVS MARCELLVS 99, 100 M. [Cicero dolatum Academicorum lib. IIII: non enim est e saxo sculptus aut e robore dolatus,] 20 DENTHAEPAGAS, quas Graeci odovtayQag vocant, latine voluit appellari Varro Quinquatribus: hic forcipes bipensiles, dentharpagae. DESCOBlNATis, sauciis et abrasis et desectis. Varro Meleagris: sin autem delectationis causa venamini, quanto satius est salvis 25 cruribus in circo spectare quam his descobinatis in silva cursare! DESVBVLARE, perfodere+. Varro Sesquulixe: unam enim viam Senona moenisse duce virtute: hanc esse nobilem; alteram Car- neadera desubulasse, bona corporis secutum. || DORMiTio. Varro Sexagesi: 1 o stulta nostri p^ctoris dormitio vigilabilis! et alio loco idem: quid mihi somno, si dormitio tollitur? DISSENTANEVM, discors et dissentiens, ut consentaneum contra. Nigidius: eum locum facit dissentaneum. 5 DEOIDVA quae decidant, ut occidua quae occidant. Laberius in * * * 19 II, 31, 101 II 22 Varro Quinquatribus jj 24 Varro Meleagris || 27 Varro Sesquulixe || iVarro Sexagesi || 3 Varro (in saturis, ut vid.) H^S Nigidius || 6 Laberius. 19. 20 Cicero — dol.; haec db interpol. vid. adiecta. — e xaso G. — sculptus aut Cic; aut cultus cdd. — e robore; ebore cdd. Cic. — 21 Den- tarpagas C, non Bamb. — odovxarQccc L, H, Bamh. — harpa (non ut lemma) forceps gl.; cf. et comment. in 120 hallec. — 23 ita M ; trim. graecanicus. — hic bipensile (bipins. L^; Bamb.) C; bipensiles lun. — forcipes id.; for- cipen C; forcipem Bamb. — denthaspagae H^; dentarpagae H^, G; dent- barpage Bamb. — bipensiles hic forcipes dentharpagae Guietus. — male Buechelerus: hic bipennis, ille {debebat certe esse huic bipennis, illei); nam bipennibus hic nullus locus. bipensilis ut ap. Auson. JEpigr. 79, 7 ed. Schenkl. trifissilis, — 24 sacciis H^; id. 2 saucciis; saucius Bamb. — 25 delectationes Jvj. — 26 spectare iZj (m mrg. add. m. 2 ex); expectare rell. cum Bamb. — curare C; currere lun.; cursare Volberius. — 27 Desuberrare Bamb.; Desublare gl.; desabulare Scal. — desubulare a subula ductum. — pertodere prius L; pertundere gl. — illud perfodere parum apte delectum. melius pro poliendo poni dicit Oehlerus; cf. 66 l. politiones, — sesqueul. C. — unam enim viam Popma (unam viam lun.); unam veniam C. — 28 Zenona (Senona M) moenisse (molivisse Boeperus) Lips.; esse nonamovisse (post movi ras. H) C. — 29 bonam L, H. — bona corporis; ita perperam a Varrone red- dita, quae Carn. ta jiQcSta Kata cpvaiv dixit; cf. doctorum commenta ad Cic. de fin. II, 12, 35; V, 7, 20. — 1 Varro; cf 158 puellos; ubi loeus plenior. minus bene propter r. m. hoc frgm^ octonariis iambicis contineri putant V. — 2 0 om. Bamb. — peccatoris Bamb. — vigilabis cdd. h. l. — illud vigilabilis obscurum. — 3 id est L^, Bamb. — ad saturas recte se- quentia rettulere docti. — f. somnum. — 4. 5 dissentanium bis L^. — 6 dec. Quicheratus; cadant cdd. — occididua H^. — 7 lacunae signumadd. M; sin L^. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 139 100 M. antumno nbi caurns ^.ffatim decidna folia pandit. DVOVICESIMO, ita ut duodecimo. Varro Humanarum rerum 10 lib. XVI: mortuus est anno duovicesimo; rex fuit annos xxi. — Cato in quarto Originum: deinde duovicesimo anno post dimissum bellum, quod quattuor et viginti annos fuit, Carthaginiensis sextum de foedere decessere. DiVRNARE, honestum verbum pro diu vivere, ut aput veterem 15 prudentem auctoritatis incognitae: *neque optumum quemquam inter nos sinunt diurnare.' DVRITVDO, pro duritia. Cato in Veturium: *qui illius', inquit, *inpudentiam [qui] norat et duritudinem'. DELiciA, numero singulari; quod aut rarum est aut singulare. 20 Plautus: m^a volnptas, mea delicia. DiRiTAS. M. Tullius de seneetute: in altero diritas. DERISSISSIMVM, Varro Bimarco: scena qnem sen^m latina vidit derisissimnm. 25 DIIS, diutinis ac iugibus. Varro "Ovog XvQag: 9 Varro Rer. hum. XVI 1| 11 Cato Orig. IV y 15 Q. Claud. I; cf. comm. || 17 Cato in Veturium H 20 Poen. I, 2, 152 |j 22 18, 65 || 23 Varro Bimarco y 25 Varro "Ovog Xvgag. 8 autumno Bibheckius (in aut. Bothitts); altnm non H, G; alium non L. — caurus {pro quo cdd. saepius carns) Bibbeckius; caput cdd. — affatim M; a foliis (a folis L^) C. — 9 cf. GeU. V , 4; ex cuius loco sub finem mutilo omnia a N. petita recte statuit Hertzius. — Duovicesimo lun. hic et infra; Duodevicesimo ubique cdd. Non.; ap. Gell. duodevicesimo cdd. in lemm.; alias duoetvicesimo; duoetvicesimo male Me; cf. Hertz. l. m. — potius Rer. human. — 10 illa rex — XXI Hertz. non Varronis, sed lulii Pauli, quem adfert Gellius, putai. — 12 post bellum sed eras. in G. — Carthagin^nses Flor., G. — 13 federe G, L, prius Flor.; fodere, supra o scr. e, H. — decessere Me e GeJl. X, 1, 10; decemere cdd.; f. decleinare. — 14 cf. Gell. XVII, 2, 16; ubi legend.: nam in hoc. — vivere Gell.; videre cdd. — aput ij, apud rell. — ap. v. pr.; Gellium dicit N, cum seq. sint ex. Q. Glaudii l. I. — 15. 16 quemquam etiam GeU.; quemque ed. a. 1476. — inter nos sinunt Gell.; in snos solent (salent Bamb.) cdd. — dinmare si scripsit Cl., ac non diutumare, fortasse pro incolnmem esse voluit dictum. cf. qtiae praec. ap. G. — 17, 18 cf. Gell. XVII, 2, 20, ubi in L. V. — inquit Catonis esse putavit N. — impudentiam Gell.; inpmdentiam (impr. L^, H, G) G. — norat Gell.; qui norat C; quia norat Bothius contra artis leges. — 19 cf. Gell. XIX, 8, 6. — Deliciam cdd.; Dilatia gl. — 21 dilicia ii. — 22 cf 30 diram. — Duritas i,. — 23 Dirississimnm L, H^, G; Montepess.; Disriss. H^. — Dirissimnm mrg. G, Bamb.; Dirissimnm, severnm mrg. H; gl. — uimarco cdd. praet. H^. — 24 senem, scil. Pappum. — derisissimnm Xj ; dirisissimnm ij, H^, G; disrisissimum H^; dirissimnm Bamb. — 25 diutinis ac iug.; n. N. 140 NONIVS MARCELLVS 100. 101 M. divum lyram qua mobilem sol hd>rmoge quadam gubernans m6tibu8 diis veget. || DICTERIA. Varro "Ovog Xvgag: 1 neque orthophallicum attulit psalt^rium, , quibus sonant in Gra^cia dictdria. DISPALARI est separari. Sisenna Historiarum lib. III: dispalati ab signis, digressi omnes ac dissipati. — idem: tanto plures passim 5 dispalantur. DILORICARE dictum est scindere. Cicero de oratore lib. II: qui in causa peroranda non dubitavit excitare reum consularem et eius diloricare tunicam et iudicibus cicatricem adversam senis imperatoris ostendere. lo DiviTiOR. Cicero de oratore lib. III: inde ille licentior et divitior fiuxit dithyrambos. DETVRBARE, deicere, demovere, Sallustius lib. II: moenibus deturbat. — Vergilius lib. V: puppi deturbat ab alta; 15 et lib. VI: inde alias animas, qnae per inga longa sedebant, deturbat. DiviDAE, ut dissensiones. Accius Phoenisis: ne horum dividae [et] discordiae 20 dissipent, [et] distiirbent tantas ^t tam opimas civium ditias. 1 Vario "Ovog Ivqccs \\ 4 Sisenna Hist, III || 5 Sisenna || 7 II, 28, 124 || 11 III, 48, 185 II 13 Sallustius lib. II || 14 V, 175 || 16 VI, 411 || 19 Accius Phoenisis. 26. cf. p. 183 veget. — d. 1. qua m. s. h.; ita M; cdd. l. utroque hoc ordine: q. m, d, 1. s. h. — lyras h. l. id. — qua Scal.; f. quom; quam cdd. l. utroque, exc. quod hic quem L, H^. — nobilem H^. — harmoge Bentin.; ermoge cdd. h. l.; aroge 183. — 27 viget id. hic. — 2 quam mobilem neque C, Bamb. — orthophallicum lun.; orhopsalticium C, Bamb. — orthophallicnm active positum. — attuli Buechelerus; cf. 176 suscitabulum; 372 producere. — 4 ita Quicheratus; Dispalare (Disparare Bamb.) est separare cdd. — «. JV — 5 discipati H^. — 7 Dilodic. ij, ; Dilordic. H^. — 9 dilodicari Cic. cd. Abrincensis. — cicatrices adversas melius cdd. Cic. — adhersam H^. — 11 non videtur scribendum ditior; cf. 95 divitant. — lib. IIII L; Bamb.; prius H. — 12 vitior H^. — dithyrambos (dithirambos L, H)\ (■ithyrambus ap. Cic. — 13 menibus ij. — 17. 18 sedebat deturbant L^. — 19 Divitiae prius H. — dissensionis L^, H^, gl. — foenisis L, H, Bamb.; foenissis G. — 20 neorum L^; Bamb.; ne eorum Seal. — dividae discordiae M, ita quidem, ut illud dividae sit adiectivum; dividae et discordiae C, Bamb.; dividiae et discordiae v.; dividiae, discordiae minus eleganter propter r. m. Fleckeisenus. — 21 et dist. (praec. ent) cdd.; del. et Scal. — et tam opimas cd. Fabri, Lips., al.; et iam optimas C, Bamb. — quivium Bamb. — 22 ita M; divitias cdd. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 141 101. 102 M. DEiNTEGRARE, deminuere. deivgare, deiungere, separare, dis- sociare. denasci, decrescere. Caecilius: 25 n6men verginis, nisi minimst, deintegravit. Pacuvius Chryse: p^rque nostram regiam unanimitatem, quam memoria deiugat. Cassius Hemina Annalium lib. II: quae nata sunt, ea omnia 30 denasci aiunt. INCIPIT PER E LITTERAM. elvrescat. Varro Prometheo libero: atque exsanguibus dolore j. elurescat colos. || 1 EVALLAVERO dictum excludam et quasi extra vallum mittam. Titinius Prilia: quam ^go hodie extorrem hac domo faciam pilatricem palli piilchreque evallavero. 6 Varro Epitaphionibus, mq\ tdq^av: don^c foras nos fntus evallaverunt. 24 Caecilius || 26 Pacuvius Chryse || 29 Cassius Hemina U j 32 Varro Prometheo || 2 Titinius Prilia || 5 Varro Epitaphionibus. 23 — 30 tria lemmata, item tria exempla in unum, canflata; gi*ae in ordi- nem redacta ap. lun. et Me auctore Bentino, qui dicit se in codicibus in- venisse. — l. deiug. om. gl.; denasci om. gl., Bamb. — 23 deminuere Bamh.; L^; dim. ed. Bas.; dimm. H, L^. — 25 verginis L, JS^; virginis v.' — novem virgines Me, ingeniose, sed, ut puto, frustra. quod si scripsit ita Titin., bacchiacus tetram. est instituendus: novem vergines, ni mirumst, deintegravit. — 26 cf. 142 memoria. — Crise L, H. — 27 regiam Vossius; egregiam Non. — 28 unianimitatem L, H. — immemoria Vossitcs; vix recte, si priora respexeris. cf. comm. in pg. 142. — 29 Annalium lib. II; lib. vel libro II annali C (Annalium Petrus). — et omnia H^. — 32 Elureacafc M; Eiurescat L, Bamb.; Evirescat H, G; v. — Eiurescat (evirescat mrg. H), pallescat gl., mrg. H. — Prometeo ij. — libero Oehlerus; lib. XV C; om. XV Bamb. — 33 exsanguinibus Bamb., L^, H^; exsanguibus proleptice. — dolere H^. — post dolore ut puta faxo potest suppleri. — elurescat M; eiurescat L; Lugd.; evir. G,H. — 1 Evallavero Quicheratus (Evallaro Me; cf. infra); Evallare (Evallere L^, H^) cdd. — 2 pilia priu^s L, H^. — 3. 4 quam Bothius; qua C. — extorram X,. — hac Bothius, hanc C; — palli; pallii Lips.; pallae Buechelerus; pulchreque evallavero M (pulchre evallavero Bothius; evallavero iam Lips.); palia evallavito pulchre C. — numeros disposuit Quicheratus. — ingeniose Hermannus: qua ^go hodie extorram hanc domo actam pila- tricem pallium | evallaro pulchre; quod nescio an sit praeferendum , ut tamen reponatur quam — hac. — 5 ita Oehlerus; £mtacpi.ovi§ovc {cf. similem errorem 65 s. v. promicare) C. — tisqi xacpiov C exc. guod H hic, ut supra, X pro a. — 6 iutus; i. e. ex domo. — evaUaveriiit v. d. in ed. Basil. 142 NONIVS MARCELLVS 102 M. EXCANTARE significat excitare. Plautus Bacchidibus: nam, credo, cuivis excantare cor potest. Lucilius Satyrarum lib. II: quaeso nunc Aemilium atque precando 10 exigo et excanto. Varro Eumenidibus: ubi vident se cantando ex ara excantare non posse, deripere incipiunt. EXTVNDERE est extorquere vel invenire. Afranius Epistula: itaque adeo extundo, exficio; mandatur mihi 16 custodiendus. Vergilius Georgicon lib. I: ut varias usus meditando extunderet artis paulatim. EXCVLPERE est extorquere. Plautus Cistellaria: 20 in qua^stione vix exculpsi ut diceret. Lucilius Satyrarum lib. II: nunc Nomentani quae ex testibus ipse rogando exculpo, ecdicam. idem VII: 25 esuriente leoni ex ore exculpere praedam. E REGIONE positum est ex adverso. Cicero Academicorum lib. IIII: nec ego non ita. vos etiam dicitis esse e regione nobis, in contraria parte terrae, qui adversis vestigiis stent ad nostra vestigia? 30 7 Plautus BaccHdibus || 9 Luc. 1. II || 12 Varro Eumenidibus || 14 Afranius Epistula II 17 I, 133 || 20 II, 2, 6 || 22 Luc. 1. II || 25 1. VII |l 27 II, 39, 123. 7 excitare M; excludere, quod ex superiore lemmate videtur irrepsisse V.; gl.; Exantare, excludere, subripere; ef. Varronis locum. — Plaut.; cf. Serv. in bucol. 8, 71. — Baccidibus i, H^. — 8 nam tu quidem cuivis excantare cor facile potes Serv. l. m.; inde Mitschelius: nam tu quidem (equidem Abrahamus hebdomadariis philologicis a. 1885 pg. 271; Goetzius), credo, ^xcantare cuivis facile c6r potes. — 10. 11 ita M {vel quaeque rogo nunc); quae ego nunc Aemilio praecanto atque exigo (exigo no JSSj; exigno Ho^) et excanto C. — 13 diripere H^. — 14 Epistola C pr. L^. — 16 ex- ficio; ita L; ex officio H, G; ac potius videtur reponendum ecficio. — man- datur M; datur v. — 18 varios G. — artes H^. — 21 questione L, H. — ut pro vix Ij. — 23 nunc Nomentani quae Scal.; nunc nomen iamque cdd. — 24 ecdicam M, haec dicam v. (edicam lun.). — 25 idem VII M; idem uti cdd. — 26 esuriente docti ap. Me; esurienti ex ore leoni exc. pr. Dousa pater. — cet. hoc frgm. iungendum cum illo quod leg. 457 s. l. catuli olim monuimus. — 27 E rigione G (ita et infra). — 28 nec; neque cdd. Cic. — non ita. vos etiam dicitis; cdd. Cic: non enim etiam dicitis vel n. enim d. e. vel nonne etiam dicitis. — 29 e contrar. p. terrae cdd. Ciceronis. male haec verba a nonnullis pro glosemate habitn, quibus omnino opu^ ad explicandum DE HONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 143 102. 103 M. EXORBEBO pro exhauriam. Plautus Epidico: iam ego me convortam in inidinem adque hornm ^xorbebo sangninem. Turpilius Leucadia: iam ego istam tibi 35 tristitiam exorb^bo. 1 EGVRGITEM exauriam significat. Plautus || Epidico: atque argentum egiirgitem domo pr6r8um? EXPAPILLATO brachio, quasi usque ad papillam renudato. Plautus Milite glorioso: 5 id conexnm in limero laevo, ^cpapillato brachio. Exos dicitur sine osse. Lucretius lib. EI: exos et exsanguis tnmidos perfluctuat artus. EXTRARIVM, quasi alienum. Afranius Suspecta: ut me ^sse in hac re ducat abs te extrarium. 10 ERRABVNDVS, pro errans. Vergilius: siqua forte ferant oculis sese obvia nostris errabunda bovis vestigia. EXCANDESCENTIA. Cicero Tusculanarum lib. IIH: lubidini ira, excandescentia, odium, inimicitiae, discordia. — idem [in] eodem: 15 excandescentia autem est ira nascens et sine modo aestuans. 31 II, 2, 4 H 33 Turpilius Leucadia H 1 IV, 2, 12 || 4 IV, 4, 44 | 6 III, 721 II 8 Afranius Suspecta 0 10 Bucol. 6, 67 | 13 IIII, 7, 16 B 14 IV, 9, 21. illud e regione. — quia B,. — st. ad n. Me; stent contra nostra cdd. Cic.; stent ad (st^nad JET,) contra C. — f. adstent contra nostra. — 31 Exsorboero Bamh.; Exibebo, ut vid., L^. — exhauriam Quicheratus; exorbeam L.^, H, G; exsorbebeam L^ ; exsorlQeam Lugd. ; Exsorbebo , exsorbeam gl, — f. scribend. exorbam; nam saepius talia quae ad coniugandi potius vel de- clinandi modos pertineant in hoc capite referuntur. — Plautns; cf. pg. 479 l. exugebo. — 32 erundinem libri 479. — urundine X, ; irundines L^, G; urun- dinem Hs^ ; irudinem Hs^ ; umndinis Ho^ ; hirndines Ho^ ; in quo utique h videtur falsum. — atque H, G. — eorum cdd. 479. — exnrbebo L^. — exugebo cdd. 479. — 1 exhauriam H,G, Bamb. ex corr., non gl. — 2 atque argent. egurgitem cdd. Pl. — pro domo, quod corruptum, omne Guietus. — 3 n. N.; res tamen nondum expedita: cf. Fest. pg. 70 expapillato; item S3 eflfafilatum Caesar. pg. 65. — 6 in num. levo C. — ecpapillato M; et pap. L; expap H, G. — cet. cf. Bitschel. ad Pl. v. — 7 arcus L^. — 8 Extraninm gl.; f. recte. — 9 acre H^. — 10 Errabundus properans L. — Verg. ; cf. 265 claudere — 11. 12 opvia H^. — nostri serabunda L^. — 13 Excadescentia L^; Ex- candiscentia, iracundia frequencia (Z. freqnens gl.) — Thusculanornm L^. — lubidini Cic; ludisne cdd. — irae L^. — excadiscentia i,. — 14 iuimititiae L, H^; inimiticiae Bamb.; inimicitia recte apud Cic. — in eod. C; eod. Bamb. — 15 est; (ut) sit Cic. — puto ira subito na.scens. — aestuans M; existens (exs. ij) C. — i. n. et m. existens cdd. Cic. 144 NONIVS MARCELLVS 103. 104 M. EMVNGERE, sine labore tollere. Terentius Phormione: emunxi argento senem. EFFVTIRE, commenticia dicere. Terentius Phormione: ne vos foite inprudent^s foris eflFutiretis. 20 Cicero Tusculanarum lib. V: nec haec sic agit ut ex tempore quasi effutire videatur. — Lucretius: multa licet simili ratione effutiat ore. ELEVIT, maculavit. Lucilius lib. XXVI: si hic vestimenta elevit luto, 25 adeo risum maguum inprudens ac cacinum siibicit. ELOVIEM, purgationem. Lucilius lib. XXVI: lit si eloviem facere per ventr^m velis. || EXPONERE, pro exempla boni ostentare. Cicero Academicorum i lib. II: frangere avaritiam, scelera poenire, vitam suam exponere ad imitandum iuventuti. EXPETVNT, pro volunt. Pacuvius Iliona: di me ^tsi perdunt, tamen esse adiutam expetunt, 5 cum priu' quam intereo spatium ulciscendi danunt. EXPALPARE, elicere. Plautus Poenulo: 'quid faciam?' — 'exora, blandire, expalpa.' Pomponius CoUegio: siquid expalpare possim ab illo. 10 16 IV, 4, 1 II 18 V, 1, 18 II 21 V, 31, 88 | 22 V, 910 || 24 Luc. I. XXVI ij 27 1. XXVI II 1 Cicero Acad. II || 4 Pacuvius Iliona || 7 I, 2, 144 || & Pomponius CoUegio. 16 Emungere H {m. 2 Emulgere, sed rurs. corr.); Bamb.; gl.; Emulgere rell. — Em. per fallaciam (falaciam gl.) tollere (circumvenisse add. gl.) gl., mrg. H. — T. form. cdd. hic et 18. — cet. cf. 36 emungi. — 17 emunexi {pro emuncxi) H^. — 18 comm. M; cum (com H) mendacio (mendatio L, H^, Bamh.) cdd.(ES. vana d. gl.) — 19 ne et f. om. C. — 21 in temp. i^, — 22 effuttire L^, H^. — 23 maulta H^, mata rell. — dicet H^. — similis cdd. — ratiore L, H. — 24 Elevavit H^; Elevit, perleniit {l. perlevit), polluit gl; mrg. H. — XXVI Scal.; VI cdd. — 25 sibi pro si hic H^. — elovit (pro eluvit) prius M. — 26 adeo M; ab eo v. — inprudens ac cacinum M; ad (ac Me) chacinum {ita L^; id. 2 chacinnum; cacinnum prius H; cachinnum H ex corr.; G^; id. 2 chachinnum) inpr. (impr. L^, H) C. — 27 Eloviem {pro Eluviem) M; Eleviem C; gl.; ita ipse, ut puto, N; Elevem Bamb. — Luc; cf. 38 expirare. — 28 si om. h. l. cdd. — eloviem M; eleviem cdd. h. l.; eluviem 38. — per ventum cdd. hic. — 1 n. N. exemplo G. — academicis (ach. jffj) (7.-2 scelerato H^. — poenire Guietus {f. punire); ponire L^; ponere rell. — 3 mitandum L^. — 4: Pac; cf. 97 danunt. — 5 dii C. — ad uitam Hi. — 6 cum melius h. l. C; quod pg. 97. — spacium L^. — 8 exhora X/, prius H. — exblandire bcne Goets. — palpa Ambros. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 145 104 M. Plautus Vidularia: num servus argentum a patre expalpabitur ? EXPERGO, pro expergefacio. Accius Antigona: heiis, vigil^s, properate, exp^rgite! 16 pectora tarda sopore, exsurgite! Santra Nuntiis Bacchiis: extemplo excita evadit qnie genetrix et omnis vocis expergit sono. EXTRABVNT, pro exibunt. Afranius Auctione: 20 simul limen intrabo, illi extrabunt ilico. EFFLICTIM, vehementer, Plautus Poenulo: earum hic adulescens alteram efflictim perit. Pomponius Dotata: scio pol te illam amare efflictim. 25 Laberius Belonistria: domina nostra privignum suum amat efflictim. EXPVLSIM, dictum a frequenti pulsu. Varro Serapi: reite te purgatum scito, quom videbis Romae in foro ante lanienas pueros 30 pila expulsim ludere. — Nigidius Conmentariorum granimaUcorum lib. XX: cuiusmodi genus adverbiorum, a verbis [motu] quod venit, ut expulsim, cursim. 11 Plautus Vidularia |j 13 Accius Antigona || 16 Santra Nuntiis Bacchiis || 19 Afrauius Auctione || 21 prol. 96 || 23 Pomponius Dotata \\ 25 Laberius Be- lonistria || 28 Varro Serapi || 30 Nigidius Comment. gramm. lib. XX. 11 Pl.; cf. 476 expalpabitur. — 12 num M; nunc cdd. h. l.; om. 476. — expalbabitur H, prius L. — 15 sopere H. — exsursgite L^; exurgite id. 2. — 16 Santra Bentin.; Satra C. — Bacchis cdd.; cf. cotnm. ad 78 bacchari. — 17 exemplo L^; H^; G. — excita evadit Pontanus; excit evadit C; excitae vadit iam ed. a. 1476. — quie M; qua C. — ita ap. Laevium: complexa somno corpora operiuntnr ac suavi quie dicantur. — 20 illico L^. — 22 adolescens H^. — ^h Bel. lun. Adv. VI, 10; Bell. C. — 28 Serapi: reite M (Serapi: recte lun.); sera parecte L, G; sera perrectae H^; id. 2 sera parectae. — ex compendio male intellecto eius quod est Serrano hsqI a^^j^at^ecicoi' ortum illud su^picatur Quicheratus (Serano: recte Merklinus). — te add. Biesius. — 29 quom Biesius; quum lun.; quam cdd. — lanienas Turneb.; ianienas C (ante ianuas Laurenbergius ; ante lani aedes v. d. ap. Quicheratum; ante lani ad pueros lun.). — ante lan. — ludere; h. e.: quando in foro R. nuUa erit frequentia hominnm. — 30 Commentariorum Quicheratus; Conmento L^, ed. Bas.; Commento L^, H. — gramm. add. M. — 31 a verbis Me; ad- verbii C (i alterum f. m. 2 add. in L). — motu quod ex illo modi videtur ortum secl. M; a verbis motus male Me, qui significari putat sic verba tran- sitiva. — qnod venit Me; quae venit C. NoNi Marc. C. D. ed. h. Mvmi.l£b. 10 146 NONIVS MARCELLVS 104. 105 M. ELVVIO, corruptus et morbifer aeris tractus. || M. Tullius de 1 officiis lib. II: qui collectis ceteris causis eluvionis, pestilentiae, vastitatis. ■ EXHffiERi, inferri. M. Tullius de officiis lib. III: quod cum audivisset adulescens filius negotium exbiberi patri. 5 ECVLEOS diminutivum ab equis M. Tullius in Hortensio dici voluit: "^ut igitur domitores equorum non verbera solum adhibent ad domandum, sed cibum etiam saepe subtrahunt, ut fame debi- litetur eculeorum nimis effrenata vis'. — Varro Eumenidibus: neque furentem eculeum Damacrianum^ insanus equiso ex hibus morbi 10 fluctibus educat umquam. — Pomponius Decuma Fullonis: et ubi insilui in coculeatum eculeum, ibi tolutim tortor. EMANCVPATVM, submissum, deditum. M. Tullius de senectute: ita nimirum senectus honesta est, si se ipsa defendit, si ius suum retinet, si nemini emancipata est, si usque ad ultimum spiritum 15 dominatur in suos. EXivRARE, ut DEIVRARE, id est valde iurare, et deamare. Plautus Amphitryone: exiiiravisti t^ mihi dixe p^r iocum. EXORNARE, ornare; utextruere, struere. Plautus in Aulularia: 20 2 II, 5, 16 II 4 III, 31, 112 II 6 M. TuU. Hortensio || 9 Varro Eumenidibus i| il Pomponius Decuma Fullonis || 13 11 || 18 Plautus Amphitryone || 20 IV, 10, 54. 1 morbifer aeris Guietus, Me (morbifer aer, infecti aeris tractus lun.); morbiferis operis C, Barnb. — ita supra p. 77 s. v. arci: summo opere pro suo aere. — cet. n. N. — M. T.; cf. 184 l. vastities. — G dimmin. C; dimin. Banib. — 8 subtraunt prius H. — ut edd. add. — 9. 10. 11 effranata H^; effraenata id. 2. — Varro; cf. infra s. l. equiso. — neque e. q. s.; Damacria- num, pro quo infra Damacrinum, quo modo emendandum sit vel explicandum, nemo quisquam hactenus expedivit. — ex hibus Rothius; exhibebis h. l. C, exc. quod H^ exhibetis; exhibebis vel exibebis id. infra; ex saevis {pro quo errore expressum ex sevis) Turneb. XXIX, 22. — educet cdd. infra. — fuere qui haec numeris contineri crederent. cuius rei causam certam video nullam. quamquam poterunt haud ita difficile hexametri concinnari in h. m.: nempe furentem eculum (ita BibbecJcius) Damacrinumt insanus equiso educat morbi saevis ex fluctibus umquam? nam equiso quin producat alteram, ut agaso, non videtur posse dubitari. — Pomp.; cf. 4 tolutim; 182 tortor. — Decima L^. — 12 h. l. C ubi insiluit in culenarum (culeratum H^, G) e. , i. t. t. — 13 Emancip. Bamb. — subm. M; obnoxium Guiet.; subnixum (subnixsum H^) cdd. — 14 nimir. M; nimis C; enim minus bene cdd. Cic. — 15 sin G. — menti H^, G; pars Cic. cdd. — mancipata est cdd. Cic. — utimum L^, prius H. — 16 in suos ex cdd. Nonii solus habet H^. — 17 Eiurare gl. — et dei. G. — et M; ut cdd. — deam. ; cf. pg. 97. — 19 cf. Amphitr. III, 2, 35 equidem ioco illa dixeram dudum tibi. — iovem (suprascr. cum) G; sed cf. Poen. V, 3, 50. — 20 Exhornare H. — orare Bamb. — struere Quicherattis; instruere cdd. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 147 105. 106 M. repudium rebiis paratis, exornatiB nuptiie? [Vergilius Aeneidos lib. nil: pnlcramqne uzorius urbem extruis.] 25 Cicero Tusculanarum lib. II: si modo est aliqua patientia; si nuUa est, quid exornamur philosophia? EQVISO, pro equite. Varro Trihodite tripylio, tcsqI ccQsr^g xTi^6eG)g: nam lit ecus, qni ad veh^ndumst natns, tamen hic traditiir magistro, 30 lit equiso doceat tolutim. i idem Marcipore: quam nautici || equisones per viam quom ducerent loro. — idem Eumenidibus: neque furentem eculeum Da- macrinum^ insanus equiso ex hibus morbi fluctibus educet umquam. EVNVCHARE, Varro Lege Maenia: 5 siqui patriam maiorem par^ntem extingit, in eost culpa, quod facit pro sua parte is qni se eunnchat aiit alis quei liberos p^rducit. EQVILAM. Varro Lege Maenia: nemo est tam neglegens, quin to summa diligentia eligat asinum, qui suam saliat equilam. 28 IV, 266 II 25 II, 14, .33 || 27 Varro Trihodite tripylio || 1 Varro Marcipore || 2 Varro Eumenidibns jj 4 Varro Lege Maenia | 9 Varro Lege Maenia. 22—24 seclusit M. — pulchr. L^, H corr., G. — 25 si om. cdd. — aliquam patientiam flj. — filiosophia, m. 2 philiosophia L. — qnid cxornamus philosophiam male cdd. Cic. — 27 pro equito L^, H^. — Eqneso, equiti gl. ~ Varro; cf. 4 tolutim. — triodite (trihodite G) trifilio (triphilio H) periaretes eos C. — 29 sed ut cdd. 4; nam aut (eut Lj) h. l. ■— equus H2, item teste Biesio G. — ad hendum est H^. — 1 idem; cf. 450 equi- sones. — nautitiae quisones L^; id. 2 nautiti aequisones; nautictiae quisones H^; nantica eq. pritis G. — quum Scal. caial. pg. 242; qua cdd. h. l.; quam (q G) 450; fuit qui scrihi vellet p. v. d. I. — 2 loro Itm.; lora cdd. hic (lora Sj); loco 450. — sensus Nonii haud dubie mancus culpa. — idem; cf. supra l. eculeos. — 3 quis L, Ho.^, P, priu^ G. — exhibebis jff, G; exibebis L. — educat cdd. supra. — 4 Eunucare Bamb. — moenia id., H^. — 5. 6. 7, 8 versu^ agnovit VaMenus. — patrem vel patriam Bamb.; patrum Montepess. — extinguit cdd. pr. L. — enncat Xj. — alis (alii prius) quei M, aliqua L, H^; aliqui H^, G; aliquid Bamh. — perducit M; producit v. — 9. 10 legem L, H^. — moenia H, Bamh.; menia L^. — segu£ntia si versihus continentur, sicut olim putavimus, scribendum erit asinum suam qui saliat equilam, ut continui decurrant iambici octonarii. tam^n res incerta; quam- quam humilitate sermonis non impediri qtiominm numeros inesse in illis putes qui satu/ras norunt Varronis facile inteUegent. — qui in i; Bamb.; qnin, supra scr. i, sed eras., H. , 10* 148 NONIVS MARCKLLVS 106 M. ESVKiGO. Varro Tatprj MsvCitTtov: 'ubi lubet, ire licet accu- bituni. accede!' strenuo sussilimus, quod esurigo findebat costas. ERICIVM. Varro Sexagesi: se cirumspexe atque invenisse se, cum dormire coepisset tam glaber quam Socratis calva, esse factum ericium cum proboscide e pilis albis. 15 ELVCIFICARE, dictum a luce. Laberius: sic ^go fulgentis splendorem peciiniae volo ^lucificare exitum aetatis m©ae. EXIGOR, pro a me exigitur. Caecilius Aeschino: ego illud minus nilo exigor portorium. 20 EDVLCARE, pro dulcius facere. Mattius: quapr6pter edulcare convenit vitam curasque acerbas senibust gubfirnasse. EQVITEM, pro equo. Vergilius Georgicorum lib. III: atque equitem docuere sub armis 25 insultare solo et gressus glomerare superbos. Ennius Annalium lib. VII: ac non quadrupedes equites. 11 Varro Tacpri Msvinnov, cf. comm. || 13 V. Sexagesi || 16 Laberius || 19 Caecil. (Hypobolimaeo) Aeschino || 21 Mattius (mimiambis) || 24 IIIj 116 || 27 Ennius Ann. 1. VII. 11 Minippou C; Minippu Banib. — ubi lubet, licet ire accubitum ap. Plaut. lcgi Menaechm. 368 adnotarunt docti; sed prohabile est Jiaec vel simil- lima sexcentits adhibita hominibus Bomanis. — u. libet — acubitum Bamb. — 12 accede Laurenbergius ; accedo cdd.; a sede Oehlerus. — strennuo Bamb. — desurigo L^. — quostas H^. — 13 cf. 49 proboscis. — se ante cum Ji. l. om. cdd. — 14. 15 idem: Socrates galbam, item e pilis (epulis Bamb.; Montepess.) albis (alvis jL,, Bamb.) cum proboscide (prouoscide X,, Bamb.). — 16 cf. Gell. X, 17, 4. — Elucificare, lucidare mrg. H, gl. — 17 ego GeJl.; ito cdd. (cito male edd. vet.). — fulgenti L, H, Bamb. — splendorem ed. Gell. Tornaesiana; splendore cdd. N.; splendore (spendore) in Gell. — 18 velo cdd. Gell. pr. X. — elucifecare L, H^. — aetati cdd. Gell. — ceterum in his versibus Gellium, ut saepius, memoria lapsum suspicor, editumque a Laberio: sic ego splendore fulgentis pecuniae volo elucificarei exitu aetatis meae. — 19 cf. Gell. XV, 14. — Hypobolimaeo Aeschino GelJ.; Excino cdd. Non. — 20 nihilo cdd. Non.; item GeJJ., exc. quod apud hunc XU nihil, nichil. — 21 cf. GeJJ. XV, 25. — 22 edulcare cdd. Non. et GeJJ.; f. edulcasse; cf. infra. — 23 curasque GeJl.; pluras- que cdd. — acervas L^ , Bamb. — iJJud senibus , 2^^^^ 9.^0 sensibus cdd. GeJJ., coiruptum. — gubernasse cdd- Non.; gubemare GcJJ. — 24 cf. GelJ. XVIII, 5; pg. 295 equites. — GelJio etiam usus Macrobius VI, 9, 8. — pro eoquo J3,. — Verg.; cf. 295 equites; 330 insultare; 391 super- bum. — 26 solo egressus L^. — 27 Annalium QuicJieratus ; Annali cdd. — 28 ac liothius; at Bentin.; an C. — cf. GelJ. quod Q. Ennius in septimo annali 'quadrupcs eques' ac non 'quadrupes ecus', ut multi DE HONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 149 106. 107 IVl. Equitare quoque Lucilius ecum dicit, cum sit homiuis ecuni 30 insidentis: 1 quis huDC || currere ecum no8 atque equitare videmus, his equitat curritque oculis. EXEQVIANTVR, ab exequiis, ut convivantur et epulantur. Varro Bimarco: 5 ipsum propter vix liberti sematrati exequiantur. EXEDRA. M. Tullius de [officio et de] finibus bonorum et raalorum lib. V: sunt in ipsis locis indicia summorum virorum, tamen ego illa moveor exhedra. — et de oratore lib. III: tuuc de- dita opera quiescentibus aliis in eam [iamj exhedram venisse, in 10 qua Crassus posito lectulo recubuisset. ERGO positum pro [ea] causa. Vergilius Aeneidos lib. VI: illias ergo venimus et magnos Erebi trasnavimus amnes. Sisenna Historiarum lib. IIII: milites, ut lex Calpurnia cou- 15 cesserat, virtutis ergo civitate donari. ENixiM, pro enixe. Sisenna Historiarum lib. IIII: ego illos malos et audaces semper enixim contra fortunas atque honores huius ordinis omnia focisse ac dixisse sentio. 29 Lucilins || 4 Varro Bimarco || 6 f. Cic. de deor. nat. I, 6, 15; cf.com- ment.; de fin. V, 2, 4 || 8 III, 5, 17 || U VI, 670 || 14 Sisenna Hist. IV || 16 Sisenna Hist. IV. legunt, scriptum reliquit. — in editione Ennii putaram a Nonio venisse haec: 'quadrupes eques' ac non *quadrupes equus'. — nunc tatnen, cum praesertim iinus cx melioribus Gcllii cdd. l. m. habeat bis quadrupedes, potius existimo Nonium ea socordia, qua in I maxime et II capite usus est, leviter inspecto Gellio foedissimum admisisse errorcm. — 29 cum L, H^; equm H^; equum G. — ecum Bothius; secum C (equum H^, v.). — 1 equum H^, G. — nos atque Gell.; non aquae C. — videmus Gell.; videbat C. — 2 oculis ad priora tractum, cum pertineat ad sequentia. — 3 Exiquiantur, ex- iquias agunt gl. — 5 i. propter; i. e. circa ipsum. — propere Vahlenus; protervi {poterat proptervi) 1. Turneb., minus bene propter r. m.; illud propter recte sc habet; nam exequiari hic, ut testatur N, intransitive positutn; aliter ap. eund. Varr. 48 s. v. silicernium. — semiatrati cdd. — 6 de officio et de f. cdd.; delevit d. o. et Me. quamquam potest videri illud d. o. corrupt. ex de deor. nat. et haustus locus, qui legitar I, 6, 15 offendi eum sedentem in exedra et cum. C. Velleio senatore disputantem. — malorum et bonorum Bamb. — 7 etsi — sunt Cic. — sunt morum H^. — 8 exedra H, Bamb. — 9 alis L^; Bamb. — in eam Cic; in eam iam cdd. — exedram H, Bamb. — venisset Bamb. — 11 pro causa Chiffletius; cf. Serv. ad Aen. VI, 670 multi — dicunt positum esse pro causa. — lib. V Bamb. — 13 trasnavibus L, H^ (transna- vibus, m. 2 tranavibus Medic. Verg.)\ transnavimus H^, G, Bamb. — amnis Bavib. — 15 donare Jf,. — 10 Enixim; E m. 2 in ras. duar. litt. H. — prouixe i/i. — 17 renixim 7.,. — honoris H^, Flur. m. 2. — 18 ordines L, i/j, Flur. — ac dixisse add. H^. 150 NONIVS MARCELLVS 107. 108 M. ExiNANiTA. Sisenna Historiarum lib. IIII: denique exinaniteis castris Romani, qui clauso se loco potuerant expedire. 20 EXANCLAEE est perpeti vel superare. Cicero Academicorum lib. IIII: credoque Clitomacho ita scribenti, velut Herculi quendam laborem exanclatum. — et Tusculanarum lib. I: quod, cum exan- clavisset omnes labores, tum incideret in mortis malum sem- piternum. 25 EVGIVM, media pars inter naturalia muliebria. Lucilius [in Epodis] : Hymnis, sine eugio dccipi me ac d^stina. Laberius in Centonario: quare tam arduum 30 ascendas? scindere an concupiisti eiigium? || EXOTICVM, adventicium: a graeco. Plautus Mustellaria: i non omnes possunt olere ungenta exotica. EBRVLARE, ebrium facere, et ebriacvs, ebrius. Laberius in Hetaera: ^brulati m^ntem hilaria arripuit. 6 idem in Aulularia: homo ebriacus somno sanari solet. exfvndare, a fundo evertere. Coelius [Antipater] lib. VII: res publica+ amisso, exfundato pulcherrimo oppido. 19 Sisenna Hist. IV || 21 H, 34, 108 |1 23 I, 49, 118 || 26 Lucilius. cf. comm. II 29 Laberius Centonaiio || 1 I, 1, 41 || 3 Laberius Hetaera || 6 Laberius [Aulularia] || 8 Coelius [Antipater] lib. VH. 19 Exinanita, vacua mrg. H, gl. — exinaniteis M; exinanitis v.; exina- nitas cdd. — 20 quae H^ . — seculo se putuerat jffj ,- se loco se Flor. — putuerant prius G. — 22 Clitomaco G. — velut M; ut G; om. cdd. Gic. — 23. 2^ quo L^. — exanclavis (om. mediis) sed in ir,. — inc. quae in H^. — 26 in Ep. secl. M; cf. comm. Luc. 256; libro XXVni adscr. v. in ed. Luc. — 28 sene H^. — accipi me add. M. — 29 Centenario G; item L auctore Zangem.; negante Bothio. — 30 ardium iZ^. — 31 sc. an conc. eug. liibbeckim; an concupisti eug. sc. G. — 1 adventitium H^. — 2 umgenta H^. — 3 Ebrulare etiam gl. — ebriatus H^. — 4 Hetaera Garrio Emend. I, 2; qui ita in sanctioribus , quos dicit, libris perscriptum testatur; there G. — 5 ebru- lati M; ebruilati G; ebriolati Garr., f. recte, quamquam saepius i propter euphoniam omissa olim, ut ct Accius dixit augura. — hilaria {i. e. hilaritas) Bothius; hilariam cdd. — Garrio in optimo et vetustissimo Farisiensi libro repperisse se narrat: ebriolati mentem hilariam accipiunt. — 6 Aulularia corruptum ; Augure Stephan. ; cf. Gharis. 183. — 7 ebriatus Hoi , libri quidam Bentini; sed ut a mero meracus, ita ab ebrio ebriacus videtur posse deduci; cf. de hoc voc. Garr. l. m.; Dietzii lexicon Boman. s. v. ebbriaco. — 8. 9 Exfundere G; edd. vet.; Efundare gl. — a fondo Bamb. — a fundevetere Ly — Antipater cdd.; Annalium lun.; ac recte notat Petrus p^. 161 num- DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 151 108 M. 10 EXTERNAVIT, ut coiistemavit, id est dementem fecit. Catullus: a miseia! adsiduis quam luctibus externavit spiuosas Erycina serens in pectore curas. EXCISATVM, laniatum, vulneratum. Plautus Cistellaria: capillo scisso atque excisatis atiribus. 15 EDVSAM et POTINAM deas praesides vult haberi puerorum Varro Cato vel de liberis educandis: cum primo cibo et potione initiarent pueros, sacrificabantur ab edulibus Edusae, a potione Potinae nutricis. ESCVLENTVM et ESCARIVM, ab escis et ab edendo dictum. Varro 20 Cato vel de liberis educandis: fortuna se illos, non natura prae- stare, siquid his datum sit esculentum. — Plautus Menaechmis: ea enfm fere lenta vincla sunt escaria. EPHIPPIVM, tegumen equi ad mollem vecturam paratum. Varro Cato vel de liberis educandis: mihi puero modica una fuit tunica 25 et toga, sine fasceis calciamenta, ecus sine ephippio, balneum non cotidianum, alveus rarus. || 10 64, 71 II 13 Plautus Cistellaria || 16 Varro Cato B 19 Varro Cato | 21 I, 1, 18 II 23 Varro Cato. guam alias a N. hoc cognomen adici. quod ego ab interpolatore existimo additum, illudque quod sequitur respub. (res pub: L; respub; H; respub, tum ras., Flor.; respubus (?) corrupium ex rerum punicarum, quod sciret Jwmo de bello Punico altero relatum a Coelio. ac nescio, an liaec sumpserit ex Gic. Orai. 69, 230; cf. et comment. in 1S8 l venalicii. — lib. IIII Flor. m. 1. — 10 Exterminavit L, Bamb.; Ho^; mrg. G; gl.; inter t et n ras. i litt., ut vid., Hs. — Exterminavit, finibus suis evertit gl.; mrg. H. — conternavit L, H^, Bamb. — Catulus C. — 11 exterminavit L^. — 12 Ericina L, H. — serens Cat.; ferens C. — in pectora curas H^; id. 1 in pectoras. — 13 Excisatum H^ ; Exciss. rell. — Excissutum, excissum gl. — 14 excisatis H^ ; Meursius; excissatis H^, L, G. — 15 praesidis (praessid. L^ , presid. Bamb.) cdd. — vul i„ H^; aberi H^. — 16 Varro; cf. 4S0 sacrificantur. — primo cdd. 4S0; pro h. l. — civo L^. — 17 sacrificantur h. l. cdd. — edusae Bamb. p. 480 (Educae benc Prellerus); aedusae (aeduse) rell. utrobiqtte. — potina (po- tinam Hj) hic cdd. — 18 Potinae v.; pontinae (pontine, prius n m. 2 in ras., H) cdd. h. l.; om. 480. — nutricis {pro nutrices) Biesius; nutrici cdd. l. utroque. — 19 et scarium G^; et escarum L. — sed ab edendo Bamb. — aedendo L. — Esculentum et scarium ab esca gl. — 20 fortunasse illos L, H^. — nature Hi. — prestare H — 21 his; puto is. — Plautus; cf. 338 lentum. — 22 ea enim fere om. pg. 338; ita istaec nimis lenta cdd. Plawti; qui videtur scripsisse: ea enim nimi' lenta. — escaria Plaut.; scaria cdd. l. utroqu^. — 2B Efippium cdd. — tegumen L^, Bamb.; tegimen rell.; tegumen- tum gl. — 25 falceis L — calciamenta Bongarsius; calciamenti cdd. — equus Hj- — efippio (efipio H^) cdd. — 26 cotidianum H^; cottid. reU. — albuus (albetis fl,) cdd. 152 NONIVS MARCELLVS 109 M. INCIPIT PER F LITTERAM. i FAMVLANTVR, pro serviunt. M. Tullius de re publica lib. III: est enim genus iniustae servitutis, cum lii sunt alterius qui sui possunt esse; cum autem hi famulantur. — et de officiis lib. III: quam miser virtutis famulatus servientis voluptati! 5 FiRMiTVDO, pro firmitas. Plautus Asinaria: si istam finnitudinem animi 6ptine8, salvi sumus. M. Tullius de re publica lib. I: habet aequabilitatem quan- dam, qua carere diutius vix possunt liberi; deinde firmitudinem. FORTVNARE est prosperare et ominibus bonis augere. Plautus 10 Trinummo : di fortunabunt v6stra consilia. M. Tullius ad Curionem: tibi patrimonium di fortunent! — Afranius Emancipato: de68 ego omnis, ut fortunassint, precor. 16 FALAM, pro falaricam. Novius Decumis: me non vocavit. 6b eam rem hanc feci falam. FiciTATEM dictum ut oHvitatem, id est fructus fici. Novius Ficitore: 6mnes captant ficitatem; ni6rs est sine mol^stia. 20 FIMBRIAE sunt omnis extremitas ♦ * * 2 III, 25, 37 II 4 III, 33, 117 || 6 II, 2, 54 || 8 I, 45, 69 || 11 II, 4, 175 || 13 Cic. ep. ad fam. II, 2 || 14 Afranius Emancipato || 16 Novius Decumis || 19 Novius Ficitore || 21 cf. comm. 2 men tullius cicero prius H. — libro tertio H. — 3 ininste L, H. — his (seg. s) prius H. — 4 sunt esse H^. — famulantur (famulanter L)\ sen- tentia abrupta Non. culpa. supplebat Muius: qui sibi moderari nequeunt, nulla iniuria est. — lib. III add. L.^, H^. — 5 quam miser virtutis Cic; quam hi servitutis cdd. — et serv. id. — voluptati Oic; voluntati (post i ras. in H, f. s litt.) C. — 7 si istanc animi firmitudinem Bothius. — 8 habet Cic; habent cdd. — quand. magnam Cic; Hqos. — 9 qua id.; H post ras.; quae rell. — 10 omnibus cdd.; M ominibus. — 12 di Bothius; de G (dei H^). — vestra H^. — 13 diffort, L. — 15 fortuna sint G. — praecor L, H, ut saepe. — IG Falam (ita auctore Bothio) pro falaricam M; quamquam siquis Nonii stupore vitium putarit ortum, vix videtur centra dicendum. veterem certe subesse errorem probat Placidus pg. 43 ed. Deuerling. — Fallam pro fallaciam cdd.; Fallam, falaciam, corr. in fallaciam gl. — 17 vocavit lun.; vocabit C. — falam Bothius; fallam cdd. — 19. 20 Ficitore Munkius; ficitores cdd. — si omn. Munkius. — captant M; capiunt cdd.; cupiunt Bibbeckius. — mers; cf. Flaut. Menaechm. pg. 1 s. ,1. senium. — 21 haustum videri exemplum ex Naevii carminibus pttitum cum lemmate quod est florus bene monuit Me. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II 153 109. 110 M. FLORA, florida. Naevius Lycurgo: lit videam Yolcani opera haece flammis flora fieri. FAMVLITAS est servitus. Accius Andromeda: 25 nam postqnam per nos vos oppressit familitas. Pacuvius Atalanta: qa§,8 familitas, vis, egestas, fama, formido, pudor. FIDELITATEM, id est fidem. Accius Myrmidouibus: nolo dquidem ; sed tu huic, qudm scis quali in te siet l fidelitate, ob fidam naturam || viri ignosce. Afranius Vopisco: id sist intus actum, periit opera nimirum meae 5 ^x animo fidelitatis. FALSVM HABVIT, pro fefellit. Sallustius in lugurta: neque ea res me falsum habuit. FAMVL, famulus, Ennius lib. VIIII: mortalem summum tniserum Fortuna repente 10 reddidit, exutus regno ut famul infimus esset. FLACCET, languet, deficit. Lucilius lib. VII: hic est Macedo, sei Gentio' longiu' flaccet. Accius Achille: 22 Naevius Lycurgo XXIV (| 24 Accius Androm da || 26 Pacuvius Ata- lanta |1 28 Accius Myrmidonibus || 3 Afranius Vopisco || 6 10, 1 || 8 Enn. 1. VIIII II 11 Luc. 1. VII II 13 Accius Achiile. 22 Ligurgo L, H^; Licurgo H.^. — 23 Vulgani i, , TI^. — haece M; haec G. — f. utinam v. V. opera haec. — flora fieri Ribheckitis; fieri flora G. — 24 Famulitas; l. h. om. Bamb.; gl. — 25 per nos M; parvos v. — verba videntur esse Gephei ad Aethiopas j)romittentis se filiam monstro marino, cui tributum pendere essent coacti, iavi ad finiendas miserias oblaturum. — famu- litas H, G. — 26 Pacuus L. — tatanta X, ; Athalanta id. 2, H. — 27 famu- litas H, G. — form., pavor G. — 28 Mirmidonibus L, H. — 29 hic L^. — 1 fidelitatate L; fidelitatem prius H. — fidam f. corruptum. — 3 Vobisco L, prius H. — 4r sist M; est G. — periit Vrbin. 307; Hermannus; perit G. — mimirum L. — mea H^, G; cf. infra. — 5 ex add. Herm. (praec. ae). — animo Hermannus; accio L^, Hs^ ; actio L.^, Ho^; eaio H^, G. — haec si recte habent, ita explicanda: memoria laborum, quos pro aliis suscipere fidelis rae impulit animus, apud hos intercidit. — 6 fellit if,. — Ingurgta L^; lugurgtha id. 2; luguntha H^; lugurtha H^, G. — 7 abuit L^. — 9 summa L, H^. — miserum add. M. — repennte L^, repentente G. — 10 exutus M (e summo Gifanius); summo cdd. — ut f. Gifanius; f. ut G. — infimus Lips.; cf. Lucr. III, 1034 sq.; optimus (supra s punct. add. L m. 1 vel 2) G; ultimus N. Faber. — 11 Flacet G. — langet G^. — 12 sei Gentio' M; si agrion G (agrion L^); fragrion, om. si, v. c. Dousae; ed. a. 1498. — cf. Luc. VII, 1. — Gentio' pro Gentios; cf. comm. Luc. pg. 217. 154 NONIVS MARCELLVS 110 M. an sc^ptra iam flacc^nt fera? Afranius Divortio: 16 disp^rii! proturbata sum! iam flaccet fortitudo. Ennius Thyeste: sin flaccebunt condiciones, r^pudiato et relcito. FVLGORiviT, fulgorem fecit vel fulmine afflavit. Naevius Danae: 20 suo sdnitu claro fulgoreivit Iiipiter. Lucilius lib. XXVI: lucorum exactorem Albanum et fiilguritorem arborum. FRIGET, frigidum est. Vergilius lib. VI: corpusque lavant frigentis et ungunt. 25 Terentius Phormione: abi, tange. si non totus friget^ me enica. FAVITOREM. Lucilius Hb. XXVIIII: favitorem tibi me, amicum, amatorem putes. FOLLICVLVM Lucilius posuit pro corpore lib. XXVI: 30 ego siqui sum et qu6 foUiculo niinc sum indutus, non queo. FLIGI, adfligi. Livius Aegistho: ipsus se in terram saiicius fligit cadens. 15 Afranius Divortio || 17 Ennius Thyeste || 19 Naevius Danae XI || 22 Luc. 1. XXVI II 24 VI, 219 || 26 V, 9, 5 || 28 Luc. L XXVIIII || 30 Luc. L XXVI II 32 Livius Aegistho VII. 14 haec f. integrum per clausulatn effecere metrum, ut alibi apud Acc: an haec iam obliti sunt Phryges? — sceptra pro imperiis. — flacent L, G. — fera Quicheratus ; ferat v. — 16 proturbata M; perturbata v. — sunt L. — 18 sin Gulielmus; in C. — fracebunt, i. e. displicebunt, scite liihheclcius, Bergkius. quamquam potest videri flaccendi verhum, perinde ac iacendi, ut infirmitatis , ita contemptus continere notionem. — conditiones cdd. — reicito M; reddito v. — 19 Fulgorivit L, Bamh., gl. ; Fulgoravit flj ; Fulgurivit flg, G. — affl. cdd. — f. affl.; cf. Aen. II, 649 fulminis afflavit ventis. — Nevius L, H. — Danae lun.; sane a C — Danam fabulam a Naevio videri in- scriptam dixi in ed. Naevii fahul. pg. 48 sq. — 21 fulgoravit H^, fulgurivit L, H^, G. — luppiter ed. Bas. — 23 lucorum Lachmann. ; lupornm G; lutrarum prius M; cf. comm. Lucil. 251. — exactorem {i. e. custodem) Lips.; ex- auctorem G. — f ulguritorem ; fulguratorem Passerat. ; fulguritarem Hs^ (fulguritarum Hoi); fulguritatem L, H^, G {hic m. 1 fulgoritatem). — 25 libant L^. — 26. 27 Phormione: abi, tange docti; formavit angens (angues G) C. — 28 Fabitorem cdd.; fabitorem (favitorem Ho), fautorem mrg. H. — Fabtorem, factorem gl. — 29 fabitorem H; fautorem Bamb. {de Lugd. dittographia nulla a me notata). — amatorem; f. ac Ment5rem. — 30 VI prius L. — 31 induutus om. rell. Bamh. — 32 adfligi gl., affl. rell. — Aegisto H. — 33 ipsus Bothius; ipse {seq. s) cdd. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 155 UO. 111 M. Accius Epinausimache: 35 nec perdolescit fligi aocios, morte campos contegi? idem Aegistho: hea! cuiatis stirpem fiinditus fligi studet! || 1 FRAGESCERE, frangi. Accius Aegistho: neque fera hominum p^ctora fragescunt, donec vim persensere imperi. idem Erysace: 5 numquam erit tam inmanis, cum non mea opera eztinctum sciet, quin fragiscat. FVAM, sim vel fiam. Pacuvius Doloreste: responsa cxplanat; mandat ne matri fuat cognoscendi umquam aut contueudi copia. 10 Titinius Fullonia: perii hercle vero! Tiberi, nunc tecum obsecro, ut mihi subvenias, ne ego maialis fnam. Livius Hermiona: obsecrato Anciale, matri ndquid tuae advorsiis fuat. 15 Afranius Promo: cave ne pdndeas, si fuas in qua^stione. Ennius Hectoris lytris: 34 Accius Epinausimache H 36 Accius Aegistho 1 1 Accius Aegistho |j 4 Accius Erysace || 7 Pacuvius Doloreste H 10 Titinius FuUonia || 13 Livius Hermiona || 15 Afranius Promo || 18 Ennius Hectoris lytris. 34 Epinausimachae C pr. L^. — 35. 36 puto: nec perdolescit fligi socios Marte, campos contegi; ita qutdem, ut in sequente v. fuerit caesorum strage vel simile. — perdoliscit C. — mortem flj. — contegi v.; contigi C. — Aegisto L, H (contigit demaegesto H^). — 38 illud cuiatis non sat intellego. — 1 Fligestcere Zr, ; Frangescere H^ ; Bamb. ; Frogiscere gl. — flangi Z(, . — egisto X, ; aegisto H. — 2 /". fere. — 3 pqrsensere {vel per- sensint) imperi Heiynannus; imperi persenserint BotJiius; persenserim {H^ persenserint) imperii C. — 4 Eurysace C j)r. L^. — 5 tam add. H^. — cum ea jEr,. — non add. Bothius. — sciet Me in mrg. ed. lun.; sciat v. — 6 quin Me; qui (quiqui L, ifj C. — fragescat C pr. Li. — 8 mandat supra add. H^. — ne lun.; me cdd. — 11 peri cdil. — tibi If,. — tecum obsecro; ut Ennius: quod tecum precibus pater orat. — 12 ut pro ne L. — quam td.; fuam add. H^. — 14 obsecrato vel obsecra tu M; obsecra te L, H^, G^; obsecro te H^, G.^; v. — Anciale C; Anchiale lun.; Amphiale Voss.; nam Pyrri et Andromachae filius Amphialus audit ap. Hyginum. — fuat M; fuas V. — 17 questione L, H. — 18 Haectoris C. — lytris L; litris JH,; listris fl,, G. 156 NONIVS MARCELLVS m. 112 M. at ego, omniijotens luppiter, t^d exposco, ut hoc consilium Achivis auxilio fuat. 20 FACVL, pro faciliter; huic contrarium est difficul. Lucilius lib. VI: peccare inpune rati sunt posse et nobilitate facul propellere iniquos. Pacuvius Teucro: 25 nos illum interea pdrmulcendo propitiaturos facul remiir. Afranius Auctione: 'haut facul', ut ait Pacuvius, femina una invenietiir bona. Accius Meleagro: 30 erat istuc virile ferre advorsam fortnnam facul. Varro Bimarco: quod utriim sit magnum an parvum, facile an dffficul. FAMVLANTER, pro suppliciter. Accius Tereo: deum Cadmigeua natum Semela adfare et famulanter pete. 35 FLVCTVATIM, iactanter et solute. Afranius Pompa: tene tu! in medio n^most. magnificd volo fluctaiim ire ad illum. accipito hoc, tege tu et siistine! FORTVNATIM, prospere. Ennius Anualium lib. || I: quod mihi reque, fide, regno vobisque, Quiritis, 1 se fortunatim, feliciter ac bene vortat! 21 Luc. 1. VI II 25 Pacuvius Teucro || 28 Afranius Auctione || 30 Accius Meleagro || 32 Varro Bimarco || 34 Accius Tereo || 36 Afranius Pompa || 39 Ennius Ann. 1. I. 19 at ego; aego L^; a. ego L^; supra ae eras,, ut vid., punctum. — luppiter add. Bibbeckius. — 20 ted Bothius; te cdd. — ut add. H^. — auxilii C; corr. Vossius. — 21 Facul, faciliter gl. — huic; ut hic ij. — 24 nolitate L. — 26 permulcendo M; praeficiendo C (o in H cum ras. faet. ex e). — propitiares H^. — 28 Autione H^. — 29 irridetur Pacuv. propter illud facul; quod etiam Varro videtur vitavisse, si modo scripsit quod traditur 'quod utrum sit magnum an parvum, facile an difficul.' v. infra. — haut H^; haud H^; aut rell. — ait monosyllabum. — una add. Lachmann. comm. in Luer. III, 400. — 31 istuc virile Vossius; virile istuc (istud prius H) C. — adverdam H^. — 32 Bimarcho H. — 33 an parvum om. L. — facul an Ald. — 34 Famulantur L^; simpliciter i-i {m. 2 sumpl.), H^. — Acc; ef. 463 adfari. — Terei H^. — 35 Cadmigena natum Vossius; catmo venatum edd. h. l ; cadmo generatum id. 463. — 38 fiuctatim Bibbeckius; fiuctuatim cdd. — accipito M; accipite v. — tege tu; u in ras. H^; f. tegito. — 39 Fortunatum H^; Furtunatim gl. — Annalium lib. I M; Annali lib. I H^; Annalibus I rell. — 1 ef. carmen a Maerob. III, 9, 11 citatum. — quod Vahlenus; ea G. — reque; reique Bothius; reliquae C(raeliquae Hs; raliquae Ho^; reliquae Ho^). — fidei cdd. — vobis qui e ITi. — 2 feliceter L. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 157 112 M. FRVSTATIM et FRVSTILATIM, per frusta, ut miuutatim. Pom- ponius Verre aegroto: 5 v^rum illi valeant qui . . luctant cum leonibns: eis ted obiect^s finistatim passerinum prandium? idem Satura: non friistilatim n^c minutatim dari. FASTIDILITER, fastidiose. Varro Cras credo, hodie nihil: 10 quibus instabilis animus ardens miitatiliter havet habere, [et] non habere fastidiliter inconstanti pdctore. FVGERE dictum est deterius fieri. M. Tullius de officiis lib. III: siqui vinum fugiens vendat sciens. FATIGARE positum pro fatigari. Vergilius lib. VIII: 15 oUi remigio noctemque diemque fatigant. FR^vsvs pro fraudatus [id est: ad fraudis fructum ne venerit]. Plautus Asinaria: n6u placet. metuo in commnne n^quam fraudem frausu' sit. FAXS, pro faces. Varro Gerontodidascalo: coetus confluit mu- 20 lierum tota Roma ♦ * ♦ quae noctu fieri initio solita etiamnunc spinea faxs indicat. — idem Sexagesi: 3 Pomponins Verre aegroto || 7 Pomp. Satura || 9 Varro Cras credam, hodie nihil || 12 III, 23, 91 || 14 VIII, 94 || 17 II, 2, 20 || 19 Varro Geronto- didascalo || 21 Varro Sexagesi (Ennius Alexandro). 3 Frustatim, frustilatim gl. — Fimstatim L^, Bamb.; Frustrotim {post 0 tras. tim) ifj. — frustulatim Bamh.; frustillatim docti. — frustra Zy,, Bamb. — 5 valeant M; valent v. — f. qui vaUdis. — luctant Bothius; luctantur v. (qui vi luctantur BibbecJcius). — 6 eis ted Bothius (tete Bibbeckius); et (ei H^) te C. — frustratim L, H^. — 7 Lucilii nomen lunius; Ennii Planckius addidere. sed rectius, nisi fallor , Bibbeckius per id, quod codd. hab., saturarum Pomp. alteram fabulam significari statuit, cuius his meminit Priscianus. — et potuit post prandium facile inter- cideie idem. — 8 minutim L^, H^, G. — 9 Fastidiligenter H^; ita et bis in scquentibus. — Varro; cf. 139 mutatiliter. — 10. 11 metrum agnovit Mei- nekius. — ennins pro animus L. — mutabiliter male cdd. h. l. — havet habere Bongars.; cf. comm. ad 139; habere hic cdd.; sed v. infra. — et secl. M; add. cdd. l. utroque. — ad priorem v. male adiunxit Meinekius. — 2)0st fastidiliter add. C babet habere fastidiliter. — 13 qui minus concinne cdd. Cic; siquis ed. a. 1476. — pro vinum venenum cdd. Cic. plerigue. — 14 n. N. — 16 n. N. — id est — venerit ut glosema ad Pl. versum pertinens secl. M cuin Goetzio. — ne; non L, H, Bamb.; om. ed. Bas. cum plerisque priorum; nisi ap. Ald. — 19 Faxs L, G, Bamh.; non H, Montepess., gl. — faces Quicheratus; cf. 114 l. fros; face v. — coet. add. M. — mnlierem G',.' — 20. 21 tota R.; cum ncque confluendi verhum cum genetivo iunctum possit tolerari, nec se- quentia, quibus nuptiarum veterum Romanarum ritus perscribuntur, ullo modo cocant cum prioribus, qtiae ad Isidis sacra vel ad alia spectant sollemnia. 158 NONIVS MARCELLVS 112. 113 M. 'adest fax involuta inc^ndio.' idem de vita populi Romani lib. II: cum a nova nupta ignis in face adferretur e foco eius sumtus, [cum] fax ex spinu alba esset et eam puer ingenuus anteferret. 25 FLAVISAS [eas] dici Varro aestimat, quos Graeci thensauros vocant, in epistula quam ad Servium Sulpicium dedit: Quintum Valerium Soranum solitum dicere, quos thensauros graeco no- mine appellaremus, priscos Latinos flavissas dixisse, || quod in 1 eos non rude aes argentumque, set flata signataque pecunia con- deretur. FORMIDVLOSVM, et quod ipsum formidet et quod sit formi- dabile. Sallustius in Catilina: non armatus hostis formidulosus. 5 Prvnisci, pro frui. Lucilius lib. XVIII: aeque fruniscor ego ac tu. 23 Varro de vita pop. Rom. II || 26 Varro epistula ad Servium Sulpi- cium (verba ipsa Gellii) || 5 7, 5 1| 6 Luc. 1. XVIII. apparet hic quaedam hausta, illa autem quae secimtu/r ad alium pertinere locum Varronis atque priora. — initio Riccobonus; initia cdd. — spinea Scdl.; cf. l. infra pos.; Fest. 245 s. v. patrimi; pinea v. — faxs L, H^, G, fax H^. — Varro; cf. 328 involutum. — Sexagiesi L^. — 22 ex Ennii Alexandro petita haec. conf. ed. pg. 92 sq. — involuta Varro l. utroque; obvoluta melius Gic. de div. I, 31, 67. — 23 Varro; cf. eomment. in 182 titionem. — 24 f ace V. ; facie cdd. — e foco Scal. ; foco H^ ; fuco rell. — sumptus C pr. L, . — post sumtus illud cum repetitum legitur v.; quod om. L, H^. — ex spinu Scal.; (e spina Turneh.); ex pinu G (ex finu Xj,- ex spin H^). — abbae L^; id. 2 ab- lata. — 25 et — anteferret M; ut — afi"erret (adf. L^) G; cf. Fest. 245. — 26 cf. Gell. II, 10. — Flavisas, thensaurus gl. — flavisas semel cdd. Gell.; alias omissa 1. — eas del. Quicheratus. — estimati, Bamh. — Greci L, H. — thesauros cdd. pr. i,. — 27 epistola H^, Bamh.; aepistula, m. 2 aepistola L. — ad Servium Me; cf. Gell. init. l. l.; ad servos marcnm Bamh.; adversus (adveruus L^) marcum G. — 28 Soranum Gell.; coram nunc G, Bamh.; quoram nunc Montepess. — diceret cdd. pr. H^. — thesauros cdd. pr. L^. — greco L, H; quod scripturae genus notare iam supersedeho. — 1 latinos H^, Bamh.; plane ut Gell. l. m. 3; latine rell.; v. — flavisas cdd. pr. i,. — 2 rue Bamh. — pro aes a is L^. — set; esset {praec. e) L, H^, Bamb.; sed H^, G. — signa atque (atquae H) L, jH, (prius signut atquae); signu atque Bamh. — 4 cf. Gell. IX, 12. — Formidolosum , formidabile gl. — Formidolosum fl,. — deinde H: eo (et m. 2) quod ipsum eo (id lineolis add. supra et infra del.) formidet (hoc lineola notatum infra, sed eadem erasa) et (add. m. 2) q. s. f. (eo quod ipsum et formidet quod sit Hoj); at L, G, Bamb.: et (eo L) quod ipsum et quod sit formidabile (formida rell. om. Bamb.). — f. addendum aliis. — ap. Gell. est: ut formidulosus dici potest et qui formidat et qui for- midatur. — 6 Catillina L, G; Catilinario, m. ^-Catilina, Hs; Sall. in Catilina Gell — ostis L, G. — formidolosus jgTi. — 6 cf Gell. XVII, 2, 5 sqq. — rui H,. — 7 aequa JEf,; id. 2 aequae. — rego G; eso L. — vix placet reponi aeque fruniscor res ac tu. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 159 113 M. Coelius lib. I: domus suas quosque ire iubet et sua omnia frunisci. — Novius Parco: 10 qu6d magno opere qua^siverunt, id frunisci non queunt. FELLARE, sugere, lambere. Varro Manio: tam eum ad quem venerint in hospitium lac humanum fellasse. FALLACILOQVENTIAE. M. Tullius de finibus bonorum et ma- lorum lib. IIII: quae diligentissime contra Aristonem dicuntur a 15 Chrysippo. ex ea difficultate illae fallaciloquentiae. FABELLAE. M. TulHus de finibus bonorum et malorum lib. V: libenterque se cum his congregant dantque se ad ludendum fabel- larumque audeitione ducuntur. FERA viTE positum pro agresti. Sisenna Historiarum lib. IIII: 20 et partim fera vite, partim lauro et arbuto ac multa pinu ac myrtetis abundant. FORAMEN. Sisenna Historiarum lib. IIII: neque porta neque ullum foramen erat, qua posset eruptio fieri. FLEXANIMA. Cicero de oratore lib. II: tantam vim habet illa, 25 quae recte a bono poeta dicta est 'flexanima atque omnium regina rerum oratio'. — Pacuvius Hermiona: 6 flexanima atque omnium regina rerum or§.tio! || 8 Coelius lib. I. cf. comm. || 9 Novius Parco || 11 Varro Manio fl 14 IV, 25, 68 II 16 V, 15, 42 || 19 Sisenna Hist. IV i| 22 Sisenna Hist. IV H 24 E, 44, 187 (Pacuvius Hermiona) || 26 Pacuvius Hermiona. 8 Caelius H; Q. Claudi Gell. in lemtn. et paragr. 2. — lib. I v.; lib. II C. — quosqne Quicheratv^ ; et ita puto scripsisse Gellium, posterioris aetatis usu duetum, cum ipse Claudius edidisset: suam quemque domum. — quoque C; quemque cdd. Gellii. — suam L^; id. 2 sua ni. — 9 pareo C pr. iZ,; parcus pleriqu^ libri Gellii (partus Z, parens Q). — 10 quesiverunt X«,. — nequeunt G^. — 11 om. h. l. Bamb.; gl. — Fellare, exsugere v. (sugere M)\ Fallere exsurgere C (exur. ff). — lambere Me; iam vere (iam vero G^) G. — Varro om. cdd. pr. H^. — tam ex eo quod praecedit iam suspicor ortum; tum quod non videtur posse tolerari, nisi praecessit cum, lun.; etiam Vahlenus. — 12 venerint vel veniant M; cdd. veniunt. — in lun.; et cdd. — hospicium Ho^; ospicium L; ospitium G. — veniunt hospitem Guietus. — I. h. f.; i. e. et ipsum esse hominem. — 13 Fallaci. loquencia, false dicta gl. — 14. 15 a Chrysippo ed. Bas.; a chiseppo (m. 2 a chrisippo, ut et Bamb., tum a chrisyppo) L; archisyppo, m. 2 a chrisyppo, H. — illae fallaciloquae (ita Manutius; fallaciloquelae cdd.), ut ait Accius, malitiae natae sunt Gic. — 16 Fabulae L^; Fabellae, fabulae gl — M. Tull.; cf. 191 auditus; 282 duci. — 17 congrecant L^. — audeitione; audacione L^; audutione H^; auditione L^, H^, G. — 19 vite hic et infra Canterus, al. multi; bite cdd. h. l.; item H infra; bita gl.; illud vite h. l. videtur delendum. — historia H^. — 20 et add. H^. — partim H^; paratim rell. — tera prius L. — bitae L, G. — arbuto H^, Quicheratus; arbusto L, H^, G, v. — muta L, H^. — 21 mirtetis L, Hi, G. — 23 quas i,. — 24 vim om. Bamb. — 25 rictae i,. — 26 Pacuvius e. q. s. om. Bamb. — 27 o Bentin.; hoc cdd. — flexanimus hic 160 NONIVS MARCELLVS 114 M. FROS, pro frondis. Vergilius Georgicorum lib. II: l praecipne cum fros tenera inpmdensque laborum. Varro de re rustica lib. I: quod Cato ait, circum fundum ulmos et populos, unde fros ovibus et bubus sit. PALAE turres sunt ligneae. Ennius lib. XV: 5 malos diffindunt; fiunt tabulata falaeque. haec sunt et in Circo, quae aput veteres propter spectatores e lignis erigebantur. FORIA, stercora liquidiora. Pomponius Macco: conforisti m^, Diomedes! " 10 Laberius [inj Panilicis: foriolus, em, vid^ris; in coleis cacas. Poriolus, qui foria facile emittat, soluti scilicet ventris. FLOCES, fex vini. Caecilius: ad p61 ego neque flor^m neque floces v61o mihi: vimim volo. 16 FEBRVARE positum pro purgare et purefacere. Varro de vita 1 II, 372 II 3 I, 24, 3 || 5 Ennius Ann. 1. XV j| 9 Pomponius Macco || 11 Laberius Panilicis (cf. comment.) || 14 Caecilius (Polumenis) || 16 Varro de vita pop. Rom. I. active, ut ap. Catullum; alihi ap. Pac. passive. — reginarum pro regina rerum L. — 1 Fros pro fronde gl.; Frons cdd. (ns f. in ras. i); cf. Gharis. 105. — frondis Quicheratus coll. Seren. Samrn. v. 185; fronde (funde Bamh.^; frode H^) v.; mrg. H: quia frons et frondis dicunt veteres. — ita id. Non. 553 glandis; 112 faces; 29 calces; 145 neces; nisi facis potim scrihendum et calcis et necis. — Verg.; cf. 486 frons. — lib. II om. L. — 2 precipue (praecipuae teste Onions.) cum solus hahet H^. — dum Vergilius. — frons C. fros apud V. legisse Servium, quod et h. l. restituit Lips., satis doccnt, quae adscripsit Bihheclcius adhibitis codicibus. — 4 fros Char. 105; frons C; cdd. Varr. — obibus L^. — sit et materies, seri oportere Varro. — 6 diff. Merula; defindunt cdd. — 7 haec C. — et circo G. — apud C pr. L^. — 8 eligebantur L^, H^ (eleg. L^). — 9 Feria L^. — tercora H^. — Maccho G. — neglegentia lapsum Non. et h. l. et pg. 238 s. l. adtendere Maccum adferre pro Macco milite vel M. sequestri vel M. virgine prohahiliter statuit Bitschelius Parerg. 134. primum tamen titulum ideo excludi praestat, quia M. miles a N. non citatur alihi. — 10 conforiasti Salmas. — 11 La- verius C. — Panilicis; f. Paliliis vel Pariliis (Paliliciis male BotMus), ruistica ahlat. flexione, ut Hilariis, iliis; cf. Neuii gr. lat. I, 291. — 12 fer. G. — em M; esse v. — videres L, H, G^. — coleis; coles (i. e. canles) Buechelerus; coleos (culeos H^) C. — coles ohscene dictum. — 13 feria H^. — solutis H; lutis L. — licet id. — 14 cf. Gell. XI, 7. — flocces cdd. Gell. — flex L, faex ed. Bas. ; seces gl. ; f. feces ; cf. comm. in l. fros. — fini H^ . — Caec. ; in Polu- menis; cf. Gell.; gui tamen v. non adfert. — Polumenis pro ad pol ingeniose Bentinus; quamquam hoc videtur aptissimum. f. illud Polumenis jaer compendium scriptum ante id quod est ad pol excidit. — 16 ad pro at. — neque floces neqiie florem Vrhin. 307. — noque florem L^; neoque id. 2; H^, G. — florem, sc. vini. — 16 pura facere G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 161 114. 115 M. populi Romani lib, I: in eorum enim sacris, liba cum sunt facta, incerni solent farris semine; ac dicunt se ea februare, id est pura facere. 20 INCIPIT PER G LITTERAM. GRVNNIRE dicuntur porci, quod eorum proprium vocis est. Varro Aboriginibus, jcsqI ccvd^QaTtcav (pv0E(og: griindit tepido lacte satiir mola mactatua porciis. 25 Cicero Tusculanarum lib. V: aut grunditum, cum iugulatur, suis. — Laberius in Sedigito: grundientem asp^xi scrofam. Grundulis Lares dicuntur Romae constituti ob honorem porcae quae triginta pepererat. || 1 GRANDIRE est grandefacere. Varro rerum divinarum lib. II: cum humus aut semina recipere non possit aut recepta non reddat ant edita grandire nequeat. — Plautus Aulularia: testudineum istum tfbi ego grandib6 gradum. 6 Lucretius lib. II: quae nunc vix nostro grandescunt aucta labore. 22 Varro Aboriginibus J 25 V, 40, 116 || 26 Laberius Sedigito || 28 cf. comm. II 1 Varro Rer. hum. I || 3 I, 1, 10 || 5 II, 1160. 18 incerni, supra 8cr. inicere, G. — incernere Quicheratus; f. recte; quod si ita est, servari potest infra dicere. — semina Riccohonm, satis probabi- liter; cf. tamen Heind. ad Hor. sat. II, 4, 75. — dicunt M; dicite prius H; dicere rell. — 21 Grundire v. — cf. 464 grnndire. — Grunire priu^ H — vocis om. Bamb. — 22 Varro; cf. 156 pipare; 450 gannire. — nQiavoQavzmv qpuceoo L, H; nsQi ccavoQcovTcov cpvcsoc G. — 23. 24 vv. constituit Lachvi. opusc. pg. 68. — tepido lun.; lepido (laepido jBTi) C. — 25 post Tuscula- narum add. ^l H^. — gruntitum prius L. — iulatur H^. — 26 Laberius; cf. 464 grundire. — Sedigito Bentin.; Sedicito h. l. cdd.; 464 Sedicit. — 28 ante Grundulis nesdo an Varronis libr. rerum humanarum vel de v. p. B. notio exciderit. — Grundulis Ho^, ed. a. 1476; Grundules Quicheratus; Grnndulsis cdd.; gl. — onorem L. — 29 portae Bamb. — ante pep. addend. vid. capita vel fetus, ut Cass. Hemina: sus parit porcos triginta; cf. et mrg. H. — peperat Bamb., L^. — in mrg. H haec legi testatur Onionsius: Aeneas cura venit in Italiam habebat porcam, ex qua divinationem solebat capere, quae elapsa peperit XXX porcellos. in eius honorem erant ista sacra, quae istic dicuntur. — 1 grande facere gl.; grandem f. rell.; v. — ^^Varro; cf. Cic. de sen. 15, 51 ipsius terrae vis ac natura delectat e. q. s. — II L, prim H; I H post ras. ; G. — 2 humus aut M; aut humus v. — semina recipere Popma; seminari (seminare H^) incipere C. — 3 edita; puto reddita. — ne- queaut L^. — 4 grandivo C. — grandum H^. — 6 lib. III cdd. — 6 gran- desunt C pr. H^. — aucta Lucr.; acuta C. XoiN Mbac. C. D. ed. L. MyBi.xRB. 11 162 NONIVS MARCELLVS 115 M. idem lib. I: quidque sua de materie grandescere alique. Accius Meleagro: fruges prohibet pergranddscere. 10 Pacuvius Doloreste: n^c grandiri friigum fetum p6sse nec mitiscere. GRANDITATEM. Sisenna Historiarum lib. IIII: neque aetatis granditatem neque aera merita neque ordinis honestatem aut vitae dignitatem sibi esse excusationi. 15 GEAVIDINOSI. Cicero Tusculanarum lib. IIII: itaque dicimus gravidinosos quosdam, quosdam torminosos. GRALATORES sunt colobathrarii: gralae enim sunt fustes, quis innituntur. Varro Miituum muli scabunt [graece], nsQl iIjcoql6(iov: ut, gralatores qui gradiuntur, perticae sunt ligneae 20 sine Qvd-^ia et ab homine eo, qui in is stat, agitantur; sic item 7 I, 191 II 9 Accins Meleagro || 11 Pacuvius Doloreste || 13 Sisenna hist. IV II 16 IV, 12, 27 II 19 Varro Mutuum muli scabunt. 8 sua de Lucr.; surdae C. — materie L; matereae, m. 2 materiae H; materia ed. Bas.; item cdd. Lucr. — alique Lucr.; aliqua C. — 10 frugis C. — 11 Pac. ; cf. 343 mitis — maturus. — Doloreste H^; Du]. rell. — 12, foetum H. — mitescere G pr. L^. — 14 aera Me; ea C; f. neque emerita stipendia. — neque ord. G; ne ord. (hordinis L, horridinis Flor. m. 1) L, H, Bamb., Montepess., Flor.; cf. comm. in 124, 17 h. ed. — vitae add. Teuffelius ann. philol. a. 1871 pg. 280. — 16 esset H^. — excusationem prius Bamb. — 16. 17 cf. 32 tormina. — quosdam alter. om. hic ut 32 cdd. — terminosos G, ut 32 L^, H^; terorminosos Bamb. — 18 ovi. hoe l. gl. — Gladatores L, Bamb.; Gladi- tores H^; Glaratores G, H^ {hic pr. Gladrat.); cf. Varr. VII, 69; Paul. 97; Placid. 50. — colobathriirii Bentin. {id. coni. calob.); colobathatrari L, H, G.^, Bamb.; colobatatrari G^. — grallae Bentin.; gralare L, H, Bamb., G^; glarale id. 2. — 19 quis innituntur Pius; fort. quis nituntur; qui mittuntur (mituntur prius H) C, Bamb. — mrg. Ho: forsitan gladiatores, qui certabant gladiis; item: illi fustes, qui in certamine mittebantur, sic di- cuntur; mataras, materellos quos dicimus. — Mutuum muli scabunt Pius; mutum mulis (malis H^ calvunt 0. — animadverte illud esse hemistichium posterius trim. iamb. vel troch. tetram.; nam et alia multa Bomanorum pro- verbia ex comoediis fuere petita. — post scalvunt add. in cdd. graece; om. Ald. — 20. 21 ipcoQia^ov Scal. ad Auson. pg. 75, Me; araQiC[iovt C. — tisqI ^^(optcfiov cdd. 167 poUictores; 228 tractus; 234 aptum, facili illud quidem errore; ct ita inepte v. — ut add. Bothius; cf. supra. — glatatores L^; glaratores H^, prius G; gladatores L.^, H^; glaatores G post ras. — qui C; quis Salmas.; sed potest servari illud; cf. comm. in pg. 11 l. tororum. — graduntur L, H^. — ligna (ita iam Oehlerm) sine Qv&[im et M; lignae finaremolet H^; lignae (ligne G) finareinolet (fyn. L) rell. — in iis stat Muretus; inistat G. — agitantur Muretus; agitantnr item H^; angitantur rell. — item M; ili C. — 22 a. n. L, G; am IN (in ras. m. 2) ri H. — DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 163 115. 116 M. animi nostri sunt gralae crura ac pedes [nostri]: ex se dxsLvrjToi, sed ab animo moventur. GRANDILOQVI. Cicero in oratore: nam et grandiloqui, ut ita 25 dicam, fuerunt cum ampla et sententiarum gravitate et maiestate verborum. — et Tusculanarum lib. V: qui taudem. isti grandi- loqui contra haec duo, quae maxime angunt? GVTTATIM. Plautus Mercatore: quod guttatim contabescit, quasi in aquam indideris salem. 30 Ennius Hecuba: 1 vide hiinc, meae in quem || lacrumae gnttatim cadnnt. GRACiLiTVDO pro gracilitas et gracilentvm et gracilens et GRACILVM pro gracile. Accius Amphitryone: tamen et statei gracilitudo propemodum et lactiis focit, 6 ne dubitem. Ennius lib. VII: dedncunt habiles gladios filo gracilento. Laevius Protesilaodamia: gracilenti' colorem; 10 idem: ex hoc gracilens fit. Turpilius Canephoro: 24 6, 20 II 26 V, 31, 89 R 28 I, 2, 92 || 30 Enniua Hecuba || 3 Accius Amphitryone || 6 Ennius Ann. 1. VH || 8 Laevius Protesilaodamia y 10 Laevins || 12 Turpilius Canephoro. grallae lun.; galaea L, H^ ; galae H^; galeae G. — nostri del. Quiche- ratus. — ex se dKivrjxoi. Muret.; essiare (litt. eapitalihus) KSivrjToi C (illud IIE ex seq. KEI brtum). — dyisivi^toi; ita pg. 5 s. l. dnaedus: dnb xov KSivsiv. — 26 gravitatem et maiostate L^. — 26 thusculorum prius L; thusculanorum corr. id. m. 1; thusculanarnm 2. — gradiloqui L^. — 27 maximae i,. — agunt^r. L. — ap. Cic. seq.: melius se habent quam Epicurus. — 28 Plaustus Barnb. — Plaut.; cf. 223 salis. — 29 quod Pl.; quo cdd. — in aqua cdd. et hic et 2.23. — 30 Haecuba C. — 1 hunc — in quem Me; hinc — inquam C (vi dehinc omissis mediis lacrimae Ho^). — lacrimae H^; meae Ji. — 2. 3 ita M; Grac. et gracilens pro gracilis et gracilentum (gra- cilemtum Bamh.) pro gracili (gracilis privs H) et gracilium (pro gracili et gracilium om. Bamb.) pro gracilitas cdd.; Gratilitudo, Gratilitas gl. — Quicheratus: Gracilitudo pro gracilitas, et gracilens, gracilentum et gracilum pro gracile. — 4 statei M; statnae et G. — cf. Ludl. l. XXVIII: quare pro facie, pro statura Acciu' statum? — et propem. C; del. et Cfrotius. — 6 Enius H — 7 radios Lips.; sed conf. comment. Enn. 189. — gracilendo G. — 8 Laevius Osannus; Naevius C. — Protesilatidamia iT, ; id. 2, L, G Protesilaodemia. — 9. 11 in Laevianis anaepaestici numeri sint an ionici dis- cerni nequit. — 9 gratilentis H,. — 10. 11 idem: ex h. Vossius; dum ex h. r. - gracilens Ald.; gracilans C. — 12 Caneforo G. 11* 164 NONIVS 'MARCELLVS 116 M. nosti quam sit cracilo corpore. GRANDAEVITAS. Accius Alcimaeone: quia n^c vos nec ille inpiine inrideret meam 15 grandaevitatem. idem Bacchis: quia ndque mors neqne vetiistas neque granda^vitas. Pacuvius Hermiona: quod tamen ipsa 6rbitas 20 grandaevitasque Pdlei penuria stirpis subaxit. GEMINITVDINEM. Pacuvius Atalanta: habeo ego, istam qui distinguam int^rvos geminitudinem. GNARITAS. Sallustius Histor. lib. HI: diversa, uti solet rebus 25 perditis, capessivit; namque alii, fiducia gnaritatis locorum, occul- tam fugam sparsi, pars globis eruptionem temptavere. GALLVLASCERE, pubescere. Novius Exhodio: piierum mulieri praestare n^mpe scit, quanto siet melior cuius vox gallulascit, ciiius iam ramus r6borascit. 30 14 Accius Alcmeone || 17 Accius Baccbis || 19 Pacuvius Hermiona || 23 Pacuvius Atalanta || 26 Sallustius Hist. III || 28 Novius Exodio. 13 gracilo Quieheratus; cracile L, R^; gracili H^, G. — cum illo cra- cilo, quod optimis adseritur libris, conf. l. Pauli 53 cracentes, graciles. — corpus in L esse refert ed. Bas. — 14 Grandaevitas ; nullum l. in L; om. Bamh.; gl. — Grandevitas L^, H; gramdevitas L^. — Alcimaeone; Alci- machone L, O; Alcimacchone prius H. — 15 quia f. ex seq. exemplo irrepsit. — nos G. — grandevitatem L^, H (gramdev. Xj). — 18 quia; quae Scal.; quin Bothius; fuit qui illud quia ex Alcmeonis versu h. l. putaret repetitum. neque m. n. v. M; neque v. n. mors C. — grandevitas L, H. — 20 quod pro ad quod. — 21. 22 grandevitasque L, H. — penuria (ahlat.) M (penuriam st. subauxit male Itihheckius) ; per penuriam cdd. — displicet quippe illud per; quamquam Pelei disyllahum in iamhico metro potest tolerari; ut alihi ap. Pae. Capherei trisyll. in trochaeis; cf. de re m. 266 sq. — subaxit Bothius; subaxet C. subaxit pro coegerit; agitur de Pyrrhi coniugio. — 23 Paccuvius L. — Atalanta ed. Bas.; Athalantha L, H; Athalenta Bamh. — 24 abeo ij, H^, Bamh., Montepess. — gemitudinem G. — 25 Sall., cf. Prisc. 902 {uhi est div. — cap.). — istol, m. 2 istor L; histor G; historiarum H. — 26 capessiu Bamh.; quod vel capessium potest esse vel capessivit (velut 108 s. l. externavit hahet id. conternaii pro consternavit) ; capessium Quicherato teste Paris. 7665; 7666. Bentinus capessunt; vix recte, cum Prisc. utatur h. l. ad asserendum perfectum capessivi; et potuit praecedere turba vel simile. — fidutia Hj. — 27 pars add. Colerus; fugam, pars Me. — 28 Gallulascere Quicheratus; Gallulare cdd.; gl. — exhodio J3,; exodio rell. — 29. 30 nempe scit M; noenu scis Ribbeckius; nemo scit C. — siet melior Bothius; melior sit C. DE flONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 165 116. 117 M. GRATVLARi, gratias agere. Ennius Hecuba: luppiter, tibi, summe, taadem male re gesta gratulor. Naevius belli Puniei lib. I: manusque susum ad caelum siistulit suas rex 35 Amulius ac laetus gratalabat dfvis. Afranius Cinerario: quod salvua venis m^liusquest, gratuldr dis. || 1 GARRIRE, quasi inepte strepere. Cicero de oratore lib. II: nam et seclis multis ante gymnasia inventa sunt quam in his philosophi garrire coeperunt. GARGARIDIARE, Varro epistula ad Fufium: Quintiporis Clodi, 5 Autipho eris; ac poemata eius gargaridians dices: 6 fortuna! o f6rs fortuoa! GALLINAS. Cicero Academicorum lib. IIII: qui gallinas alere permultas quaestus causa solerent, i, cum ovum inspexerant, quae gallina peperisset, dicere solebant. 31 Ennius Hecuba || 33 Naev. Bell. Pun. I || 36 Afranius Cinerario || 1 II, 5, 21 II 4 Varro Epistula ad Fufium (Ter. Phorm. V, 6, 1) || 7 II, 18, 57. 31 cannius X,. — 32 lupiter L^, H. — 33. 34 nevius (neu in ras. 1/jj) C. — I M; manusque Merula; III: isque v. — sustulit om. L. — rex Stephanus; res G. — 36 id. AmuUus; Amulius quid. ap. Bentin. — ac laetus {vel cunctisque) add. M. — gratulabat id.; gratulabatur v. {prius M: Amulius divisque gratulabatur). — 36 Afran. ; cf. Prisc. p. S04. — 37 cum pro quod Priscianus. — meliusque est Prisc; melius est C. — diis C et pars Ubr.' Prise. — totum fragmentum ita instaurandum: io, Sexi» frat(lr, mi salve. revalui (om. Prisc ). — quod {vel cum) salvus venis meliusquest gra- tulor dls. — 1 ineptae L^. — 2. 3 seclis C; seculis vel saeculis ap. Cic. — cymnasia L^. — filosopbi L^; philosophia H^. — 4. 5 Gargaridiare etiam Montepess.; Gargadiare L; Bamb.; gl.; Gragadiare if,. — Varro; cf. 425 fors et fortuna. — epistola L^, H, Bamb. — Clodi, Antipho eris M (Clodi Antipho fies Eiesius; Antiphonis nomen iam invenit Bu£chelerus) ; clodiant foriae C; Clodiani foriae Scal; at Clodium, non Clodianum dictum homi- nem apparet ex l. Bimarci pg. 448 s. v. edolare. — gargaridicens Bamb.; s gargaridans G teste Schneidero. — gargaridiare pro garganzare, ut Medientius pro Mezentius in quibusdam Vergilii libris, ut Ariobardianes pro Ariobarzanes ap. Gran. Licin., al. — sensus autem, a neinine hactenus perspectus, idque Nonii culpa. nam omissa ab eo, unde suspensum illud Quintiporis Clodi. fuere olim ut puta talia: invitatus ad audiendos versus Quintiporis Clodi, Antipho eris. illa autem o fortuna, o fors fortuna, quae ironice dicta apparet, cum verba sint Getae Terentiani, qui Phorm. V, 6, 1 tali praeconio prosequitur fdicitatem Antiphonis, hic apte translata ad ipsum Antiphonem. — male quidam de surreptis a Quintipore, qui et ipse comoedias scribebat, Terentio verbis cogitarunt. — 7. 8 IIII Me; III cdd. — i M; ii alter Lugdunensis apud Halmium, hii prior et Vindobonens. ; lib. (libro L) II aperta erroris origine i, ; Bamb.; idem lib. (libro L, H) II jL^, H, G; del. 'idem lib.' hi Me. — cet. cf. Cic. l. — quae id cdd. Cic. 166 NONIVS MARCELLVS 117. 118 M. GABALVM crucem dici veteres volunt. Varro "A^^ov [letQsts, lO tisqI (fiXccQyvQLas: nos barbari, quod innocentes in gabalum suffigimus Rom&,no8, vos non b&rbari, qui n6xio8 absdlvitis? GENiALis, hospitalis. Santra de antiquitate verborum lib. III: scis enim geniales homines ab antiquis appellatos qui ad invitan- 15 dum comiter vino et largius adparandum cibum promtiores essent. GANGRENA est cancer. Lucilius Satyrarum lib. I: serpere uti gangrena malum ad quem herpestica posset. Varro neQl i^aycoyijs: non vituperamus, cum scimus dictum praecidi oportere, si ob eam rem gangrena non sit ad bracchium 20 ventura. — idem de vita populi Romani lib. III: quo facilius animadvertatur per omnes articulos populi hanc mali gangrenam sanguinulentam permiasse. GENIVM, parsimoniam. Terentius in Phormione: suum defraudans g^nium conpersit miser. 25 Lucilius lib. XXVI: ciiret aegrotum, sumtum homini pradbeat, geniiim suum fraudet, alii parcat. GOMIAE, gulosi. Lucilius lib. XXX: illo quid || fiat, Lamia et Pytho oxyodontes 1 quod veniunt, gomiae viles, vetulei, inprobei, ineptei? 10 Varro "Afifiov nsrQEig || 14 Santra de antiquitate verborum III || 17 Luc. 1. I II 19 Varro tisqI i^aycoyrjg \\ 21 Varro de vita pop. Rom. JII || 24 I, 1, 10 II 26 Cuc. I. XXVI II 29 Luc. 1. 30. 10 "Afifiov — (pd. lun.; 9[iov(i8fisio nsQi cpifnaQrvQav C. — ■ 12 nocentes male Me. — 13 Romanos M; pro guo v., quod misere abundat, homines; cum piratis vel rehellibus, qui captos Bomanos cruci affixerant, agi upparet. — qui Bothius; quod Bentin.; quid C. — absolvitis Bentin.; obvestis C. — 14 hosp. Bamh.; ospicialis L; ospitialis prius H; ospitalis R post ras., G, gl. — 15 f. scito. — abpell. quid L^. — 16 com. vino add. M. — adparandum; puto adponendum. — ciuum L^. — promtiores L.^; promtioris id. 1; promp- tiores H, G. — 17 Gangrena, cancer gl. — carter Bamh.; carcer Par. 7665; 6. — Lucil. v., Lucretius C. — 18 cf. comm. Luc. pg. 196; Ovid. metam. I, 190 sq. — malum M; malo C. — ad quem (intellegitur populvs Momanus) L, H; atque G. — erpestica prius G. — 19 &nsQi G. — scimus M; sciamus v. — dictum, pro digitum; quod coniec. Lips. — 20 cagrena L^. — bacchium C. — 21 id est L^, H^. — lib. IIII prius H — 23 permiasse Quicheratus; perimasse C; permeasse v. — 24 Ter.; cf. 31 de- frudare; 525 demensum. — form. C. — 26 defraud. L, H^, Bamh.; defrud. JEf post ras., G. — conspersit C, Bamh.; qui seq. exemplum omittit. — 27 egro- tum L. — sumtum C. — 28 fraudet M; defraudet H^ ; defrudet L, H^ , G. — alii V.; ali C. — 29 Gemie, golosi gl. — Gomiae 31 ; Gemiae cdd.; Gumiae V.; cf. comm. in Luc. IV, 2. — 1 laminae iZj. — Pytho oxyodontes Scal.; pitto ixiodontes C. — 2 viles M; illiae L; H; illi, supra scr. ae, G. — DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 167 118 M. GLVMAM Varro folliculum graui frumentarii dici putat, de re rustica lib. I: granum dictum, quod est intimum soldum; gluma, 5 qui est folliculus eius; arista, quae, ut acus tenuis, longe eminet. GERDivs. Lucilius lib. XXX: , curate, domi sint gerdius, ancillae, pueri, zonariu', textor. GRAVIDAVIT, implevit. Caecilius Titthe: 10 per mysteria hic inhoneste, inceste gravidavit probro. GEEMANITVS, fideliter: dictum a germanitate. Pomponius Praefecto morum: ut, siquis est amantis animi, gaudet sicui quid boni 15 eveuit, cuius amicus est germanitna. GENEROSVM, nobile vel forte. M. Tullius de officiis lib. III: cumque de imperio certamen esset cum rege geueroso ac poteuti. GRATIOSVM, multae gratiae. M. Tullius de officiis lib. III: qui esset, ut argentarius, aput omnes ordiues gratiosus. 20 GRATIPICARI, gratum facere. M. Tullius in Hortensio: quare adgredere, quaeso, et gratificare reipublicae. GERRAE, nugae, ineptiae; et suut gerrae fascini, qui sic in Naxo, iusula Veneris, ab iucolis appellantur. Plautus Asiuaria: gerrae ! 26 qoi sese parere ^pparent huius Idgibus profecto. idem: 4 I, 48, 1 II 6 Luc. 1. XXX || 9 Caecilius Titthe fl 11 Pomponius Praefecto morum || 16 III, 22, 86 || 18 III, 14, 58 I| 20 Cicero Hortensio J 23 III, 3, 10 || 26 Plautus Pers. I, 3, 9. vetulei, inprobei, ineptei M; vetulae, inprobae, ineptae v. contra lemma Non. — cf. comm. Luc. in XXX, 39. — 3 frumentarii prius H; frumentari rell. — 5 aris tamquam l/i,- aristaque L, Bamb. — tenus loco Bamb. — longa minus bene ap. Varr. — eminet e gluma ibid. — Gl male mrg. H gerdius, textor; gl. gerdius, toxtor. — 7 curate Passerat.; curare cdd. — curare omisso ut; cf. comm. in Luc. XXX, 40. — 8 textor lun.; tector G, Bamb. — 9 Gradavit L. — Titthe lun.; titte C. — 10 misteria L, Bamb. — inceste add. 31. — probo H^, P, G. — 11 Germanus Zj. — 14 amantis animi M; amicus amici cdd. — sicui quid Schneiderus , Duebneru^ ; sicui qui prius H; sicut qui L, H ex corr., G; sicut quid Bamb., Montepess. — 16 cuius ed. a. 1476; cni ». — 17 potente cdd. Cic. — 19 qnid L, H^. — apud C pr. L^. — 20 Gratiiicari Ald.; Gratificare cdd. — gratum f. G, gl.; regratum f. Bamb., L, H^ ; id. m. 1 vel 2 expuncto re suj)ra scr. se ; g[uod del. 3 refert Onions. — 22. 23 om. h. l. Bamb., gl. — f. et sunt gerrae fascini venerii, qni sic in Naxo insula ab incolis appellantur. — fascini, sc. pudenda. — qui sin Naxo L. — in Naxo; Sicula urbs intcllegenda; ubi in fano Veneris magna ostenta- bantiir fascina. — in Asin. H^. — 25 sese p. Plaut.; se esperare H^; sesperare Li, G; se sperare L^, H^. — prof. ap. Pl. ad seq. pertinet. — 26 id est H^. 168 NONIVS MARCELLVS H8. 119 M. ' hic adeiit, credo, congerro meus. ut conlusor [meus], qui easdem exerceat nugas. Caecilius Portitore : 'fur, depopulator!' — 'gerro!' || 30 GALLAEE, id est baccare. Varro Eumenidibus: cum illo l venio, video gallorum frequentiam in templo, qui, dum messem hornam adlatam inponunt aedis signo, seic deam gallantes vario recinebant cantu. — idem eodem: nam quad venustas his adest gallantibus! 5 GANEONES a ganeis dicti, ut popinones: ea sunt loca vinu- lentiae ac libidini apta. Varro Modio: et hoc interest inter Epi- curum et ganeones nostros, quibus modulus est vitae culina. — M. Tullius in Catilinam: quis ganeo, quis adulter, quae mulier in- famis, quis corruptor iuventutis? 10 GLVBERE. Varro de re rustica: duritia est enim causa, quod non 28 Caecilius Portitore || 1 Varro Eumenidibus || 4 Varro Eumenidibus 7 Varro Modip || 9 II, 4, 7 || 11 I, 55, 1. 27. 28 adherit G. — aderit credo in ras. H^. — congerro meus Bentin.; congerrae omnia eius H^; L^; id. 1 congeri omnia eius; congerrae, m mrg. congerio meus, dd. omnia eius, H^; congerius meus congerrae G. — meus secl. M. — qui easdem; puto quia casd.; illa quod, quia solere a N. cum eoni. iungi notum. — 30 fur, depopulator {puto depilator; ut alibi invenitur expilator), gerro Bostius; cur depopulator (depopulato L) gerrae (gerre L^) C; •■cur depopulatur?' — 'gerrae!' v. — 1 id Me; ut cdd. — baccare L, H, Lugd., gl.; bacchare ed. Bas.; bacchari Salmas. — Eomenidibus H^. — illo Bentin.; illos C; illoc (j>ro illuc) Ribbeckius. — 2, 3 venio Salmas.; vento C; ventum Quicheratus. — dum messem hornara adl. imponunt LacJm.; dum essena hora nam adl. imponeret (inp. L^) C. — aedis signo, sic deam lun.; aedilis signosiae et deam (deum Ho^) C; Attidis signo, syn- odiam non hene Laclimannus; dum messem hornam adlatam imponeret aedilis signo Cybelae (hoc male) Biesius, qui coll. inscriptionibus aedilem eum q^i pontificium munus obtineat dici volt. — 4 recinebant Guietus, Lachm.; retinebant C. — recinebant cantu: idem (idem iam Passerat.) M; recinebant studio C. — idem eodem; cf. 267 castum. — 5 nam quae v.; namque cdd. l. utroque; vetustas id. h. l. — his Sahnas.; hic cdd. l. utroque. — 6 Gan- neonis a ganneis gl. — popinones Ald.; popiones C, Bamb. — ea sunt M; et sunt V. — vinolentiae, u scr. supra o, H. — 7 libidinis L, H^. — Varro; cf. 55 colinam. — 9 Catilina (Catillina L) C. — q. g., quis nepos (om. cd. Bhenaugiensis) , quis adulter Cic. — 11 Gluvere C; Gluere Bamb.; Glu- bere, distringere (destr. mrg. H) gl., mrg. H. — Varro; cf. 403 stringere, de- cerpere: quod non — glubit. — duritia om. Bamb.; duricia G. — causa (per compendium scriptum) M; ea cdd. — ap. Varr. sunt haec: durities enim eorum (sc. digitabulorum) quod; quae non intellego; quod autem ne existimes delendum iuncta Varronis et Non. hic pariter ac 403 Ubrorum ohstare videtur auctoritas. ipsum V. puto dedisse: durities enim eorum causa, quod. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 169 119. 120 M. solum stringit bacam, sed etiam ramos glubit ac relinquit ad ge- licidium. GRAMIAE, pituitae oculorum. Caecilius: 15 grammonsis oculis ipsa, atratis dentibus. GIGERIA, intestina gallinarum cum isiciis cocta. Lucilius lib. VIII: gigeria insunt sive adeo hepatia. 20 GLis, nominativus ab eo quod est glires. Laberius in Aquis caldis: et iam hic me opimus somnus [premit] oppremit, ut glis ♦ * * Plautus genetivo plurali: glirium examina. 25 GENVS, generis. Laberius [in] Imagine: genus [generis] nostri parens. INCIPIT PER H LITTERAM. HAVENTIA, ut iudustria, sapientia, concordia. Claiidius libro septimo: *animos eorum haventia inflarat'. — ab eo quod est 30 havere. || • 1 HORA, iuventutis dea. Ennius Annalium lib. I: teque, Quirine pater, veneror, bene Horamque Quirini. 14 Caecilius || 16 Luc. 1. VIII fl 20 Laberius Aquis c.ildis || 24 Plautus ]| 25 Laberius Imagine || 28 Claudius lib. VII || 1 Enn. Anu. I. I. 12 stringit, scil. manus. — bacam X,, H^, G; baccam Z/.^; vaccam jff,, Bamh. — ramos Varro; ramis h. l. cdd.; ram 403. — gluvit cdd. h. l. — relinquit Varro; reliquit cdd. — ad gelicidium retectos Varro. — 15 gram- mosis H.^, G; gramiosis Me. — ita flexosus pro flexuosus, sim. — dentibus Ald.; gent. C. — 16 Gigerica Hy. — cf. comm. in Luc. VIII, 8. — cum is. I.Doma; conhis et ita C (om. conhia et ita cota. Bamb.). — 18 gigeria (itaBentin.) ; insunt M; gizerini sunt C. — 19 hepatia lun., hepetia C. — 20 est M; sunt V. — 22. 23 et iam M; etiam v. — opimus Passerat; optimus C. — opprimit, ut glis M; premit (pmit L, H) opprimitur glis (ut premitur cd. N. Fabri) C. — 24 genit. C pr. L^. — plurari L^. — gliuium L, H^. — eximina G. — 25 om. gl. — Genus M; Genus supra u scr. i L, genius H, G. — Genius, generis deus male v. — mrg. H inepta interpolatione , ut saepius: genius naturalis deus, qui ortum nostrum excipit. — in om. H^; habct et Bamb. — 26 genus M, genius v. — generis del. M. — quod fuere qui dicerent non admittendam coniecturam nostram, quod non agatur hoc capite de mutatis de- clinationibus, eos numquam legisse hoc caput satis apparet. — 28. 29. 30 Habentia — habentia — habere cdd. ; corr. Gifan. — n. N. — ut add. H^ ; aut L. — 1. septimo (VII G, Lugd.) Claudius (Cladius H) cdd. — animus L^. — habentia om. G. — inflaret G. — ab — havere f. delend. — 1 iuventatis L^ ; luventas dea Mcrula; f. recte. — Annalium QuicJieratus ; Annali v. — liber primus L^; id. 2 libro primo. — 2 teque (add. Columna) Q. p. v. bene H. Q. vel teque 170 NONIVS MARCELLVS 120 M. HALLEC, genere neutro. Plautus in Aulularia: qui mi olera cruda ponunt, allec adduint. Oratius in lib. II Sermonum: 5 ego faecem primus et allec miscui.1" HALOPHANTAM, ut sycophantam, hominum genus nequam, quod ob suenda mendacia miserrima mercede conducitur. Plautus: halophantam an Bycophantam magi' dicam esse ... 10 et alius nobilitatis obscurae: halophantam mendac^m velit. HiPPOCAMPi, equi marini, a flexu caudarum, quae piscosae sunt: et est graecum. Menander: ovx ovtog iTCTtoKccfinog eai' bv alQ^SQi; 15 Naevius Sirenocirce: ddlphino cinctis vehiculis hippocampisque asperis. 3 Plautus Aulularia (cf. comment.) || 5 II, 4, 73 || 9 Plaut. Curc. IV, 1, 2 II 11 comicus incertus || 14 Menander || 16 Naevius Sirenocirce. Quirine ]}ater bene H. Q. M; quirine (quirine H) p. venei*or horamque q. (quirint L) C; cf. vit. Enn. pg. 159 sq. — 3 in om. H.^, G. — sopularia L^. vid. latere mendum. — 4 mihi cdd. — hallec H. — adduiut Quicheratus ; duint G (Ljj danunt); etiam allec duint Wagnerus. — servi putat verba Goetzius praeter Ubertatem donum poscentis. — 5 oratius L, G, horatius H. — 6 e. faecem primus et allec Hor.; ego primus face nec allec (hallec H) G. — 7 miscui; ap. Hor. haec: primus et invenior piper album cum sale nigro incre- tnm puris circum posuisse catillis. — f. lacunosus locus Nonii. quamquam quod in gl. seq. Harpa, forcipes, id videtur potius repetitum ex pg. 99 ubi post l. Delitum, dolatum legitur pro Dentarpagas harpa, forceps. — quod autem hallec lemma huic capiti potius insertum quani sequenti, vix credo librariorum ac non ipsius Nonii incuriam, accusandam, qui cum in alteram partem diversissima inter se congessisset , quae honeste quidem, sed nove dicta ei esse viderentur, postea illa retractare noluit. — 8 Halofantam cdd ; Halostatum gl. — halophantae nondum satis expeditum nomen; cf. Faul. 101, ubi legitur halapanta. ibi dicitur vocatus ano Trjg alr]g, i. e. a fallente, quod fallat {v. halet) omnia. — ut gl.; aut cdd. — sycofantam cdd.; gl. — 10 halophantamne Guietus (posset etiam halophantam anne, si modo constaret de quantitate primac) ; halofantam (al. i,) C. — an Plaut.; aut G. — sycofantam (sec. L^) id. — hunc add. Pl. — magis dicam esse Bothius; magis esse dicam cdd. Non.; magis hoc (praec. hunc) esse dicam Plauti. — nescio add. Pl. — 11 novilitatis L^. — 12 verba comici. — halofantam G. — 13 Hipocampi L^. — a fiuxu G. — piscosae suspectum. ■ — 14 Meander H^. — 15 ita Scal., exc. quod sot' add. a Bentleio; uchutos (ucutos L^) hippocampus (hippicantus, m. 2 hippocantus, L; hippocamphus H^, sed h del.) in aeter (aeter iunctum cum seq. nae vel ne in cdd.) C, Bamb. — illud for' servat accen- tum propter caesuram. — 16 Laevius Hermannus (Naevius lun.); nae (ne H, G) usus C; nae (vel ne) uius Bamb. — Sirenocirce M; sireno circes Bamb.; sireno citer (cicer L) C. — 17 delfino cdd. — iunctis Scal. — ippoc. G. DE HONESTE SET NOVE DTCTIS. II. 171 120. 121 M. Lucilius transverso ordine posuit: camphippi; et: pautliero- camelos. 20 HARA est porcorum stabulum. Varro Prometheo libero: iu tenebris ac suili vivunt; nisi non forum hara atque homines, qui nunc, plerique sues sunt existimandi. — Cicero iu Pisonem: ex hara producte, non schola. HILAEITVDINE, pro hilaritate. Plautus Milite glorioso: 25 es, bibe, animo obsdquere mecum atque onera te hilaritudine. HISCERE [est] pro loqui. Accius Armorum iudicio: hem, v^reor plus, quam fas est captivum, hiscere. HONESTITVDO, pro houestas. Accius Oenomao: horridat honestitudo Europae principum primo ex loco. 30 idem Myrmidonibus : 1 tua II hon^stitudo Danaos decepit diu. HILVM, breve quoddam. Lucilius lib. XXX: quo tua tu laudes, culpes? non proficis hilum. Cicero Tusculanarum lib. I: tum illud, quod 5 Sisyphu' versat saxum sudans nit^ndo neque proficit hilum. HORNVM, ipsius anni. Lucilius lib. XXVIII: 18 Lucilius II 20 Varro Prometheo || 22 16, 37 || 24 IH, 1, 83 || 26 Accius Armorum iudicio || 28 Accius Oenomao || 30 Accius Myiinidonibus || 2 Luc. I. XXX II 4 I, 5, 10 (tragic. inert.) H 7 Luc. 1. XXVIII. 18. 19 Luc; om. hoc. exempl. Banib. — camphippi e. q. s.; ita M; hippocampi elefanto camillos C; camphippelephantocamelos J. Dousa. cf. comm. Lucil. in frgm. inc. 47; 48. — 20 percorum jffius H. — libero Oehleru^; libro I G. — 21 vivunt H, ut vid.; v.; viunt L, G. — qui; ibi Gerlachius. — 23 ara L^. — productae L, H^, G; producta est H^. — scola L, 27,; non ex schola cdd. Cic. — 24 Hilaritudine Quiclieratus ; Hilaritudinem cdd. — 25 es (est B, C, D) bibe Plaut.; sive cdd. — honera H^. — 26 H. pro loqui M; H. est proprie (propriae L^) loqui cdd.; Hiscere, loqui gl. — 27 captivam Grotius, Hermannus ad Tecmessam referentes; sed potius videtur id quod traditum est; quod puto pertinere ad unum ex Troianis, qui captivi iudicium tulere de Aiace et Vlixe. — 28 Honestudo Xj. — honestitas G. — 29 horrida, quod etiam propter r. m. displicet, corruptum. — Europe L^, H. — principum Vossiu^, idqtie recipiendum propter r. m.; principium G. — 1 decepit Delrius; decipit (7.-3 quo tua tu M; quod tua C. — laudes v.; lades G. — culpas, inut. in culpaes, H^. — 4 Cic; cf. 353 niti. — nura docti ap. Cic. sine causa. — 5. 6 versus disposuit M; cet. cf. comm. Luc. 169. — Sisyphus Cic; isi syfus L^; sisyfius id. 2; H^; id. 1 ut vid. sisyfeus; sifyus, si recte notavi, G. — intendo L^. — molUores sunt num^ri , si legatur: neque nitendo proficit hilum; et potuit facile memojia labi Cic — hilum etiam Vacuvius dixit in tragoedia pg. 510 s. l. amiciter. — 7 ipsius; i. e. eiusdem. 172 NONIVS MARCELLVS 121 M. ntrum anno an horno t^te abstuleris a viro. Varro Eumeuidibus: cum in eo essem occupatus atque in schola 'curarer', ut scribit Scantius, 'horno' per Dionysia. 10 HiLARESCO. Varro epistularum latinarum lib. I: immo, cum amicorum domus fumat, hilarisco. HOSTIRE est conprimere, retundere, dictum ab hostia. Pacuvius Teucro: nisi coherceo proptervitatem atque hostio ferociam. 15 Hostire, offendere, laedere. Laevius Erotopaegnion lib. II: numquod meum admissum nocens hostit voluntatem tuam? HALVCINARI, aberrare et non consistere atque dissolvi et ob- stupefieri atque tardari honeste veteres dixerunt, ut est: 'et adsiduo 20 9 Varro Eumenidibus || 11 Varro Epistularum lat. 1. I || 13 Pacuvius Teucro || 16 Laevius Erotopaegn. II || 20 (Gell. VIII, 3.) 8 tete M; te C. — 9 Varro; cf. 355 occupare, detinere. — 10 in schola (scola L, Hj); de balneis videtur agi. — curarer, ut scr. cdd. 355; curaret inscribit h. l.; f. uti scr. — orno L, G. — 'curarer horno' pro 'delectarer musto' insolentius dictum notat Varro. — Dionysia (Dyon.) cdd. 355; Dionisiam Ji. l. — illud 'per Dionysia' pro 'per Bacchanalia' j^ositum vix potuit in Scantio notari ab eo qui ipse plurima in scriptis promiscue ad- hibcret graeca. — 11 Hilarisco (hilaresco mrg. H), hilaris fio gl., mrg. H. — Epistularum latinarum M; epistula {ita L^,ed. Bas ; epistola Bamb. H, L,^) latina cdd. — nihil de his certi apud Mitschelium opusc. III, 478. equidem non video cur non potutrint esse duo corpora, ex quibus alterum universas Varronis epistulas, quas plurimas fuisse probabile est, complecteretur , alterum discretas graecas ac latinas , sicut et M. Bruti ferebantur littcrae graecae pariter ac latinae. atque cdd. Non. omnino adseritur titulus ille. — in epistola L. Atinii inginiose Popma; quamquam de tali Varronis litterarum commercio nihil con- stat aliunde. — immo cum Me; in voccum C, Bamb., Montepess. ; libro II: nunc cum Biesius pg. 43 ed. Satur. Menipp. — 12 hilaresco Bamb.; C pr. L^. — 13 conprimere ed. Bas.; gl.; conmere L^; comprimere L^, H, Bamb. — retundere Bentin.; recidere Quicheratus; recedere cdd. — dictum add. H^. — Pacuv.; cf. 490 ferocia; Fest. 370, qui dicit hostire h. l. positum pro aequare. — nec tamen ap. N. licet reponi, qvjod fuit qui coniceret con- primere, reddere. — 15 coerceo Vrsinus; coeaceo cd. Festi; cohercuero L, H^; coerc. H^, G (mancus est locus pg. 490). — coherceo trisyll., ut ap. eundem Pac. pg. 262 s. l. confidentia coherce disyll. — proptervitatem L, H^; prot. H^, G; protervitates cd. Festi. — cf. BergTc. Opusc. I, 380; Loew. Prodr. 356; Goetz. ad Bacch. 612. — hostiaero H^. — 16 laedere Hildebrandius ad gloss. lat. Parisin. pg. 163; cedere C, etiam Bamb., qui seq. om. — Laevius Me; Pacuvius cdd. — Erotapegnion C. — 17 numquod (fuit nunquod) M; hunc quod cdd.; nunc quod quid. ap. Bentin. (in aliis ad- dita comperi haec verba: nunc id mihi molestum est quod etc). — 19 cf. Gell. VIII, 3; IV, 20, 7, 8; item XVI, 12, 3; II, 3, 3. — Haluniari Bamb. — et obstupef. atque tard.; cf Gell. XVI, 12, 3 a, tarditate quadam animi et stupore (ita scribend.) , qui alucinantibus plerumque usu venit. — 20 et adsiduo e. q. s.; ex Gell. VIII, 3 petita haec intellexit Me. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. IT. 173 121. 122 M. oscitantem vidit atque illius quidem delicatissimas mentis et cor- poris alucinationes'. HiLARETVR. M. Tullius de finibus bonorum et maloram lib! II: verum hoc loco sumo verbis his eandem certe vim vo- 25 luptatis Epicurum notasse quam ceteros. omnes enim iucundum motum, quo sensus hilaretur, graece rjdovi^v, latine voluptatem vocant. HEBES positum pro obscuro aut obtuso. Cicero Academicorum lib. II: quid? lunae quae liniamenta sunt? potesne dicere? cuius et 1 nascentis et insenescentis || alias hebetiora, alias acutiora videntur cornua. HiNNOS [vel hinnas] sub quo sensu accipere debeamus, Varro designat. ait enim, ex equis et asinis qui nascantur, hinnos 6 vocari. HiLLAS intestina veteres esse dixerunt: unde Bohillae, oppidum in Italia, quod eo bos intestina v^ulnere trahens advenerit. Laberius: lavite item hillam. c6cu' si Inmbnm adussit, caedetur flagris. idem Catulario: 10 'aonne liliter hunce p^dicabis?' — 'qu6modo?' — 'video, adulescenti nostro caedis hirulas.' 24 II, 3, 8 II 28 Cicero Acad. II || 3 Varro de re ruatica II, 8, 6 || 7 Laberius (vid. fabulae nomen haustum) || 9 Laberius Catulario. 21 deligatissimas i,. — 22 alucinationes L, G; hal. H, wt vid.; aluciones Batnb. — 23 Hilariter, iucunde (ioc. gl.) gl.; mrg. fl,, G. — add. mrg. Us,^: laetetur, exultet, iucundetur. — M. Tull.; cf. 396 sumere, susci- pere. — 24 sumo cdd. 396; summo h. l. — verbis om. Bamb. — voluptatis cdd. 396, voluntatis hic. — 26 nosse cdd. Cic.; non nosse G; non esse Bamb.'; notasse recte Davisius. — 26 grecae L. — T}8oviiv v.; hedonem cdd. Cic; hedoneum C, Bamh. — 28 Haebes H; Habes L; Hebes G, Bamb.; Hebes, obscurum gl. — obstnso G. — scriberid. vid.: Hebes pos. pro obstnso. — 29 laeniaraenta H^. — sint lun. — potestne G. — cuius v.; necuius (praec. potesne) C. — 1 et inseniscentis H, G; om. L. — haebetiora H; habetiora L; cf. comm. in pg. 91 l, consectarium. — 3 Hinnos vel hinnas cdd.; Hinnos quid sit gl.; del. vel hinnas Quiclieraius. — 4 asinis Guietus; ex equo et asina Varro; in nullis L^, H^; mulis L^; inulis H^; innulis G; hinnullis Bamb. — innos L. — 6 Hilla, intestina, unde boelte dicte gl.; hilla intestina, unde bohilla dicta mrg. H. — Hillas H. — Bohilla C; Bamb. (Boilla prius H)', Bohillae Quicheratus; cf. gl. — 8 lavite item Eibbeckius (lavit it Bothius); lavitatem (lavititem H^; labititem G) C. — illam L, H^; f. hillas. — coccus H^. — adusit prius L. — fragilis L, H^; flagris H^ in mrg., Q; caeditur (ced. L) C; caedetur flagris Bibbeckius; f. fragulis caeditor; cf. fragellum ap. Prob. gr. lat. IV, 198. — 10 nonne QuicJieratus ; neve C. — aliter, i. e. moUius. — hunce liibbeckim; hunc C. — 11 adulesc, i supra e pos., H — cedis L. — hirulas; hirulam (hillas lun.) Ribbeckius; hilla L, ed. Bas.; hillam, deinde illa H (illa etiam G teste Schneid.). 174 NONIVS MARCELLVS 122 M. HiNNiBVNDi, pro hiniiientes, ab eo quod est hinnio. Claudius annalium lib. XVI: equei hinnibundei, inter se spargentes terram calcibus. INCIPIT PER I LITTERAM. 15 INCVRVISCEEE. Cicero de oratore lib. III: ut bacarum ub^rtate incurviscere. ita et [in] Tusculanarum lib. I. INPINITATEM. Cicero Academicorum lib. IIII: ad hoc Anaxi- mandro, populari et sodali suo, non persuasit. is enim infinitatem 20 naturae dixit esse. — idem Tusculanartim lih. V: quihus infinitatem rerum atque naturae et in hoc mundo ipso caelum, terras, maria cognoscimus. INSANITAS. Cicero Tusculanarura lib. III: insipientia autem, quasi insanitas, quae est insania eademque dementia. — Varro 25 Eumenidibus: apage m dierectum a domo nostra istam insanitatem! INFRACTIONEM. Cicero Tusculauarum lib. III: in quem cadat aegritudo, cadere in eum timorem et infractionem quidem animi. IVGLANDES, agrestes nuces. Cicero Tusculanarum lib. V: 30 12 Claudius lib. XVI || 16 III, 38, 154 (Ennius Eumenidibus) || 18 I, 28, 69 ^Enn. Eum.) || 19 II, 37, 118 || 21 ,V, 36, 105 || 24 III, 5, 10 || 25 Varro Eumenidibus || 28 III, 7, 14 || 30 V, 20, 58. 12 gl. Hinnitores; altero lemm. Hinnibunde. — non tamen credo excidisse aliquid in cdd-; sed ilJud corruptum ex seq. hinnientes; cf. comm. ad 125 infestum. — Hinnibundi M (Hinnibundae Quicheratus); hinnientes Quiche- ratus; Hinnibunde — hinnienter C (ovi. l. Bamb.) ; similis error pg. 130 s. l. iactuosae. — hinnio v.; hinno C. — Annalium M; Annalibus C. — 13 equei (equi lun.) hinnibundei M; eque L^; equae rell.; hinnibunde L^, H^, Florent.; hinnibundae L^, H.^, G. — 16 Incurpiscere L^; Incurviscere etiam gl. — 17 bacc. ub. inc; Ennii Eumenidibus iure tribuit Hermannus; cf. fdb. Enn. 229 sqq. — rami bacarum ubertate incurvescere Cic. in Tusc. — bacarum prius L, ed. Bas.; baccarum L ex corr., H, Bamb. — nbertatem cdd.; f. ubertatei. — incurvescere bis ap. C. — 18 haec f. secludenda — Tusculanarum Quicheratus ; Tusculanis (Tuslanis L) C, Bamb. — ibi plenior adfertur Ennii l. — 19 III prius H. — ad {pro at) etiam Cic. cdd. mcliores a pr. VI. — 20 populari v.; popularis C, Bamb. — his C; et (nota scriptum) his Bavib. — is enim — infinitatem; lacunam post haec et unde explenda esset locum significavit Bothius. — 24 Tusculanorum L, Bavib. hic et l. seq. sine correctura. — lib. III v.; lib. I cdd. — 25 insanitas quaedam Cic. (quaed. f. librariorum culpa om.; nam. seq. quae). — est Cic; esset cdd. — eadent quae L^, Jij. — Varro; cf. 49 dierecti. — om. Varr. exevipl. Bamb. — 28 Infr., torporem gh; mrg. H. — 29 quidem cdd. mel. Cic; quandam aliquot inter- polati. — 30 iuglantes nucias glandes add. ad prim lemma gl. — Cicero postea add. in L. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 175 122. 123 M. 1 instituitque ut candentibus iuglandium putaminibus || barbam sibi et capillum adureret. INGENERARETVR, ut innasceretur. Cicero Academicorum lib. III: in tanta animantium varietate homini ut soli cupiditas in- 6 generaretur cognitionis et scientiae. IVVENITAS, pro iuventus. Varro Tithono, nsQl yrJQag: quam dereliquid multicupida iuvenitas. ITVM, pro incessum. Titinius Setina: itum, 10 g^stum, amictum qui videbant eius. IGNAVAVIT, id est iguavum fecit. Accius Aeneadis aut Decio: fateor; sed saepe ignavavit fortem in spe expectatio. INPLICARE positum pro ornare. Afranius Brundisina: parte inferiore hic inplicabatur capnt. ^^ iNANiis, pro inanitate. Plautus Aulularia: ita inaniis sunfr oppletae atque araniis. INCITAS dicitur egestas. Plautus Trinummo: alii exsolatum abiernnt; alii emortui; hem nunc hic, cuius est, 20 ut ad incitas redactust! 3 Cicero Acad. III || 6 Varro Tithono || 8 Titinius Setina || 11 Accins Aeneadis || 13 Afranius Brundisina B 15 I, 2, 6 || 17 II, 4, 134. 1 institnit L, H^. — cadentibus L, H; cand. ed. Bas.; Oic. — adurerent Cic. — 4 ingeveraretur L^. — 6 luvenilitas C, Bamb.; luvenilias gl. — Varro; cf. 433 iuventus. — Tithono, ntgl yi^Qoic v.; tithonio, nQi ttjqcoc {ttjqojc plerumque cdd.) C. — 7 quam cdd. 433; qua h. l. — quidam: quom. — dere- liqnit priu^ H. — iuvenitas G^ ; BuecJielerm; iuvenilitas rell. hic et 433. — 8 iucessu cdil.; Itum, incessnm gl. — Sedina H^; sed in L. — 9 itu L. — 10 cestum L. — 11 Ignavavit Buechelerus, M (item in seq. v.); Ignavit cdd. — cet. cf. 126 l. Ignavavit. — ignauuum H. — 12 h. v. post Afranii collo- catvs in cdd.; reduxit in suum locum ed. a, 1476; excepto primo vcrbo, quod addidit Me., totum levima om. lun. — ignavit cdd. h. l.; 126 ignabat. — 13 Brundisina; cf. comm. in pg. 97 l. degulasse; Brumdisio in C; in v. ad sequcntia relatum, ubi delevit NeuJcirchius. — 14 illud parte inferiore ob- scurum. — huic QuicJieratus. — 16 Inaniis lun.; Inanis cdd., gl. — 16 inaniis Bylades; inanis cdd. Pl. et Non. — opletae L, H. — araniis; araneis cdd. Plaut.; arantes C. — 17 incistas sine lemmatis nota L^. — Incitas, egestas gl. — f. Incitae (ita Quicheratus) , egestas. — 18 exolatum A ap. PL; exu- latnm rell.; exsolati C. — 19. 20 alii se suspendere Pl; om. C. — em melius A, B ap. Pl. — hemunc prins H. — cuius (quoius) est, ut ad cdfl. Pl.; cuius tuta C. — redactust RitscJielius ; redactus cdd. Pl.; redactus est C (ut ad incitas. redactus A; in quo videtur olim fuisse ut ad incitast redactus; quod si fuerit, per ad incita est esse explicandumi recte putant Bergkius et Bitsch.). 176 NONIVS MARCELLVS 123. 124 M. idem Poenulo: prof^cto ad incitas lenonem rddiget, si eas abdiixerit. Lucilius Satyrarum lib. III: illud ad incita cum redit atque intemecionem. idem lib. XV: 25 vilicum Aristocratem, mediastrinum atque bubulcum conmanducatus conrupit, ad incita adegit. INCERTAT, incertum facit. Pacuvius Doloreste. set med incertat dictio: quare ^xpedi. Plautus Epidico: 30 longa dies meum inc^rtat animum. ICIT significat percutit, ab ictu. Plautus Truculento: fr^ndit, icit femur. idem Vidularia: ibi II ut piscabar, fuscina ici vidulum. 1 Pacuvius Armorum iudicio: u^m canis quandost percussa lapide, non tam illum adripit qui sese icit quam [illum] eiimpse morsu lapidem qui ipsa ictast petit. Afranius Simulante: 5 off^ndit, fiigit, nimpit, icit p6culo. Caecilius Demandatis: si limquam quisquam vidit quem catapiilta aut balista icerit. Lucretius lib. III: esse animam cum animo coniunctam; quae cum animi vi jo percuBsast, exin corpus propellit et icit. 21 IV, 2, 85 II 23 Luc. 1. III || 25 Luc. 1. XV || 28 Pacuvius Doloreste |] 30 IV, 1, 19 II 32 II, 7, 42 |1 34 Plautus Vidularia || 2 Pacuvius Armornm iudicio II 5 Afranius Simulante || 7 Caecilius Demandatis || 9 III, 159. 22 profecto ed. Bas.; profectu L, H. — ad incita (incitam H^) G. — item leonem. — 24 ad supra add. G. — incitam H^. — redit lun.; rediit C. — aque prius L. — 25 idem; cf. 143 mediastrinos; 478 conmanducatur. — 26 Aristocratem cdd. 143; 478; magistograten (magistograthen H^) h. l. — 28 Duloreste H^. — 29 sed L^, Hs. — med BotMus (me Jttw.); ne C. — quare m^cr. Pdlatin.; Scriverius; quam rem C; quin rem Scal. — 32 a victu £,. — 1 ici V.; vici (ci in ras. H^) C. — 3 arripit M; appetit (adp. L^) v. — 4 sese icii Vossius; se sicit L^; se icit rell.; sed icit Eitschel. noo. Plaut. excurs. pg. 51. — quam illum C; del. illum Quicheratus. — eumpse Vossius; cf. Caecil. Hephaestionem pg. 1 s. l. senium; eum ipsum C. — morsu add. M. 5 Simulante v.; Simnlantem C (Simulante f. L^). — 6 fligit M; regit C (fregit, rupit parum apte BibbecJcius). — 8 quam (m. 2 quaem) H^. — puto icier. — 9 Lucreticius H. — 10 animam H^; animum rell. — coniunctum G. — vi docti ap. Lucr.; om. cdd.; vis C. — 11 percussast cdd. Lucr.; perculsa est C. — et icit Lucr.; eicit C. DE HONESTE SET N07E DlCTIS. IL 177 m M. Turpilius Demetrio: 'nam si iceris me p6sthac, credas mihi velim', inquit — quid censes? 'tiim dolebit scilicet.' 16 Naevius Danae: quam quondam fulmine icit Iiippiter. mvNCAKE, quasi unco invadere et arripere. Lucilius lib. XV: at qoi nammos tristia inuncat? INSOLVM, insolitum. Afranius Crimine: 20 orbitatem tua.6 senectuti malam metui^ quod in solum non venit caeco ac dementi tibi. idem Virgine: n^ veniret, qu6d nunc agitur, in solum. INIBI, pro sic et mox. Afranius Materteris: 25 postquam s6 videt inibi ^sse, gnatam p§,rvulam sor6ribu8 conmdndat. Caecilius Plocio: 'lib^rne es?' — 'non sum liber, verum inibist qnasi.' 80 Pacuvius Iliona: prof^cto aut inibist aiit iam potiuntiir Phrugum. 12 Turpilius Demetrio || 15 Naevius Danae VII U 17 Luc. 1. XV |j 19 Afranias Crimine 1) 22 Afranius Virgine || 24 Afranius Materteris || 28 Caecilius Plocio II 30 Pacuvius Iliona. 12. 13 Demetrio: nam v.; Demetriona nam C. — mehi S,. — f. mihi credas. — 14 quid censes tum? Bothius; tum quid censes C. — tum, sc. dixisse eum. — verboruni a nemine intellectorum hic sensus. introducitur gloriosus quiclam idemque ignavus nebulo, qui cum primo versu videretur ingentibus minis viam munisse, sequente nihil addit nisi male sibi fore, si iterum vapulasset. nota hodieque narratiuncula de redariis duobus in angi- portu congressis alteroque ad locum dandum alteri simili vanitate minandi compulso. — 16 nevius H; inequius L. — 16 quam (sc. Semelen) Delrius; quae C. — quandam cdd. pr. H^. — flum. G. — 17 Inungare L^. — 18 at L, H; aut G. — qui; i. e. quo pacto. — 19 hic vel Nonium superavit stultitia Nonius; nam in solum dtiobus vocabulis efferendum est. primus id notavit Me. — 20 tuae senectui Bothitis; sen. t. C. — malam, i. e. noxiam. — malum RibbecJcius. — 21 dementi tibi Bothius; deme tibi C. — 22. 23 puto Virgine: venit vel veniet; ni veniret Bibbeckius. — nunc lun.; num -ffj, G; om. L, i/j,- non Vrbin. 307, edd. ante lun. — 25. 26. 27 institui cum Bibbeckio senarios; quamquam res dubia. nam cum ab illo inibi verba per septenarium decurrant iambicum, nescio an priora sic sint constituenda: postquam se vidit illa. — videt Quicheratus ; vidit C. — inibi esse, i. e. in eo statu esse. — gnatam Quicheratus; gignatam (gigna, tum s, ut vid., eras., tem if,) C. — 29 f. nondum liber. — liber et quasi om. C pr. Hi. — inibi pro sic, — 31 cf. Cic. Phil. XIV, 2, 5: quod sperare — debemus — aut inibi esse aut iam esse confectum. — aut iam; ita H^; NoNi Marc. C. D. ed. L. Mvbllbb. 12 178 NONIVS MARCELLVS 124. 126 M. iGNOTi, id est inscii. Naevius Lycurgo: ignoteis iteris sumu'; tute scis? INIVRE dictum pro iniuriose. Naevius Lycurgo: 'oderunt di homin^s iniuros.' — '^gone an ille iniure facimus?' 35 INCILARE est increpare vel inprobare. Accius Meleagro: quis eiit qui non me sp^rnens, || incilans probris, 1 8erm6ne indecorans tiirpi fama differet? idem Clytemestra: matrem ob iure factum incilas, g^nitorem iniustum adprobas? Pacuvius Doloreste: 6 siquis hac me oratione incilet, qui^ respdndeam? Lucilius lib. XXX: nunc, Gai, quoniam incilans nos laedi' vicissim. INNVBERE positum transire, quod hae, quae nubunt, ad domos maritorum transeant. Lucilius Satyrarum lib. VI: 10 sese animam insinuare aeque atque innubere censent. INFESTVM MARE HABERET, pro mare latrocinando infestaret. M. Tullius de re publica lib. III: nam cum quaereretur ex eo, quo scelere conpulsus mare haberet infestum uno myoparone: *eodem, inquit, quo tu orbem terrae.' 15 32 Naevius Lycurgo XII || 34 Naevius Lycurgo XXII || 36 Accius Me- leagro (| 3 Aceius Clytemestra || 5 Pacuvius Doloreste || 7 Luc. 1. XXX || 10 Luc. 1. VI II 13 M. Tull. de re publica III. Lips.; tam iam rell. — frugum cdd.; Pacuvius Ennium suum secutus videtur scripsisse Brngum. — 32 Ignoti — inscii M; Ignote — inscie (insciae H) G; Bamb.; gl. — Naev. (Nevius C); cf. 485 iteris; Prisc. 695. — Licurgo L, H. — 33 ignoteis M; ignotae cdd. h. 1.; ignoti 485 et ap. Prise. — 34 Iniure M; Iniurie (iniuriae L^; Hj) C, Bamb.; Iniuriae gl. — iniuriosae L^. — Ligcurgo Xi,- Licurgo L^, H^; Ligurgo H^. — 35 oderunti L^, prius H; oderunte, ut vid., L^. — dii C. — iniuros Bothius; iniuriosae H^; iniuniosae ut vid. L^; iniuriose rell. — iniure M; iniurie (iniuriae Lj) v. — cf. Plaut. Persac 408. — 36 improbrare L^. — 1 qui rit L. — ingilans L. — 2 differet lun.; differret C. — 3 Clytemestra ed. Bas.; Clistemestra L^, H; Clitemestra L^. — 4 matrem ob Grotius; matre meo C. — 5 Dul. H^, G. — 8 nun prius G. — gat L. — vicissem id. — 9 nubant L. — 10 transeunt cdd. — 11 cf. comm. Lucil. 215 sq. — sese animam M; suam enim cdd. — insinuare Lachm. comm. Lucr. 181, a quo tamen summa rei non per- specta; invadere v.; ita pg. 159 s. v. priva pro insinuari legitur invadi (ex insinuare, insinuari prius factum inuare, inuari). — aeque add. M. — 12 gl. Infestumare; tum novo 1. Infestare mare; cf. comm. in 122 hinnibundi. — in- festinaret G. — 13 M. Tullius; cf. 318 habere, facere; uhi rectam dabimus lectionem; 534 myoparo. — 14. 16 myoparane L. — quo tu C; L prius f. quo di. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 179 125. 126 M. IMBRICES ac TEGVLAS. Sisenna Historiarum lib. III: dissipatis imbricuin fragminibus ac testis tegularum. INPIGRITAS, pro inpigritia. M. TuUius de re publica lib. III: numquam viri fortissimi fortitudinis, inpigritatis, patientiae * ♦ * 20 iNTOLERABiLis, id est qui tolerare non possit. Afranius Privigno : quod si fecissem panlo sa^pius, didicisset ferre et non esse intolerabilis. INCONSVLTI, quibus consulentibus religio nihil diceret. Vergi- 25 lius Aeneidos lib. III: inconsulti abeunt sedemque odere Sibyllae. INLVVIES, sordes. Vergilius Aeneidos lib. III: respicimus: dira inluvies. Lucilius lib. XXX: 30 inluies, scabies oculos huic deque petigo conscendere. Varro Manio: ac periret ^squale scabreque, inluvie et vastitiidine.' Lucilius lib. XXVI: 1 hic II cruciatiir fame, frigore, inluvie, inperfundie, inbalnitie, incuria. 16 Sisenna Hist. III \\ 18 M. Tull. de re publica III H 20 Afranius Pri- vigno II 25 III, 452 || 27 Hl, 593 || 29 Luc. 1. XXX || 32 Varro Manio || 34 Luc. 1. XXVI. 16 om. h. l. gl. — 17 fracminibus L, H; Paris. 7665; 6. — 19 illud fructa caraerunt addendum putat Maius. — 20 Intollerabilis Bamb. — qui tolerare Bongarsim; quae tolerari (toUerari Bamb.) cdd. — om. hoc l. gl. — 23 di- dicisset Scal. (didicisset is iam Bentin.); didicit esse is f. C. — intolerabilis utrum active, ut N. putat, an passive hic sit positum, discerni vix potest. — 24 religio nihil diceret; ita Phaedrus in appendice de oraculo Delphico: mugit adytis religio; cf. et 57 l. enixae. — 26 aberunt L. — odere om. L; odore ifj. _ Sybille H; Sibillae L. — 27 Illuvies C (Inluviis L^)\ Inluvis Bamh. — Verg.; cf. 130 inmissum: 330 inmittere; 373 proluvies. — 28 dirae G. — inluvies (ill.) cdd. rell. locis; Verg.; inluviae ij; illuviae G; illuvie L,^, H. — 29 Lucil.; cf. 160 petigo. — 30 inluies L^ (m. 2 ill.); illuvies H, G. — deque petigo Fruterius; denique spei C h. l.; denique petigo 160. — 32. 33 Varro; cf. 168 scabre; 184 vastities; 225 squalor. — ager derelinqueretur add. Non. pg. 225 (derelinquere , om. agro, cdd. 168). — ager periret; ager relinqueretur ac perbiteret Meinekius sine causa; nam se- quentia a Varrone, ut multa in saturis, ex poeta vetustiore petita, puta ex tragoedia Pacuvii, qui, ut amat crassiora, bis in fragmentis dixisse reperitur illuviem; non autem, nisi omnis traditionis fides spernitur , ex Teucri versu, de quo dicetur ad 152 l. paenitudinem. — scabieque h. l. G; ecabreque rell. (scabre atque pg. 168, f. recte). — inluviae L^; illuvie L^, H, G. — 2 in- luviae L^; illuvie rell. — inperfundie, inbalnitie (inbalnitie Scal.) M; in- 12* 180 NOKIVS MAECELLVS 126 M. INVIDIOSVM, quod sit vitabile ad videndum. Lucilius lib. XXVI: BCiilitate summa ac scabie 8\imma in erumna 6brutam, n^que inimicis invidiosam n^que amico exoptabilem. 5 INDVLGITATE, pro indulgentia. Sisenna Historiarum lib. III: Bassus adsiduitate, indulgitate victus. lEiENTARE. Pomponius Buccone adoptato: ieientare nulla invitat. Plautus Curculione: 10 quid? hn te pones V^neri ieient&,culo? Afranius Crimine: ha^c ieiuna i^ientabit. Varro Marcipore: ut eat ac rem publicam administret, quod pulli ientent. 15 [iGNAVAViT, ignavum fecit. Accius Aeneadis: fateor, sed saepe ignavavit f6rtem in spe expectatio.] INAVDIRE, audire. M. Tullius ad Pansam lib. I: quorum erupit illa vox, de qua ego ex te primum quiddam inaudieram. Novius Malivolo: 20 unde hoc tam rep^nte tam inciindum inaudivi melum? 3 Lucil. 1, XXVI II 6 Sisenna Hist. III || 8 Afranius Buccone adoptato || 10 I, 1, 73 II 12 Afranius Crimine \\ 14 Varro Marcipore || 16 Accius Aeneadis || 18 M. TuUius ad Pansam 1 1| 20 Novius Malivolo. vallnitie L; invallnitia H^; invalnitiae id. 2; invalnitie G; inperfundiae L, H; inperfundie G. — 3 videndum v.; vivendum C, Bamb. — Lucil. ; cf. 225 squalor; 401 summum. — 4. 5 ea; tragoedia quadam, ut puto, Pacuvii haec petita, ut multa, a Luc. — sculitate pro squalitate; ita 401 isculitate; 198 l. culest. — plebeia haec ac rustica, sed servanda, ut Nonii; nam auctoribus ab eo allatis non tribuerim. — erumna cdd. 225; 401; re summa h. l. — 6 indulgitatis vocabulo etiam Coelius in VII usus. — 7 bassas G^^. — adsiduus itate L; assiduitate rell. — victus participium. — 8 leientare, ientare gl. — leientare L , H^ , Bamb.; ita idem in sequentibus: ieientare, ieieutaculi, ieientavit; lentare, ientare, ientaculi, ientavit H^, G; at in ultimo exemplo omnes ientent (ientant). — Poraponius Neukirchius de fab. tog. 168; Bitschel. Parerg. I, 134; Afranius C, Bamb.; Pomp. Bucco adopt. ter citatur a Non. — adoptatio Bamb. — 9 nulla invitat; ut nullus dubito. — 11 an te Pontanus ap. Pl.; ante v. — ieientaculo M; ieientaculi (ient.) C, Bamb.; aientaculo vel alentaculo cdd. Plauti. — 12 Crimine in ras. H^. — 13 ieientabit M; ieientavit (ient.) C, Bamb. — 14 Varro om. Bamb. — 16 polli H^ ; publi Bamb. — ientant Bamb.; ientent rell.; puto ieientent. — 16 cf. 123 ignavavit. — uncis hoc lemma incl. M. — Ignavit, ignavum (ignavium JCj) facit cdd.; gl. — Aen. aut Decio pg. 123. — 17 ignabat C. — 18. 19 Inrudere, audire gl. — f. quorsum eruperit illa noxa. — 20 Maliuolo C. — 21 tam iuc. Bothius; iuc. C. — indaudivi male Bibbeckius euplioniae lege laesa; navi praecedit iucundum. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 181 136. 187 M. Pacuvius Armorum iudicio: quod ego inaudivi accipite et qui sit facto opus dec^mite. Afranius Divortio: 26 ita nobis dictes, qua^so, ne ille inaiidiat. INFELICENT. Caecilius Nauclero: lit te di omnes infelicent cum male merita m^moria! Plautus Poenulo: di illum infelicent dmnes! 30 INIQVAT. Laberius Nuptiis: aequum §jiimam indigoa iniquat contum^a. INTEGRARE, redintegrare. Vergilius Georgicorum lib. IIII: ramoque sedens miserabile carmen || 1 integrat. , Acciiis Antenoridis: namque hiice venio, ut m^a ope opes Troiae integrem. Pacuvius Chryse: 6 set cdsso inimicitiam integrare. Sisenna Historiarum lib. IIII: ultro citroque integrant in op- pido caedem. IRASCERE, pro irasci. Pomponius Hetaerista: noli, quaeso, irascere: 10 m6re fit, moriri setnper suam quisque uxorem ut velit. 22 Pacuvius Armorum iudicio || 24 Aftanins Divortio B 26 Caecilins Nau- clero I 28 II, 1, 1 || .30 Laberius Nuptiis || 32 IIII, 514 [| 2 Accius Antenoridis || 4 Facuvius Cbryse || 6 Sisenna Hist. lY y 8 Pomponius Hetaerista. 23 indaudivi Kiesslingius. — qui M; quid v. — 25 ita add. M. — nobis dictes Lips.; novis dictis C (dictis abesse ah L tradit Bothius). — q: so L; queso H^. — inaudiatid L^; f. ne ille id inaudiat; ut ille id in aequet tribrachum; ne ille indaudiat Eibbeclcius. — 26 lufelicent hic et sqq. vv. Guietus; Bothius; Infeliciteut cdd. — 27 dii H. — merita M; monita C; molita Bamb. — 29 dii C. — 31 aeq. ed. Bas.; eq. L, H, Bamb. — indigna Passerat; indignat L,^, Ho^ (indignati i^, Hs^), Bamb., Paris. 7665; Mon- tepess.; indignant 1'aris. 7666; indignanti K^, G. — niquat £,. — 33 ramo- que V.; ereboque {del. H^; eroboque G) C. olim videtur fuisse flet noctem ramoque. — 3 huce v. (v. mm lun.) M; huc invenio C. — Troiae lun. (ante hunc togae); troge L^ , H^; trogae rell. — 4 Chrise L, H. — 5 sed ij. — ceso L. — f. interrogandi signum ponendum. — 6 citoque L^. — 8 Hetaerista Quicheratus (hetaerista i. q. scortator); etacrista H^; etarista rell. — Hetaerisca Salmas.; Citharista Me. — 9 neli L. — queso L, H^. — 10 semper add. M. — quisque om. L. — post uxorem litt. quinqu£ spatium relictum a librario in L (f. quod omissu7H erat quisque). 182 NONIVS MARCELLVS 127 M. Nigidius Conmentariorum grammaticorum lib. VIIII: ita ira- scere, quod nunc irasci dicitur. lAMDiv, pro olim. Tur^silius Hetaera: Rhodiensist, sed stuc c6nmigravit iam diu. ' Ennius Alcmeone: 18 factumst iam diu. , Caecilius Pausimacho: libera essem iam diu, habuissem ingenio si sto amator^s mihi. Livius Aiace: 20 miriim videtur, quod sit factum iam diu? INCVRSIM, pro celeriter. Caecilius Fallacia: uullus sim, nisi meS>m rem iam omnem pr6pero incursim pdrdere. INDISCRIMINATIM, indifferenter. Varro de lingua latina lib. XVIII: quibus nos in hoc libro, proinde ut nihil intersit, utemur 25 indiscriminatim, promisce. INSANVM, pro insane; ut inmane pro inmaniter. Plautus Nervolaria : insanum uterque d^amat. Sallustius lib. 11: inmane quantum animi exarsere [noraen 30 positum pro adverbio]. IVXTIM, pro iuxta. Sisenna: [ab] urbe condita iuxtim Numi- cium flumen obtruncatur. — Livius Aegistho: 11 Nigidius Comm. gramm. IX || 13 Turpilius Hetaera || 15 Ennius Alcmeone 1| 17 Caecilius Pausimacho || 20 Livius Aiace II || 22 Caecilius Fal- lacia II 24 Varro de lingua lat. XVIII || 27 Plautus Nervolaria || 30 Sallustius lib. II II 32 Sisenna || 33 Livius Aegistho VI. 11 conmentio L^ ; commento rell. — grammaticis L, H^ ; grammatico II^, G (m hoc prius grammaticos). — 12 quod Eutgersius; quid C. — irasci dicitur Quicheratus ; irascitur C. — 13 lam diu pro uno vocabulo accepit N., ut iam- dudum. — Hetera C (Hetaera Hs). — 14 Rhodiensist (om. sed) Carrio; Rhodiensis est G. — stuc L^; istuc rell. — 17 Pausimacho Me; nausimacho L^; H^; epinausimacho rell. — 18 libera lun.; liber C. — 19 hab. ing. om. L. — si sto Lachm. comm. Lucr. 197 (si isto Me)\ si ston L, H, G {H^ si ston hab. ingen.). — abutores L; f. favitores. — 22 pro fallacia H^. — 23 sim M, sum v. — incursem L^. — 24 indiffirenter L^. — 27 In- santum ij. — immane C (imm m. 1 vel 2 in ras. L). — inmare (inane Lugd.) pro inaniter Bamb.; Lugd. — 28 Nervolaria Lips.; nervo C. — 29 in- sanum Lipsius; insanum valde C (valde ad id quod praecedit nervo videtur olim pertinuisse). — 30 illa nomen — adv. puto secludenda. — 32 urbe cond. Me; ab urbe cond. G; at u. c. Quicheratus. — post u. c. punctum add. L^. — 33 obtruncatur, sc. Aeneas. — Aegisto ed. Bas.; Egisto L, H. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 183 127. 128 M. in sedes conlocat se regias, 35 Cljtemdstra iuxtim, tertias natae occupant. 1 INANIMA, sine anima. M. TuUius de officiis || lib. II: quae ergo ad vitam hominum tuendam pertinent, partim sunt inanima, ut aurum, argentum. — et in Ortensio: nam cum omnis sollertia admiranda est, tum ea quae efficit ut inanima quae sint vivere 5 et spirare videantur. INDOLENTIAM, quod sine dolore sit, nove M. TuUius de officiis lib. III: ut i qui rem expetendam vel voluptate vel indolentia metiuntur. INDICAEE, pro remittere, addicere. M. Tullius de officiis lib. III: 10 Scaevola, Publi filius, cum postulasset, ut sibi fundus, cuius emptor erat, semel indicaretur. INEPTITVDO, pro ineptia. Caecilius Harpazomene: qui tu, homo ineptitudinis cumulatus, cultrum oblitus es? IGITVR positum pro postea. Plautus Amphitryone: 15 sin alit^r sient anim&ti neque dent quae petat, sese igitur summa vi virisque eorum oppidnm oppugnassere. INVOLARE, inruere, evolare vel insilire vel invadere. Plautus Amphitryone: ciim clamdre invol^nt impetu alacri. 20 Cicero de oratore lib. III: ista prudentiae doctrinaeque pos- sessio, in quam homines, quasi caducam atque vacuam, abundantes otio nobis occupatis involaverunt. 1 II, 3, 11 II 3 M. TuU. Hortensio || 6 III, 3, 12 H 9 III, 15, 62 \ 12 Cae- cilius Harpazomene 1 14 I, 1, 54 || 18 I, 1, 90 U 20 IH, 31, 122. 35 Clitemestra L, H. — nate C. — 3 Ortensio L^; Hort. rell — 5 sperare ij. — 6 ita M; cdd. Indol. nove M. TuUius quod sine dolore sit de officiis. — 7 lib. III Quicheratus; III Me add. — ut i; nt ii L; Turicem.; ut hi Bamb.; ut II H^; II ut H^, G. — res expetendas Cic; rem expetendam C (q. r. exp. add. L^). — indolentiam H^,. — 9 pro remittere {vel tramittere) M; promittere v. — 10 vim sibi L. — 12 ineptiae Bamb. (ineptia etiam gl.). — Harpazomene Bentin.; arpazone C. — 13 quid Me. — tu add. M. — cul- trum Bothius; cultum C. — v. septenarium trochaicum ponunt, satis quidem Ulum elumbem. — 14 pro postea; cf. Donat. add. Eun. I, 1, 1: igitur pro deinde, ut Pl. in Amph.: sin aliter — oppugnassere. — 15 sient Ph; essent C. — petant C (ut ap. Pl. prius B). — 16 vi virisque Ph; viresque C. illud virisque haud immerito suspectat Caesar pg. 31. — oppidum oppngnassere Lindemannus; cf. Donat.; opp. expugnassere ap. Ph D; opp. expugnasse (expugnassee E) BIE; oppugnatus se oppidum C. — 17. 18. 19 Plautus — involant om. Bamb. — imp. al.; cf. Goetzii comment. — 20 Cicero om. Bamb. — nostra est, inquam, omnis ista Cic. — prudentiae id.; prudentia cdd. — 21 quasi caducam Cic; caducam quasi cdd. — 22 novis cdd. 184 NONIVS MARCELLVS 128. 129 M. IVDICATVM, adiudicatum atque addictum. Plautus Asinaria: male cubandumst: iiidicatum me lixor deducit domum. INPENDIO [pro magis]. Plautus Aulularia: 25 atque ille vero minu' minusque inp^ndio cur&,re minn'que me inpertire hon6ribu8. INDIPISCEEE, petere, usurpare. Plautus || Aulularia: 1 nec part^m tibi ab eo, cuiust indipisces; n^que furem excipi^s? INCRVSTATVM. Varro Tatpfi MsvLTtnov: lithostrota pavimenta et parietes incrustatos. 5 INPOTENS, valde potens. Cicero Tusculanarum lib. V: qui niliil metuant, nihil angantur, nihil concupiscant, nuUa inpotentia ecferantur. INAVDITVM, quod non audiat, in veteribus prudentibus lectum est: quaedam animalium aliud alio carent; aut caeca natura lo gignuntur aut inodora aut inaudita. INFESTVM, quod aliunde sit infestatvm. M. Tullius pro Plancio : 23 V, 2, 87 II 26 proL 18 || 1 IV, 10, 44 || 4 Varro Taqp^ Msvinnov || 6 V, 7, 17 11 9 veteres prudentes (Gellius VI, 6) || 12 1, 1. 23 adiudicatum atque addictum Freinshemius; atque indictum cdd.; In- dicatum ad iudicium ducit gl. — 24 maie Hj^. — iudic. atque indictum me Bamb. — deducit M; quod cum cavillatione videtur positum, cum alias sit honorificum deduci domum principumque virorum proprium; ducit (dicit L) cdd.; V. ap. Pl. abducit, ubi libri adducit. — minus bene habet propter r. m. med uxor ducit domum. — 25 Inpendio mrg. G; Inpedio G; Impedio Jj, H, Bamb.; Inpedio, linpendio gl.; impedio, impencho mrg. H. — pro magis non habet gl.; mrg. H; G; uncis incl. M; ineptum certe esse apparet. vix enim puto legendum demagis; cf. 98 demagis. — 26 inpedio (imp. L.j^, H) cdd. — 27 me om. G. — impertire L^, H^ (if, pertire). — 1 Plaut.; cf. 293 excipere. — 2 neque cdd. Pl. — 3 ab eo Pl.; adeo cdd. l. utr. — cuiust M; cui sit cdd. hic; cuivis sim. 293; cuiquam est cdd. Pl.; quoiust Goetzius. — inde posces rectius cdd. Pl. — 4 intafemenippu H^ ; L^ ; itafemenippu ij ; itafeminippu5am&. — XiQ^octQtoxa lun. (f. et Xi&.); fis&oCTgocta C, Bamb. — 5 incrustatos Laurenbergius; crustatos lun.; crustatus cdd. — 6 Inp., valde potens (ita et gl.) ; idem Nonii stupor pg. 527 s. l. inpotentiam. — 7 angantnr Cic; agant C. — impotenti laetitia Cic; inpoteiitia (imp.) cdd. — 8 ecferantur G; haec fer. L, H (ecferant cdd. mel. Cic). — 9 cf. Gell. VI, 6. — Inauditum cdd.; et ita ipse haud dubie N. (Inauditas, auditu carenta gl.; inaudita, auditu carentia mrg. H)\ Inaurita Quicheratus ex Gell. — 10 alia alio minus bene cdd. Gell. — et aut caeca n. Quicheratus e Gell.; aut a natura C; aut ora natura Bamb. testante Beckero. — 11 inaurita Quicheratus. — 12 cf. Gell. IX, 12, 1 sqq. — Infestim H^. — quod aliunde sit infestatum M; aliud aliud {praecesserat supra aliud alio) sit infestum (7, Bamb.; Infestum, quod magis infestetur gl.; infestum aliud et aliud infensum mrg. H. — cf. Gell.: cui aliunde impendet malum, is quoque infestus dicitur. — Plantio C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. U. 185 189 M. dolebam, iudices, et acerbe ferebam, si huius salus ob eam ipsam causam esset infestior, quod is meam salutem atque vitam sua 15 benivolentia, praesidio custodiaque texisset. IGNARVM, quod nesciatur aut sit incognitum. Vergilius Aeneidos lib. X: ignarQm Laurens habet ora Mimanta. Sallustius lugurtino bello: amore humanae cupidinis ignara 20 visendei. INLATEBRARE a latebris honestissime dictum. Caelius Anna- lium lib. I: arma plerique abiciunt atque inermis inlatebrant se [inlatebrant]. INIMICITIA numero singulari. Ennius: 25 V u _ o (j _ 60 ego ingenio natiis sum _ vj vu» _ «-> v^ _ yj amicitiam atque inimicitiam in frontei promtam gero _ u INPVNO, quod. est inpudens. Lucilius lib. II: 30 homo inpuratus et inpuno estque rapister. 16 X, 706 II 19 Sallust. (lugurth. 93, 3; sed cf. comm.) jj 21 Caelius Annal. I; cf. comm. || 24 Ennius (Achille) || 29 Luc. 1. II. 13 doleram i, ; dolebram fl",. — 14 his L, fl,. — aque prius L. — 15 benivolentia C, cdd. Gell. — texisse L, H. — 16 cf. Gell. IX, 12, 20. — T-r XT ... . .tur a nesciatur aut Ho^, Hs^, qui dicit haec tradita nesciat ut, t supra scr. in ras.; nesciat ut H^; nesciat cura ut Ho^; nesciat cnr aut L, G {L at in ras.; item ex parte ura). — 17 Aen. G; Aeneidos L, H; om. Gell. — 19 lug. bell. addidit N.; cf. lug. 93, 3; Historiis rectius tribuere docti. — in lug. ed. Bas. — lurgurtino prius L; lugurthino rell. — more recte cdd. Gell. — 20 visenda L; visendi H, G. — 21 cf Gell XVII, 2, 3. — Coelius G; Claudius Gell. — Annalium M; Annalibus v. — 22 at pro atque L, H^. — inhermis L, H^, G. — inermes H^; inermi (inhermi) melius cdd. Gell. — in latebras se inlatebrant N.; cuius ingens hic stupor. nam ap. Gell. haec sunt: *arma plerique abiciunt atque inermi inlatebrant sese.' inlatebrant poeticum ver- bum visum est, sed non absurdum neque asperum. — 24 cf. Gell. XIX, 8, 6. — Ennius; Achilli tribuit Bibbeckius coll. II. IX, 312 sq.; et fort. ap. Gellium legendum: in Achille {edd. in illo) memoratissimo libro dixi in editione Ennii, nisi magis arridet quod Oiselius invenit: in illo memoratissimo loco. — 25. 26. 27. 28 ita M. — eo; ego H^. — ego ow. cdd. Gell; add. m. 2 L. — amicitia modo inimicitiam L. — frontei M; frontem G, Bamb.; Gellii X; fronte Montepess. ; cdd. Gell. pr. X. .— proptam H ; promptam G. — totus locus ita fere refingendus: eo ego ingenio | natus sum. odio mihi sunt falsi, I qui amicitiam atque inimicitiam in | frontei promptam gero semper. — verba enim Ennii a Gellio adulescentulo viemoriter excepta et ita multis annis post litteris mandata l. supro adlato monui. — 29 Inpono, inpune gl. — Lucilius; cf. 167 rapinatores. — 30 estque M; est C. 186 NONIVS MARCELLVS 129. 130 M. INFINITIO, quod sit sine fine et infinitum. Cicero de finibus bonorum et malorum lib. I: quorum incursione non solum vi- deamus, sed etiam cogitemus; infinitio ipsa, quam apeirian vocant, || tota ab illo est. i IN POPVLVM, pro ad populum. Sisenna Historiarum lib. III: servulum eius, praemio libertatis inductum magno cum tumultu convenientium in populum produxit armatum. INMISSVM, pro demissum, prominens et longius pendens. Si- 5 senna Historiarum lib. III: cum conplures menses barba inmissa et intonso capillo. — Vergilius Aeneidos lib. III: respicimus : dira inluvies inmissaque barba. ivsso, pro iussu. Sisenna Historiarum lib. IHI: tamen Tuder- tibus senati consulto et populi iusso dat civitatem. lo lACTVOSAE positum pro iactantes. Cicero in oratore: tum sunt maxime luminosae et quasi iactuosae partes duae. INCISIM. Cicero in oratore: haec quidem duo binis pedibus incisim; deinde membratim: *tu dicere solebas'.' INPORTATVM, pro inlatum, quomodo exportatum pro ablatum. 15 Cicero de oratore lih. I: publicis rebus quae adiumenta per ho- mines eloquentissimos inportata. — idem lib. II: modo enim huc ista sunt inportata. 31 I, 6, 21 II 2 Sisenna Hist. III || 5 Sisenna Hist. III H 7 III, 593 H 9 Si- senna Hist. IV || 11 36, 125 || 13 63, 213 || 16 I, 9, 38 || 17 II, 12, 53. 31, 32 quod sit — infinit. M; quasi (quia Bamh.) — indefinitio cdd. — atomi — quorum incursione Cic; quarum incursionem edd. ac f. ipse Non. — 33 apeirian; aparian L, apiriau H, G. — vocant; add. ap. Cic. tota ab illo {i. e. Democrito) est. — 3 indictum C pr. H^. — tumulto H^; tumulo m. 2 add. Flor.; tulo L^; populo prius Flor., item L^. — convenientium vel coeuntium M; conventum v. — 5 prominens add. L^. — Sisenna; cf. 188 vicatim. — 6 sum pro cum L auctore Eothio. — 7 intonsa C pr. H^. — Verg. ; cf. comm. ad 125 inluvies. — 9 lussu pro iniussu gl. — iussu ed. a. 1476; iniussu (iniusso prius L) codd. — IIII i, H,^; III JHj , G, Flor. — tamen tu desertibus Flor.^; prius H. — 10 senati H^, Flor.^, G; sati Xi,- id. m, 2 cum Flor. 1 satis; sentis H^. — iusso ed. a. 1476; iussu H^, Flor.^; ed. Bas.; tussu L, item G auctore Petro; iussum H^; nasa, prius Flor. — 11 n. N.; nam ap. Cic. merito fertur actuosae. — lactuosae — iactantes lun.; lactuose — iactanter cdd.; idem error pg. 122 s. l. hin- nibundi. — Cic. ; cf. 132 luminosum. — tum cdd. 132; cum h. l. — 12 max. id. 132, om. hic. — luminose — iactuose C h. l.; cf. comm. in 132 l. lumi- nosum. — parteduat L, H^. — .13 Incisim H^, G; Inhisim L, H^; In- hissim Bamh.; mrg. H cum gl.: Inhisim, simul. — bonis H^. — 14 in- cisim H^, G; inhisim L, H^; inhissim (vel inhisim) Bamb. — tu Cic; tum G. — tu solebas dicere Pideritus. — 15 pro abl. Quicheratus; abl. cdd. — 16 de or. lib. I; lib. I de oratore Me; in oratore C. — plura proferre possim detrimenta publicis rebus quam adiumenta e. g. s. Cic. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. . 187 130. 131 M. INFITIATORES simt falsi criininis obiectores. Cicero de oratore 20 lib. I: non intellegebat, ut, si ille infitiator probasset iudici, ante petitam esse pecuniam quam esset coepta deberi. INSIGNITE, cum indicio notae. Cicero de oratore lib. II: nec inprobum notari ac vituperari insignite posse. INVITIVS, ab eo quod est invitus. Cicero de oratore lib. II: 1 quem ego paulo sciebam vel pudentius || vel invitius, nolo enim dicere de tam suavi homine: fastidiosius. INEXTINGVIBILIS. Varro Cato vel de liberis educandis: mala enim consuetudo, diu inroborata, est inextinguibilis. 5 INNVMERALI, pro innumerabili. Lucretius lib. II: non esse unica, sed numero magis innumerali. INCIPIT PER L LITTERAM. LATER. Varro Hecatombe, TteQl 9^v6hdv: Ludon fluens sub Sardibus flumen tulit 10 aunim, later quod conquadravit r^gius. idem Sesquulixe: . . . ubei deicuntur barbari innumerabiles Ifiiteres aure6s habuisse. idem Manio: 15 hic dt quadrato lS,tere stipata^ strues. LVTAVi, pro lui. Varro 'Exatofi^, tcsqI d^simv. habes qui 19 I, 37, 168 II 22 II, 85, 349 || 24 II, 89, 364 || 3 Varro Cato | 5 II, 1086 U 8 Varro Hecatombe || 11 Varro Sesquulixe | 14 Varro Manio || 16 Varro Hecatombe. 19 n. N. — Infinitores i,; Infititores H^. — 20 praec. ap. Cic.: quod petitoris causa comparatum esse. — illi C. — inficiator L; infaciator H. — 21 petiam L. — deberi; add. Cic: petitor — ne exceptione excluderetur. — 23 ac vitnp. sine vitiorum cognitione satis i. atque aspere p. Cic. — 1 quam IZj. — impud. (inp. L^) C pr. G^. — 3 mala Me; male cdd. — i in- roborata Biesius, M; inproborata H^; Batnh.; Montepess.; inprorata rell. — 5 Innumerali Quicheratus (Innumeralis Me); Innumera cdd. — 6 unica — sed — innumerali Lucr.; una — se (sine H^) — innumera C. — 8 Varro; cf. 520 lateres. — hecatombe L, G; hecatonbe Bamb.; hec XxovPe H; hecaton maiuscul. litt. supra scr. in L. — &va.ov C, Bamb. — 9 Ludon maiusculis litt. velut ad priora pertineret L, H; ut puto, etiam G et Bamb.; Ludo Bamb.; Montepess.; L; in hoc ras. supra o {videtur fuisse Ludo). — 10 regius cdd. 520; religio (regio L^) h. l. C, Bamb. — 11 sesque- ulixe H, G; sexq: i, ; sesq: ulixe L.^; sexq. (sic) Bamb. — 12 ubei Boeperus; deicuntur M (dicuntur Oehlerus); ubi educantur C; ubi edicuntur Bamb.; Montepess. — barbari lun.; barbati cdd. — innum. accu^at. — 13 si trimetrum implent quae praecessere, hic ordo instituendus habuisse (flavisse Boeperus) 1. aur. — 16 Latavi Bamb. — ovucav C {^vcimv prius H). 188 NONIVS MARCELLVS 131. 132 M. et cuius rei causa fecerim hecatomben. in quo ego, ut puto, quoniam est luere solvere, lutavi. LVCVNS. Varro Periplu lib. II, nsQl g)LXo6o(p£ag: non ulla ambrosia ac nectar; sunt alia, sardae, 20 panis, pemma, lucuns, cibu' qui purissimu' multost. idem Sciamacliia, nsQi tvcpov: vinum, pemma, lucuns, nil adiuvat ista ministras. Afranius Fratriis: 'pist6ri nubat.' — 'cur non scribilit&,rio, 25 ut mittat fratris filio luciinculos?' LONGVRIO, id est longus. Varro Triphallo, tcsqI ccQQSvotrjTog: ego nihil [Varro] video: ita liic obscurat, qui ante me est, nescio qui longurio. LOTIOLENTE dictum veluti lutulente, a lotio. Titinius Varo: 30 'lotiolente!' — 'flocci fiet.' — 'ciilei || cultor!' 1 LENiTVDiNE, pro lenitate. Turpilius Philopatro: mira lenitudine ac su§,vitate abiindat. Cicero Tusculanarum lib. V: 5 Idnitndo orationis, m611itudo c6rporis. 19 Varro Periplu II || 22 Varro Sciamachia (| 24 Afranius Fratriis || 27 Varro Triphallo || 30 Titinius Varo || 2 Turpilius Philopatro || 5 V, 16, 46 (Pacuv. Niptris). 17 haecatomben L, G; haecatombem Hc[OS. — 18 cf. pg. 52 lues. — lutavi; ad litandi verbum allusisse Varronem apparet. — 19 Periplum C, Bamb. — liber G. — (piaococpi ac L, H; cpiaococpiac G, Bamb. — 20. 21 non ulla M; f. hic nulla; nulla cdd. — ambrosia — nectar ed. a. 1480; ambracia — nector cdd. — sunt allia sardae (a. , s. iam lun.), panis M; non alium et sarde set panis C, Bamb. {in quo pani spem maculans; macu- lans etiam Montepess.). — sed Montepess.; Paris. 7666; Hqos. — lucans L^. — 22 sciamaca L; item, supra scr. m. 2 ia, H; inde P sciamaca ia; sciamacia G. — 23 pemma lun.; remma C. — nihil C. — ista ministras (particip.); ista ministrans Oehlerus (i. ministrat Iun.)\ istam instrat L, H, G^; i. in- strant G^. — 24 fratris C. — 25 nubat Lips.; novat C. — scribilitario H^, G; M; scribitario L, Hj^. primum i correptum ut in conscribillo ; scriblitario v. — 26 lucunculos Lips.; luculentulus H, G; liculentulentulus L. — 27 tri- pallo G. — ocQqsvoxBxoc L, H; aQQsvoTSTot G. — 28 Varro del. Duentzerus ann. antiquitat. studior. a. 1848 pg. 483; video Lambecius ad Gell. II, 15 {qui scr. ego vero nihil v.); ego nihil varro ideo C — obscurat Lambecius, Bothius; curat C. — 30 1. om. Bamb.; gl. — Liciolente H^. — lotiolentus ut violentus ; si recte habet illud. — fitinius L^ ; titinnius rell. — Varo Stephan.; Varro C. — 1 latiolente S; lotilente BibbecJcius. — fiet fl, ; v.; fiet et rell. — culei Neukirchius; quod repetendum a nomin. culus; cular C. — 2 cf. 134 lentitudinem. — filopatro C. — 3 /". mire. — 4 habundat L. — 0 lib. V V.; lib. IIII C. — Q ad Pacuv. Niptra recte rettul. Bibbechius. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 189 132 M. ea si bona duces, quid erit in philosophi gravitate? — et in Verrem: quanta me tua non modo lenftudo. LAETiTVDiNE, pro laetitia. Aceius Alcmeone: 10 lit me depositum inmerentem niintio rep^ntino alacrem r^ddidisti adque ^xcitasti ex liictu in laetitiidinem ! idem Bacchis: quanta In venando affdctist laetitudine! LARGITAS, pro largitione. Turpilius Paraterusa: 15 eho dic mi, an oblita obsecro^s eius cr^bras mansiones ad amicam, sumpti l§irgitatem? M. Tullius de re publica lib. III: Pyrri videlicet largitas Fa- bricio aut Samnitium copiae Curio defuerunt. LVMINOSVM positum pro claro. Cicero in oratore: tum sunt 20 maxime luminosae et quasi iactuosae partes duae. LAXITAS. Sallustius Historiarum lib. IIII: simul eos * ♦ * et cunctos iam inclinatos laxitate loci plures cohortes atque omnes, ut in secunda re, pariter acres invadunt. — M. Tullius de officiis lib. I: et admittenda hominum cuiasque modi multitudo, 25 adhibenda cura est laxitatis. 7 Cic. in Verrem (f. IV, 61, 136) || 9 Acciua Alcmeone j| 12 Accius Bacchis || 14 Turpilius Paraterusa || 17 M. Tull. de re publica III || 19 36, 125 II 21 Sallustius Hiat. IV || 23 I, 39, 159. 7 si Oic; sibi C. — duces M; ducens C; ducemus cdd. Gic. — filos L. — et in V.; confert Me Verr. II, 4, 61, 136 nimia in istum non modo lenitudine, sed etiam liberalitate. — 9 Laet. H^; Lenitudine L^ {in quo prius fuit Let.); J?!,- G (cd. Victor.); Letitudine L^; Bamb. — letitia L, Banib. — Letitudiaem, leticiam gl.; f. Laetitudinem pro laetitiam. — Alcmenone C (Almenone jBT, ; Acmenone X^); Alcimeone Vrhin. 307. — 10 depositum Palmerius; rep. C. — et maerentem lun.; quod quidem friget admodum. — immerentem utrum sit innocentem an indignum, definiri nequit. — nuntio repentino alacrem Bothius; rep. n. a. C. — 11 atque excitasti Me (excitasti iam Bentin. et, ut refert Quicheratus, Perottus); adive hesitastis C. — letit. L, H^. — 12 Baccius C. — 13 de Agaue Penth.ea persequente agitur. — venando; cf. Enn. trag. 366. — affecteist M; affectio est cdd. — letit. L, H^. — 14. 15 Parateru.sa: eho lun.; parateruseo C. — obsecro es cdd. — 17 videlicet Lamhin.; videt C. — Fabricio lun.; acos C; fuit qui coniceret Fabricio consuli. — 18 copiae Maius; copia C. — 19 pro praeclaro prius H. — Cic. ; cf comm. in 130 iactuosae. — 20 luminose L, H. — lactuose L, H^; iactuose H^; actuosae, supra scr. i, G. — 21. 22 Laxitas, latitudo gl.; laxitas, laxitudo mrg. H. — IIII postea insertum in L. — lacunam significavit M. — cunctos (cuntos L^) C, Bamb.; f. cuneos. — laxitate Me; laxitas et cdd. — laxitate 1. ; ahlativus causae qui iungendus est cum sequentihus. — choortes G. — 23 ut secum dare Bamb. — acres Me; acre cdd. — M. Tullius; cf. 340 laxum. — 24 cuius L, H^; cuiusque cdd. etiam 340. 190 NONIVS MARCELLVS 132. 133 M. LAMENTAS, pro lamentationes. Pacuvius Hermiona: lam^ntas, fletus facere conpendi licet. LAETARE et LAETISCERE, laetificare et laetum fieri. Livius Aegistho : iamne oculos specie la^tavisti opt4bili? 30 Accius Pelopidis: et te ut tnplici laetar^m || bono. 1 Sisenna lib. IIII: utrumne divi cultu erga se mortalium laeti- scant an superna agentes humana neglegant. LITTEROSVS, litteratus. Cassius Hemina Annalium lib. III: homo meire litterosus. 5 LATiBVLET et LATiBVLETVR, pro lateat. Laevius Eroto- paegnion * * *: nocte ut opertus amictu latibulet. Publilius Putatoribus: praegr^dere et nequis IMibuletur pr6spice, 10 LVPARI, ut scortari vel prostitui. Atta Aquis caldis: quid? ciim meretrices nostro ornatu pdr vias lupantur. Lucilius lib. V: 26 Pacnvius Hermiona || 28 Livius Aegistho 1 || 31 Accius Pelopidis J 2 Sisenna Hiat. IV || 4 Cassius Hemina Annal. III || 6 Laevius Erotopaegn. |] 9 Publilius Putatoribus (| 11 Atta Aquis caldis || 14 Luc. 1. V. 26 pro lamentatione Bamb. — 27 f. lamentas verbum et scrib. ita: lamentas? fletus facere conpendi licet. — 28 Letare et Letiscere L, 11. — letificare H, Bamb., non L, G. — Livius (Lucilius Bamb.); cf. 386 species. — Aegistho ed. Bas.; Aegisto L, H, Bamb. — 30 spectie H^; spetie Bamb. — letavisti L^, H, Bamb. (letavisto ij); laetavere melius, ut puto, cdd. 386. — obtabili L^. — 31 Pelopedis Hj^. — 2 divi lun.; uiri (u in ras. H) C. — erga se del. Guietus. — letiscant H, Flor. — 3 supema agentes Ald.; supernae (superne L, G) egentes cdd. — post humana: annalium, sed del. G. 4 Litteratus Bamb.; Litteras, litterosus gl. — 6 meire (mire Madvigius Ad- vers. II, 657) M; mere v. — 6 Laevius Me; Nevius C. — Erotopecnion (Erotopegnion priu^ H) L, H; Eratopaecnion fact. ex Erotop. G. — 8 de metro non constat; f. initio quaed. hausta. — latibulet ed. Bas. falso tribuit lunio; latibuletur (latibuleter pr. G) cdd. — 9 Publilius Putatoribus (ita ed. a. 1476) lun.; Publili liputatoribus (lipit. G^). — 10 praegredere Quicheratus; progr. v. — prospice Vrbin. 307 ; ed. a. 1476; persp. C. — 11 ut; puto id est. — Acta L, prius H, Bamb. — Aquis Caldis Me; atquis calis C, Bamb. — 12 quid? add. M. — meretrices Me; meretrice e (mere- tricae e L, H; in L e ante nostro m. 2, ut vid., add.) C; metrice, om. e, Bamb. — cet. haud absurde Buechelerus : cum lupantur nostro ornatu per vias meretricie. — apparet autem dicta haec a matrona sive de fiUi cuncta mere- tricibus largientis sive de filiarum ultra decus virosarum querente moribus. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 191 133. 134 M. 16 et divos ture precemar, consilium fassi, placeatne inpune luperis. Lvsvs vel LVSIO, qui ab nobis ludus dieitur. Varro Marci- pore: utri magis sunt pueri? hi pusilline, qui spectant nundina, ut magister dimittat lusum. — idem Cato vel de liberis educandis: 20 ab buiuscemodi lusionibus radices crudelitas agere solet. LABORIOSVM, in quo laboretur. Calvus Poematis: dnrum rus fugit et laboriosum. LVTESCIT honeste dictum a Furio in poematis, tametsi aue- toritatis sit ignobilis: 25 sanguine diluitar tellns, cava terra lutescit. LiBELLiONEM, ut tabellionem. Varro Manio: tum ad me fuerunt, quod libellionem esse sciebant. LiMVM, obtortum. Varro Manio: altus alieno sumptu neque post respiciens neque ante ^ospiciens, sed limus intra limites 30 culinae. LACESSERE positum provocare. Cicero in oratore: et Ari- 1 stoteles Isocraten lacessivit et Xenophontis || voce Musas quasi 17 Varro Marcipore || 19 Varro Cato | 21 Calvua Poematis | 23 Forius Poematis || 26 Varro Manio || 28 Varro Manio y 31 19, 62. 15. 16 cf. schol. Veronens. in Aen. VIII , 106. — placeatne M (pla- ceat tu iam lun.); placent tnne C. — luperis Scal.; superbis C. — 17 nobis M; nibus L^; id. m. 2 hominibus; omnibus H, G. — Varro; cf. 214 nundinae.i — 18 hi pnsilline M; hi pusilli nigri {seq. qui) cdd. h. l.; hi pusillini 214; hi puailli pigri Wehlius Quaest. Petronianar., Bonnae a. 1861 ed., thesi VI; hi pusilline, aegre Madvigius Advers. Crit. II, 657. — exspectant id. — nundina C (nundinam JT, , prius L), f. recte, quamquam nundinas ipse Non. 214. — 19 lusum supinum. — item Hi. — cf. p. 211 l. lusus. — 20 ad J?,. — 21 cf Gell. IX, 12, 10. — Calvus Bentinus; Gallus C; f. scrib. Gaius Calvus. — ap. Gellium cdd. meliores C. Calvus pr. Q, Z , B, qui om. C. ita 354 s. v. necessitudo: C. Caesar, ubi item Gell., a\ quo petitus locus: C. Caesaris. — 22 fugit et cd. N. Fabri; fugite C; fugiet Z ap. Gell., minus eleganter; fugi et vel fugi sed rell.; fugis et Bentin.; Paris. Gell. ed. a. 1536. — 23 cf Gell. XVIII, 11. — Lutescet L, H, G,, Bamb.; Lutescit G^, mrg. H, gl. — a Furio add. vir doctu,s ap. Quicheratum in mrg. ed. lun. — Furium autem Antiatem quod et h. l. et pg. 145 s. l. noctescere obscura au^toritate dixit N., videri id factum ignorantia aetatis eius, iam quaest. Non. cap. II est monitum. — poma ista etsi i,. — auctotatis i,. — 26 Libellonem L, Bamb., P; nam etiam in H radendo attemptata i altera; Libellionem cum H, G gl. — utabellionem i,. — 27 iverant {debebat ierunt) Me; ferunt Popma. — 28. 29 cf 237 altum; 442 prospicere. — alieno sciens sed C; restituere docti ex 442. — 31 et aristote (haec punctis del.) et aristoteles L. — 1 Isocratem Cic; socraten (sacraten H^) C. — Is. ipsum cdd. Cic. — exenofontis L^, fl, ; exenofrontis Jv, ; xenofontis H^, G; cf Varr. ap. Quintil. X, 1, 99. 192 NONIVS MARCELLVS 134 M. locutas ferunt. — et Tusculanarum lib. V: non modo inpulsi sumus ad philosophiae scribtionem, verum etiam lacessiti. LENTITVDINEM pro lenitate. Cicero Tusculanarum lib. IIII: eamque, quam lenitatem nos dicimus, vitioso lentitudinis nomine 5 appellant. LEAE, pro leaenae. Lucretius lib. V: inritata leae iaciebant corpora saltu. LIGELLVM, tuguriolum, domicilium breve. Plautus Aulularia: a 8u6 ligello fumns siqna exit foras. 10 LICITARI, congredi, pugnare. Ennius: pars ludicre saxa iactant, inter se licitantur. Caecilius Hymnide: *quae narrare inepti est scutras ferventist'. — 16 'quin machaera licitari adversum adreum coepis Bciens? LANGISCERE, langidum fieri vel frangi. Ennius lib. XVII: neque corpora firma langescunt quicquam. idem: 20 cum soles tandem faciunt langescere longei. 2 V, 41, 121 II 4 IV, 19, 43 H 7 V, 1318 || 9 II, 4, 22 || 11 Ennius H 14 Caecilius Hymnide || 17 Ennius 1. XVII || 20 Ennius. 2 et Tusc. (Thusculanorum ij); cf. 174 scriptione. — non modo inp. s. *Cicero. — ad philosophiae (fil. jL^) cdd. l. utroque; script. C pr. L; scriptiones cdd. 174; ad philosophas scriptiones cdd. mel. Cic, philosophicas quid. deteriores, male utrumque, cum neque philosophus neque philosophicus adiectivum ap. C. inveniatur. — 4: cf. 132 lenitudine. — Lentitudinem ; Lentitudine Bentin.; Lenitudinem L, H^, Bamh.; Lenitudiue H^, G; om. l. gl. — Thusculanorum L^. — 5 qua L. — lenitate id. — vitiose G. — lentit. Bentin.; letinitudinis prius L; lenitudinis L ex corr., H, G. — S irritate G. — 9. 10 deceptus falsa lectione Nonii auctor, nisi putabitur ligillo scribendum cum Pio idque accipiendum pro lignorum strue parvula. — de suo tigillo fumus siqua e. f. cdd. Pl.; tuo (tua G) ligello fuisti qua exis foras G. — 12. 13 vv. distinxit Vahlenus. — ludicre (ludicrae L); accusativus neutri gen. pro adverbio positus; cf. Prisc. pg. 769. — 14 Himnide L; Himndae, m. 2 Himnidae H. — 16 apparet h. l. esse lacunosum. — ferventis scutras Bothius; sc. (scrutans prius G) ferv. C. — 16 macera licitaria C. — aereum coepis M; aeneum coepisti {seq. sciens) C; nam illud coepsti, quod olim placuit nobis, iure videtur improbari a Madvigio Opusc. II, 68. — sententia, nisi lahor animi, hunc in modum olim fuit concepta, ut in exprobratione muiua obiceretur alteri, quod temerarins semper res et maiores viribus moliretur, ut puta sic: 'quein' mann tractare, inepte, coepis ferventis scutras?' — 'quein' machaera licitari adversum aereum coepis sciens?' — 17 ita Th. Hugius (Ennio tamen reddendum langescere); Longiscere, longum fieri vel frangere cdd. — 19 longiscunt L, G; longicunt H. — 21 soles Vahlenus, sola est C. — facient L, H^, G^. — longiscere C. — longei M; longe v. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 193 134. 135 M. LIGVRRIRE, degustare: unde abligurrire, multa avide con- sumere. Oratius: 25 semessos pisces tepidmnque ligurrierat ius. Catullus : o Priape . . de mero ligurrire libidost. LATROCINARI, militare mercede. Plautus Cornicularia: latrocinatus annos decem * * * [mercedem]. 30 Cato in Tiberium: qui aput regem in latrocinio fuisti, stipen- dium acceptitasti. — Ennius: fortunasque suas coepere latrones inter se memorare. LAVERNA, dea cui supplicant fures. Plautus Comicularia: 86 iam mihi Lavema in fiirtis celebrassit manusl Lucilius lib. XVII: 1 semissis facit || is Musas, si vendi' Lavemae. LVCVLENTITATEM, a luculento. Caecilius Hymnide: Tide luculentitatem [eins] et magnificentiam ! 24 Hor. Serm. I, 3, 81 || 26 CatuUus H 28 Plautus Comicularia || 30 Cato in Tiberium || 31 Ennins || 34 Plautus Cornicularia || 36 Luc. 1. XVII || 2 Caecilius Hymnide. 23 ablig. lun.; alligurire (adl. L^, ed. Bas.) C; ligurrire Bamh. — Ligoi-ire, degustare; adligurire, vorare (vocare cd.) gl. — 24 oratius L, hor. H, G. — 25 semesos H, G. — epidumquae L. — ligurrierat ius L^ ; ligurrier attius L^, H, G; ligurrierit ius Hor. — 26 Catullus v ; Catalus C. — 27 Priopo cdd.; 0 Priape M. — male LacJwiannus : Catullus Priapeo, cum numquani citetur Catullus a Nonio addita libri nota. — de mero M, de meo (demio H{) V. — V. fuit Priapeus; lacuna per ubi potest expleri. — 28. 29. 30 militari Bamb. — Plautus; cf. Varr. VII, 52 in Comicula: qui regi latroci- natus decem annos Demetrio ; ubi Ititschelius: qui decem latr6cinatu's regi annos Demetrio; Spengelius: qui regi decem | latrocinatus annos sum {vel es, est) Demetrio. — latrocinatos H^. — pro decem .X. L, G, item, ut vid., H. — [mercedem] Cato in Tiberium M; mercedem (merecedem prius G) in Tiberio C, Bamb. — cf. Gell. II, 14, 1 in libro vetere M. Catonis, qui in- scribitur contra Tiberium exulem. — apud C pr. L^. — 32 suas Me; quas C. — cepere H^; cepe Bamb. — 33 int. serare L. — 34 sine l. indicio L^; H^; om. Bamb.; gl. — Lavema dea Ald.; L. ea (Lavemea ^i) C. — suplicant L. — 35 iam add. M. — mihi Laverna Scal. (mihi Lavemam lun.); litaveram Lavemam AJd.; militaveram nam- C. — celebrassit; cf. 89 celebre; celerassit L. — manus Ald.; manius C. — 1 semissis Dousa; si messes C. — facit is M; facis C. — 2 Luculentitatem (Lucedentitatem Bamb. test. Beckero); cf. 146 opulentitas. — Himnide L, H. — 3 luculentitem L^. — eius secl. M; idque magis placet quam quod etiam in mentem venit: vide luculentitatem eius, magnificentiam. — non inscite Bueclielerus: vide luculentiam eius et magnificentiam, in l. ante Luciilentitatem excidisse ratus Luculentiam et. NoNi Marc. 0. D. ed. L. Mvkller. 13 194 NONIVS MARCELLVS 135 M. Laberius Tusca: d6minus nunc nost^r tua 6 luculentitate captus. LVSTRATVS, luxuriosus: a lustris, abditis locis. Plautus Casina: unde es, nihili? nbi lustratu's? ubi bibisti? LVSCITIOSI; qui ad lucemam non vident et ^vojnsg vocantur a Graecis. Varro Disciplinarum lib, VIII: vesperi non videre, 10 quos appellant luscitiosos. — idem Andabatis * * * idem: edepol, tu quidem caecus, non luscitiosu'8. LEMVRES, larvae nocturnae et terrificationes imaginum et bestiarum. Varro de vita populi Romani lib. I: quibus tempori- 15 bus in sacris fabam iactant noctu ac dicunt se lemures domo extra ianuam elicere. 4 Laberius Tusca || 7 II, 3, 29 i| 10 Varro Disciplin. VIII 1 11 Varro Andabatis. Plaut. Mil. II, 3, 51 sq.; cf. comment. || 15 Varro de vita pop. Rom. I. 4 Laverius G. — Tusca; cf. comm. in 80 blitea; Thucca L^, H^; Tucca L^, H^, G. — 6 nunc add. M. — nt L^; id. 2 nst. — f. captust. — 8 cf. Spengel. de cant. Plaut. 139 sq. — his vel is cdd. Pl.; es G. — nihili Pl.; nihil G. — seq. ap. Pl. ubi fuisti; quod utrum Nonii an librariorum errore sit omissum incertum. — lubi prius H. — lustratu's Plaut.; lustretur G; sed cf. lemma. — ubi bibisti Pl.; ibi bibatur G. — cubi ad hiattis vitandos cum prohabilitate reponit Mitschelius Opusc. III, 137; quod si fit, etiam cunde scrihendum. — 9 Luscitiosi Lindemannus ; Lusciosi G, Bamb. ac f. ipse N; cf. infra. — (ivcoTtss Berodldus, Me; moeopes G; meropes Bamb.; meopes Lugd.; Paris. 7665; 6. — vocantur v.; vocentur cdd. — 10 vespere H^. — non vident v. d. ap. Quicheratum. — 11. 12. 13 cdd. lusciosos idem Anda- batis edepol idem caecus non lusciosus est. ap. Pl. Mil. II, 3, 51 sq. fertur: verbero, edepol tu quidem caecus, non luscitiosus (ita B, lusciosus GD). possit ambigi, utrum locus ita sit conformandus : idem Andabatis*** Plautus Milite glorioso: 'mirumst lolio victitare te tam vili tritico.' — 'quid iam?' — 'quia Iuscitiosu's.' — idem: edepol, tu quidem caecus, non luscitiosu'8, an statuendum Varronem, qui et alias in saturis Plauti saepe fuit memor, hic usum esse eius verbis. aliquanto tamen hoc minus prohabile propter Fulgentii l. pg. 561, quod quin ex Nonio flu^erit non videtur posse dubitari. nam eius verba sunt haec: luscitios dici voluerunt in die parum videntes, quos Graeci myopes vocant. unde et Plautus in Mercatoris comoedia ait: 'mirum lolio victitare te tam vili tritico.' — 'quia luscitiosus es.' dicunt enim quod lolium comedentibus oculi obscurentur. — cogitavit etiam Mitsche- lius Op. III, 367 de lacuna, qua et Varronis verha essent hausta et haec: Plautus Milite glorioso; nec tamen quid rei esset introspexit. — illud autem tu quidem utrum Nonii an lihrariorum culpa exciderit, incertum. — 16 dicant H^. — lemures Bentinus; lemurios G. — 17 elicere M; eicere v. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 195 135. 136 M. INCIPIT PER M LITTERAM. MOLLITVDINEM, pro moUitiem. Varro Papia papae, tisqI iy- 20 xafiLov: sigilla, in mento inpr^ssa Amoris digitulo, vestigio demonstrant moUitudinem. Cicero de oratore lib. III: in ipso tactu modum et moUitu- dinis et levitatis. 25 MiRivs, magis mirum. Varro rvcod^t eeavrov: non siibsilis ac plaudis et ab Arato poscis d.8tricam coronam? quid enim hoc mirius? MANDARE positum pro conmendare. Sisenna Histor, lib. III: 'post principia paulatim recedunt atque inde cum paucis fugae se 30 mandant'. — unde et procurationem mandare [commendare] 1 vel causam || dicturn sentire poteris. MACRITVDINE, pro macie. Plautus Captivis: ossa atque pelli' sum miser macritudine. MVSTVM non solum vinum, verum novellum quidquid est, recte 5 dicitur. Naevius Gymnastico: 'dge, utrumst melius, virginemne an vfduam uzorem diicere?' — 'virginem, si miistast.' MAXIMITAS positum pro magnitudine. Lucretius lib. II: ne quaedam cogas inmani maximitate. 19 Varro Papia papae || 23 III, 25, 99 |J 25 Varro rvm9i asavzov || 28 Sisenna Hist. III || 2 I, 2, 32 || 5 Naevius Gymnastico 1 1| 8 II, 498. 19 mollitie (mollicie H) cdd. — MoUitudinem, moUitiem gl. — papia- pape (litt. maiusculis) nsQi svcomion C. — 21 sigilla Bentin.; sulla C. — 22 demonstrant lun.; demonstrat C. — 23 M. Tullius Cicero H^. — Hbro VI L. — tactu Cic; factu C. — esse modum cdd. Cie. — 24 lenitatis Hj^; laev. ed. Bas. — 25 Varro; cf. 374 poscere ibique comm. — 26. 27 metrum agnovit Boeperus. — non add. m. 2 H; om. L. — piaudis L^. — aratro prius G. — poscis Me; posces cdd. l. utroque. — oronum CMc. — astricam coronam; contra in Marcipore chorean astricen. astrica corona iocose dictum, ut c. civica. — verba male intellecta v.; dicit Varro auctori carminis astronomici nescio cui tribuendam coronam quam antea optinuerit Aratus; cf. Hor. Satur. I, 10, 48 sq. — enim om. G. — 28 Historiae C. — 29 tricipia C; em. Bentin. — sae L, si (post ras.) Flor. m. 1. — 30 commendare secl. Quiche- ratus. — 1 dictum add. M. — 2 Macritudine Quicheratus; Macritudinem cdd.; Macritudinem , maciem gl. — 3 pellisum C; pellis sum cdd. Pl. — macritudine; male quidam aegritudine; quasi illud macritudo longam haberet primam. — 4 quicquid C pr. L^, Bamb. — 5 Nevius Gemnastico C. — 6 cf. Plaut. Stich. 118 sq. — age vel da add. M. — virginem ducere om. mediis L. — 7 si mustea est v. d. ap. Gerl. — quod si recte habet, erit clausula. — 9 nequae adam (quae adam X) L, prius H; neque adam H ex corr., G. 13* 196 NONIVS MARCELLVS 136. 137 M. MVLTESIMA pars nove posita, quantitas infinita. Lucretius 10 lib. VI: quam sit parvula pars et quam multesima constet. MISERITVDINE, pro miseria vel misericordia. Accius Astyanacte: Troiast testis: qua^re ex aliis, qui illius miseritudine ndmen clarum in tiimuli saxo multis memorant v6cibus. 15 idem Alphesiboea: cum ips&, simeitu miseritudo meorum nullast liberum? MESTITVDO, pro mestitia. Accius Telepho: quem ubi aspexi 4go, virum memorabilem intui vid^rer, ni vestitus taeter, m^stitudo, 20 vastitudo pra^dicarent hominem esse abiectissimum. Plautus Aulularia: cui tanta mala m^stitudoque optigit. MAGNITATE, pro magnitudine. Accius Bacchis: . . nam neque sat ffngi neque dici potest 26 pro magnitate. MACELLVM dictum pro macilentum Lucilius probat lib. VI : si nosti, non magnus homost, nasutu', macellus. MACORE, pro macie. Pacuvius Periboea: || corpusque meum tali 1 mer6re, aegrore, mac6re senet. 10 VI, 651 II 13 Accius Astyanacte || 16 Accius Alphesiboea [j 18 Accius Telepho 1| 22 IV, 10, 2 || 24 Accius Bacchis || 27 Luc. 1. VI || 29 Pacuvius Periboea. 10 Multissima {i. e. Multessima) gl. — 12 quam sit Lucr.; quam C. — multasima L^. — constat L, H^. — 13 pro miseria prdia L^. — Miseritudine, miseria gl. — puto miseria vel delendum, cum miseritudo in seq. loco utro- que dici videatur pro misericordia. — Astianacte L. — 14 Troia est testis, sc. virtutis Hectoris. — alis L^. — illius quamquam potest aequare tribrachum, tamen eius reponendum non improhdbile est. — miseritudine ed. a. 1476; miseritudinem C. — 15 tumuli Duentzerus ; umili L, humili H, G. — f. versibus, — 16 Alpesiboea L. ■ — 17 cum ipsa obscuruni; f. cum ipsiu', h. e. cum misericordia ipsius; ut verba sint Alphesiboeae de fratribus. — simeitu; simitu Bothius; simeta C. — meorum Vossius; eorum C. — nuUa est H; uUa est rell.; nulla est 2>. Heinsius. — 18 Maestitudo pro maestitia Bamb. — Telefo C. — 19 q. ubi asp. ego M; q. ego ubi asp. v. — vir C; virum Vrbin. 307, v. — venerabilem Buechelerus. — 20 puto taeter ni v. propter r. m. — 21 maestitudo H. — abi. add. M; obscurissimum BibbecTcius. — 23 cui cdd. Pl.; qui G. — mala t. Bothius. — obt. G. — 24 Bacchis Bentin.; vacces C. — 25 cdd. nam quae; neque ed. a. 1480; nam neque Quicheratus, qui falso adscribit Bentino. — ne dici L, H^; cf. comm. in Plauti Menaech- morum v. pg. 89 s. l. coepere. — 28 homo est, nasutus om. L; nansutus H^. — 1 tabe Bentin. (tabi BibbecTcius), male. — 2 aegrore Lachm. comm. Lucr. .pg. 416; errore (error L) C. — semet H^. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 197 137 M. Varro Serrano, xsqI aQxcciQS^Lcov: noster Axiiis ruralis homo item in cariam lectus 6 commacescebat. MATRESCAM, matris similis fiam. Pacuvius Doloreste: litinam nuuc matrescam ingenio, ut meum patrem ulcisci queam ! MVNIA, officia. Sallustius Histor. lib. III: ac tum maxime, uti solet in extremis rebus, sibi quisque carissimum domi recor- 10 dari cunctique omnium ordinum munia strenue exsequi. Plautus Mercatore: dicdns pro meritis gratam me et munem fore. METARI, partire [unde et metatores]. Vergilius Georgicorum lib. II: 15 si ping^s agros metabere campi, , densa sere. Caelius Annalium lib. VI: *omnes simul terram cum classi accedunt, navibus atque scapbis egrediuntur, castra metati signa statuunt.' — unde hodieque metatores dicimus. 20 MAMMEATAM, mammosam. Plautus in Poenulo: ciiius amicam mammeatam. MVSIMONES, asini, muli aut equi breves. Lucilius lib. VI: praedium emit, qui vendit equum musimonem? Cato de L. Vetorio: asinum aut musimonem aut arietem. 3 Varro Serrano || 6 Pacuvius Doloreste || 8 Sallustius Hist. IH || 10 I, 1, 104 II 14 II, 274 U 17 Caelius Annal. VI H 20 I, 2, 181 || 22 Luc. 1. VI || 24 Cato de L. Vetorio. 3 sereno peri arceresio (arcerisio m. 1 H; in eod. post o ras.) C. — 4. 5 versus constituit M; cf. eiusd. sat. frgm. pgg. 477 ; 334 s. l. rixat; liquidum; quae secuntur hu/ne l. — nt ij, id. 2 nst. — Axius Jf; cf. d. r. r. III, 2; Attius fli,- Atticus rell. — ruralis Popma; rivalis C. — item in curiam lectus M, item lectus in c. v. — commacescebat lun.; cummacescebat (cummaces- sebat Hi) C. — 6 oreste L^; duloreste H^, G. — 7 verha Orestis. — 8 cf. 23 munes. — Munia, offitia. Mimem (Munema cd.), a muniis gl. — historiae (7.-9 recordari ed. a. 1480; recordavi C. — 10 munia strenue exsequi M; extrema (praec. num) sequi C; munia sequi Ald.; exsequi v. d. ap. Quicheratum. — 12 dicens; dico eius Fl. — 13 Metari ed. a. 1476; Metare cdd. — partire M; parare v. — cf. Verg. Georg. I, 126 sq.; Ov. Met. 1 , 135 sq. — unde et m. secl. M. — 16 eere id Ho^. — 17 Coelius G. — Annali cdd. — 18 scaptis L^ ; scafis rell. — metatis H. — 20 cf. v. seq. — 21 huius amica mammeata PZ. et f. ipse N. — 23 praedium J)oMsa;praecium L^, id. 2 praetium; ptium H; pretium G. — 24 de L. Vetorio {i. e. Veturio) lordanus; cf. Fest. 344; Prisc. 789; 886; ubi item est de Veturio vel de L. Veturio; quamquam ap. Fest. videtur scribend. in L. Veturium. — minus probahiliter Maiansius de L. Turio, quod ap. Gell. XIV, 2 citetur Cat. or. pro L. Turio. 198 NONIVS MARCELLVS 137. 138 M. MESTAS; pro mestificas. Laberius Tusca: 25 concitata, mobilitata m^nte maestas. MiCTiLis, paupercula [pulmentaria]. Lucilius lib. XX: pulmentaria et intibus aut aliqua id genus herba et ius menarum bene habet, sei mictilis haec est. MESTAKET, pro merentem faceret. Accius Myrmidonibus: 30 quodsi, ut decuit, stares || mecum aut m^u' te mestar^t dolor, 1 iam diu inflammari tetre n&vis vidiss^nt suas. MADORE. Sallustius Histor. lib. III: evasit par in oppido festinatio; et ingens terror erat, ne ex latere nova munimenta madore infirmarentur; nam omnia oppidi stagnabant redundanti- 5 bus cluacis adverso aestu maris. MERCATis, pro mercatibus. Sallustius Historiarum lib. V: ceteri negotia sequebantur familiaria legatorum aut tribunorum, et pars sua conmeatibus, mercatis. 25 Laberius Tusca H 27 Luc. 1. XX || 30 Accius Myrmidonibus || 3 Sallustius Hist. IV 1| 7 Sallustius Hist. V. 26. 26 Movilitata, mota gl.; neque imprdbdbile illud fuisse lemma Nonii, nisi iungenda potius haec cum eis quae statim secuntur Mestaret pro merentem faceret. — mestificas v.; mestifices cdd. — Tusco C; cf. comm. in 80 blitea. — concitata mob. mente; concitataamente L; concitatam m. m. H, G; porro in H mobilitata notat. punctis, sed ea del. — mestas H. — f. me maestas. — 27 Mictyris L; Myctiris H; Myctyris Bamb.; Mictiris G.^; Mictilis 6^2 '■ Mycteris (mictilis G, myctilis H), pauper apparatus (appatus gl.) gl., mrg. G, H. — cum a ftvrTsn; v. non videatur posse deduci quod Lucilii metro conveniat, recipiendum duxi illud mictilis. neque raro in N. cdd. latina graece reperiuntur inversa. cet. conf. pg. 83 l. conmictilis. — pauper- cula M; p. pulmentaria fpulmenta J3,) C, Bamb. — Lucil.; cf. 208 intiba. — lib. XXX male cdd. 208; cf. comm. in Luc. XX, 3. — 28 et Franckenus; M; ut cdd. l. utroque. — entibus C. — aliquod g. cdd. h. l.; aliqua et id genus, ubi et videtur esse correctura praecedentis ut, idem 208. — 29 sei M; se C; sed v. — mictyris C. — haec est meri C (haec est J3i); del. Bothius meri , quod ex seq. vocab. ortum. cf. comm. in l. mestaret. — omissum sive Nonii seu librariorum errore illud cena. — 30 Mestaret Bamb.; Mertaret H, G; arat L^ sine l. novi indicio. — om. h. l. gl. — Mirm. L, H. — 1 quodsi, ut decuit, stares Gifanius, al.; quod sicut d. istares (hist. Lj) C. — te add. Me. — mertaret C (om. exempl. Bamb.). — 2 inflamari L. — tetre Bothius; et re C (atre H^); Atridae Me. — cet. cf. II. IX, 643 sqq. — 3 Madore, infusione gl., mrg. H. — Sallustius (sallus sallius ij); ap. Priscian. 699: mun. m. inf. — historiae C (historia H^); histof Bamb. — lib. IIII C, Bamb. cum cdd. Prisc; lib. III ed. a. 1476; et recte videntur docti referre ad Cyzici obsidionem, quae hoc l. enarrata. — evasit M; quasi C; quas Bamb.; f. queis (dat. neutr.). — 4 fest. ; i. e. trepidatio. — ex 1., i. e. latericia. — 6 am L^. — omnia; moenia mdle Ald. — reduntibus i,. — 6 cloacis L^, H^, G. — 7 mercantibus L, H^, Bamb. — 8 citeri L, H. — 9 comm. L^; H DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 199 138 M. 10 MACEEIES. Afranius Excepto: 81 in ha^ce nunc cons^ntit, facere vis satis? quanta lUius mors fiet maceries tibi! MANVBIAS, [raanus] exubias. Naevius Danae: manuTias subpdtias prome! 16 MVTVVM, pro mutuo. Lucilius lib. XXVII: 6tsi maxime, id quod spero, mutuum hoc meciim facis. MORDicvs. Lucilius lib. XXVI: mdrdicns petere aiiram ec flamma expddiat, e ceno cibum. Plautus Menaechmis: 20 ... iamdudum oportet nasum ademptum mordicus. MONSTRIFICABILE. Lucilius lib. XXVI: niinc ignobilitas his miserum, mirom ac mostrificabile. MENDICARIER pro mendicare et mendicabvlvm pro mendi- catione. Plautus Vidularia: 25 mallm moriri meos quam mendicarier: boni miserantur iUom, hnnc inrid^nt mali. 10 Afranius Excepto || 13 Naevius Danae Vm 0 15 Luc. 1. XXVII || 17 Luc. 1. XXVI I 19 I, 3, 12 II 21 Luc. 1. XXVI || 24 Plautus Vidularia. 10 Maceries v.; Maceria est cdd. (Maceriest H^). — Maceries, maceratio gl., mrg. H, G. — 11. 12 si in haece nunc consentit, facere vis satis M; si ille haec nunc sentit facere illi satis vis C. — Bothius: si ille haec nunc sentit, facere vis illi satis ? — sed enim triplex pronomen non potest ferri. — fiet Bothius; sit v. — 13 manus secl. M. — exuvias Quicheratus; exubiae cdd. — Non. vel Manubias, exubias vel Manuvias, exuvias scripsisse sat constat. — Dane C. — 14 manubias C pr. L^. — cet. n. N.; nam man. hic lovis fulmina. — subpetias M; suppetat (subp. X^) C. — pro me v. — verha V sunt Danaes lovem implorantis. — 15 pro mutuum G; etiam in H mutuo, sed V eras. — XXVII; potius XXVI propter ordinem lemmatum Lucilianorum. — 16 maxime C. — id quod H; quod rell — mutuum — facis; n, N; nam illud idem quod communicas. — 17 Mordicus; cf. 139 mordicibus et mordicus. — Lucilius lib. XXVI; lib. XXVI Lucilius G; ed. Bas.; L. lib. XXVII edd. ante Bas. — 18 ec Jlf (ex lun.); et edd. — e ceno cibum C; idque retinendum duxi euphoniae lege; ecce nobum Bamb.; ecce nobum Lugd.; ecenobum Paris. 7665; 6; Montepess. — 20 oportet M; oportuit C. — ademptum v.; adeptum cdd.; ap. Pl. melius, nisi fallor, abreptum; in cuius cdd. V. ita traditus: nam si amabas^ iam oportebat nasum abreptum mordicus. at Nonii auctor videtur invenisse dittographiam hanc: nam si amas, iamdudum oportet nasum ademptum mordicus. — 21 nullum l. in L, H; ofn. Bamh., gl. — 22 his; *. e. optimatibus; cf. VI, 2. — mirum, taetrum prius M, f. recte; alii miserum ante mirum addiderunt. — monstrificabile v,; mortifica- bile C. — 23 Mendicaries L, H^, Bamh. — 25 malum L^. — mendicare L. — 26 ita poSt Studemundium QuicJieratus Lipsium secutu^, qui voluit reposi- tum boni im miserantur, illunc irrident mali; boni (ni H^) ministrantur illum nunc irrident (inr. L^) mali C. 200 NONIVS MARCELLVS 138. 139 M. idem Aulularia: memorare ndlo hominum mendicabula. MERTAKET, mergeret. Accius Antenoridis: fortasse an sit quod hic nos mertar^t metus. || 30 idem Deiphobo: l vae! hic qui me aperte effr^nata inpud^ntia praes^ntem praesens dictis mertare institit? MVGiNARi, murmurare. Lucilius lib. VII: 6 muginamur, molimur, subducimur. Atta Aquis Caldis: §,tque ita muginantur hoc die! at ego fore me occliisero. MEDVLLITVS, a medullis. Varro Cras credo, hodie nihil: atque ut igni fervido mediillitus 10 aquiloniam intus druat frigddinem. Plautus Truculento: ost^ndit sese iam mihi mediillitus, scio mi infidelem niimquam, dum vivam, fore. 27 IV, 8, 3 II 29 Accius Antenoridis jj 1 Accius Deiphobo || 5 Luc. 1. VII; sed cf. comm, || 7 Atta Aquis caldis jj 9 Varro Cras credo, hodie nihil || 12 II, 4, 85. 28 nolo hominum; ita etiam Plauti cdd.; m. n., regum mendicabula Scipio Gentilis; ac latet altior corruptela. — 29 Mertare, mergere H^, f. recte; Mertaret (Mertares Hs^), mergeret Ho^ (Ssi), G^j L^, Banib., gl. — Meditaret, meretret Xi; et quidem t utrumque finale punctis notatum; sed haec rursus deleta; cet. cf. Paul. 124; 81 s. v. mertat; exfuti; ita pultare pro pulsare. — 30 quos H^, G. — nos Lips.; non G. — mertaret lun.; mertet V. — f. quod vos h. non mertet m. — 1 Deifobo G. — 2 vae M; vel G. — 2 aperte Bothius; a parte C. — effenata L^. — 6. 6 muginari o mugiendo ductum; male Paul. 147; conferendum mutiendi verbum. — Luc. ; cf. 346 moliri. — lib. VII; cum duri admodum numeri sint horum verborum, si dactylico contineantur metro, dubito an reponendum sit lib. XXVII et trochaicus versus instituendus ita: .... muginamur, molimur, subdiicimur. — molimus cdd. h. l. — subdicimur H^. — 7 acta L, H^. — Aquis caldis v.; qui scaldis (quis H) G. — 8 ita lun.; eia (eta (?) G. — hoc die; at ego fore me occlusero M ; hodie atque {praec. atque) ego oculsero (culsero, supra scr. o, G; occulsero H) fonteme G (fontem H^, G); fore me iam Fr. Dousa. — mrg. H oculsero, occuluero. — agitur de rixantibus in via. illud fore se occludere est munire se obiecta fore. — 9 Varro; cf. 206 frigus. — 11 eruat Buechelerus ; qui et trimetros primus agnovit; servat cdd. l. utroque. — post frigedinem in H sunt haec addita: Plautus Tr. ostendisse sciam mihi med. aquil. int. serv. frig., sed eadem lineolis suhditis deleta. — 13 ostendit sese i. m. Me; ostendisse sciam mihi G; ostendit mihi iam sese cdd. Pl. — 14 G: inf. n. dum vivam fore; ap. Plaut. fertur se mi (mihi cdd.) ififidelem num- quam dum vivat {ita cd. Paris. quidam; Spengelius ; ne vivat BGH) fore. — in verbi quod est ostendit variante structura cum haut ita immerito pffen- DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 201 139. 140 M. 15 Ennius Satyrarum lib. III: Enni poeta, salve, qui mortalibus versus propinas flammeos meduUitus. MEEITISSIMO. Turpilius Paraterusa: meritissimo te magni facio. 20 Caecilius Asoto: meritissimo hic me eidflit ex hac d^curia. MINITABILITEE, pro minacitcr. Accius in Aeneadis: Gallei voce canora, fremitii peragrant minitabiliter. 26 Pacuvius in Antiopa: minitabiliterque increpare dictis saevis incipit MORSiCATiM. Sueius PulHs: sic incedunt et [in] labellis m6rsicatim liisitant. MVTATiLiTER, a mutando. Varro Cras credo, hodie nihil: 30 quibus instabilis animns ardens mutatiliter havet habere, [et] non habere. MORDICIBVS et MORDICVS, pro morsu [pro morsibus]. Plautus Aulularia: asini me mordicibus scindant, bdves incursent c6mibus. 35 Cicero Academicorum lib. IIII: perspicuitatem, quam mordicus || 1 tenere debemus, abesse dicamus. 15 Ennius sat. 1. III || 18 Turpilius Paraterusa || 20 Caecilius Asoto p 22 Accius Aeneadis || 25 Pacuvius Antiopa || 27 Sueius PuUis || 29 Varro Craa credo, hodie nihil || 33 H, 2, 57 || 35 II, 16, 51. derentur Buechelerus et Schoellius, pro se mihi Jiic sensi, ille scio mi sci'ipsere. atque Jioc praetulimus. — 15 Enn.; cf. 33 propinare. — 17 medullitos L^. — 18 Turpulius Bamb. — Paraterus L^, ut vid.; H^ (post s ras.) ; Bamb. — 19. 20 meritissimo — Asoto om. Bamb. — magnificio L, H^. — 21 mere- tissimo Bamb. — eicit i,. — 22 Munitab. L^. — eneadis L, H. — 23 Gallei Lips.; calleti L, H; calle, supra scr. ti (ri Gs), G. — ante Gallei obiectum excidit, ut puta saltus; Galli laeti Quicheratus. — 24 peragant H^. — — 26 minitabiliter (minitabiter L) quae C. — dictis saevis ed. Bas.; dictis sevis H^; dicitis sevius id. m. 1; dictis (dicitis sec. Bothium) secuis (supra c et infra eraso puncto) L. — 27 Sueius M; suis cdd. — 28 et labellis Bothius; et in labellis C, Bamb. — lusitante Bamb. — 29 Mutabiliter G^ ; Bamb.; Mattatiliter gl. — mutatilis, ut deletilis, ductilis, fictilis, dl. — Varro; cf. 112 fastidiliter. — 30 habet C. — 31 et non C. — 32 cf. 138 mordicus. — Mordicibus, morsicius (morsicicus H) gl., mrg. H; morsicicus mrg. G. — Mordicitus Scioppius; sed vel hoc cum exemplo careat, propius abest a flde auctorem Nonii deceptum falsa lectione, quod in cod. quodam Pl. repperisset dic morsibus; cf. et Ritschel. opusc. II, 248. — 34 asinis L, prim H. — me mordicus libri Pl.; mordicus me recte Bentleius. — scidant L, H^. — bovea monosyllabum. — 35 lib. IIII Me; lib. III v. — 1 dicemus Cic. 202 NONIVS MARCELLVS 140 M. MAEANDER est picturae genus, adsimili opere labyrinthi tor- tum, claviculis inligatum. Varro Tcc(p^ MbvCtctcov: ■jiEQiE%ovta %(OQia mihi facies maeandrata et vermiculata atque in medio pinges orbem terrae. — Vergilius lib. V: 5 victori chlamydem auratam, quam plurima circum purpura maeandro duplici Meliboea cucurrit. MANSVM, a mandendo, ut mansatum. Varro rv^Q^i 0avt6v: dein cdrto alvi fructu ut sucum parer^t mansum, quo venarum 10 sanguine rivos conpl^ret. Lucilius lib. XXX: sperans aetatem eadem me haec proferre potesse et mansum ex ore daturum. MVLIERAVIT, ut effeminavit. Varro rvmd-t Gsavtov: 16 dt rex et mis^Uus [ille] pauper amat habetque ignem intus acrem. hic ephebum miilieravit; hic ad moechada adulescentem ciibiculum pudoris primus polluit. MEMORDi, PEPOSCi, PEPVGI, SPEPONDi in veteribus lecta sunt. Atta in Conciliatrice: 20 3 Varro Tacprj Msvimtov \\ 5 V, 250 || 8 Varro rvw9i aeavtov \\ 12 Luc. 1. XXX II 15 Varro rvat&t. asavrov \\ 20 Atta Conciliatrice. 2 Meander L, H, Bamh., gl. ; Maeander ed. Bas. — adsimili opere labyrinthi tortum M; a. o. labyrinthorum (libarint L^) ortum (om. Bamb., H^; hortum L, H^) G. — Meander, multiplex pictura a meando iure vocabiliter {J,. a meando inrevocabiliter; cf. Aen. V, 588 — 91) modo labyrinti gl. — 3 item inippu H^; tafe minippu L, H^; tafe menippu G. — nsQi£%ovxa xcoqCa M; nsqi- sxovtaQiav C. — 4 facias Hj^; faciaes id. m. 2. — meandrata C. — vermicu- lata ed. a. 1476; vinculata C; virgulata Bibheckius. — atque in medio; et in medio Vahlenus, qui delet illud atque; a. etiam adeo C. — 5 pinges Mothius; inges C. — lib. V v.; lib. I C. — 6 victor hi L. — clamidem H; chla- midem L. — 7 Meandro L, H. — dupli L. — Melibea H, L. — S Mansum, a mandendo gl.; Mansum, mandendum cdd. — ut Quicheratus; aut cdd. — manducatum Quicheratus. — Gnothisauthon X,; Gnothiseauton G; Gnothis- seaution H^; Gnothiseauthon L^, H^. — 9 certo Hermannus El. d. m. 388; certu H^; certe H^, L, G. — alvi M (non Herm., ut Quicheratus dicit; alui Popma); alii (ali L^, H^) C. — fr. Biesius; fl. C. — sucum M; sicum (sicut H^) C. — 13 aetat.; cf. Luc. I, 17. — eadem GuUelm. Verisim. II, 2; me Quicheratus; eandem C. — eadem, i. e. verba qualia sunt pulle, catelle. — 14 proferre H^; proferro rell. — potesse et Guliehn.; posset et H^; posset rell. — daturum pro daturam, ut l. XI Luc. nupturum; nam sunt verha nutricis. 16. 17 ille ut ex praecedente misellus ortum videtur delendum. aliter id quod est et rex ad priorem v. retrahendum. — ephebum Cauchius; efebitum (eflf. G) C. — moechada Scal.; mecada L, H; medeca G. — aducentem L. — 18 pollut ij. — sententia, ut vid., manca. — 19 cf. Gell. VI, 9. — posci pugis Xj. — pondii L^; spopondi H; Mem., pep., pe pugis perpondi gl. — 20 Atta Gell. (acta V, P); Accius cdd. Non. — ConciL Gell.; honilia atricae ij ; L, H; honiliaatrice G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 203 140. 141. M. ursum s^ meinordisse autumat. Laberius in Gallis: de integro patrimonio meo memordi c^ntum nummum milia. 25 Ennius: meum non est: ut si md canis mem6rderit. cetera in obscurioribus invenimus. METVS nove et eleganter positum. Sallustius Historiarum lib. I: 'id bellum excitabat metus Pompei victoris'; hoc est, quod 30 de Pompeio metueretur. MENDiciMONiVM et MOECHIMONIVM Laberius in libro quem Cophinum inscripsit. in eo verba haec inveniet, qui doctrinae 1 studium putaverit j| adhibendum. in eo quoque libro manuatus, quod est furatus, invenire est MEDioxiME, medie aut cum modo. Varro Modio: quid aliud est quod D^lphice canat colurana litteris 6 sculptis: ayav firid^Ev, iubens nos facere mortalem ad modum, medioxime, ut quondam patres nostri loquebantiir . .? 22 Laberius Gallis || 25 Ennius (sat. 1. III) H 28 Sallustius Hist. I H 31 Laberius Cophino; sed cf. comm. || 1 Laberius (Cophino) || 3 Varro Modio. 21 autum ad L^. — 22 in Gallis Gelt; in Callis C. — 23 patromonio ij. — 24 memordi nummum centum milia Bothius; centum milia nummum memordi Non. et Gell. — possis et octonarios instituere iambicos, ex quibus prior initio sit mancus: de integro patrimonio meo centum nummum milia | memordi. — 25 Q. Ennius in Saturis Gell. — ad Seipionem rettulit M ; cf. vit. Ennii pg. 110. — 26 meum om. G. — ac si {prius at si B) cdd. Gell. — 28 cf. Gell. IX, 12, 13 sqq. — eliganter C pr. L^ ; eleganter etiam Bamb. — 29 ad bellum L. — Pompeiusctoris L. — 31 cf. Gell. XVI, 7. — om. l. gl. — Medimonium Bamb. — moechimonium cdd. Gell.; moccim. C, Bamb. — in libro; in mimo Gell. — 32 Cophinum Gell.; Cropium (Gropium L^) C. — cet. n. N.; nam illa mendic, moech. non ex eodem mimo ducta ex quo id quod sequitur ; cf. et comm. in 70 adulterionem. — vebba L. — inveniret L, Bamb.; invenerit H^. — 1 in eo quoque libro lun.; in eo 1. q. cdd. — manuatus cdd. Gell.; maustus C, Bamb.; in quo an aliud lateat quaerendum. — 2 est add. M. ann. philol. a. 1868 pg. 439. — 3 nuH. l. in L. — Medioxime, medie aut cum modo M; Medioximum (medioximim L^) medio (medie H^ , Bamb.) acutum modo (m. om. Bamb.) cdd.; Medioximum, medie acutum gl.; Paul. 123 medioximum, mediocre. — Modio v.; modo C. — 4 metrum agnovit Meinekius. — delfice C. — delphice — columna; ita in Eumenidibus attices philosophiae. — canit Biesius. — 5 sculptis M, suis v. — azav L, H. — (irj&sv Me; (isosv C. — iubens Bergkius ap. Meinekium; iudam C. — mortalem ad modum M (ad mortalem modum lun.); sunt enim hi octonarii, ut alii ap. Varronem, item septenarii, graecanica plane arte com- positi. — nota autem propter metrum etiam celeberrimum illud (iij&sv ayav inversum. — adit mortalem m. H, G; adiz mort. m. L. — 6 quandam L, H^. 204 NONIVS MARCELLVS 141. 142 M. MASCVLVM, pro forti ac vehementi. Varro "Ovog XvQag: si [non] plus testicnlorum offenderis quam in castrato pecore in Apulia, vincor non desse masculum ad rem vigorem. MANCVM, debilem. M. Tullius de finibus bonorum et malorum 10 lib. III: sed etiam alteris tribus, qui mancam fore putaverunt sine aliqua accessione virtutem. MiNVTVM positum pro brevi. Varro Epistulis latinis: veni, sis, Capuam, quod et pueros minutos vides libenter et maioris animadvertere non vis. — M. TuUius Verrinarum lib. III: reti- 15 culumque ad naris admovebat tenuissimo lino, minutis maculis, plenum rosae. MACERIAE. Sisenna Historiarum lib. III: post villarum ma- cerias ac parietinas quinque cohortis in insidiis reliquid. MANIPVLATIM, collecta mauu. Sisenna Historiarum lib. III: 20 requiescendi spatium nacti com densi in orbes manipulatim resi- stere hostibus instituissent. MVLTIFARIAM, partibus multis. Sisenna Historiarum lib. III: quod loca * * * palustriaque erant et arte multifariam confossa. MARSVPPIVM, sacculum. Varro Cato vel de liberis educandis: 25 ec quo perspicuum est maiorem || curam habere nos marsippii 1 quam vitae nostrae. 7 Varro "Ovog Ivqaq \\ 10 III, 9, 30 || 13 Varro Epistulis latinis || 15 11, 5, 11, 27 II 18 Sisenna Hist. III || 20 Sisenna Hist. III || 23 Sisenna Hist. III || 26 Varro Cato. 7 forti ac ac L. — non, quod ex sequentibus irrepsit, secl. M; sin plus Bibbeckius. — 8 Apula prius H; f. quam in castrato pecore [in] Apulo. — 9 vincor pro convincor; ut apud Accium pg. 432 s. l. pervicacia. — desse M; esse V. — ad rem, scil. veneream. — vigorem add. M. — 10 M. add. L.^. — 12 virtutum G. — 13. 14 Epistulis latinis: veni, sis M; epistula (epistola H) latina si venisses (venissis L^) C. — maforis L. — 15 M. Tull.; cf. 221 reticulum ; 350 maculosum ; Ml tenue. — lib. III si recte habet, de quo du- bites, videntur Livinatio, Actio I , II singulorum instar librorum habitae ab auctore Nonii. — 16 ad n. sibi admov. {deteriores apponebat) cdd. Cic; item Non. 350; 411; sibi ad nares admovebat apud anonym. de schem. dianoeas pg. 73 ed. Ilalm.; om. sibi cdd. h. l. et 221 idque ab interpolatoribus additum varietas hic notata videtur evincere. — masculis prius H. — 18 Maceriae, parietes gl., mrg. H. — 19 cohortes Bamb. — reliquit H, G, Bamb. — 20 manu v.; manus cdd. — 21 spacium Ly. — cum densi in orbes Palmerius; condensiores cdd.; cum densiores Me. — 22 inetituissent L^. — 24 paulus tria L^. — quae cdd. — arte M; alte v. — 25 Marsuppium L, H; Marsupium G, Bamb., gl. — 1 ec quo M; et quo C (ex quo H^). — marsippii L^ ; mar- suppii G, L^; marsyppii H; cet. cf. comment. ad. Varr. 'Av&QanoTioliv pg. 503 s. V. lavit. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 206 142 M. MOLIMENTVM, pro conatu. Sisenna Historiarum lib. IIII: Galli contra magno cum molimento ac perpetuo sonu procedunt. 5 MODIMPERATORES, quasi modum imperantes. Varro Rerum humanarum lib. XX: modimperatores in conviviis, qui sunt in- stituti potandi magistri. MAGNILOQVENTIA. Cicero in oratore: quod ille dactylicus numerus hexametrorum magniloquentiae sit accommodatior. 10 MINISTRATRIX positum pro ministra. Cicero de oratore: sed omnes comites ministratricesque esse [de] oratoris diceres. MALE AVDIAM. Cicero de oratore lib. II: in quo ego, non quo libenter male audiam, sed quia causam non libenter remitto, nimium patiens et lentus existimor. 15 MVLTITVDO positum pro frequentia aut copia. Cicero de oratore lib. III: sed ut pontifices veteres propter sacrorum multi- tudinem tresveros epulones esse voluerunt. — idem in eodem: hunc etiam, qui familiarior nobis propter scribtorum multitudinem est. MVLIEROSITAS, cupiditas femineae voluptatis. Cicero Tuscu- 20 lanarum lib. IIII: similiterque ceteri morbi, ut gloriae cupiditas, ut mulierositas, ut ita appellem eam quae graece ipiXoyvvCa dicitur. MEMORIA positum pro vetustate. Pacuvius Chryse: perque nostram r^giam 26 unanimitatem, quam memoria d^iugat. 3 Sisenna Hist. IV fl 5 Varro Rer. hum. XX || 8 57, 191 || 10 I, 17, 75 || 12 II, 75, 305 II 16 III, 19, 73 || 17 III, 19, 71 || 20 IV, 11, 25 jj 23 Pacuvius Chryse. 3 Galli hab. H^; add. Flor. 2; om. rell. — 4 sonu EotJiius; cf. 491 soniti; sona cdd.; sono v. — 5. 6 Modimperatores bis Popma; Modiperatores cdd. — 6 illud modiperatores in cdd. post putendi vocabulum positum. in initio enuntiati coUocavit M; nisi potius reponendum in fine. — 7 potandi Me; putendi C. — matristri L. — 8. 9 quod ille cdd. Cic. et Non.; cum ille recte Ernestius. — dactylicus — hexametrorum Cic; dactilus (dactylus G) — exam. C. — accomod. ed. Bas. — 10. 11 de or.; addend. vid.: lib. I. — sed ut o. cdd. Cic. — id. ac ministras vel ministros. — de oratoris C. — 12 Male audiam (maleudiam Hs), maledicta feram gl-, mrg. H. — 13 male supra add. in L. — relinquo cdd. Cic. — 14 paciens L^, Bamb. — 16 ponit ficis L; pontificis H^. — sacrificiorum Cic; sacrornm H^; sacorum L^; saccorum rell. — 17 tresveros; tresviros cdd. Cic; tres vero C. — epulonis L, H^. — voluerint H^. — idem add. M. — 18 scriptorum C pr. Ly. — 19 cupitas H^^. — 20 cupitas L^. — 21 eam Cic; G; ea L, H. — q)iXoyvvLu Cic; filogenea C. — 23 Memoria pro vetustater gl.; Memoriam G, Bamb. — Pacuv.; conf. 101 deintegrare. — Chrise L; Chrisse H. — 24. 25 egregiam C. — imemmoria Vossius; quod tamen minus probabiU videtur propter ea, quae praecedunt. propius a vero abest Nonii auctoris culpa intercepta 206 NONIVS MARCELLVS 142. 143 M. MVRMVRILLVM, murmuratio. Plautus || Rudente: . . nolo ego murmurillum n^que susurrum fieri. 1 idem: quid murmurillas t^cum et te discrucias? MEDIASTRINOS, non balnearum solum ministros, set et cura- tores aedium legimus. Lucilius lib. XVII: & vilicum Aristocratem, mediastrinum atque bubulcum. Cato in Praeceptis ad filium: mediastrino [illi] imperator tu, ille ceteris. INCIPIT PER N LITTERAM. NVPERVM pro recenti positum, ab eo quod est nuper, id estlO ante non multum temporis. Plautus Captivis: quid? tu lina nocte postulavisti ^t die recdns captum hominem, niiperum, novicium? NEMINIS positum pro nullius. Plautus Captivis: ndminis 15 me miseret certe; nam mei miseret ndminem. Lucilius lib. XXX: neminis ingenium tantum confidere oportet. 26 V, 3, 48 II 2 Plautus || 5 Luc. 1. XVII; cf. comm. H 7 Cato praeceptis ad filium || 11 III, 5, 59 || 14 III, 5, 106 || 17 Luc. 1. XXX. quaedam quibus contineretur , cur Chrysae et Thoantis regum concordia tum temporis esset labefacta. quod si ita est, memoria non, ut Nonius vult, vetustatem significat, sed recordationem. — defugat L. — 3 discrutias jHj. — 4 cf. comm. in Luc. XV, 8. — solum m., set et c. M; sed m. et c. C, Bamb. — 6 aedum L^. — Medie astrinus non solum balniatores sunt et cura- tores legi gl.; at mrg. H: quasi medias partes tenentes, quos nos corrupte mastinos dicimus. mediastrinos non solum balneatores, sed et curatores. — Lucilius (Lucilium L^); cf. comm. in 123 incitas. — lib. XVII cdd. h. l.; lib. XV pg. 123 et 478 ; ille numerus ex sequentis vocabuli initio videtur labem traxisse. — 6 viculum Aristrocratem H^. — 7. 8 ita M; illi imperator (inp. ed. Bas.) tu, ille ceteris mediastrinum (mediastrinus v.). — et hic quidem mediastrinus idem quod vilicus, de quo cf. Cato de re r. cap. 142, non autem in versu Lucilii; cf. comm. in XV, 8. — 13 non vitium L. — 14 prima m. nullum lemma in L, H. — itum pro positum L^, H, Bamb. — nalius, deinde non alius L; nullalius H^. — Plautus; cf. Charis. 111; 133; Diomed. 323; Prisc. 683. — 15 meminis H^. — 16 me add. H^. — certe {vel hercle) add. M. — me G; ap. Plautum haec feruntur: neminis (nemini libri mel.) misereri certum est, quia mei (om. m. 1 B) miseret neminem; et ita fere cdd. Char., Diom., Prisc. (nemo Prisc). — porro mrg. H: nullius misereor, quia nuUus miseretur mei. — 17 Luc; ef. Prisc. 683. — 18 ingenio libri Prisc; Nonii cd. Spanhemii; f. recte. — quemquam pro tantum male idem; cd. Spanhemii. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 207 143. 144 M. NOXITVDO, pro noxia. Accius Armorum iudicio: 20 .... quei n6xitudo oblitteretur P^lopidum ac p^r nos sanctescat genus. NVBERE veteres non solum mulieres, sed etiam viros dicebant, ita ut nunc Itali dicunt. Pomponius Pannuceatis: s^d meus 26 frater maior, p6stquam vidit m^ vi deiectiim domo, niipsit posterius dotatae, vetulae, varicosae, vafrae. NITIDITATEM, pro nitorem. Accius Bacchis: formae, figurae nitiditatem, hospes, geris. NVMEN, pro ornatu. Vergilius Aeneidos lib. II: 30 vadimus inmixti Danais, haut numine nostro. NOENVM, pro non. Lucilius lib. XXX: 1 sed II tamen hoc dicas quid rest? si noenu molestumst. Varro epistula ad Fuffium: si hodie noenum venis, cras quidem, sis, veneris meridie [die] natali Fortis Fortunae. NEVVLT, pro non vult. Titinius Setina: 6 ipsTis quidem hercle ducere hanc sa.n6 nevult. Plautus Trinummo: 'filiam meam tibi desponsam esse aiidio.' — 'nisi tii nevis.' 19 Accius Armorum iudicio || 23 Pomponius Pannuceatis || 27 Accius Bacchis |1 29 II, 396 || 31 Luc. 1. XXX |1 2 Varro epistula ad Fufium || 4 Titinius Setina || 6 V, 2, 32. 19 Noxitudo; nullutn l. L^; om. Bamb.; Noxitudo, noxa gl. — 20. 21 quei M; ocule {praee. o) C. — Pelopidum M; Pelopidarum C; id. vitium in Agamemnonidis Accii pg. 146 s. l. oblitterare. — qui priorem v. pro trimetro hahuerit, non pro parte tetram., licet huic reponatur: ac per nos genu' sanctescat. — Quicheratus servato illo Pelopidarum post noxitudo creticum vocab. excidisse statuit et huic continuari tetram. integrum. — per vos Her- mannus. — santescat C. — 23 Panuceatis H^. — 25 vi deiect. Me; inde- iectum C; f. illa deiect. — 26 nubere cum cavillatione dictum, ut ap. Martial. VIII, 12. — vafrae lun.; afrae C. — 27 Nitiditatem; ita M; Nitiditate v.; Nitidate Bamh-; Niditate gl. — nitore cdd. — 28 geris Me; regis C. — affert Me Eur. Bacch. 453: dxaQ t6 (ibv awfi' ovn afioQcpog sl, ^svs. — 30 haut in numine Bamh. — numene L^. — 31 ef. comm. in Luc. XXX, 20. — Moenum Bamh. — pro noni L. — 1 rest Lachm. comm. in Lucr. 150; est C; sit Santenu^. — si nenu lun.; si noenum C (inaenum L^; id. 2 noenum). — 2 epistola L^, G, H {in hoc prius epistala). — Fuffium G. — nenum ii. — 3 sis M; si v.; del. putat Scal. Coniect. in Varr. pg. 223. — meridie, natali (n. iam lun.) Scal.; meridiem die natalis C. — Fortis om. L. — natali Fortis Fortunae, h. e. die anniversario sacrati deae templi. — 4 Sedina L^, prius H. — 6 hanc add. Quicheratus. — 7 desponsam vetus Plauti; Hermannus; desponsatam Non. cum rell. Pl. cdd. 208 NONIVS MARCELLVS 144 M. NIGRET, nigra fit. Pacuvius Chryse: solisque exortii capessit c5,ndorem, occasu nigret. Accius Bacchis: 10 sole splendet sa^pe, ast idem nimbis interdum nigret. NiTiDANT^ abluunt: dictum a nitore. Ennius Cresphonte: Meropam secum abducunt, eunt ad fontem, nitidant corpora. Accius Thebaide: qui ubi ad Dircaeum fontem adveniunt, mundule 15 nitidantur vulgum qu§,dripedantum sdnipedum. NIXVRIRE, niti velle. Nigidius Commentariorum grammati- corum XXV: nixurit, qui niti vult et in conatu saepius aliqua re praepeditur. NOTiFiCEM, notum faciam. Pomponius * * * Acdus Atreo: 20 nunc te obsecro, stirpem ut evolvas meorum retnqae notifices mihi. NVMELLAE, machinae genus ligneum, ad discruciandos noxios paratum, quo et collum et pedes inmittunt. Plautus Asinaria: 8 Pacuvius Chryse || 10 Accius Bacchis || 12 Ennins Cresphonte 1| 14 Accius Thebaide || 17 Nigidius Comment. gramm. XXV || 20 Pomponius. Accius Atreo. cf. comment. || 23 III, 2, 5. 8 Niget Bamh. — nigra facit H^^ Bamb.; L^; nigrea fit L^. — Nigret, nigra fit gl. — 9 capessit Bentin.; rapessit C. — nigret v.; nigri C. — 10 Bacchis Bentin.; Bacchidem (Baccidem L) C. — 11 sole add. Bothius. — nota ast in tragoedia pos. — idem; scil. aether; cf. Eur. Bacch. 1264 sqq. — 12 Nicidanta luunt i^. — albunt H^ ; alluunt Bamb. — dicunt id. — Nitidant, alvent (albent H) gl., mrg. H. — Cresponte C. — 13 Meropam secum abducunt M; opie eam secum advocant C. — ad fontem V.; ad fortem C. — 16 qui ubi ad Bothius (dein ad Voss.)] Dircaeum fontem Vossius; quin id circeo (circo H^^; circaeo G) fonte C. — advenient L, Ho. — mundule Voss.; mundulae C. — 16 nitidantur vulgum M; uhi nitidantur hdbet vim activam (nitidatur vulgus BihhecTcius); n. vulgo C. — vulgum; ita Ennius avium dixit vulgus; cf. frgm. inc. sed. XXIV. — q. Me; quapri- pedanter (pripedantur L) C. — soni L. — 17 Commentariorum grammati- corum M; commento grammaticae C (commegram L^ ; c. grammatice H). — 18 XXX Ald. — nuxurti, m. 2 nuxurire L; nitixurit Hs^; niiixurit Hs^. — eonatu L, H^. — aliqua re praepeditur M; a. re perpellitur v. — 20 notam faciam i, H, Bamh.; nota f. G; sed cf. gl. notificum, notum factum. — Pomponius; vix credihile post ea quae Bernhardius Schmidtius mus. Bh. XVI, 596 quaeque nos de re m. pgg. 26 et 93 disputavimus extitisse rursus, qui Pomponio Secundo, aequali Senecae, v. vindicarent sequentem. extitere Bihbeckius et Quicheratus. cum tragici aperte tumoris sit ille, aut Nonium Pomponii nomen pro Accii substituisse putabitur aut, quod aliquanto magis probabile, excidisse cum verhis Pomponii Accii nomen. — 22 evolves H^. — remque M; que (praec. meorum) C; iamque B. Schmidtius. — 23 discru- ciendos G. — 24 tollum H. — quo ei L teste Bothio. — inmittunt; puto in- mittuntur. — Plaustus prius H. — Asin. Ald.; Aulularia C; ac f. ipse N. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 209 144. 145 M. 25 nervos, catenas, c&.rcereni, numellas, pedicas, boias. NVGIVENDOS Plautus dici voluit omnes eos, qui aliquid mu- lieribus vendant; nam omnia, quibus matronae utuntur, nugas volunt appellari. Plautus in Aulularia: ubi nugivendis rds solutast omnibus. || 1 NIDVS; pro poculo. Varro Quinquatribus: quam l;fmpha melius e lacuna fontium adlata nido poculi permisceat. NIDVLANTVR. Varro Hebdomadon primo: dies deinde illos, 5 quibus alcyones hieme in aqua nidulantur, eos quoque septem esse dixit. NESCIVM, pro incognito. Plautus [in] Rudente: quae in loceis n^sciis n^scia spe sumiis. NOCTESCERE, caecari. Furius Poematis, etsi est auctoritatis 10 incertae: onmia noctescunt tenebris caliginis atrae. NEPAM quidam cancrum putant ad illud Plauti: retrovorsum . . . cedam; imitab6r nepam. et illud aliud: 16 aut cum nepa * * * est. 27 III, 5, 51 II 1 Varro Quinquatribus || 4 Varro Hebdomadon I (sed cf. comm.) II 7 I, 5, 17 || 9 Furius Poematis 1| 12 Plaut. Cas. II, 8, 7 || 14 f. Ennii; cf, comm. 25 nervos H^; nervus rell. — boias om. L; boiias Hs.^. — 26 f. Nug. dici volunt. — diei L^, H^. — noluit H^. — qui add. H^. — 28 volunt M; voluit V. — 29 nugigerulis cdd. Pl. — 1 pro oculo Bamb. — 2 limfa Scul.; lymfam {seq. m) L, H; nimfam G. — elancula H^. — 3 allata Scal.; adlata tam L; allatum JBTj; allatam L^; H^; G. — nido Me; nidoa G. — poculi lun.; potili G et ut puto ipse Nonius. — nido poculi videtur dictum pro ventre p. — 4 cf. Gell. N. Att. III, 10. — Varro; hic N, eadem, qua pg. 54 s. l. recepticium, levitate perditus GelUana accepit pro Catonianis, Varroni tribuit quae sunt Gellii ; ac similis error supra pg. 112 s. l. flavisas adnotatus. — Hebdomadon primo Bentin.; pro hepdomadon prima C; Bamb.; cf. Gell. — 5 hieme naqua Banib.; hiemana qua Moniepess.; hieme in qua G; hieme anni in aqua Gell. — septem id.; lentem cdd. — cet. cf. Hertz. comm. in l. Gellii. — 7 cf. Gell. IX, 12, 18 sqq. — in om. L^. — 8 cf. Flaut.; quae (qae L^) in loco si nescis (tum ras. H) nescias pessumus G; etiam Gellii cdd. nescias (necias Z) pessimus. — 9 cf. Gell. XVIII, 11, 3 sq. — auctoritatis incertae (incaeriae Lj); cf. comm. in pg. 133 l. lutescit. — 12 Plautus L^. — 13 retroversum L.^, Bamb. — potuere olim esse: retro- vorsum hinc iam concedam. — nepa Bamb. — recessim cedam ad parietem; imitabor nepam melius cdd. Pl. — 14 respici putant docti hic Ennii illud (fdbular. frgm. v. 75) cum capra aut nepa aut exoritur lumen aliquod beluae. et certe apparet quaedam hausta. — aliut L^; aliud rell. — 15. 16 nepas Bamb. — est. set M (es. sed Quicheratus); esset C. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Myellbr. 14 210 NONIVS MARCELLVS 145. 146 M. set dubium in utroque. nam vere nepa scorpius dicitur. M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. V: serpere angui- culos, natare anaticulas, volare merulas, cornibus uti videmus boves, nepas aculeis, suam denique cuique naturam esse ad viven- dum ducem. . 20 NEX, pro neces. Sisenna Historiarum lib. IIII: quoniam neque mea nex neque intercessio posse videtur illorum dementem repri- mere audaciam. NENIA, ineptum et inconditum carmen, quod a conducta muliere, quae praefica diceretur, is, quibus propinqui non essent, 25 mortuis exbiberetur. Varro de vita populi Romani lib. IIII: ibi a muliere, quae optuma voce esset, [perquam] laudari; dein neniam cantari solitam at tibias et fides. INCIPIT PER 0 LITTERAM. OBSCAEVAVIT, quasi scaevum, malum omen || obstulit. Plautus i in Asinaria: m^tuo, cum illic 6bscaevavit mea^ falsae fallaciae. OPIMITAS, ab opimo. Plautus Asinaria: maximas opimitates, gaiidio exfertfssimas. 6 17 V, 15, 42 II 21 Sisenna Hist. IV j| 26 Varro de vita pop. Rom. IV || 1 II, 1, 18 II 4 II, 2, 16. 16 scorpus ij. — 17 anguigulos C (angulos H^^; in L supra dlterum g adscriptum c, sed idem elutum). — 18 nare, quod exquisitius est^ cdd. Cic. — anaticulas cdd. Cic; anaticulos G, item H post ras.; anatiticulos prius H; anauculos L. — evolare cdd. Cic. — videamus C. — 19 ad videndum JS^. — 21 pro neces M; cf. comm. ad pg. 114 l. frons. — pro necessi {seq. Sisenna) L^; pro nece rell. — 22 nix L,^. — puto neque illorum intercessio p. V. d. r. aud. — 24 Neninia H^. — neptum L^. — a conducta muliere M (conducta Guietus); adducta mulier cdd. — 26 dicoretur L^. — iis C; his Bamb. — 26 exiberetur L; exhiberetur JI^, Bamb.; exhiberet H^, G. — Varro; cf. 67 praeficae. — 27 optuma Guil. Canterus; dl. (obtuma Me); ob- tutum a L, H; obtutama ed. Bas. — optuma voce; h. e. inter mulieres mercede conductas ad plorandum. — perquam {quod corruptum ex praefiqua — et praefica recte repositum a Gronovio ad Liv. VII, 2, 10 — , quae in mrg. glosa olim erat adscripta ad illud muliere ac petita ex pg. 67 l. prae- ficae) secl. M. — neniam cdd. pg. 67; neneniam L, H; nemiam G. — solitu, m. 2 solita H teste Onions. — 28 at cdd. h. l., ut 67. — tibiis H^. — vides cdd. h. l. — 1 Obscelavit H^; L (in hoc 1 puncto notatum et supra scr. litt.; sed utrumque eras.); Obscellavit gl.; Obscevavit rell. — scevum cdd. — Obscaevavit — scaevum v. — momen {praee. m) H^. — obstulit M; abstulit cdd.; attulit «. — 3 metuo Pl.; etuo C. — quod cdd. Pl. — illio L. — obscelavit L, H^; obscev. H^, G. — 4 Optimitas (Obtimitas gl.) ab optimo cdd. cum gl.; corr. lun. — ita optimus pro opimus; optimas pro opimas pg. 119; 101 s. l. glis; dividae. — ^ v. hunc cum tribus qui secuntur ap. Plaut. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 211 146 H. idem Captivis: maximas opfmitates ^piparasque off^rt mihi. OBBA, poculi genUs, quod nunc ubba dicitur. Varro Est modus matulae, TtsQl fis&rjg: dolia atque apothecas tricliuiaris, 10 melicast Calenas obbas et Cumanos calices. OPVLENTITAS, pro opulentia. Plautus in Milite glorioso: quasique eiua opul^ntitatem r^verearis. Caecilius Plocio: opuldntitate uostra sibi eam iniiiriam 15 factS,m. ORBiTVDiNis, pro orbitatis. Accius Ampbitryone: miser^t lacrimarum, luctuum, orbitudinis. Turpilius Thrasyleone: hoc te 6ro, ut illius c^nmiserescas miserulae orbitiidinis. ^^ Pacuvius Doloreste: vae, cum illum videas sollicitum orbitudine? OQVINISCERE est proprie inclinari. Pomponius Prostibulo: ut niillum civem p^dicavi p^r dolum, nisi ipsus orans ultro qui oquinisceret. 6 IV, 1, 2 II 8 Varro Eat modus matulae || 11 IV, 4, 35 || 13 Caecilius Plocio II 16 Accius Amphitryone || 18 Turpilius Thrasyleone || 20 Pacuvius Doloreste || 22 Pomponius Prostibulo. citat Gell. VI, 17^ 12. — opimitates Pl.; GelL; optimitas et C. — effertissimas cdd. Gell.; et sic vel effertissumas Pl. — 7 opimitates Pl.; optimitas C. — oppirasque, m. 2 oppiparasque , H. — offert C; offers Plaut. — 8 Oobua L^. — paculi ivj. — Obpa, poculum gl. — nunc ubba; quidam existimant id dici obbam quod nos nunc cuppam dicimus mrg. H. — Varro; cf. 545 obba; ib. dolia; ib. calices. — nsgi (is&sc C; om. cdd. 545. — 9 apotecas G^. — triclinearis C; tricliniares cdd. ter 545. — apothecas tricliniaris ; minores putat apothecas Oehlerus, ad triclinia appositas, comparatque Germanorum illud Flaschenkoerbe. — 10 melicas (quod fortasse ex seq. vocabulo labem traxit) nondum expeditum. melicas obbas dici existimat Oehlerus a (isli^, po- culi genere, qiiod Anaxippus comicus memoret ap. Athenaeum XI, 486. — a Buechelero et Riesio, ut plerumque in locis difficilioribus, nihil adnotatum. — calenas bis, sed prius del. G. — tumanus H; cumanus L, G; cumanos cdd. 545 s. l. obba; calices; decumanos Palmerius. — 11 Opulentitas; ita supra luculentitas. — 12 quasi quae — opulentitate C. — 13 plocio H^ ; potio rell. — 11 eam add. M. — 15 factam Me; faciam C. — 16 orbitate cdd. — 18 Traseleone L, H; Thrasel. ed. Bas. — 19 theoro L. — ore prius H — ilius L, — miserulae Bibbeckius; miserae (misere L^, H) C. — 20 Duloreste H^, G. — 21 vae M; vel v.; id. vit. pg. 139 s. l. mertaret in v. Accii. — cum ultim L. — 22 cf. 84 l. conquiniscere ; quod quidem ex hoc loco inter- polatum. — Oquiniscere, non Ocquin., ubique cdd. — inclinare cdd.; sed gl.: Oquinescere seu inclinari. — puto Oquiniscere pro inclinari; cf. 120 l. hiscere, cuius tamen non prorsus eadem ratio. — 23 at Bothius. — 24 ipsius G. — q; H^. 14* 212 NONIVS MARCELLVS U6. U7 M. idem Pistore: 26 nisi nunc aliquis subito . . 6bviam occurrit milii, qui oquiniscat, qu6 conpingam t^rminum in tutum locum. OBLITTEEARE est obscurefacero et in oblivionem ducere. Accius Agamemnonidis: fnimicitias P^lopidum 30 extinctas iam atque oblitteratas m^moria renov&re. OFFENDO, offenso. Afranius Vopisco: quaeque nunc off^ndo, semper pr6cul a vostreis sint mala. || OLAT, pro oleat. Afranius Fratriis: i n6n potest quin illa stacta longeque et multis olat. Pomponius Aleonibus: &.leo non liidam sane, ne meae male olfi-nt manus. OBSORDVIT, obsolevit. Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria: 6 obs^rduit iam haec in mea erumna miseria. OBSTEIGILLARE, obstare. Ennius Satyrarum lib. II: 25 Pomponius Pistore || 29 Accius Agamemnonidis || 33 Afranius Vopisco || 1 Afranius Fratriis || 3 Pomponius Aleonibus || 6 Caecilius Hypobolimaeo, Rastraria || 7 Ennius Sat. 1. II. 27 quo pro ut. — term. obscene dict. — in tutum in totum L, Hi. — 28 Obliterare gl — obscurare facere Barrib.; H^; Bothio testante L (ut Zangem. refert obcurefacere habet L^, id. 2 obsc). — f. adducere. — 29 Agamennonuidis {vel -iudis) L^; Agamemnonuidis ivel -iudis) id. 2. — 30 Pelopidum Vossius; Pelopidarum C. — 31 ita plane H^; lun.; extincta tam obl. H^, L, G. — 33 om. h. l. gl.; in quo seq. Octingentum, octingenta, quod leg. pg. 149 s. l. pondo. — offenso M; offensio v. — Vobisco prius L. — 34 quaeque e. g. s.; ita M (quaeque — procul a iam BibbecJcius; semper Bothius); quoque nunc offendo saepe (sepae L) procul nostra sint (sit L, G) mala. — vix crediderim illud quaeque causam praebuisse Nonio vel auctori eius, cur illud offendo pro substantivo haberet. — 1 Afran.; cf. Prisc. pg. 838. — fratris C pr. L^. — 2 qui in JSi. — illas tacta H^; L; illa tacta H^, G. — illa est acta (vel illa acta) cdd. Prisc. — solat L. — longeque et cunctis olat (olit quid. libri) male Prisc. — agitur de puero delicato vel femina, quae unguenti quo utatur pretiosissimi odore dicitur multorum ad se conversura oculos. nam dativua est multis. — 3 P. in lenonibus Vrbin. 307. — 4 non add. Bothius; item ne. — sanae L. — oleant cdd. — apparet aleae et alei i. e. allii verborum ludi similitudine. — de eo quod est aleum cf. Bitschel. in Mostell. 48. — 6 Obsurduit male Bamb. — Obsorduit, sordidate est (i. e. sordida facta est) gl. — obsolebit L^. — bybovoli (post 1 ra^. in H) ristraria C. — 6 in mea Fleclceisenus ; in me cdd. — herumna L, H^; aerumna ed. Basil. — dicit, qui verba facit, tam frequentia in se ingruere mala ut quod nuperrime evenerit, iam sit antiquatum sibi et loco contempto. — 7 Obstrigillare L^; Obstrin- gillare rell. cum gl. — illud obstrigilare unice probandum videtur Kettnero lib. de Varrone et glosariis latin, pg. 21 sq.; qui a strtgili repetit; alios tamen DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 213 147 M. restitant, occiirsant, obstant, obstringiUant, obagitant. Varro Manio: lex neque innocenti propter simultatem obstrin- 10 gillat neque nocenti propter amicitiam ignoscit. — idem de re rustica lib. I: tii, inquid, invides tanto scriptori et obstrigilandi causa figlinas reprehendis, [ut] cum praeclara quaedam, ne laudes, praetermittas. — idem de vita populi Romani lib. IIII: quod Curio dicebat amicis, ut illi renuntiaretur se, cum id fecisset, obstringil- 15 laturum, ne triumphus decerneretur aut ne iterum fieret consul. OBVABARE, pervertere, depravare: dictum a varis. Ennius Achille: nam c^nsilieis Danai obvarant, quibu' iam concediti' corde. 20 OBSECVNDANTER, obsequenter. Nigidius de dis lib. I: cum autem id quid sit quaerimus, obsecundanter naturae vivere. OCVLITVS, ut animitus, medullitus. Plautus Cornicula: amant ancillam meam Phedullium oculitus. OSSICVLATIM, ut [si] minutatim. Caecilius Fallacia: 26 ossiculatim Parmeuonem d^ via liceat legant. 9 Varro Manio J 10 I, 2, 24 || 13 Varro de vita pop. Rom. IV || 16 Ennius Achille || 20 Nigidius de dis I || 22 Plautus Comicula || 24 Caecilius Fallacia. a stringendo repetisse ut a conscribendo conscribillare v. Ennii, qui sequitur, ostendit. — 8 occursant M; occurrunt v. — obagitant Bentin.: ovagitant C; cf. comment. in Enn. pg. 208. — 9 obstringillant Bj; obstringillat, sed eras. punct. L. — 10 nocent pr. amititiam noscit L. — de re rustica lib. I Ald.; de re publica lib. V C — similis error pg. 148 s. l. olivitatem, — 11. 12. 13 emendarunt docti ex Varrone. nec tamen sat constat, num plane eadem dederit Non. — G: qui quod invidis tanto scriptori obstrigilandi (ita L, H^; ed. princ. Varr., item, ut vid., lib. Politiani; obstringillandi H^, G; ob- strigillandi (obstrigillando) rell. Varr. libri) causa, ut cum praeclara quaedam quae laudes. — 14 cum id fecisset in cdd. post Curio positum; traiedt M. — 15 triumfus L^. — decernar., m. 2 decemaer. H. — puto ac. — de Caesare agitur; cf. Vellei. II, 48, 4. — 16 Obvarrare L, gl. — pervetere L^. — 18. 19 ita M; n. consilius (consiliis v.) obyarant (obvarrant i^) qaibus tam concedit hic ordo C. — cf. comm. ad fab. Enn. 96. 97. — pro corde nescio an melius reponatur cordei; nam et alibi ei corriipta in o. — 20 Obsecundantur G. — diis C. — cum e. q. s.; cf. Horat.: vivere naturae si convenienter oportet. — 21 vivere Eutgersius; viverent C. — 22. 23 Cornicula: amant BitscheUvs Parerg. 155 (Cornicularia lun); non tamen satis potest definiri, utrum sic sit scribendum an Cornicula: qui {vel quia) amant. — PheduIIium (fedulium C) ab eo quod est ^siSvXXa, ut edyllium pro sldvXliov. — elegantiores erunt numeri tales: amant meam ancillam oculitus PheduIIium. — 24 si utrum ex sequente syllaba originem traecerit an potius legendum sit singulatim {vel singillatim), minut., non constat. — Caecilius; cf. 332 legere, rursum colligere. 214 NONIVS MARCELLVS 147. 148 M. OFFICERE, obesse. M. Tullius de officiis lib. III: demoliri ea, quorum altitudo officeret auspiciis. || OLiviTATEM, fructus oleae. Varro Inglorio, naQi cpd^ovov: l tum ddnique, omnis ciim lucerna conbustast in liicubrando olivitasque consumptast. idem de re rustica lib. I: non modo integra eximi, sed etiam maiora quam in arbore umquam pependerint. de olivitate. oleas 5 esui optime condi scribit Cato. OCCEPSO, coepero. Plautus in Amphitryone: ni ego illi puteo, si occepso, §,nimam omnem intertraxero. OSA SVM, pro odi. Plautus in Amphitryone: inimicos semper 6sa sum optu^rier. 10 ORBITVM, ductum per orbem. Varro FvraO-t ^savrov: ut sidera caeli, di6 circum terram §,dque axem quae v61vuntur motu 6rbito. OPVLISCERE, ab opulento, dictum decore. Furius Poematis: 15 quo magis in patriis possint opulescere campis. OCCVLE, occulta. Cicero de oratore lib. II: interiuncta ar- gumentorum plerumque occulas, nequis ea numerare possit. — Ver- gilius Georgicorum lib. II: 26 III, 16, 66 II 1 Varro Inglorio H 4 I, 59, 3 || 7 II, 2, 41 || 9 III, 2, 19 11 Varro rvoo9i asavtov \\ 15 Furius Poematis || 17 II, 41, 177 || 19 II, 346. 26 lib. IIII C; lib. III cdd. 346 s. l. moliri. — 1 oleae Quicheratus, olei cdd.; Olivitatem (011. gl), oleae nimietatem (nimitatem gl.) gl.; mrg. H. — Gloria, tisqI (p&ovov lun. {ap. quem expressum Gloriam, sed v. Indic). — cf. 325 ignoscite; inglorio peri oton H^, G.^; per, tum, eraso ut vid. i, oton H^ ; peritoton G^ ; pertoton L (in glotto ed. lun.). — 2 omnis, si Biesio fides, G; lun.; omnes H, L. — lucernae L, prius H. — 3 in lucubrando v.; in lucubrandi C. — consumptast scr. Varro, non, ut quihusdam placuit, consumpta, propter r. m. — 4 de re publica cdd. — 5 maior C — pepen- derint Varro; G^ testante ed. Bas.; pependerit H; rependerit L, G^. — 6 esut L; esuiut H^. — 7 Occoepso Bamh. — Plautus; cf. 233 anima, aqna; 410 trahere — levare. — 8 si semel occepso ad tollendum hiatum Goetzius; puto: ni ego illi puteo, sin occepso e. q. s.; cf. comm. in Lucil. pg. 210. — 11 ductum Chiffletus; doctus quid. ap. Quicheratum; dictum v.. — Orbitum, ab orbe dictum gl.; mrg. H. — 12. 13. 14 versus Hermannus el. d. m. pg. 388 notavit. — dio M; divnm C; ita idem Varro "Ovog Xvqas motibus diis. — circum Bentin.; eacum C. — atque C pr. L^. — motu H^; motur rell. — 15 Opuliscere cdd.; gl. — ab opulente Bamb. — Furius; cf. Gell. XVIII, 11, 4. — 16 in patriis Gell.; in campis C. — opulescere ST, ; cdd. Gell.; opuliscere rell. — 17 interpuncta recte cdd. Cic. — 18 oculas H^. — Verg.; cf. 365 premere, deponere. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. U. 215 148. 149 M. 20 quod superest, quaecumque premes virgulta per agros, sparge fimo pingui et multa memor occule terra. OPINABILEM. Cicero Academicoruin lib. I; itaque hanc omnem artem rerum opinabilem appellabant. INCIPIT PER P LITTERAM. 25 PAENVLABIVM, quasi theca et vagina paenulae. Novius FuUonia: non multo post sonam acceptam abscidit. 1 cons^quitur paennlarium, || cilotrumt petit. PLEBITATEM, ignobilitatem. Cato pro L. Turio: propter tenuita- tem et plebitatem. — Hemina in Annalibus: quicumque propter plebitatem agro publico eiecti sunt. 5 PETVLVM, tenue et exile. Lucilius lib. XXII: insignis varis cmribus et petilis. 22 I, 8, 31 II 26 Novius Fullonia || 2 Cato pro L. Turio || 3 Hemina Annal.| 6 Luc. 1. XXII. 20 praem. L, H. — 21 fumo G. — 22 Opinabile cdd., non gl. — hoc L^. — 23 partem recte cdcl. Cic. — opinabile Orell. — appellabat C. — 25 om. h. l. gl. — Poenularium C (Pen. ii); Paen. Bamb. — penulae ed. a. 1480; pendulae cdd. — FuUonia (qualis et Titinii fertur) M; fullonico ed. a. 1476; Vrhin. 307; filonico C, Bamb.; Philonico lun. — dubitandum autem non videtur, quin aut hoc fragmentum pariter atque ea, quae pg. 221 ; 81 ; 233, s. l. pastillus; comest; anima, Fullonibus sive Fullonibus feriatis tribuit Non., omnia ad eandem pertineant Atellanam, aut certe Fullonia eadem sit ac Fullones. — 26 sonam {pro zonam) M; sonarum C. — acceptam abscidit M (abscidit iam MunMus); abscidit M; accepit absedet G. — 1 con- sequifur L^. — poenularium C; pen. Bamb. — paenularius, qui paenulas vendit. — cilotrum cdd.; psilothrum ed. a. 1476; quod huic l. non convenit. mirum quod illud adseritur glosa marginali cd. H, quam talem extare refert Onionsius: psilotrum est confectio quaedam ex calce et auripigmento , qui pili adimuntur. — f. chirodytum petit; cf. Lucil. II, 17. — neque est impro- babile haec in fini olim versus fuisse collocata et post paenularium aliquid haustum. — 2 Plebitatem Bamb.; lun.; Plevitatem C; Plebitatem a plebe gl. — pro L. Turio Maiansius, Popma; in L. Veturium Meyerus; idem pessime C. Cotta pro Veturio quam memorat orationem Charis. pg. 195; v. quae de oratoribus a Non. citatis dicta sunt cap. II; conferenda etiam quae notavimm ad pg. 137 l. musimones. — 3 plebitatem lun.; plevitatem C (ita et V. 4). — Hemina; plerumque Cassius Hem. audit ap. Non. et alios, qui eum memorant. — in annalibus v.; in annos C. — sane modo historias, modo annales C. H. citat N; videndum tamen an h. l. ina ex praecedente vocab.. repetitum scribendumque sit Hemina: hos quicumque. — 6 Petilum C, Bamb.; Petulum gl. — recte dicit secundam corripi in hoc vocab. Meursius Exercit. crit. II, 108; qui refert ad nizaXov. — lib. XXII M; lib. XII v. — 6 varis cruribus Bentin.; variis crucibus C. — ex G^. — petilis cdd.; a Lucilio .nimirum et seq. v. auctore venit petulis — petulust. 216 NONIVS MARCELLVS 149 M. Plautus Plocio: namqu^ coloratum frontem habet, petilust, habrus. [petilis tenuis dicit; habris mollis dici,] PACES plurali nurnero nove positum. Varro de vita populi lo Romani lib. III: animadvertendum primum, quibus de causis et quemadmodum constituerint paces; secundum, qua fide et iustiti^ eas coluerint. PONDO MiLLE OCTINGENTVM nove Varro de vita populi Ro- mani lib. IIII: itaque rettulit auri pondo mille octingentum 15 septuaginta quinque * * ♦ Graeci enim heront a mole dixerunt. PANVS, tramae involucrum, quam diminutive paniclam voca- mus. Lucilius lib. VIIII: foris substemini' panus. est tumor quoque inguinum, ex formae similitudine sic voca- 20 tus. Afranius Materteris: inguen plane p&,pnlam, panum, ti^mpanum. Novius Optione: qui m^ nimirum miseriorem rdddidit quam panus puerum; 25 7 Plautus Plocio H 10 Varro de vita pop. Rom. III |I 14 Varro de vita pop. Rom. IV II 16 cf. comment. || 18 Luc. 1. VIIII || 21 Afranius Materteris || 23 Novius Optione. 7. 8 Plantus; cf. 304 frontem. — Plocio lun.; namque Bothius; ploci- nonam H^ ; plocinona L; plocino nam H^, G; at 204 C nam, om. Plocio. — cum de Caecilii tantum Plocio constet, non de Plauti, initium versus in illo Plocino latere suspicatur Bitschelius Parerg. pg. 171; mihi vel errorem Nonii subesse vel extitisse aliquando Plauti Plocium, quod Caec. f. retractarit, videtur pro- hahilius. vix credo illud plocino ortum ex plautus nam. — coloratilem cdd. 204. — habeat H^. — petilust (petilus Scal.) Bitschelius pg. 172, a quo relicua parum bene gesta; petilis C; petulis cdd. 204. — habrus Scal.; habis {statim habris) cdd. hic; om. 204; petilis labris male lun. — 9 haec, in quibus bis dicitur scribendum, ab interpolatore addita intellexit lun. — 10 cf. Hor. bella quis et paces longum diffundit in aevum? — Parces Bamb. — 12 pacis C pr. H^. — quam fidem et iustitiam prius H. — 14 cf. 163 pondo. — 15 lib. III H^. — rettullit L; retulit H. — auri v.; auro C. — 16 post quinque verba ex libris antiquit. vel de ling. lat. petita videntur intercidisse. — hieronimole Hj^; heron a mole rell.; Uxqccv a mole G. Can- terus nov. lect. V, 22. — 17 tranae H^. — quem L^. — paniculae Charis. 81; panuclam G; panulam ed. a. 1476; Panus, panucula (panucla H) gl., mrg. H — 18 Luc; cf. Prisc. 618; Char. 81; Luc. IX, 17. — versus est Luc: intu' (f. indu) modo stet rectu' foris subtemini' panus. — 19 sub- steminus L, subteminus Hj^; subteminis G, H^. — pannis G^; id. 2 pannus. — 20 vocatus M; vocatur v. — 21 Materteris Passerat. ; Matertera G. — 22 inguen Passerat.; plane M; in quem (inquam H^) plenam C; cf. Lucil. frg. inc. XIV. — audacius erit scribi: inguen papularum plenum (plenum iam Passerat.), panum, tympanum. — 24 nimirum M; miserum v. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 217 149. 150 M. quod pueri egrius patiantur hoc genus morbi. PENICVLAMENTVM a veteribus pars vestis dicitur. Ennius Annalium lib. XII: splendent peniculamenta unum ad quodque pedule. 80 Lucilius lib. XVIIII: 1 peniculamento vero reprehendere || noli. Caecilius Feneratore: volat exsanguis, 8imul anhelat, pdniculamentum ett pallio datur.t 5 PRAEGNAVITER, strenue, fortiter et constanter. Plautus Persa: 'ego scio hercle utrumque belle.' — 'age, indica praegnaviter.' Ennius Annalium lib. VI: divi, hoc andite parumper, ut pro Romano populo praegnaviter armis 10 certando prudens animam de corpore mitto. PERPEROS, indoctos, stultos, rudis, [et] insulsos, mendosos. Accius Pragmaticis: describere in theatro pdrperos p6pularis. 15 idem eodem: ideo plectuntiir poetae quam suo vitio sa^pius aut ductabilitate nimia vestra aut perperitudine. 27 Ennius Ann. 1. XII || 30 Luc. 1. XVIIII || 2 Caecilius Feneratore || 5 IV, 4, 39 II 7 Ennius Ann. 1. VI || 12 Accius Pragmaticis |j 15 Accius Pragmaticis. 26 aegrius H^, G. — 27 Penniculamentum Bamb.; et ita m. 1 vel 2 corr. in L. — 27. 28. 29 Annalium lib. XH: splendent M; lib. XI (XU ante ras. H; etiam in L ras. post XI; XXI ed. a. 1476; Parisin. 7577) annalis pendent C. — unum ad quodque pedule Scal.; unum ad quemque pedum C. — 30 Luc; cf. comm. in Luc. v. qui legitur pg. 55 s. l. infantes. — 1 peniculamento vero lan. Dousa; penulamento vere C. — repraehendere L, H. — nobi prius G. — 3. 4 exsanguis Bothius; sanguis C. — penula- mentum H^. — et pallio datur C; tenet | palliolatim, i. e. pallioli instar suc- cinctum, non inscite Eibbeckius. — 5. 6 cf. 154 praegnaviter. — Praegnaviter Acidal.; Prognariter cdd. l. utroque. — Plautus; cf. 154 l. m. — Persa: ego (sic Pl); persecor C. — haercle L; herclae H. — utrum C. — belle (bella, m. 2 bellae H) C; belle et Ambros. ap. Pl.; at recte in Palat. velle. — age; ate C h. l. (te H^). — indica Pl.; H^, G; indie ac (c supra add. m. 2 L) H^, L. — prognariter C; etiam Plauti cdd.; item glosarium Plaut. — 8 divi lun.; diu G. — 9 prognariter C. — 10 prodens G^. — anima C. — 11 rudes J3i; non Bamb. — insulsos Bamb.; L^; et ins. rell. — mendosos M; men- daces v. — 12 Pregmaticis H^; Praegm. L. — cet. cf. ed. Luc. pg. 321. — 13 discribere L, H. — teatro C. — 14 papularis H. — 16 ideo lun.; et eo V. — poaete, m. 2 poete H. — 17 aut add. Hermannus; om. C. — duci- bilitate mrg. H, G. — peritudine H^. 218 NONIVS MAECELLVS 150 M. PKAECOX et PRAECOCA, quod est inmatura. Ennius Annalium lib. VIII: praecoca puguast. 20 Lucilius lib. XXVIII: amicula aspera atque praecofa. Varro Synephebo, Ttsgl i(i(iovijs: ea praecox est fuga. Novius : . huic puellae pra^coquis libido inest ... 25 POPVLATIM, per populos. Pomponius Macco: huiiis poema placuit populatim omnibus. PEAEDATORES, [nocturni] praedones. Naevius Agrypnuntibus: nam in scdnam vos noctiirnos coepit praddatores tollere. POPVLAEIA, ut nugalia vel puerilia. Laberius late loquentibus: 30 et dum popularia agimiis per ludum. POSSESTEix, a possidendo. A.franius Liberto: dius monilis p6ssestricem. 19 Ennius Ann. h VIII || 21 Luc. 1. III H 23 Varro Synephebo || 24 Novius II 26 Pomponius Macco || 28 Naevius Agrypnuntibus I || 30 Laberius Late loquentibus || 33 Afranius Liberto || 35. 36 cf. conam. 18 cf. 156 praecox. — inmaturae prim H. — Aunalium Quicheratus; Annali (Annal L^) C. — 20 praecoca M; praecox v. — 21 XXVIII M; III G; VIII lun. — 22 amicula v. c. Dousae; ed. a. 1476; anicula (anni- cula Hj^; aniculu prius G). — aspera videtur hic idem esse quod cruda, im- mitis; cf. Hor. c. III, 11, 11 sq.; II, 5, 10. — 23 Varro Synephebo, TtsQi £(iliovrjg: ea praecox est fuga. — excidisse hic locum Varronis, qui legitur pg. 156 s. l. praecox vidit Palmerius; ego ultima eius verba reponere satis hahui, unum versiculum aherrando ad idem voeabulum in archet. Noniano haustum ratus. — 25 haec iubente r. m. septenarii vel octonarii iambici partem efficere volui. — poellae L^. — libido v.; livido C. — 26. 27 cf. 154 popu- latim. — Maccis {i. e. Maccis geminis, ut coniecit scribendum lunius, Bothius; huius M (cuius Buechelerus); magnius C. — Pomponius: magnus poeta v. ante lun.; Pomponius: Maccis {immo Macciu') poeta, ut de Plauto dictum sit, Bergkius. — 28. 29 Praedatores M; Praemiatores v. — nocturni secl. M. — Praemiatores , praedonis gl. — amnagremnuntius C. — in scenam M; in scena v. — praedatores M; praemiatores v. — in scenam tollere idem, quod: in publicum efferre. — 30 Popularia Gesnerus s. v. Popularia; Populacia v.; Populatia (populacia Ho^) C, Bamb. — aut nug. H^. — vel puerilia add. L.^. — Populi vastantes nugalia gl.; videtur latere aliquid. — liberius Bamb.; L^. — Latine loquentibus Ritschelius Parerg. pg. 143; at cf. glos. Labbaei latiloquens, nXazvloyoe. vid. legendum Late loquente, quae inscriptio invenitur pg. 220 s. V. pluvia, et ipsa Laberii verba incohanda a dum. — 31 et JTi ; e rell. — popularia Gesnerus; populacia v.; puerilia cdd. — 33. 34 Possestria L, Bamb., gl. — a possedendo gl. — Liberto Me; aliberto C. — eius Scal. ; tui Me; tius C (aliber totus libri Merceri). DE HONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 219 150. 151 M. 35 ita tonstrix, ita inpulstrix, ita curstrix, ita plaustrix, ita adsestrix. PERPETVASSiNT, perpetuum, aetemum fecerint. Ennius Anna- lium lib. Vini: libertatemque ut perpetuassint, 40 quaeque axim. 1 PEAECISVM et OMASVM, partes carnis et || viscerum. Naevius Nervularia: . praecisum, omasum, pemam, callum, gliris, glandia. Lucilius lib. XX: 6 illi praeceiso atque epulis capinntur opimis. PISCVLENTVM positum piscosum, ut pulverulentum. Cato Originum lib. V: [origine] fluvium Naronem magnum, pulchrum, pisculentum. — et lib. VII: fluvius Hiberus oritur ex Cantabris, magnus atque pulcher, pisculentus. 10 PASCEOLVS, ex aluta sacculus. Plautus Rudente: praeterea centum denaria phUippea in pasceolo seorsum.t Lucilius lib. XIII: adde Syracusis sola pasceolumque et alutam. Cato in Pansam: pueris in ludo stilos, pasceolos furare. 37 Ennius Ann. 1. VIIII || 1 Naevius Nervularia || 4 Luc. I. XX y 6 Cato Orig. V II 8 Cato Orig. VH || 10 V, 2, 27 fl 12 Luc. \. XIII || 14 Cato in Pansam. 35. 36 quae secuntur etiam ex comoediis videri petita olim monuimus. — tontrix Xj, prius H. — impulsatrix (inp. L^ L, H^; impultrix H^. — curstrix M; curatrix (curitrix i,) C. — plaustrix v.; plautrix {eras. s supra t in H) C. — adsextrix L. — 37. 38 Perpetuassint Bentin.; Perpetuassent gl.; Per- petuitas sit C. — p., aet. fecerint M; perpetua, aetema cdd.; perpetuum fecissent gl. — Annalium Quicheratus; Annali (Annal L^) C. — 39 perpetuitas sint C (perpetiassint L^). — 40 quaeque axim M; que maxime (maximae L) C; cf. comm. in Enn. Annal. v. 334. sed f. illud que ex v. 39 repetitum scriben- dumque in seq.: partes carnis et maxime visc. — 1 Ennius cd. lun. — Nerru- laria Bitschelius Parerg. 97; herularia L, H; erularia G. — fuit et Plauti Nervularia. — 3 callum, glires Bentin.; gallus, glifis (clifis L) C. — glandia ed. a. i47ff; grandia C. — 6 praecioso i,, H, G^; praeciso L.^; praetioso corr. in G. — 7 origine secl. Me^. — paronem magnom G^. — 8 fluvius Hibems oritur Flor.; H^; fluvium Hiberum is or. reJl. — Cantabris lun.; Cati- natis C, Flor. (Cacinatis G^). — 9 magnis H^. — 10 Pacceolus muta cius sacculus gl. — Pasceolus ; cf. comm. Lucil. in XIII, 10. — 11 ita C exc. quod philyppea H; pr. centum mna philippia in pasceolo sorsus Pdlatini; unde Beizius bene praeterea centum Philippeae minae in pasceolo seorsus, exc. quod Pilipeae pronuntiandum et sorsus. — 13 Seracusis ij. — pasceolum- que et alutam (alutam iam ed. a. 1476) I. Dousa; pasceolum alutamen C (alutameni H^). — 14 in pensam G^. — ludo stilos Bothiu^; ludos tellos C; quodsi recte habet lectio recepta, furare videtur positum pro furari. — pueri in ludo solent pasc. furari Bentin, 220 NONIVS MARCELLVS 151. 152 M. PiEM, colam, custodiam. Plautus Asinaria: 15 libi piem pietatem, si istoc more moratam tibi postulem placere, mater, mihi quo pacto pradcipis? PORTiscvLVS proprie est hortator remigum, id est, qui eam perticam tenet, quae portisculus dicitur, qua et cursum et hor- tamenta moderatur. Plautus Asinaria: 20 et meam partem loquendi ^t tuam trado tibi: ad loquendum atque ad tacendum tiite habes portisculum. Ennius Annalium lib. VII: tosamque tenentes parerent, observarent, portisculu' signum 25 cum dare coepisset. Laberius Hetaera: ndc palmarum piilsus nec portisculi. PERPLEXABILE, figuratum; quod aliud audiatur, aliud sentiatur. Plautus Asinaria: 30 nec lillum verbum f&.ciat perpldxabile. PRAESEGMINA proprie Plautus in Aulularia ea dici voluit quae unguibus eminulis praesecantur: || quin ipsi pridem tonsor ungues ddmserat; 1 coUegit, omnia abstulit praes^gmina. 15 ni, 1, 3 II 20 III, 1, 14 II 23 Ennius Ann. 1. VII || 27 Laberius Hetaera || 30 IV, 1, 47 || 32 II, 4, 33. 15 Piem v.; Pien cdd. — Plautus; cf. 375 postulare. — 16 ubi; qui Goetzius. — piem L^; pientolam id. m. 2; H^; piencolam H^, G. — isto edd. Pl. — 17 psecipis (m. 2 precipis) L. — 18 Postisculus Bamb.; Posticulus Lugd.; Pertisculus cd. N. Fahri; cf. Goetz. ad Pl. Asin. III, 1, 15. — id est Bamh.; idem C. — que Bamh. — eam v. d. ap. QuicJieratum; eandem (eadem L^) cdd. — 19 particam L^. — tene jLj. — qua et cursum Quicheratus; qua (quae L; que H^) excursum edd. — hortamenta ed. a 1476; exhortamenta (exort. L, Bamh.) cdd. — 21 loquendi; ita et Pl. cdd.; loquendi ego {seq. et), quo hiatus vitetur, prohahiliter Meizius. — tum tardo G. — 22 cf Isid. XIX, 2, 13. — ad iacendum C. — tute cdd. Pl.; Isid.; tu ut C. — habes; ita et Isidorus; f. habe; habeas cdd. Pl., minus hene propter r. m.; tu ut habeas Me. — 23 lib. (libro) VIII Annalium (VII Merula) cdd. — 24 tonsamque Carrio; tusante C; ita ap. Lucil. p. 401 scriptum subigam ante pro subigamque. — 27 Hetaera Carrio Em. 1 , 2 ex sanctioribus quos vocat lihris; Cythera G; cf. comm. in 108 ebrulare. — 28 porticuli Xj. — 29 Perpexabile cdd.; Perpexabile, perploxum (sic) gl.; per- plexabile, perplexum mrg. Ho. — 31 perpexabile C. — 32 Plaut.; cf. 273 colligere. — volunt Bamb. — f. pr. ea d. volunt quae — praesecantur. Pl. in Aul. — 1 quin cdd. Pl. et Non.; quiu quom verissime 0. Seyffertus Phi- lolog. XXV, 442. — ipse cdd. Non. l. utroque. — quidem cdd. h, l. — item ungues deserat; unguis dempserat 273; Plaut. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 221 152 M. PiPVLO, pro convitio. Plautus Aulularia: ita me bene amet Laverna! te iam, nisi reddi 5 mihi vasa iubes, pipulo [te] bic differam ante aedis. Picos veteres esse voluerunt quos Graeci grypas appellant. Plautus Aulularia: pici divitiis, qui aiireos mont^s colunt, eos solus supero. 10 PEECELLEEE, evertere, percutere. Varro Parmenone: ^li' ten^Uam abiet^m 861u' pdrc^Uit. PINSERE, tundere vel molere. Varro Tacpfj MavCnnov: nec pistorem ullum nossent, nisi eum qui in pristino pinseret far. — idem de vita populi Romani lib. I: nec pistoris nomen erat, nisi 16 eius qui ruri far pinsebat [nominati ab eo quod pisunt]. PORCAS. Varro Tacpfi MavCnitov: non vides in publico ante ta- bernas, qua populus ambulat, meando proinde ut in arato porcas reddi? PVTIDVM, putre. Varro Taq)^ MavCniiov: inde putidas uvas acinis electis et comestis extendit in lectis quondam. — Cato 20 Originum lib. V: set indu navis putidas atque sentinosas com- meatum ponere solebant. — Caecilius Andrea^: 3 III, 2, 31 II 7 IV, 8, 1 I 10 Varro Parmenone || 12 Varro Taqpr/ Msvinnov \\ 14 Varro de vita pop. Rom. I || 16 Varro Ttfqpijf Mevinnov || 18 Varro Tatpfi Msvinnov \\ 19 Cato Origin. V || 21 Caecilius Andrea (cf. comm.). 3 convitio L, H^, Bartib.; convicio H^, G. — Plaut.; cf. 2S4 differre, dividere vel scindere; Varro de l. lat. VII, 103. — 4. 6 cf. Spengel. de cant. Plaut. pg. 204 sqq.; Goetzius ad III, 2, 1; ib. 31 sq. — mihi inbes vasa prius H. — pipulo te hic cdd. h. l.; otn. te cdd. Pl,, hic cdd. Non. 284, item Varro. — populo vel populos hic cdd. mel. Pl. — 6 grypas L, G, Bamb.; grysppas JT (gryppas Hqo); Picos, grypas (gripas gl.) gl., mrg. H. — S picis, icis, pici, vites cdd. Pl.; picos Angelius. — divitis C. — quia L. — 9 ego cdd. Pl.; idque verum duco, sed ita, ut Angelii recipiatur commentum. — 10. 11 ali' tenellam M; alius teneram v. — 12 cf. 163 pisare. — tafemenippa H, G; tafeminippa L. — IB pistrino H^; cf. Bitsehel. Opusc. II, 459 sqq. — far Schneiderus ad Varr. de re r. I, 69 {seq. idem); farinam v. — 14 ne pro nec H^^. — nisi eius qui ed. a. 1480; qui nisi eius C. — 15 ru far H^^; ruritar L. — nomi- nati ab eo quod pinsunt ed. a. 1480; nominativa quod eo pinsunt C (nomi- nata H^; nomina tua G; pisunt L^); verba expunxit Quieheratus. — 16. 17 cf. 61 porcae. — Porcas; nullum l. in L, H (de G siletur) ; om. Bamb., gl. — Varro — reddit om. G. — tafeminippo L , H. — in publico Gerlachius; ante Vahlenus; in publica nocte te C. — ambulat, meando M; ambulando v. — perinde G; proinde L; item H Onionsio ac Eiesio testantibus; nihil notavit Sieversius. — reddi M, reddit v. — 18 cf. 161 putidum. — Put. putre om. G; cf. lemma superius. — tafe (tofe L^, G) minippu (Menippu ed. Bas.) C. — 19 excendit L^. — 20 lib. V M; lib. II v.; nam haee ex historia belli Punici secundi petita, cuius partem quinto Or. libro narratam constat; cf. Liv. XXV, 3 sq. — s. indu n. M; si inde ignavis C; si indu naves Scal. — potidas ij. — sentinotas L, Flor.^. — 21 ponere Lips.; onere (commeatu 222 NONIVS MARCELLVS 152. 153 M. condiicit navem putridam. Afranius Augure: V18US est fallaci aspectu paries pictus putidus. PAENITVDINE. Pacuvius Teucro: 25 quae ddsiderio aliimnum, paenitiidine squal^s scabresque inciilta vastitiidine. PEAEBiTio, a praebendo, id est exliibendo. Varro Eumenidibus: quod ea die mea erat praebitio, || in ianua cave canem inscribi l iubeo. PVEROS, pro servis. Varro Eumenidibus: vix vulgus confluit non Furiarum, sed puerorum atque ancillarum. PAXILLVS, diminutivum, a palo. Varro Eumenidibus: 6 ubi dicatur primus Zen6n novam haeresim novo paxillo suspendisse. idem Bimarco: ut novum cribrum novo paxillo pendeat. PEOXVMI DiE, id est proxumo. Cato contra Furium [die proxumi] 23 Afranius Augure || 25 Pacuvius Teucro || 28 Varro Eumenidibus || 3 Varro Eumenidibus || 5 Varro Eumenidibus || 8 Varro Bimarco || 9 Cato contra Furium; cf. comm. monere) cdd. — solebant M; volebant C. — Andrea; Andria v.; cf. Mitschel. Parerg. 133; f. Aethrione, pro quo 536 s. 1. prosumia C habet Anthrione vel Antrione; Androgyno Ribheclcius, a quo tamen Andria defenditur. — 22 illud putridam servandum; nam quod vulgo existimant putre et quae inde descen- dunt, si odorem significent, longa, sin mollitiam, brevi esse priore, quam et nos in indice Summarii orthogr. et prosod. latinae secuti sumus opinionem, id mihi iam non probari, ac potius u in omnihus vocabuUs istis amhiguum ac duplicem notionem, ut in tabis verho, ex principali quae est 'madore corruptum^ ortam in libro de v. Saturn. pg. 115 expositum. — 23. 24 Augure: visus est M (Augure et est iam MihhecTcius); augurius et C. — partes pictus L. — putidis ifj. — 25 Poenitudine Quicheratus; Penitudinem (Poen. ed. Bas.; Plen. Bamb.) cdd. — om. h. l. cum sequent. duohus gl. — Pacuvius; cf. 169 scabres; 184 vastities; 243 alumnum; Fest. 372 vastum; comm. in Varr. pg. 125 s. l. inluvies. — Teuchro L, G; Teucro Bamb., item ut vid. H. — , 26. 27 penitudines quales lihri 169; 184; 243; penitudinis quales hic L, H. Bamb.; poenitudini squale ed. Bas. — caverisque h. l. L, H; scaverisque ed. Bas. — desiderio — paenitudine; ablativus causae; inculta vastitudine ahl modi. — 28 id est exh. om. L; exibendo Bamh. — 1 praebitio Ald.; prae- bitioni (praebitio ni H) C. — in ianua Quicheratus ; in ianuam C. — inscrlbi prius i. — 3 Varro; cf. 242 atrum; 421 vix; item 356 opinio. — 5. 6. 7 dimin, Bamb.; dimmin. C. — dicitur H^. — heresim L, H. — 8 Vimarcho L, H; Vimarco G. — ut e. q. s.; fuit qui haec ad iambicum metrum revo- canda putaret et quidem sic: novo lit paxlllo pendeat cribnim novum. — novum pro novo G. — 9 cf. Gell. X, 24, 10; 8; item pg. 441 l. die quarto — Proxumi die, id est proxumo. Cato contra Furium; ita M; Proximi id est proxumo (proxumo Bamh., qui rell. ont-, H^, G, pro- ximo JEfi , L) Cato contra Furium die proxumi (proximo L^ , proxumo G, proximi L^, H^, tum proximu; proxumi id. m. 2). — Proximi a proximo gl. — DE HONESTE SET NOVE DICTIS. 11. 223 153 M. 10 hoc dicit; sed eadem declinatione a veteribus et crastini et pristini et praefiscini dictum est. PROPERATiM, id est properanter. Caecilius: properatim in tenebris istuc confectumst opus. PERMITIES, periculum, exitium. Lucilius lib. XXVIIII: 16 non tu contraheris ? volgi imperiis versere necessest, nec sine permitie. Plautus Asinaria: pellecebrae, permities. 20 PARCVIT, pepercit. Naevius Quadrigeminis: 8u6 labori is nuUus . . parcuit. PERBITERE, perire. Pacuvius Periboea: nam me perbitere quovis exitio cupio, dum possim illis opitularier. 26 Titinius PuUonia: iam pridem egra es. lit * ♦ * perbiterea. Livius Tereo: 6go puerulum interea ancillae subdam lactentem meae, n6 fame perbitat. 80 Ennius Hecuba: . set numquam scripstis, qui parentem aut hospitem necasset, qnos quis criiciatus perbiteret. 12 Caecilius || 14 Luc. 1. XXVIIII || 18 I, 2, 7 || 20 Naevius Quadrige- minis || 22 Pacuvius Periboea || 25 Titinius Fullonia || 27 Livius Tereo II || 30 Ennius Hecuba. Gell. l. m.: sed ut plerique 'die pristini', ita M. Cato in oratione contra Furium *die proximi' dixit. — contra F.; fuit oratio Catonis et in L. Furium de aqua et in P. Furium pro Hispanis. — 10. 11 eadem {seq. de) M; ea, v. — a veteribus; auctoribus L. — orastini id. — praeficini id.; praefiscisni prius H. — dictum est flj,- dictum rell. — 12 cf. 154 propere; abundare l., quod h. l. legitur, recte notat Quicheratus. — Properatum Bamb. — dictuni est pro id est Hi, L. — 14 Permities G, mut. in Pemities; Permitiis L, H, Bamb.; Permiciis (permities H, G), pernicies gl.; mrg. H, G. — exicium ij. — lib. XXVIIII L, Ho,; XXVIH G, Hs, Ho^. — 15. 16 ita M (contr. et v. necesse iam Me); nunc tu contra venis vel qui in nuptiis velse seneces te (vel sese negeste H, v. se se neges te G) C. — cf. Luc. XXIX, 84. — 17 permitiae C. — 19 pellecrebre permitiis C. — 20 Nevius C. — 21 labori is M; laboris cdd.; labori v. — 22 Perbitere v.; Pervitere cdd. — Pac. om. Bamb . — 23. 24 ita Quicheratus (possim iam Me); nam me pervitere, illis opi- tularier quovis exitio cupio dum prosim C, Bamb. — 26 egra es (vel egres). ut M; egressa aut C. — lacuna sic fere explenda: ut ego timui saepe, ne perbiteres (ita Quicheratus ; perbiteris C). — 28 puerulum M; puerum C. — lactentem Bongarsius; laetantem H, G; let. L. — 31 scripstis Vossius; scripsistis C. de poetis hoc dictum. — qui lun.; quis C. — 32 necasset lun.; 224 NONIVS MARCELLVS 153. 154 M. PIGRARE, timere. Accius Epigonis: fateor; sed cur propter haec pigrem aut huius dubitem p&,rcere capiti? 35 idein Chrysippo: meliiis || pigrasse, quoniam properass^st nefas. 1 PROBITERE, promovere, ecferre. Pacuvius Teucro: aut me occide, illinc sei lisquam probitam gradum. p VELLASCERE ecfeminari ut pverascere revirescere. Varro B ais quod non solum innubae fiunt communis, set etiam veteres puerascunt: 5 et multi pueri puellascunt. PALAESTRICOS, quasi ex usu palaestrae. Afranius Excepto: eti^m depellis mihi manum [pape] pala^stricos? POPVLATIM. Caecilius Obolostate: 'ego p^rdidi te, qui omnes perdo sdrvolos 10 populatim.' — 'quaeso, ne ad malum hoc addas malum.' PRAESENTE, coram vel praesentibus. Pomponius Syris: 33 Accius Epigonis || 36 Accius Chrysippo || 2 Pacuvius Teucro || 4 Varro Bais II 7 Afranius Excepto || 9 Caecilius Obolostate || 12 Pomponius Syris. necassat G. — quos quis cruciatus M; q. q. cruciatur G; quo quis cruciatu lun.; is quo cruciatu Pontanus. — construenda haec ita: quos quis cr. perb., qui p. aut h. n. ; cf. vit. Enn. pg. 210, — 33 aut ante h. l. aut post excidisse probabile est l. pigret, quod nunc legitur illatum tertio capiti pg. 219 s. v. pigror; similis Ubrariorum error notatus pg. 71 s. l. autumnitas. — timere {praecedit re) M; pertimere Bothius; retinere cdd. praeter G, in quo est pertinere. — Epigonis Me; Ericonis G (Erig. G). — 34 pateor L, Hi- — propter haec pigrem MibbeJcius ed. I, propter re (proferre H^ ; proterre id. m. 2) pigrem haec G. — 36 Chrisippo L, H. — 1 quoniam {oel quando) M; quam G. — 2 n. N. — Probitere Stewechius; Providere cdd. — prom., ecferre M; movere et ferre (efferre Stewech.) cdd.; Providere, promovere gl. — 3 /". at. — illinc si (sei Ribbeclcius) usquam Vossius; illa hinc sine usquam C. — pro- videam G; probitam Stewechius. — 4 etfeminari _p«i*s L, H^. — ut puerascere revirescere M; vel revirescere (evir. Ho^) H^; vel revirdescere ex corr. L; V. revirdiscere prius L, H^, G; v. reviridiscere Bamb.; Puellascere, verdiscere (revird. jBT) gl.; mrg. H. — 5 quod; f. pro quot. — set L^; se L^; sed H, G. — puerascunt M; puellascunt v. — 7 Palestricos — palestrae cdd. — 8 palaestricos Bothius; paperalestricos L; pape palestrios (c supra scr.) H; paper palaestricos G. — pater, palaestr. Mercerus non bene. — 10. 11 cf. 150 populatim. — diverbium instituit Bibbeckius. res tatnen non satis certa. — ergo H. — perdite qui Bamb. — illud perdidi suspectum, cum homo nondiim perierit, sed potius instantem perniciem deprecetur. aut igitur scribendum ut puta perduim, aut perdidi, ut perii saepissime, intellegendum de eo qui nondum perierit, sed extremum in periculum sit adductus. perduo male Bibbeckius, cum non persuaserit Schoellius de XII tab. pg. 81 sqq. in eo quod est perduo ac similibus vim inesse futuri. cf. Gorssenii de pronunt. lat. II, 402. — omenes prius L. — perdo servolos M; servos perdo G, Bamb. — hoc pertinet ad seq. malum. — 12 Praes.; cf. 76 absente. — coram om. G. — Syris vel DE HONESTE" SET NOVE DICTIS. II. 225 154. 155 M, qui quidem aput forum praeseute t&tibus mihi v^ndidit. Accius Melanippo: 15 ^st res aliqua, quam praesente his priu' maturare institit. Fenestella Annalium lib. II: et quaedam exta praesente suis, quaedam abseiite porrecissent. — Novius Mania medica: t^ volumus doDO donare pulchro, praesente 6mnibu8. PRIMITER pro prime et primitvs pro primo. Pomponius 20 Maccis geminis: 'qufn bono animo es!' — 'video, erepsti primiter de pannibus. Lucilius lib. V: sicut, cum primos ficos propola recentis protulit et pretio ingenti dad primitu' paucos. 25 PRAEGNAVITER, audaciter. Plautus Persa: age, indica praegnaviter. PROPERE et PROPERATIM ct PROPERITER, celeritcr, properanter. 1 Quadrigarius Annalium lib. 11: eo consules || propere exercitum redducunt. — Pomponius Buccone adoptato: pergis properatim? 14 Accius Melanippo |i 16 Fenestella Annal. II || 17 Novius Mania medica|| 19 Pomponius Maccis geminis || 22 Luc. 1. V || 25 IV, 4, 39 || 1 Quadrigarius Annal. II || 2 Pomponius Buccone adoptato. de mancipiis vel de scopis {cf. pg. 46 l. syrus) inteUegi posse monet 3Iunkiu8. — 13 qui quidem M (itd, ut aput pyrrichium aequet); quidam lun.; quidem C. — apud C pr. L^. — vindedit ij. — 14 cf. 348 maturum. — Menalippo cdd. 348; Menalippa C. — 15 quam Grotius; quae (q: L) cdd. h. l.; om. 348. — praesentem L. — te his cdd. h. 1. — matura id. h. l.; maturare vel mature 348. — 16. 17 Annalium ed. a. 1476; Annali C. — exta Palmerius; extra C. — suis ed. a. 1476; exsuis {praec. e) C exc. quod L, JS exuis. — porrecissent (porrecissem sec. ed. Bas. Palmer.); proiecissem C. — minia (i alterum radendo ex t, ut vid., factum) H^ (munia Ho^). — 18 dona donare H.^. — 19 cf. 488 pannibus; 506 es; item Charis. 187 sq. — 20 Maccis; Accius cdd. h. l. — M. g. ; apud Cliaris., sed eum solum, legitur in Maccis geminis prioribus; uhi illud prioribus ex sequente pannibus, quod huc traiectum sit, ortum haud absurda est Buecheleri coniectura. — 21 de sententia versus plura dicta in comm. ad pg. 488. — quin om. cdd. pg. 488; 506; Charis. 188. — est cdd. h. l. — video om. Char. — erepsti Buechelerus; eripis cdd. h. l.; Char. l. m.; eripisti pg. 488; derepis 506. — da panibus G; panibus etiam L.^, H^; de pann. om. Char. — 22 cf. pg. 281 dare. — 23 cf. comm. Luc. in V, 19. — sicut Lachm. comm, in Lucr. 106; sicuti v. — primus cdd. 281. — propula L. — 24 protulit et lun.; protuli (protulim JEfi) item H, G; item protuli L; pirotulit et cdd. 281. — praetio L, H. — dat cdd. 281; ad h. l. — 25. 26 cf. 150 praegnaviter. — Praegnaviter Acidalius; Prognariter cdd.; Pronaciter, supra a scr. ri, gl. — Persa ge L^. — prognariter C. — 27 cf. 153 properatim. — nullum l. in L. — Propere et om. cdd. (Propere add. Quicheratus); Properiter, celeriter gl. — 1 Annalium; Annali C. — et consules H^. — 2 redducunt C. NoNi Marc. C. D. ed. L. MyeliiEb. 15 226 NONWS MARCELLVS 155 M. Caecilius Plocio: proper^tim in tenebris xstuc confectiimst opus. 5 Pacuvius Teucro: mihi classem imperat Thdssalum nostramque in altum ut pr6periter dediicerem. Accius Telepho: remisque nixi pr6periter navem in fugam 10 tradiint. PRAEFRACTVM, durum, inflexibile. M. Tullius [de officiis lib, III: ego etiam cum Catone meo saepe dissensi. nimis mihi praefracte videbatur aerarium vectigaliaque defendere, omnia publicanis negare. — et] in Ortensio: his contrarius Aristo Cius, praefractus, fer- 15 reus, nihil bonum nisi quod rectum atque honestum est. PVLCRITAS, pro pulcritudo. Caecilius Harpazomene: di bonf, quid illud dst pulchritatis . .? PROLETARII cives dicebantur qui in plebe tenuissima erant et non amplius quam mille et quingentos aeris in censum deferebant. 20 Ennius Annalibus: proletariu' publicitus scuteisque feroque ornatur ferro. PROSPICA etDESPiCA, intenta et contenta. Naevius assitogioIa:+ 4 Caecilius Plocio || 6 Pacuvius Teucro || 9 Accius Telepho || 12 III, 22, 88 II 15 M. Tull. Hortensio H 17 Caecilius Harpazomene || 21 Ennius Annali- bus; cf. comm. || 24 Naevius; cf. comm. 4. 6 cf. 153 l. m. — Caecilius Pl. pr. om. L. — plocio JS^, G; louo H^. — istuc jHi,- stunc rell. — 7 imperat Passerat.; impetrat C. — 8 Thes- salam Bentin. — 9 cf. 307 fuga; 347 molle. — Telefo C. — 10 in figuram Hj^. — 11 transdunt cd. Cuiacii; cf. comm. in 307 l. m. — 12—16 illa de ofif. — et vid. delenda. — praefractum L, M^, G. — 16 Hort. C pr. L^. — hic G^. — aristocius L^, H^; aristotius L^, H^, G. — 17 Pucritas (sie) — pulcritudo L^; Pulchritas — pulchritudo rell. — Harpazomene v.; arpaiomene (arpaio. mene H) C. — 18 vulgo in duos versus vel iambicos vel trochaicos, sed fracto plano et elumbi numero, discerpunt. — 19 cf. 67 proletarii; Gell. XVI, 10. — Proletari L^. — qui supra add. in L; om. Bamh. — pleue ij. — tenuissimi Me, ut Gell.: qui in plebe Romana tenuissimi pau- perrimique erant. — 21 Annali cdd.; Enni liber ex Annalibus Gellius. — l. VI recte adscr. Valilenus. — 22. 23 proletarius Gell.; proletari ut C. — publ. iam Q, Z ap. Gell. — scuteisque Gronovius (scutisque ed. luntin. Gellii); scutaque C; sicuti isque, sicut iisque, si uti isque cdd. Gell. — fero- que ornatur ferro Gell.; ferique (fierique Hj) ornatus C. — 24 contenta M; contempla G; Lugd.; Paris. 7665; 6. — contemta Me; quod si recte se habet, apparet nugatum Nonium; nam despica non potest non habcre vim activam. f. scribendum contemptrix. cf. pg. 160 l. perfica. — Nevius C. — assitogiola C; Astrologa vel Astiologa BibbecJcius; etiam alia sunt praesto veluti Areto- logo. — 26 hac — hac Bothius; ac — ac C — sibi; tibi Bothius; certe sibi non licct referri ad despica. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 227 155. 156 M. 25 hac sibi prospica, hac ddspica .... potest ergo prospieus et despicus dici. POLENTIA, potentia: a polendo dicta. Plautus Rudente: ne inpiorum potior sit pol^ntia. polere vero conmune est. 30 PROPiTiABiLis, a propitiando. Ennius Cupuncula: hinc est animus propitiabilis. i|;a et adulabilis. PAVXILLISPER, a pauxillo. Plautus Truculento: || 1 pliis decem pondo amorist paiisillisper pdrdidit; id est, per particulas. PONDERITATEM, a pondere, ut gravitatem. Accius Pragmaticon lib. I: 6 et ciincta fieri c^tera inbecilla ob p6nderitatem gravitatemque nominis. PVRITIA, puritas. Varro Rerum divinarum lib. I: quae in puritia est frequens polluta. PRAELVMBARE, lumbos praefringere. Novius Vindemiatoribus : 27 III, 2, 4 II 30 Ennius Cupuncula || 33 V, 21 || 3 Accius Pragmaticon 1 1 7 Varro Rer. divin. 1 1) 9 Novius Vindemiatoribua. 26 illa potest — dici videntur esse secludenda. — 27. 28. 29 Pollentia — pollendo — pollentia pollere v. — polendo L, G; pollendo H (in quo prius I lineola inducta del., sed deinde restitut.), Banib. — Polencia a polendo gl. — rudenti ij. — ne inpiorum Pl.; ne ineptorum C. — poUentia cdd. Pl. — pollere H. — vero M; ergo v. — conmune, i. e. vulgo usitatum. — 30 a propitiando Paris. 7665; 6; a propitiendo Bamh.; ad propitiandum C; Propiciabilis, clemens gl. — prius tws in ed. Ennii: propitiabilis, facilis ad propitiandum. sed et in praecedente I. et in sequentibus duohus originis a N. ratio est habita. — Cupuncula Vahlenus; cupiuncula C; Capeduncula Bentin. — 31 huic ed. a. 1476. — 32 adolabilis L, H^. — adolabilis, sine dolore gl., mrg. H. — 33 nullum lemma in L. — a pausillo L, H^; a paux. H^ , G, Bamb. — Pauxillis per pauxillo gl. — 1 plus add. H^. — amoris corruptum; moris cdd. Pl., apud quem superiore v. legitur amor; cet. cf. Spengel. ad h. l. — pausillisper Ly, H^ (pauxillis H^)\ paux. rell. — per- didit cdd. Non.; perdidi Plautus. — 3 Pragmaticon lun.; pracmatico L, G; pracmactico H. — 6 invecilla L^. — ob — nominis Madvig. Opusc. I, 110; non quod — hominis C. — 7. 8 Pueritia cdd.; Pueritia, innocencia gl.; emend. Passeratius. et hoc quidem quin pro pueritia accipiendum sit, sicut apud Ausonium (profess. Burdig. 10, 17) purities legitur, apud Lu^r. IV, 1026 puri, non potest dubitari. illvd incertum, utrum puritas sit retinendum an pro eo restituendum puerilitas. — cet. cf. comment. in pg. 494 l. pueritas. — in puritia est frequens polluta M; pueritia est infrequens polluta C; et ita V. — quae; sc. infirmitas vel aliud tale. — polluta ad pueritia pertinet. — 9 praefringere ed. a. 1476; perfr. cdd. — Praelumbare, lumbos frangere gl. 15* 228 NONIVS MARCELLVS 156 M. coepit unumquemque pra^lumbare fustibus. 10 PVEEAE, pro puellae. Varro Vae victis, Ttsgl (piXovtxlag: . properat^ vivdre puera^, qua sinit a^tatula fluxd ludere, ^sse, amare 6t Veneris ten^re bfgas. idem de vita populi Romani lib. 11: sic iu privatis domibus 15 pueri liberi et puerae ministrabant. PVPAE et PVPI. Varro Aboriginibus, tvsqI avd-gconcov (pvescag: itaque brevi tempore magna pars in desiderium puparum et sigil- lorum veniebat. — idem Titbono, tzsqI 'y^Qcag: ac mammam lacti sugentem pascere pupum. 20 PIPAEE proprie gallinae dicuntur. Varro Aboriginibus, jcsqI avd^Qanciiv cpvdsog: mugit bovis, ori' b&,lat, equi hinniunt, gallfna pfp&.t. PROCVDEEE [dixit] prolatare, producere. Varro To inl tfj (paxfj 25 fivQOVf TtSQi svxaiQiag: legendo autem et scribendo vitam pro- cudito. — Vergilius Georgicorum lib. I: durum procudit arator vomeris obtunsi dentem. PEAECOX, id est praecoqua. Varro Synephebo, tisqI sfifiovijg: 30 verere, ne manu non mittat? cum tot Romae vicarios honestos 11 Varro Vae victis || 15 Varro de vita pop. Rom. II || 17 Varro Abori- ginibus || 19 Varro Tithono || 21 Varro Aboriginibus || 25 Varro To inl rij cpav.fl l^^vQov II 27 I, 261 || 30 Varro Synephebo. 10 coepi Buechelerus; quo recepto oritur senarius integer; possis et cupit. — 14: Vae V. lun.; Devictis v. — 12. 13. 14 metrum agnovit Lachmannus Op. pg. 69. — quas H^ ; G. — etatula H; atula L; ettula G. — fluxa add. M. — esse pro edere. — 15 sigin L. — privatas jffj. — 17 h. l. om. Bamb., non gl: — avQ^QOinov C. — 18 paparum H^. — 19. 20 titono C. — nsgl y^Qoog: ac; nEQTr]Qcocac L, H^; nsQix. H^, G. — lacti M; lactis {seq^. s) H, G; iactis L. — pupam L^, H^. — pascere ed. a. 1476; pascere et C. — 22 cf. 114 grunnire; 450 gannire. — Pypat gallina gl. (y ex i facto, ut vid.). — av&Qconov C. — 23. 24 bos edd. ante Me. — versus agnovit Lachm. Opusc. 68. — mugit bos ovfs balat Lachm. sine causa. bovis enim nominativus etiam apud Petron. cap. 62 reperitur. negue ohstat, quod Varro de l. lat. VIII, 74 iam in usu dicit esse bos. nam multa a Ciceroniani temporis more aliena sunt in saturis illius. — 25 dixit secl. M. — ta (to H^, G) epte facem myron (miron G) litt. maiusculis (de G tamen nihil notatum) nsQi {nsQa L, vsqu H^) svrsQtac C; cf. comm. in 71 l. adulescentiaris. — 30 cf. 150 praecox. — Praecox, praecoca gl. — Synephebo Bentin.; in eridebo £, H^; in eiybo H^, G. — s^[iovsc C. — 31 tot Romae vicarios Oehlerus; toctro (trocto H^) medicarios C. — honesto L. — 1 audissemus; caudisaemus L; avidissimo Oehlerus; aut HS semis Palmerius; illud audissemus ex sequente illo si me audies tu/rhatis verbis perperam repetito videtur corruptum. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. IL 229 156. 157 M. 1 [audissemus] dare possis, || mittet; quod si non mittet, fugies, si me audies. cum tempus revocat, ea praecox est fuga. PAVPERAT, id est pauperem facit. Plautus in Milite glorioso: quae inprobast, pro mercia vitio dominum pretio paiiperat. 5 idem Acliaristione: quam ego tanta pauperavi p^r dolum peciinia? Titinius Prilia: nam quid ego feci te aiit patrem advorsiim meum, quem paiiperetis ambo vestris siimptibus? 10 idem Varo: aecumst me habere: eos pauperem snmptii meo? POTVS [a bibendo]. Lucilius lib. XXX: serus cum ec medio ludo bene potu' recessit. PAVCIENS pro raro dici veterum auctoritas docet. Titinius 15 Gemina: natn pdstquam factus tu^s maritus, h§.c domo abhorres, tnam etiam ux6rem video paiicies. idem in eadem: 3 III, 1, 134 II 5 Plautus Acharistione D 7 Titinius Prilia 0 10 Titinius Varo II 12 Luc. 1. XXX || 14 Titinius Gemina |j 18 Titinius Gemina. 2 es fuga cdd.; est fuga v.; cdd. pg. 150 s. l. praecox. — 3 Pauperat Quicheratus ; Pauperavit cdd., gl. — pauperem fecit fli; gl. — Platus L. — Pl.; cf. comm. in 415 l. virtus. — in videtur delendum. — 4 pro mercedis habet vet. Camerarii. cum ad quae supplendum sit merx, ego corruptum esse suspicor illud mercis. — praetium L, H^; id. 2 praetio. — pauperet ap. Fl. Acidal.; ubi cdd. pauper erit. — 5 item cdd. — acaristione H, G; acari- studio L; in Acharistione ap. Plin. nat. hist. XIV, 92 legitur. — 7 Prilia 31; Privia i, ; Privigia Ei ; Privigna relJ. — numquam alias Privigna memo- rantur Titinii; Prilia vero apud Non. et alibi saepim occurrit. — 8 feci et Hi; fecit et rell; feci te lun. — aut p. adv. m. M; adv. aut patrem meum cdd.; adv. aut patruom meum Buecheleru^. — ted advorsum Rothius; inde Bibbeckius: n. q. e. f. ted adv. aut meum patrem {sive aut tuum patrem). — 9 quem; puto quor. — 10 Varro C. — 11 aecum est L, G; aequum est B.. — babere absolute, ut ap. Ovid. in Metam. I: amor sceleratus habendi et alibi saepe. scite tamen Bibbeckius: adcumst sat me habere, ne eos paiiperem sumptu meo. — 12 illa a bibendo (a vivendo gl.), quae in Lm.2 sunt add., secl. M; a potando Quicheratus. — 13 serus I. Bousa, secus C (sucus m. 1 G). — ec ilf (e I. Dousa); eo C. — medio ac C; del. ac, quod ex ec praeced. vid. ortum, Gerlachius. — alii ludo ac. — 14 Pauciens L^, H, G^, Bamb.; Paucies L^, G^, gl. — 16 nam add. M. — posquam Vrbinnas 307. — tus add. M. — hanc domum Paris. 7577; hanc domo C; hac domo Quicheratus. — cf. Kuehneri gramm. II, 269 sqq. — 17 cf Paul. 220 pauciens dicebant pro raro. Titinius: u. p. v. — video paucies Neukirchius; paucies video C; pauciens video {vel videbo) cdd. Pauli. — 18 in eandem L, H^. 230 NONIVS MARCELLVS 157. 158 M. tu facis inique, paucies eol^s venire in urbem, Caelius Annalium lib. VI: consulto non paucies arcessikim. 20 POLLICTORES sunt qui mortuos curant. Varro Miituum muli scabunt, jisqI 4>(^qi6(iov: itaque si plures dies inter medici disces- sum et adventum pollictoris interfuerunt, et id aestate, videas * * * Varro Cosmotoryne, tzsqI (p&OQccg xoafiov: propter cunam capulum positum 25 nutrix tradit pollictori. Plautus Asinaria: ecquis currit p611ictorem acc^rsere? PVTAMINA non solum arborum sunt, verum omnium rerum purgamenta; nam quidquid ex quacumque re proicitur, putamen 30 appellatur. Plautus in Captivis: niiculeum amisi; reliqui pigneri putamina. PESTILITAS, pestilentia. Lucretius lib. || VI: 1 atque ea vis omnis morborum pestilitasque. PENITVRVM. Accius Epinausimache: quod si procedit, neque te ueque quemquam arbitror tuae padniturum laudis. quam ut serves, vide. B PAVSA est quies alicuius rei. Accius Epigonis: sed iam Amphilochum huc vad^re cerno et nobis danitur pausa loquendi. 20 Caelius Annal. VI |1 21 Varro Mutuum muli scabunt || 24 Varro Cos- motoryne || 27 V, 2, 60 || 31 III, 4, 122 || 1 VI, 1098 H 3 Accius Epinausimache | 6 Accius Epigonis. 19 tu facis inique (in. iam lun.) C. F. W. Muellerus; tus (tis H^) ac iniqui G. — paucies soles {pro solens) venire in urbem M; in urbem paucies venire soles C. — 20 Caecilius Flor., pr. H. —- Annali cdd. — 21 Polinctores (vel PoU.) Bamh.; Pollinctores H.^ (Ho^), G; Pollectores L^; Ho^; Paris. 7665; 6 ; Polectores gl. — omittit exempla Bamb.; de quo fatsa refert Biesius. — 22 hsqI ipcoQiafiov Scal.; tcsqI xwQiaiiov v. — medici lun.; medicis L^, Hy; medicos rell. — medicorum Guietus; non hene, quia sequitur pollictoris. — 23 pollictores L^, H, G; pollectores L^; Ho^. — 24 Varro; cf. pg. 4 capulum. — motorenae L, G; motoraene H. — xocftocv L, H; xocftoci G. — 26 caputum, m. 2 capitum L. — 26 pollictari L^; poUinctori H^.. — 28 ecquis v.; etquis G; item honi l. ap. Pl. — pollinctorem H^ (pol lict. Pl. l. honi). — acersere H^; accersere etiain Pl. cdd. — 29 arbores Bavib. — 30 quicquid (quid Lj) L.^, H, Bamh., puto et G. — 32 nuculetim H^. — reliqui; retinui doeti; cf. Gaes. pg. 97. — pignori cdd. Pl. — IV pr. H. — 2 ea om. G. — omnium G. — 3 Peniturum L, H; Poen. ed. Bas.; om. h. l. Bamh.; Peni- turum, permisurum (L pertisurum) gl. — Epinausimace (Epinaucimace L^) G. — 5 paen. H; pen. L; poen. ed. Bas. — 6 Accius; cf. Gharis. cap. de v. Saturn. (gr. lat. I, 288). — Epigouis Ghar.; Epigono G. — 7 Amfilo cum (sic) G; Amphilochum ap. Ghar. — 8 danitur M; datur bona ineptissime Non., Ghar.; cf. vit. Enn. pg. 238. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. U. 231 158 M. Lucilius Satyrarum lib. I: 10 haec ubi dicta dedit, pausam facit ore loquendi. PEOSPERARI, inpetrari. Lucilius lib. XXVI: nec minima ei prosperatur pax, quod Cassandr&,m deae signo deripuit. PVELLOS, pueros. Varro Testamento, tcsqI diad-Tixav: 15 sic aic ille puelliis Veneris repente Adon cecidit cru^ntus 61im. Lucilius Satjrarum lib. IIH: cumque hic tam formonsu' tibi ac te dignu' puellus. Lucretius: 20 nactae pos sunt tamen nnde puellum suscipere et parta possent ditiscere dulci. Ennius: suos divis sacrificare puellos. Varro Marcipore: 26 PeUan ei permississe, ut se vel vivum degluberet, diim modo redderdt puellum. 9 Luc. 1. I II 11 Luc. 1. XXVI II 14 Varro Testamento || 17 Luc. 1. IIII || 19 IV, 1252 II 22 Ennius || 24 Varro Marcipore. 10 pausam facit ore loquendi ed. a. 1476; fecit pausam o, 1. Stude- mandius; pausam ore loquendi G. — 11 Prosperari prius L; Prosferari L ex corr.; H; G ex corr.; Bamb.; Proferrari prius G; Prosferari, prosperari gl, mrg. G; at mrg. Ho: prosperari (wi. 2 prosferari), impetrari. — Propetrari Gifanius; f. recte. — Lucil.; cf. comm. in Luc. XXVI, 40. — 12 nec minima ei Jf; nec minimo et C. — ei, i. e. Aiaci minori; ei spondiac; cf. de re m. 272. — prosperatur M; ita et Guietus; prosferatur C; propetratur Gifanius. — pax, sc. a dis. — Casandram Hj^. — deae add. M; fuit qui mallet sacro. — 14 nsQi aia&rjyioc L, H; nsQi aia&vnac G. — 16. 16 de Attis immatura morte agitur. — sic sic M; sic ille sic Quicheratus. — Adon Me; vadon C; de eo quod est Adon pro Adonis cf. de re m. 109. — 17 cf. Fest. 249; Prisc. 697; Hageni exc. gramm. XXVI. — 18 formonsus L^; formosus rell. — tibi; homo male Fest. et Prisc. — ac te; apte exc. gramm. — 20 nactae p03 sunt Lucr.; nos C. — puellos Lucr.; et ita f. Non. {seq. s). — 21 partus posset C. — ditescere cdd. Lucr. — 22 Ennius; cf. Fest. 249; PauJ. 248. — 1. VII tribuit Merula. — 23 ita G. — at Festus: Paeni (Poeni ap. Paul.) solitis vos (soliti suos Paul.) sacr. p. ; unde nos in editione Ennii cum Hugio: dis Poeni soliti s. sacr. p. ; nisi praestat coniunctis Nonii et Festi testimoniis reponi: Poeni | sunt soliti divis suos sacrificare puellos. — 25 Pelian ei {vel Peliam ei) M; Pelian Medeae lun.; Pelian me et C. — permississe H; permisisse L, G. — f. Pelian Medae permisse ut se. — se veluvium (seu eluvium Ho.^) Hs^. — 26 dummodo redderet lun.; dum madore addere H, G; om. addere L. — haec eodem metro composita et conexa cum illis quae leguntur pg. 451; 344; 178 s. l. raedam; merum; tudiculare. 232 NONIVS MARCELLVS 158. 159 M. idem Sexagesi: 0 stiilta nostri p^ctoris dormitio vigilabilis, quae m^ puellum inpuberem cepisti. PECVS et PECVDES non solum quadrupedes [animal], verum 30 omnia animalia dicuntur. Plautus Rudente: non vides referre me lividum retem sine squamoso pecu? Livius Aegistho: tum autem lascivum N^rei simum pecus. Vergilius Georgieorum lib. IIII de apibus: 35 et pecudum custodia sollers. Lucretius lib. 11: praeterea genus humanum mutaeque natantes squamigerae pecudes. Lucilius Satyrarum || lib. V: l lascivire pecus nasi rostrique repandum. PEKCITVM dictum est percussum. Plautus Amphitryone: . . . 'deleirat uxor.' — *atra bili percitast.' PECVA et PECVDA ita ut pecora veteres dixerunt. Naevius 5 Gymnastico: bomines, pecua beluasque. 27 Varro Sexagesi || 31 IV, 3, B 1| 33 Livius Aegistho III H 35 IV, 327 || 37 II, 342 II 1 Luc, 1. V 1| 3 II, 2, 96 H 5 Naevius Gymnastico III. 27. 28 idem add. ed. a. 1476; om. C. — Sexagesi; cf. 100 l. dormitio. — mos ultra (sexagesimos ultra) nutri Ji. l. cdd. — vigilab. (vigilabis cdd. pg. 100) obscurum. — 29 inpuberem ed. a. 1476; inpubere C. — coepisti Hg, G. — 30. 31 cf. 460 pecudes. — Pecus et pecudes non solum quadru- pedes [animal], v. o. a. d.; ita M; Pecus non solum quadrapedes (quadru- pes II2, G) animal, v. 0. a. pecudes d. C, Bamh. — pecus collective ut plerumque. — Plautus; cf. Charis. 113; Prisc. 719; 759. — 32 uiduum L^. — retem a Pl. pos. affirmat Prisc. 759; rete C, cdd. Pl.. — 33 Liv.; cf. 335 lustrare. — egisto L, H; Aegistho ed. Bas. — 34 lascivium ed. Bas. — nereis simum cdd. 335; h. l. rei simum; cf. et ad h. v. et ad Lucilii qui sequitur Pacuvii illud: Nerei repandirostrum, incurvicervicum pecus. — 35 Verg. ; cf. 460 pecudes. — pessime autem credidit Quicheratus ante hoc exempl. excidisse Georg. IV, 168 ignavum fucos pecus a praesepibus arcent, cum appareat ideo a Non. adiectum illud: de apibus, quia non, ut in ceteris versi- hus, ex ipsis verhis auctoris intellegi posset non agi de quadrupedihus. — 36 solers L^. — 39 quamigere L; ap. Lucr. melius fertur squami- gerum. — 2 lacivere prius G. — nasi rostrique Balthasar Venator ap. Geh- hardum testante Quicherato (rostrique iam Crinitus, ut refert Bentinus); nisi (niri L^, Ho^) nostrique C. — cet. cf. supra. — 4 deleirat; dilarat H^; delirat rell. — ad hunc v. addita in Ho glosa mirifica: ut nostra colera. — 5 veteris L^. — Nevius C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 233 159 M. idem Lycurgo: Sine ferro manibus, p^cua ut, ad mortem meant. 10 Accius Astyanacte: in celsis montibus pecua atqne inter colles pascunt Danai in Phrygiae terminis. idem Medea: vagant, pavore p^cuda in tumulis deserunt: 15 quis nos pascet p^stea? M. TuUius de re publica lib. IIII: cum adhibent in pecuda pastores. — Accius Diomede: paasimque praeda pecua vallebant agris. Caecilius Imbriis: 20 et homini et pecubus omnibus. Sisenna Historiarum lib. IIII: iumenta, pecuda locis trepidare conpluribus. PVTRET. Pacuvius Teucro: quamquam iam annisque et adtate hoc corpiis putret. 25 Accius Erigona: nam quamquam exanguest c6rpu8 mi atque annis putret. PEOTOLLERE est differre. Lucilius Satyrarum lib. I: si non amplius, ad lustram hoc protolleret unum. PRIVA significat singula. Lucilius Satyrarum lib. I: 30 ad cenam adducam et primum hisce abdomina thynni advenientibu' priva dabo. 8 Naevius Lycurgo XIII || 10 Accius Astyanacte || 13 Accius Medea j] 16 M. TuU. de re publica IV || 17 Accius Diomede || 19 Caecilius Imbriis || 21 Sisenna Hist. IV || 23 Pacuvius Teucro || 26 Accius Erigona U 27 Luc. 1. 1 1| 29 Luc. L I. 9 manibus {i. e. vi) pecua ut (pecua iam Me; pecuda minus bene ed. a. 1476) Bmrgkius; pecora manibus ut C; f. sine ferro pecua mansueta ad mortem meant. sunt autem verba satellitis mirantis Bacchi eiusque comitum nulla vi temptata se tradentium regis militibus patientiam vel ignaviam. — 10 Astianacte L, H. — 12 in Phrygiae terminis lun.; in froegia et (in phroegia et IIs] terminis C. — 13 idem; cf. 467 vagas. — 14 deserunt cdd. 467; sederunt h. l. — 15 clausula. — qui M^, G. — nos; vos 2). Meinsius, Mibbeckius. nos si recte habet, pascet pro nutriet positum. — 18 passim quae C. — puto pecuda. — vallebant, i. e. peribant, G; vellebant L, Mqo; vella- bant Ms; balabant Ald. — 19 Imbriis lun. in Indice pg. 8; himbris C. — 20 pecubus vel pecudis (hoc f. rectius) Spengelius; pecudibus C. — 21 Sysenna Flor.; C pr. M^. — 23 Putret, putridum (^est add. M) gl., mrg. M; ovi. h. l. Bamb. — Tecro L^. — 24 quanquam L^, M; item 26. — iam add. M; nam quamq. Bibbeckius. — 26 nam add. Bitsch. Opusc. II, 621; om. C. — mihi C. — 28 no pro si G. — ad pro at. — lustrum v}; iustrum C. — 29 cf. Gell. X, 20, 4; pg. 35 l. privum. — 80 caenam L, M. — abducam 234 NONIVS MARCELLVS 159. 160 M. Lucretius lib. III: quodsi forte animas extrinsecus insinuari vermibus et privas in corpora posse venire credis. 36 PRODIGITAS dicta profusio. Lucilius Satyrarum lib. VI: nequitia occupat hos, petulantia prodigitasque. PORCET significat prohibet. Pacuvius Atalanta: || mi gnate, id verear eloqui; porcdt pudor. 1 Accius Epigonis: . quibus oculis quisquam nostrum p6terit illorum 6ptui viiltus, quos iam ab armis anni p6rcent? Ennius Telamone: 6 deum me sancit facere pietas; civium porcdt pudor. Varro Manio: hiinc Ceres cibi ministra friigibus suis porcet. Lucilius lib. VI: non te porro procedere porcent. 10 PROLixiTVDiNEM. Pacuvius Doloroste: [oro mi] ne pldctas fandi mi prolixitudinem. PERFICA, perficiens. Lucretius lib. II: denique ad extremum crescendi perfica finem omnia perduxit rerum natura creatrix. 15 32 III, 722 II 36 Luc. 1. VI || 38 Pacuvius Atalanta || 2 Accius Epigonis || 5 Ennius Telamone || 7 Varro Manio || 9 Luc. 1. VI || 11 Pacuvius Doloreste || 13 II, 1116. Bousa pater. — hisce v.; isce C. — abdomina tunni cdd. 35; h. l. addominat hymni L, H; add. himni G. — 32 Lucret. v.; Lucilius C. — 33 insinuari Lucr.; invadi C; cf. comm. in pg. 125 l. innubere. — 34 corpora Lucr.; eorum C. — 37 hos Dousa pater; hoc C. — petulantia Bentin.; peculantia L, H; penulentia G. — 38 Athalanta L, H. — 1 magna te Q. — id M; ut V. — eloqui lun.; loqui C. — 2 Epigonis lun.; egones L, H^; eligonea H^; ligones G; Erigona Ald. — 3 puto set quibus o. — 4 quos Scal.; quod C. — 6 deum pietas; i. e. pietas in deos. — sancit Bergkius; sentit v. — de constructione verbi quod est sancire cf. comm. in Enn. fab. v. 217. — 8 Ceres cibi Popma; ceris tibi C. — porcet v.; porcit cdd. — 11 Prolixitudinero a prolixo gl., mrg. H; om. l. Bamb. — doreste L^; dolorem tes H^; duloreste rell. — 12 prius nos: Oresta mi; oro (ero G^) mi C; at nunc illa ex praecedente Doloreste et sequente mi conflata existimamus. — o ere mi Fri- dericus Leo; cf. Bibbeck. Coroll. frgm. poet. com. pg. CXX. — ne plectas Bothius; ne flectas (n effl. H^) C; plectere hic i. g. exprobrare. — miC. — cet. cf. comm. in 184 l. vanitudo. — 13 perficiens lun.; perfectrix Lachm. ad Lucr. II, 1116; perficeris C; Perfica, perfice gl., mrg. H (perfice etiam mrg. G). — Lucilius C. — 14 donique Lucr. — extremam etiam Lucr. cdd.; extremam Lachmannus ex more Lucr. — 16 naturae L, H^. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. D. 235 160. 161 M. PETIOLVS, a pede, (liminutive. Afranius Excepto: atqae §ideo [ndlo] nudo petiolo'8! PVS * * ♦ PETIGO, genus morbi. Lucilius lib. XXX: 20 inluvies, scabies oculos huic deque petigo conscendere. PORRIGO, genus morbi. Lucilius lib. XXX: tritum et corruptum scabie et porrigini' plennm. PROFLIGARE verbum pessimum ad usum trahi coeptum est. 25 nam cum sit profligatum perditum et ad internicionem ad- ductum, nunc perfectum p-ope et absolutum aut aedificium aut aliquod utile inceptum dicendum putant; cum adfectum dici debeat, non profligatum. M. Tullius tamen Tusculanarum lib. V : profligata iam et paene ad exitum deducta quaestio est. — idem 30 de provinciis consularibus: bellum adfectum videmus. — et infra: nam ipse Caesar quid est quod in ea provincia conmorari velit, 1 nisi ut ea, quae per eum adfecta sunt, || perfecta rei publicae tradat? — et in Oeconomicis: cum vero adfecta iam prope aestate uvas a sole mitiscere tempus est. PATRITVM, ut avitum. Varro Manio: funere familiari con- 5 motei avito ac patrito more precabamur. — idem Rer. hum. 16 Afranius Excepto || 19 Luc. 1. XXX | 22 Luc. 1. XXX || 28 V, 6, 15 !| 29 8, 19 II 30 12, 29 || 2 M. Tull. Oecononomicis || 4 Varro Manio § 5 Varro Rer. hum. XX. 16. 17 diminutivae H^^ ; dimminutive rell. — Pediolus — pediolo Ald. — nolo nudo G; om. nolo Quicheratus, per neglegentiam quidem, sed recte. — p. es edd. — 18 pus quwl in fine v. 17 Jegitur novi 1. initium esse coUatis quae secuntur petigo, porrigo hene statuit Hibbecktus. — 20. 21 cf. 125 inluvies. — deque Fruter.; denique C; cf. glosae Philoxeni pg. 68: depetigo; XengcCy Xdxrjv. — et h. v. et 23 de cane videtur agi morboso. — 22 g. m. Quiche- ratus; m. g. cdd. — sa«e utroque modo loquitur N. — 23 tritum M, tristem v. ~ f. correptum. — scaviae L^. — 24 cf. Gell. III, 16, 18 sq.; XV, 5; quo tamen non solo auctore usus est N. — 25 internicionem H^ ; interitionem rcll. (intericionem Bamb.). — 26 perfectum prope et absolutum 31; perfectum solutum H, G, JBamb.; p. solum tum L; (perfectum et abso- lutum Chaucus ap. lun.; prope absolutum Me). ap. GelL: quae prope absoluta adfectaque sunt. — 27 aliquod pro aliud quod. — f. inceptu. — 29 pr. i. haec et p. ad ex. adducta cdd. Cic. — pene L, G. — 30 v. et, vere ut dicam, paene confectum Gell., Cic. — 31 cur in cdd. Cic. — in ea Gell. et Non.; in Cic. — 1 adfecta sunt perfecta sunt perfecta L, H^. — 2 Oeconominis L; Oeconomico Gell. — aestate GelL; aetate C — 3 uvas liab. GelL, om. C. — mitescere H^, G. — 4 uvitum L^. — conmotei; commotii (commoti Ho^) H^; commoto (conm. L) relL — 6 habito L; abito H ex coi'r., G. — ac prius H; at relL — praec. L, H — Rerum humanaruin Popma; reipublicae C. 236 NONIVS MARCELLVS 161 M. lib. XX: secundum leges avitas et patritas. — Cicero Tusculanarum lib. I: patritam illam et avitam, ut ait Theopbrastus, philosophiam. PERTIDERE, ut distidere. Cicero in oratore: concisum, non concaesum. ec quo quidam pertisum etiam volunt. POPINONES, a popinis, vel hi, quos nunc dicimus tabernarios, lo vel luxoriosi, qui se popinis dedunt. Varro Modio: qui poculis ardentium intro ibit chorum, popino, Lucilius lib. I: infamem quaestum turpemque odisse popinam. PVTIDVM, non putre, sed odoris mali. M. Tullius de finibus 15 bonorum et malorum lib. V: non inscite illud dictum videatur in sue, animum illi pecudi datum pro sale, ne putesceret. PERCVRSIONEM. Cicero Tusculanarum lib. IV: propter animi multarum rerum brevi tempore percursionem. PRAEPESTINATIM. Sisenna Historiarum lib. III: idemque per- 20 6 I, 19, 45 II 8 48, 159 || 11 Varro Modio || 13 Luc. L I H 16 V, 13, 38 18 IV 13, 31 II 20 Sisenna Hist. IIL 6 avitas et Moihim; habitasset C. — Thusculanorum L^. — 7 patriam male cdd. Cic. — et ait L. — Theoprastus (Theoparastus pr. H) L, H^; Theofrastus rell. — filosophiam L^. — 8 Pertidere, ut distidere M (Pertae- dere, ut distaedere Leopardus); ut iani ed. a. 1476; Percidere vel decidere H^; Percedere vel decedere rell.; Percedere {prius Procedere), ut decedere gl.; om. h. l. Bamb. — cf. Paul. 72 distisum et pertisum dicebant, quod nunc distaesum et pertaesum. — 9 concesum C. — ec quo M; et quod C; ex quo cdd. Cic. — pertisum Cic; percisum H^; percesum rell. — bolunt Xj. — pertisum P. Scipionem dixisse ferunt; cf. Luc. frgm. inc. CXXXIII cum comment. — 10 Popiones Bamb. m. 1. — a pop. (poponis pr. G) in cdd. pos. post tabernarios; traiecit M. — hic L^. — poponis pr. G. — 11 luxuriosi cdd. pr. Ly. — 12 quis H^, G. — ardentium Oehlerus; argenteum C. — intro ibit chorum M propter r. m.; nam hic pcrinde purus septenarius atque alter eiusdem saturae, qui leg. pg. 229 s. l. tibia; chorum introibit C. — f. qui p. a. ch. intro iit, popino. — 14 infamem (ita ed. a. 1476) quaestum {prius infamam veitam) M; infamam honestam C; infumam egesta- tem Lachm. comm. in Lucr. pg. 09. — hodisse prius H. — infamem, turpem atque inhonestam odisse popinam Passerat. — 15 cf. 152 putidum. — putre 31, ut 152; putrem (pupem H^) cdd.; Putidum, putens, non putre gl., mrg. H. — odores L^. — 16 ut non Cic. — 17 sue Cic; suave C. — animam — datam Lamhin. — putisceret C; putresceret cdd. Cic. — Ho in mrg.: animam aebeti (hebeti) corpori pro sale dari Ciceronem dixisse. — 18 Percursionem (Percursione gl.), excursum gl., mrg. H. — om. h. l. cum seq. Bamb. — IIII Me; V L, G; N prius H. — 19 percursionem Cic; percursiones (per- cussiones L^) C. — 20 Perfestinatim (praef. H), festine gh, mrg. H. — lib. III Biesius ad servandum exemplorum ex Sisennae historia petitorum ordinem {et sequitur idem; ac nescio an fuerit antiquitus traditum lib. III iidemque); lib. IIII C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 237 161. 162 M. severaverunt, uti lex perveniret at quaestorem ac iudices, quos vellent, instituerent praefestinatim et cupide. PEESTOLARI est expectare vel manere. Sisenna Historiarum lib. III: occulti tacitique adventum cohortium praestolari occi- 2B piunt, 1 PERMITTERE, pro mittere, incitare vel || praecipitare. Sisenna historiarum lib. III: et inde ecum concitatum princeps ad hostium permittit aciem. — idem lib. IIII: multi praemissis armis ex summo se permitterent. 5 PROICERE honeste positum, Sisenna Historiarum lib. IIII: tum posquam aput Iguinos ac Perusinos eius facti mentionem proiecit. PETVLANTIAM, pro inprobitate. Cicero de oratore lib. II: illud adsequor, ut, siqui mihi forte maledicat, petulans aut plane 10 insanus esse videatur. PRESSV, quasi conpressione. Cicero de oratore lib, III: Va- lerium Soranum lenitate vocis atque ipso oris pressu et sono facile vincat. PAVPERTATES novc positum numero plurali. Varro de vita 16 populi Romani lib. I: quid inter hos loves intersit et eos, qui ex marmore, ebore, auro nunc fiunt potes animadvertere et horum temporum divitias et illorum paupertates. 23 Sisenna Hist. III I| 1 Sisenna Hist. IV H 3 Sisenna Hist. IV || 5 Sisenna Hist. IV II 8 II, 75, 305 || 11 III, 11, 43 || 14 Varro de vita pop. Rom. I. 21 at ii, ad rell. — questorem C, Flor. (m. 1 L atque storera). — indices privs R. — 22 pide Flor. m.l. — 2,Z Prestolari L ex eorr., H, Lugd.; gl.; Prestolare pr. L; Praest. ed. Bas. — expestare L^. — 24 lib. IIII prius H. — occulti WernicJcius; occulte C (occulte taciteque lun.). — adventum lun.; advenientium C (advenientiam male Popma). — prestolari L, H (prestul. jLj); praest. ed. Bas. — occipiunt Passeratius; accipiunt C. — 1 pro mittere v.; promittere cdd. — 2 et inde; f. exinde. — praeceps Petrus. — 4 se om. L, Flor. m. 1; mitterent H^; permitteret G^; perm L^, id. 2 add. itti; f. se permittere. — 5. 6 Proicere, effundere gl., mrg. H. — om. l. Bamb. — Sisena Flor. m. 1. — posquam Flor. m. 1; postquam rell. — aput L^; apud rell. — Iguinos; Iguvinos Popma; eginus cdd.; cf. 68 l. apiscitur. — Purusinos G^. — 7 proicit Flor. m. 1. — 8 cf. 23 petulantia. — Petulantia Bamb.; sed cf. 134 lentitudinem. — Petulans {pr. Petulas), quod prior petat gl. — 9 siquis milii maled. cdd. Gic. — plane cdd. Cic; sane C. — 11. 12 nemo est quin litteratissimum togatoram omnium Q. Val. Sor. cdd. Cic. — lenitate vocis Cic; levitate focis C. — oris Cic; vocis C. — 14 Varro; numero ij. — libro L^; libro XI id. m. 2; item Ald. — 15. 16. 17 in his utrum quid — intersit perinde ac divitias e. q. s. suspensum sit a potes animadvertere an praecesserit verbum, ad guod pertineret interrogatio obliqua, non potest definiri. — lovis Hj. — euore L^. — animadvertere H^; anima adverte {pel anima advere) L^; animo advertere rell. — et orbitemporum L^; f. et nostrorum t. 238 NONIVS MARCELLVS 162. 163 M. PAVPERTiNVM. Varro de vita populi Romani lib. I: ut in cetero cultu quae sunt, consentanea, quod sunt paupertina, sine elegantia ac cum castimonia. 20 PLVMAEIVM. Varro Cato vel de liberis educandis: etenim nulla, quae non didicit pingere, potest [bene] iudicare quid sit bene pictum plumario aut textorei in pulvinaribus, plagis. PVRPVEASCIT. Cicero Academicorum lib. II: quid? mare nonne caeruleum? ad eius unda, cum est pulsa remis, purpurascit, et 25 quidem aquae tinctum quodam modo et infectum.+ PERPENDICVLI et NORMAE. Ciccro || Academicorum lib. II: 1 adqui si id crederemus, non egeremus perpendiculis, non normis, non regulis. PiNGVE positum pro inperito et inepto. Cicero Academicorum lib. IIII: quod ipsi Antiocho pingue videtur et sibi ipsum con- 5 trarium. PROBATV DiFFiciLE. Cicero Tusculanarum lib. V: quod etsi difficile est probatu propter tam varia et tam multa tormenta fortunae. PALPO, quasi [a] palpando. Plautus Mercatore: 10 palpo p^rcutit. PEMINOSVM, mali odoris: a pedore dictum. Varro de re rustica 18 Vano de vita pop. Rom. I |1 21 Varro Cato |1 24 Cicero Academ. II 1 Cicero Academ. II || 4 Cicero Academ. II, 34, 109 U 7 V, 1, 1 || 10 I, 2, 42 12 I, 51, 1. 18. 19 hoc et seg. tria l. om. Bamb. — ut in cetero cultu quae Scql.; ut inciter occultuque L, H, Gs; ut in citeroccultoque ed. Bas.; f. ut in cetero cultu aeque s. cons. — consentenea L^. — elegantia L^; elig. rell. — 22 bene secl. M. — 23 aut textorei {seq^. i) M; aut textore H, G; autextore i; a plumario aut textore lun.; plumario a textore Bothim. — plagis V.; plagiis C. — 25. 26 ceruleum L, H. — ad L^; aut H^; at rell. — ius prius L. — aqui etinctum quod admodo L^. — puto aquae tinctu quodam [modo] et infectu. — aquae tinctae quodam modo et infectae Guietus. — 1 Perpendiculi a perpendendo gl., mrg. H. — Perpendicula Quicheratus. — 2 adqui L^; atqui rell. — si id; sub G. — non egeremus om. L. — egeremus Hqos; egerimus G. — 4 imperito Gulielm.; impedito (inp. jCi) C; inpedimento Bamb. — 6 ipso L. — Anthioco L, H. — videbatur cdd. Cic. — 7 nullum l. in H; om. Bamb., gl. — Probatu v.; Probatur C. — Thusculanorum L^; Thusculanarum H^. — 8 difficili ^ars meliorum cdd. Cic. — probatum prius, ut videtur, L. — tam varietatem e multa prius L; tam varie (variae H) multa L post ras.; H^. — 10 Panpo L^. — quasi palp. Quicheratus ; quasi a p. «. — 11 percutit C; percutis Plaut. — 12 Paeminosum G, Bamb. {in hoc videtur fuisse prius Poeminosum). — Peminosum, fetidum, a pedore gl. — quod ad paraphrasin lemmatis, n. N., cum illud peminosus potius idem esse videatur ac perforatus, rimosus. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 239 163. 164 M. lib. I: solida terra pavita, maxime si est argilla, ne, si sit aestu peminosa, in rimis eius grana obliteseant. 15 PiSARE, frangere vel tundere. Varro de re rustica lib. I: promendum hieme, ut in pristinojpisetur ac torreatur. PKAECIDANEVM est praecidendum. Varro de vita populi Ro- mani lib. III: quod bumatus non sit, heredi porca praecidanea suscipiendnm Telluri et Cereri. aliter familia pura non est. 20 PALANGAE dicuntur fustes teretes, qui navibus subiciuntur, cum adtrahuntur ad pelagus vel cum ad littora subducuntur. unde etiamnunc palangarios dicimus qui aliquid oneris fustibus trans- vehunt. Varro de vita populi Romani lib. III: cum Poenus in fretum obviam venisset nostris et quosdam cepisset, crudelissime 26 pro palangis carinis subiecerat, quo metu debilitaret nostros. PONDO DVCENTVM no7e Varro saepe; de vita populi Romani lib. III: Delphos Apollini munera missa, corona aurea pondo ducentum. || 1 INCIPIT PER R LITTERAM. RVTVNDE positum eleganter, concinne vel collecte.+ Cicero de finibus bonorum et malorum lib. IIII: regem, dictatorem, divitem solum esse sapientem, a te quidem apte ac rutunde. quippe; habes ^ enim a rhetoribus. RVTA dicuntur diruta. Cicero de oratore lib. II: set dicis te, cum aedis venderes, ne in rutis quidem et caesis solium tibi paternum recepisse. — Vergilius Georgicorum lib. I: cumulosque ruit male pinguis liarenae. 15 I, 63 II 17 V. de vita pop. Rom. III || 23 V. de vita pop. Rom. III || 26 V. de vita pop. Rom. ni || 3 IV, 3, 7 || 6 II, 55, 226 (Crassus) || 8 I, 105. 13 si sit aestu M; situ C; aestu {vel estu) cdd. Varr. — 14 in rinis L, jBTi. — oblitiscant C. — 15 cf. 152 pinsere. — tondere Bamb. — 16 hieme Varr.; diem C. — pristino L, H; pistrino G; pistino ap. Varr. cd. Politiani; cf. comm. in Varr. l. p. 152 s. l. pinsere. — pisatur cd. Polit. — 17 cf. Gell. IV, 6 , 7 sqq.; dl. tamen auctorem secutus N. — 18 IIII L, H^. — susc. M; suscipienda v. — 20 Plance gl. — terentes L, H^. — 21 subdu- cantur L, H^. — 23 Varro; cf Vdl. Max. IX, 2 ext. 1. — III Thilo, Kettnerus; IIII v. — 24 coepisset C. — credulissime L. — 26 sepe «j. 2 add. H. — 27 Delfos C. — Apolloni Ho. — 2 cf 60 rutundum. — Retunde i, ; Rotunde Hs (non Hqo); Bamb.; gl. — eleganter L^, Bamb.; elig. rell. — concine Bamb. — collecte corruptum; f compte {vel conposite). — Rotunde, conposite gl. — 4 a te quidem Cic; ad equitem (aeq. L) C. — rotunde H^. — 6 Cic; cf. comm. in eund. l. pg. 54 s. l. recepticium. — sed Cic; cdd. 54; et id. h. l. et 384. — dicet Cic. — 7 soHum Cic; solum C. — S recipisse L. — libro II L, — cet. cf. 380 l. ruere, diruere, conplanare. 240 NONIVS MARCELLVS 164 M. EAVVM, furvum. Cicero Academicorum lib. IIII: quia nobismet lO ipsis tum caeruleum, tum ravum videtur; quodque nunc a sole conlucet. KAVIS est raucitas. Plautus Aulularia: ubi, siquid poscam, usque at ravim poscam prius. idem Cistellaria: 15 expiirigabo hercle 6mnia ad raucam ravim. RVRANT, pro rusticantur. Plautus Captivis: dum ruri rurant h6mines, quos ligiirriant. Varro Serrano, tcsql aQxcciQ£(3ioov: dum in agro studiosius ruror, aspicio Triptolemum sculponeatum bigas sequi cornutas. 20 RARENTER, pro rare. Caecilius Plocio: tii nurum non vis odiosam ti esse, quam rarenter videas ? Pomponius Ergastilo: 'longe ab urbe vilicari', qu6 erus rarent^r venit.' — 'non enim vilicari, sed dominarist mea sententia.' 25 RVCTVS a ructando dictus. Plautus Pseudulo: 'pergin ructare in os mihi?' — 'suavi' ructus mihist. sic sine, Simon.' 10 II, 33, 105 II 13 II, 5, 10 II 15 Plautus Cistellaria || 17 I, 1, 16 || 19 Varro Serrano || 21 Caecilius Plocio || 23 Pomponius Ergastilo || 26 V, 2, 9. 10 furvum M; fulvum C; falvum Bamb. — 11. 12 ceruleum L, H. — q. n. i. modo caeruleum videbatur, maae ravum (flavum deter. cdd), quodque nunc, qua a sole conlucet, albescit et vibrat; in quihus priora rectius per- scripta quam apud N.; sed hoc duce reponendum: quodque {i. e. quoadque) nunc a sole conlucet, albescit et vibrat. — 13 Pl.; cf. 374 poscere. — 14 poscamus quae C. — item at. — 16 Clitellaria male Scal.; cf. Studemund. Hermae I, 298. — neque umquam Nonius usus est hac fabula. — 16 ex- purigabo Bitschelius nov. excurs. plaut. pg. 53; expurgabo cdd. — ravinum L; ad rauc. r. etiam PL Ambr. — illud ravis a habere correptam et hic v. docet et in priore probabile reddit r. m.; vitiosum igitur quod fertur in Poe- nulo 778: nego et negando, siquid refert, ravio; ubi omnino futuro opus est legendumque raviero. — 18 ruri om. cdd. — 20 roror (rj. — 21 cf. 515 rarenter. — 22 non vis, i. e. negas. — ti {cdd. tibi) M; cf. libri de v. Saturnio pg. 106. — Pompon.; cf. 186 vilicari; 515 rarenter. — 24. 25 diverbium reposuit M. — vilicari' M; vilicari v.; cet. cf. comm. ad 515 l. m. — enim add. M. — sed dominari om. L. — sest L^^, item sentia. — sine diverbio satis eleganter Bothius: longe ab urbe vilicari, quo erus rarenter venit, id non vilicari, sed dominari eat mea sententia. — 27. 28 cf. Spengel. de cant. Plaut. 407. — percin {in H ras. post n; percinc XJ C. — sic sine simon (sines imon ed. Bas.) C satis bene, dittographia petita, ut etiam 0. Seyfferto visum (cf. Leutschii Indicis Philol. XIV, 444), ex alia atque Pdlatinorum reeensione. — Simo recte Seyffertus; cf. infra. — sic sine modo B, C, D ap. Pl.; in Ambros. legere sibi videbatur Bitschelius sinitemo — ; id. Studemundio teste potius: s . . . inesimo. cf. Caes. pg. 129. — sic sine: i modo Gulielmus; f. sic sines, Simo, ut metrum sit idem atque in v. priore. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 241 164. 165 M. Lucilius Satyrarum lib. III: 30 exbalas tam acidos ex pectore ructus. || 1 RESVPINAS, honeste [id est] ab incepto revocas vel pervertis significat. Accius Antigona: quid agis? perturbas rem omnem ac resnpinas, soror. RINGITVR, irascitur. Terentius in Phormione: 6 ciim tibi sit quod placeat, ille ringitur, tu rideas. RiSCVS, loca in parietibus angusta. Terentius Eunucho: in risco. odiosa cdssas? RECIPROCA ♦ * * r^ciproca animum, inquam [odiose]! 10 Ennius Andromeda: .... rursus prorsus r^ciprocat fluctus fera. REPEDARE. Lucilius Hb. XXVI: r^diisse ac repedasse, ut Romam bitat gladiatoribus. idem: 16 queis acteis ego a Metelli [Romam] rus repedabam munere. REDANDRVARE, reddere. Lucilius lib. VIIII: ut vulgu' redandruet inde. Pacuvius Chryse: Graios nil mediocriter 20 redandruare. 29 Luc. 1. III II 2 Accius Antigona || 4 II, 2, 27 || 6 IV, 6, 16 || 9 auctor scaenicus || 10 Ennius Andromeda || 12 Luc. 1. XXVI || 14 Lucilius U 16 Luc. 1. vmi II 18 Pacuvius Chryse. 30 tam M; tum v. — 1 i. e.; f. dictum. — pertis jpr. L. — 3 soror Iwn.; sorori (7.-4 formione (firm. pr. H) G. — 6 dum t. fit Ter. — turgideas L, H^. — 6 Riscus, repositorium gl. — longa pro loca L^. — eunocho H. — 8 Reciproca, recipe (recepe gl.) mrg. H; gl.; Reciprocare add. Me. — 9 Reciproca ut l. scr. in H; etiam in L locus vacuus capitali litterae relictus. — Recipocra H. — odiose secl. Luentzerus. — 10 Enn.; cf. 384 rursus. — 11 rursus L^ ; russus H^ {quod non potest admiUi, nisi si scripseris prossus); riscus L^, H^, G. — fructus cdd. h. l. — fera Berghius; feram cdd. utrohique. — 13 rediisse Guietus; redisse C. — repidasse Z»,. — Romam bitat Scal.; Roma vitet C. — cf. comm. in Luc. XXVI, 62. — gladiatoribus ; h. e. quando editur munus gladiatorium. — 14. 16 idem: queis actis GuUelmus; idemque sanctum C — a Metelli rus rep. m. M; a Metello (Metollo Gy) Romam (guod ex sup. v. irrepsit) reped. m. — 16 Redandruare, redire gl. — cf. Fest. 270 redantruare. — reddere vir doctus ap. Quicheratum; redire v.; cf. Fest. l. m. — 17 redrandruet G. — totus v. legitur ap. Fest.: praesul ut amptruet (ampiruet cd.) hinc (inde ccZ.), ut (om, cd.) vulgu' redamptruet (redamplavit cd.) inde (om. cd.; at, quod sequitur, Festi est). — 18 chrise L, H^; grise H^. — 19. 20 plenius hoc frgm. leg. ap. Festum. — NoMi Mabc. C. D. ed. L. Mtxllhb. 16 242 NONIVS MARCELLVS 165. 166 M. REDOSTIT, reddit. Accius Amphitry one : . dcquid hic redostit vim, cometem obtett facilius? idem Didascalicon lib. II: ut, diim brevitatem velint consequi verborum, aliter kc sit r^llatum, redhostiant responsum. 25 REPVERASCEEE. Novius Agricola: 'quid ita?' — 'quia enim repuerascis, fiigitas personas, pater.' M. Tullius de oratore lib. II: cum Scipione solitura rusticari eosque incredibiliter repuerascere esse solitos, cum rus ex urbe, tamquam ex vinculis, evolavissent. — et de senectute: et siquis 30 deus mihi largiatur ut ex hac aetate repuerascam et in cunabulis vagiam. || RHETORISSAT. Pomponius Mcdico: i 'dolasti uxorem; nunc eapropter me cupis concidere?' — 'etiam rdtorissas?' 21 Accius Amphitryone || 23 Accius Didascalicon II || 26 Novius Agricola|| 28 II, 6, 22 II 30 23, 83 || 1 Pomponius Medico. Graios recte Fest.; Graecos (Grec. L, H) C. — nihil cdd. Non. et Fest. —' redamptruare cd. Fest. — 21 cf. Fest. 270 redhostire. — Redostit etiam gl. — reddit lun.; redit edd.; cf. Fest. l. tn.: redhostire, referre gratiam; Non. pg. 4 s. l. hostimentum: hostire — id est aequa reddere. — Accius cf. Fest. l. m. — 22 cedo, ecquid Festus; quid (praec. e) cdd. Non. — vim Quicheratus ; viam G; ap. Festum est: cedo ecquid te redhosti titum (ef. H. Keil. mus. Bhen. VI, 624). — obbiet H^, G; obhiet cd. lun.; cum eas sem obiectet cd. Festi. — locus nondum expeditus. ac difficillima emendatio, cum de argumento Amph. Accianae non constet. fortasse co mei (quo mihi) se obiectet {i. e. obiciatur) facilius. potuere haec dici ab Amphitryone de Pterelao obsesso a se et obviam egresso hostibus. — quo iani Mercerus. — Comaethus, quae Pterelaum patrem prodidisse dicitur, nomen latere in illo cometem vel cum eas sem suspicatur Bibbeckius, qui de fabula Acciana egit libri de tragoedia latina pgg. 553 sqq. — 23 didaaiiaXiiiwv Bentin.; di- dascalico C (didascalico prius H). — II om. L; I edd. ante Me. — 24. 25 versus constituit Lachmann. Opusc. 70 sq. — brevitatem velint Lachm.; velint (velin L, H^) brevit. C. — ac sit G, H^; assit H^; aliter L. — rellatum Lachm.; relatum C. — redhostiant r. Hermannus; redhosti r. (redostire sponsum, m. 2 redhostire sp. H) C. — 26 Repuerascere, in puerum redire H, Bamb., gl., mrg. H.; in H illa in p. r. punctis additis deleta; eadem m. 1 vel 2 add. L; om. G. — Repuerascere ; cf. puerascere 154 s. l. puellascere. — 27 quid Aldus; quod C. — fugitas Me; fugit has C. — 28. 29. 30 ita Quicheratus ; v. infra. — cum — rusticari om. hic cdd. — repuerescere cdd. Gic. optimi; cf. Halm. ad Cat. m. 23, 83. — 31 repueriscam cdd. Gic. (repuerescam frgm. Bernense). — in cunis (in cunas frgm. Bern.) cdd. Cic. — 32 post vagiam add. C: et de oratore libro II: c. Sc. s. r. eosque (eos qui H^) i. r. e. s. — 1 Rhetoriscat H^ ; Retoriscat (rhetoriscat H), retorice (rhetorice ex correct. H) loquitur gl., mrg. H. — 2 dolasti prius H; ed. a. 1480; dalasti H ex corr., L, G. — 3 retorissus L^; rbetorissas prius H; in quo et alias h et h con- fusae; rhetorissas L^, H ex corr., G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 243 166 M. EAMICES dicuntur pulmones vel hirnea. Plautus Mereatore: 5 tui causa rapi ramices, atrum dum sputo sanguinem. idem Poenulo: neque nos quemquam flagitamus neque nos quisquam flagitat; tua causa nemo nostrorumst suds rupturus ramicea. Varro Trihodite, nsQL aQsrrjg xtrJ6s(og: priusquam in orcestra 10 pythaules inflet tibias, domi suae ramices rumpit. — Lucilius Satyrarum lib. VIIII: quod deformi' senex, dQ^QiTitibs ac podagrosus est, quod mancus macerque, exilis, ramice magno. Varro Gerontodidascalo: rapta a nescio quo mulioue raptoris 15 ramices rumpit. RVSPAEi est scrutari. Accius Nyctegresia: iuben nunc adtemtare, iuben nunc, anime, ruspari Phrygas? idem Meleagro: vagent ruspantes silYas, sectant^s feras. 20 EEGEEDEEE, rcvocare. Ennius Achille: quo nunc incerta re atque inorata gradum regr^dere conare? EVMiNAEi dictum in memoriam revocare. Varro Tanaquile: 4 I, 2, 27 II 6 III, 1, 36 || 9 Varro Trihodite || 11 Luc. 1. VIIII || 14 Varro Gerontodidascalo || 16 Accius Nyctegresia || 18 Accius Meleagro H 20 Ennius Achille II 23 Varro Tanaquile. 4 Ramites, pulmones gl.; mrg H; ramites (non Ram.), supra scr. t L. — pamones L, Hi, Bamb. — hirenea pr. G. — h tua cdd. Pl. — ramites pr. L; ramites, tramites cdd. Pl. — ita remites pro remiges. — iamdudum bene cdd. Pl.; atrum dum C; atrum iam dispUcet recte Ritschelio. — puto L. — 6 Penulo L, H. — 7 flagius neque L. — 8 nostrorumst; nostrorum si cdd. Pl., nostrum est G. — rupturos C. — raipittes L^ ; ramites cdd. Pl. — 9. 10 nsQi airjc («TTjc H^, G) Kaizrjcsac (xatr/jCEco L, Kirrjcsac G) C. — orchestra H, ut vid. — pythaules; cf. Hor. Epist. II, 3, 414 sq. — imflet L; ymflet H^. — tibi has H^; post tibi ras. in L (tibi has id. test. ed. Bas.). — ramites prius L. — 12 dQ^QitiKog FrancJcenus; arthriticus v.; f. vere, cum interdum in cdd. Non. Graeca in latinuvi sermonem recepta graecis scribantur litteris; apopititus L; apptitus H^^; apepiticus Hs.^; ap^S-piticus Ho^, vix recte; apepi- titus G. — ac podagrosus H^; Ald.; as potagrosus L, H^, G. — 13 macer- que M; miserque C (macer iam I. Dousa). — ramite prius L, H^. — 14 cerontoditascalo L^. — annescio C (annescio H); a nescio lun. — raptoris Popma; raptori Lips., puto recte; rapturis C. — 16 ramitis priu^ L; ramicis rell. — 16 Ruspicari est strutari Bamb. — Nyteresia (Nict. H) C. — 17 iuben bis M (iube Bentin.); iuve {seq. n) bis C (iuvae JBTi l. pr.). — ad- temtare L^; id. 2 att.; adtemptare H, G. — anime Bibbeckius; animo C, — frygas (frigas G) C. — 19 rospautes L. — sectantes cd. N. Fabri; sextamtes C. — 20 chennius, tum cenmus L^. — 21 morata G; ignorata Turneb., Guietus. — 23 Ruminari Vossius; Ruminare cdd. (om. h. l. gl.J. — 16* 244 NONIVS MARCELLVS 166. 167 M, non modo absens nihil quicquam de te sequius cogitabit, sed etiam ruminabitur humanitatem. — Livius Aegistho: 26 nemo ha^ce vostrum ruminetur mulieri. RVSTICATIM, pro rustice, Pomponius Aleonibus: §,d ego rusticatim tangam; nam lirbanatim nescio. RVMIFERARE dictum honeste rumoribus || ferre. Plautus Amphi- i tryone: qu§,mque adeo civis Thebani vero rumiferant probam, RETVRARE, aperire, contra id quod dicitur opturare operire. Varro Agathone: pueri obscenis verbis novae nuptulae aures & refurant ♦ * * habeant. RVTVBA, perturbatio. Varro Sexagesi: ergo tum Romae parce pureque pudentis vixere. en patriam! nunc sumus in rutuba. REVOCARE positum per vices mutuo vocare. Varro Sexagesi: 10 qui nobis ministrarunt pueri diebus festis cicer viride [qui] nos [pro vocare] advocare cum audeant, nos illos revocare timemus? RECENTARI honestc positum pro novari. quod est graece avavsov- 6%-aL. Maccius : 25 Livius Aegistho IV || 27 Pomponius Aleonibus || 1 II, 2, 46 || 5 Varro Agathone; cf. comm. || 7 Varro Sexagesi || 10 Varro Sexagesi || 14 Maccius. Tanaquile; logistoricis Varronis libris adscribendum hunc inscriptumque altero titulo de pudicitia probabiliter coniecit MercTclinus; Saturis addidere alii. — 24 nihil add. M; non modo non absens quicquam Quicheratus. — cogitabit Turnebus; cogitavit G. — etiam tuam r. Quicheratus. — 25 Aegistho ed. Bas.; aegisto L, egisto JS. — 26 haece M; haec C (baec L^). — vostrum D. Heinsius (seq. rum); voster G. — 27 Pomp.; cf. 408 tangere — circumvenire. — 28 at Hi. — nam add. Guietus. — 1 om. Bamb. — 2 q, ad. Pl.; quan- quam (quamq. L^ ; O) ideo C, — cuius G. — tebani L, H. — vero rumificant, verorum mirificant fere cdd. meliores Pl. — 4 Ret. lun.; Redurare cdd. — obdurare H.^; id. 2 obturare, — cet. ef. Paul. 184. — operire add. M. — 6 Agathone (Agatone G); cf. 356 obscenum, inmundum. — nuptulae cdd. 356; nuptae (nupte G) h. l. C. — aures redurant ed. a. 1476 (returant Me prae- eunte lun.; obturant Popma); aures reiurant, redurant, restaurant cdd. 356; aurea habeant h. l. — recte dicit Biesius post aures quaedam hausta; quae num fuerint Varronis incertum. — cet. n. N.; nam ret. idem quod replere. — 7 om. l. Bamb. — 8 puremquae H^; purequae L^. — 9 vixere Gulielmius; vivere G. — en patriam Lachm. comm. in Lucr. pg. 56; in patria v. — 10 Saxagesi L. — 11 virde L^. — [qui]; del. Duentzerus. — 12 [pro vocare] advocare {scil. ad cenam) M; provocare advocare G; cf. 74 l. advocasse pro vocasse. — illos v.; illo G. — agitur de servis per turbas temporum Varro- nianorum ad divitias et potentiam provectis. — 13 cf. Gell. XV, 25. — Re- centari — novari v.; Recentare — novare cdd.; cf. Gell. — avavsova&ai (ita ed. a. 1476). Maccius (Matius, ut apud Gell., Bentin.); ananeutem accius prius L; ananeuten accius 'priu^ H; ananeute accius G, item ex corr. L, H, DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 245 16T. 168 M. 16 iamiam albicascit Phoebm et rec^ntatur; commune lumen h6minibu8 voluptatist. EAPINATOEES pro raptoribus. Varro Bimarco: in invidiam veniant [in] hoc ipso rapinatores. — Lucilius lib, II: homo inpuratus et inpuno estque rapister. 20 KEDA. Varro epistula ad Neronem: quodsi tuam heri redam non habuissem, varices haberem. EECENTIOEVM. M. Tullius de finibus bonorum et malorum lib. II: horum recentiorum, numquam dictum ab illo, quod sciam. EVMAM veteres mammam dixerunt. Varro Cato vel de liberis 26 educandis: dis Semonibus lacte fit, non vino; Cuninae propter cunas, Ruminae propter rumam, id est prisco vocabulo mammam; a quo || 1 subrumi etiamnunc dicuntur agni. EEICVLAS oves, aut aetate aut morbo graves. Varro Cato vel de liberis educandis: seicut in grege opilio oves minus idoneas removere solet, quas reiculas appellant. saepe enim unus puer 5 petulans atque inpurus inquinat gregem puerorum. 17 Varro Bimarco || 18 Luc. 1. II B 20 Varro epistula ad Neronem || 22 II, 26, 82 II 24 Varro Cato !j 2 Varro Cato. 16. 16 albigcascit L. — Phoebus docti add. ex Gellio. — et recentatur (recentur li) commune (c5mmune, punct., ut vid., m. 2 L) lumen hominibus Non. nota incogitantia ; et recentatnr; commune lumen hominibus voluptatist {ita M; et voluptatis cdd) Gell. — 17 pro om. L. — Vimarco C. — 18 in del. Popma. — Lucil. ; cf. 129 inpuno. — 19 h. inpudicus et inpune est rapinator cdd. h. l. — 20 Reda, vehicolum (vehicnlum H) gl., mrg. H. — vehiculum om. G; habet Bamb.; pu/nctis del. in H; m. 2 add. in L. — Varro; cf. 26 vari. — ad Neronem: ad uerronem priu^ G ; ad varronem rell., ut pg. 26. — nam si cdd. 26. — he redam L^ ; heri om. cdd. 26. — haberem varicPB cdd. 26. — 22. 23 Rec. ; novorum add. L.^, H^, Bamb.; gl.; mg. H. — Ciceronis verba Jiaec sunt: attulisti aliud humanius horum recentiorum, numquam dictum ab ipso illo, quod sciam. — ab ullo H^. — 24 de libris Li. — 25 dis Semonibus {vel his S.) Lips. Antiq. Lect. II, 18; hisce manibus C; hisce numinibus Prellerus Mythol. Mom. ed. I pg. 54; f. hisce omnibus. — male Scal.: hisce Maniabus; cf. commenta doctorum ad Varr. de l. lat. IX, 61; Fest. pg. 129 l. Manias. — Cuninae lun.; cunina C. — 26 Ruminae v.; et ita G; rumine H; om. L., in quo rasura spatio fere aequans illud ruminae, sed ut aliud videatur ibi scriptum fuisse, exc. quod prima esset littera r. — propter rumam, id est — mammam; cf. Varr. de re r. II, 11, 5. — 3 de libris L. — seicut {praeced. s) M; et ut v.; fuit qui pu- taret illud et delendum. — 4 appellant cd. Paris. 7577 ; appellat C. — 6 inquinat Ald.; inquit (inquid L, H^) C. 246 NONIVS MARCELLVS 168 M. INCIPIT PER S LITTERAM. SALTVATIM. SiseDua Histor. lib. VI: nos una aestate in Asia et Graecia gesta litteris idcirco continentia mandavimus, ne velli- catim ac saltuatim scribendo lectorum animos inpediremus. SCAPVM. Varro Bimarco: misique, diu cum stilo nostro papyri to inlevi scapum [capitio], novom partum poeticon. SVTRiNAS, a suendo. Varro Hercule Socratico: quid? sutrinas facere inscius nihil, homo, agis? SCABKE. Varro Manio: ager derelinqueretur ac periret: 'sciial^, scabreque inluvie et vastitudine.' 15 STEIGOSVS aput veteres morbus dicitur iumentorum, qui cor- pora stringat aut fame aut alia vitii causa, quasi stringosus. Masurius Sabinus lib. XVII: censores, inquid, Publius Scipio Nasica et Marcus Popilius cum equitum censum agerent, ecum nimis strigosum [equitum] et male habitum, sed equitem eius uberrimum 20 et habitissimum viderunt. 7 Sisenna Hist. VI || 10 Varro Bimarco || 12 Varro Hercule Socratico || 14 Vairo Manio || 18 Masurius Sabinus XVII. 7 om. h. l. et sequens Bamh. — Saltuatim; cf. pg. 187 vellicatim; Gell. XII, 15. — historiae (hyst. H) C. — in historiarum sexto Gell.; lib. (libro) I cdd. Non. — aetate h. l. cdd. — mrg. H 'una estate' forsitan debet esse, quia tunc fiunt bella, vel 'una etate' uno seculo. — 9 bellicatim C pr. H^; mrg. H; gl. — ac Non. cdd. l. utroque; aut mel. Gellius. — saluatim L^. — 10 Scapum, dividum (cf. Vatr.) gl., mrg. H. — uimarco C. — misique, diu cum M; mihique dividum C. — stili rostro Boeperus. — papiri (pari G^) C. — 11 inlevi Boihius; nolevii (nolevi H^) C; cf. Hor. Sat. I, 4, 36. — scapum M ; scapos capitium duplicato, ut saepe in cdd. Nonii factum, vocabulo, quod semel erat scrihendum C. — novum (novom Biesius) partum Oehlerus; novo partu C. — verha sunt Varronis ad amicum, cui destinavit lihellum, iungenda illa cum eis quae leguntur pg. 448 s. l. edolare. — 12 Sutrinas v.; Subtrinas cdd.; gl. — quid H^, G; qui rell. — subtrinas G. — sutrinas facere, ut mer- caturas facere sim. — 13 nihil, homo, agis; nihilo magis Bothius, sententia quidem imperfecta. recte si hahet lectio vulgata, apparet pcrstringi hominem §dvavaov, qui omnia vulgi commodis metiretur neque quidquam honore dignum putaret nisi quod ad usus quotidianos pertineret. — 14. 15 Varro ; cf. comm. in 125 l. inluvies. — Manto L. — ager om. C. — derelinquere quara perire sic vale C. — scabre atque h. l. cdd.; f. recte. — inluvae L^; illuve H^; alluvie G; illuvie rell. — 16 apud C pr. L^. — 17 a fame prius L. — streng. L. — 18 cf. Gell. IV, 20, 11. — mas. scabrius cdd. — 18. 19. 20. 21 cessores prius L. — lib. XVII; in septimo memoriali cdd. Gell. — inquid (inquit H, G) ex Gcllio transcripsit N. — Nasia H^. — ecum; et cum H^; equum id. m. 2. — stricosura C pr. H^. — equitum om. Gell. — habi- tissimum Gell.; habilissimum C; et ita f. ipse Non. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 247 « 168.. 1B9 M. SVSPICIOSVM, qui in suspicione sit. Cato de re Floriana: sed nisiqui^palam corpore pecuniam quaereret aut se lenoni locavisset, etsi famosus et suspiciosus esset, vim in corpus liberum non aecum 25 censuere atferri. 1 SVBICES nove positum, non a subiciendo, || sed ab altitudine. Ennius Achille: per ego deum sublimas subices, limidas, unde oritur imber. 5 [Vergilius Georgicorum lib. IIII: ter flamma ad summum tecti subiecta reluxit. idem in Bucolicis: quantum vere novo viridis se subicit alnns.J SCRAPTAS, SCRVPIPEDAS, STRETTIVELLAS, exprobratio vitii aut 10 deformitatis meretricum. Plautus Nervularia: scrattad, scrupipedae, str^ttivellae s6rdidae. 22 Cato de re Floriana || 2 Ennius Achille || 5 IV, 385 || 7 10, 74 || 10 Plautus Nervularia. 22 cf. Gell. IX, 12, 7. ~ 23 nisi qui Gell; si qui H, G, qui L. — torpore G pr. H^. — aut sele locavisset prius L. — 24 fuisset cdd. Gell. — liberam G. — ecum L, H^; equum H^, G. — 25 censueri C. — atferri; acferri C. — 1. 2 cf. Gell. IV, 17, 14; Fest. 305 l. subices. — om. h. l. gl. — Subicis cdd. — ab in notis ad h. l. add. Me. — cet. cf. Gell.: subices pro aere alto ponit, qui caelo subiectus est. — Acille X,, H^. — 3 sublimes deteriores quid. cdd. Gell.; sublimas om. Fest. — subicis G. — 4 humidas ed. Bas. — imber (inber XJ; sonitu saevo et spiritu add. app. Enn. — 5. 6. 7. 8 apparet haec contraria Nonio et ab interpolatore adiecta. — Verg. Georg. lib. IIII: ter — reluxit. idem in Bucolicis M; Vergilius Georgicorum libro IIII L, H^; Vergilius in Bucolicis H^, G; cf. 387 l. subicere, susum iacere, ubi eadem exempla inverso quidem ordine. sine hoc esset, posset cogitari de addendo II, 18, 19: etiam Parnasia laurus e. q. s.; cf. Gell. IV, 17, 5. — 9 cf Gell. III, 3, 6; Varro VII, 65; Fest. 333 s. l. scraptae; Bitschel. Parerg. 84; Loew. Prodrom. 281. — om. Jwc. l. Bamh.; gl.; in Bamh. etiam sequentia quattuor, duo in gl. desunt. — scraptae cd. Festi in lemm.; sartae Paulus. — scrupedas C. — strettivellas M; cf. infra; strictivellas G. — ex- probratio ed. a. 1476; exprobatio ed. Bas.; expraebatio L, H. — vitii Bentin.; lutio C; cf. Gell: delectatus faceta verborum antiquitate meretricum vitia atque deformitates significantium. at Festus: scraptae dicebantur nugatoriae ac despiciendae mulieres — ab is quae screa idem appellabant, id est quae quis excreare solet. ab screando (ab excreando Flor.) etiam Varro l. mem. — 10 Nervol. (sic) Bentin.; cf. GelL; nisi ipsius Nonii est error; cuius similem iam aliquotiens deprendimus levitatem; Aulularia G. — 11 scrattae Bitschelius; escrate (escrapte G, H^) C; scratte Beg.; Bott. Gell.; sacrate Vatic; ap. Varr. Flor. his scraties (utrobique seq. s); Fest. prius scraptae, dein in v. Titinii, quem adfert, scrattiae; glosae Locivii e Festo ductae scrattae, scrate. tamen nescio an sit praeferendum scraptae; cui allitteratione melius convenit cum sequente scrupipedae. — scrupipedae 0. Muellerus ad Varr. 248 NONIVS MARCELLVS 169 M. •■ SABVLVM. Varro Tag)y MBvCmtov: non vides in magnis peristylis, qui cryptas domi non habent, sabulum iacere a pariete aut e xystis, ubi ambulare possint? SVCTV, Varro rvaO^i eeavTov. 15 ut cremento c6rpora fierdnt maiora parvo, ut suctu candidei lactis. SVPER, valde, vehementer. Vergilius Aeneidos lib. I: his accensa super iactatos aequore toto 20 Troas. et lib. III: 0 mihi sola mei super Astyanactis imagoJ sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat. SCABRES, pro scabra es. Ennius Andromeda: 25 scro^peo investita saxo, adque ostreis squamae scabrent. Pacuvius Teucro: quae d^siderio alunanum, penitudine squal^s scabresque inculta vastitudine. 12 Varro Tacprj Msvinnov || 15 Varro rvd&i asavxov || 19 I, 29 || 22 III, 489 II 25 Ennius Andromeda || 27 Pacuviud Teucro. l. l., uhi ruppae. ides Flor.; crupede C; scrupede cdd. mel. Gell. — cf. Varr.: scrupipedam (scruppidam Flor.) Aurelius scribit ab scauripeda; luven- tius comicus dicebat a vermiculo piloso, qui solet esse in fronde cum multis pedibus; Valerius a pede ac scrupea. — scrabipedae, quod a scabrendi voca- bulo repetit, parum prohabiliter Loewius. — strettivellae M; strittivillae Bitschel.; strictibile G; strittiville Beg., Bottend. Gell.; sritiville Vatic; rittabillae {vel riatabillae) Flor. Varr.; idem infra strittabillas (strittabillae Spengelius) a strettillando; strittare ab eo, qui sistit aegre. — sordide L, H; sordidae G; tantulae Flor. Varr. — illud sordidae propter allitterationem minime videtur temptandum. — ea quae sunt scrattae, scrupipedae, stretti- vellae quid significent, nondum satis expeditum. et scrattas quidem vel potius scraptas nescio an ad scabrendi vocahulum liceat referri, facta litterae r meta- thesi, cuius aliquot inveniuntur in lingua latina exempla; velut habes pristinum pro pistrinum. — 12 tafe minippu L, H; tafe menippu G. — 13. 14 peri- styliis Scal.; perstilis C. — criptas L, H. — a pariete f. corruptum. — e xystis Scal. ; egistis C. — xystos Biesius coll. Vitruv. VII, 6 pg. 150 sq. ed. Bos. recte intellegit hypaethras ambulationes. — 15 nullum lemma in L. — 16 cremento lun.; crementa C. — cremento pro incremento. — 17 parva Popma. — ut; aut truncatus finis fragmenti aut delendum videtur ut. — candidei M (candidi Bihheckius)\ candida C. — 19 n. N.; sed cf. Serv. ad Aen. III, 489. vehenter L^. — 20 accenso L; accenset H^. — equore L. — 23 Astianactis L, H. — 24 ille om. L, G. — 25 Scabres, pro scabra es Quicheratus; Scapres pro scabres C; Scupres, scabres gl. — 26 scroepeo M; screpeo L; scrupeo H, G. — atque C pr. i,. — squamae scabrent Me; quam excrabrent C. — 27 Pac. (Pacuius ij); cf. comm. in 152 paenitudinem. — 28. 29 penitudines (poen. L) jquales L, H; poenitudine squalea ed. Bas. — scabres qua C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 249 169. 170 M. 30 SECVNDARE, prosperare. Vergilius lib. VII: di nostra incepta secundentl Propertius Elegiarum lib. IIII: iam liquidum nautis aura secundat iter. SIMAT, deprimit. Lucilius lib. VII: 35 sic movet ac simat nares, delphinus ut olim. 1 SCVRRILE, quasi vulgare; ab scurris. || Cicero de oratore lib. II: vitandum est oratori utrumque, ne aut scurrilis iocus sit aut mimicus. SORDET, sordidata est. Accius Aegistho: 5 cui manu' materno sordet sparsa sanguine. SVBLABRARE, cibum intra labra mittere. Novius Decuma: iam 6go illi snbiens sublabrabo v^scns illud sinciput. SVBLIMARE, extollere. Ennius Medea: sol qui candentem in ca^lo sublimat facem. 10 SVPERSTITENT, salvent. Ennius Melanippa: regniimque nostrum ut sdspitent, sup^rstitent. SEPTVOSE, obscure. Pacuvius Antiopa: ita sdptuose dictione abs te datur, quod c6niectura s&piens egre contuit. 15 SEMPiTERNE. Pacuvius Medo: popul6que ut faustum sempiterne s^spitent! 30 VII, 259 II 32 IV, 21, 14 || 34 Luc. 1. VII [1 1 II, 59, 239 || 4 Accius Aegistho || 6 Novius Decuma || 8 Ennius Medea y 10 Ennius Melanippa y 12 Pacuvius Antiopa || 16 Pacuvius Medo. 30 prosperari H^. — S2 lib. IIII M; lib. III v. — 34 Simat, depraemit gl. — 35 sic M; si v. — ac simat Rothius; aximad (amaximad JB,) G. — delfinus (definus L[; delfinis G^) C. — 1 scorris L^. — Varro de oratore Hi. — 2 scurrillis L^. — 3 amicus C pr. H^. — 4 sordita est L^; sordida est Paris. 7577, ed. a. 1476 ; puto recte. — egisto L, H; aegisto G. — 5 cum L, H^. — sparsa Bentin.; sparso C; sparsa sordet Bibbeckius sine causa. — 6 nobius decima i, . — 7 illi add. H^. — vescus (i. e. esuriens) M; cf. Geli. XVI, 5, 7 ; esui C; bene suillum s. Buechelerus. — 9 subUmas Columna. — 10 ef. 176 sospitent. — 11 sup. Acidalius; superstitentque cdd. l. utroque (superstitenque hic i,). — 12 Pacuvius cd. Scriverii ; Bergkius ; Livius G. — 13 septuosed H^. — dictione Bibbeckius (qui et septuosa); dictio C. — 14 con- iectura Bothius; consectura L, H^; consecutura H^, G. — aegre ed. Bas. — contuit Vossius; contulit C. — cet. cf. Cic. de divin. II, 64, 133. — ac monendum haec non, ut v. fit, ante versum illum non intellegimus, nisi si aperte dixeris collocanda, sed post; id quod et ratione ipsa et Ciceronis coH' firmatur testimonio. — 15 Sempiterne (semperteme H), semper gl., mrg. H. — om. h. l. et sequens Bamb. — Pacuvius; cf. 176 sospitent. — med H^. — 16 populoque JBj, G^; puloque L, H^, G^; populo qui om. ut cdd. 176. — videntur vel praemis^a csse vel secuta ut puta haec: rerum statum. 250 NONIVS MARCELLVS 170. 171 M. SEPTIFARIAM, ut multifariam. Santra de verborum autiqui- tate III: quod volumen uiium nos lectitavimus, set postea invenimus septifariam divisum. SIMVLTER, pro similiter. Plautus Pseudolo: 20 exossabo ego illum simulter itidem ut murenam cocus. SCRIPTA, puncta tesserarum. M. Tullius in Hortensio: itaque tibi concedo, quod in duodecim scriptis solemus, ut calculum red- ducas, si te alicuius dati penitet. svcciDiAM, successionem necessariam. M. Tullius de senectute: 25 ^iam hortum ipsi agricolae succidiam || alteram vocant.' [dicitur i ut suicidia quod est laridum.] SIGNATAM virginem vetustas voluit dicere. Lucilius lib. XXVIIII: primum Chrysi ciim negat se . . gnatam redere. 6 SVPERBOS veteres mortuos dixerunt. Plautus Amphitryone: faciam ego hodie te superbum, ni hinc abis. et post: auferere, non abibis. 17 Santra de verb. antiquit. III || 20 I, 3, 148 || 22 M. TuUius Hortensio || 25 16, 66 II 3 Luc. 1. XXVIIII || 6 I, 1, 201 || 8 I, 1, 202. 17. 18 Septifariam ed. a. 1476; Septecfariam L; Septemfariam rell.; v.; Septefariam, septies gl. — Santra H^, v.; Sata L, H^, G. — antiq. lib. II {vel III) Lerschius; antiquitate in (antiquitatem L^) C. — set 31; et {praec. s) V. — 19 septifariam ed. a. 1476; septemfariam v. — 20 Simulter, ut diffi- culter. — Pseudulo G pr. Zf,. — 21 ego om. H^. — similiter cdd. Pl. omnes; apud quem exossabo (exossabitur C) sim. ego illnm B, C, D; at eodem quo Non. verborum ordine A. — mur. per e Jiic, ut ubique fere boni libri, C, item cdd. Plauti cum A. — 22 om. h. l. Bamb. — Scripta (ita iam Bentin.), puncta tesserarum Bothius; Scriptat cunctat esse rarum C; Scriptat, cunctat gh — 23 in XII. scriptis ed. Bas. — solemus H^, v.; solimus L, H^; olim {praec. s) G. — redducas C. — 24 dati; i. e. promoti; cf. Quintil. XI, 2, 38. — poenitet ed. Bas. — 26 n. N. — Succidam H^, Bamb.; Succidiam, successionem (successione gl.) gl. , mrg. H. — succisionem quid. v. d. ap. Quicheratum. — successionem pro hereditate videtur posuisse Non. — Cic. exemplum om. Bamb. — 1. 2 hortum pars cdd. ap. Halm.; ortura rell. cum C. — ipsius L, H^. — vocant; appellant cdd. Cic. — illa dicitur ut suicidia quod est laridum ab interpolatore addita. — dicitur et ovi. Bamb. — ut M; et cdd. — succidia H^; G; succidam Bamb. — q. est om. id. — 3 Signatam, integram; integram punctis del. in H; add. m. 2 L; om. G; Sign. integram gl., mrg. H; item Bamb., qui rell. om. — 5 primum F. Dousa; primam C; f. primo; cf. II. I, 25 sqq. — Ch. c. Scal. (Chrysae cum lun!); crisicum C. — se gnatam Me; signatam Non. — redere; redire prius G; v. reddere. — 6 non minus incpte in hoc quam in superioribus dux>bus lemmatis n. N. — Sur- perbos H. — 7. 8. 9 /". nisi abis hinc. — ni Camerarius ex cd. interpolato; nisi L, H eum sinceris libris Pl.; si G. — id. abhis. — abisset post H^. — auferre G, — abibis H^ cum cdd. PL; abiis rell. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 251 171 M. 10 SVGGILLABE, obtuiidere. Varro Lege Maenia: lex Maenia est contra inpietatem, ne filii patribus luci claro suggillent oculos. SATVLLEM, pro saturcm. Varro jteQL aiQEascov: neque mdu labro mystico coquam carnes, qiubus satuUem corpora ac famem ventris. 15 siNGVLVM, pro singulare. Plautus Cistellaria: atat singulum video vestigium. Varro Periplu lib. I: tu vero doces historiam necessariam, semel unum singulum esse. — idem Octogesi, nsQl vo^L6fidTov: hoc erat incommodi, quod nesciebamus semel unum singulum 20 esse. — et aput alium auctoritatis incertae: nisi dixerat, nummo singulo multabatur. - SPEREM veteres spem dixenint; unde et prospere dicitur, hoc est pro spe. Varro Aborigiuibus, jcsqI ocv&qcojkov (pv6ao}g: ita sublimis speribus 25 iactato nomina tuo voluntatis altos nitens trudito.t idem "Ovog XvQag: quibiis suam del^ctet ipsc amusiam et aviditatem speribus lactet suis. ScALPVRRiRE. Plautus Aulularia: 10 Varro Lege Maenia || 12 Varro tcsqI aiQiasmv p 15 IV, 2, 34 H 17 Varro TliQinlov I II 18 Varro Octogesi || 20 Gell. XVIII, 13, 6 y 23 Varro Aboriginibus || 26 Varro "Ovos IvQag || 29 III, 4, 8. 10. 11 Sugillare H^. — obclndere cdd.; obtundere M. — Sugillare, cludere (claud. H) gl., mrg. H. — lege Maenia Passeratius; geminia (gemina H^, G) G. — lex Maenia est contra inpietatem M; contra I. M. est in pietate (piaet. ^j) C. — fili C. — suggillant G^ teste Riesio, item suggilent L. — cf. Fest. 302. — 13. 14 metrum agnovit Scal. — indu labro mystico M (in polubro mystico contra versus legem Scal.); in pulvere mitico C. — cames Bent.; carnem C. — satulem C praeter H^. — iam illa corpora ac famem ventris si recte habent, id quod est famem ventris ah alio verbo, ut puta coherceam, fuit suspensum. — 16 atat Plaut.; et ad C. — 17 Periplu G. — tu ed. a. 1476; Paris. 7577; tum v. — necessariam om. L. — 18 semel docti ap. Me; simul C. — cingulum L, H^. — esse lun.; esset C; infra. — vfiicfiatov C. — 20 esse. et Quicheratus; esset L, H^; esse H^, G. — apud H, G; prius, ut vid. , L. — alium (ita v.; album C); cf. Gell. XVIII, 13, 6. — intertae L, H^. — nis L, H^. — 22 pro spem G. — 23 Aborigine C. — mQ H. — avoQwnav L; avTQconoav, m. 1 avoQwv, si recte intellego, H. — 24 ita capitalibus Utteris L, G, puto et H; om. Paris. 7577. — superibus G. — 25 nominativo cd. S. Victoris; pr. G; L testante Zangem., negante Bothio ; notio ed. a. 1476. — volitantis H^, L, G. — loctts desperatus; in quo temptando ab Harleiano libro proficiscendum apparet. — alios probabiliter Prelleru^ Act. liiter. lenens. a. 1847 pg. 625. — numeros autem trochaicos vel iambicos esse liquet. — 26 id.; cf. p. 16 lactare. — 27 sua C. — delectat G^. — 28 et habitatem (habitantem H^) G. — 29 Scalpulbrire , mut. in Scalpudrire L^; Scalpurire gl.; Scalpturrire 252 NONIVS MARCELLVS 171. 172 M. libi erat haec defossa, obscepit ibi scalpurrire ungulis. || 30 SOMNVRNAS [dixit], quae in somnis videantur. Varro Prometheo i libero: levfs mens numquam 86mnurnas imagines adf5,tur, non umbrantur somno piipulae. SATliAS, pro satietas. Accius Astyanacte: 5 quorum crudelitatem uumquam uUa ^xplet satias sanguinis. Varro Prometheo libero: cum sumere coepiss^t, voluptas retindrdt; ciim B&t sibi haberet^ satias manutn de m^nsa toller^t. 10 Sallustius Historiarum lib. II: i saltibus occupatis Termesti- norum agros invasere frumentique ex inopia gravi satias facta. — Lucilius lib. XXVIIII: quid mihi proderit, quam satiaa iam 6mnium reriim tenet [facta]? Terentius: 15 nam ut [mej forte satias c^pit, conmut6 locum. 1 Varro Prometheo || 5 Accius Astyanacte || 7 Varro Prometheo || 11 Sallustius Hist. II || 13 Luc. 1. XXIX || 15 Eun. V, 5, 3. Guietus; pro quo rectius Pareus scalpturire. — at scalpurrire videtur fictum ut ligurrire. — scalpurrire ap. Pl. etiam Goetzius. — post Scalpurrire illud scalpere punctis del. in H; in L add. m. 2; om. G; habent Bamb.; gl.; mrg. H. — 30 defosa L^. — obscepit H^; obcepit rell.; occepit cdd. Pl. — scalpurire H; D ap. Pl. — 1 Somnurras Bamb.; Paris. 7665; 6; om. h. l. gl. — Somnorinas edd. ante Me. — Somnurnus ut nocturnus, diurnus. — dixit secl. M; cf. pg. 156 l. procudere. — 2 lib. {vel libro) 10. — 3. 4 levis; cf. Petron. frgm. XXX ed. Buechelerianae: nam cum prostrata sopore urguet membra quies et mens sine pondere ludit. — numquam Salmas.; umquam C. — adfatur si recte habet, comparari potest quod Aeneas in II Aeneidos narrat a se ultro in somnis compellatam imaginem Hectoris oblatam. sed altiorem suspicor latere corruptelam. f: levi' numquam mens per somn. im. agitatur. — umbrantur Scal; umbratur C — popule L^; populae G^; pupule L^, H. — 5 Actius H^. — 6 satias v.; satietas G. — 7 lib. (libro) II C. — 8. 0. 10 sotadeos agnovit Vahlenus. — summere C. — cipisset L; cepisset H, G. — sibi add. M. — satias (sacias H^) om. G. — toUeret Me; tollere C. — 11 i M; hi lun.; his Me; in C. — occupatus G. — Term. Lips.; cf. Flor. II, 10, 9; Drumanni hist. Bom. IV, 370. — tmextrinorum L^; terme- gros extrimorum ame (a me Ho^) externorum Hs; tamen extemorum L.^, Hs ex correct., G; tamen etiam externorum parum prdbabiliter Ho^. — 12 fru- menti quae L, G, prius H. — sacias L^^. — 13 lib. XXVIII JT,. — 14 quem lun.; f. quom. — satias H post ras.; G; satiasti X,, prius H testante, sed ut dubitaret, Sieversio; satias te Ho^, L^. — tenet facta G; del. facta, quod ex Sall. verbis irrepsit, Bentin. — 16 Tenerentius L^. — videtur excidisse Eunucho. — 16 nam ut (ubi H^, G) me forte satias coepit C; me del. M; cepit ed. a. 1476; cdd. Ter. minus eleganter: ubi satias {vel saties) coepit fieri, commuto locum. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 253 172. 173 M. Lucretius lib. II: quarn tibi iam nemo, fessus satiate videndi. SQVALAM, pro squalidam. Ennius Telamone: 20 strata terrae lavere lacrimis v^stem sqnalam et sordidam. SOCIENNO, socio. Plautus Aulularia: ibo intro atque illf socienno tuo iam interstringam gylam. SCATVRREX. Varro Est modus matulae, jisqI [is&rjg: Ism^nias hic Thdbogen^s fluit scatiirr^x. 25 SOMNICVLOSVS, quod somnos advocet Laberius Sororibus: ecastor miistum somniculosum ! SAEVITVDO, pro saevitia. Plautus Bacchidibus: vincla, virgae, mola^; sa^vitiido mala 80 fit peior. || 1 SVAVITVDO, pro suavitas. Plautus Bacchidibus: c6r meum, sp^s me^, mel meum, 8uavitud6, cibiis, gaiSdium. Turpilius Leucadia: 6 int^rcapedine interficior, d^siderio diiFeror: tu mihi cupiditas, suavitudo et m^i animi expectatio. SEVERITVDINE, pro severitate. Plautus Epidico: quid illud est quod illi caperrat fr^s severitudine ? SORDITVDINEM, pro sordes. Plautus Poenulo: 17 II, 1038 II 19 Ennius Telamone || 21 IV, 4, 32 || 23 Varro Est modus matulae || 25 Laberius Sororibus || 28 Plautus Bacchidibus || 1 Plautus Bacchi- dibus II 4 Tnrpilius Leucadia || 7 V, 1, 3 || 9 V, 2, 10. 18 vivendi C. — 19 Squalem (?i. — Ennius; cf. 504 lavere. — Talamone C. — 20 terrae; cf. pg. 504. — terra elavere H.^, G. — lacrimis C. — squalem G. — 22 ibo hinc intro male cdd. Pl. — gulam H^, G. — 23. 24 om. h. l. Bamb.; Scatur. rex gl. — fif&rjcic maenias (moenias H- monias, deinde menias G) G; Ismenias (ita lun.) recte per 'la(i7}viag interpretatur Lachmannus Opusc. pg. 69. — hic adverbium. — Thebogenes lun.; The- bagenes Bentleius ep. ad Mill. pg. 519; Lachmann.; theobogenes C. — sotadeum agnovit Lachm. Opusc. l. m. — 25 cf. Gell. IX, 12, 11. — om. h. l. gl. — Somniculosus cdd. — quod somnos advocet M; quod ad somnos vacet (sumnos L^; quod a somno si iacet H^) cdd.; cf. Hor. Ep. 2, 28 somnos quod invitet leves. — 26 mustum Me; multum C. — 28 Baccidibus L, Hqo, G. — 29. 80 illa mala fit peior suspecta. — 1 Baccid. C pr. H^. — 4 Turpidius (Turpillius i.^) L^, H^. — Leugadia L^. — 5 differror L, H. — 6 tu Grauthoffius; tua C. — recte si relicua habent, cupiditas dicitur pro causa cupiditatis, sicut amor, ignis, cura; mei animi etiam ad priora refertur. — 7 Plaut.; cf. 8 l. caperrare. — 8 ilUc aperrat L^; illi caperat ed. Bas.; frons C pr. L^. — 9 Sorditudinem Paris. 7666; Sorditudine reil. — sordes M; Borde cdd. — Sorditudo, sordes gl. 254 NONIVS MARCELLVS 173. 174 M. ut mi absterserunt 6mnem sorditudinem ! 10 SENTENTIA, sensibilitas. Lucretius lib. IIII: internoscere, verborum sententia quae sit. Lucilius Satyrarum lib. III; "^ vertitur oenophoris fundus, sententia nobis. idem lib. V: i5 si tam corpu' loco validum ac regione mearet, scriptoris quam vera meat sententia cordi. SPECIEM, specimen vel exemplar. Lucilius lib. XXX: sicut te, quem aequae speciem vitae esse putamus. SODALIS. Cicero de oratore lib. II: quod tamen eum defen- 20 derem, qui mihi sodalis esset. SOLiTATEM, pro solitudinem. Accius Erysace: . . . tuam solitatem m^morans, formidans tibi. SVBiTi dictum pro repentini. Accius Armorum iudicio: bene facis. sed nunc quid subiti mihi febrim excivit mali? 25 SANCTITVDO, pro sanctitas. Accius Tereo: alia hic sanctitiidost, aliud n6men || et numdn lovis. 1 idem Phoenissis: delubra caelitum, arae, sanctitiidines. 11 IV, 661 tl 13 Luc. 1. III II 15 Luc. 1. V |j 18 Luc. 1. XXX || 20 II, 48, 198 II 22 Accius Erysace || 24 Accius Armorum iudicio || 26 Accius Tereo jj 2 Accius Phoenissis. 10 mihi (mihihi prius JH) cdd. Non. et Pl. — omnem Pl.; omnes C. — sordituditudinem L^; sortitudinem G. — 11 lib. III G. — 12 hiternoscere G. — 13 Lucil.; cf. Lucil. III, 38 cum comment. — IHl prius H. — 14 oenoforis C. — 16. 17 loco et regione dativi. — mearet — meat M; raaneret — manet v. — scriptoris Dousa pater ; scriptores C. — 19 sicut Lachm. comm. Luer. 106; sicuti C. — quem aequae s. v. esse put. Dousa pater; qui ea quae speciem vitae putamus esse C; f- te, quem aequae speciem vitae esse putamu', secuti. — 20 Sodales L^, II^, G, Bamh. — post Sodalis socii ad(i. L^; socis Bamb. — Sodalis (sodales H), socii gl., mrg. H. — 21 qui mihi quaestor fuisset v. ap. Cic; ubi testante Orellio Abrincensis cum Erlangensi altero legatus pro quaestor; eandemque dittographiam ex Harleiano nobis enotavit Muehlius; at supra 47, 197 legitur in accusando sodali meo, ubi libri deteriores sodali et quaestore meo. — 22 Solitatem Bamb.; Solitate rell. — solitudinem Quicheratus; solitudine cdd. — Accius; cf. 445 miserari. — Erisace L^, H^; Eur. L^, H^; Eurysace ed. Bas. — 23 sodalitatem G^. — memoras, formidas cdd. 445, ubi vide comm. — 24 dictum ed. a. 1476 ; dicti cdd. — 26 qui L, H^. — febrim excivit; febrem excivit Hermannus, Bothius; febris escivit C; f. mi in fibris {pro in iecore; fibris iam Grotius) saevit. — mihi pro mali L. — 1 numen Aldus; nomen C. — 2 fenissis C. — 3 du- lubra L^ ; dulebra H.^ . — caelitum, arae {seq. s) Lips. Epistdl. quaest. IV, 8; caelitumaris L, H^, G; caelimaris H^ ; caelitum aras Ba-gkius. — cf. Eurip. Phoen. 367. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 255 174 M. Turpilius Leucadia: 5 miseram terrent me dmnia, mari' scopuli, sonitus, solitudo, sanctitudo Apollinis. M. Tullius de re publica lib. IIII: eosdem terminos hominum curae atque vitae; sic pontificio iure sanctitudo sepulturae. — Afranius Suspecta: 10 tnam maiestatem et ndminis matr6nae sanctitudinem. SATV positum pro semine. Accius Pelopidis: nam me lit credam ex tuo ^sse conceptiim satu, tot argumenta redigunt animum et conmovent. idem- Telepho: 15 profdcto hauquaquam m^diocrist ortiis satu. SCRIBTIONE, pro scribtura. Varro 'Avd-QcojtonoXei, jcsqI yevs- vulgoque avarus fenerator sp^ Incri rem scriptione diiplicarat. .20 Cicero Tusculanarum lib. V: inpulsi sumus ad philosophiae scribtiones. SEGNITAS, pro segnitia. Accius Aeneadis aut Decio: et niinc, quae eorum s^gnitas, aras, focos. idem Andromeda: 25 namque ut dicam sdgnitate timidum dubitare baut meumst. Cicero de oratore lib. I: et quoniam de inprudentia diximus, castigemus etiam segnitatem. 4 Turpilius Leucadia || 7 M. Tull. de re publica IV || 9 Afranius Suspecta|| 11 Accius Pelopidis || 14 Accius Telepho || 16 Varro 'Av9Qco7ion6l£i || 20 V, 41, 121 J 22 Accius Aeneadis 0 24 Accius Andromeda || 26 I, 41, 185. 4 Leucadice flj. — 6 scopulis Hi. — ApoUonis L^, H. — 12 credam Me; heredam G. — 13 tot arg. Vossius; ut arg. C; tua arg. Madvig. Advers. II, 658. — f. illud ut recte habet, sic quidem, ut secutum esse putemus ita, tum addita, cur is qui verha facit de origine sua rursu^ duhitare se diceret. — 14 Telefo C — 15 hauquaquam Fleckeisenus ; auim quamquam L, H^; haudquaquam H^ (pr. haudquanquam), G. — med. est ortus satu Luclisius Stud. Argentor. I, 15; id guod exigit r. m.; est ortus mediocri satu v. — 16 scribtione L^ — 'scribtura L; scriptione — scriptiura rell. — av&Qanoai neQi Tf9Xidi.ytsc L; G, H^; exc. quod hic av^^Qanoai, o supra a alterum posito; idem m. 2 tsvs^S^JIi^ixss; G nsQysvsoliaiyisg. — 20 Cic; cf. 133 lacessere. — philosophae H^. — 21 scriptiones C pr. L^; scriptionem (scribt.) cdd. p. 133. — 22 Aeneidis C. — 23 quae Fruterius; Lips.; quod C. — aras, focos M (focos iam Dan. Heinsius) ardet focus C; ardet locus Lips. — sequebatur ut puta: in dubio esse. — 25 segn. timidum dubi- tare M; te metu aut segnitate addubitare (aut dub. H^, G) C. — aut L, H^; haud G. — ita pg. 39 s. l. eliminare in v. Accii pars librorum: tum ut eliminor pro tiudde eliminor. — 26. 27 Cic; cf. 251 l. castigare. — et 256 NONIVS MARCELLVS 174. 175 M. SCELEROSI, pro scelerati. Lucilius Satyrarum lib. I: non tamen aetatem tempestatem hanc scelerosi mirentur. 30 Afranius Divortio: 6 diem 8celer6sum, indignum! SPERATVM, id est sponsum. Afranius Fratriis: curre, ecnuotia venire et mecum me speratum addiicere. 35 vide lit puellam ciirent, confirm^nt bene. idem in eadem: sper^tam || non odi tuam. 1 SCREARE. Terentius Heautontimorumeno: gemitus, screatus, tiissis. SERESCIT positum pro siccatur, quod serenitas sicca sit. Lucretius lib. I: 6 denique fluctifrago suspensae in litore vestis uvescunt; eaedem candenti sole serescunt. inde Vergilius docte Georgicorum lib. I: unde serenas ventus agat nubes; 10 hoc est, siccas. idem et alio loco: atque arida differt nubila. 28 Luc. 1. I II 31 Afranius Divortio || 33 Afranius Fratriis || 37 Afranius Fratriis || 2 II, 3, 132 || 5 I, 305 || 8 I, 461 || 11 Georg. III, 197. quoniam — segnitatem in mrg. add. H^. — imprudentia (inp.) cdd. l. utro- que; impudentia Cieero. — dixi cdd. libr. de or. — segnitiem per inter- polationem id. — seq. ap. Cic. hominum atque inertiam. — 28 Scelerosi -^ lib. I in mrg. add. H^; ihid. infra duo versus et dimidiatus erasi. — scela- rati L. — Luc. ; cf. Donat. ad Ter. Eun. IIII, 5, 8. — praec. ap. Luc. ut multos mensesque diesque. — 29 nam pro non H. — tammen L. — pestatera L. — 32 0 di, me scelerosum Maelius. — 33 Speratum pro sponsum Bamh.; Speratus, sposus, add. n supra o, gl.; speratus, sponsus mrg. H. — Speratam — sponsam sine causa Scal. — Fratris cdd. — 34 ecnuntia M (enuntia Kiesslingius) secundum morem comicorum, qui sine copula solent iungere imperativos; et nuntia G. — 35 me speratum M; speratum C. — adducere Hj^; adduce rell. — 36 ut Lips.; at H^, G; ad L, H^. — confirment ed. a. 1476; conforment v. — bene M; iube v.; probe Studemundius. — 37 idem an in prius H. — 1 odit H^. — f. speratum non odi tuom. — 2 Screare; expuere add. L^; Bamh. {in quo exsp.); om. L^, H, G. — Screare, expuere gl., mrg. H. — heantonitimorumenoni, m. 2 heautontimorumenoni L; heauton- timorumsenon H.^, ut vid.; H^: eautontimoruenon ; heautontimorumenon G. — 3 gemitus scr. t. risus abstine Terent. — 6 fluctivago L^, H^, G. — litore H; littore L, G. — vestes H^. — 7 umescunt (uniescunt Hs^) Hoi. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 257 175. 176 M. SVCERDAE. Lucilius lib. XXX: 15 hic in stercore hurai stabulique fimo atque sucerdis. SIMITV, simul. Lucilius lib. XXX: gratia habetur utrisque, illisque tibique, simeitu. Plautus Amphitryone: non ego cum vino simitn ebibi imperium tuum. 20 idem Mercatore: ita tres simitu r^s agendae sunt, quando unam occeperis. SVBSicivvM, secundum, sequens. Lucilius lib. XXVIII: propterea haec subsiciva, siquandd voles, opera. 25 [subsicivum positum succedens, succedaneum.] Cicero de oratore lib. 11: an se haec nescire? quae ego sero, subsicivis operis, ut aiunt. SVPPLOSIONEM, plausum vel percussum. Cicero de oratore lib. III: ec quo vereor ne nihil sim tui, nisi supplosiouem pedis, 30 imitatus. SVPERBILOQVENTIA. Cicero Tusculanarum lib. IIII: . . animique inpotentiam ^t superbiloqu^ntiam. SARCiNATOR. Lucilius Hb. XXVIII: 1 8§.rcinatorem || ^sse summum, siiere centonem optume. 14 Luc. 1. XXX II 16 Luc. 1. XXX jj 18 11, 1, 84 || 20 I, 2, 7 || 22 Luc. L XXVIII II 25 II, 89, 364 || 28 III, 12, 47 || 31 IV, 16, 35 (tragicus incert.) |1 33 Luc. 1. xxvm. 14 om. h. l. Bamh., gl. — 15 hinc Hi. — hic in stercore humi fabu in ras. L^. — stabulique Passerat.; I. Dousa; fabulisque G. — 17 illisque tibique lun.; illisque sibique H^; illisquae sibiquae rell. — simeitu; simetu L^, simitu rell. — 19 simitur bene Ritschelius. — 20 Mercatore om. L. — 21 simu prim L. — una hoccoeperis (occoeperis H^; hocceperis ed. Bas.) C. — 22 Subsicium Xj, Bamb. — sequis prius G. — Subsicium, sequens gl. — 23 praet. G pr. H^. — subsicuia H^. — 24 opera /. Dousa; operam G. — 25 subsicivum — succedaneum uneis incl. M. — ab illo succedens novum lemma incipiunt G (pr. H^), Bamb., gl.; in Bamb. om. id quod est subsicivum posi- tum. — apparet in archetypo Nonii eundem iam fuisse errorem, qui adeo in Giceronis verba irrepsit; sed dubium an verba succedens, succedaneum ad Hla secundum, sequens sint adicienda expunctis eis quae su/nt subsicivum positum. — succedaneum H^ ; succid. rell. cum gl. — 26. 27 subsicivis operis Bentinus; succedens (succendens L) oneris G. — quae ego sero, quae cursim arripui, quae subsicivis operis, ut aiunt Gic. — 28 Suplosionem L^; Subplosionem, percussionem gl. — 29 ec quo M; et quo L, G; ex quo cwm Gic. cdd. Quicheratus; neque quidquam adnotatum de Harldano. sed Paris. 7577, qui vid. fluxisse ex illo, et quod. — sim Gic; sint G. — 31 nullum l. L, H^. — om. h. l. cum sequ^nte gl. — Cic; poetae tragici verba. — 32 ob scelera animique Gic. — superbisloq. H^; superbusl. L^. — 33 Sarcinatorem, sutorem ij/ Bamb.; mrg. H. — \ centunem L. — optime H^. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvellei!. 17 258 NONIVS MARCELLVS 176 M. SOSPITENT, salvent. Ennius Melanippa: regnumque nostrum sdspitent^ sup^rstitent. Pacuvius Medo: popul6 qui faustum s^mpiteme sospitent, 5 SINGVLATIM et SINGILLATIM, a singulis. Caecilius Hypobo- limaeo, Rastraria: hos singulatim sapere non minus arbitror. Coelius Annalium lib. I: primum in malo publico grata singu- latim nomina. — Lucilius lib. XVIIII: 10 sic singillatim nostrura unusquisque movetur. SOLLEMNITVS, pro sollemniter, Livius Aegistho: soUemnitusque deo dicat laud^s lubena, SCENATILIS vel SCENATicvs, pro scenico. Varro Modio: sed, 6 Petrulle, n6 meum taxis librum, 15 si td pepugerit hic modus scenatUis. idem "Ovog XvQag: ut mfmici, cinaedici, scen§,tici. SAPERDAE, quasi sapientes vel elegantes. Varro Modio: omnes videmur nobis esse belli, festivi, saperdae, cum simus aaitQoL 20 2 Ennius Melanippa || 4 Pacuvius Medo || 6 Caecilius Hypobolimeao, Rastraria || 9 Coelius Ann. I || 10 Luc, 1. XVIIII || 12 Livius Aegistho V || 14 Varro Modio || 17 Varro "Ovoq XvQaq H 19 Varro Modio. 2 Suspitent gl. — Enn.; cf. 170 saperstitent. — Menalippa G. — 3 n. ut edd. 170. — superstitentque G. — 4 Pac; cf. 170 l. sempiterne. — 6 populoque {vel puloque) ut cdd. 170. — 6 et singulatim Baml).; Singulatim, singil- latim gl. — dubitat an singulatim sit falsmi dignumque quod aboleatur FlecJceisenus libelli de emendanda orthograph. latina pg. 29. — a om. L^. — Hypoboli (7; cf. comm. in 16 l. lactare. — 8 nos sing. Bothius. — non minus Bothius, nos m. V. — 9 Coecilius H^, O^. — Annali G. — primum f. del. — in add. Quicheratus. — grata {seq. s) M; gratias v. — recte si habet leciio recepta, significari videtur Bomanos afflictis rebus mutandae in melius fortunae duces et auctores circumspexisse. — 12 Soll., solemnitem (sic) gl. — Liv. Bentin.; Lucilius (Lucilius lib., sed hoc del. G) G. — Aegisto G. — 13 deo dicat v. d. Zarnchii act. litter. a. 1872 pg. 422; adeo ditali H, G; adcenditali L; laudes M; laudet G; dedicat laudem et (laudem v. d. l. m.) Hermannus. — 14 om. l. Bamb., non gl. — Schenatilis — schenaticus — schenico H^, G; ita id. et in seq. — Varro; cf. 180 taxis. — 16 pepugerit M; pepigat G. — hic modus Oehlerus (hic modo lun.); haec modo (seq. s) G. — 18 mimici Vahlenus; comici (comi G^) G. — cinaedici Scal. Goniect. pg. 121; nothidi {praec. ci) G. — 19 cf. Fest. 325. — elig. G, H, L^, non Bamb. — 20 tum H^. — saperdae cum simus (SaTtqoi JRothius; Madvigius Advers. II, 658; male. nam etsi saperdam piscem pessimum esse adserit Festus, qui tamen et ipse in Varronis l. pro sapiente dictum adfirmat, fuisse aliquando rmgnum pretium eidem apud Bomanos Lucil. IV, 5 demonstrat haud dubie. itaque post Gracchorum aeta- tem, ut et acipenserem, contemni coeptum apparet, Varronem autem in hoc ut DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 259 176. 177 M. SVRDITATEM. Cicero Tusculanarum lib. V: in surditate vero quidnam est mali? erat surdaster M. Crassus. SiMPLiciTVS, simpliciter. Plautus Mercatore: sed ekra simplicitus dfcam, si operaest auribus. 25 SVSCITABVLVM honeste positum incitamentum. Varro "Ovog phonascus assum, voci' snscitabulum, cantantiumque gallu' gallinaceus. SIMILITAS, similitudo. Caecilius Syracusiis: || 1 vide, Ddmea, hominis quid fert mornm similitas. SALEBRAS. M. Tullius de finibus bonorum et malorum: hic si definire, si deividere potuisset, si loquendi vim, si denique con- suetudinem verborum teneret, numquam in tantas salebras inci- 6 disset. — idem lib. V: venit ad extremum; haeret in salebra; cupit enim dicere. — et in Oratore: alter enim sine} uUis salebris, quasi sedatus amnis, fluit. SVBLESTVM cst levc, frivolum. Plautus: nam ubi ad paupertatem accessit iam infamia, 10 paupertas gravior fit, fides sublestior. 21 V, 40, 116 II 23 prol. 10 || 25 Varro "Ovog IvQas || 29 Caecilius Syra- cusiis II 2 II, 10, 30 1 25 V, 8, 84 || 6 12, 39 || 8 Pers. III, 1, 19. in pluritnis Lucilii exemplum secutum. praeterea omnis lepos ac sal orationis perit, nisi illa saperdae — aanQoi opponantur inter se. saperdae autem vocabulo Varro non sine respectu sapiendi verbi videtur esse usus. — 21 om. l. Bamb. — in surditatem L, H^. — 22 Grassus L^. — 23 n. N. — sinpliciter Bamb. — 24 sed ea (eam cdd.) ut sim inplicitus Plaut. — opera est C. — 27. 28 phonascus adsum lu/n.; fonicia sum C. — fdlsos fuisse apparet, qui vel cpoiviyiiov, instrum^ntum musicum, in cdd. corruptela latere existimarent vd adeo illud phonicia velut a qxov^ et ciendo deductum vellent reponi. — voci' — gallu' recte liiesius. — gallinacius L^ , H, Gs. — cet. mrg. H habet haec: unde symphonia dicitur concentns vocum diversarum. — 29 Syracusiis lun.; cf. Indicem; Siracusis L, H; Syracusis ed. Bas. — 1 /"• ho- mini. — fert v.; feret C. — 2 om. h. l. gl. — Salebras (Salaebras H) L^, H, G. — Salebrae a saltu dictae (dictas priu,s L^) L^; Bamb.; mrg. H; in quo ha£C addita: salebrae ab exiliendo. compas solent vulgares dicere. — f. et mal. lib. II. — 3 devidere L^, H^; dividere rell. — potuissent L^; didi- cisset recte cdd. Cic. — 6 heret C pr. H^. — 6 de or. C; corr. Me. — 7 fuit L. — 8 Subletum H^. — frivolum H^; fribulum L^; Bamb.; fribolum L^, H^, G. — 9. 10 cf. Fest. 294 s. l. sublesta. — nam om. Festus. — ad paupertatem si cdd. Plauti et Festi. — iam add. M; nec enim ausim credere perfeetorum finalem it ap. Pl. inveniri productam nisi praecedente brevi. — infamia ed. a. 1476; infamiam C (infamam H^). — admigrant infamiae A, simillime B, C, D; immigrant infamiae Fest. n* 260 NONIVS MARCELLVS 177 M. SVPELLECTILIS. Cicero in Oratore: verecundus erit usus ora- toriae quasi supellectilis. supellex * * * SCVRRILE, a scurris, ridiculum cum turpitudine. Cicero in Oratore: ridiculo sic usurum oratorem ut nec nimis frequenti, ne scurrile sit; nec subobsceno, ne mimicum; nec petulanti, ne in- ir> probura. SPORTAS. Sallustius historiarum lib. II: e muris canes+ sportis demittebant. — Varro de vita populi Romani lib. I: neque enim obsonium, in totam cenam coemptum ex variis rebus, [cum] con- iectum in unam sportam perspicitur. 20 SODES, non ut aput comicos, sed: si audes. Cicero in Oratore: libeuter etiam copulando verba iungebant, ut sodes pro 'si audes.' SCOPAS. Cicero in Oratore: etsi hoc vilius dictu est, scopas, ut ita dicam, mihi videntur dissipare. 11 24, 80 II 13 26, 88 || 17 Sallustius Hist. II || 18 Varro de vita pop. Rom. I II 21 45, 154 || 23 71, 236. 11. 12 Supellectilis Ald.; Supellectiles f. Non.; Superlectilea G; om. h. l. Bamh., gl. — oratoriae quasi supellectilis Cic; oratori et quasi superlectiles G atque ipse f. Non. — supellex; suppellex H^, L^; supplex L^, G; suplex H^. — apud Gic: supellex est enim quodammodo nostra, quae est in ornamentis, alia rerum, alia verborum. — haec utrum addenda sint, an supellex potius habeatur glosema referendum ad Superlectiles sitque hoc a Nonio pro nominativo hahitum, sicut supellectilis recto casu affertur a Festo pg. 294, haud facile potest diiudicari. ceterum et alia adest via loci expediendi, quae nescio an sit magis probahilis, ut statuatur a Nonio plene relata verha Ciceronis, quae supra adscripsimus , lemma autem fuisse hoc: Supellex pro Supellectiles. — cf. l. Festi ante dictum quaeque adscripta sunt a nohis pg. 114 ad l. fros pro frondis. — 14. 15 ne scurrile sit Cic. ; nec scurrilis sit G. — subobscenum ne minicum G. — nec improbum H^. — 17 Sportas; add. L^, Bamh.: aut ab spartu quasi sparteas aut ab sportando (ab asportando L); gl., mrg. 'H, G: Sportas aut ab spartu '(sportu pr. H) quasi sparteas aut a portando (ab asportando G, ab sportando H), — cf Isid. XX, 9, 10: sporta vel quod ex sparto fieri solet vel quod sportat aliquid. — in mrg. H add. haec: sunt vasa quaedam ex sparto facta, in illis etiam positus fuit sanctus Paullus. — canest; machinam quandam hellicam ratus est Kritzius coll. Isidor. XX, 15, 4 hisce: lupus qui et cani- cula, ferreus harpax; id. coni. spartis; neutrum prohabiliter ; nec placet Lipsii illud cives. — panes Brossius apud Quicheratum ; quod ita prohes, ut dolum quendam ohsessorum referri existimetur obiecta ahundantiae cihariorum specie famem dissimulantium. — portis H^. — demittebant Aldus; dimittebant G. — 19. 20 in totam coenam Quicheratus; in tota caena L, H; in toto cena G; suspectum tamen illud totam; f. coco (*. e. coquo) in cenam, — coeptum G. — ex variis v.; ex acris H^; ex varis rell. — coniectum ed. a. 1476; cum coniectum G. — 21 Sodes, si audes (audis gl.) om. rell. Bamh., gl. — apud L^, H^, G. — ap. comicos ; ubi significat sodalis , iq&sis. — mrg. H sodes, socius, unde sodalis, — 22 prout si audes G. — 23 om. Bamb., gl. — hoc vilius M; hoc illius (ocillius prius L) G; humilius cdd. Gic. — dictu M; dictum V. — est, tamen simile est cdd. Cic pleriq. — 24 dissolvere cdd. Cic. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 261 177, 178 M. 1 SCIVNTVE, pro cognita smit. Cicero de || oratore lib. H: ars enim eorum est quae sciuntur; oratoris autem omnis actio opi- nionibus, non scientia continetur. INCIPIT PER T LITTERAM. 5 TETRET, foedet, poUuat. Pacuvius Periboea: b^luarum ut ecferarum adventus ne tetret loca. TETINEEIT, pro tenuerit. Pacuvius Medo: cedo, quorsum itiner tetinisse aiunt? Accius Clytemestra: 10 ut, quae tum fidem, me absente in r^bus dubiis, coniugei t^tinerit, nunc prodat victorem? Pacuvius Hermiona: tu6 iudicio quae omnes Graios t^tinerim. TETVLIT, tulit. Accius Andromeda: 15 don^c tu auxilium, P^rseu, tetulistl mibi. Caecilius Hypobolimaeo: erumnam p§,riter tetulisti meam. TAXIM, sensim vel obculte. Pomponius Buccone adoptato: clandestino tacitus taxim p^rspeotavi p^r cavum. 20 TEMERivs. Accius Didascalicon lib. II: . . . sed Euripidi', qui chords tem^rius in fabulis. 1 II, 7, 30 II 5 Pacuvius Periboea || 7 Pacuvius Medo || 9 Accius Clyteme8tra|| 12 Pacuvius Hermiona || 14 Accius Andromeda || 16 Caecilius Hypobolimaeo jj 18 Pomponius Buccone adoptato || 20 Accius Didascal. II. 2 earum remm est cdd. Cic. — 5 fedet J3j, G. — poUuit H^. — Petriboea I/,, — 6 ut ecferarum vel haec ecferarum M; ac ferarum C. — necteret pro ne tetret H^ ; ne taetret ed. Bas. — 7 tentinnerit H^. — laetiores magisque rei congruentes anapaestici numeri quam trochaici, quibm etiam conveniunt haec verba. — 8 cedo Me; credo C. — quorsom L^. — itiner Ald.; itinere G. — tecinisse -BTj. — 9 Clitemestra L.^, H; Cletemestra L^. — 10 ut quae tum fidem me absente in r. d. coniugei (jpro coniugii) M; ut quae tum absentem r. d. coniugem C. — 11 probat cd. N. Fabri. — id. victorem; ultorem (uU- torem L^) C; f. ultro. — 12 germiona ij. — 13 tuo Vossius; sub v. — Graios Me; grados C. — -si recte habet iam versus, verba sunt Hermionae ad Orestem vel Pyrrhum pulchritudinem eiu^ extollentem. — tetinerim pro deti- nuerim, devinxerim. — 16 hippobolimen C (ippobolimen H^; in eod. post n rasura). — 18 obculte L^; ed. Bas.; Paris. 7665; 6; occulte L^, H; Bamb. — adoptatu C. — 19 cavum Me; cautum C. — 20 om. Bamb., gl. — Ascius G. — Didascalico (Didascalo G) C. — 21. 22 erupidis, m. 2 eurupidis L. — Euripides Madvigius. — sei Eiiripidi' qui choros temerius incilabit Lachmann. Op. 70. — qui choros temerius in fabulis; liaec nisi truncata su/nt in fine, apparet supplendum illud adhibuit vel tractavit. 262 NONIVS MARCELLVS 178. 179 M. TESTATIM. Pompouius Verre egroto: iam istam calvam conminuissem colaphis testatim tibi. TRACTIM, ut sensim, id est diutine, longo tractu. Plautus 25 Amphitryone: quid si ego illum tr§,ctim tangam, ut d6rmiat? .... TVDICVLARE, conmovere. Varro Marcipore: • ha^c in aeno bisve terve tudiculasse. TRAPS. Varro Parmenone: 30 fiilta tr^ps pronis in humum §,ccidens proxumae frangit ramos cadens. || TEGILLVM, diminutivum a tecto. Varro Sesquulixe: i iiigdre volitans visus aquam 6 niibibu' tortam indicat fore, lit tigillum past6r sibi sumat. TERTA, pro tersa. Varro "Exg) cs, jcsqI tvxi^S- aerea terta nitet galea. ^ idem Cato vel de liberis educandis: alii ita sunt circumtonsi et terti adque unctuli, ut mangonis esse videantur servi. TEMPERATVRA, pro temperie. Varro "A^^ov ^stQetg, tcsqI 23 Pomponius Verre egroto || 25 I, 1, 157 |1 28 Varro Marcipore || 30 Varro Parmenone || 1 Varro Sesquulixe || 4 Varro "Exco cs || 6 Varro Cato || 8 Varro "Jfifiov fisxQsig. 23 Testatim, minutim Banib.; mrg. H; minutim m. 2 add. in L; Testatim, minutatim gl. — aegr, H^, G. — 24 calvam habet H^; om. rell. — conmin. col. Bibheckius; colafis conmin. (comm. H) G. — ad v. supplendum Quicheratus, cum ignoraret scripturam Harleiani, haud inscite: iam istam colaphis comm. testam testatim tibi. — 25 cf. Charis. 196. — longo tractum L.^, Bamh. — 27 tractu Jv^. — 29 haec in aeno bisve; haeccine nobis Hj^; id. 2 hecine nobis; G hec inenobis; haec cin aeno bis L testante Bothio. — haec; scil. Peliae membra. — bisve M; bis v. — terve cd. N. Fabri; terne rell. — de Medea haec dicta; cuius res tetrametris trochaicis persecutus erat Varro in Marcipore. — 30 om. h. l. Bamb.; Traps uardo parmenone gl. — Traba G. — Varro; cf. 494 pronis. — Parmenione C. — creticos agnovit Meinekius. — 31. 32 alta Oehlerus; alia cdd. bis. — accidens id. 494; accedens h. l. — proxumae (scil. arboris) Scal.; proxume cdd. hic; proxime 494. — cadens del. Quicheratus. — 1 Tegillum C, Bamb.; atque ita Non. — dimuminutivum Xj ; dimminutivum rell. — Tigillum a tecto gl. — sesqueul. C. — 2. 3 sotadeos agnovit Boeperus Philol. IX, 572. — iugere Scal.; cf. Paul. 104 iugere milvi dicuntur, cum vocem emittunt; vigere G. — visus Gulielmius; mulsus G; milvus lun.; quod vel ideo displicet, quod miluus ad Phaedrum usque semper fuit trisyllabum. — foro L, H^. — tigillum M; texillum (exil- lum prius H) G; ita 189, 19 L, H^: toxis; cet. cf. Plaut. Aulul. II, 4, 22; tegillum contra metrum v. — partor G^. — subi L, H^. — 4 usq L, H; nsQ G. — tixric H. — 6 area (capitalibus litteris L, H; de G siletur) L, H^; aerea H^, G. — gelea G. — ^ alii ita Me (alii Bentin.); alita C. — 7 atque (atquae prius H) H, G. — hunctuli C. — mangonis H^ ; magonis rell. — 8 "A[i[iov ft., n. qp.; ccaaov[iaasiCQSQiao C, exc. quod [isaasic pro [laasic H^, G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. H. 263 179 M. (pilaQyvQLas'. quaero, te utrum hoc adduxerit caeli temperatura an 10 terrae bonitas. TORTV, pro tormento. Pacuvius Doloreste: nam te in tenebrica ea^pe lacerabo fame clansam ^t fatigans artus tortn distraham. TONSVS, pro tonsura. Plautus Amphitryone: 15 siira, pes, statura, tonsus, 6culi, nasum vel labra. Accius Amphitryone: sdt qnaenam haec muli^r funestast v^ste, toosu liigubri? TVBVECINARI significat raptim manducare. Titinius Proelia: tubiircinari sine me vultis r^Uquiaa. 20 Plautus Persa: tuburcinari d^ suo, siqufd domist. Turpilius Boethuntibus: Mel^sia, intus c^ssas? credo hercle, h^lluo tuburcinatur. 25 TABiFiCABiLE vel TABIFICVM. Accius Medea: pemeici orbificor liberorum l^to et tabific4bili. Cicero Tusculanarum lib. IIII: atque ut hae tabificae mentis perturbationes sunt. TVATIM, tuo more. Plautus Amphitryone: 30 ^ccerd iam tuatim facit. 11 Pacuvius Doloreste |J 14 I, 1, 288 || 16 Accius Amphitryone H 18 Titinius Proelia 1| 20 I, 3, 42 || 22 Turpilius Boethuntibus || 25 Accius Medea || 27 IV, 16, 36 II 29 II, 1, 4. 9 hoc pro huc; qiwd reposuit Quicheratus. — 11. 12. 13 Tortu (bis) Guietus; Torto cdd. — sed nescio an retineri possit illud, sicut habes 130 iusso pro iussu. — Dul. H^, G. — tenebrica, om. in, Scal. in Varr. de re rust. pg. 246 ; qui male iungit cum fame; tenebricas (seq. s) C. — illud saepe ablativus, non adverbium. ita Cic. in Prognosticis dixit scopulorum saepe; Ov. Trist. IV, 1, 81 portarum saepe. primum id notatum a Mercero, qui pulchre comparat Eurip. Bacch. v. 549 CKoriaiGL kqvtivov srpKrars. — clausam O. lahnius Herm. II, 232, ut ad Electram pertineat; clausum C. — 16 vel corrvptum. — 17 sed H, G. — haec mulier funestast M; haec estmulier funestat C; haec m. est fnnesta Voss. — et tonsu pr. H; consu L^. — 18 Praelia ed. Bas. — 19 post h. v. add. H v. 20, tum rursus 19; sed haec punctis deleta. — 21 domi est cdd. Pl. ; domi sit C. — 22 Boethumtibus L^ ; Boethantibus H^ ; Boethontibus L^, H^, G. — 23 Melesia BergJcius; Melexia (Melexea L) C. — cessat C pr. H^. — helluo C. — 25 Tibific. H^. — tabiscium L. — media H^. — 26 pernici Guliehn.; parneti L, H^; pameci H^, G. — lecto H^, G. — 27 ut haec meliores cdd. Cic. — 28 perturbationis C. — 29 cf. Charis. 196 tuatim. — 31 facit C; facis Flaut. 264 NONIVS MARCELLVS 179. 180 M. TETKITVDO. Accius Philocteta: quod te obsecro, haece ne aspernabilem t^tritudo mea || me inculta faxsit. 1 TEMNERE, contemnere. Lucilius lib. XXX; quodque adeo fuerint, qui te temsere superbei. Vergilius lib. VI: discite iustitiam moniti et non temnere divos. 5 TAXIS, pro tetigeris. Varro Modio: sed, 6 Petrulle, ne meum taxis librum. TIPPVLA, animal levissimum, quod aquas non nando, sed gra- diendo transeat. Varro Bimarco: lit levis tippdla lymphon frigidos transit lacus. 10 Plautus : levior es quam tippula. TONESCIT, pro tonat. Varro Bimarco: tiinc repente ca^litam altum tonitribus templiSm tonescit. TRANSENNA, non, ut quidam putant, transitus est, sed fenestra. 15 Cicero de oratore Jib. I: nunc pete a Crasso, ut illam copiam ornamentorum suorum, quam constructam uno in loco quasi per trassennam praetereuntes strictim aspeximus. — Sallustius Histo- 32 Accius Philocteta || 2 Luc. 1. XXX || 4 VI, 620 || 6 Varro Modio || 9 Varro Bimarco 1| 11 Plautus; cf. comm. || 13 Varro Bimarco || 16 I, 35, 162 || 18 Sallustius Hist. IL 32 Tertritudo JEZj. — filoctita C. — 33. 1 quod te obsecro; cf. Verg. Aen. VI, 363 sqq. — haece ne M; ne haec C. — tecritudo L^. — mea me inculta Scdl.; mea inocculta C. — fax sit H; faxit ed. Bas, — quod te ob- secro, aspernabilem | ne haec tetr. mea me inculta faxit Hermannus. — 3 quod pro quot (ita Scal.) positum videtur prohahile. — te temsere; te tempsere I)ousa pater; te temnere H^; temere L^; demnere id. testante Zangem. m. 2; temnere H^, G. — superbei; superbi Housa pater; superbum C. — 5 et contempnere G. — 6 V.; cf. 176 scenatilis. — 7 sed petule — liberum C. — 8 tippula; cf. Paul. 366 tippula. — 9 (item v. 13) uimarco C. — 10 ut om. L, Hi. — limfon C. — frigidis L, H^. — 12 cf. Hor. c. III, 9, 22. — comparant Pers. II, 2, 62 neque tippulae levius pondust quam fides lenoniae ; quem Paul. adfert l. m. — quod si recte habent, nt probabile est, Noniana, post levior es finis versus fuit. — 13 uim. C. — 16 est, sed M; sed est v. — Trausena, fenestra gl. — etiam trasenna, trassenna invenitur; cf. Bitschl. comm. in Pers. IV, 3, 11; item quae infra notata sunt a nobis. — 16 Cic; cf. 512 strictim. — similiter nunc petes cdd. Cic. — 18 transsennam L, H; transennam G. — strictam H^. — in lucem proferat add. ap. Cic. — Sall. (Salastius L^; ed. Bas.); cf. 286 l. detnittere, desuper mittere; Serv. in Aen. V, 488; Macrob. III, 13, 6 sqq.; qui longe pleniorem reddit locum. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 265 180. 181 M. riarum lib. II: transenna demissum Victoriae simulacrum cum 20 machinato strepitu coronam capiti inponebat. TiRONEM positum pro ignaro. Cicero de oratore lib. I: fateor enim callidum quendam hunc et nulla in re tyronem ac rudem nec peregrinum et hospitem in agendo esse debere. TRVTINA. [M. Tullius] Cicero de oratore lib. II: ad oblectandos 25 animos, ad inpellendos, ad ea probanda, quae non aurificis statera, sed populari quadam trutina examinantur. — Varro de vita populi Romani lib. II: aut aliqua ex argentaria trutina aut lingula pensum prae se omnes ferent. || 1 TVRPARi, a turpidine. Cicero Tusculanarum lib. III: loTis §.ram sanguine turpari. TENERASCERE, tenerum esse. Lucretius lib. III: scilicet in tenero tenerascere corpore mentes. 5 TRiciNVM, tardum et quasi intricatum vel siccum et sine suco, ut sunt capilli, qui graece tQtxsg dicuntur. Varro Eumenidibus: *quod tunc quaestus tricinus erat, nunc est uber'; ut quaestus sit Juzut ita magnus. 21 I, 50, 218 II 24 II, 38, 159 || 26 Varro de vita pop. Rom. II || 1 III, 19, 45 (Ennius Andromacha) || 3 III, 765 || 6 Varro Eumenidibus. 19 praec. ap. Macr.: praeterea tum sedenti. — transsenna JS. — in transenna (trasenna Bamberg. m. T) male Macrobivs. — demissum Parisin. Macrdb.; dimissum cdd. l. utroque. — victoriale L. — simulachrum H. — cum om. L. — 20 chinato L. — cum mach. strep. tonitruum Macrob. — cor. ei imponebat id. — pg. 286 perperam tradita verba in hunc modum: cum machinis strepitu dimissum Victoriae simulacrum coronam capiti inpone- bant. — ap. Serv. om. rell. haec leguntur: machinato strepitu transenna corona in caput (in capite) inponebatur (ponebatur). — 21. 22 frater enim C. — hinc L, H^. — re om. L, sed cf. comm. in v. 26. — tyronem G. — 23 atque hosp. cdd. Cic; ospitem L^. — in agendo cdd. Oic; concedo C. — 24 M. TuUius om. ed. a. 1476. — ab oblectandos L. — 26 ad implendos G. — aurif . Cic. ; artificis C. — 26 trutinare L^ , H^ ; trutina re L.^ . — exani- mantur H^. — 27 puto ut. — argentaria; sc. tabema. — lingula v. d. ap. Quicheratum; lingua C. — 28 per se Gs. — ferent {seq. t); f. ferre. — non abJwrret a probabilitate his verbis a Varrone notari scriptorum aequalium niviiam circa dicendi genus curam. — 1 a turpidine L; a. turpitudine rell. — turpido, ut dulcido, gravido. — III L^; IIII rell. — 2 haec ex Ennii Andromaclia; cf. Fab. 169 sqq. — 3 Lucilius cdd. — 4 mentem Lucretius. — 5 Trichinum Aldus; sed cf. seqq. — et quasi intricatum M; et q. impe- ditum (inp. L^; ed. Bas.) v.; at gl.: Tricinum, tardum, intricatum. — sncn i, ; Lugd.; Paris. 7665; 6. — 6 et sunt H^. — grece L.^, H; greget L^. — tQixsc ed. a. 1476; tricis C, Bamb. — 7. 8 quod utrum pronomen sit an coniunctio non apparet. — questus L, H. — tricinus H^; v.; tricenus L, G; trucenus flj. — illa ut — magnus, quae aliena esse a Varrone intellexit Passeratius, f. secludenda. — haut ita add. M. 266 NONIVS MAECELLVS 181 M. TETRiCA est severa. Varro Tov JtatQog t6 naidCov, neQl TCaidojtouag: an, etiamsi audisset, reddere potuisset mulieri tetrice 10 [horrentis] educatam ad Appiam moribus bonis virginem? — Vergilius Aeneidos lib. VII: qui Tetricae horrentis rupis montemque Severum. TARDITVDINE et TARDITIE, pro tarditate. Plautus Poenulo: p6dagrosi estis dc vicistis cocleas tarditiidine. 15 Accius Alcmeone: atque ^ccos segneis sdmno et tarditudine. idem Diomede: raulta amittuntur tarditie et soc6rdia. TEMERITVDINEM, pro temeritatem. Pacuvius Doloreste: 20 heu, n6n tyrannum n6vi temeritiidinem? TENTA, dictum pro extensa. Lucretius lib. II: tympana tenta tonant palmis et cymbala circum. idem lib. VI: duraque inhorrescens rictum frons tenta tumebat. 25 Lucilius Satyrarum lib. VI: tres a Deucalione grabati restibu' tenti. idem lib. XI: huc ubi concessum pellesque ut in ordine tentae. 9 Varro Tov naxQbs ro nai.8iov || 12 Aen. VII, 713 H 14 III, 1, 29 || 16 Accius Alcmeone || 18 Accius Diomede || 20 Pacuvius Doloreste || 22 II, 618 || 24 VI, 1195 II 26 Luc. L VI || 28 Luc. 1. XL 9. 10 tu patroso (patrosio H^; patros to G) pedion (pedioi' L; pediojr H^) TtSQi naiaonouacav etiamsi C. — audisset; puto voluisset. — poputuisset G. — mul. lun.; mulier C. — tetricae C pr. L^. — 11 horreniis C; dcl. horr. , quod ex Vergilii v. irrepsit, lun. — educatam (educata Quicheratus) ad Appiam (/". ad aviam) m. b. virginem (virginem Oehlerus add.; seq. Ver- gilius); ita M; G: ducat ad Appiam m. b. — recte si habent nostra, agitur de puella a genetrice abiecta et in pudica domo educata, ae tum rursus a matre requisita. — 12 Verg.; cf. 390 severum, asperum. — 13 ingens hic Nonii stupor. — tetrice (tretice, m. 2 treticae, H) C. — rupis Me; rupit C. — 14 Tarditudinem et tarditiem cdd.; Tarditudine, tarditate gl. — 15 quodagrosi G. — ac vicistis om. id. — cocleas G; cocleam cdd. Pl. — 16 Acc. Alcm. om. L. — Actins H. — Alcmaeone lun.; Alcmene H, G. — 17 segneis; signas L; signis H^^; segnis H^, G. — 18 am. Bentin.; mittuntur {praec. a) C. — tarditie ed. a. 1476; tarditia {seq. e) C. — gocordia H^. — 20 temeritate cdd., non gl. — Dul. H^, G. — 21 h., n. Me in notis; euno C; f. heus, n. — 25 duraque om. L. — inhorr. rictum Butgersius; in ore iacens rictu C; inhoretiacet (vcl inoretiacet) rectum cdd. Lucr. — tumebat Lachm.; manebat C; mebat cdd. Lucr. — 27 deucaligine H^. — grabbati L^, H, G. — 29 huc M; hic C. — ordine v.; ordines (ordinis prius G; ordine HOj) C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 267 181. 182 M. 30 et [in] lib. XXX: hic ut muscipulae tentae atque ttt scorpio' cauda sublata. 1 TRISTITAS, pro tristitia. Pacuvius Atalanta: || quid istiic est? vultum qua^ caligat tristitas? Turpilius Leucadia: antefacta ignosco. mitte tristitatem, D6rcium. 6 TORPORAVIT, pro torpefecit. Turpilius Hetaera: eru' stupidus adstat: ita eius aspectiis repens cor torporavit homini amore. TiTVBARE, trepidare. M. Tullius Philippicarum lib. XIIII: titubare, haesitare, quo se verteret nescire. — Vergilius Aeneidos 10 lib. V: vestigia presso haut tenuit titubata solo. Terentius Heautontimorumeno : verum illa nequit titubet. 15 TORTOR, pro torqueor. Pomponius Decuma fullonis: 6t ubi insilui in c6culeatum eciileum, ibi toliitim tortor. TVNICARE, pro vestire. Varro Logomachia: haec lanigeras det6nderi docuit tunicareque homiillnm. 30 Luc. 1. XXX II 1 Pacnvius Atalanta || 3 Turpilius Leucadia || 5 Turpi- lius Hetaera || 8 M. Tullius Philipp. XIV (sed cf. comment.) || 9 V, 331 || 13 II, 3, 120 II 15 Pomponius Decuma fuUonis || 17 Varro Logomachia. 30 cf. 265 contentum — extensum; 385 sublatum, erectum. — 31 muscipulae tentae; m. tantae cdd. 385; muscipula (mosc. L^) tentae (tentei L; tenta H^) h. h; muscipula contenta 265. — atque (adque jL,) ut cdd. 385; om. ut 266; h. l. atque H^; eaque L; aque H^, G. — scorpius cdd. 385. — 1 Tristitas Guietus, al. plures; Tristitias cdd. — 2 istuc prius G; istic H, L, G post ras. — quae caligat Buechelerus (potuit calligat; cet. caligandi vcrbum iam db Scal. inventum); alligateque (alligataeque H) C. — tristitias G. — 4 antefacta ignoscD. mitte Grautoffius; antefacta igne committo G. — ignosco cum accusat., ut ap. Plaut. Amphitr. I, 1, 101 ignoscamus peccatum suum. — tristitatem Guietus; tristitia ante C. — Dortium L, H. — 5. 6 torpefacit Bamb.; Paris. 7665; 6. — Hetaera (ita iam Bentin.): herus lun.; hetererus C. — eius pyrrichiacum ; cf. Lachm. ad Lucr. I, 149 ; III, 374. — 8 non cxstat hic locus ap. Cic; confert Bothius Phil. II, 29, 74 haerebat nebulo; quo se verteret, non habebat. — 9 hesitare L, H^. — verteret v.; vertere C: — 12 aut X,; haud H.^. — 13 eautontimorumenon L, H {m alterum add. Jffij); Heaut. ed. Bas. — 14 nequit etiam Ter. cdd. — 15 D. f. Bentin.; fuUonis ducum C. — cf. comment. in 4 l. tolutim. — cocleatum C (colleatum L^). — ubi L, H^. — 17 logomacheia L. — cet. cf Porphyr. in Hor. sat. II, 4, 1. — 18 hec H^, G; hiclec L^; id. m. 2 hillaec; ille H^. — Minervam signi- ficari putat Popma. 268 NONIVS MARCELLVS 182. 183 M. TiTiONEM, fustem ardentem. Varro de vita populi Romani lib. II: contra a novo marito cum item e foco ignis in titione ex 20 feleici arbore et in aquali aqua adlata esset. INCIPIT PER V LITTERAM. VVLGAVIT, honeste positum, vile habuit et quasi in vulgus dedit. Plautus Amphitryone: huius, quae me absente c6rpus vulgavit suum? 25 [vulgare, in vulgus dare et quasi multis audientibus ac non tacituris dicere.] Vergilius lib. X: quid me alta silentia cogis ' rumpere et obductum verbis vulgare dolorem? Varro "Ovog XvQas: iurgare coepit, dicens: 30 quae scis age quei in vulgum vulgas art^mque expromis in^rtem? || VEGET, pro vegetat vel erigit vel vegetum est. Pomponius l Maiali: animos V^nu' veget voluptatibus. Ennius Ambracia: et aequora salsa veges ingentibu' ventis. 5 Varro Manio: nec natus est nec morietur: viget, veget, ut- pote plurimum. — idem "Ovog KvQag: divum lyram qua mobilem sol harmoge quadam gubernans motibus diis veget. VERECVNDVM est audax et confidens. Plautus Amphitryone: 10 19 Varro de vita pop. Rom. II || 24 Plautus Amphitryone || 27 X, 63 || 30 Varro "Ovog Xvqas || 1 Pomponius Maiali || 4 Ennius Ambracia || 6 Varro Manio H 7 Varro "Ot-og ^v^as || 10 III, 2, 20. 19 fustum L^. — Varro; cf. 302 felix, fructuosus. — iungenda haec cum fragmento, quod legitur pg. 112 s. v. Faxs, intellexit Scal. — 20 ignis ante illud in titione add. Quicheratus, post arbore Thilo. — in tione G; in itione L. — 21 felici cdd. 302; felaci h. l. — et in aquali aqua lun.; et iam qualis qua cdd. h. l.; et in aequali aqua 302. — 23 pro vile h., sed pro eras. H. — in vultus Xj. — 25 huius, quae Schroederus; cuiusque C. — ucorpus Ij; ut- corpus iZj. — vulga sum L^; vulgata sum L^, H^. — 26. 27 vulgare — dicere ut glosema ad Verg. locum adscriptum secl. M; habet etiam Bamh.; in quo exempla huius l. omissa. — X cdd. 382 s. l. rumpere; XI hoc loco C. — 29 dolorem e Verg. add. docti. — 30 V. "Ovoc Ivgac: iurg. ex eis, quae sunt 230 s. l. vulgus, supplevit Me. — decoepit, sed de punctis notato, H. — 31 age, quei M, qui et metrum notavit; atque cdd. l. utroque. — 1 pro vegeat H^. — 4 Ambrachia C. — 5 equora L, H^. — 6 veget pro viget L, H^. — veget; huc pertinet Nonii illud vegetum est. — 7 idem; cf. pg. 100 l. diis. — 8. 9 quam mobile (movile H-^, G, L, in quo mo supra add.) divum lyram sol aroge (arege G^) quaedam g. m. d. v. h. l. C. — 10 est habent Bamb., H^; idem m. 1 add. in L, del. H^, om. G. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 269 183.\184 M. 'sfc est, vera pra^dico: nisi etiam hoc falso dici insimulaturus es.' — 'nimis verecunda es.' VENOR, circumvenior. Ennius Nemea: 15 teneor consipta, undique venor. VICISSATIM, per vices. Naevius Belli Punici lib. IIII: vicissatim volvi victoriam. VISCERATIM. Enuius Andromeda: ^ 20 alia fluctus differt, dissupat visceratim membra; maria salsa spumant sanguine. VNOSE, simul. Pacuvius Iliona: occidisti! ut multa paucis verba unose obnuntiera. VTRASQVE, pro utrimquc vel utrobique. Hemina Historiarum 2.5 lib. IIII: in Hispania pugnatum bis. utrasque nostri loco moti. — Caecilius Titthe: atque hercle utrasque te, cum ad nos venis, snbfarcinatam vidi. VIVVM, pro vehementi vel novo. Vergilius Aeneidos lib. I: 30 paulatim abolere Sychaeum incipit et vivo temptat praevertere amore. VEGRANDE, valde grande. Lucilius lib. XXVI: non idcirco extollitur nec vftae vegrandi datur. 1 VANANS dictum pro fallens. Accius || Alcmeone: 14 Ennius Nemea || 16 Naev. Bell. Pun. IV || 19 Ennius Andromeda || 22 Pacuvius lliona || 24 Hemina Hist. IV || 26 Caecilius Titthe fl 29 I, 720 || 32 Luc. 1. XXVI II 1 Accius Alcmeone. 12 simulaturus H^; insimilaturus mel. Fl. libri. — es Pl; est G. — 13 nimis verecunda es cdd. Pl. et Non.; nimis iracunda es recte Lambin. — 14 menea prius G. — 15 consipta Scal. coll. Paul. pg. 62: consiptum apud Ennium pro conseptum reperitur; consepta L, H; concepta G. — 16 Vicisa- tim gl. — pervicit L^ ; id. 2 pervicices. — Nevius G. — 19 Visceratim, per viscera. per viscera 'punctis del. H; add. L^, Bamb., gl., mrg. H; om. G. — 22 unose pro univorse dictum recte statuit Lachm. comm. Lucr. pg. 230. — eliona H^. — 23 verba om. L. — 24 Vtraque Ald.; lun.; Me; Guietm; LacJim. comm. Lucret. pg. 104; sed videtur recte defendere illud utrasque Buechelerus libelli de decl. lat. pg. 32; quod pro genetivo habet coUatis eis quae sunt alias, alteras (Paul. p. 27), interutrasque. et hoc quidem septies in- venitur ap. Lucret. — utrobique Lachm.; utrosque C, Bamb. — Vtrasque, utrumque gl. — 25 bis Bentin.; vis G. — 26 Caecilius Titthe Me; caeleus tihe G. — 27. 28 te Me, et G. — suffarcinatam Me; suffraginatam L, H; subfr. ed. Bas., Gs. — septenarios, quorum prior finiretur post hercle, parum eleganter cum Bothio instituit Bibbeckius. — 30 sycheum H, G; psyceum L. — 32 Luc; cf. 297 ecferre, educere, provehere. — 1 failans L. — Actius H^. — Alcimeone (Alcimaeone) cdd. pg. 16 s. l. lactare; Alcmena h. l. 270 NONIVS MARCELLVS 184 M. tantum ut frustrando lactans, vanans protrahas. VANITVDO, pro vanitate. Plautus: pol, ego ut rem video, tu inventu'8 vera vanitudine. Pacuvius Doloreste: 5 *primum h6c abs te oro, ni me inexor&bilem faxis.' — 'ni vanitiidine aetat^m tuam turpassis.' VARIANTIA, pro varietas, Lucretius lib. I: talibus in causis nedum variantia rerum. 10 idem lib. III: prinicipiis, unde haec oritur variantia rerum. viSCVS positum pro viscera. Lucretius lib. I: visceribus viscus gigni sanguenque creari. [Vergilius Georgicorum lib. I: 15 tum laqueis captare feras et fallere visco inventum ; id est, tractu visceris.] Lucilius Satyrarum lib. XIIII: idne aegrist magis an quod pane et viscere privo? quod viscus? dederas. tu quidem hoc est viscera largi.t 20 VAGOR dictum pro vagitus. Lucretius lib. II: et superantur item; miscetur funere vagor. 3 Captiv. III, 4, 37 || \6 Pacuvius Doloreste || 9 I, 663 || 11 III, 318 |1 13 I, 837 II 15 I, 139 II 18 Luc. 1. XIV || 21 II, 676. 2 tanta G l. utroque. — ut om. h. l. cdd. — frustando H,. — protrahit C; neque est improbabile a Nonio data haec: tantum {vel adeo tanta) frustrando lactans, vanans protrahit. — 4 inventu's v. ap. Pl.; inventus cdd. — vera Pl.; vero a C. — 6 Duloreste (Duloriste L^) L^, H^, G. — 6. 7. 8 /taec diverbio videntur eonstare, ut et MibbecJcio visum; cuius quidem mirificae de h. l. alucinationes ; cf. libr. de tragoedia lat. pg. 245 sq. — puto agi inter Oresten vel Pyladen et unum ex filiis Nauplii, qui Aegistho auxilio venerant, vel senioribus huius sociis. — ni {pro ne) me Lachm. comm. in Lucr. II, 734; ne me Hermannus; nimis (nimi L^) C. — ni van. aet. t. turp. vel ni tuam turp. van. aet. M; ni turp. van. aet. t. C. — pessim^ his subiuncta a Lachm. quae leguntur pg. 160 s. l. prolixitudinem. — 10 illud talibus in causis ad priora pertinet ap. Lucr. — 11. 12 bis repetit L, sed haec omnia m. 2 punctis additis deleta. — principiis v.; principis (principus semel, sed mutat. in principis L, idem infra bis principis) C. — varriantia L bis, sed primo loco variantia. — 13 pro viscera M; pro viscere v. — Lucr.; cf. 224 sanguis. — 14 sanguemque prius H. — crearit L. — 15 — 18 Ver- gilius — visceris secl. M. — 16 capere H^. — 18 tractu visceris; tactu visci Passeratim. — Lucil.; cf. 470 largi. — 19 vicere prius G. — 20 tu quidem hoc est viscera largi cdd. l. utroque; quod viscus? dederas tu hillam, hoc est viscera, large (ita Gerlachius) M in ed. Luc. — 21 vargitus L, H^. — n om. L. — 22 superamtur L, H. — ite C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 271 184. 185 M. VETVSTAS et ANTIQVITAS vel felix vel sapiens vel mansueta est habita. Terentius in Heeyra: 25 qufs mest fortunatior vetustatisque adeo pMnior? VASTiTiES et VASTITVDO et VASTiTAS, horror et desertio et contagium. Plautus Pseudolo: distractio, discidinm, vastities venit. Accius Erysace: 30 sed atra defonnatu's veste et ta^tra vastitudine. idem Meleagro: quae vastitudo haec aut unde invasit mihi? || 1 M. Tullius de officiis lib. II: qui collectis ceteris causis elu- vionis, pestilentiae, vastitatis. — Pacuvius Teucro: quae d^siderio alumnum penitudine sqnales scabresque inciilta vastitiidine. 5 Varro Manio: ac periret squal^ scabreque, inliivie et vastitudine. VASTESCANT significat inhorrescant vel deserantur. Accius Phoenissis: iussft proficisci qu6quo vis gentum ^xulem, 10 ne scelere tuo Thebani vastescant agri. M. Tullius de deorum natura lib. II: quid iam de hominum 24 V, 4, 8 II 27 I, 1, 68 H 29 Accius Erysace || 31 Accius Meleagro || 1 II, 5, 16 II 2 Pacuvius Teucro || 5 Varro Manio || 7 Accius Phoenissis || 11 II, 39, 99. 24 Haecyra L, H. — 25 venustatisque Terentius. — 27 Pseudolo L, H^ ; Pseudulo H^, G. — 26 cf. cum hoc et seq. l. pg. 415 vastum; 417 vastitas. — 29 Erysace; ericacec L^; erisaces L^; ericaces {seq. s) H^; erisace H^ ; Eurysace ed. Bas. — 30 sed atra deformatu'8 veste et taetra vastitudine M (sed atra veste iam Scal. — deformatus Me); sed ut ratus taetra (ratusta etra L, H^) veste et v. tradeformatuis C; in H puncta supra ratus tria , quae tamen ex adversa pagina macula tracta originem duxere. — f.: . . . sed atra veste et ta^tra vastitudine | d^formatu'8. — 32 mehe coll. Quintil. I, 5, 21 Bergkius. — 1 cf. 104 eluvio. — collegitis (coUigitis H^) C. — cae- teris H — 2 Pacuvius; cf. 152 l. paenitudinem. — 3. 4 desidero L. — poenitudine squales ed. Bas.; penitudines quales L, H. — scabresquae C. — 6. 6 Varr. l. recte, nisi fallor, huc revoeavit Quicheratus ; nam in libris finem sequentis l. obtinet. — videntur enim haec propter eundem Pacuviani fragmenti exitum omissa prius, deinde de margine in alienum locum delata. — Varro; cf. comm. in Varr. pg. 125 s. L inluvies. — ac periret squale v.; asperum valde (Id in ras. L^) C. — inluviae priu^ L; illuvie rell. — 7 desiderantur L, H^. — om. h. l. Bamb.; Vastissant, disserant, solenter (Z. desolentur) gl. — fenissis L, H; Foen. ed. Bas. — 9 quoquo vis gentum exulem M (quovis gentium exulem Voss.)] exilium quovis gentium v. — gentum; cf. comment. in Acc. V. pg. 84 s. l. congenerat. — 11 M. Tull.; cf. 417 vastitas; de deorum uatura cdd. 417 ; de oratore h. l. — iam om. G. 272 NONIVS MARCELLVS 185. 186 M. genere dicam, qui quasi cultores terrae constituti, non patiuntur eam nec immanitate beluarum ecferari nec stirpium asperitate vastari. — Sallustius in lugurta: aberat mons fere milia pas- sum XX, tractu pari, vastus ab natura et humano cultu. 15 VICISSITATEM, pro vicissitudinem. Accius Phoenissis: vicissitatemque inperitandi tradidit. VLSO, pro ultus fuero. Accius Erigona: qui, nisi genitorem lilso, nuUum meis dat finem miseriis- VERRVNCENT, id est vertant, Accius Aeneadis aut Decio: 20 te sancte venerans pr^cibus, invicte, invoco, portenta ut populo, patriae verruncent bene. Pacuvius Periboea: veniam precor petens, ut quae egi, ago, axim, verrunc^nt bene, Afranius Divortio: 25 'haec ponito.' — 'avorruncent cum syrma simul,' VILITANT, vilem faciunt, Turpilius Lindia: quin m6neam, quin clamem 6t querar lua vitia, quae te vilitant, VILICARI est rusticari vel villae praeesse, || Pomponius Er- l gastilo: 'longe ab urbe vilicari', qu6 erus rarentdr venit.' — 'non enim vilic&,ri, sed dominarist mea sent^ntia. Afranius Suspecta: 5 14 48, 3 II 16 Accius Phoenissis || 18 Accius Erigona || 20 Accius Aeneadis || 23 Pacuvius Periboea || 25 Afranius Divortio ]] 27 Turpilius Lindia|| 1 Pomponius Ergastilo || 5 Afranius Suspecta. 12 paciuntur L^. — 13 immanitatem L, H^. — etferari H^, prius L. — 14 vastari Cic; vastare C. — in iniugurtha H. — lugurta prius L; lugurtha rell. — passum C. — 15 vastatus L, prius H. — ab (a prius H) natura om. L, G; del. H^. — post illud cultu seq. Varro Manio; v. l. superius. — 16 vicissitudine cdd. — foenissis (fen. H) C. — 17 inp. C. — 18 Vlso Vossiv^; Vllo cdd. — uUtus pr. L. — Erigone Passerat.; Epigonis Me; epigone C. — 19 genitores L, prius H. — ulso; uUo (nullo L^) C. — eis H, G. — 20 cf. 74 averruncare. — Veruncent, vertant gl. — Aeneidis C. — 21 venerana H^; lun.; verans rell. — praecibus L, H^. — 22 populo, patriae; cf. Hor. c. III, 6, 20. — verruncent ed. a. 1476; verruncant C. — 23 Pacuv.; cf. 505 axim. — 24 veniam precor Gulielm.; prec. (praeocor L^; praecor H) v. C. — axim; exim cdd. h. l.; vel axim id. 505. — 26 haec (sc. res ad mundum mulierum pertinentes) M; et C. — avorruncare jpro furari, rapere, ut aver- tere. — f. sine diverhio: et {vel haec) pone (praepos.) te avorruncent cum syrma simuL — 27 Vilitare, ut nobilitare. — 28 quaerar L, H. — 1 Vili- care gl. — pre esse H. — Pomp,; cf. 164 rarenter. — 3 vilicari C. — eris C. — 4 enim om. C. — dominari mea est h. l. minus eleganter C. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 273 18C M. in Norsinos iam, qaantum pote, explodam hominem, ut vflicetnr. Turpilius Paraterusa: ego etiam nondum hic vilicabar, Pha^dria. 10 idem Hetaera: illic ante urbem vflicor. nunc rus eo. VINNVLVM ♦ * * vmnulutn sensi locum; id est inlecebram. — Plautus Asinaria: 15 compellando blanditer, dsculando, oratione vinnula, venustula. VITABVNDVS, pro vitans. Sallustius Histor. lib. IH: duos quam maximos utris levi tabulae subiecit, quam super omni corpore quietus invicem tracto pede quasi gubernator existeret. 20 ea inter molem atque insulam mari vitabimdus classem hostium ad oppidum pervenit. VOLENTIA, id est, quae vellent. Sallustius Historiarum lib. HH: multisque suspicionibus volentia plebi facturus habebatur. VALENTIA, fortitudo. Naevius Danae: 25 omn^s formidant homines eius valentiam. Titinius Setina: sapientia gubemator navem t6rquet, non val^ntia. 8 Turpilius Paraterusa U 10 Turpilius Hetaera || 13 comicus incertus || 14 I, 3, 69 II 17 Sallustius Hist. III || 22 Sallust. Hist. IV || 24 Naevius Danae XII || 26 Titinius Setina. 6 in N. Bergkius; in horpinos C. — pote lun ; potei {ut ego notavi pote) ii ; potes rell. — 7 explotam — vilice {seq. Turp.) L. — 8 Paterusa G; Paraterus L^. — 9 ego etiam nondum Grautoffius; ego nond. et. C. — huic (hic H^, G) ex sequentibus putes irrepsisse. — vilicar L, H^. — faedria G. — 10 hetera L; ethera if, ; etera H^, G. — 11 illic ante urbem vilicor M; huic (hic H^, G) vil. a. u. G. — 12. 18 Vmnulum X,. — Vinnulum, dilecta bile (Z. delectabile) gl. — excidit nomen comici et vinn. — 14 illecebram M; illecebrosum Quicheratus; illecebrum (inl. L) C, Bamb. — 16 ven. Pl.; venusta C. — auscultando orationi vinnulae, venustulae pulchre Acidal. — 17 histo- riae C. — duos om. I/. — 18 qua super ed. a. 1480. — 19 tracto pedes C; tracto pede Ald.; tractu pedis minus bene ed. a. 1476. — quas L, H^. — existeret v.; extiteret C. — 20 molem ed. a. 149S; inolem C. — molem; i. e. munimenta hostium in litore extructa. — atque lun.; quae C. — ante mari (ari H) quiddam videtur excidisse veluti tranquillo. — honestium L, flj. — 23 mnltisque; f. multorumque sive vulgique; cf. comm. in Luc. v. p. 284 s. l. differre, dividere vel scindere. — pleui L^. — 24 damne L, prius H; dane rell. — 25 hom. Voss.; hominis C. — eius {ei prius G); i. e. lovis. — voll. Xj; id. 2 vol. — 26 cf. comm. in 19 l. truam. — Setina v.; sedin C. NoKi AIabc. C. D. eJ. L. Mveli<eb. 18 274 NONIVS MARCELLVS 186. 187 M. VOMICA+, concava loca, vetustate exesa. VOMICA * * * Lucilius lib. XXVIIII: 30 Cironeo et ii6n mortifero adfectus vomicai vulnere. VIEIATVM dictum est magnarum virium. Lucilius lib. XXVI: c6ntra flagitium nescire b^llum, vinci a barbaro vfriato, Annibale. VESCVM, minutum, obstusum. Lucilius lib. XXVI: 35 qu§,m fastidiosum ac vescum [cum || fastidio] vivere 1 Vergilius Georgicorum lib. III: nec vescas salicum frondes. Afranius in Sororibus: ad piier est, vescis, mbecillis viribus. 5 VOLVP, pro voluptate. Plautus Asinaria: bic senez, siquid clam uxorem suam animo fecit volup. VIRGINDEMIAM, ut vindemiam, hoc est virgarum adparatum vel demtionem vel decerptionem ob verbera. Varro Agathone : ♦ * * Naevius Lampadione: lo 30 Luc. 1. XXIX II 32 Luc. l. XXVI || 35 Luc. 1. XXVI || 2 III, 175 || 4 Afranius Sororibus 1| 6 V, 2, 92 || 9 Varro Agathone || 10 Naevius Lampadione. 28 Mc hausta quaedam; nam vomicam in Luc. v. significare loca con- cava, vetustate exesa ne Non. quidem potuit credere. — sed quid exciderit, ohscurum. — Vomica, cava gl. — exesa Bamb.; exaesa G {L prius excaesa). — 31 Chironeo Dousa pater; tyroneo C. — vomicai M; vomica et v. — vulnere ed. a. 1476; vulnera C. — de Chironeo vulnere dictum comm. in Lucil. XXLX, 65. — 32 magnum virum prius L. — 33 nescire bellum M; n. bello C. — vici prius H. — 34 viriato Non.; Viriatho Lachm. comm. in Lucr. 329. — anibale G^; hannibale H^. — a Luc. haec fere putamus venisse: vinci a barbaro Viriato, Annibale fuerant qui superiores duce. — 36 cf. Gell. XVL, 5, 6 sq.; quo tarnen non usus videtur Non. — obstusum (quod ad LmcHH v. spectet) M; obscurum cdd.; om. gh — 1 vescum vivere Gerlachius ; vescum fastidio (v. cum fast. H^, G) vivere C. — 2 libro IIII L. — 4 Afran.; cf. Philargyr. in Georg. ILL, 175. — 5 at C pr. L.^; ah, puer est Fhilarg. — inbecillis H^ ; inbecillus relh; vescus, inbecillus Philarg. — 6 Volup Lj. — om. h. et seq. duo l. Bamb. — 7 si quiddam H^. — suo cdd. Pl. — faecit {pr. facit) H. — voluptare L, H^. — 8. 9. 10 Virgendemiam a virgis, ut vindimiam gl. — Virgidemiam Scal., ut in Budente fertur, v. 636; sed a Naevio fictum virgindemiae vocabulum ad exemplum vindemiae, et id a Varrone, puto etiam a Plauto, non mutatum. — vindemia L. — illud vel demt. non delend. — dempt. ed. Bas. — vel dec. ; vel de in ras. L^. — decerptionem ob verbera Bentin.; decreptionem (decept. H^) ob verra C. — Varro Agathone; recte statuit Buechelerus propter alienum a Varronis aetate advefbium antidhac de Naevio potius auctotre vers. scq. cogitandum; et aberrai^se Ubrarios ab Agathone Varronis ad illud Lampadione scite coniecit Boeperus. DE qONESTE SET NOVE DICTIS. II. 275 187 M. quid tristiorem video te efcse quam antidhac, Lampadio? numquid familiaris filius amat, nec spes est auxili argentariei, ideoque scapulae m^tuunt virgind^miam? 15 VERACIAM, magnarum virium. Varro Meleagris: si non malit [vir] veraciam uxorem habere Atalantam. VVLGA, capacitas vel sinus cum laxitate. Lucilius lib. II: in bulgam penetrare pilosam. Varro Sexagesi: eo ut viaticum ex arcula adderem in bulgam. 20 VEKRVNCAM positum pro loco edito. Cato libris Originum: censeo, inquit, si rem servare vis, faciundum, ut quadringentos aliquos milites ad verrucam illam ire iubeas eamque uti occupent imperes. VIBICES, plagarum vulnera. Cato de falsis pugnis: ubi societas? 25 ubi fides maiorum? insignitas iniurias, plagas, verbera, vibices, vis, dolores atque carnificinas per dedecus atque maximam con- tumeliam inspectantibus. 15 Varro Meleagris || 17 Luc. 1. II || 19 Varro Sexagesi | 20 Cato libris Oiiginum (Gellius) U 24 Cato de falsis pugnis. " 11 te a Carrionis abest membranis. — antidhac Carrio Emend. II, 16; angit hac (agit hanc, m. 2 angit hanc, R) C. — 12 Lampadio, numquid Me; latnpadionem qnid C. — familiaris v.; familiares C. — 13 nec spes Carrio; haec spes C. — argentarii Carrio; argentaria C. — 14 virgindemiam ed. a. 1476; virgarumdemiam C. — 15. 16 Veraciam M; cf. infra; Viratium ed. a. 1480; Vercium cdd. — om. h. l. gl. — magnarnm virium (virum L, prius H); n. N. — cct. cum maiore librorum auctoritate adseratur illud virum, suspicor aliquando illud magnarum ex l. viriatum pg. 186 huc translatum aliamque a N. datam paraphrasin , ut puta: Veraciam, imitantem virum. — Meleagro {seq. a) C. — vir vid. delendum. — viraciam Scal.; viracciums L, viracius H, G. — olim fuisse veraciam l. ostendit Nonii. — 17 Vulga; cf. 78 bulga. — 18. 19 vulgam Non. ; bulgam docti. — eo utrum verbum sit an positum pro ideo, non constat. — adderem Perottus, addere C. — vulgam cdd. — 20 cf. Gell. III, 7, 1 sqq. — Verruncam L, H^; Venucam H^, G, Bamb.; Ver- rugam, locum qui emeneat gl. — Cato libris Originum; sequentia non ipsius sunt Catonis; sed quae l. m. paragr. 3 — 17 referuntur de Q. Caedicio ex Originum libris, ad hanc fere sententiam fuisse dicit Gellius; in fine tantum capitis se non iam suis, sed Catonis uti verbis testatur. — cf. quae notata sunt pg. 54 s. l. recepticium ad eiusdem Catonis, quem adfirmat esse Non., locum; item 145 l. nidulantur. — 21. 22 quadringendos H^. — verruncam L^. — ap. Gell. hacc: ad verrucam illam (sic enim Cato locum editum asperumque appellat). — 24 Vivices gl. — Cato; cf. Gell. X, 3, 17: in eo — libro, qui d. f. p. inscriptus est, ita de Q. Thermo conquestus est. — 25 maiorem L. — signitas id. — iniuriam C. — 26 vis Perottus 365, 59 ed. Ald., Bentin., probante Me; eis C; eos cdd. Gell. — quamquatn dubium an eis vel eos potius sit delendum, statu^ndumque olim in codice Gellii eis supra vibices scriptum, ut reponeretur vibiceis. cf. comment. in pg. 139 l. mordicibus. — carnificinas Gell.; carni- ficans C. — 27 inspectantibus etiam GelL cdd.; f. spectantibus. — seq. ap. Gell.: popularibus suis atque multis mortalibus te facere ausum esse? ;8* 276 NONIVS MARCELLVS 1S7. 188 M. VELLICATIM. Sisenna Historiarum lib. VI: nos una aestate in Graecia et Asia gesta litteris idcirco || continentia mandavimus, i ne vellicatim ac saltuatim scribendo lectorum animos inpediremus. VICTVRVS victoriam potiturus auctoritas prudentium putavit esse: Pyrrusne rex an Manius Curius proelio victurus esset. viRESCiT, maiorum virium fit. Furius poematis: 6 increscunt animi; virescit vulnere virtus. viRO etiam pro virtute naturali. Lucretius lib. II: concoctosque suo servaret et perdere viro. VENERATA, pro vcncranda. Vergilius lib. III: cursusque dabit venerata secundos. 10 VTER, pro uterus. Caecilius Imbriis: niinc uter cr^scit, non pot^st celari. VICATIM. Sisenna Historiarum lib. III: cum conplures menses barba inmissa et intonso capillo lugubri vestitu populum vicatim 15 flens una cum liberis circumiret. VVLTVOSVM. Cicero in oratore: in quo cum effeceris nequid ineptum sit aut vultuosum. VERMICVLATI, pro minuti. Cicero de oratore lib. III: 28 Sisenna Hist. VI || 3 prudentes (Gellius XIV, 1, 24) (| 6 Furius poematis || 7 II, 853 || 9 Aen. III, 460 || 11 Caecilius Imbriis || 14 Sisenna Hist. III II 17 18, 60 II 19 III, 43, 171 (Lucilius). 28 Vellicatim; cf. 168 saltuatim. — om. 1. Bamb. — Vellicatim, ut salutatim gl. — lib. VI om. G; cf. comm. in pg. 168 1. saltuatim. — aetate L. — 2 ac s. om. L. — imp. H, L^. — 3 Veturus iZi. — 4 Pjrrusne e. q. s. ; Gellii sunt XIV, 1, 24. — a manius, m. 2 inmanius H (an manius iZojj). — proeilio, m. 2 praelio L. — h Viriscit gl.; om. l. Bamh. — cf. Gell. XVIII, 11, 4. — poemaus L^. — Mc ad uUimum cum usus sit N. loco Gelliano compluries ex- cerpto, non videtur alienum a re adnotare versibus Furii non unum, ui putarunt multi, sed quinque contineri fragmenta, diversa inter se et seiuncta, ita quidem, ut quarto addendus sit quintus, relicui singillatim stent per se. — practerea in quinto reponendum videtur dum. — 6 increscunt Gell.; crescunt (crescent H^) C. — 7 natuli L^. — 8 concoctosque Lucr.; concoctasque C. — suos servare C; suo (ita v.) superare Forhiger; suo contractas {i. e. con- tiactans) cdd. Lucr. ; s. contractas; contractans; contractos Frisc. 722. — et verum vid. illud contractas. — 9 lib. (libro) VI C. — 11 pro uterus M; pro utero V. — cet. cf. exc. ex Char. arte (gramm. Lat. I, 540) uter, yaat^Q. — Imbris C. — li Vicatim, per vicos L^, Bamb., gl., mrg. H (per vices prius H). — Sis.; cf. 130 l. inmissum. — 16 cappillo L. — 16 circumibet i,. — 17. 18 Vultuosum; tristem add. G, L^, H^, Bamh., gl., virg. H. — efficeris i,. — neqnid ineptum aut vultuosum sit minus rotunde cdd. Cic. — 19 Vermiculati pro minuti M; Vermiculatim pro minuto C; Vermiculatim, mu- nutim gl.; cf. Lucil. frgm. l. inc. X cum comment. — de oratore Bentin.; in or. C. — libro IIII L. — etiam Orat. 44, 149 citantur hi versus. DE HONESTE SET NOVE DICTIS. II. 277 18S. 189 M. 20 lexis conpostae, ut teaserulae, omnes arte pavimenti adque emblemati' vermiculati! VENALicii positum pro venditoribus. Cicero in Oratore [Cor- nelianae lib. II]; neque me divitiae movent, quibus omnes Africanos et Laelios multi venalicii mercatoresque superarunt. 25 VOCAKE positum trahere, ducere. Cicero de oratore: si de 1 iure civili, tecum serram vocabit, || te, hominem prudentissimum, m his ipsis rebus, quas abs te didicerit, dicundi arte superabit. VERECVNDARi, verecundia teneri. Cicero de oratore lib. III: alterum cunctantem et quasi verecundantem incitabat. 6 VERSVTILOQVAS. Cicero de oratore lib. III: aa non nosse buius me versutiloquas malitias? videtis enim et versutiloquas et expectorat ec cou- iunctione facta esse verba. VNCINATVM, ab unco. Cicero Academicorura lib. IIII: nec ut 22 Orat. 70, 232 (orat. CorneliaQa II) || 25 I, 15, 6G n 3 III, 9, 3G || 5 III, 38, 151; ised cf. comm. H 9 II, 38, 121. 20 comp. V.; composui (conp. X,; G) et C. — tessuralae C pr. H^. — 21 pavimenti atque emblemati' vermiculati M; pavimento atque (adque X,) emblemate (emblaemate H, prius L) vermiculato cdd. Non. et Cic; cf. comment. Luc. l. m. — 22 Vemalici Bamh. — in Oratore [Cornelianae lib. IIJ M; in oratione Corneliana (Cornelia H^; Comelia ana L) lib. (libro L, H) II C. — Cic. verba sunt haec: ut et haec nostra in Corneliana {videtur olim fuisse in Comeliana secunda) et deinceps omnia. — quae sechisimus, ab eodem interpolatore adiecta, qui et Antipatri cognomen ex Oratore addidit Coelio pg. 108 s. l. exfundare et alia quaedam- notavit haud indocte. — minus artis legibus conveniret reponi in orationum Cornelianarum libro II, quoniam Non. verba Ciceronis ex Oratore sumpsisse apparet eumque non solere curare num, quae memorat ab auctoribus, quos adfert, ex dliis citentur scriptis iam supra dixi; cf. et comm. in pg. 113 fallaciloquentiae. — 24 venalicii ap. Cic, qui servos venales habent; cf. Pl. Trin. II, 2, 51. — 25 de orat. Me; in orat. C. — f. addend-: lib. I. — sin cdd. Cic. — 1 serram vocabit Me, qui serram vocare idem putat atque serram ducere; seram vocavit C; tecum communicabit cdd. Cic. — apparet altius haerere vitium; nam ut certum est Nonium scripsisse serram vocabit, ita ne hoc quidem potest esse sanum. quis enim prueter Non. existimabit vocare h. l. idem significare quod ducere? — teque h. pr. et peritissimum cdd. Cic. — 2 in om. G. — dicendi L^. — superabit Cicero; superavit C. — 5 Versutiloquax cdd. — Versuti. lo- quarum (sic) versuta gl. — non abhorret a stupoi-e Nonii putasse eum ap. Ciceronem inveniri versutiloquax, quamqtiam talia, qualia sunt doctiloquax, luciferax, simil., aetatis su/nt ultimae. — 6 Accii Armorum iudicio haud im- probabiliter adscripsere docti. — an non nosse M (non novisse Bothius); annum novis C. — versutiloquax malitia C. — num non vis huius me versutiloquas mali- tias cdd. Cic; qui et or. 49, 164 habet illa versutiloquas malitias. — 7 ver- sutiloquax C. — et add. H^. — expectorat, ex Ennii Alcmeone. — ec M; et H^; ex rell. — 9 Vncitiatum Bamb. 278 NONIVS MARCELLVS 189. 190 M. ille, qui asperis et levibus et amatis uncinatisque corpusculis con- 10 creta haec esse dicat. VENDITATIONEM vcteres pro ostentatione posuerunt, Cicero Tusculanarum lib. II: quin etiam mihi quidem laudabiliora videntur omnia, quae sine venditatione et sine populo teste fiunt. VIEEE, vincire, inflectere. Varro de re rustica lib. I: ut 15 habeas vimina, unde viendo quid facias. VNDVLATVM, nove positum purum. Varro de vita populi Romani lib. I: et a quibusdam dicitur esse Virginis Fortunne ab eo, quod duabus undulatis togis est opertum, proiude ut nou reges nostrei undulatas et praetextatas togas soliti sint habere. 20 VERBECEM. Varro de vita populi Romani lib. I: aut bovem aut ovem aut verbecem habet signum. INCIPIT PEB Z LITTEBAM. ZONATIM, per goerum. Lucilius lib. VI: [per] zonatim || circum inphivium cineraris cludebat.t j 13 11, 26, 64 II 15 I, 23, 5 || 17 Varro de vita pop. Rom. I || 21 Varro de vita pop. Rom. 1 1| 24 Luc. L VL 10 unciatisque G. — corporibus minus henc op. Cic. — 12 osten- tationem C pr. H^; osfceue Bamb. — 16 vincire H.^; vincere (vicere L^) rcll. — inlectere L^. — 16 h. v. Varro; babeam ut niina C. — unde viendo v.; unde utendo cd. Politiani; inveniendo C. — quod C. — 17 cf. comm. doctor. in Ovid. Fast. VI, 569 sqq. — 18 et a quibus L, H^. — 19. 20 f. ideo; adeo L, H^; abeo H^, G, v. — duabus v.; duobus C. — toxis L, H^. — nostrei undu- latas (ita v.) M; nostri eundulatia C; nostri et undulatas ed. a. J^476. — tbocas L; thogas H^. — soletis int L, H^. — 21. 22 om. 1. gl. — Verbecem V. 21 et 22 C, Bamb.; Verv. mrg. H, G. — vit bovem L^. — dc pecunia antiquissima Bomanorum agitur; cf. Plut. v. Poplicolae cap. 11. — 23 illa Incipit per Z litteram add. M; nisi haec db ipso Non. omissa, quod uno lemmate contineretur littera Z. — 24 nullum l. in H, L neque ut puto in G, quamquam de hoc nihil notatum; Zonatim, ingenuorum gl. — lib. IIII Bamb. — 1 zonatim v.; per zonatim C, Bamb. — cineraris cludebat; corrupta haec; f. cinis ardu' {pro aridus) fluebat. 3v76dk11jr2590hqye6j5bv6akylq8g 270636 270564 2026-06-11T17:31:36Z Saumache 27923 multa contenta ex pagina removit, contenta nova: '{{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber II<br>de honeste set nove dictis per litteras. }} {{Liber |Ante= Liber I |AnteNomen= ../Liber I |Post= Liber III |PostNomen= ../Liber III }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=111 to=297 />' 270636 wikitext text/x-wiki {{Titulus |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber II<br>de honeste set nove dictis per litteras. }} {{Liber |Ante= Liber I |AnteNomen= ../Liber I |Post= Liber III |PostNomen= ../Liber III }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=111 to=297 /> 5ry8naauwg9j4tmoqmb49wz12gy4189 270637 270636 2026-06-11T17:32:19Z Saumache 27923 270637 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber II<br>de honeste set nove dictis per litteras. }} {{Liber |Ante= Liber I |AnteNomen= ../Liber I |Post= Liber III |PostNomen= ../Liber III }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=111 to=297 /> fuyl97giz4vglyuegryq1ey7psrneo6 0 75035 270588 248035 2026-06-11T13:16:45Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/XI. De indiscretis adverbiis]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber XI]] 248035 wikitext text/x-wiki DE INDISCRETIS ADVERBIIS. XI. 155 509 M. XI. INCIPIT DE INDISCRETIS ADVERBIIS. HVMANITER. M. TuUius ad Pansam lib. I: de Antiot fecisti 15 humaniter: quem quidem ego semper dilexi meque ab eo diligi sensi. — idem ad Axium lib. II: invitus litteras tuas scinderem: ita sunt humaniter scriptae, DISERTE et consuetudine dicitur et Afranio auctore in Divortio: quid viilt diserte factum aut dictum? 20 II DISERTIM dicere [plane, palam] Titinio auctore possumus, in Velitema: 'habui.' — 'rect^, disertim!' Plautus in Sticho: 25 fuit disertim; verum id usu p^rdidi. Accius Eurysace: dis^rtim id unum incdmmodis defit meis. Livius : tuqu6 mihi narrato omnia disertim. 30 INSANITER. Pomponius Auctorato: m^tuo iUum: iocari neacit; liidit nimium insaniter. 14 M. TuUius ad Pansam I 1| 16 M. TuUius ad Axium Q 18 Afranius Divortio || 20 Titinius VeUterna B 24 I, 3, 87 || 26 Accius Eurysace || 28 Livius; cf. comm. II 30 Pomponius Auctorato. 11 XI. Vsiis est hoc capite muUum Priscianus pg. 1010, omisso tamen nomine auctoris. — 14 de Antiocho fecisti humaniter Prisc. l. m. — de anno ed. princ; de animo ed. a. 1476; de Annio Benttn.; de Antistio Quicheratus; f. recte; cf. Orellii Onomasticum Tullianum s. v. C. Aptistius Vetus. — 15 que inquidem H.^, G. — 16 idem Paris. 7665; om. rell. — axium pr. L; attium L ex corr., H, G; auxiUum Bamb.; cf. comm. in 137, 4. 5. — 18 con- suitadine L. — Afianius X,. — 19 quid M; quod cdd. — disserte (dissertae pr. L) L, pi: H. — factum Gulielm.; pactum cdd. — 20 illa plane, palam vid. secludenda vel ante ponendum quod est. — Titinnio Bcnt.; LuciUo G; Lucio Bamb.; Ceci. (». e. CaeciUo) ed. princ. — 22. 23 diverbium instituit M. — possis etiam illud recte in prioris septenarii fine.collocare. — habui recte me disertim BibbecJcius. — 24 stico C, nmi Bamb. — 25 verum om. cdd. — 26 Eurisace H; Eursysacae Bamb. — 27 commodis Bothius ed. 2. — desit an defit sit in Bamb. non liquet teste Beckero. — 28 Liv.; cf. libri de v. saiurn. pg. 125. — 29 tuq: H^; tuquae rdl. (tuque ed. a. 1471; tumque Ald.) — hiatus post narrato legitimus. — 30 Pomponius in Auctorato Prisc. 1010; Pomponio auctore cdd. — 31 locari Bamb.; pr. L. 156 NONIVS MARCELLVS 509. 510 M. SEVEEITER pro severe dici auctoritas veterum iubet. Titinius Prilia: severiter hodi^ II sermonem amica mecum contulit. 1 CONMVNITVS, pro conmuniter. Varro Rerum divinarum * * * etenim ut deos colere debet conmunitus civitas, sic singulae familiae debemus. BLANDITER, pro blande. Titinius Gemina: 6 ut ciim ea primum blanditer nos c6nparemu8 conloqni. CELERE, pro celeriter. Novius * * * Pacuvius Paulo: niinc te obtestor cdlere sancto siibveni censdrie! Ennius Satyrarum lib. I: 10 dum quidquid des c^lere. BENIGNITER, pro benigne. Titinius Gemina: nimium te patr6cinari c^nseo benigniter. FESTIVITER, pro festive. Novius Geminis- 6 domus parata pulchrae familiae festiviter! 15 AVARITER, pro avare. Plautus Curculione: hoc vide ut ingurgitat impura in se merum avariter. 32 Titinius Prilia || 2 Varro Rerum divin. libris || 5 Titinius Gemina || 7 Novius; cf. comm. || 8 Pacuvius Paulo || 10 Ennius Satyrarum ^ || 12 Titinius Gemina 1 14 Novius Geminis || 16 I, 2, 34, 32 Saeveriter L (et v. 34), G. — dicitur L^. — iuvet L^. — 1 amita Xj/ Bamh.; non cdd. Prisc. — 2 Conmonitus L; Conmunitus (Comm. Lugd.; H) rell. — communiter cdd. — divinarum add. H^. — 3 ut enim deos L^. — colere lun.; coleret cdd. — commonitus L.^; communitus H, Banib. — 5 Titinius; cf. 256, 17. 18 ibique comm. — 6 h. l. cdd.: ut cum ea (da G; verecunda pro ut cum da Palat.) blanditer primum conparamus (comp. L^, Bamh.) conloqui (coll. L^, H; colloquia ms. Palatin.; cf. 256). — 7. 8 Novius; Nevius ed. princ; Pacuvius mrg. lun.; sed potuit et hauriri exemplum Novii. — 8 Paulo; de illo, qui in Cannensi pugna ohiit, non qui Persen regem devicit, agi videri dixi vitae Enn. pg. 102. — 9 verha, ut puto, Paulli morientis, qui rogat Fahium ahsentem, ut succurrat senatui. cf. Liv. XXII, 49. — nam maneus videtur locus Nonii culpa et sequ^nte versu supplendum ut: consilio patrum; cf. Enn. Ann. 298; Hor. IV, 5, 3 sq. — censoriae L; Ho^; Bamh. — sancte — censor male Hermannus. — 11 da vel dane Gulielmius. — sed servari videtur posse dum ita, ut quidquid sit positum pro quidquid des. — f. scrihendum: dum quidquid dabis des celere. — dum quidquid des des celere ms. Palatin.; Passerat. — quicquid H^, Bamh. — 13 sentio ben. Me. — 15 pava pulchre (pulchre et (?) familia Bamh. — minus placet: o domus parata pulchre familiae, festiviter! — 17 amtpaesticos numeros descri- hunt Studemundius , Goetzius, alii; paulo aliter Bitschelius Opu^c. II, 247. — ingurgitatim pura L. — merium pr. H. — avariter hic pro avide. DE 1NDI3CRETIS ADVEEBIIS. XI. 157 510. 511 M. Quadrigarius Annalium lib. XXI: crudeliter ille, nos misericor- diter; avariter ille, nos largiter. — Cato de praeda militum divi- 20 denda: fraudulenter atque avariter. AMiciTEK, pro amice. Plautus in Persa: quom iam meo amico amiciter banc cdmmoditatis copiam danunt. Pacuvius .Duloreste: 25 nunc ne hilum expectes, qnando amico amiciter fecisti. PKOBITER. Varro Octogesi: pdstquam avida libido rapere ac caedere co^pit s^que 6pifici6 n6n probit^r cl^pere. 30 MVNDITER, pro muAde. Plautus in Poenulo: nam cum 8^dul6 miindit^r nos hab^miis, ut egre + amat6rculos* invenimus ! SAEVITER, pro saeve. Plautus in Poenulo: || 1 aha, tam sadviter! idem in Trinummo: a, nimium^ Stasime, sadviter! Accius Astyanacte: 5 ferum feroci contundendum iap^riost, saevum sa^viter. 18 Qaadrigarius Ann. XXI || 19 Cato de praeda militum dividenda || 21 II, 3, 3 II 24 Pacuvius Duloreste || 27 Varro Octogesi || 30 I, 2, 26 || 33 I, 2, 122 y 2 IV, 3, 53 || 4 Accius Astyanacte. 18 annali C, Banib.; annilium P; corr. ed. a. 1471; qtcae om. lib. — libi pr. L. — 19 largiter Bent.; largimur cdd. — militum cdd. etiam 475 s. l. fite; ubi cf. comm. — 22 Eitschelium et Spengelium in constituendis numeris sum secutus. — quom iam Spengelius (quoniam Bitscheliu,s) ; quam C, Bamb.; quia libri Plauti. — quia iam Caesar; cuius cf. dissert. cf. 147. — meo monosylldb. — commpditastis Bamb. — 24 Doloreste P; Barnb. — 25 ne hilum Scriver.; ne illum cdd.; neilum olim nos. — quam Bamb. — 27 Prohibiter L, H^. — Varro; cf. 20 1. clepere. — 28. 29 sotadeos agnovit Roeperus. — livido Bamb. — a H^. — caedere M; concedere cdd.; cf. Ovid. Metam. I, 144—150. — comedere Boeperus. — opificio; cf. pg. 20; opifice cdd. hic. — clepere cdd. 20; fepere h. l. pr. H^, qui habet sapere. — 32 vix aegre- que (egreque; egre quae; egrique) cdd. Pl. et Prisc. pg. 612. — ut egre cum aliter bene habeat, non potest scrvari, nisi admittendum existimaris ut aegred; cf. Bitschel. Nov. Excurs. Plaut. pg. 87 sqq. — 33 Penulo H. — 1 ala vel aca L^^; in H trium litt. ras.; aha mrg. H^. — aha et Ambros. ap. Pl.; uhi ah Palatini. — seviter H. — 3 ha nimium Palat. ap. Pl.; aha nimium Ambr.; Bitschel.; animum cdd. — seviter L, H. — 4 Astianacte pr. H. — b serum ferroci Bamb. — imperio^st (imperio Me) Vossius; inperisit (imp. Bamb.) cdd. — a saevum novum l. L, H. 158 NONIVS MARCELLVS 511 M. ' Ennius Phoenice: sa^viter suspicionem f^rre falsam futtilumst, Afranius Simulante: sa^viter ferre ha^c te simula et gD§,tam ab illo abdiicere. Ennius Hectoris lytris: 10 sa^viter fortiina ferri cdrnunt de victoria. MAESTITER, pro maeste. Plautus in Rudente: sed und^ ire vos cum livida v^ste dicam, obsecro, tam ma^stiter [veste] vestitas? 15 PROPRITIM, pro proprie. Lucretius lib. II: quid? genus humanum propritim de quibu' factumst? AMPLITER. Lucilius lib. XIII: «am sumptibu' magnis extructam ampliter adque apte cum accumbimu' mensam. 20 Pomponius Herede petitore: heiis aptate, pueri, munde adque &,mpliter convivium. Plautus in Sticho: satiust servo homini modeste facere sumptum quam §,mpliter. Accius Diomede: 26 6 Ennius Phoenice || 8 Afranius Simulante || 10 Ennius Hectoris lytris || 12 I, 5, 7 II 16 II, 975 || 18 Lucilius 1. XIII || 21 Pomponius Herede petitore 1| 23 V, 4,. 10 II 25 Accius Diomede. 6 fonice L, Hqo, G; foenice Hs, Bamb. — 7 suspitionem Bamh. — futilum est G; futtilum est L, H, Lugd. — 9 simula et Gulielm.; simul et (simulet Hs; similet Ho; Gs) cdd. — 10 Haectoris (Hectoris L.^; ed. Bas.; Hertoris JD,) lystris cdd. — 11 ferri (/". ferrei) Itm.; ferro cdd. — 12 Mestiter Bamb. — meste cdd. — 13—15 secutus sum FlecTceiseni et Spengelii discriptionem ; cf. pg. 410 libri de canticis Pl. — qui per dimetrum bacchiacum ponunt haec: puellae (praec. salvete) sed unde. — 13 unde huc commode Fleckeisenus. — 14 ire vos Pylades; vorsi re (vorsire) G, Bamb.; vos ire libri Pl. — cum vivida Bamb. — IB mestiter H, Bamb. — vestitas cdd. PL; veste vestitus C, Bamb. — 16 pro supra add. H. — 17 proprium Z(j. — factumst Lambin.; actus C, Bamb.; auctumst sim. cdd. Lucr.; cf. Lachm. — 18 Ampiliter L. — XIIII pr. H; decimo quarto Ald. — 19. 20 magnus pr. G. — ampliciter G; ambliter Bamb. — atque cdd. pr. L^. — apte add. M. — mensam ed. a. 1476; mensa cdd. — extructam ampliter ac decumanam accumbimu' mensam Lachm. comm. Lucr. pg. 302. — 21 Pomp.; cf. 234, 35. — potitore Bamb. — 22 atque cdd. pr. L^. — ampli- citer pr. G. — convium Bamb. — 24 satiust Guietus; sat est cum cdd. Pl. (in Ambr. f. satist) C. — in Bamb. legitur sa, tum macula, ac sa habet Lugd.; item, ut refert Quicheratus, Paris. 7666; quem pariter cum Lugd. e Bamb. ductum haec ipsa evincit dittographia. — servi C, Bamb. — modeste melius facere Palatini Pl.; de Ambros. non constat. — 25 Accius; cf. 470 l. largi. DE INDISCRETIS ADVERBIIS. XI. 159 511. 512 M. benigne ei pro benficio largi adque ampliter. ALIQVANTISPER, TANTISPER, PAVLISPER^ QVANTISPER. Quadri- garius Annalium lib. VI: aliquantisper pugnato nihil promovet Poenus. — Caecilius Fallacia: 30 nam si illi, postquam rem patemam amiserant, egestate aliquantisper iactatef forent. * * * Caecilius Fallacia: 'velim paulisper te opperiri.' — 35 'quantisper?' — 'non plus triduum.' Pomponius Dotata: 'possum ^xorare te lit recedas a me paulisp^r modo?' — 'quantisper sat habes.' || 1 . DVRITEE, pro dure. Terentius in Andria: primo ha^c pudice vitam, parce ac diiriter Novius Zona: 6 duriter me hab^re, vigilasse. Afranius Privigno: vivax vetus quam duriter nunc c6nsulit tergo meo! Ennius Phoenice: 10 quam ti ex ore orationem duriter dictia dedit! Oaecilius Fallacia: 27 Quadrigarius Ann. VI || 29 Caecilius Fallacia || 33 Caecilius Fallacia || 36 Pomponius Dotata || 1 I, 1, 47 || 4 Novius Zona | 7 Afranius Privigno \ 9 Ennius Phoenice || 11 Caecilius Fallacia. 26 et cdd. utrohique. — beneficio id. — atque cdd. pr. L^. — 27 tan- tisper om. cdd. pr. H.^; P; paulisper, quantisper mrg. Ho (paul. ad v. 33 adscr., quant. ad 36) et G (ad 33); om. rell. — f. illud paulisper non add. a Non. — 28 annali cdd. — pugno Bamh.; Montepess. — 30 si illi postquam in ras. L^. — amiserunt Bihbeckius. — 31 aegestate H; igestate G. — iactatio pr. L; iactati rell. — 32 intercept. adverhii tantisper exempl. intellexit Qui- cheratus. — 34 opperiri mrg. lun.; operiri cdd. (experiri te pro te op. ed. a. 1471). — 2 primo et Prisc. 1010 {duo cdd. prima) ; Servim . in Aen. VIII, 412; FlecJceisenus ; primum cdd. Ter. (dest Bembin.J. — 5 duriter me habere; si recta haec, significant: me in duris rebus versari. — 8 bibax lun.; enax, qiiod potius est gestientis, non hene Bothius. — vetus pro senex. — 8 — 10 duriter — orationem om. Bamb. — consulit Rihbeckius (consulit o NeuTcirchivs); consulis lun.; consulto cdd. cum Paris. 7666. — 9 Foenice ed. Bas.; fenice L, H; poenice cd. Char. pg. 178. — 10 ti M; tibi cdd. — tibi quam Geppertus. — ex ore orationem; cf. Plaut. Merc. 176. — dictis, quod possit videri suspectum, etiam habet Charisius; ergo duriter pro duris. 160 NONIVS MARCELLVS 512 M. 'nam quam diiriter vos ^dacavit ^dque asperiter!' — *n6n negat.' CAVTIM, pro caute. Accius AlpLesiboea: sed tibi caiitimst adeundum ad virum. 15 idem Philocteta: contrast eundum caiitim et captandiim mihi. STRICTIM. Cicero de oratore lib. I: quasi per transennam praetereuntes strictim aspeximus. — Sallustius: strictim, ut quae- que memoria digna videbantur, perscribere. 20 FiRMiTER, pro firme. Lucilius Satyrarum lib. X: fluctibus a ventisque adversis firmiter essent. idem lib. XII: firmiter hoc pariterque tuo sit pectore fixum. Afranius Augure: 25 hoc ha^ret, utut clam6s oritur, sei spfritu' firmiter insit. M. TuUius de re publica lib. VI: firmiter enim maiores nostri stabilita matrimonia esse voluerunt. FiDELE, pro fideliter. Plautus Captivis: fac fidele .... c§,ve fidem fluxam feras. 30 AEQVITER, pro aeque. Pacuvius Atalanta: concertare ac disceptare partes da cursu a^quiter! 14 Accius Alphesiboea || 16 Accins Philocteta (| 18 I, 35, 162 || 19 Catil. 4, 2 II 21 Lucilius L X || 23 Lucilius L XII || 25 Afranius Augure || 27 M. Tullius de re publ. VI || 29 II, 3, 79 || 31 Pacuvius Atalanta. 12. 18 nam quod coniecit Beckerus; numquam Paris. 7665. — atquo cdd. pr. L^. — asperiter JBothim; aspere cdcl. — nam quin — educarit Bothius. — si diverb. abnueris, scribend. vid.: nam quam {vel quin) duriter vos educarit. — nam quin duriter atque aspere vos educarit non negat Grauertus. — 14 Alfesiboea cdd. — 15 sed ubi Bamb. — ad eundem Bamb. — 16 filoctita C; filotita Bamb. — 17 eundem Bamb. — captando G. — 18 Cicero; cf. 180, 15. — transsennam Bamb. — 19 strictim; carptim melius cdd. Sall. — 20 memaria L^. — perscriberem C, Bamb. — 22 fluct. avenentisque L; item G ex corr. — a om. Paris. 7666. — adversis ed. a. 1476; aversis cdd. — firmiter essent; cf. comm. in Luc. X, 4. — 24 pro- biterque Gulielm. ; f. recte. — pictore Bamb. — 26 heret cdd. pr. M. — hoc haeret; praesens pro futuro; ita et oritur. — idem fere quod alibi hoc habet; i. e. vulnus penitus infixum est, ut sanari non possit. — utut NeuJcirchius ; ut aut (haud Bamb.) cdd. — clamos M; clamor v. — clamos; eius qui laesus est. — sei M; sed v. — spiritu' Neukirchius; spiritum cdd. — insit M (inflat BibbecMus); instat libri. — 30 fac fidelis sis fideli recte cdd. Pl. — non bene Lindemannus fac fidele {quod iungeretur cum fidelis) sis fidelis; cf. JReblin. pg. 84; Caesar. pg. 71. — referas II^; geras recte, ut puto, cdd. Pl.; cf. tamen Schoellii comm. in h. l. — 31 Athalanta cdd. — 32 cf. comm. in 85, 7. — disceptare M; dissentire v. — disceptare; cf. Sdll. lug. 21, 4: DE INDIgCRETIS ADVERBIIS. XI. 161 512. 513 M. Accius Anteuoridis: ad popalum intdUego 35 referundum, qnoniam horum a^quiter sent^ntiae fuere. Livius Aegistho: nam nt Pergama acc^nsa et praeda p^r participes a^quiter 40 partitast. || 1 PVBLICITVS, pro publice. Lucilius Satyrarum ]ib. XII: huic hemini quaestore aliquo esse opus adque corago, publicitus qui mi adque e fiaco praebeat aurum. idem lib. XVI: 5 publicitus vendis tamen adque extrema ligurris. Plautus Ampbitryone: hospitio pnblicitus accipiar. Caecilius Plocio: ibi deraum, ad plebem, p^ragitur; publicitu' defendiindumst. 10 Pomponius Campanis: d^tor dosenuo ^t falloni publicitus cibaria. PROTERVITER. Enuius Paucratiastc: quis est qui nostris foribus tam protdrviter? IGNAVITER, pro ignave. Lucilius Satyrarum lib. XVI: 16 cur tam ignaviter, hoc praesertim tempoie, curas? 33 AcciuB Antenoridis || 37 Livius Aegistho II || 1 Lucilius 1. XU j| 4 Lucilius I. XVI II 6 I, 1, 8 II 8 Caecilius Plocio |] 10 Novius Campanis || 12 Ennius Pan- cratiaste || 14 Lucilms 1. XVI. inre potius quam bello disceptare; Cic. ad Fam. IV, 14, 2. — partes da cursu M; partem da cursum cdd. — aequiter om. Bamh. — 33 Atenoridis If,. — 35. 36 refer du H; referendum Par. 7666; Lugd. — q. h.; quorum Bamb. — equitem L^ ; equiter L.^. — pro aequae; c/. v. 22; nisi scribend.: favere. — 37 egisto cdd. — 38 Pergama lun.; pergam cdd. — 39 pratda lun.; praedara cdd. — equiter cdd. pr. H. — 1 XV Bamb. — 2 huic hemini; i. e. mihi. — hemini L^; homini rell. — f. huice mihi. — questore L, G, Bamb. — atque cdd. pr. L^. — chorago docti. — 3 mihi cdd. — atque cdd. pr. L^. — e fisco Gulielm.; e pisco (episco H, Bamb.) cdd. — 5 vendis Bent.; vendit cdd. — atque cdd. pr. L^. — decoctorem tangi apparet. — 7 cf. comm. Goetzii in Amphitr. v. 159 — 162; Spengel. de canticis Pl. pg. 334. — accipiar Pl.; accipiat cdd. — 9 ibi demum Botliius; ibo doraum cdd. — domum ibo Grauertus. — peragitur M {f. peragitor; peragetur Bibbeckius ; pergitor Spengilius) pergitur cdd. — defendendum est Bamb.; H. — 11 dantor Dossenno Guietus; Bib- beckius; dato Dorsenno Me (dosenno M); datordosenno (dat ordo senno H) cdd. — fuUoni M; fuUonibus {seq. pu) cdd. — publicituB ed. a. 1471; publi- citer cdd. — 12 Propterviter (Poropt. m. 1) P. — pancratihaste G. — 13 qui est G. — tan L^. — propterviter P. — 14 cf. 514 l. iguaviter. — 15 ho pr. L. — curas M; quaeris cdd. — curare absolute dictum, ut saepius NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvbller. H 162 NONIVS MARCELLVS 613. 5U M. MVTVITER, pro mutuo. Varro Octogesi, [lib. 1] tcsqI vofiLdiiccTGjv: vive meque am^ mutuiter! PERSPICACE, pro perspicaciter. Afranius Divortio: quam p^rspicace, quam benigne, quam cito! ASPRITER. Sueius PulHs: 20 ubi tu nequaquam cubares aspriter. CELERANTER, pro celeriter. Accius Antenoridis: sdd quis hic est qui m§,tutinum ciirsum huc celerant^r rapit? DAPSILE. Pomponius Rustico: 'quid niinc vis fieri?' — 'v^rrem sume dapsile ac dilucide.' 25 EXQVISITIM. Varro Aiace stramenticio: acre aeger medicos exquisitim convocabas, ut convalesceres. HILARE. M. Tullius de oratore: quis umquam res praeter hunc tragicas paene comice, tristis remisse, severas hilare? — Afranius Privigno: 30 et II pr6pter patruel^m tuam 1 constituit, hilare anh^lans, disiecta coma. FESTINATIM, pro festinanter. Pomponius Asina: exsilui de nocte ad molam fuUoni' festinatim. 16 Varro Octogesi || 18 Afranius Divortio || 20 Sueius PuUis || 22 Accius Antenoridis || 24 Pomponius Rustico; cf. comm. || 26 Varro Aiace stramenticio || 28 III, 8, 30 II 30 Afranius Privigno || 3 Pomponius Asina. ap. comicos. — post h. v. l. Ignaviter (om. ed. a. 1476; rell.), quod leg. pg. 514, cum Quadrigarn exemplo add. ed. a 1471; sqq. ante Me. — 16 Mutiter Bamb. — lib. I om. ed. princ. — 17 muiter G^. — 18. 19 haec aut delenda aut supplenda ex l. perspicace, quod 515 legitur, huc asciscendo. — et hoc magis probabile. — 18 Perspicare Bamb. — prespicaciter L.^; perspiciter G. — 19 perspice G^. — 20 Aspriter M; Aspiter L; H; G ex corr.; Lugd.; Paris. 7666; Aspiciter pr. G; Asperiter Ald. — Sueius M; ueins cdd. ~ PuUis Ald.; pulis cdd. — 21 nequamquam L; H. — cubare Bamb. — aspriter 31; aspiter L; S; Paris. 7666; Bamb.; asperiter ed. Bas ; Ald. — 22 in antenoridis ed. princ; tenoridis C; noridis Bamb. — 23 cursum hunc Bamb. — 24 Dapsile; cf. comm. in 304, 29. — Rectore rustico Quicheratus ; cf. 516 l. puriter. — 26 dil. (del. 1/,) suspectum. f. dictum pro splendide. — 26 Ex- quisitum Bamb. — aice Bamb. — stramentio Bamb.; stramentitio H^. — atre Bamb. — hac re Turneb. — 27 exquisitum Bamb. — convocavas L^, Bamb.; convocabat Turneb. — convalesceret cdd.; convalesceres Popma. — philosophiae studium videtur commendari a Varrone. — 28 M. TuUius; cf. 383 l. remissum, laetum ibique comm. — 29 severas Cic; seberas Hi; ed. Bas.; seheras L; H^; Bamb.; serias Pius. — hylare H. — 1 patruhelem pr. L. — 2 disiecta Bothius; delecta cdd.; deiecta Ald. — 3 Asina Eitschelius Parerg. 142; cf. 246, 17; Asinaria cdd.; quod etsi defendi possit, tamen Plautinae potius comoediae recordatione videtur a librariis positum. — 4 exilui H, Bamb. — ad noctem ad Palatin. — fulloni' M; fullonis Laurenbergius ; fullone cdd. DE INDISCRETIS ADVERBIIS. XI. 163 514 M. 6 Sisenna Hist. lib. IIII: praetor festinatim de castellis ad castra maxima^ pedites conducit. PVGNITVS [pro pugnis]. Caecilius Fallacia: nisi quidem qui sese malit pugnitus pessum dari. IGNAVITER. Quadrigarius Annalium lib. II: et qui ibi erant 10 non ignaviter potando eum diem pro meliore habuerunt. FVTTILE, futtiliter. Ennius Phoenice: lit quod factumst fiittile animis vos feratis fortiter. HVMANITVS. Turpilius Pedio: quare dsse dicat quisquam illum hominem aut quidquam facfere hnmanitus? 16 Cassius Hemina Hist. lib. IIII: qua fini omnis res atque omnis artis humanitus aguntur. — Afranius Repudiato: quanto facilius ^go, qui ex aequo venio, adducor f^rre humana humanitus! INIMICITER. Accius Didascalicorum lib. I: 20 placare ferocem hostem inimfcit^rque acc^nsiim. MEMORE, pro memoriter. Pomponius Philosophia: '^rgo, mi doss^ne, cum istaec m^more meministi, indica, qui iUud aurum abstiilerit.' — *non didici h^riolari gratiis.' INMORTALITVS. Turpilius Hetaera: 6 Sisenna Hist. IV || 7 Caecilius Fallacia || 9 Quadrigarius Ann. II B 11 Ennius Phoenice || 13 Turpilius Pedio || 15 Cassins Hemina Hist. IV || 16 Afranius Repudiato || 19 Accius Didascalicorum I || 21 Pomponius Philosophia; cf. comm. II 24 Turpilius Hetaera. 5 III Lugd. — praetor Bent.; praeter cdd. — praefestinatim (om. praeter) Bothius; cf. 161, 20. — 6 post maxima quaedam hausta, ut puta: maxima vi oppugnanda. — pedites v.; peditis cdd. — 7 pro pugnis (pro pugnus Hj) secl. M. — 8 nisi quis est Madvig. Advers. II, 667. — sese Guietus; Bothius; se cdd. — 9. 10 cf. 513, 14 sq. — Ann. M; annali cdd. (annalib, om. lib., L). — 10 potando Lugd. sec. Petrum; Gulielm.; putando rell. — pugnando non bene Lips. — 11 pro f. bene Lugd. — foenice cdd. — 12 futile Bamh. — an. M (animi Bibbeckiu^) ; amici cdd. — fer. ed. princ.; fueratis cdd. — 13 Humanitus ed. princ. (Humanitus pro humaniter); Humaniter (cf. 509/ cdd. — Poedio Bamb. — 14 dicas i,. — humanitus Bamb.; ed. princ; humaniter G. — 16 cf. 205, 15 cum comm. — 15. 16 quare h. l. cdd. — omnis res om. cdd. hic. — omnis artis atque C, Bamb. — 17 fallacius Bamb. — 18 aequo Me; equo cdd. — ferre ed. a. 1476; fere cdd. — humanitas If,. — 20 cf Lach- manni Opusc. 70. — placere L. — fer. h. Lachm.; hostem ferocem cdd. — 21 Memore; cf comm. in 454 l. bicipite. — filosofia L. — Pomponius; cf Prisc. 1014. — Philosophia si recte habet (de phil. Prisc), ac non scribendum cum Gebhardo Philosopho, comparari potest Novii mortis et vitae iudicium. — 22 mi Dorsenne Me (dossene M); ni dossedne (nidos sed necum L, H) cdd.; om. Prisc — istaec Bamb.; Prisc; ista hec (istahaec H) C. — memomore pr. H; memorero Bamb. — meminit Prisc. — 23 quid G. — ariolari H^; arilari G. — gratiis Me; gratis cdd. — 24 Hetera cdd. (Haetera H). 11* 164 NONIVS MARCELLVS 514. 515 M. satine lit se meum c6r voluptatibus dat? 25 inmortalitus se obtulit mi ha^c facultas. LARGITVS, pro large. Afraiiius Materteris: quid istuc est? quid fl^s? quid lacrimas largitus? proloquere. IRACVNDITER. Caecilius Subditivo: 30 quaeso || ne temere hanc r^m agas, [et] ne iraciinditer. 1 MINVTIM, pro minute. Lucilius lib. V: dic, quaenam cogat vis ire minutim per commissuras rimarum, nocti' nigrore. PARCITER, pro parce. Pomponius Verre: 5 salve! te volo pS,rciter. — tamquam frater mihi sis, medium abd6men tecum dividam. SVPERBITER. Afranius Purgamento: illa imperat sup^rbiter. Naevius Belli Poenici lib. VI: 10 sup^rbit^r cont^mtim c6nterit legi6nes. LONGiNQVE et LONGITER, pro longe. Accius * * * Ennius Andromaclia aechmalotide: 27 Afranius Materteris || 30 Caecilius Subditivo || 2 Lucilius 1. V || 5 Pom- ponius Verre; cf. comm. |j 8 Afranius Purgamento; cf. comm. || 10 Naevius Belli Poen. \. VI || 12 Accius; cf. comm. || Ennius Andromacha aechmalotide. 26 satine; de thesi cf. Spengel. de cant. Plaut. pg. 274. — se add. Grau- toffius. — 26 inm.; i. e. divinitus. — optulit Gs; non Bamb. — mihi cdd. — 28 quid Bamh.; ed. princ; qui C. — lacrimas om. Bamb. — largitu pr. L; largitum Bamh. — 1 ne cemere Bamh. — om. et ed. princ. — 2 Munutim Hj^. — S quaenam M; quae te Bousa pater; quam C, Bamh.; quando Guelferbitanus chartaceus. — cogitat idem; Parisin. 7657. — vis ire Ald.; visire G; tusire Bamh. — 4 commissuras omnes. — nigere Bamh.; nigrere Paris. 7666. — 6. 6 verre Ho^; verres rell. (veres Bamh.; in L duo puncta posita supra s, unum infra, sed hoc elutum. — salve (ita Both.)! te volo M; salbeolo L.^; Ho^; salveolo L^; albeolo Bamb.; Ho^; G. — videtur fuisse diverhium in hunc modum: 'salve! te volo.' — ''tu si amicam praebes, nolo parciter.' — 'tamquam' e. q. s. — nam obscene v. 7 dictum apparet. — Verre salvo (nievwratur eiusdem Pomponii Verres aegrotns): nolo (ita Bothius) BihhecJcius. — 7 abdomen tecum Bothius ed. 2; abdomen (ab- domeri Bamh.) cum cdd. — 8 Superviter cdd. pr. H^; P; Montepess. — 8. 9 Afr. Privigno: amanti Lipsius, puto recte. — illa imp. sup. (superviter cdd. pr. ifj) Quicheratus; illa sup. imp. cdd. — 10 Nevius (iu supra add. L) cdd. — cf. 516 l. contemtim. — 11 superviter cdd. pr. H^. — contemtim Lugd.; cdd. 516; contentim h. l. C. — 12. 13 Longinque et longinquiter mrg. G. — Accius cdd. h. l.; Ennius 402 s. l. summum, gloriosum. — Accii vid. exemplum haustum. — Andromacha M; andromache (andromachae Bamh.) cdd. — aechmalotide Bothius; cf. comm. in 505 l. sonunt; eimalo C; eimala Bamh. DE INDISCRETIS ADVERBnS. XI. 165 515 M. « annos multos longinque a domo 15 bellum gerentes siimmum summa industria. Lucretius lib. III: non, ut opinor^ id a leto iam longiter errat. PERPLEXIM, pro perplexe. Plautus in Stielio: litrum ego perplexim lacessam oratione ad hunc modum. 20 Hemina Historiarum lib, I: prudens perplexim [scotinos] scribit. SANITEK. Afranius Megalensibus: 'ad esto!' — *a, sentio te non amare m^ cordate ac saniter.' RARENTER. CaeciHus Pausimacho: 25 edep61 voluntas homini rarent^r venit. Novius Exodio: multum ames, pauliim des, crebro v^nias, rarentdr petas. Ennius Andromacha: sdd quasi aut ferrum aiit lapis 30 durat, rarenter g^mitum conatii trahens. Pomponius Ergastylo: 16nge ab urbe vilicari', qu6 erus rarentdr venit. 16 III, 676 I 18 I, 2, 18 || 20 Hemina Hist. 1 1| 21 Afranius Megalensibus |1 24 Caecilius Pausimacho || 26 Novius Exodio H 28 Ennius Andromacha | 31 Pomponius Ergastylo; cf. comm. 14 ab domo cdd. magis sonore 402. — 15 gentes fl,. — 17 cf. Lachm. comm.; Charis pg. 183. — lecto H.^, G. — longius errat cdd. Lucr.; longiter rati Non. — 18. 19 pro — perplexim om. H^. — stico pr. i/. — ergo Lugd. — 19. 20 perplexim — prudens om. Bamb. — orationem G; Charis. pg. 190; oratione Plaut. — 20 scottino {seq^. s) cdd. (scottinos P); delet vir doctm (Passeratius, ut refert Quicheratus) in Me^; Madvigius ad Gic. de fin. II, 5, 15. — atque ego his ohsequendum duxi, quamquam tale glosema graecum permirum in libris Nonii. — cf. tamen Livius XXIII, 39 Heraclitus, cui Scotino cognomen erat, ubi etiam de interpolatione suspicati sunt docti. — 21 in megalenaibus ed. princ; negalensibus cdd. — 22 ad esto M; qui et diverbium instituit; at esto Neukirchius ; adesto v. — a, sentio M; adsentio (assentio L ex corr.; H; G) cdd. — 23 cordate Ribbeckius; adorate L; H^; Bamb.; adorare H^, G. — adcorate, i. e. adcurate, olim nos. — 25 volumtaa pr. L; voluptas probabiliter Palmerius. — 27 amatori, ut vid., datum consilium. — petas {sc. rem veneream) add. M. — 29 aut prius om. H^; G; Bamb.; Paris. 7666; v. — 30 rarenter in ras. L^. — conatu trahens Lips.; conatur trabem cdd. — 31 Pomponius (om. cdd.); cf. comm. in 164 l. rarenter. — ergastelo cdd, h. l.; ergastilo idem pg. 164 et 186. — illud Ergastylo utrum ab Ergastylus deseendat an ab Ergastylum incertum. — 32 ab unde Bamb. — vilicari' M; vilicariae (yilicari aequo H) cdd. hic; quo possit commendari illud vilicarei. cf. comm. in 164. — quo rus Bamb. — parenter pr. L. 166 NONIVS MARCELLVS 515. 516 M. Livius Tereo: • r&,reiiter venito. PERSPiCACE. Afranius Divortio: 35 quam p^rspicace, quam benigne, quam cito, quam blande! quam mat^rno visast p(5ctore! CONTEMTIM, contemnenter. Naevius Belli || Poenici lib. VI: 1 sup^rbit^r contemtim conterft legi6nes. TEMERITER. Accius Amphitryone: hocin rest, quo tam temeriter tii meam benevol^ntiam interisse es ratus? ' 6 RESTRICTIM, pro restrictc. Afranius Thaide: eaqne ferme cddere aiunt m^lius consultoribus, quam restrictim c6gitata atque 6mnibus rati6nibu8. PRAECLARITER. Quadrigarius Annalium lib. III: et ita rebus praeclariter gestis Romam reverterunt. ^^ TORVITER. Pomponius Auctorato: occidit taurnm t6rviter; me am6re sauci^vit. Ennius lib. I: ast bic, quem nunc tu tam torviter increpuisti. PVRITER. Pomponius Aruspice vel Pectore+ rustico: 16 33 Livius Tereo I || 35 Afranius Divortio || 1 Naev. Belli Poen. 1. VI || 3 Accius Amphitryone || 6 Afranius Thaide || 9 Quadrigarius Ann. III || 11 Pomponius Auctorato || 13 Ennius Ann. I; cf. comm. || 15 Pomponius Haruspice vel Pectore rustico; cf. comm. 34 venito H^; vento L^; venio rell.; v. — 35 Perspicace; cf. comm. in 513 Z. perspicace. — Perspicace; cf. comm. in 454 l. bicipite. — 36 perspi- cate H^. — 37 visast {vel visa'8) BibbecJcius; viast Bamb.; vias G (vius pr. L). — 1 Contemptim, contempnenter ed. Bas. — puto pro c. — Nevius cdd. — cf. 515^ 10. — 2 superviter cdd. pr. H^. — 4 hocin rest M; hoc in re est cdd.; hoccine est Belrius; Me. — quod G; de Bamb. nihil notatum; quo et Lugd.; Paris. 7666 ; f. quor. — tam tem. tu Bibbeckius; tu tam (ta Bamb.) tem. cdd. — benivolentiam L^, H^, G, non Bamb. — 6 esse ratus H^. — 6 Restrictum C (non mrg. G); Restrictim Bamb. — 7 eaque P; eaquae C, Bamb. — ferme ij , H.^ ; firme rell. — cedere vir doctus ap. Quicheratum ; sedere cdd. — aiunt add. M. — se dedere Buechelerus, f. recte. — 8 atque Bamb.; v.; utquae L; H; utque G. — 9 Annalium M; Annali cdd. — 11 Torviter ed. a. 1471; Torbiter cdd. — ita et v. 13; 14. — 12 tor- biter cdd. — me amore sauciavit Lips.; me amores amavit C; mea memores amavit Bamb. — 13 lib. I Scal.; lupi cdd. — 1. VII olim nos; sed illud 1. pro liber, quod apud Festum saepius legitur, ex Nonii libris adnotari non memini; quamquam potuit extare in archetypo. — cet. cf. comm. in Annal. 258. — 14 ast hic Scal.; astic cdd. — torbiter id. — 16 auruspice Bamb. — Petitore Bothius; Rectore Quicheratus ; Praecone Bothius. DE INDISCRETIS ADVERBIIS. XI. 167 516. 517 M. *bucco, piiriter fac ut ista tractes.' — 'lavi iam dudiim manus.' Novius Virgine pregnate: sequere [me]. puriter volo facias 4ccipei hunc igni §,dque aqua. 20 REVERECVNDITER. Pomponius Macco Virgine: pra^teriens vidit dossenum in Iiido revereciinditer non docentem condiscipulum, v^rum scalpentem natis. CERTATIM. Vergilius Aen. lib. III: certatim socii feriunt mare et aequora verrant. 25 Sisenna Hist. lib. III: adque armis de vita certatim dimicare nitebantur. ABVNDE. Sisenna Hist. lib. IIH: profuse adque abunde semper usi magnum pondus auri argentique. || 1 MISERITER, pro misere. Laberius: marceo: mens incorrupta miseriter corriimpitur. PROPERITER. Catullus: + animiila misenila properiter abiit. 18 Novius Virgine pregnate || 20 Pomponins Macco Virgine || 23 III, 290 1] 25 Sisenna Hist. III || 27 Sisenna Hist. IV || 1 Laberius |] 3 CatuIIus (Serenus); cf. comm. 16. 17 furiter pr. L, H^, Bamb. — fac ut ista vel fac uti sta M; fac uti {seq. tra) cdd. — fac uti rem Eibbeckius; face, om. uti, per septenar. troch. QuicJieratus. — tractis G. — lauuandunura Bamb.; unde lavi iandudum Bibbeckius. — 18 Viginae pr. L. — pregnate pr. L; pregnante rell. — 19 ita M ; cdd.: sequere me puriter volo facias igni atque (adque L^) aqua volo hunc accipere (accipe ed. Bas.; accipiter Bamb.). — 20 Verecunditpr L, H, Bamb.; cf. priora; Reverecunditer ed. Bas.; et ita Prisc. 1010, uli compilavit Non. — Maccho cdd. — virgine Bothius; virginem cdd. — 21 vidi Bothius. — dossenum; Dorsennum Bothius; dossensum Bamb.; Paris. 7666; duos sensum G. — 22 f. cor discipulum (genetiv.). — vererum Bamb. — 23 om. Lugd. — 24 equora L, G. — 25—27 III — lib. om. Bamb. — 26 atque cdd. pr. L^. — gertatim L^. — 26 nitebantur Me; nitebatur G; nitabatur Paris. 7666 sec. Quicheratum ; cf. comm. in 511, 24. — f. omissa quaed. in fine, ut puta: uterque exercitus. — 27 III Paris. 7666. — profuse Lips ; perfuse (perfusae pr. L) cdd. — atque cdd. pr. L^. — 1 pro om. Bamb.; Par. 7665; pr. L. — 2 mavceo M; mareo L^, Bamb.; mereo {pro maereo) rell.; f. recte; in marco (ut titulus sit) ed. princ; similiter Mario vel Morione RibbecJcius. — 3 Properiter; Prosperiter male cdd. Prisc. pg. 1010. — Catulus G^. — Sereno recte adscribit V. 4 Diomedes pg. 513. neque hoc metrum invenitur ante Serenum; cf. de re m. 107. — f. non peccatum a Nonio, sed haustum cum v. Catulli 63, 49: patriam allocuta maestast ita voce miseriter, qui ad lemma praecedens per- tineret, nomen Sereni. — 4 abiit Lachmannus; abit cdd.; obit (robit, obiifc) cdd. Diom.; cf. quae in ed. Rutilii Namatiani pg. 46 sunt adnotata. 168 ' NONIVS MARCELLVS 517 M. t3i16f8ymoa8qdunlzgca3jgsqf80e7 270590 270588 2026-06-11T13:17:37Z Saumache 27923 270590 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr02noniuoft/mode/1up archive] |SubTitulus=Liber XI<br>de indiscretis adverbis. }} {{Liber |Ante= Liber X |AnteNomen= ../Liber X |Post= Liber XII |PostNomen= ../Liber XII }} 509 M. XI. INCIPIT DE INDISCRETIS ADVERBIIS. HVMANITER. M. TuUius ad Pansam lib. I: de Antiot fecisti 15 humaniter: quem quidem ego semper dilexi meque ab eo diligi sensi. — idem ad Axium lib. II: invitus litteras tuas scinderem: ita sunt humaniter scriptae, DISERTE et consuetudine dicitur et Afranio auctore in Divortio: quid viilt diserte factum aut dictum? 20 II DISERTIM dicere [plane, palam] Titinio auctore possumus, in Velitema: 'habui.' — 'rect^, disertim!' Plautus in Sticho: 25 fuit disertim; verum id usu p^rdidi. Accius Eurysace: dis^rtim id unum incdmmodis defit meis. Livius : tuqu6 mihi narrato omnia disertim. 30 INSANITER. Pomponius Auctorato: m^tuo iUum: iocari neacit; liidit nimium insaniter. 14 M. TuUius ad Pansam I 1| 16 M. TuUius ad Axium Q 18 Afranius Divortio || 20 Titinius VeUterna B 24 I, 3, 87 || 26 Accius Eurysace || 28 Livius; cf. comm. II 30 Pomponius Auctorato. 11 XI. Vsiis est hoc capite muUum Priscianus pg. 1010, omisso tamen nomine auctoris. — 14 de Antiocho fecisti humaniter Prisc. l. m. — de anno ed. princ; de animo ed. a. 1476; de Annio Benttn.; de Antistio Quicheratus; f. recte; cf. Orellii Onomasticum Tullianum s. v. C. Aptistius Vetus. — 15 que inquidem H.^, G. — 16 idem Paris. 7665; om. rell. — axium pr. L; attium L ex corr., H, G; auxiUum Bamb.; cf. comm. in 137, 4. 5. — 18 con- suitadine L. — Afianius X,. — 19 quid M; quod cdd. — disserte (dissertae pr. L) L, pi: H. — factum Gulielm.; pactum cdd. — 20 illa plane, palam vid. secludenda vel ante ponendum quod est. — Titinnio Bcnt.; LuciUo G; Lucio Bamb.; Ceci. (». e. CaeciUo) ed. princ. — 22. 23 diverbium instituit M. — possis etiam illud recte in prioris septenarii fine.collocare. — habui recte me disertim BibbecJcius. — 24 stico C, nmi Bamb. — 25 verum om. cdd. — 26 Eurisace H; Eursysacae Bamb. — 27 commodis Bothius ed. 2. — desit an defit sit in Bamb. non liquet teste Beckero. — 28 Liv.; cf. libri de v. saiurn. pg. 125. — 29 tuq: H^; tuquae rdl. (tuque ed. a. 1471; tumque Ald.) — hiatus post narrato legitimus. — 30 Pomponius in Auctorato Prisc. 1010; Pomponio auctore cdd. — 31 locari Bamb.; pr. L. 156 NONIVS MARCELLVS 509. 510 M. SEVEEITER pro severe dici auctoritas veterum iubet. Titinius Prilia: severiter hodi^ II sermonem amica mecum contulit. 1 CONMVNITVS, pro conmuniter. Varro Rerum divinarum * * * etenim ut deos colere debet conmunitus civitas, sic singulae familiae debemus. BLANDITER, pro blande. Titinius Gemina: 6 ut ciim ea primum blanditer nos c6nparemu8 conloqni. CELERE, pro celeriter. Novius * * * Pacuvius Paulo: niinc te obtestor cdlere sancto siibveni censdrie! Ennius Satyrarum lib. I: 10 dum quidquid des c^lere. BENIGNITER, pro benigne. Titinius Gemina: nimium te patr6cinari c^nseo benigniter. FESTIVITER, pro festive. Novius Geminis- 6 domus parata pulchrae familiae festiviter! 15 AVARITER, pro avare. Plautus Curculione: hoc vide ut ingurgitat impura in se merum avariter. 32 Titinius Prilia || 2 Varro Rerum divin. libris || 5 Titinius Gemina || 7 Novius; cf. comm. || 8 Pacuvius Paulo || 10 Ennius Satyrarum ^ || 12 Titinius Gemina 1 14 Novius Geminis || 16 I, 2, 34, 32 Saeveriter L (et v. 34), G. — dicitur L^. — iuvet L^. — 1 amita Xj/ Bamh.; non cdd. Prisc. — 2 Conmonitus L; Conmunitus (Comm. Lugd.; H) rell. — communiter cdd. — divinarum add. H^. — 3 ut enim deos L^. — colere lun.; coleret cdd. — commonitus L.^; communitus H, Banib. — 5 Titinius; cf. 256, 17. 18 ibique comm. — 6 h. l. cdd.: ut cum ea (da G; verecunda pro ut cum da Palat.) blanditer primum conparamus (comp. L^, Bamh.) conloqui (coll. L^, H; colloquia ms. Palatin.; cf. 256). — 7. 8 Novius; Nevius ed. princ; Pacuvius mrg. lun.; sed potuit et hauriri exemplum Novii. — 8 Paulo; de illo, qui in Cannensi pugna ohiit, non qui Persen regem devicit, agi videri dixi vitae Enn. pg. 102. — 9 verha, ut puto, Paulli morientis, qui rogat Fahium ahsentem, ut succurrat senatui. cf. Liv. XXII, 49. — nam maneus videtur locus Nonii culpa et sequ^nte versu supplendum ut: consilio patrum; cf. Enn. Ann. 298; Hor. IV, 5, 3 sq. — censoriae L; Ho^; Bamh. — sancte — censor male Hermannus. — 11 da vel dane Gulielmius. — sed servari videtur posse dum ita, ut quidquid sit positum pro quidquid des. — f. scrihendum: dum quidquid dabis des celere. — dum quidquid des des celere ms. Palatin.; Passerat. — quicquid H^, Bamh. — 13 sentio ben. Me. — 15 pava pulchre (pulchre et (?) familia Bamh. — minus placet: o domus parata pulchre familiae, festiviter! — 17 amtpaesticos numeros descri- hunt Studemundius , Goetzius, alii; paulo aliter Bitschelius Opu^c. II, 247. — ingurgitatim pura L. — merium pr. H. — avariter hic pro avide. DE 1NDI3CRETIS ADVEEBIIS. XI. 157 510. 511 M. Quadrigarius Annalium lib. XXI: crudeliter ille, nos misericor- diter; avariter ille, nos largiter. — Cato de praeda militum divi- 20 denda: fraudulenter atque avariter. AMiciTEK, pro amice. Plautus in Persa: quom iam meo amico amiciter banc cdmmoditatis copiam danunt. Pacuvius .Duloreste: 25 nunc ne hilum expectes, qnando amico amiciter fecisti. PKOBITER. Varro Octogesi: pdstquam avida libido rapere ac caedere co^pit s^que 6pifici6 n6n probit^r cl^pere. 30 MVNDITER, pro muAde. Plautus in Poenulo: nam cum 8^dul6 miindit^r nos hab^miis, ut egre + amat6rculos* invenimus ! SAEVITER, pro saeve. Plautus in Poenulo: || 1 aha, tam sadviter! idem in Trinummo: a, nimium^ Stasime, sadviter! Accius Astyanacte: 5 ferum feroci contundendum iap^riost, saevum sa^viter. 18 Qaadrigarius Ann. XXI || 19 Cato de praeda militum dividenda || 21 II, 3, 3 II 24 Pacuvius Duloreste || 27 Varro Octogesi || 30 I, 2, 26 || 33 I, 2, 122 y 2 IV, 3, 53 || 4 Accius Astyanacte. 18 annali C, Banib.; annilium P; corr. ed. a. 1471; qtcae om. lib. — libi pr. L. — 19 largiter Bent.; largimur cdd. — militum cdd. etiam 475 s. l. fite; ubi cf. comm. — 22 Eitschelium et Spengelium in constituendis numeris sum secutus. — quom iam Spengelius (quoniam Bitscheliu,s) ; quam C, Bamb.; quia libri Plauti. — quia iam Caesar; cuius cf. dissert. cf. 147. — meo monosylldb. — commpditastis Bamb. — 24 Doloreste P; Barnb. — 25 ne hilum Scriver.; ne illum cdd.; neilum olim nos. — quam Bamb. — 27 Prohibiter L, H^. — Varro; cf. 20 1. clepere. — 28. 29 sotadeos agnovit Roeperus. — livido Bamb. — a H^. — caedere M; concedere cdd.; cf. Ovid. Metam. I, 144—150. — comedere Boeperus. — opificio; cf. pg. 20; opifice cdd. hic. — clepere cdd. 20; fepere h. l. pr. H^, qui habet sapere. — 32 vix aegre- que (egreque; egre quae; egrique) cdd. Pl. et Prisc. pg. 612. — ut egre cum aliter bene habeat, non potest scrvari, nisi admittendum existimaris ut aegred; cf. Bitschel. Nov. Excurs. Plaut. pg. 87 sqq. — 33 Penulo H. — 1 ala vel aca L^^; in H trium litt. ras.; aha mrg. H^. — aha et Ambros. ap. Pl.; uhi ah Palatini. — seviter H. — 3 ha nimium Palat. ap. Pl.; aha nimium Ambr.; Bitschel.; animum cdd. — seviter L, H. — 4 Astianacte pr. H. — b serum ferroci Bamb. — imperio^st (imperio Me) Vossius; inperisit (imp. Bamb.) cdd. — a saevum novum l. L, H. 158 NONIVS MARCELLVS 511 M. ' Ennius Phoenice: sa^viter suspicionem f^rre falsam futtilumst, Afranius Simulante: sa^viter ferre ha^c te simula et gD§,tam ab illo abdiicere. Ennius Hectoris lytris: 10 sa^viter fortiina ferri cdrnunt de victoria. MAESTITER, pro maeste. Plautus in Rudente: sed und^ ire vos cum livida v^ste dicam, obsecro, tam ma^stiter [veste] vestitas? 15 PROPRITIM, pro proprie. Lucretius lib. II: quid? genus humanum propritim de quibu' factumst? AMPLITER. Lucilius lib. XIII: «am sumptibu' magnis extructam ampliter adque apte cum accumbimu' mensam. 20 Pomponius Herede petitore: heiis aptate, pueri, munde adque &,mpliter convivium. Plautus in Sticho: satiust servo homini modeste facere sumptum quam §,mpliter. Accius Diomede: 26 6 Ennius Phoenice || 8 Afranius Simulante || 10 Ennius Hectoris lytris || 12 I, 5, 7 II 16 II, 975 || 18 Lucilius 1. XIII || 21 Pomponius Herede petitore 1| 23 V, 4,. 10 II 25 Accius Diomede. 6 fonice L, Hqo, G; foenice Hs, Bamb. — 7 suspitionem Bamh. — futilum est G; futtilum est L, H, Lugd. — 9 simula et Gulielm.; simul et (simulet Hs; similet Ho; Gs) cdd. — 10 Haectoris (Hectoris L.^; ed. Bas.; Hertoris JD,) lystris cdd. — 11 ferri (/". ferrei) Itm.; ferro cdd. — 12 Mestiter Bamb. — meste cdd. — 13—15 secutus sum FlecTceiseni et Spengelii discriptionem ; cf. pg. 410 libri de canticis Pl. — qui per dimetrum bacchiacum ponunt haec: puellae (praec. salvete) sed unde. — 13 unde huc commode Fleckeisenus. — 14 ire vos Pylades; vorsi re (vorsire) G, Bamb.; vos ire libri Pl. — cum vivida Bamb. — IB mestiter H, Bamb. — vestitas cdd. PL; veste vestitus C, Bamb. — 16 pro supra add. H. — 17 proprium Z(j. — factumst Lambin.; actus C, Bamb.; auctumst sim. cdd. Lucr.; cf. Lachm. — 18 Ampiliter L. — XIIII pr. H; decimo quarto Ald. — 19. 20 magnus pr. G. — ampliciter G; ambliter Bamb. — atque cdd. pr. L^. — apte add. M. — mensam ed. a. 1476; mensa cdd. — extructam ampliter ac decumanam accumbimu' mensam Lachm. comm. Lucr. pg. 302. — 21 Pomp.; cf. 234, 35. — potitore Bamb. — 22 atque cdd. pr. L^. — ampli- citer pr. G. — convium Bamb. — 24 satiust Guietus; sat est cum cdd. Pl. (in Ambr. f. satist) C. — in Bamb. legitur sa, tum macula, ac sa habet Lugd.; item, ut refert Quicheratus, Paris. 7666; quem pariter cum Lugd. e Bamb. ductum haec ipsa evincit dittographia. — servi C, Bamb. — modeste melius facere Palatini Pl.; de Ambros. non constat. — 25 Accius; cf. 470 l. largi. DE INDISCRETIS ADVERBIIS. XI. 159 511. 512 M. benigne ei pro benficio largi adque ampliter. ALIQVANTISPER, TANTISPER, PAVLISPER^ QVANTISPER. Quadri- garius Annalium lib. VI: aliquantisper pugnato nihil promovet Poenus. — Caecilius Fallacia: 30 nam si illi, postquam rem patemam amiserant, egestate aliquantisper iactatef forent. * * * Caecilius Fallacia: 'velim paulisper te opperiri.' — 35 'quantisper?' — 'non plus triduum.' Pomponius Dotata: 'possum ^xorare te lit recedas a me paulisp^r modo?' — 'quantisper sat habes.' || 1 . DVRITEE, pro dure. Terentius in Andria: primo ha^c pudice vitam, parce ac diiriter Novius Zona: 6 duriter me hab^re, vigilasse. Afranius Privigno: vivax vetus quam duriter nunc c6nsulit tergo meo! Ennius Phoenice: 10 quam ti ex ore orationem duriter dictia dedit! Oaecilius Fallacia: 27 Quadrigarius Ann. VI || 29 Caecilius Fallacia || 33 Caecilius Fallacia || 36 Pomponius Dotata || 1 I, 1, 47 || 4 Novius Zona | 7 Afranius Privigno \ 9 Ennius Phoenice || 11 Caecilius Fallacia. 26 et cdd. utrohique. — beneficio id. — atque cdd. pr. L^. — 27 tan- tisper om. cdd. pr. H.^; P; paulisper, quantisper mrg. Ho (paul. ad v. 33 adscr., quant. ad 36) et G (ad 33); om. rell. — f. illud paulisper non add. a Non. — 28 annali cdd. — pugno Bamh.; Montepess. — 30 si illi postquam in ras. L^. — amiserunt Bihbeckius. — 31 aegestate H; igestate G. — iactatio pr. L; iactati rell. — 32 intercept. adverhii tantisper exempl. intellexit Qui- cheratus. — 34 opperiri mrg. lun.; operiri cdd. (experiri te pro te op. ed. a. 1471). — 2 primo et Prisc. 1010 {duo cdd. prima) ; Servim . in Aen. VIII, 412; FlecJceisenus ; primum cdd. Ter. (dest Bembin.J. — 5 duriter me habere; si recta haec, significant: me in duris rebus versari. — 8 bibax lun.; enax, qiiod potius est gestientis, non hene Bothius. — vetus pro senex. — 8 — 10 duriter — orationem om. Bamb. — consulit Rihbeckius (consulit o NeuTcirchivs); consulis lun.; consulto cdd. cum Paris. 7666. — 9 Foenice ed. Bas.; fenice L, H; poenice cd. Char. pg. 178. — 10 ti M; tibi cdd. — tibi quam Geppertus. — ex ore orationem; cf. Plaut. Merc. 176. — dictis, quod possit videri suspectum, etiam habet Charisius; ergo duriter pro duris. 160 NONIVS MARCELLVS 512 M. 'nam quam diiriter vos ^dacavit ^dque asperiter!' — *n6n negat.' CAVTIM, pro caute. Accius AlpLesiboea: sed tibi caiitimst adeundum ad virum. 15 idem Philocteta: contrast eundum caiitim et captandiim mihi. STRICTIM. Cicero de oratore lib. I: quasi per transennam praetereuntes strictim aspeximus. — Sallustius: strictim, ut quae- que memoria digna videbantur, perscribere. 20 FiRMiTER, pro firme. Lucilius Satyrarum lib. X: fluctibus a ventisque adversis firmiter essent. idem lib. XII: firmiter hoc pariterque tuo sit pectore fixum. Afranius Augure: 25 hoc ha^ret, utut clam6s oritur, sei spfritu' firmiter insit. M. TuUius de re publica lib. VI: firmiter enim maiores nostri stabilita matrimonia esse voluerunt. FiDELE, pro fideliter. Plautus Captivis: fac fidele .... c§,ve fidem fluxam feras. 30 AEQVITER, pro aeque. Pacuvius Atalanta: concertare ac disceptare partes da cursu a^quiter! 14 Accius Alphesiboea || 16 Accins Philocteta (| 18 I, 35, 162 || 19 Catil. 4, 2 II 21 Lucilius L X || 23 Lucilius L XII || 25 Afranius Augure || 27 M. Tullius de re publ. VI || 29 II, 3, 79 || 31 Pacuvius Atalanta. 12. 18 nam quod coniecit Beckerus; numquam Paris. 7665. — atquo cdd. pr. L^. — asperiter JBothim; aspere cdcl. — nam quin — educarit Bothius. — si diverb. abnueris, scribend. vid.: nam quam {vel quin) duriter vos educarit. — nam quin duriter atque aspere vos educarit non negat Grauertus. — 14 Alfesiboea cdd. — 15 sed ubi Bamb. — ad eundem Bamb. — 16 filoctita C; filotita Bamb. — 17 eundem Bamb. — captando G. — 18 Cicero; cf. 180, 15. — transsennam Bamb. — 19 strictim; carptim melius cdd. Sall. — 20 memaria L^. — perscriberem C, Bamb. — 22 fluct. avenentisque L; item G ex corr. — a om. Paris. 7666. — adversis ed. a. 1476; aversis cdd. — firmiter essent; cf. comm. in Luc. X, 4. — 24 pro- biterque Gulielm. ; f. recte. — pictore Bamb. — 26 heret cdd. pr. M. — hoc haeret; praesens pro futuro; ita et oritur. — idem fere quod alibi hoc habet; i. e. vulnus penitus infixum est, ut sanari non possit. — utut NeuJcirchius ; ut aut (haud Bamb.) cdd. — clamos M; clamor v. — clamos; eius qui laesus est. — sei M; sed v. — spiritu' Neukirchius; spiritum cdd. — insit M (inflat BibbecMus); instat libri. — 30 fac fidelis sis fideli recte cdd. Pl. — non bene Lindemannus fac fidele {quod iungeretur cum fidelis) sis fidelis; cf. JReblin. pg. 84; Caesar. pg. 71. — referas II^; geras recte, ut puto, cdd. Pl.; cf. tamen Schoellii comm. in h. l. — 31 Athalanta cdd. — 32 cf. comm. in 85, 7. — disceptare M; dissentire v. — disceptare; cf. Sdll. lug. 21, 4: DE INDIgCRETIS ADVERBIIS. XI. 161 512. 513 M. Accius Anteuoridis: ad popalum intdUego 35 referundum, qnoniam horum a^quiter sent^ntiae fuere. Livius Aegistho: nam nt Pergama acc^nsa et praeda p^r participes a^quiter 40 partitast. || 1 PVBLICITVS, pro publice. Lucilius Satyrarum ]ib. XII: huic hemini quaestore aliquo esse opus adque corago, publicitus qui mi adque e fiaco praebeat aurum. idem lib. XVI: 5 publicitus vendis tamen adque extrema ligurris. Plautus Ampbitryone: hospitio pnblicitus accipiar. Caecilius Plocio: ibi deraum, ad plebem, p^ragitur; publicitu' defendiindumst. 10 Pomponius Campanis: d^tor dosenuo ^t falloni publicitus cibaria. PROTERVITER. Enuius Paucratiastc: quis est qui nostris foribus tam protdrviter? IGNAVITER, pro ignave. Lucilius Satyrarum lib. XVI: 16 cur tam ignaviter, hoc praesertim tempoie, curas? 33 AcciuB Antenoridis || 37 Livius Aegistho II || 1 Lucilius 1. XU j| 4 Lucilius I. XVI II 6 I, 1, 8 II 8 Caecilius Plocio |] 10 Novius Campanis || 12 Ennius Pan- cratiaste || 14 Lucilms 1. XVI. inre potius quam bello disceptare; Cic. ad Fam. IV, 14, 2. — partes da cursu M; partem da cursum cdd. — aequiter om. Bamh. — 33 Atenoridis If,. — 35. 36 refer du H; referendum Par. 7666; Lugd. — q. h.; quorum Bamb. — equitem L^ ; equiter L.^. — pro aequae; c/. v. 22; nisi scribend.: favere. — 37 egisto cdd. — 38 Pergama lun.; pergam cdd. — 39 pratda lun.; praedara cdd. — equiter cdd. pr. H. — 1 XV Bamb. — 2 huic hemini; i. e. mihi. — hemini L^; homini rell. — f. huice mihi. — questore L, G, Bamb. — atque cdd. pr. L^. — chorago docti. — 3 mihi cdd. — atque cdd. pr. L^. — e fisco Gulielm.; e pisco (episco H, Bamb.) cdd. — 5 vendis Bent.; vendit cdd. — atque cdd. pr. L^. — decoctorem tangi apparet. — 7 cf. comm. Goetzii in Amphitr. v. 159 — 162; Spengel. de canticis Pl. pg. 334. — accipiar Pl.; accipiat cdd. — 9 ibi demum Botliius; ibo doraum cdd. — domum ibo Grauertus. — peragitur M {f. peragitor; peragetur Bibbeckius ; pergitor Spengilius) pergitur cdd. — defendendum est Bamb.; H. — 11 dantor Dossenno Guietus; Bib- beckius; dato Dorsenno Me (dosenno M); datordosenno (dat ordo senno H) cdd. — fuUoni M; fuUonibus {seq. pu) cdd. — publicituB ed. a. 1471; publi- citer cdd. — 12 Propterviter (Poropt. m. 1) P. — pancratihaste G. — 13 qui est G. — tan L^. — propterviter P. — 14 cf. 514 l. iguaviter. — 15 ho pr. L. — curas M; quaeris cdd. — curare absolute dictum, ut saepius NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvbller. H 162 NONIVS MARCELLVS 613. 5U M. MVTVITER, pro mutuo. Varro Octogesi, [lib. 1] tcsqI vofiLdiiccTGjv: vive meque am^ mutuiter! PERSPICACE, pro perspicaciter. Afranius Divortio: quam p^rspicace, quam benigne, quam cito! ASPRITER. Sueius PulHs: 20 ubi tu nequaquam cubares aspriter. CELERANTER, pro celeriter. Accius Antenoridis: sdd quis hic est qui m§,tutinum ciirsum huc celerant^r rapit? DAPSILE. Pomponius Rustico: 'quid niinc vis fieri?' — 'v^rrem sume dapsile ac dilucide.' 25 EXQVISITIM. Varro Aiace stramenticio: acre aeger medicos exquisitim convocabas, ut convalesceres. HILARE. M. Tullius de oratore: quis umquam res praeter hunc tragicas paene comice, tristis remisse, severas hilare? — Afranius Privigno: 30 et II pr6pter patruel^m tuam 1 constituit, hilare anh^lans, disiecta coma. FESTINATIM, pro festinanter. Pomponius Asina: exsilui de nocte ad molam fuUoni' festinatim. 16 Varro Octogesi || 18 Afranius Divortio || 20 Sueius PuUis || 22 Accius Antenoridis || 24 Pomponius Rustico; cf. comm. || 26 Varro Aiace stramenticio || 28 III, 8, 30 II 30 Afranius Privigno || 3 Pomponius Asina. ap. comicos. — post h. v. l. Ignaviter (om. ed. a. 1476; rell.), quod leg. pg. 514, cum Quadrigarn exemplo add. ed. a 1471; sqq. ante Me. — 16 Mutiter Bamb. — lib. I om. ed. princ. — 17 muiter G^. — 18. 19 haec aut delenda aut supplenda ex l. perspicace, quod 515 legitur, huc asciscendo. — et hoc magis probabile. — 18 Perspicare Bamb. — prespicaciter L.^; perspiciter G. — 19 perspice G^. — 20 Aspriter M; Aspiter L; H; G ex corr.; Lugd.; Paris. 7666; Aspiciter pr. G; Asperiter Ald. — Sueius M; ueins cdd. ~ PuUis Ald.; pulis cdd. — 21 nequamquam L; H. — cubare Bamb. — aspriter 31; aspiter L; S; Paris. 7666; Bamb.; asperiter ed. Bas ; Ald. — 22 in antenoridis ed. princ; tenoridis C; noridis Bamb. — 23 cursum hunc Bamb. — 24 Dapsile; cf. comm. in 304, 29. — Rectore rustico Quicheratus ; cf. 516 l. puriter. — 26 dil. (del. 1/,) suspectum. f. dictum pro splendide. — 26 Ex- quisitum Bamb. — aice Bamb. — stramentio Bamb.; stramentitio H^. — atre Bamb. — hac re Turneb. — 27 exquisitum Bamb. — convocavas L^, Bamb.; convocabat Turneb. — convalesceret cdd.; convalesceres Popma. — philosophiae studium videtur commendari a Varrone. — 28 M. TuUius; cf. 383 l. remissum, laetum ibique comm. — 29 severas Cic; seberas Hi; ed. Bas.; seheras L; H^; Bamb.; serias Pius. — hylare H. — 1 patruhelem pr. L. — 2 disiecta Bothius; delecta cdd.; deiecta Ald. — 3 Asina Eitschelius Parerg. 142; cf. 246, 17; Asinaria cdd.; quod etsi defendi possit, tamen Plautinae potius comoediae recordatione videtur a librariis positum. — 4 exilui H, Bamb. — ad noctem ad Palatin. — fulloni' M; fullonis Laurenbergius ; fullone cdd. DE INDISCRETIS ADVERBIIS. XI. 163 514 M. 6 Sisenna Hist. lib. IIII: praetor festinatim de castellis ad castra maxima^ pedites conducit. PVGNITVS [pro pugnis]. Caecilius Fallacia: nisi quidem qui sese malit pugnitus pessum dari. IGNAVITER. Quadrigarius Annalium lib. II: et qui ibi erant 10 non ignaviter potando eum diem pro meliore habuerunt. FVTTILE, futtiliter. Ennius Phoenice: lit quod factumst fiittile animis vos feratis fortiter. HVMANITVS. Turpilius Pedio: quare dsse dicat quisquam illum hominem aut quidquam facfere hnmanitus? 16 Cassius Hemina Hist. lib. IIII: qua fini omnis res atque omnis artis humanitus aguntur. — Afranius Repudiato: quanto facilius ^go, qui ex aequo venio, adducor f^rre humana humanitus! INIMICITER. Accius Didascalicorum lib. I: 20 placare ferocem hostem inimfcit^rque acc^nsiim. MEMORE, pro memoriter. Pomponius Philosophia: '^rgo, mi doss^ne, cum istaec m^more meministi, indica, qui iUud aurum abstiilerit.' — *non didici h^riolari gratiis.' INMORTALITVS. Turpilius Hetaera: 6 Sisenna Hist. IV || 7 Caecilius Fallacia || 9 Quadrigarius Ann. II B 11 Ennius Phoenice || 13 Turpilius Pedio || 15 Cassins Hemina Hist. IV || 16 Afranius Repudiato || 19 Accius Didascalicorum I || 21 Pomponius Philosophia; cf. comm. II 24 Turpilius Hetaera. 5 III Lugd. — praetor Bent.; praeter cdd. — praefestinatim (om. praeter) Bothius; cf. 161, 20. — 6 post maxima quaedam hausta, ut puta: maxima vi oppugnanda. — pedites v.; peditis cdd. — 7 pro pugnis (pro pugnus Hj) secl. M. — 8 nisi quis est Madvig. Advers. II, 667. — sese Guietus; Bothius; se cdd. — 9. 10 cf. 513, 14 sq. — Ann. M; annali cdd. (annalib, om. lib., L). — 10 potando Lugd. sec. Petrum; Gulielm.; putando rell. — pugnando non bene Lips. — 11 pro f. bene Lugd. — foenice cdd. — 12 futile Bamh. — an. M (animi Bibbeckiu^) ; amici cdd. — fer. ed. princ.; fueratis cdd. — 13 Humanitus ed. princ. (Humanitus pro humaniter); Humaniter (cf. 509/ cdd. — Poedio Bamb. — 14 dicas i,. — humanitus Bamb.; ed. princ; humaniter G. — 16 cf. 205, 15 cum comm. — 15. 16 quare h. l. cdd. — omnis res om. cdd. hic. — omnis artis atque C, Bamb. — 17 fallacius Bamb. — 18 aequo Me; equo cdd. — ferre ed. a. 1476; fere cdd. — humanitas If,. — 20 cf Lach- manni Opusc. 70. — placere L. — fer. h. Lachm.; hostem ferocem cdd. — 21 Memore; cf comm. in 454 l. bicipite. — filosofia L. — Pomponius; cf Prisc. 1014. — Philosophia si recte habet (de phil. Prisc), ac non scribendum cum Gebhardo Philosopho, comparari potest Novii mortis et vitae iudicium. — 22 mi Dorsenne Me (dossene M); ni dossedne (nidos sed necum L, H) cdd.; om. Prisc — istaec Bamb.; Prisc; ista hec (istahaec H) C. — memomore pr. H; memorero Bamb. — meminit Prisc. — 23 quid G. — ariolari H^; arilari G. — gratiis Me; gratis cdd. — 24 Hetera cdd. (Haetera H). 11* 164 NONIVS MARCELLVS 514. 515 M. satine lit se meum c6r voluptatibus dat? 25 inmortalitus se obtulit mi ha^c facultas. LARGITVS, pro large. Afraiiius Materteris: quid istuc est? quid fl^s? quid lacrimas largitus? proloquere. IRACVNDITER. Caecilius Subditivo: 30 quaeso || ne temere hanc r^m agas, [et] ne iraciinditer. 1 MINVTIM, pro minute. Lucilius lib. V: dic, quaenam cogat vis ire minutim per commissuras rimarum, nocti' nigrore. PARCITER, pro parce. Pomponius Verre: 5 salve! te volo pS,rciter. — tamquam frater mihi sis, medium abd6men tecum dividam. SVPERBITER. Afranius Purgamento: illa imperat sup^rbiter. Naevius Belli Poenici lib. VI: 10 sup^rbit^r cont^mtim c6nterit legi6nes. LONGiNQVE et LONGITER, pro longe. Accius * * * Ennius Andromaclia aechmalotide: 27 Afranius Materteris || 30 Caecilius Subditivo || 2 Lucilius 1. V || 5 Pom- ponius Verre; cf. comm. |j 8 Afranius Purgamento; cf. comm. || 10 Naevius Belli Poen. \. VI || 12 Accius; cf. comm. || Ennius Andromacha aechmalotide. 26 satine; de thesi cf. Spengel. de cant. Plaut. pg. 274. — se add. Grau- toffius. — 26 inm.; i. e. divinitus. — optulit Gs; non Bamb. — mihi cdd. — 28 quid Bamh.; ed. princ; qui C. — lacrimas om. Bamb. — largitu pr. L; largitum Bamh. — 1 ne cemere Bamh. — om. et ed. princ. — 2 Munutim Hj^. — S quaenam M; quae te Bousa pater; quam C, Bamh.; quando Guelferbitanus chartaceus. — cogitat idem; Parisin. 7657. — vis ire Ald.; visire G; tusire Bamh. — 4 commissuras omnes. — nigere Bamh.; nigrere Paris. 7666. — 6. 6 verre Ho^; verres rell. (veres Bamh.; in L duo puncta posita supra s, unum infra, sed hoc elutum. — salve (ita Both.)! te volo M; salbeolo L.^; Ho^; salveolo L^; albeolo Bamb.; Ho^; G. — videtur fuisse diverhium in hunc modum: 'salve! te volo.' — ''tu si amicam praebes, nolo parciter.' — 'tamquam' e. q. s. — nam obscene v. 7 dictum apparet. — Verre salvo (nievwratur eiusdem Pomponii Verres aegrotns): nolo (ita Bothius) BihhecJcius. — 7 abdomen tecum Bothius ed. 2; abdomen (ab- domeri Bamh.) cum cdd. — 8 Superviter cdd. pr. H^; P; Montepess. — 8. 9 Afr. Privigno: amanti Lipsius, puto recte. — illa imp. sup. (superviter cdd. pr. ifj) Quicheratus; illa sup. imp. cdd. — 10 Nevius (iu supra add. L) cdd. — cf. 516 l. contemtim. — 11 superviter cdd. pr. H^. — contemtim Lugd.; cdd. 516; contentim h. l. C. — 12. 13 Longinque et longinquiter mrg. G. — Accius cdd. h. l.; Ennius 402 s. l. summum, gloriosum. — Accii vid. exemplum haustum. — Andromacha M; andromache (andromachae Bamh.) cdd. — aechmalotide Bothius; cf. comm. in 505 l. sonunt; eimalo C; eimala Bamh. DE INDISCRETIS ADVERBnS. XI. 165 515 M. « annos multos longinque a domo 15 bellum gerentes siimmum summa industria. Lucretius lib. III: non, ut opinor^ id a leto iam longiter errat. PERPLEXIM, pro perplexe. Plautus in Stielio: litrum ego perplexim lacessam oratione ad hunc modum. 20 Hemina Historiarum lib, I: prudens perplexim [scotinos] scribit. SANITEK. Afranius Megalensibus: 'ad esto!' — *a, sentio te non amare m^ cordate ac saniter.' RARENTER. CaeciHus Pausimacho: 25 edep61 voluntas homini rarent^r venit. Novius Exodio: multum ames, pauliim des, crebro v^nias, rarentdr petas. Ennius Andromacha: sdd quasi aut ferrum aiit lapis 30 durat, rarenter g^mitum conatii trahens. Pomponius Ergastylo: 16nge ab urbe vilicari', qu6 erus rarentdr venit. 16 III, 676 I 18 I, 2, 18 || 20 Hemina Hist. 1 1| 21 Afranius Megalensibus |1 24 Caecilius Pausimacho || 26 Novius Exodio H 28 Ennius Andromacha | 31 Pomponius Ergastylo; cf. comm. 14 ab domo cdd. magis sonore 402. — 15 gentes fl,. — 17 cf. Lachm. comm.; Charis pg. 183. — lecto H.^, G. — longius errat cdd. Lucr.; longiter rati Non. — 18. 19 pro — perplexim om. H^. — stico pr. i/. — ergo Lugd. — 19. 20 perplexim — prudens om. Bamb. — orationem G; Charis. pg. 190; oratione Plaut. — 20 scottino {seq^. s) cdd. (scottinos P); delet vir doctm (Passeratius, ut refert Quicheratus) in Me^; Madvigius ad Gic. de fin. II, 5, 15. — atque ego his ohsequendum duxi, quamquam tale glosema graecum permirum in libris Nonii. — cf. tamen Livius XXIII, 39 Heraclitus, cui Scotino cognomen erat, ubi etiam de interpolatione suspicati sunt docti. — 21 in megalenaibus ed. princ; negalensibus cdd. — 22 ad esto M; qui et diverbium instituit; at esto Neukirchius ; adesto v. — a, sentio M; adsentio (assentio L ex corr.; H; G) cdd. — 23 cordate Ribbeckius; adorate L; H^; Bamb.; adorare H^, G. — adcorate, i. e. adcurate, olim nos. — 25 volumtaa pr. L; voluptas probabiliter Palmerius. — 27 amatori, ut vid., datum consilium. — petas {sc. rem veneream) add. M. — 29 aut prius om. H^; G; Bamb.; Paris. 7666; v. — 30 rarenter in ras. L^. — conatu trahens Lips.; conatur trabem cdd. — 31 Pomponius (om. cdd.); cf. comm. in 164 l. rarenter. — ergastelo cdd, h. l.; ergastilo idem pg. 164 et 186. — illud Ergastylo utrum ab Ergastylus deseendat an ab Ergastylum incertum. — 32 ab unde Bamb. — vilicari' M; vilicariae (yilicari aequo H) cdd. hic; quo possit commendari illud vilicarei. cf. comm. in 164. — quo rus Bamb. — parenter pr. L. 166 NONIVS MARCELLVS 515. 516 M. Livius Tereo: • r&,reiiter venito. PERSPiCACE. Afranius Divortio: 35 quam p^rspicace, quam benigne, quam cito, quam blande! quam mat^rno visast p(5ctore! CONTEMTIM, contemnenter. Naevius Belli || Poenici lib. VI: 1 sup^rbit^r contemtim conterft legi6nes. TEMERITER. Accius Amphitryone: hocin rest, quo tam temeriter tii meam benevol^ntiam interisse es ratus? ' 6 RESTRICTIM, pro restrictc. Afranius Thaide: eaqne ferme cddere aiunt m^lius consultoribus, quam restrictim c6gitata atque 6mnibus rati6nibu8. PRAECLARITER. Quadrigarius Annalium lib. III: et ita rebus praeclariter gestis Romam reverterunt. ^^ TORVITER. Pomponius Auctorato: occidit taurnm t6rviter; me am6re sauci^vit. Ennius lib. I: ast bic, quem nunc tu tam torviter increpuisti. PVRITER. Pomponius Aruspice vel Pectore+ rustico: 16 33 Livius Tereo I || 35 Afranius Divortio || 1 Naev. Belli Poen. 1. VI || 3 Accius Amphitryone || 6 Afranius Thaide || 9 Quadrigarius Ann. III || 11 Pomponius Auctorato || 13 Ennius Ann. I; cf. comm. || 15 Pomponius Haruspice vel Pectore rustico; cf. comm. 34 venito H^; vento L^; venio rell.; v. — 35 Perspicace; cf. comm. in 513 Z. perspicace. — Perspicace; cf. comm. in 454 l. bicipite. — 36 perspi- cate H^. — 37 visast {vel visa'8) BibbecJcius; viast Bamb.; vias G (vius pr. L). — 1 Contemptim, contempnenter ed. Bas. — puto pro c. — Nevius cdd. — cf. 515^ 10. — 2 superviter cdd. pr. H^. — 4 hocin rest M; hoc in re est cdd.; hoccine est Belrius; Me. — quod G; de Bamb. nihil notatum; quo et Lugd.; Paris. 7666 ; f. quor. — tam tem. tu Bibbeckius; tu tam (ta Bamb.) tem. cdd. — benivolentiam L^, H^, G, non Bamb. — 6 esse ratus H^. — 6 Restrictum C (non mrg. G); Restrictim Bamb. — 7 eaque P; eaquae C, Bamb. — ferme ij , H.^ ; firme rell. — cedere vir doctus ap. Quicheratum ; sedere cdd. — aiunt add. M. — se dedere Buechelerus, f. recte. — 8 atque Bamb.; v.; utquae L; H; utque G. — 9 Annalium M; Annali cdd. — 11 Torviter ed. a. 1471; Torbiter cdd. — ita et v. 13; 14. — 12 tor- biter cdd. — me amore sauciavit Lips.; me amores amavit C; mea memores amavit Bamb. — 13 lib. I Scal.; lupi cdd. — 1. VII olim nos; sed illud 1. pro liber, quod apud Festum saepius legitur, ex Nonii libris adnotari non memini; quamquam potuit extare in archetypo. — cet. cf. comm. in Annal. 258. — 14 ast hic Scal.; astic cdd. — torbiter id. — 16 auruspice Bamb. — Petitore Bothius; Rectore Quicheratus ; Praecone Bothius. DE INDISCRETIS ADVERBIIS. XI. 167 516. 517 M. *bucco, piiriter fac ut ista tractes.' — 'lavi iam dudiim manus.' Novius Virgine pregnate: sequere [me]. puriter volo facias 4ccipei hunc igni §,dque aqua. 20 REVERECVNDITER. Pomponius Macco Virgine: pra^teriens vidit dossenum in Iiido revereciinditer non docentem condiscipulum, v^rum scalpentem natis. CERTATIM. Vergilius Aen. lib. III: certatim socii feriunt mare et aequora verrant. 25 Sisenna Hist. lib. III: adque armis de vita certatim dimicare nitebantur. ABVNDE. Sisenna Hist. lib. IIH: profuse adque abunde semper usi magnum pondus auri argentique. || 1 MISERITER, pro misere. Laberius: marceo: mens incorrupta miseriter corriimpitur. PROPERITER. Catullus: + animiila misenila properiter abiit. 18 Novius Virgine pregnate || 20 Pomponins Macco Virgine || 23 III, 290 1] 25 Sisenna Hist. III || 27 Sisenna Hist. IV || 1 Laberius |] 3 CatuIIus (Serenus); cf. comm. 16. 17 furiter pr. L, H^, Bamb. — fac ut ista vel fac uti sta M; fac uti {seq. tra) cdd. — fac uti rem Eibbeckius; face, om. uti, per septenar. troch. QuicJieratus. — tractis G. — lauuandunura Bamb.; unde lavi iandudum Bibbeckius. — 18 Viginae pr. L. — pregnate pr. L; pregnante rell. — 19 ita M ; cdd.: sequere me puriter volo facias igni atque (adque L^) aqua volo hunc accipere (accipe ed. Bas.; accipiter Bamb.). — 20 Verecunditpr L, H, Bamb.; cf. priora; Reverecunditer ed. Bas.; et ita Prisc. 1010, uli compilavit Non. — Maccho cdd. — virgine Bothius; virginem cdd. — 21 vidi Bothius. — dossenum; Dorsennum Bothius; dossensum Bamb.; Paris. 7666; duos sensum G. — 22 f. cor discipulum (genetiv.). — vererum Bamb. — 23 om. Lugd. — 24 equora L, G. — 25—27 III — lib. om. Bamb. — 26 atque cdd. pr. L^. — gertatim L^. — 26 nitebantur Me; nitebatur G; nitabatur Paris. 7666 sec. Quicheratum ; cf. comm. in 511, 24. — f. omissa quaed. in fine, ut puta: uterque exercitus. — 27 III Paris. 7666. — profuse Lips ; perfuse (perfusae pr. L) cdd. — atque cdd. pr. L^. — 1 pro om. Bamb.; Par. 7665; pr. L. — 2 mavceo M; mareo L^, Bamb.; mereo {pro maereo) rell.; f. recte; in marco (ut titulus sit) ed. princ; similiter Mario vel Morione RibbecJcius. — 3 Properiter; Prosperiter male cdd. Prisc. pg. 1010. — Catulus G^. — Sereno recte adscribit V. 4 Diomedes pg. 513. neque hoc metrum invenitur ante Serenum; cf. de re m. 107. — f. non peccatum a Nonio, sed haustum cum v. Catulli 63, 49: patriam allocuta maestast ita voce miseriter, qui ad lemma praecedens per- tineret, nomen Sereni. — 4 abiit Lachmannus; abit cdd.; obit (robit, obiifc) cdd. Diom.; cf. quae in ed. Rutilii Namatiani pg. 46 sunt adnotata. 168 ' NONIVS MARCELLVS 517 M. qm464u06quah02dmt0ojgif8nflj0ve 270653 270590 2026-06-11T17:48:12Z Saumache 27923 multa contenta ex pagina removit, contenta nova: '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XI<br>de indiscretis adverbis. }} {{Liber |Ante= Liber X |AnteNomen= ../Liber X |Post= Liber XII |PostNomen= ../Liber XII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=160 to=172 /> {{Liber |Ante= Liber X |AnteNomen= ../Liber X |Post= L...' 270653 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XI<br>de indiscretis adverbis. }} {{Liber |Ante= Liber X |AnteNomen= ../Liber X |Post= Liber XII |PostNomen= ../Liber XII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=160 to=172 /> {{Liber |Ante= Liber X |AnteNomen= ../Liber X |Post= Liber XII |PostNomen= ../Liber XII }} sbv0bom55tni7mjtiemxygz1sbpfm49 0 81261 270679 264485 2026-06-11T18:59:55Z Saumache 27923 270679 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor=Priscianus Caesariensis |OperaeTitulus=Institutiones grammaticae |Annus=saeculo VI a.Ch.n. |SubTitulus=Liber I }} {{Liber |Ante=Index |AnteNomen=Institutiones grammaticae |Post=Liber II |PostNomen=../Liber II }} ==CAPITVLA== ;[[#DE VOCE|I- DE VOCE.]] (1-2) ;[[#DE LITERA|II- DE LITERA.]] (3-49) ;[[#DE ORDINE LITERARUM|III- DE ORDINE LITERARUM.]] (50-58) {{rule}} <br> <pages index="Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu" from=37 to=75 /> {{Liber |Ante=Index |AnteNomen=Institutiones grammaticae |Post=Liber II |PostNomen=../Liber II }} <references/> {{finis}} csprxepj6e7d49w9mj6f8ag1wwnw26b 0 81279 270701 264679 2026-06-11T21:36:07Z Saumache 27923 270701 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor=Priscianus Caesariensis |OperaeTitulus=Institutiones grammaticae |Annus=saeculo VI a.Ch.n. |SubTitulus=Liber VI de nominativo et genetivo casu }} {{Liber |Ante=Liber V |AnteNomen=../Liber V |Post=Liber VII |PostNomen=../Liber VII }} <pages index="Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu" from=226 to=314 /> {{Liber |Ante=Liber V |AnteNomen=../Liber V |Post=Liber VII |PostNomen=../Liber VII }} <references/> {{finis}} 3e2kdvvme78dopbhzbvka6igrrv3qpy 106 81289 270618 262716 2026-06-11T16:44:02Z Saumache 27923 270618 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Institutiones grammaticae|Prisciani Institutionum grammaticarum libri II]] |Language=la |Volume=1 |Author=[[Scriptor:Priscianus Caesariensis|Priscianus Caesariensis]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Martinus Hertius |Martinus Hertius]] |Address=Lipsia |Year=1855 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=2]] |Progress=X |Pages=<pagelist to=4 1to4=– 33=1/> '''PRAEFATIO''' <pagelist from=5 to=32 5=7 5to32=highroman/> '''PRISCIANI AD IVLIANVM EPISTULA''' <pagelist from=33 to=36 33=1 /> '''PRISCIANI INSTITVTIONES <pagelist from=37 37=5/> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu|I]] · [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII (v. 2, ed Hertz).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae|titolo=Institutiones grammaticae|from=37|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber I|titolo=Liber I|from=37|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber II|titolo=Liber II|from=76|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber III|titolo=Liber III|from=115|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber IV|titolo=Liber IV|from=149|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber V|titolo=Liber V|from=173|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber VI|titolo=Liber VI|from=226|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber VII|titolo=Liber VII|from=315|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber VIII|titolo=Liber VIII|from=401|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber IX|titolo=Liber IX|from=484|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber X|titolo=Liber X|from=526|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XI|titolo=Liber XI|from=580|delta=32}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XII|titolo=Liber XII|from=609|delta=32}} |Header= |Footer= }} 7so19wizzb7grewmb3puua5jfd0my5z 106 81325 270619 262217 2026-06-11T16:44:20Z Saumache 27923 270619 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Institutiones grammaticae|Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII]] |Language=la |Volume=2 |Author=[[Scriptor:Priscianus Caesariensis|Priscianus Caesariensis]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Martinus Hertzius |Martinus Hertzius]] |Address=Lipsia |Year=1859 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=2]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to4=– 5=7 5to9=highroman 10=– 11=1 395to400=– 401=387 /> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri II (v. 1, ed Hertz).djvu|I]] · [[Liber:Prisciani Institutionum grammaticarum libri XVIII (v. 2, ed Hertz).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae|titolo=Institutiones grammaticae|from=11|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XIII|titolo=Liber XIII|from=11|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XIV|titolo=Liber XIV|from=34|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XV|titolo=Liber XV|from=70|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVI|titolo=Liber XVI|from=103|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVII|titolo=Liber XVII|from=116|delta=10}} {{Indice sommario|nome=Institutiones grammaticae/Liber XVIII|titolo=Liber XII|from=220|delta=10}} |Header= |Footer= }} mfrirp840xyrzvg3j04j8tadusd01oq 104 81962 270718 266184 2026-06-11T23:15:45Z Saumache 27923 270718 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER VI 29 — 30|221}}</noinclude>{{spatium|Veneriis magna voce imperat, ut Xeno audiret}},<ref>deest</ref> pro ‘{{graeca|''Ξένων''}}’ Graeco. idem {{wl|Q21235770|de {{spatium|suppliciis}}}}: {{spatium|Dexo Tyndaritanus homo nobilis, pro ‘Dexon’}}.<ref>[[In Verrem/Actio secunda/Liber quintus#108|In Verrem 2.5.108]]</ref> idem {{wl|Q31291042|pro {{spatium|Murena}}}} Zeno pro 'Zenon’ profert. idem {{wl||pro {{spatium|Fundanio}}}}: {{spatium|essetne id, quod Meno nuntiasset}},<ref>deest</ref> pro ‘Menon’. {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in {{spatium|I {{wl|Q302029|Achilleidos}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Conclamant Danai stimulatque Agamemno volentes}}.<ref>[[Achilleis/Liber I#550|Achilleis 1.553]]</ref></poem>{{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in {{spatium|III {{wl|Q943884|carminum}}}}:<poem>{{gap|18em}}{{spatium|diffidit urbium {{gap|4em}}Portas vir Macedo et subruit aemulos}}.<ref>[[Carmina (Horatius)/Liber III/Carmen VI#10|Carmina (Horatius) 3.6.13]]</ref></poem> <p>{{r|30}}In ‘en’ desinentia correptam Latina sunt masculini vel neutri generis, quae mutant e in i et addita ‘is’ faciunt genetivum, ut ‘hic flamĕn huius flaminis’, ‘hoc numĕn huius numinis’. <p>In ‘en’ productam Latina et Graeca generis sunt masculini vel feminini et accepta ‘is’ faciunt genetivum, ut ‘hic liēn huius lienis’, ‘riēn rienis’ vel ‘rēn renis’ – {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in {{spatium|II {{wl|Q1226154|sermonum}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Quod latus aut renes morbo temptantur acuto}}<ref>[[Sermones (Horatius)/Liber II/Sermo III#160|Sermones (Horatius) 2.3.163]]</ref> –,</poem>‘splēn splenis’, ‘Damēn’, nomen proprium historici Graeci, ‘Damenis’, similiter ‘Sebēn’, nomen herois, socii Vlixis, qui habitavit Temesae, ‘Sebenis’, ‘Hymēn Hymenis’, ‘haec Sirēn huius Sirenis’, ‘haec Troezēn huius Troezenis’.<noinclude><references/></noinclude> dhbdxvqtfm7c0z9nc7ux7w00z9bun3c 104 81965 270716 266351 2026-06-11T23:13:57Z Saumache 27923 270716 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|224|PRISCIANIE INST.}}</noinclude>{{spatium|{{pt|cii|iudicii}}}}<ref>[[In Verrem/Actio prima#36|In Verrem 1.12.36]]</ref> –. sed {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} hoc quoque secundum analogiam declinavit, ut in {{spatium|{{wl|Q2523113|vidularia}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Animum advortite, amabo, sultis, vidulum hic apponite; {{gap|4em}}Ego servabo, quasi sequestro detis, neutri reddibo, {{gap|4em}}Donicum res iudicata erit haec}}.<ref>[[Vidularia#55a|Vidularia 55a-55c]]</ref></poem>in eadem:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Haut fugio sequestrum}}.<ref>[[Vidularia#55d|Vidularia 55d]]</ref></poem> <p>{{r|33}}In ‘er’ desinentia Graeca quoque masculina supra dictam servant regulam. quae in {{graeca|''ρος''}} apud Graecos finita, antecedente alia in ealdem syllaba consonante, mutant {{graeca|''ρος''}} in ‘er’ apud Latinos, ut ‘{{graeca|''Μένανδρος''}}, Menander Menandri’, ‘{{graeca|''Μελέαγρος''}}, Meleager Meleagri’, ‘{{graeca|''Αλέξανδρος''}}, Alexander Alexandri’. excipitur ‘congrus’ – quamvis ‘conger’ dxit {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q547694|Persa}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Memini: ut muraena et conger ne calefierent}}<ref>[[Persa#110|Persa 110]]</ref> –,</poem>‘Codrus’, ‘hydrus’, ‘Petrus’, ‘scombrus’, ‘Hebrus’, ‘amphimacrus’, ‘Locrus’, quae o in u mutant, non ‘ros’ in ‘er’: quamvis antiqui etiam in alis nominibus eiusdem terminationis est quando sic protulerint nominativos, ut {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} ‘Teucrus’ et ‘Euandrus’ protulit in {{spatium|III}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Teucrus Roeteas primum est advectus in oras}}.<ref>[[Aeneis/Liber III#105|Aeneis 3.108]]</ref></poem>idem in {{spatium|VIII}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Rex Euandrus ait non haec sollemnia nobis}}.<ref>[[Aeneis/Liber VIII#185|Aeneis 3.185]]</ref></poem>in eodem:<noinclude><references/></noinclude> 4q34g0ujy6r4sod8r9t1gnah0e5rua9 104 82479 270717 266908 2026-06-11T23:15:08Z Saumache 27923 270717 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER VI 57—59|248}}</noinclude><poem>{{gap|4em}}{{spatium|Iamque eius mentem fortuna fecerat quietem}}.<ref>deest, [[Bellum Poenicum#30|Bellum Poenicum 2.30]] vide</ref></poem>{{spatium|{{wl|Q1275409|Licinius Macer}}}} in {{spatium|I annali: non minimo opere milites quietes volebant esse}}.<ref>deest</ref> {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in {{spatium|II {{wl|Q1620781|historiarum}}}}: quia corpore et lingua percitum et inquietem nomine histrionis vix sani Burbuleium appellabant.<ref>deest</ref> {{r|59}}alia vero eiusdem terminationis nomina e in i mutata faciunt genetivum, ut ‘hic verres huius verris’, ‘haec caedes huius caedis’, excipiuntur ‘hic pēs pedis’, ‘haec Cerēs Cereris’, ‘mercēs mercedis’, ‘hic’ et ‘haec herēs heredis’, ‘locuplēs locupletis’ et tria quintae declinationis e corripientia tam in genetivo quam in dativo, ‘fidēs fidĕi’, ‘rēs rĕi’, ‘spēs spĕi’. invenitur etiam ‘plebēs plebĕi’. {{spatium|{{wl|Q7170|Sallustius}}}} in {{spatium|I {{wl|Q1620781|historiarum}}: plebei tribuniciam potestatem}}<ref>deest</ref> (nam ‘plebs plebis’ facit genetivum). et ‘famēs famĕi’ dicebant veteres, unde adhuc ‘famē’ producitur in ablativo. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|VI}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Melle soporatam et medicatis frugibus offam {{gap|4em}}Obicit: ille famē rabida tria guttura pandens}},<ref>[[Aeneis/Liber VI#420|Aeneis 6.420-421]]</ref></poem>{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}} in {{spatium|V}}:<poem>{{gap|9em}}{{spatium|inde autem cum se matura levavit {{gap|4em}}Progenies stimulante famē, festinat ad illam, {{gap|4em}}Quam primum praedam rupto gustaverat ovo}},<ref>[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)/Liber V/Satura XIV#80|Saturae (Iuvenalis) 5.14.83-85]]</ref></poem>idem in eodem:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Membra aliena famē lacerabant, esse parati {{gap|4em}}Et sua}}<ref>[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)/Liber V/Satura XV#100|Saturae (Iuvenalis) 5.15.102-103]]</ref></poem><noinclude><references/></noinclude> r3fbubjxatl4qq0hy5u9qtuqvq87zyi 104 82506 270592 266709 2026-06-11T13:35:17Z Saumache 27923 /* Incerta */ Nonii nexus et ceteri scriptores 270592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Saumache" />{{rh|270|PRISCIANI INST.}}</noinclude>{{spatium|{{wl|Q183420|{{pt|lus|Nonius Marcellus}}}}}} {{wl|Q140172298|de {{spatium|doctorum indagine}}}}: {{spatium|massa malleis cuditur, unde etiam incus est appellata}}.<ref>[[De compendiosa doctrina/Liber XII|De compendiosa doctrina 12]]</ref> euius quia et genetivi paenultima ‘cu’ et in verbo ‘cudo’ eadem syllaba producitur, debet quoque in nominativo produci. ‘pecus’ quoque femininum ‘pecudis’ facit, quod etiam neutrum est, ‘hoc pecus pecoris’. {{spatium|{{wl||Caesar}}}} in {{spatium|auguralibus: si sincera pecus erat}}. {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilius}}}} in {{spatium|I}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Ignavum fucos pecus a praesepibus arcent}}.<ref>[[Aeneis/Liber I#465|Aeneis 1.465]]</ref></poem>vetustissimi etiam ‘hoc pecu’, unde ‘haec pecua’ plurale, dicebant. {{spatium|{{wl||Hostius}}}} in {{spatium|I {{wl||annali}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Saepe greges pecuum ex hibernis pastibus pulsae}}.<ref>deest</ref></poem>{{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q972126|mercatore}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Nec pecua ruri pascere nec pueros nutricare}}.<ref>[[Mercator#505|Mercator 509]]</ref></poem>item in {{spatium|{{wl|Q652185|truculento}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Pecua ad hanc collo in crumina ego obligata defero}}.<ref>[[Truculentus#955|Truculentus 956]]</ref></poem>idem in {{spatium|{{wl|Q1226518|rudente}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Non vides referre me uvidum rete sine squamoso pecu}}?<ref>[[Rudens#940|Rudens 942]]</ref></poem>et {{spatium|{{wl|Q520487|Solinus}}}} in {{spatium|{{wl|Q3395604|memorabilibus}}}} de Britannia dicit: {{spatium|ita pabulosa, ut pecua, nisi interdum a pastibus arceantur, ad periculum}}<noinclude><references/></noinclude> dwdq8f20fxs07okjmvhsfu2ytj7qgmx 104 82507 270593 266710 2026-06-11T13:36:33Z Saumache 27923 270593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh||LIBER VI 86—88|271}}</noinclude>{{spatium|agat satias}}.<ref>[[De rebus mirabilibus#XXII.2|De rebus mirabilibus 22.2]]</ref> praeterea invenitur apud vetustissimos ‘intercus intercutis’, 87 et proprie ‘intercus aqua’ dicitur, quam Graeci ὑδρωπα nominant. Plau– tus in frivolaria: Is mihi erat bilis, aqua intercus, tussis, febris. s {{spatium|{{wl|Q|Cato}}}} autem quasi adiectivo eo est usus, dicens intercutibus stupris obstinatus pro ‘intestinis’, ut sit secundum eum ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc intercus’, id est ‘qui’ vel ‘quae’ vel ‘quod intra cutem est’. [| nec mirum declinationem simplicis sui id quoque servare, quamvis nominativi termina– tione mutata, quod in omnibus paene fieri compositis invenimus: ‘hoc cor se huius cordis, hic’ et ‘haec’ et ‘hoc concors concordis’; ‘hoc ecaput huius capitis, hic’ et ‘haec’ et ‘hoc triceps tricipitis’; similiter ‘hoc corpus cor– poris, tricorpor tricorporis’ et omnia talia. excipitur ‘exanguis’, quod, quia commune est in ‘is’ brevem desinens et in e brevem facit neutrum, pa– rem habuit nominativo genetivum ‘huius exanguis’, quomodo omnia similia. 15 Graeca, quae apud Graecos in og desinentia mutant o in u, secun– XVII 88 dae sunt declinationis, ut ‘Κῦρος Cyrus Cyrr', ‘Πύλος Pylus Pyli’, ᾿πέϊλα– γος pelagus pelagi’ (sic ‘X«og–Chaus Chai’. {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in XIIII meta– morphoseon:<noinclude><references/></noinclude> d64in8mc3b8ystaa79i9m3qluyn004d 270686 270593 2026-06-11T19:42:40Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270686 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh||LIBER VI 86—88|271}}</noinclude>{{spatium|agat satias}}.<ref>[[De rebus mirabilibus#XXII.2|De rebus mirabilibus 22.2]].</ref> {{r|87}}praeterea invenitur apud vetustissimos ‘intercus intercutis’, et proprie ‘intercus aqua’ dicitur, quam Graeci {{graeca|''ὕδρωπα''}} nominant. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q140179678|frivolaria}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Is mihi erat bilis, aqua intercus, tussis, febris}}.<ref>Deest, [[Comoediae (Plautus) - Frivolaria|fragmenta]] vide.</ref></poem>{{spatium|{{wl|Q180081|Cato}}}} autem quasi adiectivo eo est usus, dicens {{spatium|intercutibus stupris obstinatus}} pro ‘intestinis’, ut sit secundum eum ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc intercus’, id est ‘qui’ vel ‘quae’ vel ‘quod intra cutem est’. nec mirum declinationem simplicis sui id quoque servare, quamvis nominativi terminatione mutata, quod in omnibus paene fieri compositis invenimus: ‘hoc cor huius cordis, hic’ et ‘haec’ et ‘hoc concors concordis’; ‘hoc caput huius capitis, hic’ et ‘haec’ et ‘hoc triceps tricipitis’; similiter ‘hoc corpus corporis, tricorpor tricorporis’ et omnia talia. excipitur ‘exanguĭs’, quod, quia commune est in ‘is’ brevem desinens et in e brevem facit neutrum, parem habuit nominativo genetivum ‘huius exanguis’, quomodo omnia similia. <p>{{r|88|XVII 88}}Graeca, quae apud Graecos in {{graeca|''ος''}} desinentia mutant o in u, secundae sunt declinationis, ut ‘{{graeca|''Κῦρος''}} Cyrus Cyri', ‘{{graeca|''Πύλος''}} Pylus Pyli’, ‘{{graeca|''πέλαγος''}} pelagus pelagi’ (sic ‘{{graeca|''Χάος''}} Chaus Chai’. {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in {{spatium|XIIII {{wl|Q184742|metamorphoseon}}}}:<noinclude><references/></noinclude> 4kiiafz2b3x3p8133fj0s1ryskf469a 270690 270686 2026-06-11T19:53:58Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270690 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER VI 86—88|271}}</noinclude>{{spatium|agat satias}}.<ref>[[De rebus mirabilibus#XXII.2|De rebus mirabilibus 22.2]].</ref> {{r|87}}praeterea invenitur apud vetustissimos ‘intercus intercutis’, et proprie ‘intercus aqua’ dicitur, quam Graeci {{graeca|''ὕδρωπα''}} nominant. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q140179678|frivolaria}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Is mihi erat bilis, aqua intercus, tussis, febris}}.<ref>Deest, [[Comoediae (Plautus) - Frivolaria|fragmenta]] vide.</ref></poem>{{spatium|{{wl|Q180081|Cato}}}} autem quasi adiectivo eo est usus, dicens {{spatium|intercutibus stupris obstinatus}} pro ‘intestinis’, ut sit secundum eum ‘hic’ et ‘haec’ et ‘hoc intercus’, id est ‘qui’ vel ‘quae’ vel ‘quod intra cutem est’. nec mirum declinationem simplicis sui id quoque servare, quamvis nominativi terminatione mutata, quod in omnibus paene fieri compositis invenimus: ‘hoc cor huius cordis, hic’ et ‘haec’ et ‘hoc concors concordis’; ‘hoc caput huius capitis, hic’ et ‘haec’ et ‘hoc triceps tricipitis’; similiter ‘hoc corpus corporis, tricorpor tricorporis’ et omnia talia. excipitur ‘exanguĭs’, quod, quia commune est in ‘is’ brevem desinens et in e brevem facit neutrum, parem habuit nominativo genetivum ‘huius exanguis’, quomodo omnia similia. <p>{{r|88|XVII 88}}Graeca, quae apud Graecos in {{graeca|''ος''}} desinentia mutant o in u, secundae sunt declinationis, ut ‘{{graeca|''Κῦρος''}} Cyrus Cyri', ‘{{graeca|''Πύλος''}} Pylus Pyli’, ‘{{graeca|''πέλαγος''}} pelagus pelagi’ (sic ‘{{graeca|''Χάος''}} Chaus Chai’. {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in {{spatium|XIIII {{wl|Q184742|metamorphoseon}}}}:<noinclude><references/></noinclude> aku3h64tl8dfxto9zq70nh1f8s72tq0 104 82508 270688 266711 2026-06-11T19:53:30Z Saumache 27923 270688 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" />{{rh|272|PRISCIANI INST.}}</noinclude><poem>{{gap|4em}}{{spatium|Et Noctem Noctisque deos Ereboque Chaoque {{gap|4em}}Convocat}},<ref>[[Metamorphoses (Ovidius)/Liber XIV#400|Metamorphoses (Ovidius) 14.404-405]].</ref></poem>id est ‘ab Ebebo’ et ‘a Chao’, sicut ‘a pelago’), absque illis, quae in {{graeca|''ρος''}} desinentia antecedente alia sub eadem syllaba consonante {{graeca|''ρος''}} in ‘er’ vertunt plerumque, ut ‘{{graeca|''ἀγρός''}} ager’, ‘{{graeca|''Μένανδρος''}} Menander’, de quibus supra docuimus. si eiusdem sint et apud Graecos terminationis, in ‘is’ faciunt genetivum Latinum, ut ‘{{graeca|''Οἰδίποθς Οἰδίποδος''}}, Oedipus Oedipodis’ – quamvis {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} ablativo casu ‘ab Oedipo’ dixit pro ‘Oedipode’ in {{spatium|{{wl|Q1229879|Poenulo}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Nam isti quidem hercle orationi †.Oedipo {{gap|4em}}Opus [est] coniectore, qui Sphingi interpres fuit}}<ref>[[Poenulus#440|Poenulus 443-444]]</ref> –,</poem>‘{{graeca|''Μελάμπους Μελάμποδος''}}, Melampus Melampodis’. ‘Panthus’ enim et ‘Eunus’ et ‘Antinus’, quae per synaeresim in {{graeca|''ους''}} diphthongum apud Graecos proferuntur, cum apud illos secundum integrorum regulam declinantur – id est in {{graeca|''ος''}} desinentium: in {{graeca|''ου''}} enim dipbthongum terminant genetivum –, apud nos quoque debent secundae esse declinationis, sicuti si integra eorum inveniantur, necesse est ea declinare. ‘{{graeca|''Πάνθοος Πανϑόου, Πάνϑους Πάνθου''}}’.<noinclude><references/></noinclude> 8rdyd6ia7w20al1nhgh6u67qdgnillm 270689 270688 2026-06-11T19:53:39Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270689 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|272|PRISCIANI INST.}}</noinclude><poem>{{gap|4em}}{{spatium|Et Noctem Noctisque deos Ereboque Chaoque {{gap|4em}}Convocat}},<ref>[[Metamorphoses (Ovidius)/Liber XIV#400|Metamorphoses (Ovidius) 14.404-405]].</ref></poem>id est ‘ab Ebebo’ et ‘a Chao’, sicut ‘a pelago’), absque illis, quae in {{graeca|''ρος''}} desinentia antecedente alia sub eadem syllaba consonante {{graeca|''ρος''}} in ‘er’ vertunt plerumque, ut ‘{{graeca|''ἀγρός''}} ager’, ‘{{graeca|''Μένανδρος''}} Menander’, de quibus supra docuimus. si eiusdem sint et apud Graecos terminationis, in ‘is’ faciunt genetivum Latinum, ut ‘{{graeca|''Οἰδίποθς Οἰδίποδος''}}, Oedipus Oedipodis’ – quamvis {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} ablativo casu ‘ab Oedipo’ dixit pro ‘Oedipode’ in {{spatium|{{wl|Q1229879|Poenulo}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Nam isti quidem hercle orationi †.Oedipo {{gap|4em}}Opus [est] coniectore, qui Sphingi interpres fuit}}<ref>[[Poenulus#440|Poenulus 443-444]]</ref> –,</poem>‘{{graeca|''Μελάμπους Μελάμποδος''}}, Melampus Melampodis’. ‘Panthus’ enim et ‘Eunus’ et ‘Antinus’, quae per synaeresim in {{graeca|''ους''}} diphthongum apud Graecos proferuntur, cum apud illos secundum integrorum regulam declinantur – id est in {{graeca|''ος''}} desinentium: in {{graeca|''ου''}} enim dipbthongum terminant genetivum –, apud nos quoque debent secundae esse declinationis, sicuti si integra eorum inveniantur, necesse est ea declinare. ‘{{graeca|''Πάνθοος Πανϑόου, Πάνϑους Πάνθου''}}’.<noinclude><references/></noinclude> bvsza9ouaxwkcg99u2t0htgv7ko0bll 104 82509 270691 266712 2026-06-11T20:08:20Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270691 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER VI 88. 89|273}}</noinclude>et nos ergo ‘Panthous Panthoi, Panthus Panthi’. {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} ‘Alcinous Alcinoi’ declinavit in {{spatium|I {{wl|Q1226213|epistularum}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Nos numerus sumus et fruges consumere nati, {{gap|4em}}Sponsi Penelopae, nebulones, Alcinoique}}.<ref>[[Epistulae (Horatius)/Liber I/Epistula II#25|Epistulae (Horatius) 1.2.27-28]]</ref></poem>apud {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilium}}}} tamen nominativus et vocativus secundum Graecorum regulam invenitur prolatus in {{spatium|II {{wl|Q60220|Aeneidos}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Panthus Othryades arcis Phoebique sacerdos}}.<ref>[[Aeneis/Liber II#315|Aeneis 2.319]]</ref></poem>in eodem:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Quo res summa loco, Panthu? quam prendimus arcem}}?<ref>[[Aeneis/Liber II#320|Aeneis 2.322]]</ref></poem> <p>{{r|89}}Neutra eiusdem terminationis, si sint monosyllaba, producuntur et ablata s, addita ‘ris’ faciunt genetivum, ut ‘hoc ius iūris’, ‘tus tūris’, ‘rus rūris’, ‘crus crūris’. alia vero d vel l vel n ante ‘us’ posita mutant ‘us’ in e correptam et accepta ‘ris’ faciunt genetivum, ut ‘hoc pondus huius pondĕris’, ‘vellus vellĕris’, ‘holus holĕris’, ‘munus munĕris’, ‘onus onĕris’, ‘scelus scelĕris’, ‘genus genĕris’, quod Latinum esse ostendit et declinatio et verbum ‘genero generas’. excipitur ‘fenus fenoris’ – {{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}} in {{spatium|IIII}}:<poem>{{gap|23em}}{{spatium|aere paterno {{gap|4em}}Ac rebus mersis in ventrem, fenoris atque {{gap|4em}}Argenti gravis et pecorum agrorumque capacem}}<ref>[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)/Liber IV/Satura XI#35|Saturae (Iuvenalis) 4.11.39-41]]</ref> –,</poem>quod tamen antiqui ‘feneris’ dixerunt, unde et ‘fenero’ verbum et ‘fenerator’ –<noinclude><references/></noinclude> 1h03rqpo06zteu02cj45bc28gmkbb8j 104 82510 270692 266713 2026-06-11T20:18:54Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270692 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|274|PRISCIANI INST.}}</noinclude>et ‘pignus pignoris’ et ‘pigneris’, unde ‘pignero pigneras’. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in {{spatium|II}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Pignora nulla domus, nulli coiere propinqui}}.<ref>[[Pharsalia/Liber II#270|Pharsalia 2.270]]</ref></poem>{{spatium|{{wl|Q193800|Iuvenalis}}}} in {{spatium|III}}:<poem>{{gap|20em}}{{spatium|viginti milia fenus {{gap|4em}}Pigneribus positis}}.<ref>[[Saturae (Iuvenalis, Bucheler)/Liber III/Satura IX#140|Saturae (Iuvenalis) 3.9.140-141]]</ref></poem>alia omnia mutant ‘us’ in o productam quidem, si sint comparativa, et accepta ‘ris’ faciunt genetivum, ut ‘hoc melius huius meliöris’, ‘hoc felicius huius feliciōris’, correptam vero, si non sint comparativa, ut ‘hoc decus huius decŏris’, ‘hoc stercus stercŏris’, ‘hoc pecus pecŏris’, ‘hoc frigus frigŏris’, ‘hoc tergus tergŏris’, ‘hoc nemus nemŏris’, ‘hoc corpus corpŏris’, ‘hoc tempus tempŏris’. {{r|90}}excipiuntur ea, quibus verba adiacent e habentia in paenultima syllaba: ‘ulcus ulceris ulcero’, ‘opus operis operor’, ‘latus lateris latero’, ‘viscus visceris viscero’, ex quo compositum ‘eviscero’. {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in {{spatium|VI {{wl|Q184742|metamophoseon}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|E quibus una trahens haerentia viscere tela}}.<ref>[[Metamorphoses (Ovidius)/Liber VI#290|Metamophoses (Ovidius) 6.290]]</ref></poem>et alia tamen paene omnia e habentia ante ‘ris’ in genetivo habent similiter huiuscemodi verba, ut ‘pondus ponderis pondero ponderas’, ‘sidus sideris sidero sideras’, unde compositum ‘considero’ et ‘desidero’, ‘munus muneris munero muneras’, ‘genus generis genero generas’, quae pro o e habent in paenultima syllaba. {{r|91}}breviter igitur possumus colligere regulam et sic dicere: omnia neutra supra syllabam in ‘us’ desinentia, si habuerint verba in ‘ero’ exeuntia, per ‘eris’ faciunt genetivum, ut ‘pondus ponderis pondero ponderas’, ‘ulcus ulceris ulcero ulceras’, ‘latus lateris latero lateras’, ‘holus holeris holero holeras’ – {{spatium|{{wl|Q1166737|Gn. Mattius}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Meos hortulos plus stercoro quam holero}}<ref>deest</ref> –;</poem><noinclude><references/></noinclude> jsf3yidkau534z87voij9xag41ixpkr 104 82511 270693 266714 2026-06-11T20:25:53Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270693 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER VI 89—92|275}}</noinclude>alia vero o habent paenultimam correptam, nisi sint comparativa: ‘tempus tempŏris’, ‘litus litŏris’. excipitur ‘virus’, quod quidam indeclinabile, quidam secundae declinationis esse voluerunt secundum {{spatium|{{wl|Q47154|Lucretium}}}}, qui sic protulit:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Liquit enim supera taetri vestigia viri}}.<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber II#475|De rerum natura 2.476]]</ref></poem>idem:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Concoctosque suo contractas perdere viro}}.<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber II#850|De rerum natura 2.853]]</ref></poem>‘vulgus’ quoque excipitur, quod tam neutri quam masculini est generis et secundum regulam masculini declinatur. similiter ‘pus’ non habet in usu genetivum, ne, si ‘puris’ diceretur, esset quantum ad eandem scripturam dubitatio, utrum dativus esset pluralis a puro ‘puris’, an genetivus singularis ab eo quod est ‘pus’, quod indeclinabile est. <p>{{r|92|XVIII 92}}In ‘ys’ Graeca sunt tantummodo et tertiae declinationis. mutant enim {{graeca|''ος''}} genetivi Graeci in is’, ut ‘Phorcys Phorcyis’, ‘Erinys Erinyis’, ‘amphibrachys amphibrachyis’, ‘chlamys chlamydis’. sed haec Graece quoque prolata inveniuntur. <p>In ‘aes’ diphthongum duo inveniuntur: ‘hic praes huius praedis’, ‘hoc aes huius aeris’. <p>In ‘aus’ desinentia feminina sunt et ablata s, addita ‘dis’ faciunt genetivum, ut ‘haec laus laudis’, ‘haec fraus fraudis’.<noinclude><references/></noinclude> 4si31pb0a8ywr1rrizo1k415shafao6 104 82512 270694 266715 2026-06-11T20:40:16Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270694 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|276|PRISCIANI INST.}}</noinclude><br> <p>In ‘eus’ Graeca sunt et ‘us’ in i mutantia faciunt genetivum: ‘hic Tydeus Tydei’. in huiuscemodi tamen terminatione quaedam inveniuntur mutatione ‘eus’ diphthongi in ‘es’ longam prolata, ut ‘{{graeca|''Ἁχιλλεύς''}} Achillēs’, ‘{{graeca|''Περσεύς''}} Persēs’, ‘{{graeca|''Οὐλιξεύς''}} Vlixēs’, in quo Doris sequimur, qui pro {{graeca|''Φυλεύς Φύλης''}}, pro {{greaca|''Ὀρφεύς Ὄρφης''}} et {{graeca|''Ὄρφην''}} dicunt, pro {{graeca|''Τυδεύς Τύδης''}}. sic {{spatium|{{wl|Q577769|Antimachus}}}} in {{spatium|I {{wl||Thebaidos}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|{{graeca|''Τύδης τ΄ Οἰνείδης''}}}},</poem>et vocativum in e productam:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|{{graeca|''Τὸν καὶ φωνήσας προσέφης, Οἰνήϊε Τύδη''}}}},<ref>desunt</ref></poem>teste {{spatium|{{wl|Q313056|Herodiano}}}}, qui hoc ponit in {{spatium|I {{wl||catholicorum}}}}. similiter {{Spatium|{{wl|Q332802|Ibycus}}}}<poem>{{gap|10em}}{{spatium|{{graeca|''ὀνομακλυτὸν Ὄρφην''}}}}<ref>deest</ref></poem><noinclude><references/></noinclude> oz6mktbeqdrysdq0sspurnt8j8a5upk 270696 270694 2026-06-11T20:57:39Z Saumache 27923 270696 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|276|PRISCIANI INST.}}</noinclude><br> <p>In ‘eus’ Graeca sunt et ‘us’ in i mutantia faciunt genetivum: ‘hic Tydeus Tydei’. in huiuscemodi tamen terminatione quaedam inveniuntur mutatione ‘eus’ diphthongi in ‘es’ longam prolata, ut ‘{{graeca|''Ἀχιλλεύς''}} Achillēs’, ‘{{graeca|''Περσεύς''}} Persēs’, ‘{{graeca|''Οὐλιξεύς''}} Vlixēs’, in quo Doris sequimur, qui pro {{graeca|''Φυλεύς Φύλης''}}, pro {{graeca|''Ὀρφεύς Ὄρφης''}} et {{graeca|''Ὄρφην''}} dicunt, pro {{graeca|''Τυδεύς Τύδης''}}. sic {{spatium|{{wl|Q577769|Antimachus}}}} in {{spatium|I {{wl||Thebaidos}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|{{graeca|''Τύδης τ΄ Οἰνείδης''}}}},</poem>et vocativum in e productam:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|{{graeca|''Τὸν καὶ φωνήσας προσέφης, Οἰνήϊε Τύδη''}}}},<ref>desunt</ref></poem>teste {{spatium|{{wl|Q313056|Herodiano}}}}, qui hoc ponit in {{spatium|I {{wl||catholicorum}}}}. similiter {{Spatium|{{wl|Q332802|Ibycus}}}}<poem>{{gap|10em}}{{spatium|{{graeca|''ὀνομακλυτὸν Ὄρφην''}}}}<ref>deest</ref></poem><noinclude><references/></noinclude> dt3hsw2dnjt1g4ycsjfmux8k7yufyry 104 82513 270695 266716 2026-06-11T20:56:55Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270695 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER VI 92|277}}</noinclude>dixit. et quia Graeci ab huiuscemodi nominativis [id est quae ‘eus’ in ‘ēs’ vertunt] vocativum in e longam terminant: {{graeca|''ὦ Τύδη, ὦ Ὄρφη''}}, in eo quoque casu aliquando illos sequuntur Latini: ‘Achillē’, ‘Persē’. {{spatium|{{wl|Q198|Ovidius}}}} in {{spatium|XIII {{wl|Q184742|metamophoseon}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Tuque tuis armis, nos te poteremur, Achille}}.<ref>[[Metamorphoses (Ovidius)/Liber XIII#130|Metamorphoses (Ovidius) 3.130]]</ref></poem>ab ‘Vlixeus’ quoque nominativo proferunt in ‘ei’ genetivum – {{spatium|{{wl|Q6197|Horatius}}}} in {{spatium|{{wl|Q943884|carminum}} libro I}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Nec cursus duplices per mare Vlixei}}.<ref>[[Carmina (Horatius)/Liber I/Carmen VI#5|Carmina (Horatius) 1.6.7]]</ref></poem>idem in {{spatium|I {{wl|Q1226213|epistularum}}}}:<poem>{{gap|20em}}{{spatium|Caerite cera {{gap|4em}}Digni, remigium vitiosum Ithacensis Vlixei}}.<ref>[[Epistulae (Horatius)/Liber I/Epistula VI#60|Epistulae (Horatius) 1.6.62-63]]</ref></poem>{{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in {{spatium|XIIII {{wl|Q184742|metamophoseon}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Neritius Macareus, comes experientis Vlixei}}<ref>[[Metamorphoses (Ovidius)/Liber XIV#155|Metamorphoses (Ovidius) 14.159]]</ref> –</poem>et ab ‘Achilleus’ accusativum Graecum protulit {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in {{spatium|X}}:<poem>{{gap|16em}}{{spatium|famulumque tyranni {{gap|4em}}Terribilem iusto transegit Achillea ferro}}.<ref>[[Pharsalia/Liber X#522|Pharsalia 10.522-523]]</ref></poem>ex quo apparet, Latinos quoque tam in ‘eus’ quam in ‘es’ haec nomina solitos esse proferre. econtra tamen in quibusdam ‘es’ productam terminantibus fecerunt Graeci poetae ‘eus’ pro ‘es’ proferentes: {{graeca|''Ἀντιφατεύς''}} pro {{graeca|''Ἀντιφάτης''}}, {{graeca|''Γηρυονεύς''}} pro {{graeca|''Γηρυόνης''}}, {{graeca|''Ἀρεύς''}} pro {{graeca|''Ἄρης''}}, ut {{spatium|{{wl|Q17892|Sappho}}}}:<noinclude><references/></noinclude> liicx9s0xqye46d1uw1qllqkfa15qrz 104 82514 270700 266717 2026-06-11T21:34:33Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270700 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|278|PRISCIANI INST.}}</noinclude><poem>{{gap|4em}}{{spatium|Ὁ δ᾽ Ἄρευς φαῖσί κεν Ἅφαιστον ἄγην βίᾳ}}.<ref>deest</ref></poem> <p>{{r|93}}In x desinentia, si a verbis sint in ‘go’ desinentibus, ablata x, addita ‘gis’ faciunt genetivum, ut ‘grego grex gregis’ – {{spatium|{{wl|Q243203|Statius}}}} in {{spatium|I {{wl|Q302029|Achilleidos}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Qualiter Idaliae volucres, ubi mollia frangunt {{gap|4em}}Nubila, iam longum caeloque domoque gregatae}}<ref>[[Achilleis/Liber I#370|Achilleis 1.372-373]]</ref> –,</poem>‘remigo remex remigis’, ‘lego lex legis’, ‘rego rex regis’, ‘coniungo conjunx coniugis’, quod etiam in genetivo differentiae causa n amittit, ne, si ‘coniungis’ dicamus, verbum putetur. nec mirum: Graecos enim in omnibus fere imitati Latini in hac quoque regula sequuntur. apud illos enim si in x desinentia nomina habeant verba cum g, nominum quoque genetivus per g declinatur, {{graeca|''λέγω Λέλεξ Λέλεγος''}}, unde ‘frux’ etiam ‘frugis’ facit genetivum, quia {{graeca|''ἀπὸ τοῦ''}} ‘{{graeca|''φρύγω''}}’ Graeco verbo nascitur. – {{spatium|{{wl|Q47130|Ennius}}}} in {{Spatium|XVI {{wl|Q3617890|annali}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Si luci, si nox, si mox, si iam data sit frux}}.<ref>Deest, [[Annalium fragmenta#399|fragmenta vide.]]</ref></poem>idem in {{spatium|VIIII}} pro ‘frugi homo’ ‘frux’ ponit, quod est adiectivum:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Sed quid ego haec memoro? dictum factumque facit frux}}.<ref>Deest, [[Annalium fragmenta#315|fragmenta]] vide.</ref></poem>id est ‘frugi homo’. – <p>Alia vero omnia Latina ablata x, addita ‘cis’ proferunt genetivum, ut ‘fallax fallacis’, ‘lux lucis’, ‘vox vocis’, ‘nex necis’. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} {{wl|Q656577|pro {{spatium|Milone}}}}: {{spatium|insidiatori vero et latroni quae potest inferri iniusta nex?}}<ref>[[Pro Milone#10|Pro Milone 4.10]]</ref><noinclude><references/></noinclude> rhftr7ma2bw6rccufdg4ud6zvs8fvkk 104 82515 270703 266718 2026-06-11T22:08:42Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270703 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER VI 92—94|279}}</noinclude>nota tamen, quod, si e habeant correptam ante x positam, si non sint monosyllaba vel ab illis composita, mutant e in i correptam per obliquos casus, ut ‘apĕx apĭcis’, ‘vertĕx vertĭcis’, ‘remĕx remĭgis’. {{r|94}}similiter in ‘ix’ desinentia masculina tantum Latina corripiunt i paenultimam in obliquis, ut ‘hic fornix fornĭcis’, ‘calix calĭcis’, ‘varix varĭcis’. barbara quoque in x magis corripiunt paenultimam: ‘Volux Volŭcis’, ‘Pharnax Pharnăcis’. {{spatium|{{wl|Q188646|Lucanus}}}} in {{spatium|II}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Tigranemque meum; nec Pharnacis arma relinquas}}.<ref>[[Pharsalia/Liber II#635|Pharsalia 2.637]]</ref></poem> alia vero in x desinentia omnia per obliquos casus longam habent paenultimam natura vel positione, exceptis ‘grex grĕgis’, ‘crux crŭcis’, ‘fax făcis’, ‘nux nŭcis’, ‘pix pĭcis’, ‘dux dŭcis’, ‘trux trŭcis’, ‘coniunx coniŭgis’, ‘salix salĭcis’. excipiuntur ea quoque, quae nec g nec c habent ante ‘is’ in genetivo: ‘nix nivis’ – antiqui tamen etiam ‘ninguis’ dicebant, unde {{spatium|{{wl|Q170512|Apuleius}}}} in {{spatium|I {{wl|Q140180925|Hermagorae}}: aspera hiems erat, omnia ningue canebant}}<ref>deest</ref> –, ‘supellex supellectilis’ – vetustissimi tamen etiam ‘haec supellectilis’ nominativum proferebant. {{spatium|{{wl|Q180081|Cato}}}} {{spatium|adversum {{wl|Q1275151|Tiberium Sempronium Longum}}: si posset auctio fieri de artibus tuis, quasi supellectilis solet}}<ref>deest</ref> –, ‘senex senis’, quamvis {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} genetivum eius ‘senecis’ protulit in {{spatium|{{wl|Q617142|cistellaria}}}}:<noinclude><references/></noinclude> 7zlvkqmzqwdggwjznwkrntd4ftl0qc1 104 82516 270707 266719 2026-06-11T22:29:47Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270707 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|280|PRISCIANI INST.}}</noinclude><poem>{{gap|20em}}{{spatium|datores {{gap|4em}}†Bellissimi vos negotioli senecis soletis esse}}.<ref>[[Cistellaria#372a|Cistellaria 373]]</ref></poem>‘nox’ quoque ‘noctis’ secundum Graecos, qui {{graeca|''νύξ νυκτός''}} declinant. Graeca enim eiusdem terminationis illam servant in genetivo ante ‘is’ consonantem, quam in Graeca declinatione ante {{graeca|''ος''}} habuerunt, ut ‘{{graeca|''Φαίαξ Φαίακος''}} Phaeax Phaeacis’, ‘{{graeca|''Σφίγξ Σφιγγός''}} Sphinx Sphingis’, ‘{{graeca|''ὄνυξ ὄνυχος''}} onyx onychis’ [genus est lapidis]. composita simplicium declinationem sequuntur: ‘pernox pernoctis’, ‘exlex exlegis’. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} {{wl|Q7246714|pro {{spatium|Cluentio}}: non quod illi aut exlegem esse Sullam arbitrantur}}.<ref>[[Pro Cluentio#94|Pro Cluentio 34.94]]</ref> <p>{{r|95}}In ‘bs’ vel ‘ms’ vel ‘ps’ desinentia interposita i faciunt genetivum, ut ‘urbs urbis’, ‘hiems hiemis’, ‘inops inopis’. notandum hic quoque, quod, si e ante ‘ps’ vel ‘bs’ sit et non sint monosyllaba, mutatur e in i, ut ‘princeps principis’, ‘municeps municipis’, ‘caelebs caelibis’. a capite solum composita ablata s et mutata e in i et addita ‘itis’ faciunt genetivum, ut ‘anceps ancipitis’, ‘praeceps praecipitis’, ‘biceps bicipitis’. antiqui tamen ‘ancipes’ et ‘praecipes’ et ‘bicipes’ proferebant in nominativo, et sic secundum analogiam sequebatur genetivus ‘ancipes ancipitis’, ut ‘sospes sospiti’. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q140181150|commorientibus}}}}:<poem>{{gap|8em}}{{spatium|saliam in puteum praecipes}}.<ref>deest</ref></poem>idem in {{spatium|{{wl|Q1226518|rudente}}}}:<noinclude><references/></noinclude> dlxzo9nq5hbllbzag5nd3ci7tz2vysk 270708 270707 2026-06-11T22:30:21Z Saumache 27923 270708 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|280|PRISCIANI INST.}}</noinclude><poem>{{gap|25em}}{{spatium|datores {{gap|4em}}†Bellissimi vos negotioli senecis soletis esse}}.<ref>[[Cistellaria#372a|Cistellaria 373]]</ref></poem>‘nox’ quoque ‘noctis’ secundum Graecos, qui {{graeca|''νύξ νυκτός''}} declinant. Graeca enim eiusdem terminationis illam servant in genetivo ante ‘is’ consonantem, quam in Graeca declinatione ante {{graeca|''ος''}} habuerunt, ut ‘{{graeca|''Φαίαξ Φαίακος''}} Phaeax Phaeacis’, ‘{{graeca|''Σφίγξ Σφιγγός''}} Sphinx Sphingis’, ‘{{graeca|''ὄνυξ ὄνυχος''}} onyx onychis’ [genus est lapidis]. composita simplicium declinationem sequuntur: ‘pernox pernoctis’, ‘exlex exlegis’. {{spatium|{{wl|Q1541|Cicero}}}} {{wl|Q7246714|pro {{spatium|Cluentio}}: non quod illi aut exlegem esse Sullam arbitrantur}}.<ref>[[Pro Cluentio#94|Pro Cluentio 34.94]]</ref> <p>{{r|95}}In ‘bs’ vel ‘ms’ vel ‘ps’ desinentia interposita i faciunt genetivum, ut ‘urbs urbis’, ‘hiems hiemis’, ‘inops inopis’. notandum hic quoque, quod, si e ante ‘ps’ vel ‘bs’ sit et non sint monosyllaba, mutatur e in i, ut ‘princeps principis’, ‘municeps municipis’, ‘caelebs caelibis’. a capite solum composita ablata s et mutata e in i et addita ‘itis’ faciunt genetivum, ut ‘anceps ancipitis’, ‘praeceps praecipitis’, ‘biceps bicipitis’. antiqui tamen ‘ancipes’ et ‘praecipes’ et ‘bicipes’ proferebant in nominativo, et sic secundum analogiam sequebatur genetivus ‘ancipes ancipitis’, ut ‘sospes sospiti’. {{spatium|{{wl|Q47160|Plautus}}}} in {{spatium|{{wl|Q140181150|commorientibus}}}}:<poem>{{gap|8em}}{{spatium|saliam in puteum praecipes}}.<ref>deest</ref></poem>idem in {{spatium|{{wl|Q1226518|rudente}}}}:<noinclude><references/></noinclude> fy45athg2va1fm1ngefgp2phfq46gmu 104 82517 270710 266720 2026-06-11T22:46:04Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270710 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||LIBER VI 94—96|281}}</noinclude><poem>{{gap|4em}}{{spatium|Post altrinsecus est securicula ancipes, itidem aurea}}.<ref>[[Rudens#1150|Rudens 1158]]</ref></poem>idem tamen vetustissimi etiam ‘praecipis’ genetivum, qui a nominativo ‘praeceps’ est, secundum analogiam nominativi protulerunt. {{spatium|{{wl|Q473620|Laevius}}}} in {{spatium|{{wl||Ione}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Seque in alta maria praecipem impos, aegra sanitatis {{gap|4em}}Herois}}.<ref>deest</ref></poem>{{spatium|{{wl|Q47130|Ennius}}}} in {{spatium|XV {{wl|Q3617890|annali}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Obcumbunt multi letum ferroque lapique {{gap|4em}}Aut intra muros aut extra praecipe casu}}.<ref>Deest, [[Annalium fragmenta#386|fragmenta]] vide.</ref></poem> {{r|96}}In ‘ns’ vel ‘rs’ vel ‘ls’ desinentia ablata s, addita ‘tis’ proferunt genetivum, ut ‘mons montis’, ‘sapiens sapientis’, ‘cohors cohortis’, ‘ars artis’, ‘pars partis’, ‘haec puls pultis’. excipiuntur duo differentiae causa: ‘frons frondis’, quando de arborum foliis loquimur – nam ‘frons frontis’ ad capitis partem pertinet –, et ‘lens lendis’ animal – nam ‘lens lentis’ legumen est – et ‘glans glandis’. sic {{spatium|{{wl|Q7198|Ovidius}}}} in {{spatium|XIIII {{wl|Q184742|metamophoseon}}}}:<poem>{{gap|17em}}{{spatium|ut lata plumbea funda {{gap|4em}}Missa solet medio glans intabescere caelo}}.<ref>[[Metamorphoses (Ovidius)/Liber XIV#825|Metamorphoses 14.825]]</ref></poem>similiter {{spatium|{{wl|Q47154|Lucretius}}}}<ref>[[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber VI#175|De rerum natura 6.179]] et [[De rerum natura (Titus Lucretius Carus)/Liber VI#305|306]]</ref> protulit et {{spatium|{{wl|2039|Livius}}}} in {{spatium|XXVII: et est non simplicis habenae, ut Balearica aliarumque gentium funda, sed triplex}}<noinclude><references/></noinclude> 22jo2c7fhl6myt5iu5ladleen2q6j7d 104 82518 270715 266721 2026-06-11T23:12:38Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270715 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|282|PRISCIANI INST. LIBER VI 96}}</noinclude>{{spatium|scutale crebris suturis duratum, ne fluxa habena volutetur in iactu glans, sed librata cum sederit, velut nervo missa excutiatur}}.<ref>[[Ab urbe condita/Liber XXXVIII#29.6|Ab urbe condita 29.6]]</ref> nam quod apud {{spatium|{{wl|Q1398|Virgilium}}}} in IIII {{spatium|{{wl|Q674439|georgicon}}}} invenitur, ‘glandis’, in dubium venit, utrum nominativus sit an figurate genetivus:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Nec de concussa tantum pluit ilice glandis}};<ref>[[Georgicon (Greenough)/Liber IV#80|Georgicon 4.81]]</ref></poem>potest enim ‘tantum glandis’ intellegi {{graeca|''τοσοῦτον βαλάνου''}}, ut ‘hoc regni’ et ‘tantum lucri’. a pendendo quoque compositum ‘libripens libripendis’. {{spatium|{{wl|Q313439|Gaius}}}} in {{spatium|I {{wl|Q1229830|institutorum}}: adhibitis non minus quinque testibus, item libripende}}.<ref>[[Institutiones/Commentarius I#113|Institutiones (Gaius) 1.113]]</ref> in eodem: {{spatium|qui libram aeneam teneat, qui appellatur libripens}}.<ref>[[Institutiones/Commentarius I#119|Institutiones (Gaius) 1.119]]</ref> a corde quoque composita ablata s, addita ‘dis’ faciunt genetivum, ut ‘vecors vecordis’, ‘discors discordis’, ‘concors concordis’. antiquissimi tamen solebant genetivo similem proferre in his nominativum. {{spatium|{{wl|Q350781|Caecilius}}}} in {{spatium|{{wl||Cratino}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Modo fit obsequens, hilarus, comis, {{gap|4em}}Communis, concordis, dum id quod petit potitur}}.<ref>deest</ref></poem>{{spatium|{{wl|Q2240081|Pomponius}}}} in {{spatium|{{wl||satura}}}}:<poem>{{gap|4em}}{{spatium|Blanda, fallax, superba, inpotens, {{gap|4em}}Discordis}}.<ref>deest</ref></poem><noinclude><references/></noinclude> tstfm3khy5weehe6kxcgkn9sdl814ix 104 82858 270732 267470 2026-06-12T05:13:58Z Shenme 17647 /* Proofread */ 270732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Shenme" />{{InitiumBilinguis|s|lg=es}}</noinclude>circa omnium finem <ref>''Cont.;'' ord. et ad ipsorum oram, ''Br.''</ref> ea, quae ad Tertullianum et Orfitianum pertinent Senatusconsultum, contulimus, ex quibus matres filiique inter se successores fiunt. Procedit autem liber alius, ea sanciens, quae agunt de novis in aedificiis operibus <ref>'' Koehl.;'' de operibus in aedificiis, ''Br.''</ref>, ac de labascentium et ruinosarum aedium praestanda cautione <ref>''Koehl.;'' securitate, por praest. caut., ''Br.''</ref>, et de iis, qui aliquid fraudis in his admittunt, et ex aquarum cursu vicinos laedunt, et de colligentibus publica vectigalia, et insuper de donationibus tum simplicibus, tum ad mortis cogitationem relatis. Rursum autem si quid de quacunque libertate est, aut de eius controversiis, hoc uni traditum est libro. Praeterea quae pertinent ad possessionem et acquisitionem per eam, et causas illam inducentes, in unum tractatum contulimus. Et si quid omnino de iudicialibus est sententiis, et de iis, qui in hisce quaedam adversus seipsos confitentur, et de bonorum cessione, et de creditorum detentione venditioneque, et de bonorum separatione et cura, et ne quid creditores detrimenti capiant, id quod similiter in unum collectum est librum. Et interdictorum quoque <ref>''Koehl.;'' quoque, ''omítela Br.''</ref> rationem non pluribus uno tradidimus libro. Hinc vero ad praescriptiones et ad statuta in iis accessimus tempora, et obligationum et actionum seposuimus rationem. Et congregavimus omnem hanc partem, cuius agmen ducunt ea, quae de bonorum possessionibus, ut dictum est, scripta sunt, in octo librorum numerum <ref>''Correc. Krieg.;'' ducunt bonorum possessiones, ut dictum est, in octo librorum numerum congesta, ''Br.''</ref>, sextam hanc partem universae compositionis segregantes. § 8.—Universi autem extrema pars, quae septima est totius tractationis, sex librorum numero contracta est, incipiens a stipulationibus, transiens tum per ea quae de fideiussione, tum per ea quae de debitorum numeratione, et solutione, et liberatione eorum, et introductis ex Praetorum iurisdictione <ref>''Cont.;'' iurisdictione, ''omítela Br.''</ref> stipulationibus scripta sunt; quae quidem omnia duobus a nobis contracta sunt libris, quae quot in antiquis libris constituta fuerint iura <ref>''Koehl.;'' quae quot ab antiquis constituta fuerint, ''Br.''</ref>, neque dicere est. Procedens vero ad delictorum disputationem, et omnia enumerans, quotquot minorum sunt delictorum, quae privata vocant, quotve non ordinata appellant, sed extraordinariorum iis cognomen imponunt, ascendens autem et ad publica crimina, quae sane gravissima sunt et ingentem sibi provocant poenam. Duo et hic libri res delictorum et criminum continent; admixta vero sunt iis etiam illa, quae tractant de reis criminum <ref>''Cont.;'' criminum convictis, ''por'' reis criminum, ''Br.''</ref> seipsos autem celantibus, et de horum bonis, et de irrogata damnatis poena vel venia. Initium autem nobis alterius libri rursus est de appellationibus sermo, communis iure merito adversus sententias, tum in pecuniariis, tum criminalibus latas. Quaecunque autem de municipibus, et decurionibus, et muneribus operibusque publicis, et nundinis, et redituum pollicitationibus, et variis cognitionibus, et de publico censu veteribus constituta sunt, et quaecunque <ref>''Cont.;'' hactenus, ''inserta Br.''</ref> de verborum sunt significatione, et de iis, quae pro regulis a veteribus dicta sunt,<noinclude>{{ExitusBilinguis|s|lg=es}}</noinclude> gyf3gyfqbcyb15cn0em9oa46neu4r9x 0 83432 270668 270234 2026-06-11T18:06:54Z JoséFigueroaAlcorta 32660 270668 wikitext text/x-wiki {{Textquality|75%}} {{Titulus | Scriptor = Joseph Dardanelli | OperaeTitulus = De Sacramentis et De Peccatis | Annus = 1791 | Lingua originale del testo = latino | Editio = Augusta Taurinorum, Ex Typographia Jacobi Fea, 1791 | Fons = Augusta Taurinorum, Biblioteca Nazionale Universitaria, Sezione Manoscritti e Rari (Segnatura: IT\ICCU DAN 375.45) | Argumentum = Historia | Note = Torino, Biblioteca Nazionale Universitaria, Sezione Manoscritti e Rari. Segnatura collocazione: IT\ICCU DAN 375.45. }} <div style="text-align: center; font-family: 'Georgia', 'Times New Roman', serif; line-height: 2; padding: 20px 0;"> <div style="font-size: 160%; letter-spacing: 4px; margin-bottom: 10px;">JOSEPH</div> <div style="font-size: 260%; font-weight: bold; letter-spacing: 6px; margin-bottom: 20px;">DARDANELLI</div> <div style="font-size: 140%; letter-spacing: 2px; margin-bottom: 15px;">A ROCCHA BALDORUM</div> <div style="font-size: 110%; font-style: italic; margin-bottom: 15px;">A D</div> <div style="font-size: 160%; letter-spacing: 2px; margin-bottom: 20px;">S. FACULTATIS PRODOCTORATUM</div> <div style="font-size: 120%; letter-spacing: 1px; margin-bottom: 25px;">IN REGIO TAURINENSI ATHENÆO</div> <div style="font-size: 150%; font-style: italic; margin-bottom: 30px;">Anno 1791. die 8. Junii<br>Hora 11. matutina. </div> <div style="margin: 40px 0;"> [[File:Allegoria della tesi di Joseph Dardanelli (1791).jpg|180px|center|link=]] <div style="font-size: 85%; color: #555; font-style: italic; margin-top: 5px;">[Insegna accademica incisa]</div> </div> <div style="font-size: 110%; letter-spacing: 1px; line-height: 1.6; margin-top: 40px;">AUGUSTÆ TAURINORUM<br>EX TYPOGRAPHIA JACOBI FEA<br>JUXTA ÆDEM SANCTI FRANCISCI A PAULA. </div> <div style="width: 200px; border-bottom: 2px solid black; margin: 20px auto;"></div> <div style="font-size: 110%; letter-spacing: 1px; margin-bottom: 50px;">FACULTATE OBTENTA.</div> <div style="text-align: justify; line-height: 1.8; font-size: 120%; font-family: 'Georgia', serif; max-width: 700px; margin: 0 auto; padding: 0 10px;"> <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 3] —</div> {{Centrato|DE SACRAMENTIS NOVÆ LEGIS<br>IN UNIVERSUM. }} I. In praecipuis Dominicae Incarnationis beneficiis merito Sacramenta censentur, per quae omnis vera nostra justitia vel incipit, vel coepta augetur, vel amissa reparatur. Verissime autem Sacramenta nostra vocantur res sensibus subjectae, quae ex Dei institutione sanctitatis, et justitiae tum significandae, tum efficiendae vim habent <ref>Cath. R. Parte 2 cap. I num. II. </ref>. In quam definitionem Catholicorum omnium sensus, et doctrina mirabiliter conspirat, licet parva quaedam sit verborum dissensio. Quocirca errat Kemnitius, qui scribit<ref> In exam. Conc. Trid. parte 2 pag. 13.</ref>, variis artificiis Sacramenti definitiones a Catholicis fuisse procusas, quae septenarium complecterentur numerum Sacramentorum. Nam septenarii hujusce numeri doctrina certissimos praesefert catholici dogmatis characteres, antiquitatem, universitatem, et consensionem. Quam rem invicto ''praescriptionis'', quod vocant, argumento potissimum demonstramus. II. Atque ut in retinendo septenario numero Sacramentorum, ita in divina institutione iisdem adstruenda omnino consentit Ecclesia universa Latina, Orientalis et Graeca. Ex quo Catholicae fidei dogma est, omnia novae legis Sacramenta a J. C. D. N. fuisse instituta<ref>Trid. Sess. 7 de Sacr. In genere can. I. </ref>. Quod fidei dogma Courayerus<ref>In notis 53, et 54 ad Sarpium lib. 2 hist. Concil. Trid. §. 85. </ref> immerito prorsus novitatis accusat, et obscuritatis, eo quod ante Tridentini Concilii tempora Theologi multi palam docerent in Scholis Sacramenta quaedam ab Apostolis fuisse instituta. Quid enim? Si Scholasticorum nonnulli antiquam doctrinam aliquomodo obscuraverint: an non eam Tridentini Patres potuere in clarissimam veritatis lucem revocare, atque proferre, sole- <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 4] —</div> mnique judicio Catholicam declarare? Quamquam Scholastici illi Theologi de divina Sacramentorum institutione immediata tantum ut plurimum disputabant: ac licet temeritatis notam vix effugiat, si quis neget Sacramenta omnia fuisse a Christo immediate, ore, ac verbis suis constituta, atque praescripta, id tamen in fidei dogmatis poni, opinione nostra, non debet. III. Sacramenta omnia tribus perficiuntur, rebus videlicet materia, verbis tamquam forma, et persona Ministri: quorum si quid desit, non perficitur Sacramentum. Quum vero ''materiae'', et ''formae'', nominibus idipsum Theologi nunc intelligant, quod vetustissimi olim Patres ''elementi'', ''signi'', ''verborum'', et ''rerum'' vocabulis, aliisque id genus formulis designabant; quumque Latina, et Graeca Ecclesia easdem ''materiae'', et ''formae'' voces tamquam aptas, et opportunas adoptarit: perperam Sarpius<ref>Loco cit. §. 86. </ref> usitatas a Theologis voces improbavit, et famquam a veteribus ignoratas traduxit. Tota enim mutatio in voabulis contigit, et variatis nominibus res ipsas summa fide, et religione Ecclesia semper retinuit; quod Courayerus ipse videtur agnoscere, dum in citatum Sarpii locum animadvertit<ref>Nota 73. </ref>, ''diversis plane vocabulis easdem fere ideas'' (verius dixisset ''easdem omnino'') ''exhiberi''. IV. In Ministro requiritur intentio saltem faciendi quod facit Ecclesia. Quare Sacramentum mimice collatum irritum, ac nullum est. Attamen ex divina Christi institutione Sacramenti veritas a fide, vel probitate Ministri non pendet. Olim quidem, medio saeculo Ecclesiae tertio, adeo vehemens quaestio fuit de veritate, seu valore Baptismi haereticorum, ut si minus prostrate, certe exagitatae, ut ait Baronius<ref>Ad ann. 258 num. 13. </ref>, et quassatae fuerint altissimae, atque firmissimae Ecclesiae turres, Cyprianus, ejusque suffragatores Episcopi Africani plerique. <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 5] —</div> Fortissime tamen restitit Stephanus Romanus Pontifex memoranda illa, verissimaque sententia<ref>Apud Cypr. Epist. 74 ad Pompejum. </ref>: ''Si quis ergo a quacumque haeresi venerit ad vos, nihil innovetur, nisi quod traditum est, ut manus illi imponatur in poenitentiam''. Quis autem tunc fuit universi negotii exitus? (rogat, respondetque Lirinensis). Quis utique, nisi usitatus, et solitus? Retenta est scilicet antiquitas, explosa novitas. Nec tamen novitiae adinventioni patrocinia defuerunt; imo tanta vis ingenii adfuit, tanta eloquentiae flumina, tantus adsertorum numerus, tanta veri similitudo, tanta divinae legis oracula, sed plane novo, ac malo more intellecta, ut omnis illa conspiratio nullo modo destrui potuisse videatur, nisi sola novitatis professio destituisset. Horum autem omnium quae vires? Donante Deo, nullae; sed universa tamquam somnia, tamquam fabulae, tamquam superflua abolita, antiquata, calcata sunt<ref>Commonit. I cap. 6. </ref>. Etenim in ea causa profanae, et novellae curiositatis libido intra sacratae, atque incorruptae vetustatis castissimos limites non continebatur, atque illud agebatur, ut sua Rebaptizantes posteris traderent, non ut a Majoribus accepta conservarent. V. Jure igitur post plenarii ejus, de quo saepe loquitur Augustinus, aliorumque Conciliorum Decreta Tridentini Patres sanxerunt<ref>Sess. 7 de Bapt. can. 4. </ref>, valere Baptismum ab Haereticis administratum, modo ritus omnis servetur a Christo praescriptus. Quo loco etsi prudenti sane oeconomia solius Baptismi Tridentini meminerint, nemini tamen dubium esse potest, quin ex divina Christi institutione ceteris quoque Sacramentis sua sit veritas, quamvis eorum Ministri sint a fidei unitate distracti. Jure etim ab iisdem Tridentinis de omnibus plane Sacramentis pronunciatum est<ref>Sess. 6 de Sacr. in genere can. 12. </ref>, eorum veritatem non pendere a Ministri probitate. Quibus enim argumentis Augustinus contra Rebaptizantes valere <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 6] —</div> contendit Sacramenta ab Haeretico, vel Schismatico praebita, iisdem contra Donatistas maxime confirmat, rata esse illa, quae improbus Minsiter contulerit. VI. Sacramenta non ex meritis ministrantium, aut suscipientium efficiendae gratiae vim habent, sed ex meritis passionis, et mortis Christi, ex ipsa ritus divinitus constituti vi, atque adeo non ''ex opere operantis'', sed ''ex opere operato'' gratiam conferunt non ponentibus obicem. Quae posterior loquendi formula tametsi nova, fortassis etiam ingrata latinis auribus potest accidere, jure tamen a Tridentinis adhibita est, et consecrata, tum quia Scripturarum, et Patrum doctrinam de virtute Sacramentorum luculenter exprimit, tum quia Catholicorum fidem ab haeretico quovis errore praecise distinguit. Quare Courayerus ipse assentitur<ref>Nota 60 ad Sarpium loco cit. §. 85. </ref>, Concilium hac in re nihil discessisse a veteri Ecclesiae doctrina, quae Sacramentis quamdam semper efficaciam, et vim ex divina eorum institutione inditam esse intellexit. VII. Ex hac catholica doctrina colligimus, in adulto quidem ad gratiam Sacramenti suscipiendam requiri fidem, pietatem, caeterasque dispositiones a Tridentino ipso aperte expositas<ref>Sess. 6 de justificat. c. 6. </ref>; ita tamen, ut remissio peccatorum, et gratia non a suscipientium dispositionibus, sed a Sacramentis ipsis tamquam a causis existat. Infantes enim Baptismi virtute, atque efficientia consequuntur justitiam, atque ab originali peccato expiantur, qui fide, pietate, caeterisque virtutibus carent. Ut igitur Sacramenta instrumentales gratiae causas recte vocaveris, ita suscipientis dispositiones recte dixeris esse conditiones, sine quibus Sacramentorum gratia ideo non confertur homini adulto, quod illas a Deo praeceptas omittens, ac negligens, obicem Sacramentorum virtuti ponit, seque imparem gratiae suscipiendae reddit. VIII. Ex eadem catholica doctrina illud etiam colligimus, verba, <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 7] —</div> quae formam Sacramentorum constituunt, nec promissoria, nec concionatoria esse, sed vere, proprieque consecratoria, ita videlicet, ut non modo elementum ab usu profano transferant ad usum sacrum, quod Novatores ipsi concedunt, sed ut subjectam materiam consecrent, evehantque ad dignitatem gignendae justitiae, et sanctitatis, ut Catholici omnes profitentur. Quare si Evangelicae, atque Mosaicae legis Sacramenta inter se comparentur, non modo cum Tridentinis<ref>Sess. 7 de Sacr. in genere can. 2. </ref> proponimus haereticum esse affirmare novae legis Sacramenta a Sacramentis antiquae legis non differre, nisi quia caeremoniae sunt aliae, et alii ritus externi; sed etiam verissimam esse arbitramur eorum sententiam, qui nullam in veteribus Sacramentis virtutem agnoscunt efficiendae justitiae ex opere operato. Caeterum si quis utriusque foederis Sacramentorum efficientiam ideo parem esse putaret, quod utrisque vim tribueret conferendae gratiae ex opere operato, is certe a proscripto Novatorum errore longissime abesset. Neque enim ii damnati sunt, quod eam efficientiam Sacramentis Mosaicis concederent, sed quod Evangelicis denegarent. IX. Quamvis enim Novatores quamplures de Sacramentis disputantes catholicam loquendi rationem imitari sic videantur, ut vel nostri quidam Theologi suspicentur, solius fortasse nominis esse controversiam de hac, qua de loquimur, Sacramentorum efficacia; tamen qui rem totam expendunt diligentius non ex vagis dumtaxat quibusdam Novatorum locutionibus, sed ex definitis, receptisque eorum doctrinae capitibus, quae vel prima sunt, vel proxima ''reformati'' apud eos ''Evangelii'' principia, quaeque simul connexa universum fere contexunt ipsorum de religione systema, ii fidentissime possunt, verissimeque statuere hos omnes quam vehementer a catholico dogmate abhorrere, et suspecta esse quaecumque sparsim de efficacia Sacramentorum novae legis loquuntur, nisi a praecipuis, et summis doctrinae suae principiis omnino recesserint. <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 8] —</div> X. Parum autem refert quaerere ad quodnam genus causae, moralis ne, an instrumentalis physicae directae, vel indirectae Sacramentorum actio pertineat. Etenim illud statuendum omnino est, nullam rem sensibilem suapte natura ea vi praeditam esse, ut pervadere ad animam queat. Quo igitur pacto Sacramenta interiorem afferant sanctitatem, atque justitiam, id quidem humana ratione, atque intelligentia assequi non fas est. Id unum fidei lumine novimus omnipotentis Dei virtutem Sacramentis inesse, qua id efficiant, quod sua vi res ipsae naturales praestare nullomodo possunt. Nec eorum igitur consilium plane improbaverim, qui varios hujus sacramentalis actionis explicandae modos excogitarunt; nec ferendos eos censeo, qui tam prolixas, et acres pro sua quisque sententia disputationes hanc in rem habuerunt. Maximis enim laboribus effecisse videntur, ut emolumenti nihil, detrimenti vero fortasse plurimum apud Etherodoxos caperet orthodoxa doctrina. Nobis actionem sacramentalem revocare sufficiat ad genus causae arcanae, spiritualis, atque supernaturalis. XI. Sacramentorum effectus unus communis Sacramentis omnibus est gratia, quae vel sanctitatem affert, vel ejus augmentum; alter vero, Baptismi dumtaxat, Confirmationis, atque Ordinis peculiaris, et proprius, est character, hoc est signum spirituale, atque indelebile in anima impressum, cujus ergo ea Sacramenta iterari non possunt. Quam de charactere doctrinam quum universa tum Latina, tum Graeca Ecclesia ab apostolica traditione divina acceptam constanter teneat, non ut scholasticam tantum, sed ut vere catholicam amplectimur, et propugnamus. Neque illud miramur, quod in explicanda natura, et essentia characteris magna olim fuerit, vel adhuc sit Theologorum dissensio. Quis enim dilucide percipiat, ac distincte proponat rem, quae tota spiritualis est, atque ad ordinem supernaturalem pertinet? Quaestio tamen de existentia characteris alia prorsus est a quaestione de ejusdem characteris intima natura, et essentia. Haec enim liberis scholasticorum opinionibus, illa vero necessariis catholicae fidei capitibus accensetur. Neque etiam de hujus dogmatis veri- <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 9] —</div> tate quicquam detrahitur, si, solemni Ecclesiae judicio nondum prolato, unus, aut alter quantalibet auctoritate conspicuus vel dubitaverit, vel aperte etiam repugnaverit. Non enim ex personis fidem, inquit Tertullianus, sed probamus ex fide personas: ipsam vero fidem non privata quorundam placita referunt, sed publica Ecclesiae proponentis sancit auctoritas. XII. De caeremoniis Sacramentorum haec ponimus: Ecclesiam auctoritate sibi a Christo tradita caeremonias posse praescribere, quas vero praescripsit, sapientissimo consilio praescripsisse; et inique prorsum ab Etherodoxis caeremonias irrideri augustas, sanctas, a Viris Apostolicis magna ex parte inductas, ab Episcopis sanctissimis usurpatas, a vetustissimis Patribus laudatas, ab Ecclesia denique pro insito ac proprio sibi jure praescriptas, et commendatas: itaque receptos, et approbatos Ecclesiae Catholicae ritus, qui in solemni Sacramentorum administratione adhiberi consueverunt, nec contemni, nec a Ministris pro libito omitti sine peccato posse, aut in novos alios per quemcumque Ecclesiasticum Pastorem mutari. {{Centrato|DE SACRAMENTO BAPTISMI, <br>ET CONFIRMATIONIS }}I. Primum Sacramentorum novae legis Baptismus est, reliquorum veluti janua, qua in christianae vitae societatem ingredimur. Etsi autem graeca ''Baptismi vox lotionem, tinctionem, immersionem in aquam'' latine significat; tamen apud Ecclesiae Scriptores non quamvis corporis ablutionem notat, sed eam, quae cum Sacramento conjungitur ex praescripta verborum forma collato. Recte autem Baptismus definitur: Sacramentum regenerationis per aquam in verbo. Christus quidem ipse per se, et immediate Baptismi Sacramentum speciatim instituit; sed institutionis tempus, pugnantibus inter se Theologis, definiri certo non potest. Probabilior tamen videtur Divi Thomae sen- <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 10] —</div> tentia asserentis<ref>3 parte 1. 66 art. 2. </ref>, Baptismum fuisse a Christo institutum ante passionem, et praecipua quadam ratione cum ipse baptizatus est in Jordane. II. Materia Baptismi remota est sola naturalis aqua: proxima vero est ablutio. Nihil autem ad Sacramenti veritatem interest, sive aspersione conferatur, sive infusione, sive immersione una, vel trina, modo distincta et expressa invocatio fiat trium Personarum Sanctissimae Trinitatis. Ita enim a Domino, et Servatore nostro traditum est, quum Apostolis apud Matthaeum<ref>Cap. 28 v. 19. </ref> praecepit: ''euntes docete omnes gentes, baptizantes eos etc''. Etsi vero baptizandi solemni ritu potestas jure et officio Sacerdoti divinitus attributa est; Diaconum tamen ex potestate delegata baptizare etiam solemniter posse plurima Sanctorum Patrum decreta, atque ipsa Actorum historia<ref>Cap. 8. </ref> testis est. Quin ratum est Baptisma ritu evangelico, nulla etiam cogente necessitate, a quolibet administratum, urgente autem necessitate, non solum valide, sed et licite a laico quocumque, atque etiam foemina administratur. III. Multi sunt, iique praestantissimi effectus Baptismi, ''cujus munus contra originale peccatum donatum est, ut quod generatione attractum est, regeneratione detrahatur. Activa quoque peccata, quaecumque corde, ore, opere commissa invenerit, tollit''<ref>August, in Enchirid. cap. 64. </ref>. Remittit etiam omnem poenam ipsi culpae debitam, sic plane, ut in renatis nihil reliquum sit, quod eos ab ingressu Caeli remoretur. Multis propterea rebus Baptismus Christi a Joannis Baptismo differre intelligitur, origine, forma, atque proprietatibus. Differt etiam natura, et vi: siquidem Baptismus Joannis non modo non eamdem vim cum Baptismo <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 11] —</div> Christi habuit, ut a Tridentinis definitum est<ref>Sess. 7 de Bapt. can. I. </ref>, sed nec ullam per se, et ex opere operato efficaciam habuit ad delendum peccatum, et justitiam afferendam. Intelligitur etiam quantae necessitatis sit hoc Sacramentum. Necessarium scilicet est omnibus necessitate medii: adultis autem necessitate etiam praecepti. IV. Hinc traditionem ab Apostolis accepit Ecclesia baptizandi ipsosmet parvulos. Sciebant enim illi, quibus mysteriorum decreta commissa sunt, esse in omnibus genuinas sordes peccati, quae per aquam, et Spiritum ablui deberent<ref>Origenes lib 5 cap. 6 in epist. ad Rom. </ref>. Quam traditionem Augustinus jure optimo ''antiquam fidei regulam'' vocat<ref>August. serm. 174 de verbis Apost. </ref>. Hoc enim Ecclesia semper habuit, semper tenuit, et usque in finem perseveranter custodit<ref>Idem serm. 10. </ref>. Totius ergo Catholicae Ecclesiae tum voce perspicua, tum usu perpetuo docemur, et valide, et licite, et convenienter administrari infantibus Baptisma. Ratum quoque ac validum est, si filiis infidelium invitis parentibus conferatur. Caeterum quia res haec periculi plena videtur, et a consuetudine, quae hucusque in Ecclesia viguit, aliena, ideo universim statuimus, invitis parentibus nefas esse baptizare ante usum rationis filios eorum infidelium, qui vel nulla, vel politica tantum ratione Christianis Principibus subjiciuntur. V. Inter caeteras Baptismi caeremonias illa ab antiquissimis usque temporibus perpetuo in Ecclesia obtinuit, ut patrini adhibeantur, qui pro infantibus baptizandis respondeant Ecclesiae, sintque veluti fidejussores, et vades promissorum solemnium, quae et ipsi pro infantibus spondent, et ratio Sacramenti necessario efflagitat. Suam porro firmitatem, et vim habent solemnes illae promissiones a sponsoribus <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 12] —</div> datae. Quamobrem pueri, ad usum rationis quum venerint, interrogandi non sunt, ratas ne illas habere velint, ut affirmabat Erasmus; multo minus permittendum est ipsis, ut Catholicae Religionis examen ''dubitationis'' instituant, ut Anonimus Genevensis auctor nuperrime voluit. VI. Excipit Baptismum Confirmatio non quidem dignitate, aut necessitate, sed velut naturae ordine, quia quamdam affert plenitudinem gratiae, cujus causa tanquam ultimum Baptismi complementum, perfectio, et consummatio a Patribus dicta est, non quod Baptismi integritati quicquam desit, sed quia per Baptismum quasi modo geniti Confirmationis virtute roboramur, et in viros perfectos evadimus. Hinc Confirmatio veri nominis Sacramentum est prorsus a Baptismo distinctum. Neque Theologorum de hujus Sacramenti institutione, materia, forma, ministro, subjecto, caeterisque eodem pertinentibus ejusmodi sunt contentiones, ut justam afferre possint Haereticis causam desiderandi certiora argumenta ad illius veritatem adferendam. Nam placita quisque sua instar liberae opinionis profert, atque ita tuetur, ut Sacramenti veritatem sartam tectam manere velit: ad haec inter multiplices ipsas Theologorum sententias eadem semper fuit Ecclesiae fides, eadem fidei professio, et consuetudo; nec ulla unquam in rituales Ecclesiarum libros inducta mutatio. Igitur etherodoxis nonnullos hac in re diffidentes Theologos objicientibus, nos publicos Ecclesiae libros, et constitutiones, et consuetudinem unanimi omnium consensione receptam opponimus; unde profecto Sacramenti veritatem, fideique regulam aestimandam esse nemo cordatus abnuit. <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 13] —</div> {{Centrato| DE PECCATIS <br>UNIVERSE }} {{Rule|10em}} I. Peccati, ut hic accipitur, nomine quilibet actus humanus venit a lege dissonus, ut ideo et voluntarium ad ejus naturam pertineat tamquam necessaria actus humani ratio, et ejusdem oppositio cum lege veluti caussa, cur talis actus peccatum sit. Hinc sine voluntario ejusmodi implicito, vel explicito, et sine repugnantia aliqua cum lege seu expressa, seu tacita nullum hominis peccatum, quod vere, proprieque tale ejusdem tamquam agentis sit. II. Omnis actus volendo, aut non volendo exercetur, prout scilicet etiam in omissionem voluntas influit; virtus autem legis praecipiendo, aut vetando; nam quae permittuntur, libera cuique sunt. Hinc nullum peccatum, quod non alterutro modo fiat, nempe aut volendo quod lex vetat, aut non volendo quod illa praecipit; ex quo efficitur, ut quae nudi consilii sunt, eo non pertineant vi sua, utcumque ad illa se habeat voluntas, eo ipso, quod lege praescripta non sunt, sed cujusque arbitrio permissa. III. Quod quis vult, aut non vult contra ac ferat lex, vel interius tantum animo concipitur, in eoque subsistit, vel exterius etiam se prodit; quippe utroque modo agere potest voluntas. Hinc diversa ratio, qua effici peccata queunt, vel intus animo tantum, ut cogitatione, delectatione, aut nudo consensu, vel etiam extra, ut verbo, <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 14] —</div> aut opere fiunt; id, quod est caute animadvertendum, quum quae exterius patrantur, praeter alia adventitia plerumque inferant majorem intentionem in malum, et saepe interioris actus repetitionem. IV. Quidquid velit, aut non velit homo, sive intus, sive extra, illud semper in aliquod objectum fertur, aut simul in adjuncta ejusdem ab objecto principali distincta, aut in aliquem etiam ab utrisque diversum finem. Eo enim revocantur omnia quaecumque movere voluntatem possunt ad sui prosecutionem, aut ab iisdem avertere. Porro apertum est de iis et omnibus, et singulis praecipere, aut vetare legem posse, prout cum proprio ordine, et fine congruunt, aut secus; ex quo propterea intelligitur, ut in eorum singulis, aut omnibus, prout voluntarie contra legem attinguntur, possit vere esse peccatum. Hinc actio, quae ex eorum singulis, aut omnibus, ut a lege dissonant, coalescit, verum peccatum erit, prout voluntarie quo demum cumque modo suscepta est, vel si in uno tantum a lege deficiat. V. Haec, in quae ferri potest voluntas (quod proportione habita debet semper intelligi etiam de iis, quae aversatur), ut inter se comparantur, et referuntur ad legem, diversam aliquando habere intelliguntur rationem, cur eidem opponantur ex diverso ejusdem legis ordine, et fine, aut etiam ex diverso modo, quo eadem lex impetitur; aliquando eam diversam rationem non habent. Hinc proinde quemadmodum ubi non habent non est in iis ratio peccati distincta, sic ex adverso, quum habent. Propterea ex diversa ratione, qua objectum quodvis, aut adjuncta, vel finis agentis repugnabunt cum lege, intelligetur quae esse poterit vel in uno, eodemque actu distinctio peccatorum; specie enim diversa erit ex distincta eorumdem oppositione cum lege, sicut e contrario nulla, ubi haec in unum con- <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 15] —</div> fluant, nec ullam proprie, et per se habeant distinctam cum eadem lege repugnantiam. VI. Rursus haec ipsa, ut opponuntur cum lege, vel repetuntur actu voluntatis distincto, atque determinato, vel non; potest enim voluntas de eadem re, adjunctis, aut fine pluries deliberare, ut nempe volendo, vel non volendo eadem prosequatur, aut secus. Hinc sicut ubi unus tantum actus intervenit distinctus, atque determinatus voluntatis circa eadem, ut opponuntur cum lege, unum tantum existit eo modo peccatum; sic e contrario, ubi semel, aut etiam pluries unus, atque idem actus ejusmodi iteratus fuerit, numerus existet peccatorum; tunc enim toties habebitur peccatum, quoties talis actus contra legem repetitus fuit. Ex quo propterea emerget distinctio numerica actuum peccatorum, prout illi distincti, seu inter se discreti, ut loquuntur, physice, vel moraliter sunt, itidemque pugnant cum lege. VII. Voluntas, dum haec, aut illa prosequitur, quae actui suo subjiciuntur, majore, vel minore intentione prosequitur; sunt enim gradus vehementiores, aut secus, quibus in idem ferri potest voluntas, aut etiam ab eodem absistere, quod semper in hac caussa, uti supra monuimus, subaudiendum est; rursus ut illa legi repugnant, gravius, vel minus graviter eidem repugnare intelliguntur, prout magis vel minus se habent contra ordinem legis, ejusque finem. Proinde quemadmodum ubi magis, seu vehementius tendit voluntas in id, quod legi dissonum est, aut in id, quod gravius prae altero legi repugnat, intelligitur gravius esse peccatum tam caussa majoris voluntarii, quam caussa majoris repugnantiae; sic ex adverso minus grave peccatum erit in quocumque actu, vel peccati specie, ubi aut minus voluntarium fuerit, aut minus graviter, quod patratum est, se habuerit contra legem. Hinc vel in uno, eodemque genere peccatorum <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 16] —</div> major, aut minor gravitas corumdem potest intelligi modo explicato; ut ideo a ratione prorsus desciverint, qui aequalitatem eorumdem absolutam, nec unquam gradus admittentem invexerunt. VIII. Quae minus voluntaria dicuntur aliquando talia sunt, ut non pertingant ad rationem perfectam actus humani, aliquando adhuc pertingunt; rursus ex iis, quae comparata cum aliis minus legi opponuntur, quaedam aliquando ita opponuntur, ut leviter tantum ejus ordinem, aut finem turbent, quaedam, ut adhuc turbent graviter. Hinc quemadmodum quae pertingunt ad rationem actus humani perfectam, et simul graviter legi opponuntur, gravia peccata sunt, sic ex adverso levia, ubi aut actus humanus non fuerit perfectus, aut non graviter eo turbatus ordo, et finis legis. Propterea alia distinctio peccatorum, ut quaedam sint gravia, quaedam levia natura sua, idest enim proprio, et naturali conceptu actus, quo fiunt, seu pro ratione voluntarii, quo sunt peracta, seu pro ratione oppositionis, quam habent cum lege. IX. Quae natura discreta sunt non possunt invicem permutari, ut videlicet unum fiat alterum, alioquin non essent talia, seu discreta natura sua, ut ponuntur. Ergo numquam fieri potest, ut peccatum grave sui natura, idest ut tale perfectum est actu suo, in leve transmigret, et vicissim ut leve in peccatum grave. Hinc perperam alii hanc quoque peccatorum distinctionem submovere conati sunt docentes saltem ex aucto levium numero peccatum grave existere posse; quod secluso novo actu, qui per se, aut implicite in materiam gravem ex actibus antecedentibus quasi coacervatam, aut postea coacervandam feratur, vel ex contemtu legis procedat, omnino ob diversam eorum, quae invicem conferuntur, indolem admittendum non est. X. Quacumque vero ratione, aut modo peccatum contingat, et <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 17] —</div> cujuscumque speciei, gravitatis, aut naturae sit, semper constat, ut illud nonnisi voluntate fit, quae se abstrahit ab ordine legis, sic nonnisi aliqua caussa movente fieri, quae eamdem ab eo ordine aliquo modo deducat, et in adversum inclinet, cujusmodi esse non potest, nisi aliqua propositio, aut suasio apparentis boni, quum voluntas nonnisi boni esse queat saltem existimati, quo fit, ut tot hujusmodi caussae peccatorum, seu ad peccatum inclinantes dici possint, quot in rerum natura esse queunt, quae ita voluntatem contra ordinem legis ad sui prosecutionem valeant permovere; id, quod etiam vi contrariorum de omnibus subauditur, quae caussa mali propositi voluntatem avertere possunt ab ordine legis; nam quae de bono est voluntas, eadem plane est, quae a malo refugit. XI. Ejusmodi porro caussae sunt praecipue ignorantia, vel inconsideratio, qua voluntas transmittit justam investigationem boni, scilicet verum ne sit, an apparens, cupiditas, qua boni sensibilis, cujuscumque generis illud sit, specie contra ordinem rationis interius allicitur, ac tandem consuetudo mala, qua solet illud ut bonum repraesentari, cui animus assuevit; quibus addendae quae extrinsecus advenire possunt in idem caussae, idest quaecumque exterius oblata in transversum a lege proposita movere voluntatem queunt seu specie boni, seu periculo impendentis mali, mundus e. g., qui sua auctoritate, et exemplo, amoribus, aut terroribus suis ad peccata sollicitat: daemon etiam, quem id ipsum posse, et aliquando fecisse, ac facere multa auctoritas tradit; ut propterea, seu interius homo ipse, seu exterius xes considerentur, plura dici possint, ac debeant irritamenta malorum, quibus nempe voluntas provocari ad illicita queat. XII. Ceterum quia nullum ex iis est, quod vi sua, et necessario voluntatem penes motus interiores ad ullam peccati electionem adducere possit, in quo proprie actus humani ratio sita est, idcirco sem- <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 18] —</div> per voluntati imputabitur quod inde factum fuerit pro modo mali, et voluntarii, quo id factum; ut ideo vel in atrocioribus adjunctis, manente ratione, nulla esse possit caussa, quae ex integro a peccato eximat, licet temperamentum aliquod in proprio genere peccati haberi queat ex incitamento antegresso minime quaesito, sive ob minorem, quam inducere potuit, rei perspicientiam, sive ob difficilius aliquo modo redditum propriae deliberationis exercitium. Hinc obligatio, quae ex ordine, et fine legis est, ut ejusmodi peccatorum caussae, quantum fieri potest, pro earum indole praecaveantur, vitentur, corrigantur, nec sinantur ad impetum pervenire; quia unquam, quod inde turbatum est, possit aut in Deum, aut in constitutum ab eo ordinem rerum tamquam in veram, seu effectricem peccati caussam refundi, sed in solam hominis voluntatem, quae defuit officio suo, se seque malo permisit. XIII. Quicumque autem transmittit voluntarie ordinem, et finem legis, aut ea, quae ad ejus custodiam pertinent, is omnino tenetur de ejus violatione, aut turbatione apud eum, a quo lex statuta, seu qui ejus ordinem, et finem constituit. Quum autem omnis lex eo ipso, quod justa est, ultimo tandem referatur in primum, atque supremum cujusque justitiae, rationis, atque ordinis auctorem, et fontem, inde fit, ut omnis legis transgressio ultimo spectet in Deum, atque adeo qui ita peccavit, teneatur de ordine, et fine legis violato, aut turbato apud Deum ipsum, sive de eo, ejusque lege cogitaverit, sive non, quia nimirum hoc sequitur ex ipsa eorumdem, quae invicem referuntur, naturali comparatione, et indole. XIV. Hinc nullum peccatum vere, et proprie dictum, quod tantum philosophicum sit, seu contra solam rationem humanam; nullum, quod tantum civile sit, aut politicum, seu contra societatem solam, quin aliquo modo utrumque suo nutu incurrat in Deum: quemadmo- <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 19] —</div> dum et qui eorum aliquo peccato implicatur, non solum apud se ipsum, aut alios homines, sed etiam apud Deum vere, et proprie reus est, cujus nempe tenetur ordine, quem potuit, ac debuit animadvertere; id, quod dicitur ''reatus culpae'', seu macula peccati in homine ex actu antegresso existens, ac perseverans, quousque illa non fuerit, uti par est, deleta. XV. Qui tenetur de culpa apud Deum, tenetur etiam de poena, quae legi adjecta est, et sanctio dicitur ejusdem, sive eam quis norit, et est comparate ad eum explicita, sive non, et tacita apud eumdem habetur; qui enim peccat contra legem Principis, vi sua se legis sanctioni, quaecumque sit, aut Principis arbitrio puniendum facto ipso permittit. Hinc et qui norunt expressam Dei sanctionem, et qui non norunt, pro conditione peccati, et voluntarii ad poenam congrua proportione tenentur, itaut qui ''reatu culpae'' obstricti sunt, iidem ipsi ''reatu poenae'' generatim, atque in universum implicentur suo tempore subeundae, ut nimirum tulerit judicium Dei. XVI. Sanctio autem manifestata Divinae legis generatim haec est, ut ob levia peccata, quantum ex sola ipsorum natura est, temporaria dumtaxat poena pro culpae modo debeatur, ob gravia vero aeterna, licet in hac quoque acerbitatis gradus pro cujusque culpae gravitate servari, ut fert ordo justitiae, omnino intelligantur. Utrumque divinitus proditum ex Ecclesiae doctrina, adeoque Divina plane fide tenendum. Ex quibus proinde etiam colligitur, quod maxime ad caussam nostram pertinet, numquam iniquitatem cujuscumque generis praevalere in Divino judicio contra legis ordinem, ut nempe inulta maneat apud Deum, neque adeo usquam occurrere in humanis quidquam posse, quo quis prudenter, quavis boni, vel mali specie proposita, abduci possit, aut debeat ab officio legis, vel hoc ipso, quod ea tanta sanctione, eademque ex Dei ordine prorsus immutabili, ut sacra auctoritate constat, omnino communita est. <br> p68xe5bkg6jgvj616ovi72b63og16gf 0 83459 270603 270312 2026-06-11T15:57:20Z Coronus Tenebrosius 31709 /* De statu recentioris poesis Croaticae */ 270603 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus '''quosdam phaenomenos''' in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut '''renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana'''. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: '''August Šenoa<ref>Vide Notas infra.</ref>''', conditor romani historici; '''Ante Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, '''''In Registratura''''', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: '''Stanko Vraz<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (lyrica amatoria), '''Petar Preradović<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (poesis amoris erga patriam et linguam), '''Silvije Strahimir Kranjčević<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: '''Antun Gustav Matoš<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Janko Polić Kamov<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (Rimbaud Croaticus), '''Vladimir Vidrić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: '''Tin Ujević<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Antun Branko Šimić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Miroslav Krleža<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ivan Goran Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ranko Marinković<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Dobriša Cesarić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent '''manierismum''' et recessum: '''Slavko Mihalić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et '''Ivan Slamnig<ref>Vide Notas infra.</ref>''', fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo '''manieristici‑baroci''', in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> * [[w:en:August Šenoa|August Šenoa]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ante Kovačić|Ante Kovačić]] — auctor romanzi ''U registraturi''. * [[w:en:Stanko Vraz|Stanko Vraz]] — biographia Anglice. * [[w:en:Petar Preradović|Petar Preradović]] — biographia Anglice. * [[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Silvije Strahimir Kranjčević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Gustav Matoš|Antun Gustav Matoš]] — biographia Anglice. * [[w:en:Janko Polić Kamov|Janko Polić Kamov]] — biographia Anglice. * [[w:en:Vladimir Vidrić|Vladimir Vidrić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Branko Šimić|Antun Branko Šimić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Miroslav Krleža|Miroslav Krleža]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ivan Goran Kovačić|Ivan Goran Kovačić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ranko Marinković|Ranko Marinković]] — biographia Anglice. * [[w:en:Dobriša Cesarić|Dobriša Cesarić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Slavko Mihalić|Slavko Mihalić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig]] — biographia Anglice. fpqcftax3p0s1ig9opnp3dwjudqmx30 270607 270603 2026-06-11T16:26:44Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Notae */ 270607 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus '''quosdam phaenomenos''' in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut '''renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana'''. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: '''August Šenoa<ref>Vide Notas infra.</ref>''', conditor romani historici; '''Ante Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, '''''In Registratura''''', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: '''Stanko Vraz<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (lyrica amatoria), '''Petar Preradović<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (poesis amoris erga patriam et linguam), '''Silvije Strahimir Kranjčević<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: '''Antun Gustav Matoš<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Janko Polić Kamov<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (Rimbaud Croaticus), '''Vladimir Vidrić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: '''Tin Ujević<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Antun Branko Šimić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Miroslav Krleža<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ivan Goran Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ranko Marinković<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Dobriša Cesarić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent '''manierismum''' et recessum: '''Slavko Mihalić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et '''Ivan Slamnig<ref>Vide Notas infra.</ref>''', fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo '''manieristici‑baroci''', in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> * [[w:en:August Šenoa|August Šenoa]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ante Kovačić|Ante Kovačić]] — auctor romanzi ''U registraturi''. * [[w:en:Stanko Vraz|Stanko Vraz]] — biographia Anglice. * [[w:en:Petar Preradović|Petar Preradović]] — biographia Anglice. * [[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Silvije Strahimir Kranjčević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Gustav Matoš|Antun Gustav Matoš]] — biographia Anglice. * [[w:en:Janko Polić Kamov|Janko Polić Kamov]] — biographia Anglice. * [[w:en:Vladimir Vidrić|Vladimir Vidrić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Branko Šimić|Antun Branko Šimić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Miroslav Krleža|Miroslav Krleža]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ivan Goran Kovačić|Ivan Goran Kovačić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ranko Marinković|Ranko Marinković]] — biographia Anglice. * [[w:en:Dobriša Cesarić|Dobriša Cesarić]] — biographia Anglice. * * [https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Slavko Mihalić] — biographia Anglice (Poetry International). * [[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig]] — biographia Anglice. h4fe4h47ldm2bull1n74qxaq0rtobx6 270608 270607 2026-06-11T16:29:11Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Notae */ 270608 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus '''quosdam phaenomenos''' in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut '''renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana'''. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: '''August Šenoa<ref>Vide Notas infra.</ref>''', conditor romani historici; '''Ante Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, '''''In Registratura''''', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: '''Stanko Vraz<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (lyrica amatoria), '''Petar Preradović<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (poesis amoris erga patriam et linguam), '''Silvije Strahimir Kranjčević<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: '''Antun Gustav Matoš<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Janko Polić Kamov<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (Rimbaud Croaticus), '''Vladimir Vidrić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: '''Tin Ujević<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Antun Branko Šimić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Miroslav Krleža<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ivan Goran Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ranko Marinković<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Dobriša Cesarić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent '''manierismum''' et recessum: '''Slavko Mihalić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et '''Ivan Slamnig<ref>Vide Notas infra.</ref>''', fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo '''manieristici‑baroci''', in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> * [[w:en:August Šenoa|August Šenoa]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ante Kovačić|Ante Kovačić]] — auctor romanzi ''U registraturi''. * [[w:en:Stanko Vraz|Stanko Vraz]] — biographia Anglice. * [[w:en:Petar Preradović|Petar Preradović]] — biographia Anglice. * [[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Silvije Strahimir Kranjčević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Gustav Matoš|Antun Gustav Matoš]] — biographia Anglice. * [[w:en:Janko Polić Kamov|Janko Polić Kamov]] — biographia Anglice. * [[w:en:Vladimir Vidrić|Vladimir Vidrić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Branko Šimić|Antun Branko Šimić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Miroslav Krleža|Miroslav Krleža]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ivan Goran Kovačić|Ivan Goran Kovačić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ranko Marinković|Ranko Marinković]] — biographia Anglice. * [[w:en:Dobriša Cesarić|Dobriša Cesarić]] — biographia Anglice. * [https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Slavko Mihalić] — biographia Anglice (Poetry International). * [[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig]] — biographia Anglice. gpvi2fcnc1tfzo1n60v3kayhweuaoc6 270609 270608 2026-06-11T16:35:30Z Coronus Tenebrosius 31709 /* De statu recentioris poesis Croaticae */ 270609 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus '''quosdam phaenomenos''' in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut '''renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana'''. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: '''August ŠenoaAugust Šenoa<ref>[[w:en:August Šenoa|Biographia Anglice]]</ref> ''', conditor romani historici; '''Ante Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, '''''In Registratura''''', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: '''Stanko Vraz<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (lyrica amatoria), '''Petar Preradović<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (poesis amoris erga patriam et linguam), '''Silvije Strahimir Kranjčević<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: '''Antun Gustav Matoš<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Janko Polić Kamov<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (Rimbaud Croaticus), '''Vladimir Vidrić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: '''Tin Ujević<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Antun Branko Šimić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Miroslav Krleža<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ivan Goran Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ranko Marinković<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Dobriša Cesarić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent '''manierismum''' et recessum: '''Slavko Mihalić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et '''Ivan Slamnig<ref>Vide Notas infra.</ref>''', fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo '''manieristici‑baroci''', in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> * [[w:en:August Šenoa|August Šenoa]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ante Kovačić|Ante Kovačić]] — auctor romanzi ''U registraturi''. * [[w:en:Stanko Vraz|Stanko Vraz]] — biographia Anglice. * [[w:en:Petar Preradović|Petar Preradović]] — biographia Anglice. * [[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Silvije Strahimir Kranjčević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Gustav Matoš|Antun Gustav Matoš]] — biographia Anglice. * [[w:en:Janko Polić Kamov|Janko Polić Kamov]] — biographia Anglice. * [[w:en:Vladimir Vidrić|Vladimir Vidrić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Branko Šimić|Antun Branko Šimić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Miroslav Krleža|Miroslav Krleža]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ivan Goran Kovačić|Ivan Goran Kovačić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ranko Marinković|Ranko Marinković]] — biographia Anglice. * [[w:en:Dobriša Cesarić|Dobriša Cesarić]] — biographia Anglice. * [https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Slavko Mihalić] — biographia Anglice (Poetry International). * [[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig]] — biographia Anglice. lvanec0wnwaz3ll9n8sokadgkucek55 270610 270609 2026-06-11T16:36:50Z Coronus Tenebrosius 31709 /* De statu recentioris poesis Croaticae */ 270610 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus '''quosdam phaenomenos''' in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut '''renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana'''. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: '''August ŠenoaAugust Šenoa<ref>[[w:en:August Šenoa|Biographia Anglice]]</ref> ''', conditor romani historici; '''Ante KovačićAnte Kovačić<ref>[[w:en:Ante Kovačić|Biographia Anglice]]</ref> (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, '''''In Registratura''''', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: '''Stanko Vraz<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (lyrica amatoria), '''Petar Preradović<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (poesis amoris erga patriam et linguam), '''Silvije Strahimir Kranjčević<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: '''Antun Gustav Matoš<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Janko Polić Kamov<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (Rimbaud Croaticus), '''Vladimir Vidrić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: '''Tin Ujević<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Antun Branko Šimić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Miroslav Krleža<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ivan Goran Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ranko Marinković<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Dobriša Cesarić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent '''manierismum''' et recessum: '''Slavko Mihalić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et '''Ivan Slamnig<ref>Vide Notas infra.</ref>''', fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo '''manieristici‑baroci''', in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> * [[w:en:August Šenoa|August Šenoa]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ante Kovačić|Ante Kovačić]] — auctor romanzi ''U registraturi''. * [[w:en:Stanko Vraz|Stanko Vraz]] — biographia Anglice. * [[w:en:Petar Preradović|Petar Preradović]] — biographia Anglice. * [[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Silvije Strahimir Kranjčević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Gustav Matoš|Antun Gustav Matoš]] — biographia Anglice. * [[w:en:Janko Polić Kamov|Janko Polić Kamov]] — biographia Anglice. * [[w:en:Vladimir Vidrić|Vladimir Vidrić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Branko Šimić|Antun Branko Šimić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Miroslav Krleža|Miroslav Krleža]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ivan Goran Kovačić|Ivan Goran Kovačić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ranko Marinković|Ranko Marinković]] — biographia Anglice. * [[w:en:Dobriša Cesarić|Dobriša Cesarić]] — biographia Anglice. * [https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Slavko Mihalić] — biographia Anglice (Poetry International). * [[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig]] — biographia Anglice. 0wclopgq7oztbxeuwbql845atr7habm 270611 270610 2026-06-11T16:38:01Z Coronus Tenebrosius 31709 /* De statu recentioris poesis Croaticae */ 270611 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus '''quosdam phaenomenos''' in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut '''renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana'''. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: '''August ŠenoaAugust Šenoa<ref>[[w:en:August Šenoa|Biographia Anglice]]</ref> ''', conditor romani historici; '''Ante Kovačić'''<ref>[[w:en:Ante Kovačić|Biographia Anglice]]</ref> (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, '''''In Registratura''''', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: '''Stanko Vraz<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (lyrica amatoria), '''Petar Preradović<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (poesis amoris erga patriam et linguam), '''Silvije Strahimir Kranjčević<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: '''Antun Gustav Matoš<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Janko Polić Kamov<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (Rimbaud Croaticus), '''Vladimir Vidrić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: '''Tin Ujević<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Antun Branko Šimić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Miroslav Krleža<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ivan Goran Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ranko Marinković<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Dobriša Cesarić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent '''manierismum''' et recessum: '''Slavko Mihalić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et '''Ivan Slamnig<ref>Vide Notas infra.</ref>''', fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo '''manieristici‑baroci''', in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> * [[w:en:August Šenoa|August Šenoa]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ante Kovačić|Ante Kovačić]] — auctor romanzi ''U registraturi''. * [[w:en:Stanko Vraz|Stanko Vraz]] — biographia Anglice. * [[w:en:Petar Preradović|Petar Preradović]] — biographia Anglice. * [[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Silvije Strahimir Kranjčević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Gustav Matoš|Antun Gustav Matoš]] — biographia Anglice. * [[w:en:Janko Polić Kamov|Janko Polić Kamov]] — biographia Anglice. * [[w:en:Vladimir Vidrić|Vladimir Vidrić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Branko Šimić|Antun Branko Šimić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Miroslav Krleža|Miroslav Krleža]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ivan Goran Kovačić|Ivan Goran Kovačić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ranko Marinković|Ranko Marinković]] — biographia Anglice. * [[w:en:Dobriša Cesarić|Dobriša Cesarić]] — biographia Anglice. * [https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Slavko Mihalić] — biographia Anglice (Poetry International). * [[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig]] — biographia Anglice. aopp4d11xndbzfy9gy5uo2ivqwdml9o 270612 270611 2026-06-11T16:39:17Z Coronus Tenebrosius 31709 /* De statu recentioris poesis Croaticae */ 270612 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus '''quosdam phaenomenos''' in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut '''renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana'''. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: '''August ŠenoaAugust Šenoa<ref>[[w:en:August Šenoa|Biographia Anglice]]</ref> ''', conditor romani historici; '''Ante Kovačić'''<ref>[[w:en:Ante Kovačić|Biographia Anglice]]</ref> (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, '''''In Registratura''''', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: '''Stanko Vraz<ref>[[w:en:Stanko Vraz|Biographia Anglice]]</ref>''' (lyrica amatoria), '''Petar Preradović<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (poesis amoris erga patriam et linguam), '''Silvije Strahimir Kranjčević<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: '''Antun Gustav Matoš<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Janko Polić Kamov<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (Rimbaud Croaticus), '''Vladimir Vidrić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: '''Tin Ujević<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Antun Branko Šimić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Miroslav Krleža<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ivan Goran Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ranko Marinković<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Dobriša Cesarić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent '''manierismum''' et recessum: '''Slavko Mihalić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et '''Ivan Slamnig<ref>Vide Notas infra.</ref>''', fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo '''manieristici‑baroci''', in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> * [[w:en:August Šenoa|August Šenoa]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ante Kovačić|Ante Kovačić]] — auctor romanzi ''U registraturi''. * [[w:en:Stanko Vraz|Stanko Vraz]] — biographia Anglice. * [[w:en:Petar Preradović|Petar Preradović]] — biographia Anglice. * [[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Silvije Strahimir Kranjčević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Gustav Matoš|Antun Gustav Matoš]] — biographia Anglice. * [[w:en:Janko Polić Kamov|Janko Polić Kamov]] — biographia Anglice. * [[w:en:Vladimir Vidrić|Vladimir Vidrić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Branko Šimić|Antun Branko Šimić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Miroslav Krleža|Miroslav Krleža]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ivan Goran Kovačić|Ivan Goran Kovačić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ranko Marinković|Ranko Marinković]] — biographia Anglice. * [[w:en:Dobriša Cesarić|Dobriša Cesarić]] — biographia Anglice. * [https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Slavko Mihalić] — biographia Anglice (Poetry International). * [[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig]] — biographia Anglice. p6e64w50x96elevq6z4c0inbd1lpbi6 270616 270612 2026-06-11T16:40:17Z Coronus Tenebrosius 31709 /* De statu recentioris poesis Croaticae */ 270616 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus '''quosdam phaenomenos''' in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut '''renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana'''. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: '''August ŠenoaAugust Šenoa<ref>[[w:en:August Šenoa|Biographia Anglice]]</ref> ''', conditor romani historici; '''Ante Kovačić'''<ref>[[w:en:Ante Kovačić|Biographia Anglice]]</ref> (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, '''''In Registratura''''', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: '''Stanko Vraz<ref>[[w:en:Stanko Vraz|Biographia Anglice]]</ref>''' (lyrica amatoria), '''Petar Preradović<ref>[[w:en:Petar Preradović|Biographia Anglice]]</ref>''' (poesis amoris erga patriam et linguam), '''Silvije Strahimir Kranjčević<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: '''Antun Gustav Matoš<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Janko Polić Kamov<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (Rimbaud Croaticus), '''Vladimir Vidrić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: '''Tin Ujević<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Antun Branko Šimić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Miroslav Krleža<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ivan Goran Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ranko Marinković<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Dobriša Cesarić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent '''manierismum''' et recessum: '''Slavko Mihalić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et '''Ivan Slamnig<ref>Vide Notas infra.</ref>''', fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo '''manieristici‑baroci''', in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> * [[w:en:August Šenoa|August Šenoa]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ante Kovačić|Ante Kovačić]] — auctor romanzi ''U registraturi''. * [[w:en:Stanko Vraz|Stanko Vraz]] — biographia Anglice. * [[w:en:Petar Preradović|Petar Preradović]] — biographia Anglice. * [[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Silvije Strahimir Kranjčević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Gustav Matoš|Antun Gustav Matoš]] — biographia Anglice. * [[w:en:Janko Polić Kamov|Janko Polić Kamov]] — biographia Anglice. * [[w:en:Vladimir Vidrić|Vladimir Vidrić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Branko Šimić|Antun Branko Šimić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Miroslav Krleža|Miroslav Krleža]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ivan Goran Kovačić|Ivan Goran Kovačić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ranko Marinković|Ranko Marinković]] — biographia Anglice. * [[w:en:Dobriša Cesarić|Dobriša Cesarić]] — biographia Anglice. * [https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Slavko Mihalić] — biographia Anglice (Poetry International). * [[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig]] — biographia Anglice. tsxm1h37y6p2zjmney5ag4qcxezx3i6 270617 270616 2026-06-11T16:41:23Z Coronus Tenebrosius 31709 /* De statu recentioris poesis Croaticae */ 270617 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus '''quosdam phaenomenos''' in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut '''renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana'''. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: '''August ŠenoaAugust Šenoa<ref>[[w:en:August Šenoa|Biographia Anglice]]</ref> ''', conditor romani historici; '''Ante Kovačić'''<ref>[[w:en:Ante Kovačić|Biographia Anglice]]</ref> (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, '''''In Registratura''''', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: '''Stanko Vraz<ref>[[w:en:Stanko Vraz|Biographia Anglice]]</ref>''' (lyrica amatoria), '''Petar Preradović<ref>[[w:en:Petar Preradović|Biographia Anglice]]</ref>''' (poesis amoris erga patriam et linguam), '''Silvije Strahimir Kranjčević<ref>[[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Biographia Anglice]]</ref> Matoš''' (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: '''Antun Gustav Matoš<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Janko Polić Kamov<ref>Vide Notas infra.</ref>''' (Rimbaud Croaticus), '''Vladimir Vidrić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: '''Tin Ujević<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Antun Branko Šimić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Miroslav Krleža<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ivan Goran Kovačić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Ranko Marinković<ref>Vide Notas infra.</ref>''', '''Dobriša Cesarić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent '''manierismum''' et recessum: '''Slavko Mihalić<ref>Vide Notas infra.</ref>''', repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et '''Ivan Slamnig<ref>Vide Notas infra.</ref>''', fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo '''manieristici‑baroci''', in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> * [[w:en:August Šenoa|August Šenoa]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ante Kovačić|Ante Kovačić]] — auctor romanzi ''U registraturi''. * [[w:en:Stanko Vraz|Stanko Vraz]] — biographia Anglice. * [[w:en:Petar Preradović|Petar Preradović]] — biographia Anglice. * [[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Silvije Strahimir Kranjčević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Gustav Matoš|Antun Gustav Matoš]] — biographia Anglice. * [[w:en:Janko Polić Kamov|Janko Polić Kamov]] — biographia Anglice. * [[w:en:Vladimir Vidrić|Vladimir Vidrić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Branko Šimić|Antun Branko Šimić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Miroslav Krleža|Miroslav Krleža]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ivan Goran Kovačić|Ivan Goran Kovačić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ranko Marinković|Ranko Marinković]] — biographia Anglice. * [[w:en:Dobriša Cesarić|Dobriša Cesarić]] — biographia Anglice. * [https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Slavko Mihalić] — biographia Anglice (Poetry International). * [[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig]] — biographia Anglice. 2mly9no0ch5fix4i3vxpkoe2v6m6n5t 270625 270617 2026-06-11T16:50:24Z Coronus Tenebrosius 31709 /* De statu recentioris poesis Croaticae */ 270625 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus '''quosdam phaenomenos''' in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut '''renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana'''. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: '''August Šenoa<ref>[[w:en:August Šenoa|Biographia Anglice]]</ref> ''', conditor romani historici; '''Ante Kovačić'''<ref>[[w:en:Ante Kovačić|Biographia Anglice]]</ref> (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, '''''In Registratura''''', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: '''Stanko Vraz<ref>[[w:en:Stanko Vraz|Biographia Anglice]]</ref>''' (lyrica amatoria), '''Petar Preradović<ref>[[w:en:Petar Preradović|Biographia Anglice]]</ref>''' (poesis amoris erga patriam et linguam), '''Silvije Strahimir Kranjčević<ref>[[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Biographia Anglice]]</ref> ''' (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: '''Antun Gustav Matoš<ref>[[w:en:Antun Gustav Matoš|Biographia Anglice]]</ref>''', '''Janko Polić Kamov<ref>[[w:en:Janko Polić Kamov|Biographia Anglice]]</ref>''' (Rimbaud Croaticus), '''Vladimir Vidrić<ref>[[w:en:Vladimir Vidrić|Biographia Anglice]]</ref>''', et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: '''Tin Ujević<ref>[[w:en:Tin Ujević|Biographia Anglice]]</ref>''', '''Antun Branko Šimić<ref>[[w:en:Antun Branko Šimić|Biographia Anglice]]</ref>''', '''Miroslav Krleža<ref>[[w:en:Miroslav Krleža|Biographia Anglice]]</ref>''', '''Ivan Goran Kovačić<ref>[[w:en:Ivan Goran Kovačić|Biographia Anglice]]</ref>''', '''Ranko Marinković<ref>[[w:en:Ranko Marinković|Biographia Anglice]]</ref>''', '''Dobriša Cesarić<ref>[[w:en:Dobriša Cesarić|Biographia Anglice]]</ref>''', alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent '''manierismum''' et recessum: '''Slavko Mihalić<ref>[https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Biographia Anglice (Poetry International)]</ref>''', repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et '''Ivan Slamnig<ref>[[w:en:Ivan Slamnig|Biographia Anglice]]</ref>''', fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo '''manieristici‑baroci''', in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> * [[w:en:August Šenoa|August Šenoa]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ante Kovačić|Ante Kovačić]] — auctor romanzi ''U registraturi''. * [[w:en:Stanko Vraz|Stanko Vraz]] — biographia Anglice. * [[w:en:Petar Preradović|Petar Preradović]] — biographia Anglice. * [[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Silvije Strahimir Kranjčević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Gustav Matoš|Antun Gustav Matoš]] — biographia Anglice. * [[w:en:Janko Polić Kamov|Janko Polić Kamov]] — biographia Anglice. * [[w:en:Vladimir Vidrić|Vladimir Vidrić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Tin Ujević|Tin Ujević]] — biographia Anglice. * [[w:en:Antun Branko Šimić|Antun Branko Šimić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Miroslav Krleža|Miroslav Krleža]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ivan Goran Kovačić|Ivan Goran Kovačić]] — biographia Anglice. * [[w:en:Ranko Marinković|Ranko Marinković]] — biographia Anglice. * [[w:en:Dobriša Cesarić|Dobriša Cesarić]] — biographia Anglice. * [https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Slavko Mihalić] — biographia Anglice (Poetry International). * [[w:en:Ivan Slamnig|Ivan Slamnig]] — biographia Anglice. 6k1eyor76wdmznmm0grdewuvqes7d3u 270626 270625 2026-06-11T16:51:26Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Notae */ 270626 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus '''quosdam phaenomenos''' in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut '''renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana'''. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: '''August Šenoa<ref>[[w:en:August Šenoa|Biographia Anglice]]</ref> ''', conditor romani historici; '''Ante Kovačić'''<ref>[[w:en:Ante Kovačić|Biographia Anglice]]</ref> (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, '''''In Registratura''''', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: '''Stanko Vraz<ref>[[w:en:Stanko Vraz|Biographia Anglice]]</ref>''' (lyrica amatoria), '''Petar Preradović<ref>[[w:en:Petar Preradović|Biographia Anglice]]</ref>''' (poesis amoris erga patriam et linguam), '''Silvije Strahimir Kranjčević<ref>[[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Biographia Anglice]]</ref> ''' (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: '''Antun Gustav Matoš<ref>[[w:en:Antun Gustav Matoš|Biographia Anglice]]</ref>''', '''Janko Polić Kamov<ref>[[w:en:Janko Polić Kamov|Biographia Anglice]]</ref>''' (Rimbaud Croaticus), '''Vladimir Vidrić<ref>[[w:en:Vladimir Vidrić|Biographia Anglice]]</ref>''', et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: '''Tin Ujević<ref>[[w:en:Tin Ujević|Biographia Anglice]]</ref>''', '''Antun Branko Šimić<ref>[[w:en:Antun Branko Šimić|Biographia Anglice]]</ref>''', '''Miroslav Krleža<ref>[[w:en:Miroslav Krleža|Biographia Anglice]]</ref>''', '''Ivan Goran Kovačić<ref>[[w:en:Ivan Goran Kovačić|Biographia Anglice]]</ref>''', '''Ranko Marinković<ref>[[w:en:Ranko Marinković|Biographia Anglice]]</ref>''', '''Dobriša Cesarić<ref>[[w:en:Dobriša Cesarić|Biographia Anglice]]</ref>''', alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent '''manierismum''' et recessum: '''Slavko Mihalić<ref>[https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Biographia Anglice (Poetry International)]</ref>''', repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et '''Ivan Slamnig<ref>[[w:en:Ivan Slamnig|Biographia Anglice]]</ref>''', fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo '''manieristici‑baroci''', in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> lln7knkb69mwilnor3oy2ga0itxyagx 270628 270626 2026-06-11T17:00:33Z Coronus Tenebrosius 31709 /* De statu recentioris poesis Croaticae */ 270628 wikitext text/x-wiki [[Puteus Chaosi]] = De statu recentioris poesis Croaticae = I. Quibusdam scriptoribus et poetis fatum et tempus concedunt ut memores maneant atque in conscientia posteritatis vivant; alii autem, quamvis bonae qualitatis, in oblivionem dilabuntur. Quo longius tempus procedit, quo maior fit numerus incolarum orbis terrarum (atque cum eo numerus scriptorum et poetarum), eo difficilius fit opus quod fatum et tempus sustinere debent. In parva terra Croatia — cuius incolae dimidiam fere partem urbis New York (Novi Eboraci) efficiunt — quot homines scribunt et edunt! Sed relinquamus tempori et fato ut sua faciant: contra ea enim impotentes sumus. Si totum decursum temporis, per saecula et aetates, consideremus, animadvertimus quosdam phaenomenos in cultura et arte Europaea '''cyclicos''' esse: intervalla quae, post aliquod tempus, cum similibus notis, inclinationibus, signis praeviis redeunt. Causae harum repetitionum latent, verisimiliter, in structura psychica et conscientia humana. Quicumque paulo diligentius historiam et structuram artis Europaeae perscrutatus est, talia congruentia fortasse animadvertit. Exempli gratia: tempus quod vocamus '''aetatem classicam Graeciae''' (saec. V–IV a.Chr.) multis modis — ideis, impetu creativitatis, forma artis — respondet '''renascentiae Europaeae''' saec. XV–XVI. Quippe cum renascentia definiri soleat ut renovatio culturae et artis secundum exempla Graeca et Romana. Et, non obstante opinionibus vulgatis de relatione christianismi et Ecclesiae catholicae ad corpus humanum et sexualitatem, manet factum: Michelangelo in parietibus Cappellae Sixtinae corpora nuda pinxit in tota eorum veritate anatomica (postea pontifices iusserunt partes quasdam velari). Ex hoc schemate: a) si Graeca classica saec. V–IV a.Chr. = renascentia saec. XV–XVI, b) tum helenismus Graecus et Italicus saec. III–I a.Chr. = barocus saec. XVII–XVIII. Omnibus notis motus, dynamismi, compositionis abundantis, statua helenistica ''Laocoontis cum filiis contra serpentes'' facile videri posset opus barocum quod in hortis cuiusdam palatii Italici circa annum 1700 staret. II. Magna renovatio litterarum, linguae, culturae Croaticae — immo etiam cogitationis nationalis — eruptive orta est cum '''motu Illyrico publico et culturali''' primae dimidiae partis saeculi XIX. Totum saeculum XIX in litteris Croaticis videri potest quasi '''aetas archaica Croatiae modernae''': lingua renovata et stabilita est, per normas, scholam, litteras, diurnos. In hoc saeculo agunt omnes “patres magni”: August Šenoa<ref>[[w:en:August Šenoa|Biographia Anglice]]</ref> , conditor romani historici; Ante Kovačić<ref>[[w:en:Ante Kovačić|Biographia Anglice]]</ref> (auctor optimi romanzi Croatici saeculi XIX, ''In Registratura'', secundum consensum criticorum litterariorum). Um artisticâ qualitate praestantissimi poetae Croatici saeculi XIX sunt: Stanko Vraz<ref>[[w:en:Stanko Vraz|Biographia Anglice]]</ref> (lyrica amatoria), Petar Preradović<ref>[[w:en:Petar Preradović|Biographia Anglice]]</ref> (poesis amoris erga patriam et linguam), Silvije Strahimir Kranjčević<ref>[[w:en:Silvije Strahimir Kranjčević|Biographia Anglice]]</ref> (maximus poeta Croaticus aetatis realisticae — poesis classicae monumentalitatis, qua de condicionibus societatis sui temporis necnon de angustiis personalibus agitur). In fine saeculi XIX: Antun Gustav Matoš<ref>[[w:en:Antun Gustav Matoš|Biographia Anglice]]</ref>, Janko Polić Kamov<ref>[[w:en:Janko Polić Kamov|Biographia Anglice]]</ref> (Rimbaud Croaticus), Vladimir Vidrić<ref>[[w:en:Vladimir Vidrić|Biographia Anglice]]</ref>, et alii. Si totum tempus ab media parte saeculi XIX usque ad bellum mundanum primum (1914) est '''aetas archaica''' litterarum Croaticarum, tum saeculum XX — praesertim prima eius dimidia pars — est '''aetas classica''' litterarum Croaticarum modernarum. Per saeculum XX creant '''classici''' litterarum et poesis Croaticae: Tin Ujević<ref>[[w:en:Tin Ujević|Biographia Anglice]]</ref>, Antun Branko Šimić<ref>[[w:en:Antun Branko Šimić|Biographia Anglice]]</ref>, Miroslav Krleža<ref>[[w:en:Miroslav Krleža|Biographia Anglice]]</ref>, Ivan Goran Kovačić<ref>[[w:en:Ivan Goran Kovačić|Biographia Anglice]]</ref>, Ranko Marinković<ref>[[w:en:Ranko Marinković|Biographia Anglice]]</ref>, Dobriša Cesarić<ref>[[w:en:Dobriša Cesarić|Biographia Anglice]]</ref>, alii. In altera parte saeculi XX apparent auctores qui, respectu priorum, exhibent manierismum et recessum: Slavko Mihalić<ref>[https://www.poetryinternational.com/en/poets-poems/poets/poet/102-1761_Mihalic Biographia Anglice (Poetry International)]</ref>, repraesentans existentialismum (adhuc satis classicus), et Ivan Slamnig<ref>[[w:en:Ivan Slamnig|Biographia Anglice]]</ref>, fortasse clarissimus repraesentans '''ludismum''' (a ''poeta ludens''). Nos autem, generatio scriptorum et poetarum huius initii saeculi XXI — notorum et ignotorum — ostendimus inclinationes ad '''psychologizationem''', ad '''ludum logicum et linguisticum''', aliquatenus in vestigiis Slamnig. Itaque omnes nos hodie sumus paulo manieristici‑baroci, in relatione ad magnos poetas classicos saeculi XX. == Notae == <references/> dxgvx0kwrqw9olc6qma5yjnh82qrk8p 102 83460 270729 270317 2026-06-12T01:11:34Z JoséFigueroaAlcorta 32660 270729 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |IndicisNomen=Dardanelli, Ioseph }} ==Opera== *[[Joseph Dardanelli a Roccha Baldorum ad S. Facultatis Prodoctoratum in Regio Taurinensi Athenaeo|De Sacramentis et De Peccatis]] (1791) *[[De Pentateuchi veritate, de Virtutibus Theologicis et de Eucharistia]] (1792) nm5f6wzrthkj9w0dmjylgwe3hk2118j 102 83561 270709 270554 2026-06-11T22:33:03Z Saumache 27923 /* Operum fragmenta */ 270709 wikitext text/x-wiki {{scriptor}} ==Operum fragmenta== Erotopaegnia, Adonis, Alcestis, Centaurs, Helena, Io, Protesilaudamia, Sirenocirca, Phoenix 2lrp0bw5sulafjxuctzxtuafdiqodqu 0 83562 270558 2026-06-11T12:30:03Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft archive] |SubTitulus=Liber XII<br>de doctorum indagine }} {{Liber |Ante=Liber XI |AnteNomen=../Liber XI |Post= Liber XIII |PostNomen=../Liber XIII }}' 270558 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |Editio= |Fons=[https://archive.org/details/compendiosadoctr01noniuoft archive] |SubTitulus=Liber XII<br>de doctorum indagine }} {{Liber |Ante=Liber XI |AnteNomen=../Liber XI |Post= Liber XIII |PostNomen=../Liber XIII }} swgkzcpb8jp6fg1sqmxj78mlpy56yd7 270591 270558 2026-06-11T13:18:01Z Saumache 27923 270591 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XII<br>de doctorum indagine. }} {{Liber |Ante=Liber XI |AnteNomen=../Liber XI |Post= Liber XIII |PostNomen=../Liber XIII }} 1smmhq0orxhqsr4ti4ifj7u1klrx3rk 270654 270591 2026-06-11T17:49:06Z Saumache 27923 270654 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XII<br>de doctorum indagine. }} {{Liber |Ante=Liber XI |AnteNomen=../Liber XI |Post= Liber XIII |PostNomen=../Liber XIII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=173 to=196 /> {{Liber |Ante=Liber XI |AnteNomen=../Liber XI |Post= Liber XIII |PostNomen=../Liber XIII }} 5bppvurhy4d5bnrmaital5okdovxori 0 83563 270560 2026-06-11T13:07:22Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/I. De proprietate sermonum]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber I]] 270560 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[De compendiosa doctrina/Liber I]] m8hgo9r0l0z4gu17e8q0atz62oft6kt 0 83564 270563 2026-06-11T13:08:42Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/II. De honeste set nove dictis per litteras]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber II]] 270563 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[De compendiosa doctrina/Liber II]] 2a42yvrshjn2fci5gyc0ndzyjtscsci 0 83565 270566 2026-06-11T13:09:43Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/III. De indiscretis generibus per litteras]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber III]] 270566 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[De compendiosa doctrina/Liber III]] m1gssj0ftxcxo4jd94966bo3vlegek6 0 83566 270568 2026-06-11T13:10:02Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/IV. De varia significatione sermonum per litteras]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber IV]] 270568 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[De compendiosa doctrina/Liber IV]] 9qpd06nfuabx5gyh69aejks26jgw49f 0 83567 270571 2026-06-11T13:11:12Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/V. De differentia similium significationum]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber V]] 270571 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[De compendiosa doctrina/Liber V]] di9vwypffy25ak0hyaghijm5r0zs5xa 0 83568 270574 2026-06-11T13:12:08Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/VI. De inpropriis]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber VI]] 270574 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[De compendiosa doctrina/Liber VI]] pd1rrxhxk1ecuxfkkfgi3tepm7u5nxb 0 83569 270577 2026-06-11T13:13:06Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/VII. De contrariis generibus verborum]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber VII]] 270577 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[De compendiosa doctrina/Liber VII]] 84669o99p0r7x3s2lee1gcztwmjbwuu 0 83570 270581 2026-06-11T13:14:09Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/VIII. De mutatis declinationibus]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber VIII]] 270581 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[De compendiosa doctrina/Liber VIII]] 6lzl90po3vvmg52yp7292l4wcfoecdi 0 83571 270583 2026-06-11T13:14:26Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/IX. De numeris et casibus]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber IX]] 270583 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[De compendiosa doctrina/Liber IX]] q7txr22o337aby67ypxnh0k7d0fncw7 0 83572 270586 2026-06-11T13:15:37Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/X. De mutatis coniugationibus]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber X]] 270586 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[De compendiosa doctrina/Liber X]] gp56qdli0re4wsdtzmyq9801hc6pisf 0 83573 270589 2026-06-11T13:16:45Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De compendiosa doctrina/XI. De indiscretis adverbiis]] ad [[De compendiosa doctrina/Liber XI]] 270589 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[De compendiosa doctrina/Liber XI]] bmiuvvtw5g1gtsc8s6cflpngizudura 106 83574 270594 2026-06-11T15:34:38Z Denis Gagne52 19996 Paginam instituit, scribens '' 270594 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Carta fundationis Abbaye aux Hommes de Caen]] |Language=la |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=Archivum Departmentale Calvadosense |Address= |Year= |Source= |Image=[[Fasciculus:Charte dite de fondation de l'Abbaye-aux-Hommes. Archives du Calvados, H-1830.jpg|160px]] |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Header= |Footer= }} oe2wc24h8h3ybel8qmmh7vbf17hrkfd 270620 270594 2026-06-11T16:48:54Z Denis Gagne52 19996 Denis Gagne52 movit paginam [[Liber:Charte dite de fondation de l'Abbaye-aux-Hommes. Archives du Calvados, H-1830.jpg]] ad [[Liber:Charte dite de fondation de l'Abbaye-aux-Hommes. Archives du Calvados, H-1830.djvu]]: Titulus male scriptus 270594 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Carta fundationis Abbaye aux Hommes de Caen]] |Language=la |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=Archivum Departmentale Calvadosense |Address= |Year= |Source= |Image=[[Fasciculus:Charte dite de fondation de l'Abbaye-aux-Hommes. Archives du Calvados, H-1830.jpg|160px]] |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Header= |Footer= }} oe2wc24h8h3ybel8qmmh7vbf17hrkfd 106 83575 270595 2026-06-11T15:34:42Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '' 270595 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=1 |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher= |Address= |Year= |Source= |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Header= |Footer= }} 290c2uw5acjispmvdlftnkssv9p3ovm 270597 270595 2026-06-11T15:39:32Z Saumache 27923 270597 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=1 |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=4 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Header= |Footer= }} [[Categoria:Grammatica]] 42whynq4ulaj1jjge622emb7myda0jy 270598 270597 2026-06-11T15:41:58Z Saumache 27923 270598 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=1 |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist to=723/> |Remarks= |Header= |Footer= }} [[Categoria:Grammatica]] 2tux2e050llcnsb4yag9qb5zmrzq3mj 270599 270598 2026-06-11T15:44:58Z Saumache 27923 270599 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=1 |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist to=723/> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|I]] · [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=De compendiosa doctrina|from=37|delta=32}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber I|titolo=Liber I|from=37|delta=32}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber II|titolo=Liber II|from=76|delta=32}} |Header= |Footer= }} [[Categoria:Grammatica]] 1muqhxx1rhfch4yv2qrboja9bpdshnr 270602 270599 2026-06-11T15:54:16Z Saumache 27923 270602 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=I |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|I]] · [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=De compendiosa doctrina|from=37|delta=32}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber I|titolo=Liber I|from=37|delta=32}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber II|titolo=Liber II|from=76|delta=32}} |Header= |Footer= }} [[Categoria:Grammatica]] 1zckpplovn8zz5jralyslqikttgtgcj 270605 270602 2026-06-11T16:16:12Z Saumache 27923 270605 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=I |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to7=- 8=5 8to19=highroman 20=1/> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|I]] · [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=De compendiosa doctrina|from=20|delta=32}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber I|titolo=Liber I de proprietate sermonum.|from=20|delta=32}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber II|titolo=Liber II de honeste set nove dictis per litteras.|from=111|delta=32}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber III|titolo=Liber III de indiscretis generibus per litteras|from=298|delta=32}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber IV|titolo=Liber IV de varia significatione sermonum per litteras.|from=351|delta=32}} |Header= |Footer= }} [[Categoria:Grammatica]] 4uuy3rgbzx1941jodnl7p6ie1pmgyyx 270606 270605 2026-06-11T16:20:01Z Saumache 27923 270606 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=I |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to7=- 8=5 8to19=highroman 20=1/> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|I]] · [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=De compendiosa doctrina|from=20|delta=19}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber I|titolo=Liber I de proprietate sermonum.|from=20|delta=19}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber II|titolo=Liber II de honeste set nove dictis per litteras.|from=111|delta=19}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber III|titolo=Liber III de indiscretis generibus per litteras|from=298|delta=19}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber IV|titolo=Liber IV de varia significatione sermonum per litteras.|from=351|delta=19}} |Header= |Footer= }} [[Categoria:Grammatica]] 658e2259ajo9487ptep6u8kny6bwhft 270614 270606 2026-06-11T16:39:57Z Saumache 27923 270614 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=I |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to7=- 8=5 8to19=highroman 20=1/> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|I]] · [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=De compendiosa doctrina|from=20|delta=19}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber I|titolo=Liber I de proprietate sermonum.|from=20|delta=19}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber II|titolo=Liber II de honeste set nove dictis per litteras.|from=111|delta=19}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber III|titolo=Liber III de indiscretis generibus per litteras|from=298|delta=19}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber IV|titolo=Liber IV de varia significatione sermonum per litteras.|from=351|delta=19}} |Header= |Footer= }} h7wesgwpp6map10r28t1zzb928fi7eu 270629 270614 2026-06-11T17:04:49Z Saumache 27923 270629 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=I |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to7=- 8=5 8to19=highroman 20=1/> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|I]] · [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=De compendiosa doctrina|from=20|delta=19}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber I|titolo=Liber I de proprietate sermonum.|from=20|delta=19}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber II|titolo=Liber II de honeste set nove dictis per litteras.|from=111|delta=19}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber III|titolo=Liber III de indiscretis generibus per litteras|from=298|delta=19}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber IV|titolo=Liber IV de varia significatione sermonum per litteras.|from=370|delta=19}} |Header= |Footer= }} eb4l22wkr60sr4a4hjy0o1psxdn1a95 104 83576 270596 2026-06-11T15:38:29Z Denis Gagne52 19996 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<nowiki/> QUISQUIS Deo seu prodeo aliquid praestat non ipsum a se alienat, sed potius in futurum eum spe vitae aeternae multiplicandum conservat, hoc agit pia creatoris largitas et larga ejus circa creata pietas. Qui cum bonorum nostrorum non egeat, suus est enim orbis terrae et plenitudo ejus, honorari tamen de nostra substantia, immolarique sibi sacrificium laudis pro nostra salute desiderat. Hortatur nos ut et serviamus, tribuit quod pro... 270596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Denis Gagne52" /></noinclude><nowiki/> QUISQUIS Deo seu prodeo aliquid praestat non ipsum a se alienat, sed potius in futurum eum spe vitae aeternae multiplicandum conservat, hoc agit pia creatoris largitas et larga ejus circa creata pietas. Qui cum bonorum nostrorum non egeat, suus est enim orbis terrae et plenitudo ejus, honorari tamen de nostra substantia, immolarique sibi sacrificium laudis pro nostra salute desiderat. Hortatur nos ut et serviamus, tribuit quod pro collatis beneficiis suis ei retribuamus. Quod tamen misericors pater quasi alienum suscipit, quasi nostrum rependit, in hoc seculo peccata remittens, in futuro centuplum accepturis, seipsum et regnum caeleste promittens. Qua spe ductus ego Willelmus anglorum rex, nortmannorum et coenomannorum princeps, coenobium in honorem DEI AC BEATISSIMI PROTOMARTYRIS STEPHANI intra burgum quem vulgari nomine vocant Cadomum, pro salute anime meae, uxoris filiorum ac parentum meorum disposui construendum. Cui loco ne divine religionis cultura aliquando propter inopiam desit : hoc modo ipsi inposterum mea sollicitudo prospexit. Trado igitur praefato coenobio villas juris mei Ceusium, Ros, Alamanniam, Pontem dive, Cathburgum cum colonis et conditionariis seu liberis hominibus, cum molendinis, aquis, pratis, pascuis, silvis seu omnibus redditibus et consuetudinibus ad eas pertinentibus, sicut in meo dominio hactenus habui et antecessores mei. Et homines quidem duarum praemissarum villarum videlicet Ceusii et Ros qui francam terram ne tenent : ad servitium aecclesiae et monachorum ita liberos et omnino quietos concedo, ut nunquam pro aliqua summonitione expeditionis vel alterins cujus libet rei ipsum servitium intermittant, nisi ego ipse per me vel per brevem meum abbatem summoneam quatinus eos nominatim michi mittat, et hoc intra fines Nortmanniae tantum, et nominatim tantummodo pro necessitate belli ab extranea gente imminentis. Partem quoque burgi trado in qua praefatum monasterium constructum est a muro in directum occidentem versus sicut via protenditur, qua a veteri BEATI STEPHANI monasterio ad urbem Baiocensem itur : et eu quoque via qua itur ad Britivillam Sancti Michaelis, cum terris et omnibus consuetudinibus de eodem burgo ad me pertinentibus, excepto quod extranei mercatores de omnibus que secunda feria ibi ement et a venundabunt tamdin quandin thelonearius ad stationem suam sedebit et mercatores in communi mercato erunt theloneum ministris qui majori burgo praeerunt apportabunt. De singulis plaustris et asinis que venalia ligna ferent, lignum unum. Villarium cum omni territorio suo et de eodem hominum servitia, ut servientes mei qui ibi manent michi serviant, et propter servitium monachorum servitium meum non remaneat. In magno quoque burgo domum Turstini Legrini et domum molendini de Darnestal cum ipso molendi ne et molendinum quod fuit Rainardi, hec omnia quieta ab omni consuetudine. De pratis juris mei tria jugera ad Hulmum. Pratum Brendae praeter eu que ad supradictas villas pertinebant. Alveum veteris Ulduni, a villa Venuncio usque in Olnam fluvium cum tribus molendinis in eodem factis. Terram Willelmi Pavoth quam de me tenet Cadomi et Cliville In territorio Britiville, alodium quem Rogerius Calvus ibi tenet. In territorio Bracii, terram Willelmi de Landa. Alodium quoque quod Lupus tenet in Bilieto et Walmereto cum parte aecclesiae ad eum pertinente. In territorio Curleii, terram Willelmi camerarii. In territorio Badventi, vineam cum domo vinitoris quam Hubertus dapifer de me habuit. In Barbefloth duas mansuras terrae. In territorio de Boseval, Alodium Rodulfi filii Anseredi. In Vileriis et in Mara, terram quam ibi tenet Willelmus Crassus. Terram quoque quam habuit Hugo de Rosel in Grainvilla. Silvam de Maloper tuso et de Torta Valle et de Folonia et de Casneto cum aquis et terris seu omnibus ad eas pertinentibus, hac conditione servata, ut monachi ipsius coenobii ipsas silvas nullo tempore destruant vel destrui jubeant propter ipsam terram colendam sibe inhabitandam, retentis in meo dominio cervis, capreolis et apris silvestribus. Decimam de Fredernaco, Servitium de terra quam Boselinus de Diva tenet in Vileriis et Guarinvilla. Concedo quoque fieri ad opus prefati monasterii mercatum in villa cui Balte nomen est. In territorio Cadomi feriam trium dierum, ita ut quotiens qu’ilibet horum trium dierum in secunda feria evenerit, totum mercatum magni burgi sit SANCTI STEPHANI. Civitate Rotomagi concedo fieri cellarium unum super Sequanam, quietum ab omni consuetudine, et habitantes in eo quietos tam in terra quam in aqua per totam terram meam. Concedo quoque domum cum viridario quam dedit eidem coenobio in eadem civitate Bernardus filius Ospaci, et sex jugera prati que idem dedit ad Batpalmas, et domum quam dedit Willelmus canonicus filius Sueni. In territorio Lireti, hospitem unum cum terra sua et quattuor arpentos et dimidium de vinea et unam acram terrae. Intra idem territorium in Audura fluvio concedo fieri molendina duo, ita ut tantum spatium de aqua remaneat liberum, quatinus quoquo modo aqua se habeat, convenienter possint per illud spatium ascendere et descendere tam naves quam pisces. Concedo etiam totum alodium quod tenent Osmundus Aculeus, Ricardus et Rogerus in territorio Calvi Monti super Divam et etiam totum illud quod tenent quicunque alodiarii infra leugam Pontis Dive. In terra Anglorum in comitatu de Devenesire, manerium de quod vocatur Northam. In comitatu de Dorseta duo maneria, unum quod vocatur Frantona et alind quod vocatur Biencome. In comitatu de Summerseta in territoria Crucrae, decem hyddas terrae et aecclesiam cum omni decima ejusdem territorii. In comitatu de Wiltesira, aecclesiam de Cosham cum omni terra et decima ad eam pertinente. Concedo quoque in comitatu de Nortfolc, manerium quod vocatur Welles, quod dedit praedicto coenobio Willelmus de Scociis cum aecclesia de Morthona et terra cum decima eidem aecclesiae pertinente in Essesse. Item concedo in comitatu de Essessa maneriolum quod vocatur Panfella et in Lundonia quandam terra que fuit Levreth sitam prope aecclesiam Sancti PETRI quietam de gelz et de scot et de omni alia consuetudine, que dedit Walerannus filius Rannulfi cum decima totius terrae suae quam habet in Anglia, tam pro anima sua quam pro mea. <poem>Signum + Willelmi regis S. + Mathildis regine S. + Johannis archiepiscopi S. + Roberti comitis filii regis S. + Willelmi comitis filii regis S. + Lanfranci archiepiscopi S. + Odonis Baiocensis episcopi S. + Hugonis Luxoviensis episcopi S. + Gisleberti Ebroicensis episcopi S. + Roberti Sagiensis episcopi S. + Michaelis Abrincensis episcopi S. + Gaufridi Constantiensis episcopi S. + Rogerii comitis de Monte Gomerico S. + Roberti comitis de Moretonio S. + Rogerii de Bellomonte S. + Roberti comitis de Mellent S. + Henrici de Bellomonte S. + Hugonis de Gorniaco S. + Walteri Gifardi S. + Ricardi Abrincensis vicecomitis S. + Hugonis comitis S. + W. comitis Ebroicensis S. + Willelmi de Bretolio S. + Roberti Aucensis comitis S. + Roberti de Belesme S. + Hugonis de Monteforti S. + Hugonis de Grentemaisnil}} S. + Nigelli de Constantino S. + Willelmi Dunelmensis episcopi S. + Ricardi de Corceio S. + Willelmi Crispini S. + Ingilranni filii Hilberti S. + Alani comitis S. + Willelmi de Warenna S. + Henrici de Ferrariis</poem><noinclude></noinclude> le0d42ae7iftrrx42ihsln2kkwgt1gp 270604 270596 2026-06-11T16:00:31Z Denis Gagne52 19996 270604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Denis Gagne52" /></noinclude><section begin="s1"/><nowiki/> QUISQUIS Deo seu prodeo aliquid praestat non ipsum a se alienat, sed potius in futurum eum spe vitae aeternae multiplicandum conservat, hoc agit pia creatoris largitas et larga ejus circa creata pietas. Qui cum bonorum nostrorum non egeat, suus est enim orbis terrae et plenitudo ejus, honorari tamen de nostra substantia, immolarique sibi sacrificium laudis pro nostra salute desiderat. Hortatur nos ut et serviamus, tribuit quod pro collatis beneficiis suis ei retribuamus. Quod tamen misericors pater quasi alienum suscipit, quasi nostrum rependit, in hoc seculo peccata remittens, in futuro centuplum accepturis, seipsum et regnum caeleste promittens. Qua spe ductus ego Willelmus anglorum rex, nortmannorum et coenomannorum princeps, coenobium in honorem DEI AC BEATISSIMI PROTOMARTYRIS STEPHANI intra burgum quem vulgari nomine vocant Cadomum, pro salute anime meae, uxoris filiorum ac parentum meorum disposui construendum. Cui loco ne divine religionis cultura aliquando propter inopiam desit : hoc modo ipsi inposterum mea sollicitudo prospexit. Trado igitur praefato coenobio villas juris mei Ceusium, Ros, Alamanniam, Pontem dive, Cathburgum cum colonis et conditionariis seu liberis hominibus, cum molendinis, aquis, pratis, pascuis, silvis seu omnibus redditibus et consuetudinibus ad eas pertinentibus, sicut in meo dominio hactenus habui et antecessores mei. Et homines quidem duarum praemissarum villarum videlicet Ceusii et Ros qui francam terram ne tenent : ad servitium aecclesiae et monachorum ita liberos et omnino quietos concedo, ut nunquam pro aliqua summonitione expeditionis vel alterins cujus libet rei ipsum servitium intermittant, nisi ego ipse per me vel per brevem meum abbatem summoneam quatinus eos nominatim michi mittat, et hoc intra fines Nortmanniae tantum, et nominatim tantummodo pro necessitate belli ab extranea gente imminentis. Partem quoque burgi trado in qua praefatum monasterium constructum est a muro in directum occidentem versus sicut via protenditur, qua a veteri BEATI STEPHANI monasterio ad urbem Baiocensem itur : et eu quoque via qua itur ad Britivillam Sancti Michaelis, cum terris et omnibus consuetudinibus de eodem burgo ad me pertinentibus, excepto quod extranei mercatores de omnibus que secunda feria ibi ement et a venundabunt tamdin quandin thelonearius ad stationem suam sedebit et mercatores in communi mercato erunt theloneum ministris qui majori burgo praeerunt apportabunt. De singulis plaustris et asinis que venalia ligna ferent, lignum unum. Villarium cum omni territorio suo et de eodem hominum servitia, ut servientes mei qui ibi manent michi serviant, et propter servitium monachorum servitium meum non remaneat. In magno quoque burgo domum Turstini Legrini et domum molendini de Darnestal cum ipso molendi ne et molendinum quod fuit Rainardi, hec omnia quieta ab omni consuetudine. De pratis juris mei tria jugera ad Hulmum. Pratum Brendae praeter eu que ad supradictas villas pertinebant. Alveum veteris Ulduni, a villa Venuncio usque in Olnam fluvium cum tribus molendinis in eodem factis. Terram Willelmi Pavoth quam de me tenet Cadomi et Cliville In territorio Britiville, alodium quem Rogerius Calvus ibi tenet. In territorio Bracii, terram Willelmi de Landa. Alodium quoque quod Lupus tenet in Bilieto et Walmereto cum parte aecclesiae ad eum pertinente. In territorio Curleii, terram Willelmi camerarii. In territorio Badventi, vineam cum domo vinitoris quam Hubertus dapifer de me habuit. In Barbefloth duas mansuras terrae. In territorio de Boseval, Alodium Rodulfi filii Anseredi. In Vileriis et in Mara, terram quam ibi tenet Willelmus Crassus. Terram quoque quam habuit Hugo de Rosel in Grainvilla. Silvam de Maloper tuso et de Torta Valle et de Folonia et de Casneto cum aquis et terris seu omnibus ad eas pertinentibus, hac conditione servata, ut monachi ipsius coenobii ipsas silvas nullo tempore destruant vel destrui jubeant propter ipsam terram colendam sibe inhabitandam, retentis in meo dominio cervis, capreolis et apris silvestribus. Decimam de Fredernaco, Servitium de terra quam Boselinus de Diva tenet in Vileriis et Guarinvilla. Concedo quoque fieri ad opus prefati monasterii mercatum in villa cui Balte nomen est. In territorio Cadomi feriam trium dierum, ita ut quotiens qu’ilibet horum trium dierum in secunda feria evenerit, totum mercatum magni burgi sit SANCTI STEPHANI. Civitate Rotomagi concedo fieri cellarium unum super Sequanam, quietum ab omni consuetudine, et habitantes in eo quietos tam in terra quam in aqua per totam terram meam. Concedo quoque domum cum viridario quam dedit eidem coenobio in eadem civitate Bernardus filius Ospaci, et sex jugera prati que idem dedit ad Batpalmas, et domum quam dedit Willelmus canonicus filius Sueni. In territorio Lireti, hospitem unum cum terra sua et quattuor arpentos et dimidium de vinea et unam acram terrae. Intra idem territorium in Audura fluvio concedo fieri molendina duo, ita ut tantum spatium de aqua remaneat liberum, quatinus quoquo modo aqua se habeat, convenienter possint per illud spatium ascendere et descendere tam naves quam pisces. Concedo etiam totum alodium quod tenent Osmundus Aculeus, Ricardus et Rogerus in territorio Calvi Monti super Divam et etiam totum illud quod tenent quicunque alodiarii infra leugam Pontis Dive. In terra Anglorum in comitatu de Devenesire, manerium de quod vocatur Northam. In comitatu de Dorseta duo maneria, unum quod vocatur Frantona et alind quod vocatur Biencome. In comitatu de Summerseta in territoria Crucrae, decem hyddas terrae et aecclesiam cum omni decima ejusdem territorii. In comitatu de Wiltesira, aecclesiam de Cosham cum omni terra et decima ad eam pertinente. Concedo quoque in comitatu de Nortfolc, manerium quod vocatur Welles, quod dedit praedicto coenobio Willelmus de Scociis cum aecclesia de Morthona et terra cum decima eidem aecclesiae pertinente in Essesse. Item concedo in comitatu de Essessa maneriolum quod vocatur Panfella et in Lundonia quandam terra que fuit Levreth sitam prope aecclesiam Sancti PETRI quietam de gelz et de scot et de omni alia consuetudine, que dedit Walerannus filius Rannulfi cum decima totius terrae suae quam habet in Anglia, tam pro anima sua quam pro mea. <poem>Signum + Willelmi regis S. + Mathildis regine S. + Johannis archiepiscopi S. + Roberti comitis filii regis S. + Willelmi comitis filii regis S. + Lanfranci archiepiscopi S. + Odonis Baiocensis episcopi S. + Hugonis Luxoviensis episcopi S. + Gisleberti Ebroicensis episcopi S. + Roberti Sagiensis episcopi S. + Michaelis Abrincensis episcopi S. + Gaufridi Constantiensis episcopi S. + Rogerii comitis de Monte Gomerico S. + Roberti comitis de Moretonio S. + Rogerii de Bellomonte S. + Roberti comitis de Mellent S. + Henrici de Bellomonte S. + Hugonis de Gorniaco S. + Walteri Gifardi S. + Ricardi Abrincensis vicecomitis S. + Hugonis comitis S. + W. comitis Ebroicensis S. + Willelmi de Bretolio S. + Roberti Aucensis comitis S. + Roberti de Belesme S. + Hugonis de Monteforti S. + Hugonis de Grentemaisnil}} S. + Nigelli de Constantino S. + Willelmi Dunelmensis episcopi S. + Ricardi de Corceio S. + Willelmi Crispini S. + Ingilranni filii Hilberti S. + Alani comitis S. + Willelmi de Warenna S. + Henrici de Ferrariis</poem> <section end="s1"/><noinclude></noinclude> 0k6fsec4n2qgimvg2s4qszbrq2hfj3o 270622 270604 2026-06-11T16:49:48Z Denis Gagne52 19996 Denis Gagne52 movit paginam [[Pagina:Charte dite de fondation de l'Abbaye-aux-Hommes. Archives du Calvados, H-1830.jpg]] ad [[Pagina:Charte dite de fondation de l'Abbaye-aux-Hommes. Archives du Calvados, H-1830.djvu/1]]: Titulus male scriptus 270604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Denis Gagne52" /></noinclude><section begin="s1"/><nowiki/> QUISQUIS Deo seu prodeo aliquid praestat non ipsum a se alienat, sed potius in futurum eum spe vitae aeternae multiplicandum conservat, hoc agit pia creatoris largitas et larga ejus circa creata pietas. Qui cum bonorum nostrorum non egeat, suus est enim orbis terrae et plenitudo ejus, honorari tamen de nostra substantia, immolarique sibi sacrificium laudis pro nostra salute desiderat. Hortatur nos ut et serviamus, tribuit quod pro collatis beneficiis suis ei retribuamus. Quod tamen misericors pater quasi alienum suscipit, quasi nostrum rependit, in hoc seculo peccata remittens, in futuro centuplum accepturis, seipsum et regnum caeleste promittens. Qua spe ductus ego Willelmus anglorum rex, nortmannorum et coenomannorum princeps, coenobium in honorem DEI AC BEATISSIMI PROTOMARTYRIS STEPHANI intra burgum quem vulgari nomine vocant Cadomum, pro salute anime meae, uxoris filiorum ac parentum meorum disposui construendum. Cui loco ne divine religionis cultura aliquando propter inopiam desit : hoc modo ipsi inposterum mea sollicitudo prospexit. Trado igitur praefato coenobio villas juris mei Ceusium, Ros, Alamanniam, Pontem dive, Cathburgum cum colonis et conditionariis seu liberis hominibus, cum molendinis, aquis, pratis, pascuis, silvis seu omnibus redditibus et consuetudinibus ad eas pertinentibus, sicut in meo dominio hactenus habui et antecessores mei. Et homines quidem duarum praemissarum villarum videlicet Ceusii et Ros qui francam terram ne tenent : ad servitium aecclesiae et monachorum ita liberos et omnino quietos concedo, ut nunquam pro aliqua summonitione expeditionis vel alterins cujus libet rei ipsum servitium intermittant, nisi ego ipse per me vel per brevem meum abbatem summoneam quatinus eos nominatim michi mittat, et hoc intra fines Nortmanniae tantum, et nominatim tantummodo pro necessitate belli ab extranea gente imminentis. Partem quoque burgi trado in qua praefatum monasterium constructum est a muro in directum occidentem versus sicut via protenditur, qua a veteri BEATI STEPHANI monasterio ad urbem Baiocensem itur : et eu quoque via qua itur ad Britivillam Sancti Michaelis, cum terris et omnibus consuetudinibus de eodem burgo ad me pertinentibus, excepto quod extranei mercatores de omnibus que secunda feria ibi ement et a venundabunt tamdin quandin thelonearius ad stationem suam sedebit et mercatores in communi mercato erunt theloneum ministris qui majori burgo praeerunt apportabunt. De singulis plaustris et asinis que venalia ligna ferent, lignum unum. Villarium cum omni territorio suo et de eodem hominum servitia, ut servientes mei qui ibi manent michi serviant, et propter servitium monachorum servitium meum non remaneat. In magno quoque burgo domum Turstini Legrini et domum molendini de Darnestal cum ipso molendi ne et molendinum quod fuit Rainardi, hec omnia quieta ab omni consuetudine. De pratis juris mei tria jugera ad Hulmum. Pratum Brendae praeter eu que ad supradictas villas pertinebant. Alveum veteris Ulduni, a villa Venuncio usque in Olnam fluvium cum tribus molendinis in eodem factis. Terram Willelmi Pavoth quam de me tenet Cadomi et Cliville In territorio Britiville, alodium quem Rogerius Calvus ibi tenet. In territorio Bracii, terram Willelmi de Landa. Alodium quoque quod Lupus tenet in Bilieto et Walmereto cum parte aecclesiae ad eum pertinente. In territorio Curleii, terram Willelmi camerarii. In territorio Badventi, vineam cum domo vinitoris quam Hubertus dapifer de me habuit. In Barbefloth duas mansuras terrae. In territorio de Boseval, Alodium Rodulfi filii Anseredi. In Vileriis et in Mara, terram quam ibi tenet Willelmus Crassus. Terram quoque quam habuit Hugo de Rosel in Grainvilla. Silvam de Maloper tuso et de Torta Valle et de Folonia et de Casneto cum aquis et terris seu omnibus ad eas pertinentibus, hac conditione servata, ut monachi ipsius coenobii ipsas silvas nullo tempore destruant vel destrui jubeant propter ipsam terram colendam sibe inhabitandam, retentis in meo dominio cervis, capreolis et apris silvestribus. Decimam de Fredernaco, Servitium de terra quam Boselinus de Diva tenet in Vileriis et Guarinvilla. Concedo quoque fieri ad opus prefati monasterii mercatum in villa cui Balte nomen est. In territorio Cadomi feriam trium dierum, ita ut quotiens qu’ilibet horum trium dierum in secunda feria evenerit, totum mercatum magni burgi sit SANCTI STEPHANI. Civitate Rotomagi concedo fieri cellarium unum super Sequanam, quietum ab omni consuetudine, et habitantes in eo quietos tam in terra quam in aqua per totam terram meam. Concedo quoque domum cum viridario quam dedit eidem coenobio in eadem civitate Bernardus filius Ospaci, et sex jugera prati que idem dedit ad Batpalmas, et domum quam dedit Willelmus canonicus filius Sueni. In territorio Lireti, hospitem unum cum terra sua et quattuor arpentos et dimidium de vinea et unam acram terrae. Intra idem territorium in Audura fluvio concedo fieri molendina duo, ita ut tantum spatium de aqua remaneat liberum, quatinus quoquo modo aqua se habeat, convenienter possint per illud spatium ascendere et descendere tam naves quam pisces. Concedo etiam totum alodium quod tenent Osmundus Aculeus, Ricardus et Rogerus in territorio Calvi Monti super Divam et etiam totum illud quod tenent quicunque alodiarii infra leugam Pontis Dive. In terra Anglorum in comitatu de Devenesire, manerium de quod vocatur Northam. In comitatu de Dorseta duo maneria, unum quod vocatur Frantona et alind quod vocatur Biencome. In comitatu de Summerseta in territoria Crucrae, decem hyddas terrae et aecclesiam cum omni decima ejusdem territorii. In comitatu de Wiltesira, aecclesiam de Cosham cum omni terra et decima ad eam pertinente. Concedo quoque in comitatu de Nortfolc, manerium quod vocatur Welles, quod dedit praedicto coenobio Willelmus de Scociis cum aecclesia de Morthona et terra cum decima eidem aecclesiae pertinente in Essesse. Item concedo in comitatu de Essessa maneriolum quod vocatur Panfella et in Lundonia quandam terra que fuit Levreth sitam prope aecclesiam Sancti PETRI quietam de gelz et de scot et de omni alia consuetudine, que dedit Walerannus filius Rannulfi cum decima totius terrae suae quam habet in Anglia, tam pro anima sua quam pro mea. <poem>Signum + Willelmi regis S. + Mathildis regine S. + Johannis archiepiscopi S. + Roberti comitis filii regis S. + Willelmi comitis filii regis S. + Lanfranci archiepiscopi S. + Odonis Baiocensis episcopi S. + Hugonis Luxoviensis episcopi S. + Gisleberti Ebroicensis episcopi S. + Roberti Sagiensis episcopi S. + Michaelis Abrincensis episcopi S. + Gaufridi Constantiensis episcopi S. + Rogerii comitis de Monte Gomerico S. + Roberti comitis de Moretonio S. + Rogerii de Bellomonte S. + Roberti comitis de Mellent S. + Henrici de Bellomonte S. + Hugonis de Gorniaco S. + Walteri Gifardi S. + Ricardi Abrincensis vicecomitis S. + Hugonis comitis S. + W. comitis Ebroicensis S. + Willelmi de Bretolio S. + Roberti Aucensis comitis S. + Roberti de Belesme S. + Hugonis de Monteforti S. + Hugonis de Grentemaisnil}} S. + Nigelli de Constantino S. + Willelmi Dunelmensis episcopi S. + Ricardi de Corceio S. + Willelmi Crispini S. + Ingilranni filii Hilberti S. + Alani comitis S. + Willelmi de Warenna S. + Henrici de Ferrariis</poem> <section end="s1"/><noinclude></noinclude> 0k6fsec4n2qgimvg2s4qszbrq2hfj3o 270731 270622 2026-06-12T01:48:17Z Denis Gagne52 19996 270731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Denis Gagne52" /></noinclude><section begin="s1"/><nowiki/> {{#invoke:Util.lua|IndicePhrase|QUISQUIS Deo seu prodeo aliquid praestat non ipsum a se alienat, sed potius in futurum eum spe vitae aeternae multiplicandum conservat, hoc agit pia creatoris largitas et larga ejus circa creata pietas. Qui cum bonorum nostrorum non egeat, suus est enim orbis terrae et plenitudo ejus, honorari tamen de nostra substantia, immolarique sibi sacrificium laudis pro nostra salute desiderat. Hortatur nos ut et serviamus, tribuit quod pro collatis beneficiis suis ei retribuamus. Quod tamen misericors pater quasi alienum suscipit, quasi nostrum rependit, in hoc seculo peccata remittens, in futuro centuplum accepturis, seipsum et regnum caeleste promittens. Qua spe ductus ego Willelmus anglorum rex, nortmannorum et coenomannorum princeps, coenobium in honorem DEI AC BEATISSIMI PROTOMARTYRIS STEPHANI intra burgum quem vulgari nomine vocant Cadomum, pro salute anime meae, uxoris filiorum ac parentum meorum disposui construendum. Cui loco ne divine religionis cultura aliquando propter inopiam desit : hoc modo ipsi inposterum mea sollicitudo prospexit. Trado igitur praefato coenobio villas juris mei Ceusium, Ros, Alamanniam, Pontem dive, Cathburgum cum colonis et conditionariis seu liberis hominibus, cum molendinis, aquis, pratis, pascuis, silvis seu omnibus redditibus et consuetudinibus ad eas pertinentibus, sicut in meo dominio hactenus habui et antecessores mei. Et homines quidem duarum praemissarum villarum videlicet Ceusii et Ros qui francam terram ne tenent : ad servitium aecclesiae et monachorum ita liberos et omnino quietos concedo, ut nunquam pro aliqua summonitione expeditionis vel alterins cujus libet rei ipsum servitium intermittant, nisi ego ipse per me vel per brevem meum abbatem summoneam quatinus eos nominatim michi mittat, et hoc intra fines Nortmanniae tantum, et nominatim tantummodo pro necessitate belli ab extranea gente imminentis. Partem quoque burgi trado in qua praefatum monasterium constructum est a muro in directum occidentem versus sicut via protenditur, qua a veteri BEATI STEPHANI monasterio ad urbem Baiocensem itur : et eu quoque via qua itur ad Britivillam Sancti Michaelis, cum terris et omnibus consuetudinibus de eodem burgo ad me pertinentibus, excepto quod extranei mercatores de omnibus que secunda feria ibi ement et a venundabunt tamdin quandin thelonearius ad stationem suam sedebit et mercatores in communi mercato erunt theloneum ministris qui majori burgo praeerunt apportabunt. De singulis plaustris et asinis que venalia ligna ferent, lignum unum. Villarium cum omni territorio suo et de eodem hominum servitia, ut servientes mei qui ibi manent michi serviant, et propter servitium monachorum servitium meum non remaneat. In magno quoque burgo domum Turstini Legrini et domum molendini de Darnestal cum ipso molendi ne et molendinum quod fuit Rainardi, hec omnia quieta ab omni consuetudine. De pratis juris mei tria jugera ad Hulmum. Pratum Brendae praeter eu que ad supradictas villas pertinebant. Alveum veteris Ulduni, a villa Venuncio usque in Olnam fluvium cum tribus molendinis in eodem factis. Terram Willelmi Pavoth quam de me tenet Cadomi et Cliville In territorio Britiville, alodium quem Rogerius Calvus ibi tenet. In territorio Bracii, terram Willelmi de Landa. Alodium quoque quod Lupus tenet in Bilieto et Walmereto cum parte aecclesiae ad eum pertinente. In territorio Curleii, terram Willelmi camerarii. In territorio Badventi, vineam cum domo vinitoris quam Hubertus dapifer de me habuit. In Barbefloth duas mansuras terrae. In territorio de Boseval, Alodium Rodulfi filii Anseredi. In Vileriis et in Mara, terram quam ibi tenet Willelmus Crassus. Terram quoque quam habuit Hugo de Rosel in Grainvilla. Silvam de Maloper tuso et de Torta Valle et de Folonia et de Casneto cum aquis et terris seu omnibus ad eas pertinentibus, hac conditione servata, ut monachi ipsius coenobii ipsas silvas nullo tempore destruant vel destrui jubeant propter ipsam terram colendam sibe inhabitandam, retentis in meo dominio cervis, capreolis et apris silvestribus. Decimam de Fredernaco, Servitium de terra quam Boselinus de Diva tenet in Vileriis et Guarinvilla. Concedo quoque fieri ad opus prefati monasterii mercatum in villa cui Balte nomen est. In territorio Cadomi feriam trium dierum, ita ut quotiens qu’ilibet horum trium dierum in secunda feria evenerit, totum mercatum magni burgi sit SANCTI STEPHANI. Civitate Rotomagi concedo fieri cellarium unum super Sequanam, quietum ab omni consuetudine, et habitantes in eo quietos tam in terra quam in aqua per totam terram meam. Concedo quoque domum cum viridario quam dedit eidem coenobio in eadem civitate Bernardus filius Ospaci, et sex jugera prati que idem dedit ad Batpalmas, et domum quam dedit Willelmus canonicus filius Sueni. In territorio Lireti, hospitem unum cum terra sua et quattuor arpentos et dimidium de vinea et unam acram terrae. Intra idem territorium in Audura fluvio concedo fieri molendina duo, ita ut tantum spatium de aqua remaneat liberum, quatinus quoquo modo aqua se habeat, convenienter possint per illud spatium ascendere et descendere tam naves quam pisces. Concedo etiam totum alodium quod tenent Osmundus Aculeus, Ricardus et Rogerus in territorio Calvi Monti super Divam et etiam totum illud quod tenent quicunque alodiarii infra leugam Pontis Dive. In terra Anglorum in comitatu de Devenesire, manerium de quod vocatur Northam. In comitatu de Dorseta duo maneria, unum quod vocatur Frantona et alind quod vocatur Biencome. In comitatu de Summerseta in territoria Crucrae, decem hyddas terrae et aecclesiam cum omni decima ejusdem territorii. In comitatu de Wiltesira, aecclesiam de Cosham cum omni terra et decima ad eam pertinente. Concedo quoque in comitatu de Nortfolc, manerium quod vocatur Welles, quod dedit praedicto coenobio Willelmus de Scociis cum aecclesia de Morthona et terra cum decima eidem aecclesiae pertinente in Essesse. Item concedo in comitatu de Essessa maneriolum quod vocatur Panfella et in Lundonia quandam terra que fuit Levreth sitam prope aecclesiam Sancti PETRI quietam de gelz et de scot et de omni alia consuetudine, que dedit Walerannus filius Rannulfi cum decima totius terrae suae quam habet in Anglia, tam pro anima sua quam pro mea.}} <poem>Signum + Willelmi regis S. + Mathildis regine S. + Johannis archiepiscopi S. + Roberti comitis filii regis S. + Willelmi comitis filii regis S. + Lanfranci archiepiscopi S. + Odonis Baiocensis episcopi S. + Hugonis Luxoviensis episcopi S. + Gisleberti Ebroicensis episcopi S. + Roberti Sagiensis episcopi S. + Michaelis Abrincensis episcopi S. + Gaufridi Constantiensis episcopi S. + Rogerii comitis de Monte Gomerico S. + Roberti comitis de Moretonio S. + Rogerii de Bellomonte S. + Roberti comitis de Mellent S. + Henrici de Bellomonte S. + Hugonis de Gorniaco S. + Walteri Gifardi S. + Ricardi Abrincensis vicecomitis S. + Hugonis comitis S. + W. comitis Ebroicensis S. + Willelmi de Bretolio S. + Roberti Aucensis comitis S. + Roberti de Belesme S. + Hugonis de Monteforti S. + Hugonis de Grentemaisnil}} S. + Nigelli de Constantino S. + Willelmi Dunelmensis episcopi S. + Ricardi de Corceio S. + Willelmi Crispini S. + Ingilranni filii Hilberti S. + Alani comitis S. + Willelmi de Warenna S. + Henrici de Ferrariis</poem> <section end="s1"/><noinclude></noinclude> pwzgbto7mf8625oxh1cgpjdl2stkox1 106 83577 270600 2026-06-11T15:46:55Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '' 270600 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=II |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|I]] · [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=De compendiosa doctrina|from=37|delta=32}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber I|titolo=Liber XII|from=37|delta=32}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber II|titolo=Liber XIII|from=76|delta=32}} |Header= |Footer= }} [[Categoria:Grammatica]] rh8992l4ixerqe83rh5dap6mfdjkdpg 270613 270600 2026-06-11T16:39:17Z Saumache 27923 270613 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=II |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to5=- 6=1/> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|I]] · [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=De compendiosa doctrina|from=6|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber V|titolo=Liber V de differentia similium significationum.|from=6|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VI|titolo=Liber VI de inpropriis.|from=47|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VII|titolo=Liber VII de contrariis generibus verborum.|from=77|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VIII|titolo=Liber VIII de mutatis declinationibus.|from=107|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber IX|titolo=Liber IX de numeris et casibus.|from=130|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber X|titolo=Liber X de mutatis coniugationibus.|from=147|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XI|titolo=Liber XI de indiscretis adverbiis.|from=160|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XII|titolo=Liber XII de doctorum indagine.|from=173|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIII|titolo=Liber XIII de generibus navigorium.|from=197|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIV|titolo=Liber XIV de generibus vestimentorum.|from=203|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XV|titolo=Liber XV de generibus vasorum vel poculorum.|from=216|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVI|titolo=Liber XVI de generibus calciamentorum.|from=225|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVII|titolo=Liber XVII de coloribus.|from=226|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVIII|titolo=Liber XVIII de generibus ciborum vel potionum.|from=230|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIX|titolo=Liber XIX de generibus armorum.|from=233|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XX|titolo=Liber XX de propinquitatum vocabulis.|from=242|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=Adversaria Nonania|from=244|delta=5}} |Header= |Footer= }} [[Categoria:Grammatica]] i8wcx9kbl5eamz0u95nqm7leo7ec5sr 270615 270613 2026-06-11T16:40:15Z Saumache 27923 270615 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=II |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to5=- 6=1/> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|I]] · [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=De compendiosa doctrina|from=6|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber V|titolo=Liber V de differentia similium significationum.|from=6|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VI|titolo=Liber VI de inpropriis.|from=47|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VII|titolo=Liber VII de contrariis generibus verborum.|from=77|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VIII|titolo=Liber VIII de mutatis declinationibus.|from=107|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber IX|titolo=Liber IX de numeris et casibus.|from=130|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber X|titolo=Liber X de mutatis coniugationibus.|from=147|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XI|titolo=Liber XI de indiscretis adverbiis.|from=160|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XII|titolo=Liber XII de doctorum indagine.|from=173|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIII|titolo=Liber XIII de generibus navigorium.|from=197|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIV|titolo=Liber XIV de generibus vestimentorum.|from=203|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XV|titolo=Liber XV de generibus vasorum vel poculorum.|from=216|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVI|titolo=Liber XVI de generibus calciamentorum.|from=225|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVII|titolo=Liber XVII de coloribus.|from=226|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVIII|titolo=Liber XVIII de generibus ciborum vel potionum.|from=230|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIX|titolo=Liber XIX de generibus armorum.|from=233|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XX|titolo=Liber XX de propinquitatum vocabulis.|from=242|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=Adversaria Nonania|from=244|delta=5}} |Header= |Footer= }} hi5cixqqhumx7ulv4v2aioodpef3zv3 270655 270615 2026-06-11T17:49:55Z Saumache 27923 270655 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=II |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to5=- 6=1/> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|I]] · [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=De compendiosa doctrina|from=6|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber V|titolo=Liber V de differentia similium significationum.|from=6|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VI|titolo=Liber VI de inpropriis.|from=47|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VII|titolo=Liber VII de contrariis generibus verborum.|from=77|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VIII|titolo=Liber VIII de mutatis declinationibus.|from=107|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber IX|titolo=Liber IX de numeris et casibus.|from=130|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber X|titolo=Liber X de mutatis coniugationibus.|from=147|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XI|titolo=Liber XI de indiscretis adverbiis.|from=160|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XII|titolo=Liber XII de doctorum indagine.|from=173|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIII|titolo=Liber XIII de generibus navigorum.|from=197|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIV|titolo=Liber XIV de generibus vestimentorum.|from=203|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XV|titolo=Liber XV de generibus vasorum vel poculorum.|from=216|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVI|titolo=Liber XVI de generibus calciamentorum.|from=225|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVII|titolo=Liber XVII de coloribus.|from=226|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVIII|titolo=Liber XVIII de generibus ciborum vel potionum.|from=230|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIX|titolo=Liber XIX de generibus armorum.|from=233|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XX|titolo=Liber XX de propinquitatum vocabulis.|from=242|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=Adversaria Nonania|from=244|delta=5}} |Header= |Footer= }} 93g500odmk1vsnvuijty5o6q62q9d5a 270663 270655 2026-06-11T17:58:52Z Saumache 27923 270663 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=II |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to5=- 6=1/> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|I]] · [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=De compendiosa doctrina|from=6|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber V|titolo=Liber V de differentia similium significationum.|from=6|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VI|titolo=Liber VI de inpropriis.|from=47|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VII|titolo=Liber VII de contrariis generibus verborum.|from=77|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VIII|titolo=Liber VIII de mutatis declinationibus.|from=107|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber IX|titolo=Liber IX de numeris et casibus.|from=130|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber X|titolo=Liber X de mutatis coniugationibus.|from=147|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XI|titolo=Liber XI de indiscretis adverbiis.|from=160|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XII|titolo=Liber XII de doctorum indagine.|from=173|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIII|titolo=Liber XIII de generibus navigorum.|from=197|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIV|titolo=Liber XIV de generibus vestimentorum.|from=203|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XV|titolo=Liber XV de generibus vasorum vel poculorum.|from=216|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVI|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVI|titolo=Liber XVI de generibus calciamentorum.|from=225|delta=5}} {{Indice sommario|titolo=Liber XVII de coloribus vestimentorum.|from=226|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVIII|titolo=Liber XVIII de generibus ciborum vel potionum.|from=230|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIX|titolo=Liber XIX de generibus armorum.|from=233|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XX|titolo=Liber XX de propinquitatum vocabulis.|from=242|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=Adversaria Nonania|from=244|delta=5}} |Header= |Footer= }} 0rrd7kyf29ymyb00d6pryin376zvy3m 270664 270663 2026-06-11T18:01:45Z Saumache 27923 270664 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[De compendiosa doctrina]] |Language=la |Volume=II |Author=[[Scriptor:Nonius Marcellus|Nonius Marcellus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher=[[Scriptor:Lucianus Mueller|Lucianus Mueller]] |Address=Lipsia |Year=1888 |Source= |Image=[[File:{{PAGENAME}}{{!}}300px{{!}}page=4]] |Progress=X |Pages=<pagelist 1to5=- 6=1/> |Remarks='''Volumina''': [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.1, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|I]] · [[Liber:Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu|II]] {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=De compendiosa doctrina|from=6|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber V|titolo=Liber V de differentia similium significationum.|from=6|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VI|titolo=Liber VI de inpropriis.|from=47|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VII|titolo=Liber VII de contrariis generibus verborum.|from=77|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber VIII|titolo=Liber VIII de mutatis declinationibus.|from=107|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber IX|titolo=Liber IX de numeris et casibus.|from=130|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber X|titolo=Liber X de mutatis coniugationibus.|from=147|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XI|titolo=Liber XI de indiscretis adverbiis.|from=160|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XII|titolo=Liber XII de doctorum indagine.|from=173|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIII|titolo=Liber XIII de generibus navigorum.|from=197|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIV|titolo=Liber XIV de generibus vestimentorum.|from=203|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XV|titolo=Liber XV de generibus vasorum vel poculorum.|from=216|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVI|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVI|titolo=Liber XVI de generibus calciamentorum.|from=225|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVII|titolo=Liber XVII de coloribus vestimentorum.|from=226|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XVIII|titolo=Liber XVIII de generibus ciborum vel potionum.|from=230|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XIX|titolo=Liber XIX de generibus armorum.|from=233|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina/Liber XX|titolo=Liber XX de propinquitatum vocabulis.|from=242|delta=5}} {{Indice sommario|nome=De compendiosa doctrina|titolo=Adversaria Nonania|from=244|delta=5}} |Header= |Footer= }} refrj7jpe0tsymh874dbbwl51aqifws 106 83578 270621 2026-06-11T16:48:54Z Denis Gagne52 19996 Denis Gagne52 movit paginam [[Liber:Charte dite de fondation de l'Abbaye-aux-Hommes. Archives du Calvados, H-1830.jpg]] ad [[Liber:Charte dite de fondation de l'Abbaye-aux-Hommes. Archives du Calvados, H-1830.djvu]]: Titulus male scriptus 270621 proofread-index text/x-wiki #REDIRECT [[Liber:Charte dite de fondation de l'Abbaye-aux-Hommes. Archives du Calvados, H-1830.djvu]] 4j0xithu0kpifujbv8xovegdpkuhfbx 104 83579 270623 2026-06-11T16:49:48Z Denis Gagne52 19996 Denis Gagne52 movit paginam [[Pagina:Charte dite de fondation de l'Abbaye-aux-Hommes. Archives du Calvados, H-1830.jpg]] ad [[Pagina:Charte dite de fondation de l'Abbaye-aux-Hommes. Archives du Calvados, H-1830.djvu/1]]: Titulus male scriptus 270623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#REDIRECT [[Pagina:Charte dite de fondation de l'Abbaye-aux-Hommes. Archives du Calvados, H-1830.djvu/1]]<noinclude></noinclude> iyk99pie4k0vawzju0u459p5ey4cfqr 104 83580 270624 2026-06-11T16:50:22Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" /></noinclude>{{ct|{{xxxx-larger|{{spatium|NONI MARCELLI}}}}}} {{ct|{{xx-larger|{{spatium|COMPENDIOSA DOCTRINA.}}}}}} {{ct|{{sc|emendavit et adnotavit}}}} {{ct|{{x-larger|{{spatio|'''LVCIANVS MVELLER.'''}}}}}} <br> {{regula|5em}} <br> {{ct|{{x-maior|{{spatium|PARS I.}}}}}} <br> <br> [[File:Teubner logo.jpg|center|50px|class=skin-invert]] <br> <br> {{ct|{{x-larger|{{spatio|LIPSIAE}}}}}} {{ct|IN AEDIBVS Β. G. TEVBNERI.}} {{ct|{{sc|a. mdccclxxxviii.}}}}<noinclude></noinclude> qk5pmyb1v7uvzarl3exmfdh81530dcm 104 83581 270627 2026-06-11T16:55:05Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" /></noinclude>{{ct|{{xxxx-larger|{{spatium|NONI MARCELLI}}}}}} {{ct|{{xx-larger|{{spatium|COMPENDIOSA DOCTRINA.}}}}}} {{ct|{{sc|emendavit et adnotavit}}}} {{ct|{{x-larger|{{spatio|'''LVCIANVS MVELLER.'''}}}}}} <br> {{regula|5em}} <br> {{ct|{{x-maior|{{spatium|PARS II.}}}}}} <br> <br> [[File:Teubner logo.jpg|center|50px|class=skin-invert]] <br> <br> {{ct|{{x-larger|{{spatio|LIPSIAE}}}}}} {{ct|IN AEDIBVS Β. G. TEVBNERI.}} {{ct|{{sc|a. mdccclxxxviii.}}}}<noinclude></noinclude> paadgjn17zh5o08q8xdrkcs84ox72wh 102 83582 270631 2026-06-11T17:21:32Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{scriptor}} ==Opera quae recensuit== * [[De compendiosa doctrina]]' 270631 wikitext text/x-wiki {{scriptor}} ==Opera quae recensuit== * [[De compendiosa doctrina]] 8324pa43gzwuyrjvlj7ylwe0oka9vta 14 83583 270632 2026-06-11T17:23:17Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{Vide|Scriptor:Lucianus Mueller}}' 270632 wikitext text/x-wiki {{Vide|Scriptor:Lucianus Mueller}} ghpikckhtbednf91rh9wljgzazehbxv 104 83584 270633 2026-06-11T17:29:17Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'I. INCIPIT 1M. DE PROPRIETATE SERMONVM. SENIVM est taedium et odium, dietum a senectute, quod senes omnibus odio sint et taedio. Caecilius in Hephaestione: 6 tum autem in senectute hoc deputo miserrimum , sentire ea aetate eiimpse ease odiosum alteri. 4 Caecilius Hephaestione. 1. 2 Codicim nostrorum tituli capitibus singuJis praefixi uhi ab indicis differebant memoria, cum cura notatum. — praeterea inscript. in libris recen- tis... 270633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>I. INCIPIT 1M. DE PROPRIETATE SERMONVM. SENIVM est taedium et odium, dietum a senectute, quod senes omnibus odio sint et taedio. Caecilius in Hephaestione: 6 tum autem in senectute hoc deputo miserrimum , sentire ea aetate eiimpse ease odiosum alteri. 4 Caecilius Hephaestione. 1. 2 Codicim nostrorum tituli capitibus singuJis praefixi uhi ab indicis differebant memoria, cum cura notatum. — praeterea inscript. in libris recen- tissimis aliquando immutatae vel omissae. de quo nihil fere relatum. — 1 Inc. om. C; Bamb. — 2 Propr. idem, quod izvfioloyia. — 3 senium est taedium; non indignum memoria praef. Gell. paragr. 11 legi: quibus in legendis ante animus senio ac taedio languebit. — tedium — tedio C, Montep., Bamb. 4 sunt H^. — in Hephaestione. puto a N. in citandis scriptoribus semper fere omissam praepositionem. quae tamen ubi optimorum firmatur librorum consensu a nobis servata. — Hephaestione Bothius; Ephestione ed. a. 1476; efesione (f e.T p fact. H^) C, Bamb.; effessione Paris. 7666. — 5 autem add. M; nam idem post tum om. in Livii versu 335, s. l. lustrare; f. tum ego. — 6 eumpse Fleckeisenvs ann. philol. 1865 p. 566; Bergk. op. I, 395. eumpse pro ipsum, ut apud Pacuvium, Non. 124 s. v. icit, {ubi item libri eum ipsum). ita Fest. 278 reapse pro re ipsa; porro Ennius et Pacuvius sapsa pro ipsa. elegantiora quidem haec, quae tamen Ciceronis et Nonii consensu videntur re- futari: sentire te aetate ipsa esse odiosum alteri. — gravissimae autem in ipso limine huitis libri turbae ortae doctorum incuria. quos cum fugisset Ciceronem, qui affert Caecilii versus de sen. cap. VIII, haud sane peritum fuisse metricae comicorum — de qua re ipse testatur plenissime orat. 55, 184 — , Nonium ex Cicerone quam ex Nonio Ciceronem emendare maluerunt. nam is luiec habet: tum equidem in senecta hoc deputo miserrimum sentire ea aetate esse se odiosum alteri. in quibus illud in senecta interpolando apparet ab eo no- vatum, quod nesciret in senectute vulgari usu corripi posse secundam. neque magis recte habet, quod vulgo scriptum tum equidem- in senectute, cum dupli- catus initio trimetri anapaestus parum commendetur r. m. — itaque etiam equidem errore Ciceronis, neglegentius ut saepe ab eo factum citato auctore, in- vectum in verba Caecilii. — Cicero autem lioc ut aliis locis comicorum metri- cam artem ad aequaliiim ipsi tragicorum accommodavit normani, qui quanta sint usi legis severitate, apparet ex conversis ab illo Tusc. II, 8; 9; 10 So- phoclis et Aeschyli versibus; in quibus constituendis docti non ubique versati feliciter. — etiam in secundo versu interpolatum a Cicerone, quod offenderetur eo quod est eumpse. NoNi Mabc. C. D . ed. L . Mvell.be. 1 <ref>idem, quod ἐτυμολογία.</ref> <ref>2 Codicum nostrorum tituli capitibus singulis praefaci ubi ab indicis differebant memoria, cum cura notatum. — praeterea inscript. in libris recentissimis aliquando immutatae vel omissae. de quo mihil fere relatum.</ref> <ref>Inc. om. C; Bamb.</ref><br>De proprietate sermonum<ref>idem, quod ἐτυμολογία.</ref> <poem> SENIVM est taedium<ref>non indignum memoria praef. Gell. paragr. 11 legi: quibus in legendis ante animus senio ac taedio languebit. — tedium — tedio C, Monter., Bamb.</ref> et odium, dictum a senectute, quod senes omnibus odio sint et taedio. Cacciilus in Hephaestione:<ref>sunt II, — in Hephaestione. puto a N. in citandis scriptoribus semper fere omissam praepositionem. quae tamen ubi optimorum firmatur librorum consensu a nobis servata. — Hephaestione Bothius; Ephestione ed. a. 1476; efestone (f ex p fact. H.) C, Bamb.; effestone Paris. 7666.</ref> {{r|5}}<center>tum autem<ref>autem add. M; nam idem post tum om. in Livi versu 335, s. l. lustrare; f. tum ego.</ref> in senectute hoc deputo misérrinum, sentire ea aetate eumpse esse odiosum álteri.<ref>eumpse Fleckeisenus ann. philol. 1865 p. 506; Bergk. op. I, 395. eumpse pro ipsum, ut apud Pacuvium, Non. 124 s. v. icit, (ubi item libri enm ipsum). ita Fest. 278 reapse pro re ipsa; porro Ennius et Pacuvius sapsa pro ipsa. elegantiora quidem haec, quae tamen Ciceronis et Nonii consensu videntur refutari: schrire te actate ipsa esse odiosum alteri. — gravissime autem in ipso limine huius libri turboe oriae doctorum incuria. quos cum fugisset Ciceronem, qui affert Cacciili versus de sen. cap. VIII, hand sane peritum fuisse metricae comicorum — de qua re iipse testatur plenissime orat. 55, 184 —, Nonium ex Cicerone quam ex Nonio Ciceronem emendare maluerunt. nam is haec habet: tum equidem in senecta hoc deputo miserrinum sentire ea actate esse se odiosum alteri. in quibus illud in senecta interpolando apparet ab eo notatum, quod nescirci in senectute vulgari usu corripi posse secundam. neque magis recte habet, quod vulgo scriptum tum equidem in senectute, cum duplicatus initio trimerit anapaestus parum commendeur r. m. — itaque etiam equidem errore Ciceronis, negligentius ut saepe ab eo factum citato auctore, infectum in verba Cacciili. — Cicero autem hoc ut altis locis comicorum metricam artem ad aequidium ipsi tragicorum accommodavit normam, qui quanta sint usi legis severitate, apparet ex conversis ab illo Tusc. II, 8; 9; 10 Sophoclis et Aeschgli versibus; in quibus constitucualis docti non ubique versati feliciter. — etiam in secundo versu interpolatum a Cicerone, quod offenderetur eo quod est eumpse.</ref></center> ______ 4 Cacciilus Hephaestione. ______ NONI MARC. C. D. ed. L. MYELLER. nam aetatem malam senectutem veteres dixerunt. Plautus Menaechmis: . . . . . . . . . cönsitis súm, senectute, onüstún geró córpu', virés{{r|10}} religuére. ut adtás malást mérs, male érgóst. Accius Amphitryone: malán aetate mávis male mulcári exemplis ómnibus? Turplilus Philopatro: miserún puto, si etiam ístuc ad malam aétatem accesstí mali.{{r|15}} Pacuvius Periboea: parúmst quod te actas mále habet, ni etiam, heus, ád malam || aetátem adiungas crúciatum reticéntia?{{r|1}} Afranius Vopisco: si póssent homines délenimentis capi, onmés haberent núnc amatorés anus. actás et corpus ténerumst morigerátio;{{r|5}} hace súnt venena förmosarum milierum. mala adtas nulla délenimenta inventi. bonam aetatem quoque dicimus adulescentiam vel inventutem. M. Tullius de senectute: 'quodsi istis ipsis voluptatibus bona actas fruitur luhentius, primum parvulis fruitur rebus'. — nam pruden-{{r|10}} ______ 8 V, 2, 4 || 12 Accius Amphitryone || 14 Turplilus Philopatro || 16 Pacuvius Periboea || 2 Afranius Vopisco || 9 14, 48. ______ 8 Menechmis L, H, Bamb.; ita vel Meneemis whig. fere L, H, et ut puto G, quamq. Bas. pgg. 1; 3 (bis), 9 edid. Menaechmis. — 11 relinquere Bamb. — ut e. q. s.; cf. pg. 192 l. actas. — ut causale est. — mers; cf. Ritschel. Op. II, 652 sqq. — male ergost Spengel. de canticis Pl. pg. 277; mala est ergo Non. h. l. et 192. — mala ergost Pl. — 12 Amfitryone L, G, Amfytrione (y ex i facto) H, Amfytryone Bamb. — 13 malan M, an mala v.; f. malan aetate male mule. ex. mavis omn.? ut sit caesura cum imesi post ex. — 14 Filopatro codd. ubique; Φιλοπάτωρ fuit Antiphanis et Positivpri; sed Philopatóris non majis potuit tolerari a Turp. quam ab Ennio Hectóris; itaque id aptatum ori latino; ut et apud Graccos Avrinexegoc, Σώπετερο αl. — 15 alii trim. constituerunt, quorum prior finireitur post puto. — aetitem L_1. — 16 Pacubius L_1, Bamb. — 17 nisi Bamb. — heus M; hic H, G, Bamb.; om. L. — 1 reticenti H, G, Bamb., L_2; reticentia L_1, Galielmus. — 2 Afranis L_1. — 3 delinimen-tis Bamb. — 5 tenerumst M (nam est ubique inclinari, nisi quando inter-punctum ante, notum); tenerum et v.; cet. cf. Luer. IV, 1278 sqq. — mori generatio H, Bamb. — 7 delinimenta Bamb. — 9 M. Tull.; ita longe pluribus locis dictitur a N.; aliquanto rarius Cicero. — pro M. saepe in L, H integrum nomen scriptum, quod notare supersedimus, aliquando pr. m. men positum propter male intellectum compendium π. — istis ipsis Cic.; om. istis codd. — 10 libertius L_1, Bamb. — parvis G. — prudentissimae L_1.<noinclude></noinclude> 91k9hmlglly1dnuazh9kks800bgrja5 104 83585 270640 2026-06-11T17:36:24Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'V. 10 INCIPIT 421 M. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. CVPIDO et AMOR idem significare videntur. set est diversitas. cupido enim inconsideratae est necessitatis, amor iudicii. Plau- tus Bacchidibus: 15 Cupidon t^cumst saevus anne Amor? idem in Curculione discrevit et vim eiusdem diversitatis ex- pressit dicens; quod Venn' Cupidoque imperat suad^tque Amor. 13 Plautns Bacchidibns 1| 16 I, 1, 3. V. Ahsoluto iam capite labor... 270640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>V. 10 INCIPIT 421 M. DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM. CVPIDO et AMOR idem significare videntur. set est diversitas. cupido enim inconsideratae est necessitatis, amor iudicii. Plau- tus Bacchidibus: 15 Cupidon t^cumst saevus anne Amor? idem in Curculione discrevit et vim eiusdem diversitatis ex- pressit dicens; quod Venn' Cupidoque imperat suad^tque Amor. 13 Plautns Bacchidibns 1| 16 I, 1, 3. V. Ahsoluto iam capite laboriosissimo res ad eos redit libros, quibus in prima et secunda parte operis usi sumus, h. e. ad Lugdunensem, Harleianum, Guelferbitanum , Bambergensem. — 10. 11 post illud Significationum add. L, H, Bamb. litteris capitalibus ea quae surU: per litteras id est per C litteram. — omittit Vatic. 3418, in quo est de differentiis. — in G inscr. haec: Incipit de ditferentiis erborum. eadem alii libri, ut Ottobon. 1699; 1725; Vatic. 1554. quae ab interpolatore posita (nam plures p^ medium aevum ferebantur hoc titulo vel simili syllogae) non potest dubitari. — bonis fontibus in hoc capite, quod apte iungitur qtiarto, usum Nonium peritide atque in sequente neque tamen sui dissimilem recte notat 3Iercerus. conferendi maxime Ciceronis libri de phUosophia, Festus, Gellius, Servius. nam qui extant de differentiis verborum tractatus cum interdum clara iactent nomina, ut puta Suetonii ac Frontonis, plerumque tenuissimi ac levissimi. — porro attendendum ad ea, quae ad Suetonii quas ferunt differentias verborum adscripta sunt a Beiffer- scJieidio. — potuere multa disputari et de quinta sextaque parte operis Noniani et de XII, quae inscribitur de doctorum indagine. quae tamen aliis persequenda relinquimus , pauca proposuisse contenti. — 12 Cupido et amor; cf. Serv. Daniel. ad Aen. IV, 194; quem eodem quo Non. fonte videri usum recte notat Goetzius.^— set M; et v. — 15 cupidon et Serv. — tecumst saevus {vel tecum saevust) M ; tecum saevis C; te cum sicut Servii cd. F; cf. Ovid. Am. I, 6, 34; 37: solus eram, si non saevus adesset amor; ergo Amor et modicum circa mea tempora vinum mecumst. — Pius: Cupido te conficit; hinc mtsclielius: Cupidon te confecit. quod tamen Nonii verbis videtur ex- cludi; nec vielius Bothius: te configit. — 10 f. discrevit haec et vim eius diversitatis expressit. — 18 quo recte cdd. Pl.; quem Serv. — cupido cdd. Pl. — imperat etiam Plauti et Servii libri; sed recte Pylades imperant; cf. V. 6. — suadet Serv. cd.; ap. Pl. B m. 1. NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvbllkb. 1 <center>{{Xxx-maior|V.}}</center> {{l|10}}<center>INCIPIT<ref>10. 11 post illud Significationum add. L, H, Bamb. litteris capitalibus ea quae surU: per litteras id est per C litteram. — omittit Vatic. 3418, in quo est de differentiis. — in G inscr. haec: Incipit de ditferentiis \erborum. eadem alii libri, ut Ottobon. 1699; 1725; Vatic. 1554. quae ab interpolatore posita (nam plures p^ medium aevum ferebantur hoc titulo vel simili syllogae) non potest dubitari. — bonis fontibus in hoc capite, quod apte iungitur qtiarto, usum Nonium peritide atque in sequente neque tamen sui dissimilem recte notat 3Iercerus. conferendi maxime Ciceronis libri de phUosophia, Festus, Gellius, Servius. nam qui extant de differentiis verborum tractatus cum interdum clara iactent nomina, ut puta Suetonii ac Frontonis, plerumque tenuissimi ac levissimi. — porro attendendum ad ea, quae ad Suetonii quas ferunt differentias verborum adscripta sunt a Beiffer- scJieidio. — potuere multa disputari et de quinta sextaque parte operis Noniani et de XII, quae inscribitur de doctorum indagine. quae tamen aliis persequenda relinquimus , pauca proposuisse contenti.</ref></center>{{marginalia dextra|421 M.}} <center>DE DIFFERENTIA SIMILIVM SIGNIFICATIONVM.</center> . CVPIDO et AMOR idem significare videntur.<ref>12 Cupido et amor; cf. Serv. Daniel. ad Aen. IV, 194; quem eodem quo Non. fonte videri usum recte notat Goetzius.^ — set M; et v.</ref> set est diversitas. cupido enim inconsideratae est necessitatis, amor iudicii. Plau- tus Bacchidibus: {{l|15}}<center>Cupidon técumst saevus ánne Amor?<ref>13 Plautns Bacchidibus 1| 16 I, 1, 3. </ref><ref>15 cupidon et Serv. — tecumst saevus {vel tecum saevust) M ; tecum saevis C; te cum sicut Servii cd. F; cf. Ovid.<noinclude></noinclude> 96vrq32j2v1he0fhezmcmabp982xdyz 104 83586 270644 2026-06-11T17:40:01Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<section begin="s1"/>72 NONIVS MARCELLVS 466. 467 M. ite, ait, egregias animas, quae sangnine nobis hanc patriam peperere suo, decorate supremis || 36 muneribus. 1 in quo etiam hoc novum est, quod patriam posuit pro regione vel terra, cum patria sit civitas vel urbes parentum. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>VII. INCIPIT 6 DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. AVCVPAVI, activum positum pro passivo. Titinius Veliterna: id e... 270644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude><section begin="s1"/>72 NONIVS MARCELLVS 466. 467 M. ite, ait, egregias animas, quae sangnine nobis hanc patriam peperere suo, decorate supremis || 36 muneribus. 1 in quo etiam hoc novum est, quod patriam posuit pro regione vel terra, cum patria sit civitas vel urbes parentum. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>VII. INCIPIT 6 DE CONTRARIIS GENERIBVS VERBORVM. AVCVPAVI, activum positum pro passivo. Titinius Veliterna: id ego aucupavi; plenas auris adfero. Plautus Truculento: l^pide ecastor aiicupavi adque 6 mea sent^ntia. 10 idem Menaechmis: huc concedamus; 6x insidiis aiicupa. Ennius Medea: fremitus verborum aures aucupant. Pacuvius Chryse: 15 incipio saxum temptans scandere vorticem in summutn, inde in omnis partis prospectum aiicupo. Accius Astyanacte: nunc in consilio id rdges Argivum aiicupant, id quadrunt. 20 7 Titinius Veliterna || 9 V, 72 || 11 IV, 1, 12 || 13 Ennius Medea || 15 Pacuvius Chryse || 18 Accius Astyanacte. 3 urbes L, G, Bamb.; etiam in H e supra bs m. 2 scriptum, sed idem erasum; urbs v . — illud urbes nominat. singul.; cf. comm . in 114, 1. — 4 Belicua pars operis Noniani multitudine fragmentorum aliunde non notorum vel pretiosissima. sed eadem interdum difficilior. — capitis huius prima pagina in archetypo situ videtur fuisse deformis. ex quo plures ortae corruptelae. — 10 aepastor Bamb. — atque cdd. pr. L^. — ex mea cdd. Pl. — lepide mecastor aucupabatque fere cdd. Pl. — 12 huc Pl.; ut cdd. — conconcedamus Bamb. — 13 media Bamb. — 14 fremitus M; cf. Sen. Hippolyt. 850; fructus cdd. — acicupant pr. L . — 15 cresae L^; Bamb.; crisae L^; crissae H^; crisse H^; Crysae ed. Bas. — 17 verticem H^, G. — 17 in summum, inde Me; in summis dein cdd. — in o. Lips. (in summum, dein in omnis); hominis C; hominibus Bamb. — partes cdd. — 18 Asteanacte L^; Bamb.; Astianacte L^, H. ~ 19 auriguum, g compuncto, G. <section end="s2"/><noinclude></noinclude> qw4wlsfokfpl1axx0a2n2uwnsdpzwsd 104 83587 270649 2026-06-11T17:44:43Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'DE NVMERTS ET CASlBVS. IX . <section begin="s1"/>125 494. 495 M. PRONis, positum pro prona. Varro Parmenone: alta trabs pronia in humum accid^ns proximae || frangit ramos cadens. TENERITAS. Cicero de linibus bonorum et malorum lib. V: in primo enim ortu inest teneritas ac moUitia quaedam. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>IX. INCIPIT DE NVMERIS ET CASIBVS. Aceusativus numeri singularis positus pro genetivo pluralis. 26 Varro... 270649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>DE NVMERTS ET CASlBVS. IX . <section begin="s1"/>125 494. 495 M. PRONis, positum pro prona. Varro Parmenone: alta trabs pronia in humum accid^ns proximae || frangit ramos cadens. TENERITAS. Cicero de linibus bonorum et malorum lib. V: in primo enim ortu inest teneritas ac moUitia quaedam. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>IX. INCIPIT DE NVMERIS ET CASIBVS. Aceusativus numeri singularis positus pro genetivo pluralis. 26 Varro Parmenone || 2 V, 21, 58. 26 Varro; cf. 178 l. traps ibique comm. — 1 iam pg. 178 est relatum deleri a Quicherato illud cadens; ac vix dubito quin verum viderit ortusque sit error ex eo quod praecedit accidens. — nam quod bis idem vitium recurrit in codicibus, sive Nonii culpa sive librariorum, non magis mirum quam quod vidimus pg. 494, 5 illud senex etiam 507 s. l . evenat iterari. — 3 temeritas cdd. Cic. — mollicia 17, . — 5, 6 om. hoc cap. Montep.; Par. 7GG5. — de uumeris Bamb.; Index; ex quo ductum est, quod et in P legitur de numeris; de generibus C; Ottobon. 1725; Vatic. 1554 . — hoc capite vel Nonium superavit stultitia Nonius. — quamquam non hic magis quam alibi ducibus caret perversitatis. — vetus enim grammaticorum commentum de mutatis promiscue cusibus. nihil autem aliud nisi quod huius capitis parte ipsoque initio tractatur respexit Quintilianus 1,5, 45, cum dicit: similiter in vocabulis et nominibua fit soloecismus genere, numero, proprie autem casibus, quidquid eorum alteri succedet. cf.I,6, 18: idem 'centum milia nuramum' et 'fidem deum' ostendant duplicis quoque soloecismos esse, quando et casum mutant et numerum. neque repugno, siquis huius erroris ut multorum aliorum initia prima ad Varronem auctorem referenda existimarit; quamquam certum eius rei indicium in scriptis quae extant non invenitur. — quis autem ignorat quam saepe diversa inter se et repugnantia de rebus isdem ille tradiderit? — in quo quidem etiam eum sunt seeuti plerique posteriorum. — de permutatis casibus cf. et Prisc. pg. 1101 . relicua deterioris aetatis grammaticorum, ut Serv. ad Acn. XI, 775; Donati ad Ter. Andr. V, 4, 37, placita similia Nonianis omitto. — ceterum compluries turbatum in hoc capite, cuius etiam pars quaedam in finem cap. VII delata. — tamen veriti sumus ordinem traditum mutare, cum praesertim in loco tam brevi affinia inter se vel cognata facili negotio possent colligi ab eo, cui voluntas suppeteret. — nec desunt exempla, ubi lectione falsa Nonii auctorem, quisquis fuit, appareat deceptum. — denique quod aliquoties a Numida nominativum cum accusativo, dativum cum ablativo vides confusos, et ex hoc indicio pariter atque ex lemmatis accusandi casu potius quam nominandi appositis, quae saepius inveniuntur ap. eum, cognnsces, quantum iam illo tempore non modo inter rusticos, sed inter semidoctos gra^ssata sit sermonis latini depravatio illa, ex qua deinceps ortae linguae romanicae. — 7 Accusativus e.q.s. — - um pro -orum positi exempla tantum adferuntur. — cet. cf. Neuii gramm. lat. I, 103 sqq. — positum Bamb. — pro genitivo G; Hqos; non P; Bamb.; pro genetivo G in mrg. — plurali {seq. s) cdd. <section end="s2"/><noinclude></noinclude> q1cuangfo2pzy0nr30fh0feiwdv6u2n 104 83588 270650 2026-06-11T17:45:24Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '142 NONIVS MARCELLVS <section begin="s1"/>502. 503 M. Dativus pro ablativo. Sisenna Hist. lib. III: alii saltu ac 20 velocitate^ certare. — Varro de re rustica lib. I: a quo, quod indigent potui^ poma dicta esse possunt. — idem Cato vel de liberis educandis: non solum qui primus in alterutra re praestet alios, sed etiam qui [sit] secundus et tertius. Nominativus pro ablativo. Sisenna Hist. lib . III: omnia, 25 quae diximus, loca... 270650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>142 NONIVS MARCELLVS <section begin="s1"/>502. 503 M. Dativus pro ablativo. Sisenna Hist. lib. III: alii saltu ac 20 velocitate^ certare. — Varro de re rustica lib. I: a quo, quod indigent potui^ poma dicta esse possunt. — idem Cato vel de liberis educandis: non solum qui primus in alterutra re praestet alios, sed etiam qui [sit] secundus et tertius. Nominativus pro ablativo. Sisenna Hist. lib . III: omnia, 25 quae diximus, loca statim potitus. — idem: hostis loca superiora potiti. — Vergilius lib. X: saxumque undis inmane minatur. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>X. INCIPIT 30 DE MVTATIS CONIVGATIONIBVS. FERVIT, pro fervet. Lucilius lib. VIIII: || fervit nunc, fervet ad aunum. 1 Accius Nyctegresia: clam 818 adito! cludito! fervit ferox. 20 Sisenna Hist. III || 21 I, 31, 5 || 22 Varro Cato || 25 Sisenna Hist. III | 26 Sisenna [| 27 X, 196 || 32 Lucilius 1. IX || 2 Accius Nyctegresia. 20. 21 IIII Ald. — alii J3i,- Ald.; ali cdd. — saltu ac yelocitate. omnino recte puto in ed. a. 1471 scribi: saltui ac velocitati. scilicet illud velocitati cum parum esset intellectum causam praebuit librariis etiam scribendi saltui; quae deinde rursus a correctoribus mutata. igitur Sisennae fuit saltu ac velo- citati. — nam ne existimetur illud alii (vel quod Mothio placuit aliis) pro dativo habitum a Nonio respici, id obstat, quod dativus tali pacto non pro ablativo sdlo, sed pro cum et ablativo invenitur positus. — 21 . 22 Varro; cf. 62 l. ijomorum ibique comm. — Iom.G. — potuis pg. 62 Quicheratus ; potui hic cdd.; et ipse Numida, cui rursus fuit fraudi lectio corrupta. sed a Varrone utrum potuis an potius quod in cdd. eius est potu scriptum sit definiri non licet. — 22. 23. 24 idem. quae secuntur , huc videntur translata ex superioris lemmatis fine. — quod si ita est, olim fuit Varro Cato, nisi ante alterum Varronis exemplum haustum. — prestet H; Bamb. — sit {seq. se) om. Quicheratus, per neglegentiam quidem, sed commode. — 25 Nomin.; n. N . — 26 potius P; G; pr. L. — hostis plural. — 28 ap. Verg. praec: ille instat aquae. — 31 coniugibus G^. — 32 cf Luc. IX, 28 ibique comm. — 1 prae- cedit ap. Luc: fervit aqua et fervet; quod h. l . librariorum culpa haustum non est improbabile. — ante h. v . ponendus ille, qui 503, 18 affertur. — ferunt nunc G. — 2 nictaegresia L, H; nictaegressia Bamb. — 3 clam sis adito! cludito! ita M (minusp lacet cluditor; f. occludito); classis aditcladitur IL; classis ad id claditur H; classis aditocluditur ed. Bas.; classis addid {sec BecJcerum addid) claditur Bamb.; classis aditus clauditur male Vossius. — fervit; sc. Dolon. — ferox add. M. — verba sunt Vlixis ad Diomedem. <section end="s2"/><noinclude></noinclude> 7fsuf6vzhlk5p3mxzx1luf3jdg4ugpv 104 83589 270656 2026-06-11T17:51:00Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '198 NONIVS MARCELLVS <section begin="s1"/>536 M. ONERARIAS, de oneribus tardas. Sisenna Hist. lib. III: quibus occisis actuarias ad viginti naves, item conplures onerarias in- cendunt. ANQVINAE, vincla quibus antemnae tenentur. Lucilius: 6 armamenta tamen malum, velum, omnia servo; funis enim praecisu' cito adque anquina soluta. PROSVMIA, navigii genus. Caecilius Meretrice: cum ultro gubernator pr6pere vertit prosumiam. idem Aeth... 270656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>198 NONIVS MARCELLVS <section begin="s1"/>536 M. ONERARIAS, de oneribus tardas. Sisenna Hist. lib. III: quibus occisis actuarias ad viginti naves, item conplures onerarias in- cendunt. ANQVINAE, vincla quibus antemnae tenentur. Lucilius: 6 armamenta tamen malum, velum, omnia servo; funis enim praecisu' cito adque anquina soluta. PROSVMIA, navigii genus. Caecilius Meretrice: cum ultro gubernator pr6pere vertit prosumiam. idem Aethrione: 10 de nocte ad portum sum provectus prosumia. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>XIIII. INCIPIT DE GENERIBVS VESTIMENTORVM. TVNICA est vestimentum sine manicis. Titiuius Veliterna: 15 tiinica et togula obiinctula adimetur, pannos possidebit fetidos. Cicero in Catilinam: manicatis ac talaribus tunicis. — Vergilius: et tunicae manicas et habent redimicula mitrae. Titinius Quinto: 20 togis cum candidis, tiinicis sordidis syntheticis. 2 Sisenna Hist. III || 5 Lucilius; cf. comm. || 8 Caecilius Meretrice || 10 Caecilius Aethrione || 15 Titinius Veliterna || 18 II, 10, 22 || Aen. IX, 616 || 20 Titinius Quinto. 2 de; puto id est. — Sis.; cf. 534 l. actuariae. — Hist. om. Bamb. — 3 supra XX scr. ti G utrohiqm. — 5 Anquinae lun.; cf. Isid. XIX, 4, 7 ; Anchorae cdd. — Luc. ; ad l . II I hene rettulit Vargesius. ~ — 6 velum, omnia M (vela omnia lun.)] vel omnia cdd. — 7 atque cdd. pr. L^. — anquina lun.; anchora cdd. — 9 cum ultro gubernator Bihbeckius; cui progubernator cdd'.; Cupro {KvTCQo&sv) gubernator Buechelerus. — 10 Aethrione Me; Anthrione pr. L; Autrione L ex corr.; H; G; Amphitrione Bamb. (edd. ante Me); Amfitrionem P. — 11 a portu Quicheratus. — provectus Bamb.; Par. 1665; 6; Montepess.; profectus L, H; profec G. — 14 de generibus M; de genere v . — de gen. vestim.; cf. Sueton. pg . 266 sqq.; Isidor. XIX, 22—26; a quo quae de vestibus ac relicuo corporis cultu traduntur secuntur ea quae de re navali relata interposito tamen tractatu de aedificiis. — 15 Tonica L^, H^, G. — 16 togula obunctula lun.; cogula obuntula cdd. — 17 adimetur; hoc per condicionem accipiendum videtur. — 18 Catillinam L, Bamb. — ac; et plures Cic. lihri. — Verg. ; cf. GeU. VI, 12, 6; 350 1. manicae. — 19 manicas om. Bamb. — redimicala Bamb. — 20. 21 . 22 Quinto: togis Neu- kircMus; quin togis (toges Bamb.) cdd. — candendis H^, — tonicis L^. — <section end="s2"/><noinclude></noinclude> cz3bzsl4a6fz9qit9ykpyhtygua7j63 0 83590 270657 2026-06-11T17:51:20Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XIII<br>de generibus navigorum. }} {{Liber |Ante=Liber XII |AnteNomen=../Liber XII |Post= Liber XIV |PostNomen=../Liber XIV }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=197 to=203 tosection=s1 /> {{Liber |Ante=Liber XII |AnteNomen=../Liber XII |Post= Liber...' 270657 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XIII<br>de generibus navigorum. }} {{Liber |Ante=Liber XII |AnteNomen=../Liber XII |Post= Liber XIV |PostNomen=../Liber XIV }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=197 to=203 tosection=s1 /> {{Liber |Ante=Liber XII |AnteNomen=../Liber XII |Post= Liber XIV |PostNomen=../Liber XIV }} e6vfra66b74le2ftm2ptnn21fbu62bz 0 83591 270658 2026-06-11T17:54:22Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XIV<br>de generibus vestimentorum. }} {{Liber |Ante=Liber XIII |AnteNomen=../Liber XIII |Post= Liber XV |PostNomen=../Liber XV }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=203 fromsection=s2 to=216 tosection=s1 /> {{Liber |Ante=Liber XIII |AnteNomen=../Lib...' 270658 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XIV<br>de generibus vestimentorum. }} {{Liber |Ante=Liber XIII |AnteNomen=../Liber XIII |Post= Liber XV |PostNomen=../Liber XV }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=203 fromsection=s2 to=216 tosection=s1 /> {{Liber |Ante=Liber XIII |AnteNomen=../Liber XIII |Post= Liber XV |PostNomen=../Liber XV }} 25lf3v8avetftyxl11c0h1vcyjh39dp 104 83592 270659 2026-06-11T17:54:46Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'DE GENERIBVS VASORVM VEL POCVLORVM. XV. 211 <section begin="s1"/>542. 5i3 M. aegritudinem. quomodo? conlocemus in culcita plumea; psaltriam adducamus. 20 SVBVCVLA * * Varro de vita populi Romani lib. I: posteaquam binas tunicas habere coeperunt, instituerunt vocare subuculam et indusium. CAPiTiA, capitum tegmina. Varro de vita populi Romani lib. I: tunicas neque capitia neque strofia neque zonas. — idem 25 in eodem: *neque id ab... 270659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>DE GENERIBVS VASORVM VEL POCVLORVM. XV. 211 <section begin="s1"/>542. 5i3 M. aegritudinem. quomodo? conlocemus in culcita plumea; psaltriam adducamus. 20 SVBVCVLA * * Varro de vita populi Romani lib. I: posteaquam binas tunicas habere coeperunt, instituerunt vocare subuculam et indusium. CAPiTiA, capitum tegmina. Varro de vita populi Romani lib. I: tunicas neque capitia neque strofia neque zonas. — idem 25 in eodem: *neque id ab orbita matrum familias institutum, quod eae pectore ac lacertis erant apertis nec capitia habebant.' — haec et capitula appellant. ENCOMBOMATA et ARNACIDES, genera vestium puellarium. Varro Cato vel de liberis educandis: ut puellae habeant potius in 1 vestitu II clamidas, encombomata atque arnacidas quam togas. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>XV. INCIPIT DE GENERIBVS VASORVM VEL POCVLORVM. 6 AVLA [vel olla], quam uos ollam dicimus. et est capacis- simum vas. Plautus in Amphitryone: optumo iure mftingatur aula cineris in caput. 20 Varro de vita pop. Rom. I || 23 Varro de vita pop. Rom. I || 24 Varro de vita pop. Rom. 1 1 | 29 Varro Cato |I 6 Plautus Amphitryone. 21 ton. ij. — vacare Bamh. — 22 indusium Ald.; indussam C, Bamb.; indusiam mrg. G . — 23 Capitivam Bamb.; Capicia L^. — capituum pr. L. — rectiora praeter etymologiam Varro de l. l . V, 131; cf. et Gell. XVI, 7, 9. — 24IH;Bamb.; IIG;om.L. — ton. L^. — 25 ad orbita fl,. — ab orbita; i. e. alienum a re. — familia G. — institutum (substant.) M; insti- tuto jL, ; institutio H^ ; L^ sec. Bothium; instituti (int. Bamb.) rell. — 26 captia Bamb. — 27 appellant mrg. lun.; appellavit cdd. — 28 Combomata mrg. H, G; pr. L. — ac Bamb. — amacides Itm.; pamacidis cdd. — 1 clamydas L; non Bamb.; Gs. — enconbomata i,. — atque Freundim; quamquam sunt qui credant illud ac (sic cdd.) poni a Varrone aliquando ante vocales. et toleravit Spengelius de l. l. IX, 6. — ac f. delend. — amacidas lun.; parnacidas cdd. (pnacidas H; item G pernacidas; baraacidas Bamb.). — post hoc caput olim sequebatur de generibus calciamentorum, tum de coloribus vest., quodpost XIIII ponit Montepess. — 4 de generibus ed. a. 1476; de genere v. — de generibus vasorum vel poculorum; cf. Isid. XX, 4—8 . — vel om. Bamb. — 5 Aula; cf. Paul. pg. 23 l. aulas. nota Plauti Aulnlaria. — vel olla secl. Quicheratus; vel ola Bothius. — et {pro et quidem) est H^; sed est rell. — f. Aula vel olla est capacissimum vas; cf. 93 l. colem; ubi tamen magis manifesta interpolatio. — 7 optimo L, fl,, Bamb. 14» <section end="s2"/><noinclude></noinclude> glq58ilshj1oasglzxxksadlq0gy7on 104 83593 270660 2026-06-11T17:56:37Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '220 NONIVS MARCELLVS <section begin="s1"/>547. 548 M. aeneum illi, qui venditant oleum. lepistae etiamnunc Sabinorum fanis pauperioribus plerisque aut fictiles sunt aut aeneae. CRETERRA est quam nunc situlam vocant. Naevius Lycurgo: namque ludere ut laetantis inter sese vidimus proptei' amnem, aquam creterris siimere ex fonte ... 25 Varro de vita populi Romani lib. III: ad Sybaritanam prae- dam, in qua sunt tripodes, creterrae, anan... 270660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>220 NONIVS MARCELLVS <section begin="s1"/>547. 548 M. aeneum illi, qui venditant oleum. lepistae etiamnunc Sabinorum fanis pauperioribus plerisque aut fictiles sunt aut aeneae. CRETERRA est quam nunc situlam vocant. Naevius Lycurgo: namque ludere ut laetantis inter sese vidimus proptei' amnem, aquam creterris siimere ex fonte ... 25 Varro de vita populi Romani lib. III: ad Sybaritanam prae- dam, in qua sunt tripodes, creterrae, anancaea, opera nobilium toreutarum. ]| [Cicero de deorum natura lib. II: 1 in medioque sinu fulgens Cretera relucet.] <section end="s1"/> <section begin="s2"/>XVI. mCIFIT DE GENEBIBV8 CALCIAMENTOBVM. 23 Naevius Lycurgo XV || 26 Varro de vita pop. Rom. III || 1 II, 44, 114 (Arat. 219). 21 illi qui M; aliqui cdd.; alii qui Popma; qui Me.^ . — vendant L^. — laepistae Barrib. — 22 finis iZj. — pauperiobus pr. L; pauperibus JBj. — aut files L, H^, Bamh. — aeneae Bamb.; haenae, m . 2 haeneae H; aenae (aene L.^) L^, G. — 23 Creterra (Cretera Bamb.); cf. Paul. 53 l. creterrae. — Naev. (Nevius cdd.)', cf. 84 l. creterra ihique comm. — 24 namque ludere ut Vossius; nam ut ludere C; nani ue ludere Bamh. — inter; in H^. — sese Vossius; se cdd. — 25 propter lun.; praeter cdd. — aquam creterris sumere ex fonte Bibheckius; creterris (creteris Bamh.; pr. L) sumere aquam ex fonte (ita H^ ; cdd. plerique pg. 84; hic ex ponte L^ ; H^ ; G; ex sponte L^; Bamh.) . — 26 sybaritanam Bamh.; sibaritanam Lugd.; ed. princ; scybaritanam C. — 27 creterraen Bamh.; cf. notam seq. — anancaea Turneb.; cf. Adversar. XXI, 12; Plaut. Bud. 363; opera M; anancea populo C; hancea populo Bamh. — anancaea pocula Canterus. — 1 toreutarum Bothius; tareutarum C; tartiuarum (vel tartiutarum) Bamh. — 1.2 Cic. — reluces. haec ah interpolatore vid. addita. — in mediaque cdd. — creterrae lucis L^, H, G; creterare lucis L^; cretera relucis Bamb.; Par. 7666 (creterrare lucis Lugd.) . — cretera in libris de d. nat. Vindoh. m . 1; in Arateis Harleianus et h. l . et V. 387 ; quod iniuria sprevere docti; cratera rell. — relucet Pius ex Cic; f. ah interpolatore datum reluces. — 4. 5 ahsimt a cdd.; cf. pg. XIV; XVI. — de gen. calciam.; cf. Isid. Or. XIX, 34. <section end="s2"/><noinclude></noinclude> m8dfi5o7chgp9xwrtw7eydj2xjq1cjh 0 83594 270661 2026-06-11T17:56:48Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XV<br>de generibus vasorum vel poculorum. }} {{Liber |Ante=Liber XIV |AnteNomen=../Liber XIV |Post= Liber XVI |PostNomen=../Liber XVI }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=216 fromsection=s2 to=225 tosection=s1/> {{Liber |Ante=Liber XIV |AnteNomen=....' 270661 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XV<br>de generibus vasorum vel poculorum. }} {{Liber |Ante=Liber XIV |AnteNomen=../Liber XIV |Post= Liber XVI |PostNomen=../Liber XVI }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=216 fromsection=s2 to=225 tosection=s1/> {{Liber |Ante=Liber XIV |AnteNomen=../Liber XIV |Post= Liber XVI |PostNomen=../Liber XVI }} 04qyiak3kexe1mizfbwj6r74zmqku1f 0 83595 270665 2026-06-11T18:03:34Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XVI<br>de generibus calcamentorium. }} {{Liber |Ante=Liber XV |AnteNomen=../Liber XV |Post= Liber XVII |PostNomen=../Liber XVII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" include=225 fromsection=s2 /> {{Liber |Ante=Liber XV |AnteNomen=../Liber XV |Post= Liber...' 270665 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XVI<br>de generibus calcamentorium. }} {{Liber |Ante=Liber XV |AnteNomen=../Liber XV |Post= Liber XVII |PostNomen=../Liber XVII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" include=225 fromsection=s2 /> {{Liber |Ante=Liber XV |AnteNomen=../Liber XV |Post= Liber XVII |PostNomen=../Liber XVII }} otkd8x0jp5uc2z7jd0y26441k25qeoc 104 83596 270666 2026-06-11T18:05:05Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '228 NONIVS MARCELLVS <section begin="s1"/>551. 552 M. minabaiit, si in vindemia uvam diutius coctam legerent eamque passi essent in sole aduri * * * MORIOLAM. Varro de vita populi Romani lib. I: vino addito 26 loram, passum mutare coeperunt; muriolam nominabant, quom ex uvis expressum erat passum et ad foUiculos reiculos et vinacia adiecerant || sapam. l TVRVNDAM, ut libum, sacrum quoddam ec farre genus pani- ficii. Varro Cato vel... 270666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>228 NONIVS MARCELLVS <section begin="s1"/>551. 552 M. minabaiit, si in vindemia uvam diutius coctam legerent eamque passi essent in sole aduri * * * MORIOLAM. Varro de vita populi Romani lib. I: vino addito 26 loram, passum mutare coeperunt; muriolam nominabant, quom ex uvis expressum erat passum et ad foUiculos reiculos et vinacia adiecerant || sapam. l TVRVNDAM, ut libum, sacrum quoddam ec farre genus pani- ficii. Varro Cato vel de liberis educandis: alii adferunt libum ac turundam. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>XVIIII. 5 INCIPIT DE GENERIBVS ARMORVM. CATAPVLTA, iaculum celer vel sagitta. Plautus in Curculione: atqiie ita te nerv6 torquebo . . ut catapulta^ solent. Titinius in Setina: lo 25Varrodevitapop.Rom.I||3VarroCato18V,3,12||10Titinius Setina. 23 vindemia Bamb.; v.; vindemiam C. — coactam Batnh. — 23. 24 eamque (eamquae pr. H); f. quod {vel quia) eam passi essent. — similes nugae ap. Serv. in Georg. II, 93: et passo psithia utilior. — aduri. hausta velut haec: vinum ex ea expressum passum. — 26 Loriolam hic et v. 26 Popma. — murriolam Paulus pg. 144; qui dicit ita a mulieribus vocatam potionem murrinam. — vino; luno Bamb. — ante illud vino haustum videtur adiectivum. — 26 loram lu^n.; lora cdd. — passum Bent.; passi cdd. — mutare M; vocare (vocari L^) cdd. (potare Popma). — muriolam C; Bamb.; cf. Paul. l . m .; moriolam Par. 7665; P. — 26. 27 quom Jf (quom quod Kettnerus):, quod v. — ex nvi H^ ; exsuviis Lugd., pr. L . — quod ex uvis passis expressum quod Par. 7665 sec. Quicheratum. — fuUiculos L^, H. — reiculos M; reiquos cdd.; reliquos cd. N. Fabri; Bent. — 1 adiecerant M; cf. supra v. 10, 11; ea dicebant cdd.; adiiciebant lun. — sapam om. Bamb.; aquam non bene Popma; cf. Pauli l. supra memoratum. — 2 libum ed. princ. (ita et v. 3); librum cdd. — ec M; et C (e pr. L); Bamb.; ex Par. 7666; Me (et ex ed. princ). — farre; arrae Bamb. — panificii {i. e. panis) Bentin ; paneficii cdd. — 3 alii Bamb.; Par. 7665; 6; V.; ali C {om. L^; alia, supra a scr. i, Gs), — librum cdd. — 7de generibus M; de genere v. — de gen. armorum; cf. Gell. X, 25, 1. 2; ubi telorum iaculorum gladiorumque referuntur nomina; Isidor. XVIII, 5 — 14 . — ex hoc tractatu excerpta quaedam habent glosae Lugdunenses, quibus in primo et secundo capite usi sumus. — 8 celer, pro celere. ita semper Non.; cf. gr. lat. IV, 194, 19 sq. — iac. — sagitta. in Titinii tantum exemplo ac Varronis catapulta dicta, ut vult Nonius. — 9 torquebo itidem ut cdd. Pl. — sed nescio an hiatus sit durior. ac post torquebo faeile potuit hauriri ego. — 10 secina H^. <section end="s2"/><noinclude></noinclude> gnmdozh6mfwjtu0okf0nj7zhg1ddmob 0 83597 270667 2026-06-11T18:05:11Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XVII<br>de coloribus vestimentorum. }} {{Liber |Ante=Liber XVI |AnteNomen=../Liber XVI |Post= Liber XVIII |PostNomen=../Liber XVIII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=230 to=233 tosection=s1 /> {{Liber |Ante=Liber XVI |AnteNomen=../Liber XVI |Pos...' 270667 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XVII<br>de coloribus vestimentorum. }} {{Liber |Ante=Liber XVI |AnteNomen=../Liber XVI |Post= Liber XVIII |PostNomen=../Liber XVIII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=230 to=233 tosection=s1 /> {{Liber |Ante=Liber XVI |AnteNomen=../Liber XVI |Post= Liber XVIII |PostNomen=../Liber XVIII }} ntlhttq7gecoc5cbbn337xhgxctnrl2 270670 270667 2026-06-11T18:09:37Z Saumache 27923 270670 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XVII<br>de coloribus vestimentorum. }} {{Liber |Ante=Liber XVI |AnteNomen=../Liber XVI |Post= Liber XVIII |PostNomen=../Liber XVIII }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=226 to=229 /> {{Liber |Ante=Liber XVI |AnteNomen=../Liber XVI |Post= Liber XVIII |PostNomen=../Liber XVIII }} pcj9np4azujr01hj2q4yjtih488z8w3 0 83598 270669 2026-06-11T18:07:33Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XIX<br>de generibus armorum. }} {{Liber |Ante=Liber XVIII |AnteNomen=../Liber XVIII |Post= Liber XX |PostNomen=../Liber XX }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=233 fromsection=s2 to=242 tosection=s1 /> {{Liber |Ante=Liber XVIII |AnteNomen=../Liber...' 270669 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XIX<br>de generibus armorum. }} {{Liber |Ante=Liber XVIII |AnteNomen=../Liber XVIII |Post= Liber XX |PostNomen=../Liber XX }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=233 fromsection=s2 to=242 tosection=s1 /> {{Liber |Ante=Liber XVIII |AnteNomen=../Liber XVIII |Post= Liber XX |PostNomen=../Liber XX }} sw68ra5scc278wmju3wucu8wlmzmo9b 270678 270669 2026-06-11T18:59:26Z Saumache 27923 270678 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XIX<br>de generibus armorum. }} {{Liber |Ante=Liber XVIII |AnteNomen=../Liber XVIII |Post= Liber XX |PostNomen=../Liber XX }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=233 fromsection=s2 to=242 tosection=s1 /> {{Liber |Ante=Liber XVIII |AnteNomen=../Liber XVIII |Post= Liber XX |PostNomen=../Liber XX }} <references/> {{finis}} 9qdc1f5jqyyr60ergaus4uicz033b43 0 83599 270671 2026-06-11T18:10:49Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XVIII<br>de generibus ciborum vel potionum. }} {{Liber |Ante=Liber XVII |AnteNomen=../Liber XVII |Post= Liber XIX |PostNomen=../Liber XIX }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=230 to=233 tosection=s1 /> {{Liber |Ante=Liber XVII |AnteNomen=../Liber X...' 270671 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XVIII<br>de generibus ciborum vel potionum. }} {{Liber |Ante=Liber XVII |AnteNomen=../Liber XVII |Post= Liber XIX |PostNomen=../Liber XIX }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=230 to=233 tosection=s1 /> {{Liber |Ante=Liber XVII |AnteNomen=../Liber XVII |Post= Liber XIX |PostNomen=../Liber XIX }} 005r02ul8cb63k3otcxyk6rvl8wl4cw 104 83600 270672 2026-06-11T18:12:54Z Saumache 27923 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'DE PROPINQViTATVM VOCABVLIS. XX. 237 <section begin="s1"/>556. 557 M. ANSATAE, iaculamenta cum ansis. Ennius lib. V: 20 ansatas mittunt de turribus. CORYTI, leve missile in modum sagittarum. Vergilius: corytique leves humeris et letifer arcns. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>XX. INCIPIT 25 DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS. CAESARES dicti qui caesa matre nascuntur. 1 AGRIPPAE, qui cum labore matris eduntur, || hoc est per ped... 270672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Saumache" /></noinclude>DE PROPINQViTATVM VOCABVLIS. XX. 237 <section begin="s1"/>556. 557 M. ANSATAE, iaculamenta cum ansis. Ennius lib. V: 20 ansatas mittunt de turribus. CORYTI, leve missile in modum sagittarum. Vergilius: corytique leves humeris et letifer arcns. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>XX. INCIPIT 25 DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS. CAESARES dicti qui caesa matre nascuntur. 1 AGRIPPAE, qui cum labore matris eduntur, || hoc est per pedes contra naturam, non per caput, quasi ab aegro partu. vopiscvs, qui ex duobus conceptis uno abortu excluso ad partum legitimum deducitur. 19 Ennius 1. V |1 21 Aen. X, 169. JJd.; arpagiis C; arpugiis Bamb. — 19 Ansate. que de turre ad legandum {vid. legendum ad adligandum) hostem eiciuntur (/" . mittuntur; praec. m) gh; cf. et comm. in Enn. Ann. 162. — 20 ans. m . d . t.; haec utrutn in principio ow in fine versus fuerint posita incertum. — illud hastas {quod facHius ante ansatas vel post potuit haurirt) post turribus add. Columna. at de substantivis tantum agiiur hoc capite. - ansata dicta ut falarica. — 21 Corici iacula brevia in niodus sagiltarum q; faritris ant inserta scutu gestantur vel gladius gl^ — Coryti Quicheratus; Corici (Corice /. , ) cdd. — leve — sagittarum (aagittariorum J5awi6.); n. N. — 22 cf. Serv. — corytique vel gorytique optiini Verg. libri; qui vid. scripsisse gorytique; coricique C, Bamb. — humeris omnes. — letifex L; loetifer Bamb. — 24. 25 de propinquitatum vocabulis L in Indice, ubi vide comm. ; ibidem P: de propinquitatum vocabulis et partu; lib. Spanhemii: de propinquitate; h. l. C, Bamb., quid. cdd. Bomani, V.: incipit de propinquitate. — carent inscriptione Par. 7665; Montepess.; pars cdd. Roman.; edd. ante Ald. — sane quae de caesaribu^, agrippis, vopiscis tradita, potuere perinde propinquitatum vocabulis addi atque ab Isidoro (IX, 5, 21) in capite de affinitatibus et gradibus memoratur vopiscus. — cum frequentissimae u^u cognationes omnino non tangantur , plura possunt videri hau^ta. — nec tamen hoc pro certo posu^rim, cum et praecedentia capita iusto sint brevioi'a ac multis careant, quae abesse vix possint, totusque Nonius pendere soleat a fontibus suis. — hanc auteni operis partem per auctorem Nonii ad scriptorem Augusto aequalem redire ipso confirmatur principio. ubi quod prius huius, dein proximi amicorum respicitur cognomen, haud facile id existimabitu/r casu factum. ac similiter Verrius honorandi principis causa aJ) eo quod est augustus incohavit libros. — cet. cf. Isid. Orig. IX, 5; 6; 7. — 26 Caesares (Caesaris pr. L; Taesares 6r); cf Serv. ad Aen. X, 316; Isid. IX, 3, 12; Paul. pg. 57 s. l . Caesar. nam alii a caesarie repetebant. magis etiam mira Serviu^ ad Aen. I, 286. — qni a Ho^. — cesa H; Bamb. — nascun non comparuit in H. — 1 Agrippae. simiUima Gell. XVI, 16, 1; nec tamen hoc usus Non. — quae Ho^. — 2 non et partu om. Bamb. <section end="s2"/><noinclude></noinclude> h8o3afuo6yhhyib9g6wsiw0echlw2ku 270675 270672 2026-06-11T18:56:18Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rq||DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS. XX.|237}}</noinclude><section begin="s1"/><p style="margin-bottom:0.3em"><poem>{{sc|ansatae}}, iaculamenta cum ansis. Ennius lib. V: {{gap|2em}}{{l|556.20|20}}{{font-size|85%|ansatas mittunt de turribus.}}<ref>deest [[Annalium fragmenta#168|fragmenta]] vide.</ref> {{sc|coryti}}, leve missile in modum sagittarum. Vergilius: {{gap|2em}}{{font-size|85%|corytique leves humeris et letifer arcus.}}<ref>[[Aeneis/Liber X#165|Aeneis 10.169]]</ref></poem> {{regula|5em}} <section end="s1"/> <section begin="s2"/>{{c|{{x-maior|XX.<br>INCIPIT<br>DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS.}}{{l|556.25}}}} <p style="margin-bottom:0.3em"><poem>{{sc|caesares}} dicti qui caesa matre nascuntur. {{l|557.1}}{{sc|agrippae}}, qui cum labore matris eduntur, hoc est per pedes contra naturam, non per caput, quasi ab aegro partu. {{sc|vopiscvs}}, qui ex duobus conceptis uno abortu excluso ad partum legitimum deducitur.</poem></p><section end="s2"/><noinclude><references/></noinclude> 3ovltfacnkqimvn56tfmu6hkxu64gou 270676 270675 2026-06-11T18:56:44Z Saumache 27923 270676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS. XX.|237}}</noinclude><section begin="s1"/><p style="margin-bottom:0.3em"><poem>{{sc|ansatae}}, iaculamenta cum ansis. Ennius lib. V: {{gap|2em}}{{l|556.20|20}}{{font-size|85%|ansatas mittunt de turribus.}}<ref>deest [[Annalium fragmenta#168|fragmenta]] vide.</ref> {{sc|coryti}}, leve missile in modum sagittarum. Vergilius: {{gap|2em}}{{font-size|85%|corytique leves humeris et letifer arcus.}}<ref>[[Aeneis/Liber X#165|Aeneis 10.169]]</ref></poem> {{regula|5em}} <section end="s1"/> <section begin="s2"/>{{c|{{x-maior|XX.<br>INCIPIT<br>DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS.}}{{l|556.25}}}} <p style="margin-bottom:0.3em"><poem>{{sc|caesares}} dicti qui caesa matre nascuntur. {{l|557.1}}{{sc|agrippae}}, qui cum labore matris eduntur, hoc est per pedes contra naturam, non per caput, quasi ab aegro partu. {{sc|vopiscvs}}, qui ex duobus conceptis uno abortu excluso ad partum legitimum deducitur.</poem></p><section end="s2"/><noinclude><references/></noinclude> 1nv50uhhg8f2io3ortpia5g8fbcdsk5 270677 270676 2026-06-11T18:57:36Z Saumache 27923 270677 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS. XX.|237}}</noinclude><section begin="s1"/><p><poem>{{sc|ansatae}}, iaculamenta cum ansis. Ennius lib. V: {{gap|2em}}{{l|556.20|20}}{{font-size|85%|ansatas mittunt de turribus.}}<ref>deest [[Annalium fragmenta#168|fragmenta]] vide.</ref> {{sc|coryti}}, leve missile in modum sagittarum. Vergilius: {{gap|2em}}{{font-size|85%|corytique leves humeris et letifer arcus.}}<ref>[[Aeneis/Liber X#165|Aeneis 10.169]]</ref></poem></p> {{regula|5em}} <section end="s1"/> <section begin="s2"/>{{c|{{x-maior|XX.<br>INCIPIT<br>DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS.}}{{l|556.25}}}} <p><poem>{{sc|caesares}} dicti qui caesa matre nascuntur. {{l|557.1}}{{sc|agrippae}}, qui cum labore matris eduntur, hoc est per pedes contra naturam, non per caput, quasi ab aegro partu. {{sc|vopiscvs}}, qui ex duobus conceptis uno abortu excluso ad partum legitimum deducitur.</poem></p><section end="s2"/><noinclude><references/></noinclude> kos0uxac46hujgni6nnhlc7t99g4moj 270684 270677 2026-06-11T19:10:17Z Saumache 27923 270684 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS. XX.|237}}</noinclude><section begin="s1"/><p><poem>{{sc|ansatae}}, iaculamenta cum ansis. Ennius lib. V: {{gap|2em}}{{l|556.20|20}}{{font-size|85%|ansatas mittunt de turribus.}}<ref>deest [[Annalium fragmenta#168|fragmenta]] vide.</ref> {{sc|coryti}}, leve missile in modum sagittarum. Vergilius: {{gap|2em}}{{font-size|85%|corytique leves humeris et letifer arcus.}}<ref>[[Aeneis/Liber X#165|Aeneis 10.169]]</ref></poem></p> {{regula|5em}} <section end="s1"/> <section begin="s2"/>{{c|{{x-maior|XX.<br>INCIPIT<br>DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS.}}{{l|556.25}}}} <poem>{{sc|caesares}} dicti qui caesa matre nascuntur. {{l|557.1}}{{sc|agrippae}}, qui cum labore matris eduntur, hoc est per pedes contra naturam, non per caput, quasi ab aegro partu. {{sc|vopiscvs}}, qui ex duobus conceptis uno abortu excluso ad partum legitimum deducitur.</poem><section end="s2"/><noinclude><references/></noinclude> ed8l568t360jlltw83u74phc0oxpohv 270720 270684 2026-06-11T23:23:04Z Saumache 27923 270720 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS. XX.|237}}</noinclude><section begin="s1"/><p><poem>{{sc|ansatae}}, iaculamenta cum ansis. Ennius lib. V: {{gap|2em}}{{l|556.20|20}}{{font-size|85%|ansatas mittunt de turribus.}}<ref>deest [[Annalium fragmenta#168|fragmenta]] vide.</ref> {{sc|coryti}}, leve missile in modum sagittarum. Vergilius: {{gap|2em}}{{font-size|85%|corytique leves humeris et letifer arcus.}}<ref>[[Aeneis/Liber X#165|Aeneis 10.169]]</ref></poem></p> {{regula|5em}} <section end="s1"/> <section begin="s2"/><noinclude>{{c|{{x-maior|XX.<br>INCIPIT<br>DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS.}}{{l|556.25}}}}</noinclude> <poem>{{sc|caesares}} dicti qui caesa matre nascuntur. {{l|557.1}}{{sc|agrippae}}, qui cum labore matris eduntur, hoc est per pedes contra naturam, non per caput, quasi ab aegro partu. {{sc|vopiscvs}}, qui ex duobus conceptis uno abortu excluso ad partum legitimum deducitur.</poem><section end="s2"/><noinclude><references/></noinclude> 145guqz65id07a5cvks9quu0x7pki1j 270724 270720 2026-06-11T23:28:04Z Saumache 27923 270724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS. XX.|237}}</noinclude><section begin="s1"/><p><poem>{{sc|ansatae}}, iaculamenta cum ansis. Ennius lib. V: {{gap|2em}}{{l|556.20|20}}{{font-size|85%|ansatas mittunt de turribus.}}<ref>deest [[Annalium fragmenta#168|fragmenta]] vide.</ref> {{sc|coryti}}, leve missile in modum sagittarum. Vergilius: {{gap|2em}}{{font-size|85%|corytique leves humeris et letifer arcus.}}<ref>[[Aeneis/Liber X#165|Aeneis 10.169]]</ref></poem></p> {{regula|5em}} <section end="s1"/> <section begin="s2"/><noinclude>{{c|{{x-maior|XX.<br>INCIPIT<br>DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS.}}{{l|556.25}}}}</noinclude> <poem>{{l|556.26}}{{sc|caesares}} dicti qui caesa matre nascuntur. {{l|557.1}}{{sc|agrippae}}, qui cum labore matris eduntur, hoc est per pedes contra naturam, non per caput, quasi ab aegro partu. {{sc|vopiscvs}}, qui ex duobus conceptis uno abortu excluso ad partum legitimum deducitur.</poem><section end="s2"/><noinclude><references/></noinclude> rr7vcub1h7nnrgi2woqizr1hgzf21lx 270725 270724 2026-06-11T23:29:38Z Saumache 27923 270725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS. XX.|237}}</noinclude><section begin="s1"/><p><poem>{{sc|ansatae}}, iaculamenta cum ansis. Ennius lib. V: {{gap|2em}}{{l|556.20|20}}{{font-size|85%|ansatas mittunt de turribus.}}<ref>deest [[Annalium fragmenta#168|fragmenta]] vide.</ref> {{sc|coryti}}, leve missile in modum sagittarum. Vergilius: {{gap|2em}}{{font-size|85%|corytique leves humeris et letifer arcus.}}<ref>[[Aeneis/Liber X#165|Aeneis 10.169]]</ref></poem></p> {{regula|5em}} <section end="s1"/> <section begin="s2"/><noinclude>{{c|{{x-maior|XX.<br>INCIPIT<br>DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS.}}{{l|556.25}}}}</noinclude> <poem>{{l|556.26}}<p>{{sc|caesares}} dicti qui caesa matre nascuntur. {{l|557.1}}{{sc|agrippae}}, qui cum labore matris eduntur, hoc est per pedes contra naturam, non per caput, quasi ab aegro partu. {{sc|vopiscvs}}, qui ex duobus conceptis uno abortu excluso ad partum legitimum deducitur.</poem><section end="s2"/><noinclude><references/></noinclude> 997x737w6gvg9y2k025zfyjy5mk0po0 270726 270725 2026-06-11T23:31:23Z Saumache 27923 270726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh||DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS. XX.|237}}</noinclude><section begin="s1"/><poem>{{gap|2em}}{{sc|ansatae}}, iaculamenta cum ansis. Ennius lib. V: {{gap|4em}}{{l|556.20|20}}{{font-size|85%|ansatas mittunt de turribus.}}<ref>deest [[Annalium fragmenta#168|fragmenta]] vide.</ref> {{gap|2em}}{{sc|coryti}}, leve missile in modum sagittarum. Vergilius: {{gap|4em}}{{font-size|85%|corytique leves humeris et letifer arcus.}}<ref>[[Aeneis/Liber X#165|Aeneis 10.169]]</ref></poem> {{regula|5em}} <section end="s1"/> <section begin="s2"/><noinclude>{{c|{{x-maior|XX.<br>INCIPIT<br>DE PROPINQVITATVM VOCABVLIS.}}{{l|556.25}}}}</noinclude> <poem>{{gap|2em}}{{l|556.26}}{{sc|caesares}} dicti qui caesa matre nascuntur. {{l|557.1}}{{gap|2em}}{{sc|agrippae}}, qui cum labore matris eduntur, hoc est per pedes contra naturam, non per caput, quasi ab aegro partu. {{gap|2em}}{{sc|vopiscvs}}, qui ex duobus conceptis uno abortu excluso ad partum legitimum deducitur.</poem><section end="s2"/><noinclude><references/></noinclude> 1uqs7vldzpfh05idivry360zm75ms7n 0 83601 270673 2026-06-11T18:14:03Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XIX<br>de generibus armorum. }} {{Liber |Ante=Liber XIX |AnteNomen=../Liber XIX }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=242 fromsection=s2 to=243 /> {{Liber |Ante=Liber XIX |AnteNomen=../Liber XIX }}' 270673 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XIX<br>de generibus armorum. }} {{Liber |Ante=Liber XIX |AnteNomen=../Liber XIX }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=242 fromsection=s2 to=243 /> {{Liber |Ante=Liber XIX |AnteNomen=../Liber XIX }} 17d7r8myghlw9fnlnx2uyv0pfdadsbu 270719 270673 2026-06-11T23:22:15Z Saumache 27923 270719 wikitext text/x-wiki {{Titulus2 |Scriptor=Nonius Marcellus |OperaeTitulus=De compendiosa doctrina |OperaeWikipagina=De compendiosa doctrina |Annus=Saeculo IV |SubTitulus=Liber XX<br>de propinquitatum vocabulis. }} {{Liber |Ante=Liber XIX |AnteNomen=../Liber XIX }} <pages index="Noni Marcelli Compendiosa doctrina (v.2, ed. Lucianus Mueller, 1888).djvu" from=242 fromsection=s2 to=243 /> {{Liber |Ante=Liber XIX |AnteNomen=../Liber XIX }} 4xgd99itnlc4a72jmcytmr5l0ucepl6 104 83602 270680 2026-06-11T19:06:25Z Saumache 27923 /* Emendata */ 270680 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|238|NON. MARC. DE PROP. VOC.}}</noinclude>{{l|557.5|5}}<p><poem>{{sc|glos}} appellatur mariti soror atque item fratris uxor. {{sc|levir}} dicitur frater mariti, quasi levus vir. {{sc|fratriae}} appellantur fratrum inter se uxores. {{sc|amitini}}, fratrum maris et feminae filii. {{sc|patrveles}}, marium fratrum filii. {{l|557.10|10}}{{sc|''consobrini}}, quasi'' consororini, ex duabus editi sororibus.</poem></p>de quibus exempla multa sunt in antiquis auctoribus, et maxime in Afranio et iuris vetustissimis scriptoribus.{{c|EXPLICIT.}}<noinclude></noinclude> bfndn0gk5zm1094yw05jgy1rvi1awda 270681 270680 2026-06-11T19:07:03Z Saumache 27923 270681 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|238|NON. MARC. DE PROP. VOC.}}</noinclude>{{l|557.5|5}}<p><poem>{{sc|glos}} appellatur mariti soror atque item fratris uxor. {{sc|levir}} dicitur frater mariti, quasi levus vir. {{sc|fratriae}} appellantur fratrum inter se uxores. {{sc|amitini}}, fratrum maris et feminae filii. {{sc|patrveles}}, marium fratrum filii. {{l|557.10|10}}{{sc|''consobrini}}, quasi'' consororini, ex duabus editi sororibus.</poem>de quibus exempla multa sunt in antiquis auctoribus, et maxime in Afranio et iuris vetustissimis scriptoribus.</p>{{c|EXPLICIT.}}<noinclude></noinclude> c1wo61p08uanwtmwcl5gtig67cjz35i 270682 270681 2026-06-11T19:08:48Z Saumache 27923 270682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|238|NON. MARC. DE PROP. VOC.}}</noinclude>{{l|557.5|5}}<p><poem>{{sc|glos}} appellatur mariti soror atque item fratris uxor. {{sc|levir}} dicitur frater mariti, quasi levus vir. {{sc|fratriae}} appellantur fratrum inter se uxores. {{sc|amitini}}, fratrum maris et feminae filii. {{sc|patrveles}}, marium fratrum filii. {{l|557.10|10}}{{sc|''consobrini}}, quasi'' consororini, ex duabus editi sororibus. de quibus exempla multa sunt in antiquis auctoribus, et maxime in Afranio et iuris vetustissimis scriptoribus.</poem></p>{{c|EXPLICIT.}}<noinclude></noinclude> 00wo6sraxqro47w0tl66pdvecl2z53a 270683 270682 2026-06-11T19:09:54Z Saumache 27923 270683 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|238|NON. MARC. DE PROP. VOC.}}</noinclude><poem>{{l|557.5|5}}{{sc|glos}} appellatur mariti soror atque item fratris uxor. {{sc|levir}} dicitur frater mariti, quasi levus vir. {{sc|fratriae}} appellantur fratrum inter se uxores. {{sc|amitini}}, fratrum maris et feminae filii. {{sc|patrveles}}, marium fratrum filii. {{l|557.10|10}}{{sc|''consobrini}}, quasi'' consororini, ex duabus editi sororibus. de quibus exempla multa sunt in antiquis auctoribus, et maxime in Afranio et iuris vetustissimis scriptoribus.</poem>{{c|EXPLICIT.}}<noinclude></noinclude> s8bbb7in37guj7n3oeqd6w1y0o0fl4s 270685 270683 2026-06-11T19:12:25Z Saumache 27923 270685 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|238|NON. MARC. DE PROP. VOC.}}</noinclude><poem>{{l|557.5|5}}{{sc|glos}} appellatur mariti soror atque item fratris uxor. {{sc|levir}} dicitur frater mariti, quasi levus vir. {{sc|fratriae}} appellantur fratrum inter se uxores. {{sc|amitini}}, fratrum maris et feminae filii. {{sc|patrveles}}, marium fratrum filii. {{l|557.10|10}}{{sc|''consobrini}}, quasi'' consororini, ex duabus editi sororibus. de quibus exempla multa sunt in antiquis auctoribus, et maxime in Afranio et iuris vetustissimis scriptoribus.</poem>{{c|EXPLICIT.<br><br>{{regula|5em}}}}<noinclude></noinclude> 3rinvlbmqym8ojyitulr9702ltb1oiw 270721 270685 2026-06-11T23:24:48Z Saumache 27923 270721 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|238|NON. MARC. DE PROP. VOC.}}</noinclude><poem>{{l|557.5|5}}{{sc|glos}} appellatur mariti soror atque item fratris uxor. {{sc|levir}} dicitur frater mariti, quasi levus vir. {{sc|fratriae}} appellantur fratrum inter se uxores. {{sc|amitini}}, fratrum maris et feminae filii. {{sc|patrveles}}, marium fratrum filii. {{l|557.10|10}}{{sc|''consobrini}}, quasi'' consororini, ex duabus editi sororibus. de quibus exempla multa sunt in antiquis auctoribus, et maxime in Afranio et iuris vetustissimis scriptoribus.</poem><nocinclude>{{c|EXPLICIT.</noinclude><br><br>{{regula|5em}}}}<noinclude></noinclude> 2ehasidkmohzom3nlghsrj3n1m0yx7s 270722 270721 2026-06-11T23:25:03Z Saumache 27923 270722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|238|NON. MARC. DE PROP. VOC.}}</noinclude><poem>{{l|557.5|5}}{{sc|glos}} appellatur mariti soror atque item fratris uxor. {{sc|levir}} dicitur frater mariti, quasi levus vir. {{sc|fratriae}} appellantur fratrum inter se uxores. {{sc|amitini}}, fratrum maris et feminae filii. {{sc|patrveles}}, marium fratrum filii. {{l|557.10|10}}{{sc|''consobrini}}, quasi'' consororini, ex duabus editi sororibus. de quibus exempla multa sunt in antiquis auctoribus, et maxime in Afranio et iuris vetustissimis scriptoribus.</poem><noinclude>{{c|EXPLICIT.</noinclude><br><br>{{regula|5em}}}}<noinclude></noinclude> ejgjgb0rtiqnebjkwebqzdjy4emr4rq 270723 270722 2026-06-11T23:26:26Z Saumache 27923 270723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|238|NON. MARC. DE PROP. VOC.}}</noinclude><poem>{{l|557.5|5}}{{sc|glos}} appellatur mariti soror atque item fratris uxor. {{sc|levir}} dicitur frater mariti, quasi levus vir. {{sc|fratriae}} appellantur fratrum inter se uxores. {{sc|amitini}}, fratrum maris et feminae filii. {{sc|patrveles}}, marium fratrum filii. {{l|557.10|10}}{{sc|''consobrini}}, quasi'' consororini, ex duabus editi sororibus. de quibus exempla multa sunt in antiquis auctoribus, et maxime in Afranio et iuris vetustissimis scriptoribus.</poem><noinclude>{{c|EXPLICIT.}}<br></noinclude>{{regula|5em}}<noinclude></noinclude> tb54s9alck2vfdtg8eq2flu7k6fvb31 270727 270723 2026-06-11T23:32:19Z Saumache 27923 270727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Saumache" />{{rh|238|NON. MARC. DE PROP. VOC.}}</noinclude><poem>{{l|557.5|5}}{{gap|2em}}{{sc|glos}} appellatur mariti soror atque item fratris uxor. {{gap|2em}}{{sc|levir}} dicitur frater mariti, quasi levus vir. {{gap|2em}}{{sc|fratriae}} appellantur fratrum inter se uxores. {{gap|2em}}{{sc|amitini}}, fratrum maris et feminae filii. {{gap|2em}}{{sc|patrveles}}, marium fratrum filii. {{l|557.10|10}}{{gap|2em}}{{sc|''consobrini}}, quasi'' consororini, ex duabus editi sororibus. {{gap|2em}}de quibus exempla multa sunt in antiquis auctoribus, et maxime in Afranio et iuris vetustissimis scriptoribus.</poem><noinclude>{{c|EXPLICIT.}}<br></noinclude>{{regula|5em}}<noinclude></noinclude> oflmcint6d8djq9yw9ub4e9og4vnflk 0 83603 270706 2026-06-11T22:22:30Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[Pro Aulo Cluentio Habito]] ad [[Pro Cluentio]] praeter redirectionem 270706 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Pro Cluentio]] gqb38cxy1bvlzfyurd3gzc4rjnyp3xw 102 83604 270714 2026-06-11T23:11:34Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{Scriptor}} ==Operum fragmenta== * [[Satura (Pomponius)]]' 270714 wikitext text/x-wiki {{Scriptor}} ==Operum fragmenta== * [[Satura (Pomponius)]] 8nykolxbraoqd8g4l2xlhsv3chl3smd 0 83605 270728 2026-06-12T01:10:43Z JoséFigueroaAlcorta 32660 Adieci transcriptionem litteralem theseos doctoralis Iosephi Dardanelli, theologi Montis Regalis in praesenti Italia, anno MDCCXCII defensae. 270728 wikitext text/x-wiki {{Textquality|75%}} {{Titulus | Scriptor = Joseph Dardanelli | OperaeTitulus = De Pentateuchi veritate, de Virtutibus Theologicis et de Eucharistia | Annus = 1792 | Lingua originale del testo = latino | Editio = Augusta Taurinorum, Ex Typographia Jacobi Fea, 1792 | Fons = Augusta Taurinorum, Biblioteca Nazionale Universitaria, Sezione Manoscritti e Rari (Segnatura: IT\ICCU DAN 380.14) | Argumentum = Historia | Note = Torino, Biblioteca Nazionale Universitaria, Sezione Manoscritti e Rari. Segnatura collocazione: IT\ICCU DAN 380.14. }} <div style="text-align: center; font-family: 'Georgia', 'Times New Roman', serif; line-height: 2; padding: 20px 0;"> <div style="font-size: 130%; letter-spacing: 2px; margin-bottom: 5px;">PROLYTA</div> <div style="font-size: 160%; letter-spacing: 10px; margin-bottom: 10px;">JOSEPH</div> <div style="font-size: 260%; font-weight: bold; letter-spacing: 6px; margin-bottom: 15px;">DARDANELLI</div> <div style="font-size: 130%; font-style: italic; letter-spacing: 2px; margin-bottom: 5px;">A ROCCA--BALDORUM</div> <div style="font-size: 130%; font-style: italic; letter-spacing: 2px; margin-bottom: 25px;">MONREGALENSIS</div> <div style="font-size: 170%; letter-spacing: 2px; margin-bottom: 20px;">AD S. FACULTATIS LAUREAM</div> <div style="font-size: 120%; letter-spacing: 1px; margin-bottom: 30px;">IN REGIA SCIENTIARUM ACADEMIA</div> <div style="font-size: 110%; letter-spacing: 1px; line-height: 1.8; margin-bottom: 40px;">ANNO MDCCXCII. DIE VIII. MAII<br><span style="font-size: 95%;">HORA VI. POMERIDIANA.</span></div> <div style="margin: 40px 0;"> [[File:Allegoria della tesi di Joseph Dardanelli (1792).jpg|200px|center|link=]] <div style="font-size: 85%; color: #555; font-style: italic; margin-top: 8px;">[Insegna accademica incisa]</div> </div> <div style="font-size: 110%; letter-spacing: 1px; line-height: 1.6; margin-top: 40px;">AUGUSTÆ TAURINORUM<br>EX TYPOGRAPHIA JACOBI FEA<br>JUXTA ÆDEM SANCTI FRANCISCI A PAULA.</div> <div style="width: 200px; border-bottom: 2px solid black; margin: 25px auto;"></div> <div style="font-size: 110%; letter-spacing: 1px; margin-bottom: 50px;">FACULTATE OBTENTA.</div> </div> <div style="text-align: justify; line-height: 1.8; font-size: 120%; font-family: 'Georgia', serif; max-width: 700px; margin: 0 auto; padding: 0 10px;"> <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 3] —</div> {{Centrato|DE PENTATEUCHI<br>VERITATE, ATQUE DIVINITATE. }} {{Rule|10em}} I. Profanis omnibus libris Pentateuchum longe antecellere non inficiabitur quicumque norit, quanta ejus antiquitas sit; quove fuerit scriptore exaratus; cujusmodi res complectatur; et qualem demum cum multiplici litteraturae genere habeat cognationem. Et compertum quidem est ipsi vetustate concedere prima Graeciae, Ægypti, Assyriae, Phaeniciae volumina, quae ad nos usque devenerunt. Non modo enim Homerus, Berosus, Manethon, Eratostenes, sed vel Sanchoniathon ipse posterior est Mose: quemadmodum Porphyrius apud Eusebium testatur; Bochartus autem atque Formontius certis momentis efficiunt, Volterio quantumvis contradicente<ref>''Euseb. lib.'' I. c. 9., ''Bochar.'' Geogr. sacra ''lib.'' 2. c. 17., ''Fourm.'' Réflex sur l'origine ''liv.'' I. ''sect.'' I., ''La'' Bible etc.</ref>. II. Habes vero in Pentateuchi Scriptore Historicum, Poëtam, Legislatorem, Philosophum egregium. Rebus quippe gestis temporum scientiam ferme ubique consociavit utilissimum Historicis exemplum praeferens; ea edidit cantica, quae picturam referunt potius quam poësim; ejusmodi leges tulit, quae magno post se intervallo Athenarum, et Romae sapientiam relinquunt; de animis humanis, summoque Numine, non disputando sed velut decernendo, ea tradidit, quae vix conjectura assecuti Socrates et Plato immortale sibi nomen compararunt. Atque illiac certe Moses scribendi fecit exordium, quo nos ducit Newtonas, nempe a Deo terrarum orbem et caelestes creante projicienteque globos. Quae velut aequis censoribus rata, aut alibi a nobis excussa, commemorare hoc loco ad rem nostram satis habemus. III.Quod si quemvis minus pingui natum Minerva scire delectat, quale <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 4] —</div> mortalium genus majorem hanc Patriam primo incoleret, et quibus ipse sit proto-Parentibus natus: nostra igitur maxime interest Mosaicos adire fontes, unde digressi nihil nisi immane dubitationis inscitiaeque cahos inveniemus. Illic enim occurrit vera hominis historia, quam elevare e nigro quarundam gentium colore, aut ex Americae incolis liberiores Philosophi perperam conantur<ref>Hist. Phi. t. 6. Tel.</ref>. Illic variorum populorum origo a Bocharto tam bene illustrata. Illic praeclarum pastoralis pacataeque vitae exemplar ductae a principibus orientalium viris in summa morum simplicitate castissimaque Religione. Illic denique vices populi, qui Christianae ac Mahumedanae gentis Parens aliquomodo habendus est. IV. Si quid autem veteris litteraturae calles, magna te admiratione percellet singularis illa consensio, quae inter antiquarum gentium ''traditiones'', ''Mithologiam'', Historiam, atque Mosaica scripta intercedit, ut illa videantur plerumque ex his detorta, utraque vero sibi mutuam opem ferant: quemadmodum doctissimis antiquitatum investigatoribus animadversum est<ref>''Bohartus, Grotius, Clericus, Mazohius, Vossius, Formontius etc.''</ref>. Et tamen multum abest, ut Huetium audiri posse putemus ad unum Mosem, ejusque conjugem aut sororem, ingens Deorum, Dearumque agmen referentem. Ac ne prorsus desiderari in Pentateucho existimes aut orationis praestantiam aut earum disciplinarum opes, quae maximo nunc sunt in honore, scias sublimis styli exempla illic vidisse Longinum; Homerum, docente cl. Pope ''eo divinorem esse, quo ad Mosem propius accedit,'' Wallerii ac J. A. De-Luc gravissimas esse sententias » pleraque naturalis terrarum Historiae » ingentiora facta in Mosaica Historia inveniri, nullum autem ipsi adversari; » ''Colorum seriem ex ordine prismatico in prioribus sacrorum Bibliorum voluminibus descriptam, fortuitam esse non posse,'' judicio Eduardi Delaval, ''sed profectam potius ab accurata rei cognitione''<ref>''Longin''. de sub. dic. ge. sect. 7., ''Pope'' Elog. d'Om., ''Waller'' Theo. de la J. A. ''De-Luc''. Hist. de la Ter. disc. 2., ''Delaval'' Ric. sper. sop. il camb. de'col.</ref>. <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 5] —</div> V. Jamque magna quaedam praecepta est opinio de Pentateuchi veritate quae firmissimis insuper momentis vindicatur. Etenim ejus auctor nullo unquam nimio partium studio erga populares aut tribules suos Levitique ordinis homines tenetur. Familiae decus, propriamque vel rem vel gloriam numquam aucupatur, et praeclara facta sine verborum ornatu, et culpas nulla praetexta caussa describens. Quae in quatuor posterioribus libris ac majore ''Geneseos'' parte continentur, nosse facile potuit, vel ipsis subjecta oculis, vel monumentis testata: loca dico, ubi Patriarchae consederant, effossos puteos, ''lapidum acervos'', sepulchra Majorum, cantica, aliaque id genus. Quae vero ante Diluvium contigisse feruntur, per paucas hominum ''generationes'' fuerant ad posteros transmissa, et jam tum notis aliquibus verisimillime signata. Atque haec, quippe a praesenti Israëlitarum statu plane aliena, cui bono Moses persequeretur, nisi cogeret veritatis amor? Denique fas minime fuit frequentissimam multitudinem in praesentibus potissimum rebus decipi, quas tanti intererat accurate expendere, nisi illa sensibus penitus destituta fingatur. VI. Increduli tamen nihil intentatum relinquentes, ut sacrae Pentateuch Historiae adimant fidem, laudant in primis annales Babyloniorum, Ægyptiorumque libros ad centena usque annorum millia supra Mosaicam conditi orbis ''epocham'' progredientes. Atqui incredibilis ea vetustas posteriori solummodo aetate coepta est ab iis gentibus jactari, quum videlicet a Persis aut Graecis subactae nihil sibi restare viderunt, nisi ut insigni quadam nobilitatis laude compensarent quodammodo damna a victoribus illata. Artes vero, quibus ad illam venditandam usi sunt Berosus, ac Manethon, vel continenti serie percensentes Principum ''Regna'', quae fuerant coaeva, vel ea cyclis potius enumerantes quam annis; artes, inquam, hujusmodi nullo sunt negotio detectae a Marshamo, Pezronio, Newtono, Orygnio, Gaugheto<ref>''Mars''. ca. Ægy. p. 23. ''et seq., Pezr''. antiq. des tems etc. c. 13. ''Nevvt''. Chron. p. 216. ''etc''., Orig. Ch. Ægy. t. 2. ''sect''. 4. c. I., ''Gaug''. de l'orig. des loix etc. ''par. 3. dist. 3. etc''.</ref>. <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 6] —</div> Nec juvat in pyramidibus atque obeliscis Ægyptiacae antiquitatis argumenta quaerere, quando novimus a Peruvianis, ac Mexicanis Imperatoribus operosas aeque res nullo tanto temporis intervallo fuisse ad exitum perductas<ref>''Acosta'' Hist. des Ind. occid. l. 6. c. 14., Hist. gene. des voyag. 13. p. 171. etc.</ref>. VII. Non est tutius apud Sinenses ab adversariis quaesitum effugium. Nam illa antiquitatum Sinicarum pars, innumera prope supra Fo-Hi complectens saecula, inter aniles fabellas est recensenda. A Fo-Hi vero (quem humano capiti dicunt serpentis corpus adjunctum habuisse, aut corpori humano bovinum caput, necnon testudinis dentes) ad Yao incerta est Sinarum historia. Quin et usque ad Guei-Lié-Vam, quadringentis ferme ante Christum annis imperantem, graves adhuc de ea Chronologia suspiciones a Premaro, Gobilio, Orignyo, De-Guignes, ipsisque Sinensibus litteratis moventur<ref>''Prem''. Let. Edif., Gob. Hist. de l'Astr., ''Orig. loc. laud. c. 7., Detig''. Hist. des Huns etc.</ref>; quorum si paullo majorem, quam Auctoris ''quaestionum in Encyclopediam''<ref>Art. Chine.</ref>, rationem habeamus, nemo nos, ut confidimus, opinionis temere antecaptae reprehendet. Et quamvis ab anno ante Æ. V. II. M.CLV., ad quem referri solet prima eclypsis in ''Chou-King'' descripta, Sinas ab hominibus habitatas fuisse ponamus, nihil inde adversus Historiam sacram colligi poterit, quoniam ejusmodi ''epocha'' in Nachoris aevum cadit. VIII. Ab Historia civili ad naturalem descendere cogimur. Magni enim nominis scriptor Buffonius LXXV., minimum, annorum millia huic terrarum orbi tribuenda esse in epochis suis contendit. Tellus, inquit, quippe ''vitrea'' tota, simulque ad aequatorem prominens, fuit olim igne fusa, ac ''vitrefacta''. Nempe eam irruentis cometae impetus a Sole avulsit. Aquae aliquando ad mille et quingentas hexapedas supra praesentem maris libellam globum hunc occuparunt adeo adhuc torrentem, ut tangi manu non potuisset. Tunc innumera procreata est piscium copia, e quorum spoliis con- <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 7] —</div> chyliisque universa calcaria res constat. Quam non igitur temporis diuturnitatem hujusmodi Telluris status postulat? Hanc ''theoriam'' impense amarunt erudituli Religionis osores, rati Mosaicam de orbis primordiis historiam ita prorsus labefactari. IX. Sensit revera disertissimus auctor properandum sibi esse, ut gravem declinaret offensionem, quae Lectorum animis innasci facile poterat; ideoque Bolangerium, Wisthonum, Mailletum secutus, primos illos dies a Mose numeratos pro indefinitis temporum spatiis accipiendos esse docuit. Quae tamen interpretatio impar est illi ''systemati'' cum sacra ''creationis'' Historia conciliando. Quid vero? Tellus olim ''vitrefacta'' dicitur, quod in vitri naturam abire modo queat? Quanta porro dexteritas fuit cometae, ne ipsemet ''vitrificeret'' praecaventis, et duplici hunc globum simul donantis motu, et prohibentis, quominus is paullo post attractionis vi relaberetur in Solem! Piscium conchyliis calcaria res omnis elaborata, dum immensae marmoris moles ne eorum quidem vestigium referunt, et dum ovorum testa, quadrupedum, atque hominum ossa, necnon arborum cineres aut plane, aut majore ex parte calcarii sunt<ref>''Waller, Morveaux etc''.</ref>? Itane praestabat in ''theoria'' undevis labante tot prodigere pulcherrimos orationis flores? X. Nobis quidem semper visum est, non ita facile ope circini, et normae, nonnullisque arithmeticis notis condi Mundum posse. Si quid tamen de Orbis primordiis conjiciendo audere juvat, non est a Mose secedendum: quod Helvetiorum Plinius<ref>''Scheuchzer''.</ref>, Wodwardus, alii intellexerunt. Praetermissis eorum placitis, summi Suecorum philosophi Wallerii ''theoriam'', quam sexagesimum is pressit in annum, opponi Incredulis fidenter posse putamus, quippe Physices, Historiaeque naturalis praesidiis munitam. Quibus autem minus probetur illa docti viri opinio, existimantis aquam esse primigenium terrestrium corporum principium: ii tamen, si sapiunt, tempera- <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 8] —</div> bunt certe ab ea contemnenda. Aliunde, etiam ea missa, probe adhuc ad tuendam Mosaicam narrationem potest in reliquis usurpari hypothesis Walleriana. Quum ecce Whitehurstius, et J. A. De-Luc, alia licet incedentes via, Historiam naturalem cum sacra amice componunt<ref>Rech. sur l'état de la Ter., Hist. de la Ter.</ref>. XI. Ante Buffonium Mailletus Tellurem ad quingenta annorum millia consenuisse scripsit<ref>Tel.</ref>. Inquit enim non piscium modo corpora, sed navium fragmenta in Apennino, aliisque summis montibus reperiri; portus vero a mari paullatim secedere; in dies sensim decrescere aquas, nempe quinque aut sex pollicibus intra bis mille annorum intervallum; longissima proinde saeculorum serie opus fuisse, ut tantopere imminuerentur. Ipse vero doceri in primis a Mailleto vellem, quae tunc regio tulisset homines navibus jam utentes, dum aquae montium fastigiis imminebant? Idoneos etiam quorumdam, quibus ipse nititur, factorum testes poscerem, memorans eum praeceptae opinioni indulgere facilem fuisse in iis, quae de variis hominum speciebus vel mare incolentibus, vel uno solummodo pede, unaque manu instructis refert, Megasthenis, atque Damaichi fabellas aemulatus<ref>''Qui de Indis unoculis etc. scripserunt''.</ref>. Quod si a Ravenna e. c., ac Foro Julii mare secessit, quantum hinc spatii deeruit, tantundem illinc occupavit. Quo vero commigrent aquae sensim inde abeuntes? In caelestes, ait, globos, quorum ea est vicissitudo, ut, veteribus identidem solutis, novi existant; quare Arcades Sole, et Luna priores fuisse dicuntur. Huc autem quum dicendo progressus est, possumus a disputando supersedere. XII. Brydonius, atque facundus Baillyus alia. Brydonius ex variis ''lavae'' stratis ad Catanam, quorum singulis sat crassum imminet stratum telluris, insignem quamdam XIV. M. annorum vetustatem significari putat. Similia <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 9] —</div> habent Ferberus, atque Dietrichius<ref>''Ferb''. Let., ''Dietr''. not.</ref>. Addunt nonnulli post Hamiltonum, et Condaminium vulcanorum vestigia, ubivis ferme occurrere, idque ex ''basaltis'' fieri exploratum: qua posteriori de re id unum dicam, eam opinionem a cl. Le Sage, Ghettardo, Wallerio, aliisque refutari<ref>''Le Sag''. élem. de Miner. t. I., ''Wal. oper. laud. etc''.</ref>. Illud vero prius facto ipso abunde refellitur. Etenim Herculani ad CXII. altitudinis pedes nonnisi vulcanica strata stratis vegetalis humi intercepta inveniuntur; at nondum XVII. saecula effluxerunt, postquam ea urbs mersa est ''lavis''. XIII. Baillyus autem e populo ''Tschouden'' (quem non alium ab ''Atlantico'' esse censet) ad Boream commorante antequam frigerent poli, omniumque gentium parente simul et Magistro, antiquitatem suadere conatur, quae adversus Mosaicos annales pugnat<ref>Lett. á M. ''de Volt''.</ref>. Verum, nisi certior ullus de eo ''populo amisso'' afferatur nuncius, non est cur de ipsius vetustate valde laboremus. XIV. Modo de universali diluvio agendum est ex veteribus historiis aeque, ac praesentibus turbatae naturae monumentis testatissimo. Conchylia enim, quae ad ingentem altitudinem in montibus extant, eleganter, ut solet, ac vere Fontenellius ''Diluvii numismata'' appellat. Gesnerus, Needhamius, Scheuchzerus, Wallerius dicere non dubitant, summam quamdam orbis hujus conversionem aquis partam ex ipsius conspectu demonstrari: cl. Pallas, ut ipsemet testatur, inter absurda commenta diluvii historiam habendam esse duxerat, donec Siberiam perlustrans, et nactus Rhinocerontum, atque Elephantum cadavera pelle adhuc tendinibusque donata, quippe frigore concreta, coactus est subitam quamdam, atque universalem aquarum exundationem fateri<ref>''De Font''. Eloge de Leib., ''Ges''. de Petrif. ''par. 2. c''. 20. ''Need''. ''Mém de l'Acad. de Prus''. ''t''. I. p. 166., ''Sch''. Ph. sacr. p. 48., ''Wal. lo. laud''., ''Pal''. observ. sur les mont.</ref>. Si qua autem tantae illius vicissitudinis adjuncta <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 10] —</div> Moses describit non ita facile hypothesibus explicanda, rogandi erunt adversarii, ut aliquid supremo Numini agendum adhuc permittant. XV. Itaque tantopere licet exagitata Pentateuchi veritas undevis constat. Jam vero eorum multa, quae Moses praestitit, tribui naturae viribus non possunt. Moses igitur a supremo Numine missus, ipsiusque interpres fuit; ac propterea Pentateuchus est ejus opus, cui doctor, et fautor aderat Deus in condenda regendaque Hebraica Civitate. ''Miraculum edite'', inquiebant Belgis Hottentotae, ''fatebimur nobis vos longe praestare''. His minus necessarium ducimus in praesens addere quae de Pentateuchi vaticiniis vulgo solent in medium afferri; aut graves huc iterum revocare conjecturas, quas pro hujus codicis Divinitate sublimis offert, ac plane, iis temporibus, singularis doctrina Mosis de Divino Numine, de morum scientia, de civilis juris disciplina. <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 11] —</div> {{Centrato|DE VIRTUTIBUS THEOLOGICIS }} {{Rule|10em}} I. ''Domus Dei credendo fundatur, sperando erigitur, diligendo perficitur'', scite non minus, quam vere ait S. Augustinus<ref>''Sermone 27''.</ref>. Itaque Theologiae nostrae summa est Fides, Spes, Caritas, quae Theologicae Virtutes dicuntur, et sunt. Fide ad Deum accedimus, Spe jam ante adeptionem quodammodo tenemur, Caritate cum eo copulamur. ''Est autem Fides'', inquit Paulus<ref>''Hebr. XI''.</ref>, ''sperandarum substantia rerum argumentum non apparentium''. Apostolicis hisce verbis insigniter abusus est Auctor Epistolarum de religione essentiali homini, quum Fidem esse dixit ''evidentem de divinitate, ejusque essentialibus attributis perceptionem'', adeout, si illius essentiam spectes, ea nihil aliud sit, quam ''certitudo naturali cognitione nixa, quam nos de attributis supremi Entis assequi possumus''. Verum nemo est, qui non videat, quo demum spectarit sua hac Fidei definitione anonymus auctor: eo certe, ut unacum Divina revelatione omnia Religionis nostrae mysteria de medio tolleret. Hoc impium illius consilium fuit; hoc etiam eorum omnium, qui quum Deistae vocari ament, aut Naturalistae, nostris hisce praesertim temporibus veluti agmine facto, in Divinam revelationem debacchantur. II. Quare, quum tota quanta est Fides nostra Divinae revelationi innitatur, totis viribus enitendum nobis esse in hac nostra tractatione intelleximus, ut si fieri potest, impiorum hominum impetum coërceremus. Brevissime propterea ea ferme omnia, quae hoc loco a Scholasticis pertractari solent, perstringentes, ac studia nostra, conatusque pene omnes adversum Deistas, et incredulos convertentes, revelatae religionis vindicias viriliter suscipiendas esse duximus. Deistas vero quum dicimus, eos tantum in prae- <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 12] —</div> sentia intelligendos esse volumus, qui cetera ferme omnia nobiscum admittentes, doctrinam quamcumque divinitus datam inficiantur. ''Hi enim'', inquit Clarkius, qui Deistas omnes in quatuor veluti classes tribuit<ref>''De reli. n. et r. cap''. 2.</ref>, ''soli sunt, cum quibus est disputandum, ut veritatem Christianae Religionis, ejusque cum puriori rectae rationis lumine conformitatem fateri cogantur''. Principio igitur statuimus, potuisse Deum aliquas veritates hominibus manifestare, eaque propter Divinam revelationem, absolute, ut ajunt, possibilem esse; hanc vero Divinam revelationem, quam possibilem dicimus, continere etiam posse veritates aliquas, seu mysteria, quae naturalem hominis intelligendi facultatem longissime superent. III. Desipit autem Baelius, desipiunt Increduli omnes, quum contendunt nihil supra rationem esse, quin etiam simul contra rationem sit; proptereaque quidquid humanam rationem excedit, eidem quoque adversari. Divina quippe revelatio nullas quidem ejus generis veritates, seu mysteria, quae recte institutae rationi repugnent, complecti potest; potest nihilominus aliquas nobis veritates proponere, quae licet nativas humanae intelligentiae vires superent, cum ratione tamen minime pugnent. Atque hujusmodi esse dicimus Fidei nostrae mysteria. Sed enim monemus ea duntaxat Deistarum argumenta hic nos diluenda suscipere, quibus illi generatim eorundem mysteriorum repugnantiam conantur ostendere. IV. Quoniam ergo ambigendum non est, quin potuerit Deus utriusque generis veritates hominibus revelare, videndum jam, num haec earundem manifestatio necessaria nobis sit. Deistae naturae legem perfectam adeo praedicant, ut ad vitam recte, beateque instituendam omnia prorsus moralis principia, atque praecepta subministret, perspicuam vero ita, atque evidentem, ut omnibus, incultis licet, ac rudibus, obvia sit, nihilque propterea omnino esse, quod eidem adjici possit. Nos contra demonstra- <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 13] —</div> mus in ea, in qua nunc positi sumus, naturae conditione, legem, seu religionem naturalem, sive pro peculiari cujuscumque hominis ratione, sive pro ratione Philosophorum opera, ac studio exculta eadem accipiatur, satis non esse ad ea omnia, quae ad ipsam pertinent, cognoscenda, atque adeo Divinam revelationem hominibus maximopere necessariam esse. Quod si de iis veritatibus quaestio instituatur, quae naturali rationis lumine cognosci nullatenus possunt, ostendimus tantundem nobis opus esse, ut earundem notitia divinitus instruamur, quantum necesse habemus, tum certo constituere, qui cultus Deo exhibendus sit, tum certo nosse, qua via, atque ratione peccatorum suorum veniam abs Deo ipso consequi quisque possit. V. Ex quo vero tantopere necessaria hominibus sit divina revelatio recte concludere se posse arbitrantur revelatae religionis indices, ean reapse nobis factam esse, quoniam providentissimus Deus in iis, quae necessaria sunt, deest nemini. At enim, quum earum una sit haec quaestio, quas facti esse dicimus, non metaphysicis rationibus, sed eo argumentorum genere dijudicanda est, quae moralia appellantur. Itaque quum Christianam Religionem existere nemo sit, qui audeat inficiari, doctrinam, quam Christiana Religio profitetur, Divinam esse iis omnibus argumentis, invictissimis sane, atque firmissimis, quae credibilitatis motiva dici solent, comprobamus. Verum quia tantum nobis temporis non fuit, ut singulatim omnia ab Incredulorum cavillationibus vindicaremus; idcirco cetera summatim veluti perstringentes, eorum unum dumtaxat rei nostrae comprobandae omnium fortasse accommodatissimum, ex Christi scilicet miraculis instructam diligentius expendendum suscipimus. VI. Sed altius repetenda res est, ut id, quod nobis propositum est, validissime perficiamus. ''Miraculum'', ait Angelicus<ref>''I. par. quaest. 110. art. 4''.</ref>, ''proprie dicitur, cum'' <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 14] —</div> ''aliquid fit praeter ordinem naturae. Sed non sufficit ad rationem miraculi si aliquid fiat praeter ordinem naturae alicujus particularis. Ex hoc ergo aliquid dicitur esse miraculum, quod fiat praeter ordinem totius naturae creatae''. Hanc miraculi definitionem ut permultis aliis, quae circumferuntur praeponamus, non D. Thomae tantum auctoritas facit, verum etiam ipsa, quae in hominum animis indita, et quasi consignata est, miraculi notio. Jamvero, quum ipsis etiam fatentibus Deistis, quibuscum agimus, Deus omnipotens sit, atque liberrimus, veri autem nominis miracula omnium caussarum naturalium vires supergrediantur, quis ibit unquam inficias, Deum vera miracula facere posse, ipsumque solum propria virtute posse? VII. Verum etsi tradita a nobis miraculi definitio ceteris omnibus aptior sit, atque validior ad incredulos homines revincendos; quia tamen non omnibus peraeque probatur, ne inde propterea elabendi ansam eripiant Deistae, continuo alterum constituendum esse ducimus, in quo omnes convenire necesse est, nimirum vera miracula ad impiam aliquam, aut falsam doctrinam confirmandam ita aliquando fieri non posse, ut ineluctabili deceptioni locus sit. Videlicet ''quum operatio miraculosa sit quoddam divinum testimonium indicativum divinae virtutis, et veritatis'', ut inquit D. Thomas<ref>''Quaes. 6. de mirac. inter disput. art.'' 5.</ref>, ''contingere non potest'', ita idem S. Doctor<ref>''Quolibet 2. quaest 4. art. 6.''</ref>, ''quod aliquis falsam doctrinam annuntians vera miracula faciat, sic enim Deus esset falsitatis testis, quod est impossibile''. Quaproter quaecumque demum malis spiritibus tribuatur vis, existimandum non est eos aliquando ita sibi ipsis relinqui, ut eorum ministerio in falsae doctrinae confirmationem miracula patrentur, quin Deus sua bonitate caveat, ne homines, si modo ipsi etiam velint, decipiantur. Nam ''si daemonibus'', concludit Angelicus<ref>''Priori loco laudato''.</ref>, <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 15] —</div> ''quorum est tota voluntas ad malum, aliqua potestas daretur faciendi miracula, Deus falsitatis eorum testis existeret, quod divinam bonitatem non decet''. VIII. Itaque quodcumque ex his verum sit (utrumque autem fortasse verissimum est, aut saltem postremum extra omnem dubitationem esse debet) Christianae Religionis doctrina non potest esse nisi divinitus revelata, modo Christus missionem suam a Deo patre, eamque doctrinam, quam Discipulis tradidit, tamquam ab ipso Patre acceptam verissimis, certissimisque miraculis confirmarit. Atqui rem ita esse invicte prorsus, atque evidenter demonstramus. Nedum vero ea omnia, quibus generatim Increduli splendidissimis Christi miraculis tenebras offundere conantur, refutamus argumenta; sed etiam speciatim praeclarissimum illud prodigium, quo Lazarum a mortuis excitavit, abs Woolstoni calumniis vindicamus. IX. Et quoniam Augustino adfirmante<ref>''Tract. 91. in Joan''.</ref>, ''illud quod die tertia in carne, in qua occisus fuerat, de sepulchro se reddidit vivum, superat etiam cuncta, quae fecit'' Christus, idcirco peculiariter quoque tanti prodigii veritatem in tuto collocamus; veruntamen itaut non illud inquiramus contra Spinosam, utrum necne Christi resurrectio allegorice intelligenda sit, sed illud tantum iis argumentis, quibus de alicujus facti certitudine indubie constare potest, adversus Woolstonum statuamus, Christum videlicet revera a mortuis resurrexisse. Ex quibus omnibus firmissime efficimus quod erat propositum, Christi scilicet doctrinam divinam esse; eaque propter, quum Christiana Religio doctrinam Christi profiteatur, existere in ipsa Christiana Religione doctrinam divinitus datam. X. At si divina est Christiana Religio, vera etiam sit necesse est. Quis enim unum ab altero sejungere se posse arbitretur? Verum quia eadem <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 16] —</div> Christiana Religio tum in se spectari potest, tum cum aliis sectis, quas Antichristianas vocamus conferri, propterea illud etiam adversus Naturalistas demonstramus, Religionem scilicet Christianam non in se tantum evidenter credibilem esse, atque adeo evidenter quoque veram, sed etiamsi cum iisdem illa sectis comparetur; ita nempe, ut evidenter constet evidentia proprie dicta, extrinseca tamen, et quae credibilitatis solet appellari, eum rectissime agere, qui Fidem Christianam veram esse judicet, ceteras vero Antichristianas Religiones falsas, prudentique assensu prorsus indignas. Hanc autem comparationem potissimum instituimus cum Polytheismo, Mahumetismo, atque Deismo; nam ad Hebraicam religionem quod attinet, de iis doctrinae capitibus, in quibus vehementer adeo cum Christiana Religione pugnant Judaei, non est hic disserendi locus. XI. His probe constitutis, tria sunt, quibus tanquam totidem corollariis rem nostram omnem contra Deistas absolvimus: hoc primum: veram Religionem revelatam unicam tantum esse, nec multiplicem esse posse: illud iterum, extra veram Religionem revelatam aeternam salutem consequi neminem posse: postremum denique, quod cum duobus aliis, ceterisque fere omnibus, quae hactenus posita sunt, conjunctissimum est, nemini, qui Christianam Religionem non susceperit, aeternae felicitatis praemium reponendum esse. Errant igitur, ac vehementer errant ii omnes, quos Indifferentistas, vel Latitudinarios proprie dictos, seu Latiores, aut etiam Moralistas vocare consuevimus, quum Religiones omnes uti aeque bonas, ac salutares habendas esse impie effutiunt. Quapropter Baelium, qui horum Indifferentistarum caussam pluribus egit, contendentem, tum eos, qui unum, verumque Deum coluerint eo modo, quo ipsi a se colendum esse existimaverint, licet omnem omnino Divinam revelationem rejecerint; tum alios, qui Paganismi erroribus implicati fuerint, modo ea accurate praestiterint, quae a se peragenda esse cognoverint, salutem aeternam consecuturos, Baelium, inquam, haec contendentem undique exagitamus. XII. Fidei nostrae fundamento altissime posito, facile est totam Chri- <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 17] —</div> stianae, atque etiam Catholicae Religionis molem firmis omnino nexibus superstruere. Nos de ejusdem fidei actibus duntaxat disserentes, quoniam docente Apostolo<ref>''Ad Rom''. 10.</ref>, ''corde creditur ad justitiam: ore autem confessio fit ad salutem'', propugnamus in primis Fidem supernaturalem, atque explicitam in Deum gratiae auctorem ad aeternam salutem consequendam absolute necessariam esse, deinde vero interioribus Fidei actibus exteriorem etiam adjungendam esse ejusdem Fidei professionem. Duo autem sunt, quae ea de re nobis in sacris litteris observanda proponuntur, quorum altero jubemur, Christum coram hominibus confiteri, vetamur altero Christum aliquando negare. Quare dubitari haud potest, quin adfirmante praecepto teneamur Fidem aliquando exterius profiteri: negante vero unicuique vetitum sit Fidem ipsam aliquando exterius abnegare. Quoniam autem ea est negantis praecepti natura, ut quocumque tempore obliget, hinc nemini unquam licet Fidem exterius quacumque demum de caussa ejurare, etiamsi Fides ipsa interius retineatur in corde. XII. Sed frustra Fides primae veritati innixa alterius vitae bona nobis detegeret, nisi eo usque assurgere posset Spes nostra, ut aeternam illam lucem, ac praemonstrata futurae gloriae praemia se certo consecuturam consideret. Quare quum per fidem, inquit D. Thomas<ref>2. 2. ''quaest. 17. art.'' 7.</ref>, ''nobis innotescit, quod ad vitam aeternam possumus pervenire, eo quod ad hoc paratum est nobis Divinum auxilium'', tum demum certissimam spem concipimus fore, ut omnipotens, ac beneficentissimus Deus, qui alterius vitae bona, aspera licet, atque ardua, credentibus simul revelavit, atque pollicitus est, promissa fidelissime persoluturus sit. ''Debet'' autem, ut cum magno Gregorio loquamur<ref>''Lib. 29. Moralium cap.'' 9.</ref>, ''debet profecto non solum in Spe esse securitas, sed etiam timor in conversatione, ut et illa certantes foveat, et'' <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 18] —</div> ''iste torpentes pungat''. Porro Spei actus adultis omnibus praeceptos esse, quis unquam in dubium revocabit? Sed enim non defuerunt quidam Pseudomystici, qui aut pietatem, virtutemque simulantes, aut spiritualis vitae desiderio capti, perfectionis quemdam statum commenti sunt, in quo omne prorsus felicitatis nostrae desiderium, aeternaeque mercedis Spes abjicienda esset. Hos ut refellamus, statuimus Spei Christianae actus in Fidelibus omnibus, ipsisque etiam justis, qui Caritate perfecta instructi sunt, bonos esse, atque commendatione dignissimos. XIV. Fidei, ac Spei actibus manuducimur veluti ad Caritatis actus eliciendos. ''Non enim potest'', ait S. Thomas<ref>I. 2. ''quaest''. 62. ''art''. 4.</ref>, ''in aliquid motus appetitivus tendere vel sperando, vel amando, nisi quod est apprehensum sensu, aut intellectu; per Fidem autem apprehendit intellectus ea, quae sperat, et amat. Similiter ex hoc ipso, quod homo sperat de aliquo, procedit ad amandum ipsum''. Profecto totis omnino viribus diligendum esse Deum, qui audeat inficiari, is etiam neget necesse est primum, et maximum totius legis mandatum. Quamvis tamen id nemo apertis verbis negare ausus sit; dolendum nihilominus nonnullos Theologos novam, atque erroneam sententiam excogitasse, qua praecepto caritatis erga Deum sin minus verbis, re tamen ipsa sustollere visi sunt. Quorum propterea opinandi licentiam, quum eo potissimum recidat, ut velint Divino Caritatis praecepto non aliquem amoris actum formalem, ut ajunt, atque explicitum praeceptum esse, sed integram tantum mandatorum Divinae legis observantiam, ut comprimamus, pluribus evincimus interiorem affectum, et explicitum Caritatis actum necessarium esse hominibus ratione utentibus ad aeternam salutem adipiscendam. <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 19] —</div> {{Centrato|DE EUCHARISTIA. }} {{Rule|10em}} I. Mysterium fidei, quo sub panis, vinique symbolis verum Christi corpus, et sanguis contineri creditur, antiquo Ecclesiae usu ''Eucharistia'' dictum est, sive ut innuatur mutatio donorum, in quibus gratiae actae sunt, quasi ''Eucharistica'' facta, sive ut in eo latens significetur Christus omnis gratiae auctor, et fons. Mysterium certe et propter summam sui excellentiam, et propter rei dignitatem nunquam sine maxima gratiarum actione (quod etiam ad nominis explicationem facit) ad Christi ipsius exemplum celebrandum. II. Tantae rei in temporum plenitudine implendae significatio ab omni aetate praecessit. In lege naturae Melchisedechi sacerdotium typus sacerdotii Christi fuit, nusquam nisi in Eucharistiae institutione completus; quod et rerum, factique analogia, veterum Hebraeorum doctrina, constans traditio Patrum commonstrant. Malachias vero ultimus antiqui foederis Prophetarum ita novam oblatione, veteribus repudiatis, in omni loco a gentibus sacrificandam describit, ut qui ibi Eucharistiam non agnoscat, non aliud habere possit illustrius novae legis, novique sacerdotii signum. III. Quod longius futurum antiqua visio prospexit, proxime ab se faciendum Christus edixit, quum Joannis 6. se daturum carnem, et sanguinem suum in cibum, et potum hominibus professus est. Nihil apertius, et confirmatius vel in ipsa repugnantium turba a Christo assertum fuit. Hinc mirum Calvinianos confessos ibi de coena sermonem esse ad fictitios, et imaginarios tropos, quibus veritas carnis, et sanguinis Christi negatur, detorsisse, quod est tam perspicue propositum. Lutherani vero, et si qui alii etiam e nostris olim affirmarunt nihil ejusmodi ad Eucharistiam pertinere, cum ipsa re, et communi veterum sensu refutantur, tum etiam vel ipsorum Magdeburgensium judicio, quibus ea probata sententia: ''hic demum videri Christum ob crassitiem Capharnaitarum orationem suam ad'' <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 20] —</div> ''coenam deflexisse, et quasi de ea, quam esset instituturus, prophetasse, qua partes coenae distincte, et aperte exprimuntur, et prius non sic fuerat locutus etc''. Hist. Magdeburg. Cent. I. cap. de coena. IV. Implevit autem Christus, quod promisit. Etenim in postrema coena corpus suum sub panis specie, sanguinem sub vini signo se Apostolis dare ad esum, et potum testatus est, iisdemque, ut idem in posterum facerent, auctor fuit, ita verba verbis, factum promissioni subjiciens, ut dubitari non possit, quin quidquid dixerat, fuerit impletum. Rem etiam confirmant trium Evangelistarum in ea re enarranda consensio, institutionis adjuncta, sufficienda typico paschati veritas, naturalis, et obvius, neque ulla de caussa turbandus verborum sensus, et alia id genus, quae si adhuc ad mysticas explicationes transferantur, ut ''signum rei signatae nomen accipiat'', quod placet Calvinianis, nihil sit ultra in Scripturis, quod non possit ad arbitrarios sensus inflecti. V. Christus ipse excitatus a mortuis imo et in caelum receptus, rem adhuc comprobavit luculentius, ut non modo de opere, quod perfecerat, non dubitaretur, sed nec de ejusdem stabilitate, quod scilicet in perpetuum volebat in Ecclesia obtinere. Idem enim ipse Paulum docuit, quae antea gesserat, atque ita porro, ut idem, quod tres Evangelistae, referat, et sic determinate, ac certo, ut, qui facto non aderat, Apostolus credat; nec id solum, sed etiam inde causam bis repetat, cur Corinthios idolorum culturae aliquo adhuc modo addictos, nec, uti par est, se in Domini mensa gerentes, ex ejusdem corporis, et sanguinis veritate coarguat. Argumentum omni exceptione majus, quo non solum summa, quae esse possit, fides rei conciliatur, sed simul ostenditur, quemadmodum nihil de propositae rei natura detrahat ejusdem Christi in coelos ascensus, post quem scilicet et eadem veritas a Christo tradita, et a Paulo ipso credita tam graviter Corinthiis inculcata est. Hinc nihil mirum, si quod tanta auctoritate propositum fuit, ab Ecclesia ad haec usque tempora, uti oportebat, fuerit religiosissime custoditum. <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 21] —</div> VI. Ita porro se se habuit res. Christus accepit panem (primam Eucharistiae conficiendae materiem), qui communiter eo nomine, et maxime in coena legali venire consuevit, triticeum nempe, ut praeter Hebraeorum in sua re doctrinam perpetua Ecclesiae fides tradit; quod quidem adeo ad rei necessitatem pertinere creditum est, ut subtracto frumento, seu tritico olim in Ecclesiis Libyae terribile, et incruentum sacrificium cessaverit. ''Concil. Chalced. act''. 3. Etsi autem ejusmodi panis, quo ad Eucharistiam usus est Christus, azymus fuerit, qualis tantum ad coenam agni assumendus erat, quocumque tempore illa celebraretur; tamen, quod ad ejus veritatem attinet, nihil refert fermento imbutus sit, manente in utroque vera panis natura, quod etiam pervetusto Orientis, et Occidentis usu compertum est, licet cuique nunc conficienti omnino servandus sit propriae Ecclesiae ritus. Hinc absurde prorsus etiamnum ex Graecis nonnulli azymi usum apud nos obtinentem criminantur, qui ipsa Christi actione probatus est. VII. Pani et altera materies adjecta est generali ''calicis'' vocabulo denotata, quo modo innuitur, quem tunc Christus ad Eucharistiam accepit, calicem non fuisse penes rem contentam a legali diversum, de quo dixerat Luc. 22. ''Non bibam de generatione vitis etc''. Hinc Ecclesia adeo existimavit vinum ad Eucharistiam ex hac parte conficiendam pertinere, ut sine illo facta sacrificia, in re alia passim ''nulla, ficta, fallacia'' esse docuerit, eosque, qui ita agerent, ''in perniciosissima haeresi'' versari. ''Epiph. haer. 47., Chrysost. hom. 83. in Matth. etc''. Quamquam autem Christus et aquam admiscuisse credatur, quod ex ritu etiam coenae legalis est; nulla tamen necessitate id fieri Eucharistiae, neque ex divino precepto, sed tantum ex Ecclesiae praescripto, et quidem ad Christi exemplum, et ob mysticas significationes, antiqua traditio docet. VIII. Verba, quibus Christus Eucharistiam instituit, quod ad panem attinet, notissima sunt, nempe ''hoc est corpus meum'', respectu calicis, ''hic est sanguis meus etc''. vel calix sanguinis mei etc. vel ut alio, sed in re <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 22] —</div> persimili modo a Luca, et Paulo referuntur. Frustra ex Graecis, immo etiam ex Latinis nonnulli ad veram consecrationem preces insuper quaerunt Liturgiae. Verba Christi efficiunt id, quod significant. Hinc illae ad apparatum quidem, ad rei dignitatem, majestatemque commendandam requiruntur, non autem ut vere consecrent. Quum autem ea Christi verba omnino significent, quod exhibebat, corpus esse, et sanguinem suum; nulla est dubitatio, quin eorum virtute fiat conversio elementorum, idest totius substantiae panis, et vini in substantiam corporis, et sanguinis Christi, manentibus tantum rerum impressionibus, vel speciebus, quae idcirco conversio, ut eam adversus Lutheranos defendimus, convenienter, et proprie a Catholica Ecclesia ''transubstantiatio'' est appellata. IX. Quamvis autem illorum verborum virtute donorum conversio solum in corpus, et sanguinem Christi fiat, non tamen inde impediuntur, quae necessario venire debent vi naturalis connexionis. Nunquam enim humana Christi natura sine divinitate fuit, nec vero subsistere vel ad momentum potuit. Rursus et in corpore glorioso humanae naturae partes distrahi nequeunt aut separatim existere ob virtutem vitae insolubilis. Quo fit, ut in resurrectione Christi, ubi corpus, ibi sanguis, et anima sit, ac vicissim, et simul cum omnibus praesentissima divinitas, qua universa sustententur, et sine qua nihil quidquam ejusmodi potest existere. Hinc propterea admirabili modo totus, et integer Christus in Eucharistia est; et sub singulis cujusque speciei partibus, separatione facta, ut ideo qui unam percipit, aut unius tantum speciei partem, totum ipsum percipere Christum credendus sit. X. Ita vero instituit Christus Eucharistiam, ut simul sacrificium esset, et sacramentum; sacrificium quidem, dum consecratur, et offertur, et pro nobis datur idem ipsum: corpus, et sanguis, qui pro nobis oblatus in cruce. Quo fit ut licet ratio offerendi, utpote incruenta, diversa sit, idem tamen cum cruce sit sacrificium, quod et in ultima coena per anticipationem oblatum. Modus enim sacrificiorum ut in omni statu, ita et in hoc singulari ratione a Deo est, qui idcirco utcumque a Deo constitutus fuerit, <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 23] —</div> Hinc quaecumque superius de veritate Eucharistiae a veteribus praesignata sunt, ea omnia huc revocantur, etiam qua peculiari ratione sacrificium est. XI. Sacramentum autem dicitur Eucharistia, quatenus consecrata est, atque adeo, dilapsa etiam sacrificii actione, manere intelligitur; sacramentum, inquam, quia sub visibili panis, et vini specie invisibile donum, nempe Christum ipsum nobis exhibet. In eo nihil de divino auctore, de signo sensibus subjecto, de gratiae promissione per conjunctionem cum Christo, quae adeo perspicua in Evangelio sunt, laborandum. Tantum affirmamus a certissima Scripturarum, et Patrum auctoritate desciscere Lutheranos, qui solum in usu coenae Christum praesentem constituunt, quum et ante ejusmodi usum se in Eucharistia adesse Apostolis apertissime significaverit, et aliunde quae semel consecrata sunt symbola, ut fert consecrationis natura, tandiu permanere intelligantur, quandiu res ipsa consecrata permanet, seu permaneret ibi substantia panis, et vini, si adesset. XII. Ex hoc autem patet, quemadmodum Christus non in sacrificio solum, consecratione peracta, sed etiam in sacramento omnino adorandus sit tam interiore, quam exteriore, ut inquiunt, ''latriae'' cultu, cujus rei caussa ipsius est ibi in sacrificio, et sacramento praesentia. Frustra Lutherani quidam in hac caussa repugnant. Christus ex generali Patris mandato adorandus est, ubicumque adest. Res etiam innumeris Scripturarum exemplis est comprobata. Agnoverunt id ex Lutheranis plures; Calviniani vero antiquiores plerique omnes, si quidem Christus credatur praesens in Eucharistia, omnino adorandum esse senserunt; quod etiam tam ''ratione juris'', quam ''facti'' ex Romanae Ecclesiae doctrina sequi recentiores quidam aperte professi sunt. Hinc sibi ipsis contradicunt Lutherani, qui praesentem credentes non adorant, et Juriaeus, qui meliorem esse affirmat in hac re Lutheranorum non adorantium, quam Catholicorum adorantium caussam, cum certissimis religionis principiis repugnat, tum vero nihil habet vel in ipsa Lutheranorum caussa, in quo tuto possit, ipso eorumdem judicio, consistere. <div style="text-align: center; color: #777; font-size: 85%; margin: 25px 0; letter-spacing: 1px;">— [pag. 24] —</div> XIII. Fructus sacrificii est, ut ejus oblatione peccata expientur, nobisque concilietur Deus, eaque simul obtineantur, quae ad salutem tam nostram, quam aliorum sunt; sacramenti autem finis, ut eo alamur ad vitam, quod significat ipse cibi, et potus, in quibus Eucharistia constituta est, ordo, et analogia. Qui sacrificium offert, de eodem etiam particeps fieri debet ex Christi praecepto, quod per symbolorum perceptionem fit; id, quod etiam efficitur totius ejusdem Ecclesiae nomine, cujus est minister; qua de caussa nullum apud nos privatum sacrificium est, quod dicunt Lutherani, sed omne habetur commune, quippe quod ad universam pertineat redemtam civitatem, quae simul cum sacrificio conjungitur, et offertur Deo. Interim quia quilibet debet vehementer optare cum Christo jungi, ita et de ejus sacramento nutriri, quod ejusdem Christi est. Ecclesia autem determinavit tempora, quibus id ipsum ex Dei mandato necessario praestandum sit. Etsi vero non conficientibus interdictus sit calicis usus, quod justis de caussis ab Ecclesia factum est, nullo ex adverso resistente Divino praecepto; tamen nihil fraudantur eo, quod ad utilitatem ex se pertinet sacramenti, in quo videlicet totus, et integer Christus sub utraque specie est. XIV. Christus autem voluit hoc sacrificium, et sacramentum perfici, eoque ipsius mortem annuntiari, ''donec veniat'', ut habetur ex Paulo 1. Cor. 11. Ergo et ab illo debuit ministrorum in Ecclesia se se proxime excipientium successio constitui; quod et in postrema coena factum est, dum id juris Apostolis, et eorum in Sacerdotio successoribus dedit, ut nimirum et sacrificium, et sacramentum possent efficere. Interea quod de eorum perpetuitate dixit Christus, et in illis maxime rerum adjunctis, in quibus videbatur illud supra omnem fidem esse, nos jam ad nostram usque aetatem productum videmus, et impletum; quod etiam maximam conciliare debet fidem aliis omnibus, quae de Eucharistia a Christo dicta sunt. Quod vero attinet ad congruum ejus ministerium, Ecclesia pro jure, quod habet, caeremonias statuit, quae ad rei dignitatem pertinere visae sunt, quarum cum multae ex Apostolica traditione descendant, tum vero nullae ex illis sunt, in quibus religio, et sanctitas non eluceat. <br> csvlk0u6jsb46racxkk6rezb70jbwvx 828 83606 270730 2026-06-12T01:44:06Z Denis Gagne52 19996 Paginam instituit, scribens 'local p = {} local args = {} function p.IndicePhrase(frame) --function p.IndicePhrase() args = frame.args if args[1] == nil then args = frame:getParent().args end local text = args[1] local counter = 0 -- Numérotation sans espace entre le chiffre et la phrase local numbered = text:gsub("(%s*%u.-[%.%!%?])", function(sentence) counter = counter + 1 -- Supprime les espaces au début de la phrase sentence = sentence:gsub("^%s+", "") return...' 270730 Scribunto text/plain local p = {} local args = {} function p.IndicePhrase(frame) --function p.IndicePhrase() args = frame.args if args[1] == nil then args = frame:getParent().args end local text = args[1] local counter = 0 -- Numérotation sans espace entre le chiffre et la phrase local numbered = text:gsub("(%s*%u.-[%.%!%?])", function(sentence) counter = counter + 1 -- Supprime les espaces au début de la phrase sentence = sentence:gsub("^%s+", "") return ' ' .. '^{' .. counter .. '}' .. sentence end) return mw.text.trim(numbered) --each sentence will be numbered end return p gj1y9vlvhvybsoh0dmcd539bkzscpol 2 83607 270733 2026-06-12T06:15:15Z Shenme 17647 Salvataggio a vuoto 270733 wikitext text/x-wiki <!DOCTYPE html> <html lang="en"> <meta charset="utf-8"> <title>Wikimedia Error</title> <style> * { margin: 0; padding: 0; } body { background: #fff; font: 15px/1.6 sans-serif; color: #333; } .content { margin: 7% auto 0; padding: 2em 1em 1em; max-width: 640px; display: flex; flex-direction: row; flex-wrap: wrap; } .footer { clear: both; margin-top: 14%; border-top: 1px solid #e5e5e5; background: #f9f9f9; padding: 2em 0; font-size: 0.8em; text-align: center; } img { margin: 0 2em 2em 0; } a img { border: 0; } h1 { margin-top: 1em; font-size: 1.2em; } .content-text { flex: 1; } p { margin: 0.7em 0 1em 0; } a { color: #0645ad; text-decoration: none; } a:hover { text-decoration: underline; } code { font-family: sans-serif; } summary { font-weight: bold; cursor: pointer; } details[open] { background: #970302; color: #dfdedd; } .text-muted { color: #777; } @media (prefers-color-scheme: dark) { a { color: #9e9eff; } body { background: transparent; color: #ddd; } .footer { border-top: 1px solid #444; background: #060606; } #logo { filter: invert(1) hue-rotate(180deg); } .text-muted { color: #888; } } </style> <meta name="color-scheme" content="light dark"> <div class="content" role="main"> <a href="https://www.wikimedia.org"><img id="logo" src="https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-logo.png" srcset="https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-logo-2x.png 2x" alt="Wikimedia" width="135" height="101"> </a> <div class="content-text"> <h1>Error</h1> <p>Not Found</p> </div> </div> <div class="footer"><p>If you report this error to the Wikimedia System Administrators, please include the details below.</p><p class="text-muted"><code>Request served via cp2057 cp2057, Varnish XID 343676383<br>Upstream caches: cp2057 int<br>Error: 404, Not Found at Fri, 12 Jun 2026 06:15:15 GMT<br><details><summary>Sensitive client information</summary>IP address: 2600:1700:4b8:a900:44da:1e1f:4eea:5bd6</details></code></p> </div> </html> t02yk6dlh4kupuezxwvjorjvxbxez5e 2 83608 270734 2026-06-12T06:19:02Z Shenme 17647 Why does formula:“ ‘ end up showing in Categoria:Formulae typographicae ? 270734 wikitext text/x-wiki {{“ ‘}} dmve15ltl89k0kox44vq2xt7jusfed5 14 83609 270735 2026-06-12T11:09:18Z Demetrius Talpa 13304 nova 270735 wikitext text/x-wiki {{Vide|Scriptor:Joseph Dardanelli}} [[Categoria:Opera per scriptores digesta|Dardanelli, Joseph]] kk40gbsey2zerylm3duv9sp2q2l44r8