Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk Epistulae (Marcus Tullius Cicero)/Epistulae ad Atticum/Liber I 0 2671 278902 276437 2026-08-31T18:28:44Z Saumache 27923 278902 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Tullius Cicero |OperaeTitulus= Epistulae |OperaeWikiPagina= Epistulae (Marcus Tullius Cicero) |Annus= annis 67–60 a.Ch.n. |SubTitulus= [[Epistulae (Marcus Tullius Cicero)/Epistulae ad Atticum|Epistulae ad Atticum]] </br>Liber I |Editio=Lipsiae, 1898; [[w:Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana|Bibliotheca Teubneriana]]; [[w:de:Carl Friedrich Wilhelm Müller|C.F.W. Müller]] |Fons=[https://archive.org/details/pbc.gda.pl.Epistularum_ad_Atticum_Cicero_MT/page/1/mode/1up Archive.org] }} {{Liber |Ante= |AnteNomen= |Post= Liber II |PostNomen= ../Liber II }} <div class="text"> {{c|{{x-maior|{{ancora+|I.}}}}<br>''Scr. Romae m. Quint. a. 689 (65).''<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|1.1|1}}petitionis nostrae, quam tibi summae curae esse scio, huius modi ratio est quod adhuc coniectura provideri possit. prensat unus P. Galba. sine fuco ac fallaciis more maiorum negatur. ut opinio est hominum, non aliena rationi nostrae fuit illius haec praepropera prensatio. nam illi ita negant vulgo ut mihi se debere dicant. ita quiddam spero nobis profici, cum hoc percrebrescit, plurimos nostros amicos inveniri. nos autem initium prensandi facere cogitaramus eo ipso tempore quo tuum puerum cum his litteris proficisci Cincius dicebat, in campo comitiis tribuniciis a. d. {{sc|xvi}} Kalend. Sextilis. competitores, qui certi esse videantur, Galba et Antonius et Q. Cornificius. puto te in hoc aut risisse aut ingemuisse. ut frontem ferias, sunt qui etiam Caesonium putent. Aquilium non arbitrabamur, qui denegavit et iuravit morbum et illud suum regnum iudiciale opposuit. Catilina, si iudicatum erit meridie non lucere, certus erit competitor. de Aufidio et de Palicano non puto te exspectare dum scribam. {{pn|1.2|2}}de iis qui nunc petunt Caesar certus putatur. Thermus cum Silano contendere existimatur; qui sic inopes et ab amicis et existimatione sunt ut mihi videatur non esse {{graeca|''ἀδύνατον''}} Curium obducere. sed hoc praeter me nemini videtur. nostris rationibus maxime conducere videtur Thermum fieri cum Caesare. nemo est enim ex iis qui nunc petunt qui, si in nostrum annum reciderit, firmior candidatus fore videatur, propterea quod curator est viae Flaminiae. Quae cum erit absoluta, sane facile eum ''ac'' libenter municipia consulem acceperint. petitorum haec est adhuc informata cogitatio. nos in omni munere candidatorio fungendo summam adhibebimus diligentiam et fortasse, quoniam videtur in suffragiis multum posse Gallia, cum Romae a iudiciis forum refrixerit, excurremus mense Septembri legati ad Pisonem ut Ianuario revertamur. cum perspexero voluntates nobilium, scribam ad te. cetera spero prolixa esse his dumtaxat urbanis competitoribus. illam manum tu mihi cura ut praestes, quoniam propius abes, Pompei, nostri amici. nega me ei iratum fore si ad mea comitia non venerit. atque haec huius modi sunt. {{pn|1.3|3}}sed est quod abs te mihi ignosci pervelim. Caecilius, avunculus tuus, a P. Vario cum magna pecunia fraudaretur, agere coepit cum eius fratre A. Caninio Satyro de iis rebus quas eum dolo malo mancipio accepisse de Vario diceret. una agebant ceteri creditores, in quibus erat ''L.'' Lucullus et P. Scipio et is quem putabant magistrum fore si bona venirent, L. Pontius. verum hoc ridiculum est de magistro. nunc cognosce rem. rogavit me Caecilius ut adessem contra Satyrum. dies fere nullus est quin hic Satyrus domum meam ventitet; observat L. Domitium maxime, me habet proximum; fuit et mihi et Quinto fratri magno usui in nostris petitionibus. {{pn|1.4|4}}sane sum perturbatus cum ipsius Satyri familiaritate tum Domiti, in quo uno maxime ambitio nostra nititur. demonstravi haec Caecilio simul et illud ostendi, si ipse unus cum illo uno contenderet, me ei satis facturum fuisse; nunc in causa universorum creditorum, hominum praesertim amplissimorum, qui sine eo quem Caecilius suo nomine perhiberet facile causam communem sustinerent, aequum esse eum et officio meo consulere et tempori. durius accipere hoc mihi visus est quam vellem et quam homines belli solent, et postea prorsus ab instituta nostra paucorum dierum consuetudine longe refugit. abs te peto ut mihi hoc ignoscas et me existimes humanitate esse prohibitum ne contra amici summam existimationem miserrimo eius tempore venirem, cum is omnia sua studia et officia in me contulisset. quod si voles in me esse durior, ambitionem putabis mihi obstitisse. ego autem arbitror, etiam si id sit, mihi ignoscendum esse,<poem>{{c|‘{{graeca|''ἐπεὶ οὐχ ἱερήϊον οὐδὲ βοεΐην''}}’.}}</poem>Vides enim in quo cursu simus et quam omnis gratias non modo retinendas verum etiam acquirendas putemus. spero tibi me causam probasse, cupio quidem certe. {{pn|1.5|5}}Hermathena tua valde me delectat et posita ita belle est ut totum gymnasium eius {{graeca|''ἀνάθημα''}} esse videatur. multum te amamus. {{c|{{x-maior|{{ancora+|II.}}}}<br>''Scr. Romae paulo post ep. 1 a. 689 (65).''<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|2.1|1}}L. Iulio Caesare, C. Marcio Figulo consulibus filiolo me auctum scito salva Terentia. abs te tam diu nihil litterarum! ego de meis ad te rationibus scripsi antea diligenter. hoc tempore Catilinam competitorem nostrum defendere cogitamus. iudices habemus quos voluimus, summa accusatoris voluntate. spero, si absolutus erit, coniunctiorem illum nobis fore in ratione petitionis; sin aliter acciderit, humaniter feremus. {{pn|2.2|2}}tuo adventu nobis opus est maturo; nam prorsus summa hominum est opinio tuos familiaris nobilis homines adversarios honori nostro fore. ad eorum voluntatem mihi conciliandam maximo te mihi usui fore video. qua re Ianuario mense, ut constituisti, cura ut Romae sis. {{c|{{x-maior|{{ancora+|III.}}}}<br>''Scr. Romae ex. a. 687 (67).''<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|3.1|1}}aviam tuam scito desiderio tui mortuam esse et simul quod verita sit ne Latinae in officio non manerent et in montem Albanum hostias non adducerent. eius rei consolationem ad te L. Saufeium missurum esse arbitror. {{pn|3.2|2}}nos hic te ad mensem Ianuarium exspectamus ex quodam rumore an ex litteris tuis ad alios missis; nam ad me de eo nihil scripsisti. signa quae nobis curasti, ea sunt ad Caietam exposita. nos ea non vidimus; neque enim exeundi Roma potestas nobis fuit. misimus qui pro vectura solveret. te multum amamus quod ea abs te diligenter parvoque curata sunt. {{pn|3.3|3}}quod ad me saepe scripsisti de nostro amico placando, feci et expertus sum omnia, sed mirandum in modum est animo abalienato. quibus de suspicionibus etsi audisse te arbitror, tamen ex me cum veneris cognosces. Sallustium praesentem restituere in eius veterem gratiam non potui. hoc ad te scripsi quod is me accusare de te solebat. in se expertus est illum esse minus exorabilem, meum studium nec ''sibi nec'' tibi defuisse. Tulliolam C. Pisoni L. f. Frugi despondimus. {{c|{{x-maior|{{ancora+|IV.}}}}<br>''Scr. Romae in. a. 688 (66).''<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|4.1|1}}crebras exspectationes nobis tui commoves. nuper quidem cum iam te adventare arbitraremur, repente abs te in mensem Quintilem reiecti sumus. nunc vero sentio, quod commodo tuo facere poteris, venias ad id tempus quod scribis; obieris Quinti fratris comitia, nos longo intervallo viseris, Acutilianam controversiam transegeris. hoc me etiam Peducaeus ut ad te scriberem admonuit. putamus enim utile esse te aliquando iam rem transigere. {{pn|4.2|2}}mea intercessio parata et est et fuit. nos hic incredibili ac singulari populi voluntate de C. Macro transegimus. cui cum aequi fuissemus, tamen multo maiorem fructum ex populi existimatione illo damnato cepimus quam ex ipsius si absolutus esset gratia cepissemus. {{pn|4.3|3}}quod ad me de Hermathena scribis, per mihi gratum est. est ornamentum Academiae proprium meae, quod et Hermes commune omnium et Minerva singulare est insigne eius gymnasi. qua re velim, ut scribis, ceteris quoque rebus quam plurimis eum locum ornes. quae mihi antea signa misisti, ea nondum vidi; in Formiano sunt, quo ego nunc proficisci cogitabam. illa omnia in Tusculanum deportabo. Caietam, si quando abundare coepero, ornabo. libros tuos conserva et noli desperare eos ''me'' meos facere posse. quod si adsequor, supero Crassum divitiis atque omnium vicos et prata contemno. {{c|{{x-maior|{{ancora+|V.}}}}<br>''Scr. Romae paulo ante IV K. Dec. 686 (68).''<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|5.1|1}}quantum dolorem acceperim et quanto fructu sim privatus et forensi et domestico Luci fratris nostri morte in primis pro nostra consuetudine tu existimare potes. nam mihi omnia quae iucunda ex humanitate alterius et moribus homini accidere possunt ex illo accidebant. qua re non dubito quin tibi quoque id molestum sit, cum et meo dolore moveare et ipse omni virtute officioque ornatissimum tuique et sua sponte et meo sermone amantem adfinem amicumque amiseris. {{pn|5.2|2}}quod ad me scribis de sorore tua, testis erit tibi ipsa quantae mihi curae fuerit ut Quinti fratris animus in eam esset is qui esse deberet. quem cum esse offensiorem arbitrarer, eas litteras ad eum misi quibus et placarem ut fratrem et monerem ut minorem et obiurgarem ut errantem. itaque ex iis quae postea saepe ab eo ad me scripta sunt confido ita esse omnia ut et oporteat et velimus. {{pn|5.3|3}}de litterarum missione sine causa abs te accusor. numquam enim a Pomponia nostra certior sum factus esse cui dare litteras possem, porro autem neque mihi accidit ut haberem qui in Epirum proficisceretur nequedum te Athenis esse audiebamus. {{pn|5.4|4}}de Acutiliano autem negotio quod mihi mandaras, ut primum a tuo digressu Romam veni, confeceram; sed accidit ut et contentione nihil opus esset et ut ego, qui in te satis consili statuerim esse, mallem Peducaeum tibi consilium per litteras quam me dare. etenim cum multos dies auris meas Acutilio dedissem, cuius sermonis genus tibi notum esse arbitror, non mihi grave duxi scribere ad te de illius querimoniis, cum eas audire, quod erat subodiosum, leve putassem. sed abs te ipso qui me accusas unas mihi scito litteras redditas esse, cum et oti ad scribendum plus et facultatem dandi maiorem habueris. {{pn|5.5|5}}quod scribis, etiam si cuius animus in te esset offensior, a me recolligi oportere, ''teneo'', quid dicas neque id neglexi, sed est miro quodam modo adfectus. ego autem quae dicenda fuerunt de te non praeterii; quid autem contendendum esset ex tua putabam voluntate me statuere oportere. quam si ad me perscripseris, intelleges me neque diligentiorem esse voluisse quam tu esses neque neglegentiorem fore quam tu velis. {{pn|5.6|6}}de Tadiana re mecum Tadius locutus est te ita scripsisse, nihil esse iam quod laboraretur, quoniam hereditas usu capta esset. id mirabamur te ignorare, de tutela legitima, in qua dicitur esse puella, nihil usu capi posse. {{pn|5.7|7}}Epiroticam emptionem gaudeo tibi placere. quae tibi mandavi et quae tu intelleges convenire nostro Tusculano velim, ut scribis, cures, quod sine molestia tua facere poteris. nam nos ex omnibus molestiis et laboribus uno illo in loco conquiescemus. {{pn|5.8|8}}Quintum fratrem cotidie exspectamus. Terentia magnos articulorum dolores habet. et te et sororem tuam et matrem maxime diligit salutemque tibi plurimam ascribit et Tulliola deliciae nostrae. cura ut valeas et nos ames et tibi persuadeas te a me fraterne amari. {{c|{{x-maior|{{ancora+|VI.}}}}<br>''Scr. Romae paulo post IV K. Dec. a. 686 (68).''<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|6.1|1}}non committam posthac ut me accusare de epistularum neglegentia possis; tu modo videto in tanto otio ut par in hoc mihi sis. domum Rabirianam Neapoli, quam tu iam dimensam et exaedificatam animo habebas, †M. Fontius emit HS CCCIↃↃↃ X̅X̅X̅. id te scire volui, si quid forte ea res ad cogitationes tuas pertineret. {{pn|6.2|2}}Quintus frater, ut mihi videtur, quo volumus animo est in Pomponiam et cum ea nunc in Arpinatibus praediis erat et secum habebat hominem {{graeca|''χρηστομαθῆ''}}, D. Turranium. pater nobis decessit a. d. {{sc|iv}} Kal. Dec. haec habebam fere quae te scire vellem. tu velim, si qua ornamenta {{graeca|''γυμνασιώδη''}} reperire poteris quae loci sint eius quem tu non ignoras, ne praetermittas. nos Tusculano ita delectamur ut nobismet ipsis tum denique cum illo venimus placeamus. quid agas omnibus de rebus et quid acturus sis fac nos quam diligentissime certiores. {{c|{{x-maior|{{ancora+|VII.}}}}<br>''Scr. Romae ante Id. Febr. 687 (67).''<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{ancora|7}}apud matrem recte est, eaque nobis curaeest. L. Cincio HS X̅X̅C̅D̅ constitui me curaturum Idibus Febr. tu velim ea quae nobis emisse te et parasse scribis des operam ut quam primum habeamus et velim cogites, id quod mihi pollicitus es, quem ad modum bibliothecam nobis conficere possis. omnem spem delectationis nostrae, quam cum in otium venerimus habere volumus, in tua humanitate positam habemus. {{c|{{x-maior|{{ancora+|VIII.}}}}<br>Scr. Romae post Id. Febr. a. 687 (67)<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|8.1|1}}Apud te est, ut volumus. Mater tua et soror a me Quintoque fratre diligitur. Cum Acutilio sum locutus. Is sibi negat a suo procuratore quicquam scriptum esse et miratur istam controversiam fuisse, quod ille recusarit satis dare amplius abs te non peti. Quod te de Tadiano negotio decidisse scribis, id ego Tadio et gratum esse intellexi et magno opere iucundum. Ille noster amicus, vir mehercule optimus et mihi amicissimus, sane tibi iratus est. Hoc si quanti tu aestimes sciam, tum, quid mihi elaborandum sit, scire possim. {{pn|8.2|2}}L. Cincio HS [20,400] pro signis Megaricis, ut tu ad me scripseras, curavi. Hermae tui Pentelici cum capitibus aeneis, de quibus ad me scripsisti, iam nunc me admodum delectant. Quare velim et eos et signa et cetera, quae tibi eius loci et nostri studii et tuae elegantiae esse videbuntur, quam plurima quam primumque mittas, et maxime quae tibi gymnasii xystique videbuntur esse. Nam in eo genere sic studio efferimur, ut abs te adiuvandi, ab aLus prope reprehendendi simus. Si Lentuli navis non erit, quo tibi placebit, imponito. {{pn|8.3|3}}Tulliola deliciolae nostrae, tuum munusculum flagitat et me ut sponsorem appellat; mi autem abiurare certius est quam dependere. {{c|{{x-maior|{{ancora+|IX.}}}}<br>Scr. Romae Mart. aut Apr. a. 687 (67).<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|9.1|1}}Nimium raro nobis abs te litterae adferuntur, cum et multo tu facilius reperias, qui Romam proficiscantur, quam ego, qui Athenas, et certius tibi sit me esse Romae quam mihi te Athenis. Itaque propter hanc dubitationem meam brevior haec ipsa epistula est, quod, cum incertus essem, ubi esses, nolebam illum nostrum familiarem sermonem in alienas manus devenire. {{pn|9.2|2}}Signa Megarica et Hermas, de quibus ad me scripsisti, vehementer exspecto. Quicquid eiusdem generis habebis, dignum Academia tibi quod videbitur, ne dubitaris mittere et arcae nostrae confidito. Genus hoc est voluptatis meae; quae ''gymnasiode'' maxime sunt, ea quaero. Lentulus naves suas pollicetur. Peto abs te, ut haec diligenter cures. Thyillus te rogat et ego eius rogatu ''Eymolpidon patria''. {{c|{{x-maior|{{ancora+|X.}}}}<br>Scr. Romae ante Quint. a. 687 (67).<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|10.1|1}}Cum essem in Tusculano (erit hoc tibi pro illo tuo: "Cum essem in Ceramico ") verum tamen cum ibi essem, Roma puer a sorore tua missus epistulam mihi abs te adlatam dedit nuntiavitque eo ipso die post meridiem iturum eum, qui ad te proficisceretur. Eo factum est, ut epistulae tuae rescriberem aliquid, brevitate temporis tam pauca cogerer scribere. {{pn|10.2|2}}Primum tibi de nostro amico placando aut etiam plane restituendo polliceor. Quod ego etsi mea sponte ante faciebam, eo nunc tamen et agam studiosius et contendam ab illo vehementius, quod tantum ex epistula voluntatem eius rei tuam perspicere videor. Hoc te intellegere volo, pergraviter illum esse oftensum; sed, quia nullam video gravem subesse causam, magno opere confido illum fore in officio et in nostra potestate. {{pn|10.3|3}}Signa nostra et Hermeraclas, ut scribis, cum commodissime poteris, velim imponas, et si quod aliud ''oikeion'' eius loci, quem non ignoras, reperies, et maxime quae tibi palaestrae gymnasiique videbuntur esse. Etenim ibi sedens haec ad te scribebam, ut me locus ipse admoneret. Praeterea t tibi mando, quos in tectorio atrioli possim includere, et putealia sigillata duo. {{pn|10.4|4}}Bibliothecam tuam cave cuiquam des pondeas, quamvis acrem amatorem inveneris; nam ego omnes meas vindemiolas eo reservo, ut illud subsidium senectuti parem. {{pn|10.5|5}}De fratre confido ita esse, ut semper volui et elaboravi. Multa signa sunt eius rei, non minimum, quod soror praegnans est. {{pn|10.6|6}}De comitiis meis et tibi me permisisse memini, et ego iam pridem hoc communibus amicis, qui te exspectant, praedico, te non modo non arcessi a me, sed prohiberi, quod intellegam multo magis interesse tua te agere, quod agendum est hoc tempore, quam mea te adesse comitiis. Proinde eo animo te velim esse, quasi mei negotii causa in ista loca missus esses; me autem eum et offendes erga te et audies, quasi mihi, si quae parta erunt, non modo te praesente, sed per te parta sint. Tulliola tibi dicm dat, sponsorem me appellat. {{c|{{x-maior|{{ancora+|XI.}}}}<br>Scr. Romae Quint. aut Sext. a. 687 (67).<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|11.1|1}}Et mea sponte faciebam antea et post duabus epistulis tuis perdiligenter in eandem rationem scriptis magno opere sum commotus. Eo accedebat hortator adsiduus Sallustius, ut agerem quam diligentissime cum Lucceio de vestra vetere gratia reconcilianda. Sed cum omnia fecissem, non modo eam voluntatem eius quae fuerat erga te, recuperare non potui, verum ne causam quidem elicere immutatae voluntatis. Tametsi iactat ille quidem illud suum arbitrium, et ea. quae iam tum, cum aderas, offendere eius animum intellegebam, tamen habet quiddam profecto, quod magis in animo eius insederit, quod neque epistulae tuae neque nostra adlegatio tam potest facile delere, quam tu praesens non modo oratione, sed tuo vultu illo familiari tolles, si modo tanti putaris, id quod, si me audies et si humanitati tuae constare voles, certe putabis. Ac, ne illud mirere, cur, cum ego antea significarim tibi per litteras me sperare illum in nostra potestate fore, nunc idem videar diffidere, incredibile est, quanto mihi videatur illius voluntas obstinatior et in hac iracundia offirmatior. Sed haec aut sanabuntur, cum veneris, aut ei molesta erunt, in utro culpa erit. {{pn|11.2|2}}Quod in epistula tua scriptum erat me iam arbitrari designatum esse, scito nihil tam exercitum esse nunc Romae quam candidatos omnibus iniquitatibus, nec, quando futura sint comitia, sciri. {{pn|11.3|3}}Verum haec audies de Philadelpho. Tu velim, quae Academiae nostrae parasti, quam primum mittas. Mire quam illius loci non modo usus, sed etiam cogitatio delectat. Libros vero tuos cave cuiquam tradas; nobis eos, quem ad modum scribis, conserva. Summum me eorum studium tenet sicut odium iam ceterarum rerum; quas tu incredibile est quam brevi tempore quanto deteriores offensurus sis, quam reliquisti. {{c|{{x-maior|{{ancora+|XII.}}}}<br>Scr. Romae K. Ian. 693 (61).<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|12.1|1}}Teucris illa lentum sane negotium, neque Cornelius ad Terentiam postea rediit. Opinor, ad Considium, Axium, Selicium confugiendum est; nam a Caecilio propinqui minore centesimis nummum movere non possunt. Sed ut ad prima illa redeam, nihil ego illa impudentius, astutius, lentius vidi. " Libertum mitto, Titomandavi."''Skepseis'' atque ''anabolai'' sed nescio an ''tautomaton hemon''. Nam mihi Pompeiani prodromi nuntiant aperte Pompeium acturum Antonio succedi oportere, eodemque tempore aget praetor ad populum. Res eius modi est, ut ego nec per bonorum nec per popularem existimationem honeste possim hominem defendere, nec mihi libeat, quod vel maximum est. Etenim accidit hoc, quod totum cuius modi sit, mando tibi, ut perspicias. {{pn|12.2|2}}Libertum ego habeo sane nequam hominem, Hilarum dico, ratiocinatorem et clientem tuum. De eo mihi Valerius interpres nuntiat, Thyillusque se audisse scribit haec, esse hominem cum Antonio; Antonium porro in cogendis pecuniis dictitare partem mihi quaeri et a me custodem communis quaestus libertum esse missum. Non sum mediocriter commotus neque tamen credidi, sed certe aliquid sermonis fuit. Totum investiga, cognosce, perspice et nebulonem illum, si quo pacto potes, ex istis locis amove. Huius sermonis Valerius auctorem Cn. Plancium nominabat. Mando tibi plane totum, ut videas cuius modi sit. {{pn|12.3|3}}Pompeium nobis amicissimum constat esse. Divortium Muciae vehementer probatur. P. Clodium, Appi f., credo te audisse cum veste muliebri deprehensum domi C. Caesaris, cum pro populo fieret, eumque per manus servulae servatum et eductum; rem esse insigni infamia. Quod te moleste ferre certo scio. {{pn|12.4|4}}Quod praeterea ad te scribam, non habeo, et me hercule eram in scribendo conturbatior. Nam puer festivus anagnostes noster Sositheus decesserat, meque plus quam servi mors debere videbatur, commoverat. Tu velim saepe ad nos scribas. Si rem nullam habebis, quod in buccam venerit, scribito. Kal. Ianuariis M. Messalla, M. Pisone coss. {{c|{{x-maior|{{ancora+|XIII.}}}}<br>Scr. Romae VIII K. Ian. a. 693 (61).<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|13.1|1}}Accepi tuas tres iam epistulas, unam a M. Cornelio, quam Tribus Tabernis, ut opinor, ei dedisti, alteram, quam mihi Canusinus tuus hospes reddidit, tertiam, quam, ut scribis, ancora soluta de phaselo dedisti; quae fuerunt omnes, ut rhetorum pueri loquuntur, cum humanitatis sparsae sale tum insignes amoris notis. Quibus epistulis sum equidem abs te lacessitus ad rescribendum; sed idcirco sum tardior, quod non invenio fidelem tabellarium. Quotus enim quisque est, qui epistulam paulo graviorem ferre possit, nisi eam pellectione relevarit ? Accedit eo, quod mihi non est notum ut quisque in Epirum proficiscitur. Ego enim te arbitror caesis apud Amaltheam tuam victimis, statim esse ad Sicyonem oppugnandum profectum, neque tamen id ipsum certum habeo, quando ad Antonium proficiscare, aut quid in Epiro temporis ponas. Ita neque Achaicis hominibus neque Epiroticis paulo liberiores litteras committere audeo. {{pn|13.2|2}}Sunt autem post discessum a me tuum res dignae litteris nostris, sed non committendae eius modi periculo, ut aut interire aut aperiri aut intercipi possint. Primum igitur scito primum me non esse rogatum sententiam praepositumque esse nobis pacificatorem Allobrogum, idque admurmurante senatu neque me invito esse factum. Sum enim et ab observando homine perverso liber et ad dignitatem in re publica retinendam contra illius voluntatem solutus, et ille secundus in dicendo locus habet auctoritatem paene principis et voluntatem non nimis devinctam beneficio consulis. Tertius est Catulus, quartus, si etiam hoc quaeris, Hortensius. Consul autem ipse parvo animo et pravo tamen cavillator genere illo moroso, quod etiam sine dicacitate ridetur, facie magis quam facetiis ridiculus, nihil agens cum re publica, seiunctus ab optimatibus, a quo nihil speres boni rei publicae, quia non vult, nihil speres mali, quia non audet. Eius autem collega et in me perhonorificus et partium studiosus ac defensor bonarum. {{pn|13.3|3}}Qui nunc leviter inter se dissident. Sed vereor, ne hoc, quod infectum est, serpat longius. Credo enim te audisse, cum apud Caesarem pro populo fieret, venisse eo muliebri vestitu virum, idque sacrificium cum virgines instaurrassent, mentionem a Q. Cornificio in senatu tactam (is fuit princeps, ne tu forte aliquem nostrum putes); postea rem ex senatus consulto ad virgines atque ad pontifices relatam idque ab iis nefas esse decretum; diende ex senatus consulto consules rogationem promulgasse; uxori Caesarem nuntium re misisse. In hac causa Piso amicitia P. Clodi ductus operam dat, ut ea rogatio, quam ipse fert et fert ex senatus consulto et de religione, antiquetur. Messalla vehementer adhuc agit severe. Boni viri precibus Clodi removentur a causa, operae comparantur, nosmet ipsi, qui Lycurgei a principio fuissemus, cotidie demitigamur, instat et urget Cato. Quid multa ? Vereor, ne haec neglecta a bonis, defensa ab improbis magnorum rei publicae malorum causa sit. {{pn|13.4|4}}Tuus autem ille amicus (scin, quem dicam?), de quo tu ad me scripsisti, posteaquam non auderet reprehendere, laudare coepisse, nos, ut ostendit, admodum diligit, amplectitur, amat, aperte laudat, occulte, sed ita, ut perspicuum sit, invidet. Nihil come, nihil simplex, nihil ''en tois politikois'' illustre, nihil honestum, nihil forte, nihil liberum. Sed haec ad te scribam alias subtilius; nam neque adhuc mihi satis nota sunt, et huic terrae filio nescio cui committere epistulam tantis de rebus non audeo. {{pn|13.5|5}}Provincias praetores nondum sortiti sunt. Res eodem est loci, quo reliquisti. ''Topothesian'', quam postulas, Miseni et Puteolorum, includam orationi meae. "A. d. III Non. Decembr." mendose fuisse animadverteram. Quae laudas ex orationibus, mihi crede, valde mihi placebant, sed non audebam antea dicere; nunc vero, quod a te probata sunt, multo mi ''attikotera'' videntur. In illam orationem Metellinam addidi quaedam. Liber tibi mittetur, quoniam te amor nostri ''philretora'' reddidit. {{pn|13.6|6}}Novi tibi quidnam scribam? quid? etiam. Messalla consul Autronianam domum emit HS [+134,000+]. " Quid id ad me ?" inquies. Tantum, quod ea emptione et nos bene emisse iudicati sumus, et homines intellegere coeperunt licere amicorum facultatibus in emendo ad dignitatem aliquam pervenire. Teucris illa lentum negotium est, sed tamen est in spe. Tu ista confice. A nobis liberiorem epistulam exspecta. VI Kal. Febr. M. Messalla, M. Pisone coss. {{c|{{x-maior|{{ancora+|XIV.}}}}<br>Scr. Romae Id. Febr. a. 693 (61).<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|14.1|1}}Vereor, ne putidum sit scribere ad te, quam sim occupatus, sed tamen ita distinebar, ut huic vix tantulae epistulae tempus habuerim atque id ereptum e summis occupationibus. Prima contio Pompei qualis fuisset, scripsi ad te antea, non iucunda miseris, inanis improbis, beatis non grata, bonis non gravis; itaque frigebat. Tum Pisonis consulis impulsu levissimus tribunus pl. Fufius in contionem producit Pompeium. Res agebatur in circo Flaminio, et erat in eo ipso loco illo die nundinarum ''panegyris''. Quaesivit ex eo, placeretne ei iudices a praetore legi, quo consilio idem praetor uteretur. Id autem erat de Clodiana religione ab senatu constitutum. {{pn|14.2|2}}Tum Pompeius ''mal aristokratikos'' locutus est senatusque auctoritatem sibi omnibus in rebus maximam videri semperque visam esse respondit et id multis verbis. Postea Messalla consul in senatu de Pompeio quaesivit, quid de religione et de promulgata rogatione sentiret. Locutus ita est in senatu, ut omnia illius ordinis consulta ''genikos'' laudaret, mihique, ut adsedit, dixit se putare satis ab se etiam "de istis rebus" esse responsum. {{pn|14.3|3}}Crassus posteaquam vidit illum excepisse laudem ex eo, quod suspicarentur homines ei consulatum meum placere, surrexit ornatissimeque de meo consulatu locutus est, cum ita diceret, "se, quod esset senator, quod civis, quod liber, quod viveret, mihi acceptum referre; quotiens coniugem, quotiens domum, quotiens patriam videret, totiens se beneficium meum videre." Quid multa? totum hunc locum, quem ego varie meis orationibus, quarum tu Aristarchus es, soleo pingere, de flamma, de ferro (nosti illas ''lekythous'') valde graviter pertexuit. Proximus Pompeio sedebam. Intellexi hominem moveri, utrum Crassum inire eam gratiam, quam ipse praetermisisset, an esse tantas res nostras, quae tam libenti senatu laudarentur, ab eo praesertim, qui mihi laudem illam eo minus deberet, quod meis omnibus litteris in Pompeiana laude perstrictus esset. {{pn|14.4|4}}Hic dies me valde Crasso adiunxit, et tamen ab illo aperte tecte quicquid est datum, libenter accepi. Ego autem ipse, di boni! quo modo ''eneperpereusamen'' novo auditori Pompeio! Si umquam mihi ''periodoi'', si ''kampai'', si ''enthymemata'', si ''kataskeuai'' suppeditaverunt, illo tempore. Quid multa? clamores. Etenim haec erat ''hypothesis'', de gravitate ordinis, de equestri concordia, de consensione Italiae, de intermortuis reliquiis coniurationis, de vilitate, de otio. Nosti iam in hac materia sonitus nostros. Tanti fuerunt, ut ego eo brevior sim, quod eos usque istinc exauditos putem. {{pn|14.5|5}}Romanae autem se res sic habent. Senatus ''Areios pagos'', nihil constantius, nihil severius, nihil fortius. Nam, cum dies venisset rogationi ex senatus consulto ferendae, concursabant barbatuli iuvenes, totus ille grex Catilinae, duce filiola Curionis et populum, ut antiquaret, rogabant. Piso autem consul lator rogationis idem erat dissuasor. Operae Clodianae pontes occuparant, tabellae ministrabantur ita, ut nulla daretur "VTI ROGAS." Hic tibi in rostra Cato advolat, commulcium Pisoni consuli mirificum facit, si id est commulcium, vox plena gravitatis, plena auctoritatis, plena denique salutis. Accedit eodem etiam noster Hortensius, multi praeterea boni; insignis vero opera Favoni fuit. Hoc concursu optimatium comitia dimittuntur, senatus vocatur. Cum decerneretur frequenti senatu contra pugnante Pisone, ad pedes omnium singillatim accidente Clodio, ut consules populum cohortarentur ad rogationem accipiendam, homines ad quindecim Curioni nullum senatus consultum facienti adsenserunt, ex altera parte facile CCCC fuerunt. Acta res est. Fufius tribunus tum concessit. Clodius contiones miseras habebat, in quibus Lucullum, Hortensium, C. Pisonem, Messallam consulem contumeliose laedebat; me tantum "comperisse" omnia criminabatur. Senatus et de provinciis praetorum et de legationibus et de ceteris rebus decernebat, ut, antequam rogatio lata esset, ne quid ageretur. {{pn|14.6|6}}Habes res Romanas. Sed tamen etiam illud, quod non speraram, audi. Messalla consul est egregius, fortis, constans, diligens, nostri laudator, amator, imitator. Ille alter uno vitio minus vitiosus, quod iners, quod somni plenus, quod imperitus, quod ''apraktotatos'' sed voluntate ita ''kachektes'', ut Pompeium post illam contionem, in qua ab eo senatus laudatus est, odisse coeperit. Itaque mirum in modum omnes a se bonos alienavit. Neque id magis amicitia Clodi adductus fecit quam studio perditarum rerum atque partium. Sed habet sui similem in magistratibus praeter Fufium neminem. Bonis utimur tribunis pl., Cornuto vero Pseudocatone. Quid quaeris? {{pn|14.7|7}}Nunc ut ad privata redeam, ''Teukris'' promissa patravit. Tu mandata effice, quae rccepisti. Quintus frater, qui Argiletani aedificii reliquum dodrantem emit HS [725,000], Tusculanum venditat, ut, si possit, emat Pacilianam domum. Cum Lucceio in gratiam redii. Video hominem valde petiturire. Navabo operam. Tu quid agas, ubi sis, cuius modi istae res sint, fac me quam diligentissime certiorem. Idibus Febr. {{c|{{x-maior|{{ancora+|XV.}}}}<br>Scr. Romae XVII K. Mart. a. 693 (61).<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|15.1|1}}Asiam Quinto, suavissimo fratri, obtigisse audisti. Non enim dubito, quin celerius tibi hoc rumor quam ullius nostrum litterae nuntiarint. Nunc, quoniam et laudis avidissimi semper fuimus et praeter ceteros ''philellenes'' et sumus et habemur et multorum odia atque inimicitias rei publicae causa suscepimus, ''pantoies aretes mimneskeo'' curaque, effice, ut ab omnibus et laudemur et amemur. {{pn|15.2|2}}His de rebus plura ad te in ea epistula scribam, quam ipsi Quinto dabo. Tu me velim certiorem facias, quid de meis mandatis egeris atque etiam quid de tuo negotio; nam, ut Brundisio profectus es, nullae mihi abs te sunt redditae litterae. Valde aveo scire, quid agas. Idibus Martiis. {{c|{{x-maior|{{ancora+|XVI.}}}}<br>Scr. Romae Iun. aut Quint. a. 693 (61).<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|16.1|1}}Quaeris ex me, quid acciderit de iudicio, quod tam praeter opinionem omnium factum sit, et simul vis scire, quo modo ego minus, quam soleam, proeliatus sim. Respondebo tibi ''hysteron proteron Homerikos''. Ego enim, quam diu senatus auctoritas mihi defendenda fuit, sic acriter et vehementer proeliatus sum, ut clamor concursusque maxima cum mea laude fierent. Quodsi tibi umquam sum visus in re publica fortis, certe me in illa causa admiratus esses. Cum enim ille ad contiones confugisset in iisque meo nomine ad invidiam uteretur, di immortales! quas ego pugnas et quantas strages edidi! quos impetus in Pisonem, in Curionem, in totam illam manum feci! quo modo sum insectatus levitatem senum, libidinem iuventutis! Saepe, ita me di iuvent! te non solum auctorem consiliorum meorum, verum etiam spectatorem pugnarum mirificarum desideravi. {{pn|16.2|2}}Postea vero quam Hortensius excogitavit, ut legem de religione Fufius tribunus pl. ferret, in qua nihil aliud a consulari rogatione differebat nisi iudicum genus (in eo autem erant omnia), pugnavitque, ut ita fieret, quod et sibi et aliis persuaserat nullis illum iudicibus effugere posse, contraxi vela perspiciens inopiam iudicum, neque dixi quicquam pro testimonio, nisi quod erat ita notum atque testatum, ut non possem praeterire. Itaque, si causam quaeris absolutionis, ut iam ''pros to proteron'' revertar, egestas iudicum fuit et turpitudo. Id autem ut accideret, commissum est Hortensi consilio, qui dum veritus est, ne Fufius ei legi intercederet, quae ex senatus consulto ferebatur, non vidit illud, satius esse illum in infamia relinqui ac sordibus quam infirmo iudicio committi, sed ductus odio properavit rem deducere in iudicium, cum illum plumbeo gladio iugulatum iri tamen diceret. {{pn|16.3|3}}Sed iudicium si quaeris quale fuerit, incredibili exitu, sic uti nunc ex eventu ab aliis, a me tamen ex ipso initio consilium Hortensi reprehendatur. Nam, ut reiectio facta est clamoribus maximis, cum accusator tamquam censor bonus homines nequissimos reiceret, reus tamquam clemens lanista frugalissimum quemque secerneret, ut primum iudices consederunt, valde diffidere boni coeperunt. Non enim umquam turpior in ludo talario consessus fuit, maculosi senatores, nudi equites, tribuni non tam aerati quam, ut appellantur, aerarii. Pauci tamen boni inerant, quos reiectione fugare ille non potuerat, qui maesti inter sui dissimiles et maerentes sedebant et contagione turpitudinis vellementer permovebantur. {{pn|16.4|4}}Hic, ut quaeque res ad consilium primis postulationibus re ferebatur, incredibilis erat severitas nulla varietate sententiarum. Nihil impetrabnt reus, plus accusatori debatur, quam postulabat; triumphabat (quid quaeris?) Hortensius se vidisse tantum; nemo erat, qui illum reum ac non miliens condemnatum arbitraretur. Me vero teste producto credo te ex acclamatione Clodi advocatorum audisse quae consurrectio iudicum facta sit, ut me circumsteterint, ut aperte iugula sua pro meo capite P. Clodio ostentarint. Quae mihi res multo honorificentior visa est quam aut illa, cum iurare tui cives Xenocratem testimonium dicentem prohibuerunt, aut cum tabulas Metelli Numidici, cum eae, ut mos est, circumferrentur, nostri iudices aspicere noluerunt. {{pn|16.5|5}}Multo haec, inquam, nostra res maior. Itaque iudicum vocibus, cum ego sic ab iis ut salus patriae defenderer, fractus reus et una patroni omnes conciderunt; ad me autem eadem frequentia postridie convenit, quacum abiens consulatu sum domum reductus. Clamare praeclari Areopagitae se non esse venturos nisi praesidio constituto. Refertur ad consilium. Una sola sententia praesidium non desideravit. Defertur res ad senatum. Gravissime ornatissimeque decernitur; laudantur iudices; datur negotium magistratibus. Responsurum hominem nemo arbitrabatur. ''Espete nun moi, Moysai--hoppos de proton pur empese''. Nosti Calvum ex Nanncianis illum, illum laudato rem meum, de cuius oratione erga me honorifica ad te scripseram. Biduo per unum servum et eum ex ludo gladiatorio confecit totum negotium; arcessivit ad se, promisit, intercessit, dedit. Iam vero (o di boni, rem perditam!) etiam noctes certarum mulierum atque adulescentulorum nobilium introductiones non nullis iudicibus pro mercedis cumulo fuerunt. Ita summo discessu bonorum, pleno foro servorum XXV iudices ita fortes tamen fuerunt, ut summo proposito periculo vel perire maluerint quam perdere omnia. XXXI fuerunt, quos fames magis quam fama commoverit. Quorum Catulus cum vidisset quendam, "Quid vos," inquit, " praesidium a nobis postulabatis ? an, ne nummi vobis eriperentur, timebatis?" {{pn|16.6|6}}Habes, ut brevissime potui, genus iudicii et causam absolutionis. Quaeris deinceps, qui nunc sit status rerum et qui meus. Rei publicae statum illum, quem tu meo consilio, ego divino confirmatum putabam, qui bonorum omnium coniunctione et auctoritate consulatus mei fixus et fundatus videbatur, nisi quis nos deus respexerit, elapsum scito esse de manibus uno hoc iudicio, si iudicium est triginta homines populi Romani levissimos ac nequissimos nummulis acceptis ius ac fas omne delere et, quod omnes non modo homines, verum etiam pecudes factum esse sciant, id Talnam et Plautum et Spongiam et ceteras huius modi quisquilias statuere numquam esse factum. {{pn|16.7|7}}Sed tamen, ut te de re publica consoler, non ita, ut sperarunt mali, tanto imposito rei publicae vulnere, alacris exsultat improbitas in victoria. Nam plane ita putaverunt, cum religio, cum pudicitia, cum iudiciorum fides, cum senatus auctoritas concidisset, fore ut aperte victrix nequitia ac libido poenas ab optimo quoque peteret sui doloris, quem improbissimo cuique inusserat severitas consulatus mei. {{pn|16.8|8}}Idem ego ille (non enim mihi videor insolenter gloriari, cum de me apud te loquor, in ea praesertim epistula, quam nolo aliis legi) idem, inquam, ego recreavi adflictos animos bonorum unum quemque confirmans, excitans; insectandis vero exagitandisque nummariis iudicibus omnem omnibus studiosis ac fautoribus illius victoriac ''parresian'' eripui, Pisonem consulem nulla in re consistere umquam sum passus, desponsam homini iam Syriam ademi, senatum ad pristinam suam severitatem revocavi atque abiectum excitavi, Clodium praesentem fregi in senatu cum oratione perpetua plenissima gravitatis tum altercatione huius modi; ex qua licet pauca degustes; nam cetera non possunt habere eandem neque vim neque venustatem remoto illo studio contentionis, quem ''agona'' vos appellatis. {{pn|16.9|9}}Nam, ut Idibus Maiis in senatum convenimus, rogatus ego sententiam multa dixi de summa re publica, atque ille locus inductus a me est divinitus, ne una plaga accepta patres conscripti conciderent, ne deficerent; vulnus esse eius modi, quod mihi nec dissimulandum nec pertimescendum videretur, ne aut ignorando stultissimi aut metuendo ignavissimi iudicaremur: bis absolutum esse Lentulum, bis Catilinam, hunc tertium iam esse a iudicibus in rem publicam immissum. "Erras, Clodi; non te iudices urbi, sed carceri reservarunt, neque te retinere in civitate, sed exsilio privare voluerunt. Quam ob rem, patres conscripti, erigite animos, retinete vestram dignitatem. Manet illa in re publica bonorum consensio; dolor accessit bonis viris, virtus non est imminuta; nihil est damni factum novi, sed, quod erat, inventum est. In unius hominis perditi iudicio plures similes reperti sunt." {{pn|16.10|10}}Sed quid ago ? paene orationem in epistulam inclusi. Redeo ad altercationem. Surgit pulchellus puer, obicit mihi me ad Baias fuisse. Falsum, sed tamen quid hoc? "Simile est," inquam, "quasi in operto dicas fuisse." "Quid," inquit, "homini Arpinati cum aquis calidis?" "Narra," inquam, "patrono tuo, qui Arpinatis aquas concupivit"; nosti enim Marinas." Quousque," inquit, "hunc regem feremus ?" "Regem appellas," inquam, "cum Rex tui mentionem nullam fecerit?"; ille autem Regis hereditatem spe devorarat. "Domum," inquit, "emisti." "Putes," inquam, "dicere: Iudices emisti." "Iuranti," inquit, "tibi non crediderunt." "Mihi vero," in quam, "XXV iudices crediderunt, XXXI, quoniam nummos ante acceperunt, tibi nihil crediderunt." Magnis clamoribus adflictus conticuit et concidit. {{pn|16.11|11}}Noster autem status est hic. Apud bonos iidem sumus, quos reliquisti, apud sordem urbis et faecem multo melius nunc, quam reliquisti. Nam et illud nobis non obest, videri nostrum testimonium non valuisse; missus est sanguis invidiae sine dolore atque etiam hoc magis, quod omnes illi fautores illius flagitii rem manifestam illam redemptam esse a iudicibus confitentur. Accedit illud, quod illa contionalis hirudo aerarii, misera ac ieiuna plebecula, me ab hoc Magno unice diligi putat, et hercule multa et iucunda consuetudine coniuncti inter nos sumus usque eo, ut nostri isti comissatores coniurationis barbatuli iuvenes illum in sermonibus "Cn. Ciceronem" appellent. Itaque et ludis et gladiatoribus mirandas ''episemasias'' sine ulla pastoricia fistula auferebamus. {{pn|16.12|12}}Nunc est exspectatio comitiorum; in quae omnibus invitis trudit noster Magnus Auli filium atque in eo neque auctoritate neque gratia pugnat, sed quibus Philippus omnia castella expugnari posse dicebat, in quae modo asellus onustus auro posset ascendere. Consul autem ille deterioris histrionii similis suscepisse negotium dicitur et domi divisores habere; quod ego non credo. Sed senatus consulta duo iam facta sunt odiosa, quod in consulem facta putantur, Catone et Domitio postulante, unum, ut apud magistratus inquiri liceret, alterum, cuius domi divisores habitarent, adversus rem publicam. {{pn|16.13|13}}Lurco autem tribunus pl., qui magistratum insimul cum lege alia iniit, solutus est et Aelia et Fufia, ut legem de ambitu ferret, quam ille bono auspicio claudus homo promulgavit. Ita comitia in a. d. VI Kal. Sext. dilata sunt. Novi est in lege hoc, ut, qui nummos in tribu pronuntiarit, si non dederit, impune sit, sin dederit, ut, quoad vivat, singulis tribubus HS [3,000] debeat. Dixi hanc legem P. Clodium iam ante servasse; pro nuntiare enim solitum esse et non dare. Sed heus tu! videsne consulatum illum nostrum, quem Curio antea ''apotheosin'' vocabat, si hic factus erit, fabam mimum futurum? Quare, ut opinor, ''philosopheteon'', id quod tu facis, et istos consulatus non flocci facteon. {{pn|16.14|14}}Quod ad me scribis te in Asiam statuissc non ire, equidem mallem, ut ires, ac vereor, ne quid in ista re minus commode fiat; sed tamen non possum reprehendere consilium tuum, praesertim cum egomet in provinciam non sim profectus. {{pn|16.15|15}}Epigrammatis tuis, quae in Amaltheo posuisti, contenti erimus, praesertim cum et Thyillus nos reliquerit, et Archias nihil de me scripserit. Ac vereor, ne, Lucullis quoniam Graecum poema condidit, nunc ad Caecilianam fabulam spectet. {{pn|16.16|16}}Antonio tuo nomine gratias egi eamque epistulam Mallio dedi. Ad te ideo antea rarius scripsi, quod non habebam idoneum, cui darem, nec satis sciebam, quo darem. Valde te venditavi. {{pn|16.17|17}}Cincius si quid ad me tui negotii detulerit, suscipiam; sed nunc magis in suo est occupatus; in quo ego ei non desum. Tu, si uno in loco es futurus, crebras a nobis litteras exspecta; ast plures etiam ipse mittito. {{pn|16.18|18}}Velim ad me scribas, cuius modi sit ''Amaltheion'' tuum, quo ornatu, qua ''topothesiai'', et, quae poemata quasque historias de ''Amaltheioi'' habes, ad me mittas. Lubet mihi facere in Arpinati. Ego tibi aliquid de meis scriptis mittam. Nihil erat absoluti. {{c|{{x-maior|{{ancora+|XVII.}}}}<br>Scr. Romae Non. Dec. a. 693 (61).<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|17.1|1}}Magna mihi varietas voluntatis et dissimilitudo opinionis ac iudicii Quinti fratis mei demonstrata est ex litteris tuis, in quibus ad me epistularum illius exempla misisti. Qua ex re et molestia sum tanta adfectus, quantam mihi meus amor summus erga utrumque vestrum adferre debuit, et admiratione, quidnam accidisset, quod adferret Quinto fratri meo aut offensionem tam gravem aut commutationem tantam voluntatis. Atque illud a me iam ante intellegebatur, quod te quoque ipsum discedentem a nobis suspicari videbam, subesse nescio quid opinionis incommodae sauciumque esse eius animum et insedisse quasdam odiosas suspiciones. Quibus ego mederi cum cuperem antea saepe et vehementius etiam post sortitionem provinciae, nec tantum intellegebam ei esse offensionis, quantum litterae tuae declararant, nec tantum proficiebam, quantum volebam. {{pn|17.2|2}}Sed tamen hoc me ipse consolabar, quod non dubitabam, quin te ille aut Dyrrachi aut in istis locis uspiam visurus esset; quod cum accidisset, confidebam ac mihi persuaseram fore ut omnia placarentur inter vos non modo sermone ac disputatione, sed conspectu ipso congressuque vestro. Nam quanta sit in Quinto fratre meo comitas, quanta iucunditas, quam mollis animus et ad accipiendam et ad deponendam offensionem, nihil attinet me ad te, qui ea nosti, scribere. Sed accidit perincommode, quod eum nusquam vidisti. Valuit enim plus, quod erat illi non nullorum artificiis inculcatum, quam aut officium aut necessitudo aut amor vester ille pristinus, qui plurimum valere debuit. {{pn|17.3|3}}Atque huius incommodi culpa ubi resideat, facilius possum existimare quam scribere; vereor enim, ne, dum defendam meos, non parcam tuis. Nam sic intellego, ut nihil a domesticis vulneris factum sit, illud quidem, quod erat, eos certe sanare potuisse. Sed huiusce rei totius vitium, quod aliquanto etiam latius patet, quam videtur, praesenti tibi commodius exponam. {{pn|17.4|4}}De iis litteris, quas ad te Thessalonica misit, et de sermonibus, quos ab illo et Romae apud amicos tuos et in itinere habitos putas, ecquid tantum causae sit, ignoro, sed omnis in tua posita est humanitate mihi spes huius levandae molestiae. Nam, si ita statueris, et irritabiles animos esse optimorum saepe hominum et eosdem placabiles et esse hanc agilitatem, ut ita dicam, mollitiamque naturae plerumque bonitatis et, id quod caput est, nobis inter nos nostra sive incommoda sive vitia sive iniurias esse tolerandas, facile haec, quem ad modum spero, mitigabulltur; quod ego ut facias te oro. Nam ad me, qui te unice diligo, maxime pertinet neminem esse meorum, qui aut te non amet aut abs te non ametur. {{pn|17.5|5}}Illa pars epistulae tuae minime fuit necessaria, in qua exponis, quas facultates aut provincialium aut urbanorum commodorum et aliis temporibus et me ipso consule praetermiseris. Mihi enim perspecta est et ingenuitas et magnitudo animi tui; neque ego inter me atque te quicquam interesse umquam duxi praeter voluntatem institutae vitae, quod me ambitio quaedam ad honorum studium, te autem alia minime reprehendenda ratio ad honestum otium duxit. Vera quidem laude probitatis, diligentiae, religionis neque me tibi neque quemquam antcpono, amoris vero erga me. cum a fraterno amore domesticoque discessi, tibi primas defero. {{pn|17.6|6}}Vidi enim, vidi penitusque perspexi in meis variis temporibus et sollicitudines et laetitias tuas. Fuit mihi saepe et laudis nostrae gratulatio tua iucunda et timoris consolatio grata. Quin mihi nunc te absente non solum consilium, quo tu excellis, sed etiam sermonis communicatio, quae mihi suavissima tecum solet esse, maxime deest--quid dicam? in publicana re, quo in genere mihi neglegenti esse non licet, an in forensi labore, quem antea propter ambitionem sustinebam, nunc, ut dignitatem tueri gratia possim, an in ipsis domesticis negotiis, in quibus ego cum antea tum vero post discessum fratris te sermonesque nostros desidero? Postremo non labor meus, non requies, non negotium, non otium, non forenses res, non domesticae, non publicae, non privatae carere diutius tuo suavissimo atque amantissimo consilio ac sermone possunt. {{pn|17.7|7}}Atque harum rerum commemorationem verecundia saepe impedivit utriusque nostrum; nunc autem ea fuit necessaria propter eam partem epistulae tuae, per quam te ac mores tuos mihi purgatos ac probatos esse voluisti. Atque in ista incommoditate alienati illius animi et offensi illud inest tamen commodi, quod et mihi et ceteris amicis tuis nota fuit et abs te aliquanto ante testificata tua voluntas omittendae provinciae, ut, quod una non estis, non dissensione ac discidio vestro, sed voluntate ac iudicio tuo factum esse videatur. Quare et illa, quae violata, expiabuntur, et haec nostra, quae sunt sanctissime conservata, suarm religionem obtinebunt. {{pn|17.8|8}}Nos hic in re publica infirma, misera commutabili que versamur. Credo enim te audisse nostros equites paene a senatu esse diiunctos; qui primum illud valde graviter tulerunt, promulgatum ex senatus consulto fuisse, ut de eis, qui ob iudicandum accepissent, quaereretur. Qua in re decernenda cum ego casu non adfuissem, sensissemque id equestrem ordinem ferre moleste neque aperte dicere, obiurgavi senatum, ut mihi visus sum, summa cum auctoritate, et in causa non verecunda admodum gravis et copiosus fui. {{pn|17.9|9}}Ecce aliae deliciae equitum vix ferendae! quas ego non solum tuli, sed etiam ornavi. Asiam qui de censoribus conduxerunt, questi sunt in senatu se cupiditate prolapsos nimium magno conduxisse, ut induceretur locatio, postulaverunt. Ego princeps in adiutoribus atque adeo secundus; nam, ut illi auderent hos postulare, Crassus eos impulit. Invidiosa res, turpis postulatio et confessio temeritatis. Summum erat periculum, ne, si nihil impetrassent, plane alienarentur a senatu. Huic quoque rei subventum est maxime a nobis perfectumque, ut frequentissimo senatu et libentissimo uterentur multaque a me de ordinum dignitate et concordia dicta sunt Kal. Decembr. et postridie. Neque adhuc res confecta est, sed voluntas senatus perspecta; unus enim contra dixerat Metellus consul designatus. Atqui erat dicturus, ad quem propter diei brevitatem perventum non est, heros ille noster Cato. {{pn|17.10|10}}Sic ego conservans rationem institutionemque nostram tueor, ut possum, illam a me conglutinatam concordiam. Sed tamen, quoniam ista sunt tam infirma, munitur quaedam nobis ad retinendas opes nostras tuta, ut spero, via; quam tibi litteris satis explicare non possum, significatione parva ostendam tamen. Utor Pompeio familiarissime. Video, quid dicas. Cavebo, quae sunt cavenda, ac scribam alias ad te de meis consiliis capessendae rei publicae plura. {{pn|17.11|11}}Lucceium scito consulatum habere in animo statim petere. Duo enim soli dicuntur petituri, Caesar (cum eo coire per Arrium cogitat) et Bibulus (cum hoc se putat per C. Pisonem posse coniungi). Rides? Non sunt haec ridicula, mihi crede. Quid aliud scribam ad te, quid? Multa sunt, sed in aliud tempus. + exspectare velis, cures ut sciam. Iam illud modeste rogo, quod maxime cupio, ut quam primum venias. Nonis Decembribus. {{c|{{x-maior|{{ancora+|XVIII.}}}}<br>Scr. Romae XIII K. Ian. a. 694 (60).<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|18.1|1}}Nihil mihi nunc scito tam deesse uam hominem eum, quocum omnia, que me cura aliqua adficiunt, uno communicem, qui me amet, qui sapiat, quicum ego cum loquar, nihil fingam, nihil dissimulem, nihil obtegam. Abest enim frater ''aphelestatos'' et amantissimus. Metellus non homo, sed "litus atque aer et solitudo mera." Tu autem, qui saepissime curam et angorem animi mei sermone et consilio levasti tuo, qui mihi et in publica re socius et in privatis omnibus conscius et omnium meorum sermonum et consiliorum particeps esse soles, ubinam es? Ita sum ab omnibus destitutus. ut tantum requietis habeam, quantum cum uxore et filiola et mellito Cicerone consumitur. Nam illae ambitiosae nostrae fucosaeque amicitiae sunt in quodam splendore forensi, fructum domesticum non habent. Itaque, cum bene completa domus est tempore matutino, cum ad forum stipati gregibus amicorum descendimus, reperire ex magna turba neminem possumus, quocum aut iocari libere aut suspirare familiariter possimus. Quare te exspectamus, te desideramus, te iam etiam arcessimus. Multa sunt enim, quae me sollicitant anguntque; quae mihi videor aures nactus tuas unius ambulationis sermone exhaurire posse. {{pn|18.2|2}}Ac domesticarum quidem sollicitudinum aculeos omnes et scrupulos occultabo, neque ego huic epistulae atque ignoto tabellario committam. Atque hi (nolo enim te permoveri) non sunt permolesti, sed tamen insident et urgent et nullius amantis consilio aut sermone requiescunt; in re publica vero, quam quam animus est praesens, tamen vulnus etiam atque etiam ipsa medicina efficit. Nam, ut ea breviter, quae post tuum discessum acta sunt, colligam, iam exclames necesse est res Romanas diutius stare non posse. Etenim post profectionem tuam primus, ut opinor, introitus fuit in causam fabulae Clodianae, in qua ego nactus, ut mihi videbar, locum resecandae libidinis et coercendae iuventutis; vehemens fui et omnes profudi vires animi atque ingenii mei non odio adductus alicuius, sed spe corrigendae et sanandae civitatis. {{pn|18.3|3}}Adflicta res publica est empto constupratoque iudicio. Vide, quae sint postea consecuta. Consul est impositus is nobis, quem nemo praeter nos philosophos aspicere sine suspiritu posset. Quantum hoc vulnus! facto senatus consulto de ambitu, de iudiciis nulla lex perlata, exagitatus senatus, alienati equites Romani. Sic ille annus duo firmamenta rei publicae per me unum constituta evertit; nam et senatus auctoritatem abiecit et ordinum concordiam diiunxit. Instat hic nunc ille annus egregius. Eius initium eius modi fuit, ut anniversaria sacra Iuventatis non committerentur; nam M. Luculli uxorem Memmius suis sacris initiavit; Menelaus aegre id passus divortium fecit. Quamquam ille pastor Idaeus Menelaum solum contempserat, hic noster Paris tam Menelaum quam Agamemnonem liberum non putavit. {{pn|18.4|4}}Est autem C. Herennius quidam tribunus pl., quem tu fortasse ne nosti quidem; tametsi potes nosse, tribulis enim tuus est, et Sextus, pater eius, nummos vobis dividere solebat. Is ad plebem P. Clodium traducit, idemque fert, ut universus populus in Campo Martio suffragium de re Clodi ferat. Hunc ego accepi in senatu, ut soleo, sed nihil est illo homine lentius. {{pn|18.5|5}}Metellus est consul egregius et nos amat, sed imminuit auctoritatem suam, quod habet dicis causa promulgatum illud idem de Clodio. Auli autem filius, o di immortales! quam ignavus ac sine animo miles! quam dignus, qui Palicano, sicut facit, os ad male audiendum cotidie praebeat! {{pn|18.6|6}}Agraria autem promulgata est a Flavio sane levis eadem fere, quae fuit Plotia. Sed interea ''politikos aner oud onar'' quisquam inveniri potest; qui poterat, familiaris noster (sic est enim; volo te hoc scire) Pompeius togulam illam pictam silentio tuetur suam. Crassus verbum nullum contra gratiam. Ceteros iam nosti; qui ita sunt stulti, ut amissa re publica piscinas suas fore salvas sperare videantur. {{pn|18.7|7}}Unus est, qui curet constantia magis et integritate quam, ut mihi videtur, consilio aut ingenio, Cato; qui miseros publicanos, quos habuit amantissimos sui, tertium iam mensem vexat neque iis a senatu responsum dari patitur. Ita nos cogimur reliquis de rebus nihil decernere, ante quam publicanis responsum sit. Quare etiam legationes reiectum iri puto. {{pn|18.8|8}}Nunc vides quibus fluctibus iactemur, et, si ex iis, quae scripsimus tanta, etiam a me non scripta perspicis, revise nos aliquando et, quamquam sunt haec fugienda, quo te voco, tamen fac ut amorem nostrum tanti aestimes, ut eo vel cum his molestiis perfrui velis. Nam, ne absens censeare, curabo edicendum et proponendum locis omnibus; sub lustrum autem censeri germani negotiatoris est. Quare cura, ut te quam primum videamus. Vale. Kal. Febr. Q. Metello, L. Afranio coss. {{c|{{x-maior|{{ancora+|XIX.}}}}<br>Scr. Romae XVII K. Apr. a. 694 (60).<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|19.1|1}}Non modo si mihi tantum esset otii, quantum est tibi, verum etiam si tam breves epistulas vellem mittere, quam tu soles, facile te superarem et in scribendo multo essem crebrior quam tu. Sed ad summas atque incredibiles occupationes meas accedit, quod nullam a me volo epistulam ad te sine argumento ac sententia pervenire. Et primum tibi, ut aequum est civi amanti patriam, quae sint in re publica, exponam; deinde, quoniam tibi amore nos proximi sumus, scribemus etiam de nobis ea, quae scire te non nolle arbitramur. {{pn|19.2|2}}Atque in re publica nunc quidem maxime Gallici belli versatur metus. Nam Haedui fratres nostri pugnam nuper malam pugnarunt, et Helvetii sine dubio sunt in armis excursionesque in provinciam faciunt. Senatus decrevit, ut consules duas Gallias sortirentur, delectus haberetur, vacationes ne valerent, legati cum auctoritate mitterentur, qui adirent Galliae civitates darentque operam, ne eae se cum Helvetiis coniungerent. Legati sunt Q. Metellus Creticus et L. Faccus et, ''to epi tei pakei myron'', Lentulus Clodiani filius. {{pn|19.3|3}}Atque hoc loco illud non queo praeterire, quod, cum de consularibus mea prima sors exisset, una voce senatus frequens retinendum me in urbe censuit. Hoc idem post me Pompeio accidit, ut nos duo quasi pignora rei publicae retineri videremur. Quid enim ego aliorum in me ''epiphonemata'' exspectem, cum haec domi nascantur? {{pn|19.4|4}}Urbanae autem res sic se habent. Agraria lex a Flavio tribuno pl. vehementer agitabatur auctore Pompeio; quae nihil populare habebat praeter auctorem. Ex hac ego lege secunda contionis voluntate omnia illa tollebam, quae ad privatorum incommodum pertinebant, liberabam agrum eum, qui P. Mucio, L. Calpurnio consulibus publicus fuisset, Sullanorum hominum possessiones confirmabam, Volaterranos et Arretinos, quorum agrum Sulla publicarat neque diviserat, in sua possessione retinebam; unam rationem non reiciebam, ut ager hac adventicia pecunia emeretur, quae ex novis vectigalibus per quinquennium reciperetur. Huic toti rationi agrariae senatus adversabatur suspicans Pompeio novam quandam potentiam quaeri; Pompeius vero ad voluntatem perferendae legis incubuerat. Ego autem magna cum agrariorum gratia confirmabam omnium privatorum possessiones; is enim est noster exercitus, hominum, ut tute scis, locupletium; populo autem et Pompeio (nam id quoque volebam) satis faciebam emptione, qua constituta diligenter et sentinam urbis exhauriri et Italiae solitudinem frequentari posse arbitrabar. Sed haec tota res interpellata bello refrixerat. Metellus est consul sane bonus et nos admodum diligit; ille alter nihil ita est, ut plane, quid emerit, nesciat. {{pn|19.5|5}}Haec sunt in re publica, nisi etiam illud ad rem publicam putas pertinere, Herennium quendam, tribunum pl., tribulem tuum sane hominem nequam atque egentem, saepe iam de P. Clodio ad plebem traducendo agere coepisse. Huic frequenter interceditur. Haec sunt, ut opinor, in re publica. {{pn|19.6|6}}Ego autem, ut semel Nonarum illarum Decembrium iunctam invidia ac multorum inimicitiis eximiam quandam atque immortalem gloriam consecutus sum, non destiti eadem animi magnitudine in re publica versari et illam institutam ac susceptam dignitatem tueri, sed, posteaquam primum Clodi absolutione levitatem infirmitatemque iudiciorum perspexi, deinde vidi nostros publicanos facile a senatu diiungi, quam quam a me ipso non divellerentur, tum autem beatos homines, hos piscinarios dico amicos tuos, non obscure nobis invidere, putavi mihi maiores quasdam opes et firmiora praesidia esse quaerenda. {{pn|19.7|7}}Itaque primum, eum qui nimium diu de rebus nostris tacuerat, Pompeium adduxi in eam voluntatem, ut in senatu non semel, sed saepe multisque verbis huius mihi salutem imperii atque orbis terrarum adiudicarit; quod non tam interfuit mea (neque enim illae res aut ita sunt obscurae, ut testimonium, aut ita dubiae, ut laudationem desiderent) quam rei publicae, quod erant quidam improbi, qui contentionem fore aliquam mihi cum Pompeio ex rerum illarum dissensione arbitrarentur. Cum hoc ego me tanta familiaritate coniunxi, ut uterque nostrum in sua ratione munitior et in re publica firmior hac coniunctione esse possit {{pn|19.8|8}}Odia autem illa libidinosae et delicatae iuventutis, quae erant in me incitata, sic mitigata sunt comitate quadam mea, me unum ut omnes illi colant; nihil iam denique a me asperum in quemquam fit nec tamen quicquam populare ac dissolutum, sed ita temperata tota ratio est, ut rei publicae constantiam praestem, privatis meis rebus propter infirmitatem bonorum, iniquitatem malevolorum, odium in me improborum adhibeam quandam cautionem et diligentiam atque ita, tametsi his novis amicitiis implicati sumus, ut crebro mihi vafer ille Siculus insusurret Epicharmus cantilenam illam suam: ''Naphe kai memnas apistein; arthra tauta tan phrenon''. Ac nostrae quidem rationis ac vitae quasi quandam formam, ut opinor, vides. {{pn|19.9|9}}De tuo autem negotio saepe ad me scribis. Cui mederi nunc non possmus; est enim illud senatus consultum summa pedariorum voluntate nullius nostrum auctioritate factum. Nam, quod me esse ad scribendum vides, ex ipso senatus consulto intellegere potes aliam rem tum relatam, hoc autem de populis liberis sine causa additum. Et ita factum est a P. .Servilio filio, qui in postremis sententiam dixit, sed immutari hoc tempore non potest. Itaque conventus, qui initio celebrabantur, iam diu fieri desierunt. Tu si tuis blanditiis tamen a Sicyoniis nummulorum aliquid expresseris, velim me facias certiorem. {{pn|19.10|10}}Commentarium consulatus mei Graece compositum misi ad te. In quo si quid erit, quod homini Attico minus Graecum eruditumque videatur, non dicam, quod tibi, ut opinor, Panhormi Lucullus de suis historiis dixerat, se, quo facilius illas probaret Romani hominis esse, idcirco barbara quaedam et ''soloika'' dispersisse; apud me si quid erit eius modi, me imprudente erit et invito. Latinum si perfecero, ad te mittam. Tertium poema exspectato, ne quod genus a me ipso laudis meae praetermittatur. Hic tu cave dicas: ''Tis pater ainesei''; si est enim apud homines quicquam quod potius sit, laudetur, nos vituperemur, qui non potius alia laudemus; quamquam non ''egkomiastika'' sunt haec, sed ''istorika'', quae scribimus. {{pn|19.11|11}}Quintus frater purgat se mihi per litteras et adfirmat nihil a se cuiquam de te secus esse dictum. Verum haec nobis coram summa cura et diligentia sunt agenda; tu modo nos revise aliquando. Cossinius hic, cui dedi litteras, valde mihi bonus homo et non levis et amans tui visus est et talis, qualem esse eum tuae mihi litterne nuntiarant. Idibus Martiis. {{c|{{x-maior|{{ancora+|XX.}}}}<br>Scr. Romae Mai. a. 694 (60).<br>CICERO ATTICO SAL.}} {{pn|20.1|1}}Cum e Pompeiano me Romam recepissem a. d. IV Idus Maias, Cincius noster eam mihi abs te epistulam reddidit, quam tu Idibus Febr. dederas. Ei nunc epistulae litteris his respondebo. Ac primum tibi perspectum esse iudicium de te meum laetor, deinde te in iis rebus, quae mihi asperius a nobis atque nostris et iniucundius actae videbantur, moderatissimum fuisse vehementissime gaudeo idque neque amoris mediocris et ingenii summi ac sapientiae iudico. Qua de re cum ad me ita suaviter, diligenter, officiose, humaniter scripseris, ut non modo te hortari amplius non debeam, sed ne exspectare quidem abs te aut ab ullo homine tantum facilitatis ac mansuetudinis potuerim, nihil duco esse commodius quam de his rebus nihil iam amplius scribere. Cum erimus congressi, tum, si quid res feret, coram inter nos conferemus. {{pn|20.2|2}}Quod ad me de re publica scribis, disputas tu quidem et amanter et prudenter, et a meis consiliis ratio tua non abhorret; nam neque de statu nobis nostrae dignitatis est recedendum neque sine nostris copiis intra alterius praesidia veniendum, et is, de quo scribis, nihil habet amplum, nihil excelsum, nihil non summissum atque populare. Verum tamen fuit ratio mihi fortasse ad tranquillitatem meorum temporum non inutilis, sed mehercule rei publicae multo etiam utilior quam mihi civium improborum impetus in me reprimi, cum hominis amplissima fortuna, auctoritate, gratia fluctuantem sententiam confirmassem et a spe malorum ad mearum rerum laudem convertissem. Quod si cum aliqua levitate mihi faciendum fuisset, nullam rem tanti aestimassem; sed tamen a me ita sunt acta omnia, non ut ego illi adsentiens levior, sed ut ille me probans gravior videretur. {{pn|20.3|3}}Reliqua sic a me aguntur et agentur, ut non committamus, ut ea, quae gessimus, fortuito gessisse videamur. Meos bonos viros, illos quos significas, et, eam quam mihi dicis obtigisse, ''Spartan'' non modo numquam deseram, sed etiam, si ego ab illa deserar, tamen in mea pristina sententia permanebo. Illud tamen velim existimes, me hanc viam optimatem post Catuli mortem nec praesidio ullo nec comitatu tenere. Nam, ut ait Rhinton, ut opinor, ''Hoi men par oyden eisi, tois d ouden melei''. Mihi vero ut invideant piscinarii nostri, aut scribam ad te alias aut in congressum nostrum reservabo. A curia autem nulla me res divellet, vel quod ita rectum est, vel quod rebus meis maxime consentaneum, vel quod, a senatu quanti fiam, minime me paenitet. {{pn|20.4|4}}De Sicyoniis, ut ad te scripsi antea, non multum spei est in senatu; nemo est enim, idem qui queratur. Quare, si id exspectas, longum est; alia via, si qua potes, pugna. Cum est actum, neque animadversum est, ad quos pertineret, et raptim in eam sententiam pedarii cucurrerunt. Inducendi senatus consulti maturitas nondum est, quod neque sunt, qui querantur, et multi partim malevolentia, partim opinione aequitatis delectantur. {{pn|20.5|5}}Metellus tuus est egregius consul; unum reprehendo, quod otium nuntiari e Gallia non magno opere gaudet. Cupit, credo, triumphare. Hoc vellem mediocrius; cetera egregia. Auli filius vero ita se gerit, ut eius consulatus non consulatus sit, sed Magni nostri ''hypopion''. {{pn|20.6|6}}De meis scriptis misi ad te Graece perfectum consulatum meum. Eum librum L. Cossinio dedi. Puto te Latinis meis delectari, huic autem Graeco Graecum invidere. Alii si scripserint, mittemus ad te; sed, mihi crede, simul atque hoc nostrum legerunt, nescio quo pacto retardantur. {{pn|20.7|7}}Nunc, ut ad rem meam redeam, L. Papirius Paetus, vir bonus amatorque noster, mihi libros eos, quos Ser. Claudius reliquit, donavit. Cum mihi per legem Cinciam licere capere Cincius, amicus tuus, diceret, libenter dixi me accepturum, si attulisset. Nunc, si me amas, si te a me amari scis, enitere per amicos, clientes, hospites, libertos denique ac servos tuos, ut scida ne qua depereat; nam et Graecis iis libris, quos suspicor, et Latinis, quos scio illum reliquisse, mihi vehementer opus est. Ego autem cotidie magis, quod mihi de forensi labore temporis datur, in iis studiis conquiesco. Per mihi, per, inquam, gratum feceris, si in hoc tam diligens fueris, quam soles in iis rebus, quas me valde velle arbitraris, ipsiusque Paeti tibi negotia commendo, de quibus tibi ille agit maximas gratias, et, ut iam invisas nos, non solum rogo, sed etiam suadeo. </div> {{Liber |Ante= |AnteNomen= |Post= Liber II |PostNomen= ../Liber II }} [[en:Letters to Atticus/1.1]] 15rdkgepvgx9tb23tptimqborm1kcpq Epistulae (Marcus Tullius Cicero)/Epistulae ad Atticum/Liber XI 0 13063 278883 275505 2026-08-31T13:10:49Z Saumache 27923 /* */ 278883 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Marcus Tullius Cicero |OperaeTitulus= Epistulae |OperaeWikiPagina= Epistulae (Marcus Tullius Cicero) |Annus= <!-- Annus/Saeculum --> |SubTitulus= [[Epistulae (Marcus Tullius Cicero)/Epistulae ad Atticum|Epistulae ad Atticum]] </br>Liber XI }} {{Liber |Ante= Liber X |AnteNomen= ../Liber X |Post= Liber XII |PostNomen= ../Liber XII }} [I] Scr. in Epiro inter Non. et Id. Ian., ut videtur, a. 706 (48). CICERO ATTICO SAL. [1] accepi a te signatum libellum quem Anteros attulerat; ex quo nihil scire potui de nostris domesticis rebus. de quibus acerbissime adflictor quod qui eas dispensavit neque adest istic neque ubi terrarum sit scio. omnem autem spem habeo existimationis privatarumque rerum in tua erga me mihi perspectissima benevolentia. quam si his temporibus miseris et extremis praestiteris, haec pericula quae mihi communia sunt cum ceteris fortius feram; idque ut facias te obtestor atque obsecro. [2] ego in cistophoro in Asia habeo ad sestertium bis et viciens. huius pecuniae permutatione fidem nostram facile tuebere; quam quidem ego nisi expeditam relinquere me putassem credens ei cui tu scis iam pridem minime credere (me debere), commoratus essem paulisper nec domesticas res impeditas reliquissem. ob eamque causam serius ad te scribo quod sero intellexi quid timendum esset. te etiam atque etiam oro ut me totum tuendum suscipias, ut, si ii salvi erunt quibuscum sum, una cum iis possim incolumis esse salutemque meam benevolentiae tuae acceptam referre. [II] Scr. in Epiro aliquanto post Non. Febr., ut videtur, a. 706 (48). CICERO ATTICO SAL. [1] Litteras tuas accepi pr. Non. Febr. eoque ipso die ex testamento crevi hereditatem. ex multis meis miserrimis curis est una levata si, ut scribis, ista hereditas fidem et famam meam tueri potest; quam quidem intellego te etiam sine hereditate tuis opibus defensurum fuisse. [2] de dote quod scribis, per omnis deos te obtestor ut totam rem suscipias et illam miseram mea culpa et neglegentia tueare meis opibus si quae sunt, tuis quibus tibi molestum non erit facultatibus. quoi quidem deesse omnia, quod scribis, obsecro te, noli pati. in quos enim sumptus abeunt fructus praediorum? iam illa HS L_X_ quae scribis nemo mihi umquam dixit ex dote esse detracta; numquam enim essem passus. sed haec minima est ex iis iniuriis quas accepi; de quibus ad te dolore et lacrimis scribere prohibeor. ex ea pecunia quae fuit in Asia partem dimidiam fere exegi. [3] tutius videbatur fore ibi ubi est quam apud publicanos. quod me hortaris ut firmo sim animo, vellem posses aliquid adferre quam ob rem id facere possem. sed si ad ceteras miserias accessit etiam id quod mihi Chrysippus dixit parari (tu nihil significasti) de domo, quis me miserior uno iam fuit? oro, obsecro, ignosce. non possum plura scribere. quanto maerore urgear profecto vides. quod si mihi commune cum ceteris esset qui videntur in eadem causa esse, minor mea culpa videretur et eo tolerabilior esset. nunc nihil est quod consoletur, nisi quid tu efficis, si modo etiam nunc effici potest ut ne qua singulari adficiar calamitate et iniuria. [4] tardius ad te remisi tabellarium quod potestas mittendi non fuit. A tuis et nummorum accepi HS L_X_X_ et vestimentorum quod opus fuit. quibus tibi videbitur velim des litteras meo nomine. Nosti meos familiaris. (si) signum requirent aut manum, dices me propter custodias ea vitasse. [III] Scr. in castris Pompei Id. Iun. a. 706 (48). CICERO ATTICO SAL. [1] quid hic agatur scire poteris ex eo qui litteras attulit. quem diutius tenui quia cotidie aliquid novi exspectabamus; neque nunc mittendi tamen ulla causa fuit praeter eam de qua tibi rescribi voluisti, quod ad Kal. Quint. pertinet quid vellem. Vtrumque grave est et tam gravi tempore periculum tantae pecuniae et dubio rerum exitu ista quam scribis abruptio. qua re ut alia sic hoc vel maxime tuae (curae) benevolentiaeque permitto et illius consilio et voluntati; cui miserae consuluissem melius, si tecum olim coram potius quam per litteras de salute nostra fortunisque deliberavissem. [2] quod negas praecipuum mihi ullum (in communibus) incommodis impendere, etsi ista res (non) nihil habet consolationis, tamen etiam praecipua multa sunt quae tu profecto vides et gravissima esse et me facillime vitare potuisse. ea tamen erunt minora si, (ut) adhuc factum est, administratione diligentiaque tua levabuntur. [3] pecunia apud Egnatium est. sit a me ut est. neque enim hoc quod agitur videtur diuturnum esse posse, ut scire iam possim quid maxime opus sit; etsi egeo rebus omnibus, quod is quoque in angustiis est quicum sumus; cui magnam dedimus pecuniam mutuam opinantes nobis constitutis rebus eam rem etiam honori fore. tu ut antea fecisti, velim si qui erunt ad quos aliquid scribendum a me existimes ipse conficias. tuis salutem dic. cura ut valeas. in primis id quod scribis omnibus rebus cura et provide ne quid ei desit de qua scis me miserrimum esse. Idibus Iuniis ex castris. [IV] Scr. in castris Pompei Id. Quint a. 706 (48). CICERO ATTICO SAL. [1] accepi ab Isidoro litteras et postea datas binas. ex proximis cognovi praedia non venisse. videbis ergo ut sustentetur per te. de Frusinati, si modo fruituri sumus, erit mihi res opportuna. meas litteras quod requiris, impedior inopia rerum quas nullas habeo litteris dignas, quippe cui nec quae accidunt nec quae aguntur ullo modo probentur. Vtinam coram tecum olim potius quam per epistulas! hic tua, ut possum, tueor apud hos. cetera Celer. ipse fugi adhuc omne munus eo magis quod ita nihil poterat agi ut mihi et meis rebus aptum esset. [IVa] Scr. Dyrrhachi inter xvi et xii K Quint a. 706 (48). CICERO ATTICO SAL. [1] quid sit gestum novi quaeris. ex Isidoro scire poteris. reliqua non videntur esse difficiliora. tu id velim quod scis me maxime velle cures, ut scribis et facis. me conficit sollicitudo ex qua etiam summa infirmitas corporis. qua levata ero una cum eo qui negotium gerit estque in spe magna. Brutus amicus; in causa versatur acriter. hactenus fuit quod caute a me scribi posset. vale. de pensione altera, oro te, omni cura considera quid faciendum sit, ut scripsi iis litteris quas Pollex tulit. [V] Scr. Brundisi pr. Non. Nov. a. 706 (48). CICERO ATTICO SAL. [1] quae me causae moverint, quam acerbae, quam graves, quam novae, coegerintque impetu magis quodam animi uti quam cogitatione, non possum ad te sine maximo dolore scribere. fuerunt quidem tantae ut id quod vides effecerint. itaque nec quid ad te scribam de meis rebus nec quid a te petam reperio; rem et summam negoti vides. equidem ex tuis litteris intellexi et iis quas communiter cum aliis scripsisti et iis quas tuo nomine, quod etiam mea sponte videbam, te subita re quasi debilitatum novas rationes tuendi mei quaerere. [2] quod scribis placere ut propius accedam iterque per oppida noctu faciam, non sane video quem ad modum id fieri possit. neque enim ita apta habeo deversoria ut tota tempora diurna in iis possim consumere, neque ad id quod quaeris multum interest utrum me homines in oppido videant an in via. sed tamen hoc ipsum sicut alia considerabo quem ad modum commodissime fieri posse videatur. [3] ego propter incredibilem et animi et corporis molestiam conficere pluris litteras non potui; iis tantum rescripsi a quibus acceperam. tu velim et Basilo et quibus praeterea videbitur, etiam Servilio conscribas, ut tibi videbitur, meo nomine. quod tanto intervallo nihil omnino ad vos scripsi, his litteris profecto intellegis rem mihi desse de qua scribam, non voluntatem. [4] quod de Vatinio quaeris, neque illius neque cuiusquam mihi praeterea officium desset, si reperire possent qua in re me iuvarent. Quintus aversissimo a me animo Patris fuit. eodem Corcyra filius venit. Inde profectos eos una cum ceteris arbitror. [VI] Scr. Brundisi iv K. Dec. a. 706 (48). CICERO ATTICO SALVTEM DICIT. [1] sollicitum esse te cum de tuis communibusque fortunis tum maxime de me ac de dolore meo sentio. qui quidem meus dolor non modo non minuitur cum socium sibi adiungit dolorem tuum sed etiam augetur. omnino pro tua prudentia sentis qua consolatione levari maxime possim. probas enim meum consilium negasque mihi quicquam tali tempore potius faciendum fuisse. addis etiam (quod etsi mihi levius est quam tuum iudicium, tamen non est leve) ceteris quoque, id est qui pondus habeant, factum nostrum probari. id si ita putarem, levius dolerem. [2] 'crede' inquis 'mihi.' credo equidem sed scio quam cupias minui dolorem meum. me discessisse ab armis numquam paenituit. tanta erat in illis crudelitas, tanta cum barbaris gentibus coniunctio ut non nominatim sed generatim proscriptio esset informata, ut iam omnium iudicio constitutum esset omnium vestrum bona praedam esse illius victoriae. 'vestrum' plane dico; numquam enim de te ipso nisi crudelissime cogitatum est. qua re voluntatis me meae numquam paenitebit, consili paenitet. in oppido aliquo mallem resedisse quoad accerserer; minus sermonis subissem, minus accepissem doloris, ipsum hoc me non angeret. Brundisi iacere in omnis partis est molestum. propius accedere, ut suades, quo modo sine lictoribus quos populus dedit possum? qui mihi incolumi adimi non possunt. quos ego non paulisper cum bacillis in turbam conieci ad oppidum accedens ne quis impetus militum fieret. recipio tempore me domo te nunc. [3] ad Oppium (et Balbum scripsi) [et] quonam iis placeret modo propius accedere ut hac de re considerarent. credo fore auctores. sic enim recipiunt, Caesari non modo de conservanda sed etiam de augenda mea dignitate curae fore, meque hortantur ut magno animo sim, ut omnia summa sperem. ea spondent, confirmant. quae quidem mihi exploratiora essent, si remansissem. sed ingero praeterita; vide, quaeso, igitur ea quae restant et explora cum istis et, si putabis opus esse et si istis placebit, quo magis factum nostrum Caesar probet quasi de suorum sententia factum, adhibeantur Trebonius, Pansa, si qui alii, scribantque ad Caesarem me quicquid fecerim de sua sententia fecisse. [4] Tulliae meae morbus et imbecillitas corporis me exanimat. quam tibi intellego magnae curae esse, quod est mihi gratissimum. [5] de Pompei exitu mihi dubium numquam fuit. tanta enim desperatio rerum eius omnium regum et populorum animos occuparat ut quocumque venisset hoc putarem futurum. non possum eius casum non dolere; hominem enim integrum et castum et gravem cognovi. [6] de Fannio consoler te? perniciosa loquebatur de mansione tua. L. vero Lentulus Hortensi domum sibi et Caesaris hortos et Baias desponderat. omnino haec eodem modo ex hac parte fiunt, nisi quod illud erat infinitum. omnes enim qui in Italia manserant hostium numero habebantur. sed velim haec aliquando solutiore animo. Quintum fratrem audio profectum in Asiam ut deprecaretur. de filio nihil audivi; sed quaere ex Diochare Caesaris liberto quem ego non vidi, qui istas Alexandrea litteras attulit. is dicitur vidisse Quintum euntem an iam in Asia. tuas litteras prout res postulat exspecto. quas velim cures quam primum ad me perferendas. iiii K. Decembr. [VII] Scr. Brundisi xiv Kal. Ian. a. 706 (48). CICERO ATTICO salutem gratae tuae mihi litterae sunt, quibus accurate perscripsisti omnia quae ad me pertinere arbitratus es. et factum igitur tu scribis istis placere et placere isdem istis lictoribus me uti, quod concessum Sestio sit; cui non puto suos esse concessos sed ab ipso datos. audio enim eum ea senatus consulta improbare quae post discessum tribunorum facta sunt. qua re poterit, si volet sibi constare, nostros lictores comprobare. [2] quamquam quid ego de lictoribus qui paene ex Italia decedere sim iussus? nam ad me misit Antonius exemplum Caesaris ad se litterarum in quibus erat se audisse Catonem et L. Metellum in Italiam venisse Romae ut essent palam. id sibi non placere ne qui motus ex eo fierent; prohiberique omnis Italia nisi quorum ipse causam cognovisset; deque eo vehementius erat scriptum. itaque Antonius petebat a me per litteras ut sibi ignoscerem; facere se non posse quin iis litteris pareret. tum ad eum misi L. Lamiam qui demonstraret illum Dolabellae dixisse ut ad me scriberet ut in Italiam quam primum venirem; eius me litteris venisse. tum ille edixit ita ut me exciperet et Laelium nominatim. quod sane nollem; poterat enim sine nomine res ipsa excipi. [3] o multas et gravis offensiones! quas quidem tu das operam ut lenias, nec tamen nihil proficis, quin hoc ipso minuis dolorem meum, quod ut minuas tam valde laboras; idque velim ne gravere quam saepissime facere. maxime autem adsequere quod vis, si me adduxeris ut existimem me bonorum iudicium non funditus perdidisse. quamquam quid tu in eo potes? nihil scilicet. sed si quid res dabit tibi facultatis, id me maxime consolari poterit; quod nunc quidem video non esse sed, si quid, ex eventis, ut hoc nunc accidit. dicebar debuisse cum Pompeio proficisci. exitus illius minuit eius offici praetermissi reprehensionem. sed ex omnibus nihil magis tamen desideratur quam quod in Africam non ierim. iudicio hoc sum usus non esse barbaris auxiliis fallacissimae gentis rem publicam defendendam, praesertim contra exercitum saepe victorem. non probant fortasse; multos enim viros bonos in Africam venisse audio et scio fuisse antea. valde hoc loco urgeor. hic quoque opus est casu, ut aliqui sint ex eis aut, si potest, omnes qui salutem anteponant. nam si perseverant et obtinent, quid nobis futurum sit vides. dices, “quid illis, si victi erunt?” honestior est plaga. haec me excruciant. [4] Sulpici autem consilium non scripsisti cur meo non anteponeres. quod etsi non tam gloriosum est quam Catonis, tamen et periculo vacuum est et dolore. extremum est eorum qui in Achaia sunt. ii tamen ipsi se hoc melius habent quam nos quod et multi sunt uno in loco et, cum in Italiam venerint, domum statim venerint. haec tu perge, ut facis, mitigare et probare quam plurimis. [5] quod te excusas, ego vero et tuas causas nosco et mea interesse puto te istic esse vel ut cum iis quibus oportebit agas quae erunt agenda de nobis, ut ea quae egisti. in primisque hoc velim animadvertas. multos esse arbitror qui ad Caesarem detulerint delaturive sint me aut paenitere consili mei aut non probare quae fiant. quorum etsi utrumque verum est, tamen ab illis dicitur animo a me alienato, non quo ita esse perspexerint. sed in eo est totum ut hoc Balbus sustineat et Oppius et eorum crebris litteris illius voluntas erga me confirmetur. et hoc plane ut fiat diligentiam adhibebis. [6] alterum est cur te nolim discedere, quod scribis Tulliam te flagitare. o rem miseram! quid scribam aut quid velim? breve faciam, lacrimae enim se subito profuderunt. tibi permitto, tu consule; tantum vide ne hoc tempore isti obesse aliquid possit. ignosce, obsecro te. non possum prae fletu et dolore diutius in hoc loco commorari. tantum dicam, nihil mihi gratius esse quam quod eam diligis. [7] quod litteras quibus putas opus esse curas dandas facis commode. Quintum filium vidi qui Sami vidisset, patrem Sicyone: quorum deprecatio est facilis. utinam illi qui prius illum viderint me apud eum velint adiutum tantum quantum ego illos vellem si quid possem! [8] quod rogas ut in bonam partem accipiam si qua sint in tuis litteris quae me mordeant, ego vero in optimam teque rogo ut aperte, quem ad modum facis, scribas ad me omnia idque facias quam saepissime. vale. xiiii K. Ian. [VIII] Scr. Brundisi xiiii K. Ian. a. 706 (48). CICERO ATTICO SAL. [1] quantis curis conficiar etsi profecto vides, tamen cognosces ex Lepta et Trebatio. maximas poenas pendo temeritatis meae quam tu prudentiam mihi videri vis; neque te deterreo quo minus id disputes scribasque ad me quam saepissime. non nihil enim me levant tuae litterae hoc tempore. per eos qui nostra causa volunt valentque apud illum diligentissime contendas opus est, per Balbum et Oppium maxime, ut de me scribant quam diligentissime. oppugnamur enim, ut audio, et a praesentibus quibusdam et per litteras. Iis ita est occurrendum ut rei magnitudo postulat. [2] Fufius est illic, mihi inimicissimus. Quintus misit filium non solum sui deprecatorem sed etiam accusatorem mei. dictitat se a me apud Caesarem oppugnari, quod refellit Caesar ipse omnesque eius amici. neque vero desistit, ubicumque est, omnia in me maledicta conferre. nihil mihi umquam tam incredibile accidit, nihil in his malis tam acerbum. qui ex ipso audissent cum Sicyone palam multis audientibus loqueretur nefaria quaedam, ad me pertulerunt. Nosti genus, etiam expertus es fortasse. in me id est omne conversum. sed augeo commemorando dolorem et facio etiam tibi. qua re ad illud redeo. cura ut huius rei causa dedita opera mittat aliquem Balbus. ad quos videbitur velim cures litteras meo nomine. vale. xiii Kal. Ian. [IX] Scr. Brundisi iii Non. Ian. a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] ego vero et incaute, ut scribis, et celerius quam oportuit feci nec in ulla sum spe quippe qui exceptionibus edictorum retinear. quae si non essent sedulitate effectae et benivolentie va , liceret mihi abire in solitudines aliquas. nunc ne id quidem licet. quid autem me iuvat quod ante initum tribunatum veni, si ipsum quod veni nihil iuvat? iam quid sperem ab eo qui mihi amicus numquam fuit, cum iam lege etiam sim confectus et oppressus? cotidie iam Balbi ad me litterae languidiores multaeque multorum ad illum fortasse contra me. meo vitio pereo; nihil mihi mali casus attulit, omnia culpa contracta sunt. ego enim cum genus belli viderem, imparata et infirma omnia contra paratissimos, statueram quid facerem ceperamque consilium non tam forte quam mihi praeter ceteros concedendum. [2] cessi meis vel potius parui. ex quibus unus qua mente fuerit, is quem tu mihi commendas, cognosces ex ipsius litteris quae ad te et ad alios misit. quas ego numquam aperuissem, nisi res acta sic esset. delatus est ad me fasciculus. solvi, si quid ad me esset litterarum. nihil erat, epistula Vatinio et ligurio altera. iussi ad eos deferri. illi ad me statim ardentes dolore venerunt scelus hominis clamantes; epistulas mihi legerunt plenas omnium in me probrorum. hic ligurius furere, 'se enim scire summo illum in odio fuisse Caesari. illum tamen non modo favisse sed etiam tantam illi pecuniam dedisse honoris mei causa. hoc ego dolore accepto volui scire quid scripsisset ad ceteros; ipsi enim illi putavi perniciosum fore, si eius hoc tantum scelus percrebruisset. cognovi eiusdem generis. ad te misi. quas si putabis illi ipsi utile esse reddi, reddes. nil me laedet. nam quod resignatae sunt, habet, opinor, eius signum Pomponia. hac ille acerbitate initio navigationis cum usus esset, tanto me dolore adfecit ut postea iacuerim, neque nunc tam pro se quam contra me laborare dicitur. [3] ita omnibus rebus urgeor; quas sustinere vix possum vel plane nullo modo possum. quibus in miseriis una est pro omnibus quod istam miseram patrimonio, fortuna omni spoliatam relinquam. qua re te, (ut) polliceris, videre plane velim. Alium enim cui illam commendem habeo neminem, quoniam matri quoque eadem intellexi esse parata quae mihi. sed si me non offendes, satis tamen habeto commendatam patruumque in ea quantum poteris mitigato. haec ad te die natali meo scripsi. quo utinam susceptus non essem aut ne quid ex eadem matre postea natum esset! plura scribere fletu prohibeor. [X] Scr. Brundisi xii K Febn a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] ad meas incredibilis aegritudines aliquid novi accedit ex iis quae de Q. Q. ad me adferuntur. P. Terentius meus necessarius operas in portu et scriptura Asiae pro magistro dedit. is Quintum filium Ephesi vidit vi Idus Decembr. eumque studiose propter amicitiam nostram invitavit; cumque ex eo de me percontaretur, eum sibi ita dixisse narrabat, se mihi esse inimicissimum, volumenque sibi ostendisse orationis quam apud Caesarem contra me esset habiturus. multa a se dicta contra eius amentiam. multa postea Patris simili scelere secum Quintum patrem locutum; cuius furorem ex iis epistulis quas ad te misi perspicere potuisti. haec tibi dolori esse certo scio; me quidem excruciant et eo magis quod mihi cum illis ne querendi quidem locum futurum puto. [2] de Africanis rebus longe alia nobis ac tu scripseras nuntiantur. nihil enim firmius esse dicunt, nihil paratius. accedit Hispania et alienata Italia, legionum nec vis eadem nec voluntas, urbanae res perditae. quid est ubi acquiescam, nisi quam diu tuas litteras lego? quae essent profecto crebriores, si quid haberes quo putares meam molestiam minui posse. sed tamen te rogo ut ne intermittas scribere ad me quicquid erit eosque qui mihi tam crudeliter inimici sunt, si odisse non potes, accuses tamen, non ut aliquid proficias sed ut tibi me carum esse sentiant. plura ad te scribam, si mihi ad eas litteras quas proxime ad te dedi rescripseris. vale. xii K. Febr. [XI] Scr. Brundisi viri Id. Mart. a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] confectus iam cruciatu maximorum dolorum ne si sit quidem quod ad te debeam scribere facile id exsequi possim, hoc minus, quod res nulla est quae scribenda sit cum praesertim ne spes quidem ulla ostendatur fore melius. ita iam ne tuas quidem litteras exspecto, quamquam semper aliud adferunt quod velim. qua re tu quidem scribito, cum erit quoi des. ego tuis proximis, quas tamen iam pridem accepi, nihil habeo quod rescribam; longo enim intervallo video immutata esse omnia; illa esse firma quae debeant, nos stultitiae nostrae gravissimas poenas pendere. [2] P. Sallustio curanda sunt HS. x_x_x_ quae accepi a Cn. Sallustio. velim videas ut sine mora curentur. de ea re scripsi ad Terentiam. atque hoc ipsum iam prope consumptum est. qua re id quoque velim cum illa videas, ut sit qui utamur. hic fortasse potero sumere, si sciam istic paratum fore; sed, prius quam id scirem, nihil sum ausus sumere. qui sit omnium rerum status noster vides. nihil est mali quod non et sustineam et exspectem. quarum rerum eo gravior est dolor quo culpa maior. ille in Achaia non cessat de nobis detrahere. nihil videlicet tuae litterae profecerunt. vale. viii Idus Mart. [XII] Scr. Brundisi viii Id. Mart. a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] Cephalio mihi a te litteras reddidit a. d. viii Id. Mart. vespere. eo autem die mane tabellarios miseram; quibus ad te dederam litteras. tuis tamen lectis litteris putavi iam aliquid rescribendum esse ea re maxime quod ostendis te pendere animi quamnam rationem sim Caesari adlaturus profectionis meae tum cum ex Italia discesserim. nihil opus est mihi nova ratione. saepe enim ad eum scripsi multisque mandavi me non potuisse, quom cupissem, sermones hominum sustinere, multaque in eam sententiam. nihil enim erat quod minus eum vellem existimare quam me tanta de re non meo consilio usum esse. posteaque quom mihi litterae a Balbo Cornelio minore missae essent illum existimare Quintum fratrem 'lituum' meae profectionis fuisse (ita enim scripsit), qui nondum cognossem quae de me Quintus scripsisset ad multos, etsi multa praesens in praesentem acerbe dixerat et fecerat, tamen nihilo minus his verbis ad Caesarem scripsi: [2] do Quinto fratre meo non minus laboro quam de me ipso, sed eum tibi commendare hoc meo tempore non audeo. illud dumtaxat tamen audebo petere abs te quod potero, ne quid existimes ab illo factum esse quo minus mea in te officia constarent minusve te diligerem potiusque semper illum auctorem nostrae coniunctionis fuisse meique itineris comitem, non ducem. qua re ceteris in rebus tantum ei tribues quantum humanitas tua amicitiaque vestra postulat. ego ei ne quid apud te obsim, id te vehementer etiam atque etiam rogo. [3] qua re si quis congressus fuerit mihi cum Caesare, etsi non dubito quin is lenis in illum futurus sit idque iam declaraverit, ego tamen is ero qui semper fui. sed, ut video, multo magis est nobis laborandum de Africa; quam quidem tu scribis confirmari cotidie magis ad condicionis spem quam victoriae. quod utinam ita esset! sed longe aliter esse intellego teque ipsum ita existimare arbitror, aliter autem scribere non fallendi sed confirmandi mei causa, praesertim cum adiungatur ad Africam etiam Hispania. [4] quod me admones ut scribam ad Antonium et ad ceteros, si quid videbitur tibi opus esse, velim facias id quod saepe fecisti. nihil enim mihi venit in mentem quod scribendum putem. quod me audis erectiorem esse animo, quid putas cum videas accessisse ad superiores aegritudines praeclaras generi actiones? tu tamen velim ne intermittas, quod eius facere poteris, scribere ad me, etiam si rem de qua scribas non habebis. semper enim adferunt aliquid mihi tuae litterae. Galeonis hereditatem crevi. puto enim cretionem simplicem fuisse, quoniam ad me nulla missa est. viii Idus Martias. [XIII] Scr. Brundisi circ. med. m. Mart. a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] A Murenae liberto nihil adhuc acceperam litterarum. P. Siser reddiderat eas quibus rescribo. de Servi patris litteris quod scribis, item Quintum in Syriam venisse quod ais esse qui nuntient, ne id quidem verum est. quod certiorem te vis fieri quo quisque in me animo sit aut fuerit eorum qui huc venerunt, neminem alieno intellexi. sed quantum id mea intersit existimare te posse certo scio. mihi cum omnia sint intolerabilia ad dolorem, tum maxime quod in eam causam venisse me video ut sola utilia mihi esse videantur quae semper nolui. P. Lentulum patrem Rhodi esse aiunt, Alexandreae filium, Rhodoque Alexandream C. Cassium profectum esse constat. [2] Quintus mihi per litteras satis facit multo asperioribus verbis quam cum gravissime accusabat. ait enim se ex litteris tuis intellegere tibi non placere quod ad multos de me asperius scripserit, itaque se paenitere quod animum tuum offenderit; sed se iure fecisse. deinde perscribit spurcissime quas ob causas fecerit. sed neque hoc tempore nec antea patefecisset odium suum in me, nisi omnibus rebus me esse oppressum videret. atque utinam vel nocturnis, quem ad modum tu scripseras, itineribus propius te accessissem! nunc nec ubi nec quando te sim visurus possum suspicari. [3] de coheredibus Fufidianis nihil fuit quod ad me scriberes; nam et aequum postulant et quicquid egisses recte esse actum putarem. [4] de fundo Frusinati redimendo iam pridem intellexisti voluntatem meam. etsi tum meliore loco res erant nostrae neque tam mihi desperatum iri videbatur, tamen in eadem sum voluntate. id quem ad modum fiat tu videbis. et velim, quod poteris, consideres ut sit unde nobis suppeditentur sumptus necessarii. si quas habuimus facultates, eas Pompeio tum cum id videbamur sapienter facere detulimus. itaque tum et a tuo vilico sumpsimus et aliunde mutuati sumus cum Quintus queritur per litteras sibi nos nihil dedisse, qui neque ab illo rogati sumus neque ipsi eam pecuniam aspeximus. sed velim videas quid sit quod confici possit quidque mihi de omnibus des consili; et causam nosti. [5] plura ne scribam dolore impedior. si quid erit quod ad quos scribendum meo nomine putes, velim ut soles facias, quotiensque habebis quoi des ad me litteras nolim praeter mittas. vale. [XIV] Scr. Brundisii circ. vi K. Mai. a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] non me offendit veritas litterarum tuarum quod me cum communibus tum praecipuis malis oppressum ne incipis quidem, ut solebas, consolari faterisque id fieri iam non posse. nec enim ea sunt quae erant antea cum, ut nihil aliud, comites me et socios habere putabam. omnes enim Achaici deprecatores itemque in Asia quibus non erat ignotum, etiam quibus erat, in Africam dicuntur navigaturi. ita praeter Laelium neminem habeo culpae socium; qui tamen hoc meliore in causa est quod iam est receptus. [2] de me autem non dubito quin ad Balbum et ad Oppium scripserit; a quibus, si quid esset laetius, certior factus essem, tecum etiam essent locuti. quibuscum tu de hoc ipso conloquare velim et ad me quid tibi responderint scribas, non quod ab isto salus data quicquam habitura sit firmitudinis, sed tamen aliquid consuli et prospici poterit. etsi omnium conspectum horreo, praesertim hoc genero, tamen in tantis malis quid aliud velim non reperio. [3] Quintus pergit, ut ad me et Pansa scripsit et Hirtius, isque item Africam petere cum ceteris dicitur. ad Minucium Tarentum scribam et tuas litteras mittam; ad te scribam num quid egerim. HS x_x_x_ potuisse mirarer, nisi multa de Fufidianis praediis. et advideo tamen exspecto ; quem videre, si ullo modo potest (poscit enim res), pervelim. iam extremum concluditur; ibi facile est, quod quale sit hic gravius existimare. vale. [XV] Scr. Brundisi prid. Id. Mai. a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] quoniam iustas causas adfers quor te hoc tempore videre non possim, quaeso, (cogita) quid sit mihi faciendum. ille enim ita videtur Alexandream tenere ut eum scribere etiam pudeat de illis rebus, hi autem ex Africa iam adfuturi videntur, Achaici, item ex Asia redituri ad eos aut libero aliquo loco commoraturi. quid mihi igitur putas agendum? video difficile esse consilium. sum enim solus aut cum altero cui neque ad illos reditus sit neque ab his ipsis quicquam ad spem ostendatur. sed tamen scire velim quid censeas; idque erat cum aliis cur te, si fieri posset, cuperem videre. [2] Minucium X_I_I_ sola curasse scripsi ad te antea. quod superest velim videas ut curetur. Quintus non modo non cum magna prece ad me sed acerbissime scripsit, filius vero mirifico odio. nihil fingi potest mali quo non urgear. omnia tamen sunt faciliora quam peccati dolor qui et maximus est et aeternus. cuius peccati si socios essem habiturus ego quos putavi, tamen esset ea consolatio tenuis. sed habet aliorum omnium ratio exitum, mea nullum. Alii capti, alii interclusi non veniunt in dubium de voluntate, eo minus scilicet cum se expedierint et una esse coeperint. ii autem ipsi qui sua voluntate ad Fufium venerunt nihil possunt nisi timidi existimari. multi autem sunt qui, quocumque modo ad illos se recipere volent, recipientur. quo minus debes mirari non posse me tanto dolori resistere. solius enim meum peccatum corrigi non potest et fortasse Laeli. sed quid me id levat? nam C. quidem Cassium aiunt consilium Alexandream eundi mutavisse. [3] haec ad te scribo, non ut quem tuam demere sollicitudinem sed ut cognoscam ecquid tu ad ea adferas quae me conficiunt; ad quae gener accedit et cetera quae fletu reprimor ne scribam. quin etiam Aesopi filius me ex cruciat. prorsus nihil abest quin sim miserrimus. sed ad primum revertor quid putes faciendum, occultene aliquo propius veniendum an mare transeundum. nam hic maneri diutius non potest [4] (de) Fufidianis qua re nihil potuit confici? genus enim condicionis eius modi fuit in quo non solet esse controversia, cum ea pars quae videtur esse minor licitatione expleri posset. hoc ego non sine causa quaero. suspicor enim coheredes dubiam nostram causam putare et eo rem in integro esse malle. vale. Pr. Idus Maias. [XVI] Scr. Brundisi. iii Nou. luot. a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] non meo vitio fit hoc quidem tempore (ante enim est peccatum) ut me ista epistula nihil consoletur. nam et exigue scripta est et suspiciones magnas habet non esse ab illo; quas animadvertisse te existimo. de obviam itione ita faciam ut suades. neque enim ulla de adventu eius opinio est neque si qui ex Asia veniunt quicquam auditum esse dicunt de pace; cuius ego spe in hanc fraudem incidi. nihil video quod sperandum putem, nunc praesertim cum ea plaga in Asia sit accepta, in Illyrico, in Cassiano negotio, in ipsa Alexandrea, in urbe, (in) Italia. ego vero etiam si rediturus ille est qui adhuc bellum gerere dicitur tamen ante reditum eius negotium confectum iri puto. fuisse ut eam peterem ab illo, et eo minus quod huius consili iam ne socium quidem habeo quemquam. qui in Asia sunt rerum exitum exspectant, Achaici etiam Fufio spem deprecationis adferunt. Horum et timor idem fuit primo qui meus et constitutum; mora Alexandrina causam illorum correxit, meam evertit. [3] quam ob rem idem a te nunc peto quod superioribus litteris, ut, si quid in perditis rebus dispiceres quod mihi putares faciendum, me moneres. si recipior ab his, quod vides non fieri, tamen quoad bellum erit quid agam aut ubi sim non reperio; sin iactor, eo minus. itaque tuas litteras exspecto easque ut ad me sine dubitatione scribas rogo. [4] quod suades ut ad Quintum scribam de his litteris, facerem, si me quicquam istae litterae delectarent. etsi quidam scripsit ad me his verbis, 'ego ut in his malis Patris sum non invitus; essem libentius, si frater tuus ea de te loqueretur quae ego audire vellem.' quod ais illum ad te scribere me sibi nullas litteras remittere, semel ab ipso accepi. ad eas Cephalioni dedi qui multos mensis tempestatibus retentus est. Quintum filium ad me acerbissime scripsisse iam ante ad te scripsi. extremum est quod te orem, si putas rectum esse et a te suscipi posse, cum Camillo communices ut Terentiam moneatis de testamento. tempora monent ut videat ut satis faciat quibus debeat. auditum ex Philotimo est eam scelerate quaedam facere. credibile vix est, sed certe, si quid est quod fieri possit, providendum est. de omnibus rebus velim ad me scribas et maxime quid sentias de ea in qua tuo consilio egeo etiam si nihil excogitas. id enim mihi erit pro desperato. iii Non. Iun. [XVII] Scr. Brundisi prid. Id. aut Id. Iun. a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] properantibus tabellariis alienis hanc epistulam dedi. eo brevior est et quod eram missurus nostros. Tullia mea venit ad me pr. Idus Iunias deque tua erga se observantia benevolentiaque mihi plurima exposuit litterasque reddidit trinas. ego autem ex ipsius virtute, humanitate, pietate non modo eam voluptatem non cepi quam capere ex singulari filia debui sed etiam incredibili sum dolore adfectus tale ingenium in tam misera fortuna versari idque accidere nullo ipsius delicto summa culpa mea. itaque a te neque consolationem iam qua cupere te uti video nec consilium quod capi nullum potest exspecto teque omnia cum superioribus saepe litteris tum proximis temptasse intellego. [XVIIa] Scr. Brundisi xvii K. Quint. a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] ego cum Sallustio Ciceronem ad Caesarem mittere cogitabam; Tulliam autem non videbam esse causam cur diutius mecum tanto in communi maerore retinerem. itaque matri eam, cum primum per ipsam liceret, eram remissurus. Paeto, +que ad modum consolandis scripsisti+, putato ea me scripsisse quae tu ipse intellegis responderi potuisse. [2] quod Oppium tecum scribis locutum, non abhorret a mea suspicione eius oratio. sed non dubito quin istis persuaderi nullo modo possit ea quae faciant mihi probari posse, quoquo modo loquar. ego tamen utar moderatione qua potero; quamquam quid mea intersit ut eorum odium subeam non intellego. [3] te iusta causa impediri quo minus ad nos venias video, idque mihi valde molestum est. illum ab Alexandrea discessisse nemo nuntiat constatque ne profectum quidem illim quemquam post Idus Martias nec post Idus Decembr. ab illo datas ullas litteras. ex quo intellegis illud de litteris a. d. v Idus Febr. datis, quod inane esset etiam si verum esset, non verum esse. L. Terentium discessisse ex Africa scimus Paestumque venisse. quid is adferat aut quo modo exierit aut quid in Africa fiat scire velim. dicitur enim per Nasidium emissus esse. id quale sit velim, si inveneris, ad me scribas. de HS X_, ut scribis, faciam. vale. xvii Kal. Quintilis. [XVIII] Scr. Brundisi xii K. Quint a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] de illius Alexandrea discessu nihil adhuc rumoris, contraque opinio valde esse impeditum. itaque nec mitto, ut constitueram, Ciceronem et te rogo ut me hinc expedias. quodvis enim supplicium levius est hac permansione. hac de re et ad Antonium scripsi et ad Balbum et ad Oppium. Sive enim bellum in Italia futurum est sive classibus utetur, hic esse me minime convenit; quorum fortasse utrumque erit, alterum certe. [2] intellexi omnino ex Oppi sermone quem tu mihi scripsisti quae istorum ira esset, sed ut eam flectas te rogo. nihil omnino iam exspecto nisi miserum, sed hoc perditius in quo nunc sum fieri nihil potest. qua re et cum Antonio loquare velim et cum istis et rem, (ut) poteris, expedias et mihi quam primum de omnibus rebus rescribas. vale. xii Kal. Quintil. [XIX] Scr. Brundisi xi K Sext a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] Cum tuis dare possem litteras non praetermisi, etsi quod scriberem non habebam. tu ad nos et rarius scribis quam solebas et brevius, credo quia nihil habes quod me putes libenter legere aut audire posse. verum tamen velim (si) quid erit, qualecumque erit, scribas. est autem unum quod mihi sit optandum si quid agi de pace possit; quod nulla equidem habeo in spe; sed quia tu leviter interdum significas, cogis me sperare quod optandum vix est. [2] Philotimus dicitur id. Sext. nihil habeo de illo amplius. tu velim ad ea mihi rescribas quae ad te antea scripsi. mihi tantum temporis satis est dum ut in pessimis rebus aliquid caveam qui nihil umquam cavi. vale. xi Kal. Sextil. [XX] Scr. Brundisi xvi K. Sept a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] xvii K. Septembris venerat die xxviii Seleucea Pieria C. Treboni (libertus) qui se Antiocheae diceret apud Caesarem vidisse Quintum filium cum Hirtio; eos de Quinto quae voluissent impetrasse nullo quidem negotio. quod ego magis gauderem si ista nobis impetrata quicquam ad spem explorati haberent. sed et alia timenda sunt ab aliis (Quintis)que, et ab hoc ipso quae dantur, ut a domino, rursus in eiusdem sunt potestate. etiam Sallustio ignovit. [2] omnino dicitur nemini negare; quod ipsum est suspectum, notionem eius differri. M. Gallius Q. f. mancipia Sallustio reddidit. is venit ut legiones in Siciliam traduceret. eo protinus iturum Caesarem Patris. quod si faciet ego, quod ante mallem, aliquo propius accedam. tuas litteras ad eas quibus a te proxime consilium petivi vehementer ex specto. vale. xvi Kal. Septembris. [XXI] Scr. Bruudi'si vi aut v K. Sept a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] accepi vi Kal. Sept. litteras a te datas xii Kal. doloremque quem ex Quinti scelere iam pridem acceptum iam abieceram, lecta eius epistula gravissimum cepi. tu etsi non potuisti ullo modo facere ut mihi illam epistulam non mitteres, tamen mallem non esse missam. ad ea autem quae scribis de testamento, videbis quid et quo modo. de nummis et illa sic scripsit ut ego ad te antea, et nos, si quid opus erit, utemur ex eo de quo scribis. [2] ille ad Kal. Sept. Athenis non videtur fore. multa eum in Asia dicuntur morari, maxime Pharnaces. legio xii, ad quam primam Sulla venit, lapidibus egisse hominem dicitur. nullam putant se commoturam. illum arbitrabantur protinus Patris in Siciliam. sed si hoc ita est, huc veniat necesse est. ac mallem illum ; aliquo enim modo hinc evasissem. nunc metuo ne sit exspectandum et cum reliquis etiam loci gravitas huic miserrimae perferenda. [3] quod me mones ut ea quae (agam) ad tempus accommodem, facerem, si res pateretur et si ullo modo fieri posset. sed in tantis nostris peccatis tantisque nostrorum iniuriis nihil est quod aut facere dignum nobis aut simulare possim. Sullana confers; in quibus omnia genere ipso praeclarissima fuerunt, moderatione paulo minus temperata. haec autem eius modi sunt ut obliviscar (mei) multoque malim quod omnibus sit melius (quam) quorum utilitatem meam iunxi. tu ad me tamen velim quam saepissime scribas eoque magis quod praeterea nemo scribit ac, si omnes, tuas tamen maxime exspectarem. quod scribis illum per me Quinto fore placatiorem, scripsi ad te antea eum statim Quinto filio omnia tribuisse, nostri nullam mentionem. vale. [XXII] Scr. Brundisi circ. K. Sept., ut videtur, a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] diligenter mihi fasciculum reddidit Balbi tabellarius. accepi enim a te litteras quibus videris vereri ut epistulas illas acceperim. quas quidem vellem mihi numquam redditas; auxerunt enim mihi dolorem (nec), si in aliquem incidissent, quicquam novi attulissent. quid enim tam pervulgatum quam illius in me odium et genus hoc litterarum? quod ne Caesar quidem ad istos videtur misisse, quasi qui illius improbitate offenderetur, sed, credo, uti notiora nostra mala essent. nam quod te vereri scribis ne illi obsint eique rei (me vis) mederi, ne rogari quidem se passus est de illo. quod quidem mihi molestum non est; illud molestius, istas impetrationes nostras nihil valere. [2] Sulla, ut opinor, cras erit hic cum Messalla. currunt ad illum pulsi a militibus qui se negant usquam, nisi acceperint. ergo ille huc veniet, quod non putabant, tarde quidem. itinera enim ita facit ut multos dies in oppidum ponat. Pharnaces autem, quoquo modo aget, adferet moram. quid mihi igitur censes? iam enim corpore vix sustineo gravitatem huius caeli quae mihi languorem adfert in dolore. an his illuc euntibus mandem ut me excusent, ipse accedam propius? quaeso, attende et me, quod adhuc saepe rogatus non fecisti, consilio iuva. scio rem difficilem esse, sed ut (in) malis etiam illud mea magni interest te ut videam. profecto aliquid profecero, si id acciderit. de testamento, ut scribis, animadvertes. [XXIII] Scr. Brundisi vii Id. Quint a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] quod ad te scripseram ut cum Camillo communicares, de eo Camillus mihi scripsit (te) secum locutum. tuas litteras exspectabam; nisi illud quidem mutari, si aliter est et oportet, non video posse. sed cum ab illo accepissem litteras, desideravi tuas (etsi putabam te certiorem factum non esse), modo valeres; scripseras enim te quodam valetudinis genere temptari. [2] Agusius quidam Rhodo venerat viii Idus Quint. is nuntiabat Quintum filium ad Caesarem profectum iiii Kal. Iun., Philotimum Rhodum pridie eum diem venisse, habere ad me litteras. ipsum Agusium audies. sed tardius iter faciebat. eo feci ut [eo] celeriter eunti darem. quid sit in iis litteris nescio, sed mihi valde Quintus frater gratulatur. equidem in meo tanto peccato nihil ne cogitatione quidem adsequi possum quod mihi tolerabile possit esse. [3] te oro ut de hac misera cogites et illud de quo ad te proxime scripsi, ut aliquid conficiatur ad inopiam propulsandam, et etiam de ipso testamento. illud quoque vellem antea sed omnia timuimus. Melius quidem in pessimis nihil fuit discidio. aliquid fecissemus ut viri vel tabularum novarum nomine vel nocturnarum expugnationum vel Metellae vel omnium malorum; nec res perisset et videremur aliquid doloris virilis habuisse. memini omnino tuas litteras sed et tempus illud; etsi quidvis praestitit. nunc quidem ipse videtur denuntiare; audimus enim de statua Clodi. generumne nostrum potissimum vel hoc vel tabulas novas? placet mihi igitur et item tibi nuntium remitti. petet fortasse tertiam pensionem. considera igitur tumne cum ab ipso nascetur an prius. ego si ullo modo potuero, vel nocturnis itineribus experiar ut te videam. tu et haec et si quid erit quod intersit mea scire scribas velim. vale. [XXIV] Scr. Brundisi viii Id. Sext a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] quae dudum ad me et quae etiam ad me visat Tulliam de me scripsisti, ea sentio esse vera. eo sum miserior, etsi nihil videbatur addi posse, quod mihi non modo irasci gravissima iniuria accepta sed ne dolere quidem impune licet. qua re istuc feramus. quod cum tulerimus, tamen eadem erunt perpetienda quae tu ne accidant ut caveamus mones. ea enim est a nobis contracta culpa (ut) omni statu omnique populo exitum habitura videatur. [2] sed ad meam manum redeo, erunt enim haec occultius agenda. vide, quaeso, etiam nunc de testamento, quod tum factum cum illa querere coeperat. non, credo, te commovit; neque enim rogavit ne me quidem. sed quasi ita sit, quoniam in sermonem iam venisti, poteris eam monere ut aliquoi committat cuius extra periculum huius belli fortuna sit. equidem tibi potissimum velim, si idem illa vellet. quam quidem celo miseram me hoc timere. de illo altero scio equidem venire nunc nil posse sed seponi et occultari possunt ut extra ruinam sint eam quae impendet. [3] nam quod scribis nobis nostra et tua et Terentiae fore parata, tua credo, nostra quae poterunt esse? de Terentia autem (mitto cetera quae sunt innumerabilia) quid ad hoc addi potest? scripseras ut HS X_I_I_ permutarem; tantum esse reliquum de argento. misit illa CCI[c][c] mihi et adscripsit tantum esse reliquum. Cum hoc tam parvum de parvo detraxerit, perspicis quid in maxima re fecerit. [4] Philotimus non modo nullus venit sed ne per litteras quidem aut per nuntium certiorem facit me quid egerit. Epheso qui veniunt ibi se eum de suis controversiis in ius adeuntem vidisse nuntiant; quae quidem (ita enim veri simile est) in adventum Caesaris fortasse reiciuntur. ita aut nihil puto eum habere quod putet ad me celerius perferendum aut adeo me (in) malis esse despectum ut, etiam si quid habet, id nisi omnibus suis negotiis confectis ad me referre non curet. ex quo magnum equidem capio dolorem sed non tantum quantum videor debere. nihil enim mea minus interesse puto quam quid illinc adferatur. id quam ob rem te intellegere certo scio. [5] quod me mones de vultu et oratione ad tempus accommodanda, etsi difficile est, tamen imperarem mihi, si mea quicquam interesse putarem. quod scribis litteris putare Africanum negotium confici posse, vellem scriberes cur ita putares; mihi quidem nihil in mentem venit qua re id putem fieri posse. tu tamen velim, si quid erit quod consolationis aliquid habeat, scribas ad me; sin, ut perspicio, nihil erit, scribas id ipsum. ego ad te, si quid audiero citius, scribam. vale. viii Idus Sextil. [XXV] Scr. Brundisi iii Non. Quint a. 707 (47). CICERO ATTICO SAL. [1] facile adsentior tuis litteris quibus exponis pluribus verbis nullum (consistere) consilium quo a te possim iuvari. consolatio certe nulla est quae levare possit dolorem meum. nihil est enim contractum casu (nam id esset ferendum), sed omnia fecimus iis erroribus et miseriis et animi et corporis quibus proximi utinam mederi maluissent! quam ob rem quoniam neque consili tui neque consolationis cuiusquam spes ulla mihi ostenditur, non quaeram haec a te posthac; tantum velim ne intermittas, scribas ad me quicquid veniet tibi in mentem cum habebis cui des et dum erit ad quem des; quod longum non erit. [2] illum discessisse Alexandria rumor est non firmus ortus ex Sulpici litteris; quas cuncti postea nuntii confirmarunt. quod verum an falsum sit, quoniam mea nihil interest, utrum malim nescio. [3] quod ad te iam pridem de testamento scripsi, apud epistulas velim ut possim adversas. ego huius miserrimae facultate confectus conflictor. nihil umquam simile atum puto. quoi si qua re consulere aliquid possum, cupi a te admoneri. video eandem esse difficultatem quam in consilio dando ante. tamen hoc me magis sollicitat quam omnia. in pensione secunda caeci fuimus. aliud mallem; sed praeteriit. te oro, ut in perditis rebus si quid cogi, confici potest quod sit in tuto, ex argento atque satis multa ex supellectile, des operam. iam enim mihi videtur adesse extremum nec ulla fore condicio pacis eaque quae sunt etiam sine adversario peritura. [4] haec etiam, si videbitur, cum Terentia loquere opportune. non queo omnia scribere. vale. iii Non. Quintil. {{Liber |Ante= Liber X |AnteNomen= ../Liber X |Post= Liber XII |PostNomen= ../Liber XII }} cw582rfroc1ab5u30q8oww0ng2oofmx Pagina:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf/15 104 72794 278863 242356 2026-08-31T12:10:14Z JimKillock 19003 /* Bis lecta */ 278863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JimKillock" />{{dhr|4}}</noinclude><section begin="s1"/>{{c|{{x-maior|'''NOS IN SCHOLA LATINE LOQUIMUR.'''}}}} {{dhr|2}} {{rule|5em}} {{dhr|2}} <section end="s1"/> <section begin="s2"/>{{c|'''1. Colloquium de Schola'''.<ref>Quid interest inter ''scholam et ludum''?<br> Quilibet locus, quo pueri vel adolescentes docendi convenire solent, schola dici potest. Sed omnis schola non est ludus, cum ludus illam significet, ubi elementa i. e. legere, scribere etc. docentur (ludus litterarum, litterarius).<br>Attamen veteres minime dubitabant et illas promiscue appellare ludos et scholas, ubi artes liberales ''(les humanités)'', quae quasi elementa altiorum constituerent studiorum, docebantur (ludus ingenuarum litterarum).<br> Academia artium vero ''(université)'' schola, non ludus est appellanda.</ref>}} '''Q'''. Heus quo properas (quo te rapis), Semproni? '''S'''. In scholam, Quinte, in ludum eo. '''Q'''. Quid? quem putavi pridem egressum, tu adhuc scholae operaris ''(tu vas encore à)''? '''S'''. At a magistris non digrediar nisi proxime sequenti mense Augusto. '''Q'''. Cujusnam ludum frequentas? '''S'''. Ad scholam ito, quam magister quidam nuper aperuit, quo plurimi suburbis pueri conveniunt. '''Q'''. Quod illi est nomen? Unde venit? Quam pridem scholam habet (tuetur, exercet)? '''S'''. Ei nomen est Tiburtio, natione Germanus, qui primo, ut fertur, Bruxellis pueros docebat ''(avait une école)'', deinde Antverpiae ludum exercebat, postremo huc venit. {{nop}} <section end="s2"/><noinclude>{{smallrefs}}</noinclude> e2jej1fld8067ut3b24s6ntfg87zvp2 Pagina:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf/16 104 72813 278864 278821 2026-08-31T12:13:57Z JimKillock 19003 /* Bis lecta */ 278864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JimKillock" />{{c|— 2 —}}</noinclude>'''Q'''. At quid est, cur pater viri peregrini institutioni te committat ''(envoyer à l'école d'un étranger)''? Nonne ludi magistri nostri multo melius te instituant? Ego puer apud Cajum sedi (Cajo magistro usus sum {{bar|1}} ''aller a l'ecole de''), qui adhuc fama eximii magistri floret. '''S'''. Qui sint magistri, equidem nihil omnino curo ''(m'est tout indifferent)'', quippe cum, in quacumque schola sedet, puero discenti tantundem sit patiendum. '''Q'''. Numquid iste magister tam acerbe est severus? '''S'''. Summa profecto austeritate, qui virgae non parcat: quem in ridendo vel fabulando deprehendit, is sine misericordia vapulat (plectitur). Vah, quam satis habebo, si scholam aliquando absolvero; tunc tandem ab omni vi et necessitate ''(contrainte)'' liber liberatusque ero. '''Q'''. Patienter exspecta, o bone, et forti animo esto, qui multos laborum socios habeas. Homo enim, ait Sallustius, sorte duxit laborem (sortitus est laborem). An putas, illos, qui ludum militarem, ludum gladiatorum, ludum fidicinum, officinam eloquentiae, academiam artium frequentant, non item sudare? Bene igitur spera, amice, ''(consolez-vous)'' et illud quoque cogita: nonne is, qui litteris semel est eruditus (qui homo est e schola politus), multo facilius rebus in hoc saeculo consulet suis ''(faire sa fortune)''? Praeterea, qui bene artibus est institutus ''(instruit dans les sciences)'' {{bar|1}} institutus ad dicendum, ad Latine loquendum, {{bar|1}} ah, quam magnifice jactare se potest ''(etre fier)''! Ceterum nunquam, dum vives, scholam fuga evitabis: unam egressus in aliam intrabis. An non tota, quam tu adhuc ignoras, hominis vita est schola, quae magis quam quaevis disciplina alium aliter docet veram sapientiam? Plurimi enim sapientiores fiunt experientia praeceptrice ''(à l'école de)'', cujus nulla praestantior est disciplina; illi paupertate magistra ''(a l'ecole)'', quae rebus<noinclude></noinclude> l2d9kxky8qinn65xmavy5mvkrwqqm1j Pagina:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf/17 104 72814 278865 241668 2026-08-31T12:15:12Z JimKillock 19003 278865 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="~2025-27064-78" />{{c|— 3 —}}</noinclude>adversis vel fortunae tormentis nos docet patientiam. Sed haec hactenus, ne amplius philosophando tibi molestiam afferam. Hem, administratne iste magister scholam suam solus? '''S'''. Non solus scilicet: complures adjutores habet, quibus variae disciplinae sunt distributae (assignatae). Doctoribus ad docendum utimur aptissimis ''(nous avons)'', quorum sua quisque arte profecto est dignus ''(fort dans sa branche)'' nisi forte qui Graece profitetur ''(professeur de Grec)'' minus idoneus ad tuendam scholam esse videatur. '''Q'''. Quod ipse quisque scit, aliis tradere potest ''(donner)''. Quis apud vos Latine profitetur? Quis vobis tradit prae-cepta grammatica ''(donner la graminaire)''? Quo doctore rhetorico (vel dicendi) utitur classis<ref>Quintilianus ait: « Praeceptores mei pueros in ''classes'' distribuerant »—Prima, secunda, nostra, vestra classis.<br>Cum de loco agitur, ubi docetur = ''auditorium'' v. g. subsellia hujus auditorii (''les banes de cette classe''). De doctrina dicimus ''schola'' v. g. Magister hodie scholam non habet ''(ne doune pas classe)''. Hodie scholam non habemus. Inter scholam fabulari non licet ''(pendant la classe)''.</ref> tua? Quae est docendi ratio eius vel genus instituendi ''(methode)''? Quem rerum explicatorem habetis ''(professeur d'histoire)''? Nonne idem geographiam quoque profitetur? '''S'''. Idem sane, qui historiae est peritissimus (qui historia plurimum valet (''qui est tres fort''). Ipse librum de rebus Belgicis scripsit. '''Q'''. Quo doctore utimini in mathematicis (quis profitetur mathematica)? Quis est professor sapientiae? Quis vobis tradit litteras (litterarum historiam)? '''S'''. Cajus, qui adeo est doctus, ut omnes simul disciplinas (doctrinas) tradere possit. Idem nuper praecepta<noinclude>{{smallrefs}}</noinclude> jtj9xahhzw9o43jr6gfv9xlghaserb7 278866 278865 2026-08-31T12:15:55Z JimKillock 19003 278866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="~2025-27064-78" />{{c|— 3 —}}</noinclude>adversis vel fortunae tormentis nos docet patientiam. Sed haec hactenus, ne amplius philosophando tibi molestiam afferam. Hem, administratne iste magister scholam suam solus? '''S'''. Non solus scilicet: complures adjutores habet, quibus variae disciplinae sunt distributae (assignatae). Doctoribus ad docendum utimur aptissimis ''(nous avons)'', quorum sua quisque arte profecto est dignus ''(fort dans sa branche)'' nisi forte qui Graece profitetur ''(professeur de Grec)'' minus idoneus ad tuendam scholam esse videatur. '''Q'''. Quod ipse quisque scit, aliis tradere potest ''(donner)''. Quis apud vos Latine profitetur? Quis vobis tradit praecepta grammatica ''(donner la graminaire)''? Quo doctore rhetorico (vel dicendi) utitur classis<ref>Quintilianus ait: « Praeceptores mei pueros in ''classes'' distribuerant »—Prima, secunda, nostra, vestra classis.<br>Cum de loco agitur, ubi docetur = ''auditorium'' v. g. subsellia hujus auditorii (''les banes de cette classe''). De doctrina dicimus ''schola'' v. g. Magister hodie scholam non habet ''(ne doune pas classe)''. Hodie scholam non habemus. Inter scholam fabulari non licet ''(pendant la classe)''.</ref> tua? Quae est docendi ratio eius vel genus instituendi ''(methode)''? Quem rerum explicatorem habetis ''(professeur d'histoire)''? Nonne idem geographiam quoque profitetur? '''S'''. Idem sane, qui historiae est peritissimus (qui historia plurimum valet (''qui est tres fort''). Ipse librum de rebus Belgicis scripsit. '''Q'''. Quo doctore utimini in mathematicis (quis profitetur mathematica)? Quis est professor sapientiae? Quis vobis tradit litteras (litterarum historiam)? '''S'''. Cajus, qui adeo est doctus, ut omnes simul disciplinas (doctrinas) tradere possit. Idem nuper praecepta<noinclude>{{smallrefs}}</noinclude> b3tft63z8i7t1shbixfw8luomadqd8s 278867 278866 2026-08-31T12:19:27Z JimKillock 19003 /* Bis lecta */ 278867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JimKillock" />{{c|— 3 —}}</noinclude>adversis vel fortunae tormentis nos docet patientiam. Sed haec hactenus, ne amplius philosophando tibi molestiam afferam. Hem, administratne iste magister scholam suam solus? '''S'''. Non solus scilicet: complures adjutores habet, quibus variae disciplinae sunt distributae (assignatae). Doctoribus ad docendum utimur aptissimis ''(nous avons)'', quorum sua quisque arte profecto est dignus ''(fort dans sa branche)'' nisi forte qui Graece profitetur ''(professeur de Grec)'' minus idoneus ad tuendam scholam esse videatur. '''Q'''. Quod ipse quisque scit, aliis tradere potest ''(donner)''. Quis apud vos Latine profitetur? Quis vobis tradit praecepta grammatica ''(donner la graminaire)''? <br/> Quo doctore rhetorico (vel dicendi) utitur classis<ref>Quintilianus ait: « Praeceptores mei pueros in ''classes'' distribuerant »—Prima, secunda, nostra, vestra classis.<br/>Cum de loco agitur, ubi docetur = ''auditorium'' v. g. subsellia hujus auditorii (''les banes de cette classe''). De doctrina dicimus ''schola'' v. g. Magister hodie scholam non habet ''(ne doune pas classe)''. Hodie scholam non habemus. Inter scholam fabulari non licet ''(pendant la classe)''.</ref> tua? <br/> Quae est docendi ratio eius vel genus instituendi ''(methode)''? <br/> Quem rerum explicatorem habetis ''(professeur d'histoire)''? <br/> Nonne idem geographiam quoque profitetur? '''S'''. Idem sane, qui historiae est peritissimus (qui historia plurimum valet (''qui est tres fort''). Ipse librum de rebus Belgicis scripsit. '''Q'''. Quo doctore utimini in mathematicis (quis profitetur mathematica)? <br/> Quis est professor sapientiae? <br/> Quis vobis tradit litteras (litterarum historiam)? '''S'''. Cajus, qui adeo est doctus, ut omnes simul disciplinas (doctrinas) tradere possit. Idem nuper praecepta<noinclude>{{smallrefs}}</noinclude> ccup4ftzq51t18tltibdgcriwec0233 Pagina:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf/18 104 72815 278868 242355 2026-08-31T12:22:17Z JimKillock 19003 /* Bis lecta */ 278868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JimKillock" />{{c|— 4 —}}</noinclude><section begin="s1"/>de mathematicis conscripta edidit ''(un manuel de)''. '''Q'''. Quis vos religione instituit ''(donne la religion)''? <br/> Quis vos rhetoricam docet (tradit praecepta dicendi)? <br/> Quis vos fidibus, equo, armis docet ''(musique, escrime)''? <br/> Quot pueri docentur musica, equo, armis, (discunt musicam)? Quis vos arte gymnastica instituit? '''S'''. Demetrius nos ad battuendum instituit ''(à nous battre au fleuret)''; me equo docendum non curo (''prendre des leçons d'équitation''). '''Q'''. Hui, tu pure et Latine loqueris; quis te loqui instituit ''(donner les leçons)''? '''S'''. Duo doctores me lingua Latina erudiverunt (instituerunt). '''Q'''. Quid igitur tibi de schola vestra videtur? '''S'''. Institutio religionis ceterarumque disciplinarum perfecta vix quidquam (''l'enseignement'' {{bar|1}} ''ne laisse rien à désirer''), institutio (praeceptio) vero linguae Graecae, ut dixi, multum relinquit. '''Q'''. Quis... '''S'''. Ohe, Quinte, ne me moreris, alias tibi respondebo; nisi enim jam strenue cucurrero, schola, priusquam pervenero, jam in exitu aut vero dimissa erit. <section end="s1"/> <section begin="s2"/>{{c|'''2. De sero venientibus'''.}} ''Serius'' universe idem declarat quod ''sero'': qui post tempus constitutum venit, sero vel serius venit. Cum vero de comparatione aliqua agitur, ''serius'', non ''sero'', usurpatur. Qui ''tarde'' venit, sibi tempus sumit, neque vere semper ''serius'' venit. '''Magister'''. Quid hoc sibi vult, Semproni, quod tota semihora serius ades? Unde fit istud? Age, dic causam. '''S'''. Molestissime fero, domine, quod maturius non adfui, <section end="s2"/><noinclude></noinclude> 0wx60dyhne6f03uwyd685morresreqn Pagina:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf/19 104 72816 278869 241871 2026-08-31T12:24:17Z JimKillock 19003 278869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="~2025-27064-78" />{{c|— 5 —}}</noinclude>sed quidam ex familiaribus patris mei mihi obviam factus varia de schola nostra a me sciscitabatur, quem salva urbanitate praeterire non potui. '''M'''. At paucis et tamen humaniter respondere potuisti. Nunc quidem excusationem tuam accipio, sed fac alias tempore (ad tempus, in tempore) adsis. Et tu, Valdemire, aliquanto serius venisti (''considérablement''). Ubi moratus es? Cur cessasti? Cur tam serus ades? '''V'''. Paulo equidem serius veni, sed non ita diu post te, domine. '''M'''. Adsimne serus ego, nihil ad te attinet; certe vero tuum est ad tempus adesse. Heri quoque admodum sero venisti, atque etiam in consuetudinem tibi vertit quotidie fere non solum paulo, sed etiam multo serius venire. Ut in posterum ad horam constitutam adsis, volo. Intellextin’? '''V'''. Ita plane et quandoquidem nunquam sera est ad bonos mores via, omni ope atque opera enitar, domine, ut hoc meum vitium emendem. '''M'''. Videbimus. Fac strenue promissum praestes; serius ocius (citius tardiusve) enim poenitebit eum, qui puer negligentia assueverit. Et te, Petroni, ut caveas monuerim; neque enim tu ad horam adfuisti. Vereor, ne et te aliquando poeniteat. An consuetudinem penitus haerentem abjicere (deponere, exuere) postea non sero erit? '''P'''. Pace tua, domine, dicere liceat, me, postquam propter dolorem dentium tota nocte vigilavi, hodie mane paulo serius e lectulo surrexisse. '''M'''. Sero (serus) te excusas. Serius, quam oportuit, te purgas. Istud post tempus mihi revelasti; non accipio excusationem, quae, num vera sit, incertum est. Muta mores tuos (''corrigez-vous''). Oportet te adesse ad tempus. Nonne et tu, Claudi, tardiuscule venisti (''un peu trop tard'')? {{nop}}<noinclude></noinclude> q1daat3j4do4e7wandg9ytdodv2n1n8 278870 278869 2026-08-31T12:26:16Z JimKillock 19003 /* Bis lecta */ 278870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JimKillock" />{{c|— 5 —}}</noinclude>sed quidam ex familiaribus patris mei mihi obviam factus varia de schola nostra a me sciscitabatur, quem salva urbanitate praeterire non potui. '''M'''. At paucis et tamen humaniter respondere potuisti. Nunc quidem excusationem tuam accipio, sed fac alias tempore (ad tempus, in tempore) adsis. Et tu, Valdemire, aliquanto serius venisti (''considérablement''). Ubi moratus es? Cur cessasti? Cur tam serus ades? '''V'''. Paulo equidem serius veni, sed non ita diu post te, domine. '''M'''. Adsimne serus ego, nihil ad te attinet; certe vero tuum est ad tempus adesse. Heri quoque admodum sero venisti, atque etiam in consuetudinem tibi vertit quotidie fere non solum paulo, sed etiam multo serius venire. Ut in posterum ad horam constitutam adsis, volo. Intellextin’? '''V'''. Ita plane et quandoquidem nunquam sera est ad bonos mores via, omni ope atque opera enitar, domine, ut hoc meum vitium emendem. '''M'''. Videbimus. Fac strenue promissum praestes; serius ocius (citius tardiusve) enim poenitebit eum, qui puer negligentia assueverit. Et te, Petroni, ut caveas monuerim; neque enim tu ad horam adfuisti. Vereor, ne et te aliquando poeniteat. An consuetudinem penitus haerentem abjicere (deponere, exuere) postea non sero erit? '''P'''. Pace tua, domine, dicere liceat, me, postquam propter dolorem dentium tota nocte vigilavi, hodie mane paulo serius e lectulo surrexisse. '''M'''. Sero (serus) te excusas. Serius, quam oportuit, te purgas. Istud post tempus mihi revelasti; non accipio excusationem, quae, num vera sit, incertum est. Muta mores tuos (''corrigez-vous''). Oportet te adesse ad tempus. Nonne et tu, Claudi, tardiuscule venisti (''un peu trop tard'')? {{nop}}<noinclude></noinclude> 7xeupl94jbly4lnzlw2arznk41f0hwc Pagina:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf/20 104 72817 278871 241873 2026-08-31T12:28:07Z JimKillock 19003 278871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="~2025-27064-78" />{{c|— 6 —}}</noinclude>'''C'''. Horae momento tantum serius, domine, (temporis momento, puncto temporis tantum, {{bar|1}} ''unе minute''). Commodum enim octava sonuerat, cum scholam intravi (''precisement''). '''M'''. Esto; sed et tibi decretum esse videtur: « Sero, verum aliquando tamen ». '''C'''. Benigne me audias, rogaverim, domine. Antonius enim in culpa est, qui me comitans identidem dicebat: « Ne tantopere festinaveris, Claudi; satis mature aderimus ». Nisi me ille fefellisset, horae quadrante citius ideoque tempestive venissem (nulla prorsus in me mora fuisset). '''M'''. Num oportuit te esse tam credulum? Statimne (illicone), quae ille dixerat, credere oportuit? Hem, sero sapiunt Phryges! Heus tu, Antoni, illud aliam mihi rem in memoriam revocat. Heri sera nocte a statione viae ferreae revertens to in propatulo aedium (''dans la rue'') vidi. Quid? tu ita solus in serum noctis ambulas? '''A'''. Cum pace tua, domine, dixerim verisimile esse te errasse, quippe cum heri vesperi, cujus rei pater meus testis erit, hora nona cum tardissime cubitum iverim. '''M'''. Potest, ut me fefellerim; sed plane non dubitabam, quin tu esses. '''A'''. Non fui equidem, mihi crede, domine; neque enim fieri potest, ut quis Romae sit, cum est Athenis. Atqui pater meus, qui postremus cubitum it (''qui se couche le dernier''), hora decima vespertina quotidie domum claudit. Ego vero jam hora octava cum citissime, vel hora nona cum tardissime in lectum me recipere consuevi. '''M'''. Relinquamus rem in medio: posterius (''plus tard'') fortasse videbimus, recte an perperam judicaverim. Jam aliquando mendacio me fefellisti; quid postea factum sit, nemo ex his, qui adsunt, ignorat. Tu quoque, Edmunde, nimis sero (parum mature) venisti. {{nop}}<noinclude></noinclude> 9bdgx4pdia08xa0myaiixrgm3tgvq8l 278872 278871 2026-08-31T12:43:05Z SZC 03 22335 278872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="~2025-27064-78" />{{c|— 6 —}}</noinclude>'''C'''. Horae momento tantum serius, domine, (temporis momento, puncto temporis tantum, {{bar|1}} ''unе minute''). Commodum enim octava sonuerat, cum scholam intravi (''précisément''). '''M'''. Esto; sed et tibi decretum esse videtur: « Sero, verum aliquando tamen ». '''C'''. Benigne me audias, rogaverim, domine. Antonius enim in culpa est, qui me comitans identidem dicebat: « Ne tantopere festinaveris, Claudi; satis mature aderimus ». Nisi me ille fefellisset, horae quadrante citius ideoque tempestive venissem (nulla prorsus in me mora fuisset). '''M'''. Num oportuit te esse tam credulum? Statimne (illicone), quae ille dixerat, credere oportuit? Hem, sero sapiunt Phryges! Heus tu, Antoni, illud aliam mihi rem in memoriam revocat. Heri sera nocte a statione viae ferreae revertens to in propatulo aedium (''dans la rue'') vidi. Quid? tu ita solus in serum noctis ambulas? '''A'''. Cum pace tua, domine, dixerim verisimile esse te errasse, quippe cum heri vesperi, cujus rei pater meus testis erit, hora nona cum tardissime cubitum iverim. '''M'''. Potest, ut me fefellerim; sed plane non dubitabam, quin tu esses. '''A'''. Non fui equidem, mihi crede, domine; neque enim fieri potest, ut quis Romae sit, cum est Athenis. Atqui pater meus, qui postremus cubitum it (''qui se couche le dernier''), hora decima vespertina quotidie domum claudit. Ego vero jam hora octava cum citissime, vel hora nona cum tardissime in lectum me recipere consuevi. '''M'''. Relinquamus rem in medio: posterius (''plus tard'') fortasse videbimus, recte an perperam judicaverim. Jam aliquando mendacio me fefellisti; quid postea factum sit, nemo ex his, qui adsunt, ignorat. Tu quoque, Edmunde, nimis sero (parum mature) venisti. {{nop}}<noinclude></noinclude> e1dh36fx5wp9yupnbaqgocwui2ihsuo 278900 278872 2026-08-31T15:19:12Z JimKillock 19003 /* Bis lecta */ 278900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="JimKillock" />{{c|— 6 —}}</noinclude>'''C'''. Horae momento tantum serius, domine, (temporis momento, puncto temporis tantum, {{bar|1}} ''unе minute''). Commodum enim octava sonuerat, cum scholam intravi (''précisément''). '''M'''. Esto; sed et tibi decretum esse videtur: « Sero, verum aliquando tamen ». '''C'''. Benigne me audias, rogaverim, domine. Antonius enim in culpa est, qui me comitans identidem dicebat: « Ne tantopere festinaveris, Claudi; satis mature aderimus ». Nisi me ille fefellisset, horae quadrante citius ideoque tempestive venissem (nulla prorsus in me mora fuisset). '''M'''. Num oportuit te esse tam credulum? Statimne (illicone), quae ille dixerat, credere oportuit? Hem, sero sapiunt Phryges! Heus tu, Antoni, illud aliam mihi rem in memoriam revocat. Heri sera nocte a statione viae ferreae revertens to in propatulo aedium (''dans la rue'') vidi. Quid? tu ita solus in serum noctis ambulas? '''A'''. Cum pace tua, domine, dixerim verisimile esse te errasse, quippe cum heri vesperi, cujus rei pater meus testis erit, hora nona cum tardissime cubitum iverim. '''M'''. Potest, ut me fefellerim; sed plane non dubitabam, quin tu esses. '''A'''. Non fui equidem, mihi crede, domine; neque enim fieri potest, ut quis Romae sit, cum est Athenis. Atqui pater meus, qui postremus cubitum it (''qui se couche le dernier''), hora decima vespertina quotidie domum claudit. Ego vero jam hora octava cum citissime, vel hora nona cum tardissime in lectum me recipere consuevi. '''M'''. Relinquamus rem in medio: posterius (''plus tard'') fortasse videbimus, recte an perperam judicaverim. Jam aliquando mendacio me fefellisti; quid postea factum sit, nemo ex his, qui adsunt, ignorat. Tu quoque, Edmunde, nimis sero (parum mature) venisti. {{nop}}<noinclude></noinclude> gfdx338uphmp6ucnbaoyh6r7nctmoda Scriptor:Coronus Tenebrosius 102 78644 278901 277088 2026-08-31T18:28:15Z Coronus Tenebrosius 31709 /* Opera */ 278901 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Alias=Croatice ''Krunoslav Mrkoci'' |IndicisNomen=Tenebrosius, Coronus }} == Opera == * ''[[Contemplationes Metaphysicae]]'' (carmina: 1995–2025) * ''[[Puteus Chaosi]]'' (commentationes et prosæ: 2015–2025) * ''[[Carmina non adlecta]]'' (Cacumina Geminata: 1995-2025) * [[De situ Chroatiae Albae sive Magnae]] == Editiones Priores == Opera primum Croatice edita sunt sub nomine Krunoslav Mrkoci (Latine: Coronus Tenebrosius). == == * ''Osluškivanje tišine'', Zagreb, 1998. — prima collectio poetica (Latine: ''Auscultatio silentii'') [[File:Poetry collection cover.jpg|thumb|center|Frontispicium primae collectionis poeticae “Osluškivanje tišine”.]] == == In periodico ''Riječi'' edita — editio typographica et versio electronica (PDF): == == * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_svibanj_2025.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/Rijeci_listopad_2024_9.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2023_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2022_1-2.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/uploads/rijeci/rijeci_2021_3-4.pdf] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/85] * [https://www.maticahrvatskasisak.hr/izdanje/103] == == In periodico electronico ''Kvaka'' edita: == == * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2018/12/krunoslav-mrkoci-jesmo-li-mi-josef-k.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-sjaj-i-honorar-pisaca.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/12/krunoslav-mrkoci-put-prema-svojoj.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/11/krunoslav-mrkoci-diskretan-miris.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/10/krunoslav-mrkoci-djela-koja-ne-obogacuju.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-biti-pjesnik.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-crno-bijela-fotografija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/08/krunoslav-mrkoci-ljetna-lektira.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-prica-iz-hrvatske.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/07/krunoslav-mrkoci-umjetnost-danas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/06/krunoslav-mrkoci-status-suvremenog.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/04/krunoslav-mrkoci-poljodjelska.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/03/krunoslav-mrkoci-satiricna-poezija.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/02/krunoslav-mrkoci-nerazdvojnost-djela-i.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-jedne-zimske-veceri.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2017/01/krunoslav-mrkoci-nadrealizam-nas.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-ostavljene.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-macka-koja-dolazi.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/12/krunoslav-mrkoci-gaenje-nad-modernitetom.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/10/krunoslav-mrkoci-nitko-nije-nevin.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/08/krunoslav-mrkoci-blagajnicahoce-pravila.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-stvarnost28.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/04/krunoslav-mrkoci-o-naslovima-knjizevnih.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci_18.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci.html] * [https://www.casopiskvaka.com.hr/2016/03/krunoslav-mrkoci-poezija_2.html] == == In periodico electronico ''Pravo u metu'' edita: == == * [https://pravoumetu.com/2021/03/16/umjetnicka-instalacija-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/04/12/ponor-nakon-pobjede-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/05/03/gadenje-nad-modernitetom-degeneracija-i-dekadencija-u-poeziji-i-prozi-od-rimbauda-preko-eliota-i-bukowskoga-do-danas-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/10/09/privilegij-samoce-krunoslav-mrkoci/] * [https://pravoumetu.com/2021/12/29/modus-operandi-za-dusu-krunoslav-mrkoci/] [[Categoria:Saeculi primi vicesimi scriptores]] {{DEFAULTSORT:Tenebrosius, Coronus}} pfcblcsl6zd409887p7jvnvecbylrhf Liber:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf 106 85574 278873 278860 2026-08-31T12:46:24Z SZC 03 22335 278873 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=[[Poeseos Latinae specimina]] |Language=la |Volume= |Author=[[Scriptor:Venceslaus Aloisius Svoboda|Venceslaus Aloisius Svoboda]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher= |Address= |Year=1832 |Source=[https://books.google.com/books?id=9yFfAAAAcAAJ 1] [https://books.google.com/books?id=KCVSAAAAcAAJ 2] |Image=3 |Progress=X |Pages=<pagelist 1to2=– 3=1 3to26=highroman 27=1 317to320=– 321=291 323to332=– /> |Remarks={{:Poeseos Latinae specimina}} |Header= |Footer= }} owbxuq3je8s08vp7npjssre3h0xmjt7 Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/7 104 85588 278874 2026-08-31T12:48:59Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{ct|Reverendissimo ac Illustrissimo}} {{ct|Domino Domino,}} {{ct|Josepho Francisco}} {{ct|Hurdalek,}} Dioeceseos Litomericenae Episcopo summâ cum laude emerito, in alma et antiquissima Universitate Pragensi Artium Liberalium, Philosophiae et Theologiae Doctori, Argenteâ honorum civicorum cruce insignito, Ordinis Regii Saxonici bene merentium Commendatori, etc. etc. etc. {{ct|Viro}} {{ct|Virtutibus Claro,}} {{ct|Literarum universim,}} {{c... 278874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude>{{ct|Reverendissimo ac Illustrissimo}} {{ct|Domino Domino,}} {{ct|Josepho Francisco}} {{ct|Hurdalek,}} Dioeceseos Litomericenae Episcopo summâ cum laude emerito, in alma et antiquissima Universitate Pragensi Artium Liberalium, Philosophiae et Theologiae Doctori, Argenteâ honorum civicorum cruce insignito, Ordinis Regii Saxonici bene merentium Commendatori, etc. etc. etc. {{ct|Viro}} {{ct|Virtutibus Claro,}} {{ct|Literarum universim,}} {{ct|classicarum inprimis,}} {{ct|amantissimo,}} {{ct|peritissimo}} {{ct|D. V.}}<noinclude></noinclude> d48l4kmjmok7bgyxxzf5m6o9e4voyn7 Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/8 104 85589 278875 2026-08-31T12:49:15Z SZC 03 22335 /* Without text */ 278875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="SZC 03" /></noinclude><noinclude></noinclude> 8qmpkk1i01ep1y6uqq0xwa871zq6onx Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/9 104 85590 278876 2026-08-31T12:51:34Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<poem> {{Initiummagnum|H|2em}}eu quam vita brevis! Quam celeri fuga Anni praetereunt! quamque breves moras Concessere rosarum Laetis numina floribus! Infantem tenerum sollicita est modo Vix enixa parens, oscula figere Proli laeta tenellae, Curae prodiga sedulae. Natum at sollicitis, immeritum mori, Jam mors eripuit barbara brachiis, Mors festina caducum Luctû vetere gaudium. {{nop}} </poem>' 278876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude><poem> {{Initiummagnum|H|2em}}eu quam vita brevis! Quam celeri fuga Anni praetereunt! quamque breves moras Concessere rosarum Laetis numina floribus! Infantem tenerum sollicita est modo Vix enixa parens, oscula figere Proli laeta tenellae, Curae prodiga sedulae. Natum at sollicitis, immeritum mori, Jam mors eripuit barbara brachiis, Mors festina caducum Luctû vetere gaudium. {{nop}} </poem><noinclude></noinclude> bvq02ni2455fz5bfdkb6ptudgd5446z Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/10 104 85591 278877 2026-08-31T12:52:13Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<poem> Ille at prosperior vere viget suo : Audaces valido pectore spiritûs Volvit, membra torosus Firmo calcat humum pede, Jam spes continuas nectere, dexterâ Adprensare faces coelivagas ferox, Et virtute superbâ Quidquid concupere impotens. Curae colla graves ardua deprimunt, Spes, quas ante ferox ceperat , irritae, et Frangunt dura viriles Tandem tempora spiritûs. {{nop}} </poem>' 278877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude><poem> Ille at prosperior vere viget suo : Audaces valido pectore spiritûs Volvit, membra torosus Firmo calcat humum pede, Jam spes continuas nectere, dexterâ Adprensare faces coelivagas ferox, Et virtute superbâ Quidquid concupere impotens. Curae colla graves ardua deprimunt, Spes, quas ante ferox ceperat , irritae, et Frangunt dura viriles Tandem tempora spiritûs. {{nop}} </poem><noinclude></noinclude> b6c24cnafoqvep83idlk5yalzr0s56r 278878 278877 2026-08-31T12:52:47Z SZC 03 22335 278878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude><poem> Ille at prosperior vere viget suo: Audaces valido pectore spiritûs Volvit, membra torosus Firmo calcat humum pede, Jam spes continuas nectere, dexterâ Adprensare faces coelivagas ferox, Et virtute superbâ Quidquid concupere impotens. Curae colla graves ardua deprimunt, Spes, quas ante ferox ceperat, irritae, et Frangunt dura viriles Tandem tempora spiritûs. {{nop}} </poem><noinclude></noinclude> c932u3oedvvspzf6asd6vqm62ucvz2w Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/11 104 85592 278879 2026-08-31T12:53:57Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<poem> Incanet niveo tum senio caput, Marcent adsiduis membra laboribus, Languet pectus anhelum, Et fessi titubant pedes. Torpescunt animi, tristitia et metus Consuetas comites, Pieridas, fugant, Et spes una, — sepulcrum, — Confectos senio manet. Non haec, Magne Senex,Parca nocens Tibi, Non haec jura dedit. — Cui sapientiae Almae cura resedit Mente olim generosior, {{nop}} </poem>' 278879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude><poem> Incanet niveo tum senio caput, Marcent adsiduis membra laboribus, Languet pectus anhelum, Et fessi titubant pedes. Torpescunt animi, tristitia et metus Consuetas comites, Pieridas, fugant, Et spes una, — sepulcrum, — Confectos senio manet. Non haec, Magne Senex,Parca nocens Tibi, Non haec jura dedit. — Cui sapientiae Almae cura resedit Mente olim generosior, {{nop}} </poem><noinclude></noinclude> 2eigc2dnrjoumzd62me1lwdzc56ura7 Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/12 104 85593 278880 2026-08-31T13:02:13Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<poem> Illum non fragiles deliciae liquant, Hunc non moeror edax conficit aut metus, Noxarumque rapacis Ille aevi manet integer. In seros comitat blanda animi quies Illum annos, placidae et laetitiae, neque Illi Musa recusat Svetum tendere barbiton. Quare, quae Latii Musa mihi dedit, ''Summi Magne Dei Mysta,'' dico ''Tibi;'' Tu quantilla, Verende, Ne munuscula respue. </poem> <div style="display:flex;justify-cont... 278880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" /></noinclude><poem> Illum non fragiles deliciae liquant, Hunc non moeror edax conficit aut metus, Noxarumque rapacis Ille aevi manet integer. In seros comitat blanda animi quies Illum annos, placidae et laetitiae, neque Illi Musa recusat Svetum tendere barbiton. Quare, quae Latii Musa mihi dedit, ''Summi Magne Dei Mysta,'' dico ''Tibi;'' Tu quantilla, Verende, Ne munuscula respue. </poem> <div style="display:flex;justify-content:flex-end;"> <div style="text-align:center"> Wenceslawus Aloysius Swoboda,<br> <small>c. r. Humanitatis Professor.</small> </div> </div><noinclude></noinclude> c2tab4olt4rbikvqh5jj47tw3ciddx1 Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/13 104 85594 278881 2026-08-31T13:07:58Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{ct|v=3|f=2em|'''{{lsp||Praefati|o.}}'''}} {{regula|8em}} {{Initiummagnum|M|2em}}ultum aevo nostro disputatum est, utrum sit satius juvenilium ingeniorum institutionem a graecorum latinorumque scriptorum lectione inchoare, eorumdem imitatione firmare, scrutatione et sobria aestimatione perficere ac perpolire; an potius missis his, — quales quidem multis habentur, 一 ambagibus continuo colligendae rerum et scientiarum penui, acuendo defaec... 278881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{regula}} <!--nop--></noinclude>{{ct|v=3|f=2em|'''{{lsp||Praefati|o.}}'''}} {{regula|8em}} {{Initiummagnum|M|2em}}ultum aevo nostro disputatum est, utrum sit satius juvenilium ingeniorum institutionem a graecorum latinorumque scriptorum lectione inchoare, eorumdem imitatione firmare, scrutatione et sobria aestimatione perficere ac perpolire; an potius missis his, — quales quidem multis habentur, 一 ambagibus continuo colligendae rerum et scientiarum penui, acuendo defaecandoque judicio, cujus vero effata linguâ proferantur vernaculâ, operam navare. Tametsi vero multi infitias non ivere, auctorum classicorum lectionem proficere quam plurimum, — mirum videlicet in modum formari mentes veterum sapientiâ, percoli animos eorundem vigore quum viderent et gravitate; — {{pt|nihi-}}<noinclude></noinclude> d9ygjru7g27pe6i9adcn3garp7mm6tg Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/14 104 85595 278882 2026-08-31T13:10:43Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{pt|lominus|nihilominus}} quid sibi orationis latinae exercitia velint, quem sint usum, quae commoda vitae, reipublicae quondam aut privatis negotiis dicandae, subpeditatura, se non videre plurimi, illique sane prudentissimi, edicere non dubitarunt. Certatum est contentione adsidua; attamen usquedum sub judice lis est, nec, ut opinor, facile dirimetur. Si vero ulla fuit aetas, quae eruditionis omnis a graecis latinisve literis exordienda... 278882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{left|XII}}</noinclude>{{pt|lominus|nihilominus}} quid sibi orationis latinae exercitia velint, quem sint usum, quae commoda vitae, reipublicae quondam aut privatis negotiis dicandae, subpeditatura, se non videre plurimi, illique sane prudentissimi, edicere non dubitarunt. Certatum est contentione adsidua; attamen usquedum sub judice lis est, nec, ut opinor, facile dirimetur. Si vero ulla fuit aetas, quae eruditionis omnis a graecis latinisve literis exordiendae, hisque stabiliendae necessitatem palam argueret, veterumque normam sequi et juvenes bonis sese ac liberalibus artibus adcincturos, et viros severioribus disciplinis operam navantes auctoritate juberet gravissimâ : tum profecto nostra est potissimum, quae, quum institutionis ita conformatae fructûs laeta viderit in omni re literariâ praestantissimos, tum ejusdem neglectae doleat modo non exigua sane incommoda. Quis enim, nativo veterum poëtarum candore demulsus, virili animorum vigore, qui undique spirat eorundem carminibus, firmatus aeque ac delectatus, quis ista aegri somnia, quae nonnulli tanquam ingeniosa enthei fervoris figmenta proponunt, aut vanos illos tinnitus, quibus<noinclude></noinclude> g80oku1fdrv6a2ahch9wwus4do39v3i Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/15 104 85596 278884 2026-08-31T13:13:08Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'nobis obganniunt, ferre posset? Quis, veterum sapientiam sequi et mirari solitus, vana dissipientium deliramenta tanquam altae sapientiae meditamenta sibi obtrudi patiatur? An quemquam, cui vel tincta essent scriptorum classicorum mele salibusve labia, in tantos errores, in avia quaeque deflectere posse arbitramur? Nunquam vates nostri foetûs illos genuissent, Empusae potius Lamiae quam sano hominum ingenio adjudicandos; nunquam philoso... 278884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{right|XIII}}</noinclude>nobis obganniunt, ferre posset? Quis, veterum sapientiam sequi et mirari solitus, vana dissipientium deliramenta tanquam altae sapientiae meditamenta sibi obtrudi patiatur? An quemquam, cui vel tincta essent scriptorum classicorum mele salibusve labia, in tantos errores, in avia quaeque deflectere posse arbitramur? Nunquam vates nostri foetûs illos genuissent, Empusae potius Lamiae quam sano hominum ingenio adjudicandos; nunquam philosophi coecas ambages, neque Oedipodae, Thebano illo longe callidiori, solvendas — quippe quibus nulla subjecta est neque scientia neque sententia — pro philosophematis edidissent; si exemplaria graeca et romana nocturnâ versassent manû, versassentque diurna, Istud videlicet, istud plane antiquorum scriptorum ornamentum est praestantissimum, omni posteritati aemulandum; quod, verbis disputare vel paulo subtilius respuentes, nihil dicant, nisi quod vitâ factisque sibi fuerit probatum, ipso sensû intimis animi penetralibus defixum. Inde lux illa et splendor mirus, qui nobis adfulget undique, dum veterum scripta pervolvimus, {{nop}}<noinclude></noinclude> te49bjfvrx1in6j8uryi26d8u0mfrou Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/16 104 85597 278885 2026-08-31T13:15:10Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Quem splendorem si nostris addere concupimus libris, opus est non tantum ista verae doctrinae monumenta sedulo lectitemus; verum iisdem quoque subsidiis, iisdem cogitatuum signis et indicibus usi, quae intus in animo formamus, eloquamur. Ita fructus, quos ex solerti auctorum classicorum lectione speramus, nobis demum tutos adseri, augeri, geminari, in usum converti prosperrimum, nec adversarii ausi sunt ire infitias. Timebunt autem nonn... 278885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{left|XIV}}</noinclude>Quem splendorem si nostris addere concupimus libris, opus est non tantum ista verae doctrinae monumenta sedulo lectitemus; verum iisdem quoque subsidiis, iisdem cogitatuum signis et indicibus usi, quae intus in animo formamus, eloquamur. Ita fructus, quos ex solerti auctorum classicorum lectione speramus, nobis demum tutos adseri, augeri, geminari, in usum converti prosperrimum, nec adversarii ausi sunt ire infitias. Timebunt autem nonnulli, ne, haec si juvenilium animorum formandorum ratio invalescat, servum pecus imitatorum, undequaque exundans, extrudat denique ingenia, proprios sibi calles, vias nullo antea pede tritas legere et valentia et audentia. Quos ego vanum ponere metum, spem capere meliorem hortari nullus dubito. Cui enim duce non opus est, ut ad metam juste sibi propositam tutus perveniat, ducem is neque desiderabit, neque, si quis se forte obtulerit, patietur etiam. Qui vero nec metam sibi ponere potenter, nec viam legere satis prudenter noverit; cur is manum ducis, ut peritissimi ita quoque fidelissimi, amplecti recuset? Quis vero disserere verum<noinclude></noinclude> l762epg45galkihyc198yok1dr8qtp0 Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/17 104 85598 278886 2026-08-31T13:16:16Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'luculentius, pulcrum fingere jucundius, bonum honestumque proponere gravius et novit, et docet, quam doctissima illa ingenia, quae tot jam mirantur saecula, et aemulantur? Veterum itaque scriptorum sedulo legendorum scrutandorumque necessitatem nemo jam, uti quidem spero, in dubium vocabit. Quae legeris vero, tum demum in succum et sanguinem abire, ubi veterum effata sermone modo reddideris patrio, examinatis probe quum cogitatibus ipsis,... 278886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{right|XV}}</noinclude>luculentius, pulcrum fingere jucundius, bonum honestumque proponere gravius et novit, et docet, quam doctissima illa ingenia, quae tot jam mirantur saecula, et aemulantur? Veterum itaque scriptorum sedulo legendorum scrutandorumque necessitatem nemo jam, uti quidem spero, in dubium vocabit. Quae legeris vero, tum demum in succum et sanguinem abire, ubi veterum effata sermone modo reddideris patrio, examinatis probe quum cogitatibus ipsis, tum eorundem signis, ita ut, quae vocibus ipsis, si spectes radices, vel sonos etiam et numeros, notiones secundariae innuantur, quantum videlicet per linguarum diversitatem fieri fas est, solerter respicias et teneas, haud quisquam est, qui infitietur. Quem frustum ut tuto consequaris, opus est omnino, similia prisco sermone dicas, aut eadem, suadente Plinio, post oblivionem retractes. Nisi enim ipse expertus fueris subsidia, quibus antiquitus usi sunt viri docti, impar eris profecto arti eorum ex aequo aestimandae, difficiliusque multo, quae illi suo sunt eloquuti, tu patrio tuo efferes idiomate. Intelligentiam hoc adquiri, judi<noinclude></noinclude> 51v1s6vzuzp9qdbsa23kzw9otwekj6a 278887 278886 2026-08-31T13:17:09Z SZC 03 22335 278887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{right|XV}}</noinclude>luculentius, pulcrum fingere jucundius, bonum honestumque proponere gravius et novit, et docet, quam doctissima illa ingenia, quae tot jam mirantur saecula, et aemulantur? Veterum itaque scriptorum sedulo legendorum scrutandorumque necessitatem nemo jam, uti quidem spero, in dubium vocabit. Quae legeris vero, tum demum in succum et sanguinem abire, ubi veterum effata sermone modo reddideris patrio, examinatis probe quum cogitatibus ipsis, tum eorundem signis, ita ut, quae vocibus ipsis, si spectes radices, vel sonos etiam et numeros, notiones secundariae innuantur, quantum videlicet per linguarum diversitatem fieri fas est, solerter respicias et teneas, haud quisquam est, qui infitietur. Quem frustum ut tuto consequaris, opus est omnino, similia prisco sermone dicas, aut eadem, suadente Plinio, post oblivionem retractes. Nisi enim ipse expertus fueris subsidia, quibus antiquitus usi sunt viri docti, impar eris profecto arti eorum ex aequo aestimandae, difficiliusque multo, quae illi suo sunt eloquuti, tu patrio tuo efferes idiomate. Intelligentiam hoc adquiri, {{pt|judi}}<noinclude></noinclude> 2a2ns77p3nsmjt230vclmxrueu8rumr Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/18 104 85599 278888 2026-08-31T13:19:02Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '{{pt|cium|judicium}} acui jam, qui styli prae se fert elegantissimi exemplar, monuit C. Plinius Minor. Inde quid accedat commodi, ut tute ipsum perficias, quo luculentius, elegantius, venustius, gravius dicas, quid intus in animo sentias, imo quo commodius mentis universim negotiis perfungare, id palam ostendi vix a me requires. Ne linguae patriae amor, ejusque usus scitus et facilis operâ linguae alienae addiscendae dicatâ imminuatur, no... 278888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{left|XVI}}</noinclude>{{pt|cium|judicium}} acui jam, qui styli prae se fert elegantissimi exemplar, monuit C. Plinius Minor. Inde quid accedat commodi, ut tute ipsum perficias, quo luculentius, elegantius, venustius, gravius dicas, quid intus in animo sentias, imo quo commodius mentis universim negotiis perfungare, id palam ostendi vix a me requires. Ne linguae patriae amor, ejusque usus scitus et facilis operâ linguae alienae addiscendae dicatâ imminuatur, non est, cur timeamus; praesertim si, quod quidem lege statuimus sanctissima, et peregrinarum et linguae vernaculae exercitia rite socientur, et invicem conjungantur. Imo penitiore linguae alienae cognitione dexteriorem nobis et linguae patriae parari usum, nemo in dubium vocabit, qui utilitatem illam est in se ipse expertus, vel qui considerat, quantâ dexteritate, facilitate, elegantiâ, gravitate ingenii commenta, animorum meditamenta sermone sint effati patrio, quorum adolescentia istâ plane, quam nos tuemur et commendamus, studiorum ratione fuerit imbuta. Magnum autem insuper incommodum ista studiorum ratione amoveri paucis indigitabimus,<noinclude></noinclude> 9dnb4jjw6a50msq10ao7jhiwx5xjogk 278889 278888 2026-08-31T13:19:45Z SZC 03 22335 278889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{left|XVI}}</noinclude>{{pt|cium|judicium}} acui jam, qui styli prae se fert elegantissimi exemplar, monuit C. Plinius Minor. Inde quid accedat commodi, ut tute ipsum perficias, quo luculentius, elegantius, venustius, gravius dicas, quid intus in animo sentias, imo quo commodius mentis universim negotiis perfungare, id palam ostendi vix a me requires. Ne linguae patriae amor, ejusque usus scitus et facilis operâ linguae alienae addiscendae dicatâ imminuatur, non est, cur timeamus; praesertim si, quod quidem lege statuimus sanctissima, et peregrinarum et linguae vernaculae exercitia rite socientur, et invicem conjungantur. Imo penitiore linguae alienae cognitione dexteriorem nobis et linguae patriae parari usum, nemo in dubium vocabit, qui utilitatem illam est in se ipse expertus, vel qui considerat, quantâ dexteritate, facilitate, elegantiâ, gravitate ingenii commenta, animorum meditamenta sermone sint effati patrio, quorum adolescentia istâ plane, quam nos tuemur et commendamus, studiorum ratione fuerit imbuta. Magnum autem insuper incommodum ista studiorum ratione amoveri paucis indigitabimus. {{nop}}<noinclude></noinclude> 1zeh94zv1hvpxqt237vy14434kcexf5 Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/19 104 85600 278890 2026-08-31T13:22:04Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Voces saepius auditae ita in usum abeunt, ita familiares denique habentur, ut plurimi jam sono adquiescant, quae subjecta sit vel scientia vel sententia examinare parum seduli. Hinc adsuescimus et vanos vocum tinnitûs proferre, et ab aliis ultro accipere, quasi subteresset quidquam, quo mens sana adquiescere possit. Quae segnities quantopere obsit non tantum in dicendo, verum quantum obficiat etiam menti ad ingenuum humanitatis instar perf... 278890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{left|XVII}}</noinclude>Voces saepius auditae ita in usum abeunt, ita familiares denique habentur, ut plurimi jam sono adquiescant, quae subjecta sit vel scientia vel sententia examinare parum seduli. Hinc adsuescimus et vanos vocum tinnitûs proferre, et ab aliis ultro accipere, quasi subteresset quidquam, quo mens sana adquiescere possit. Quae segnities quantopere obsit non tantum in dicendo, verum quantum obficiat etiam menti ad ingenuum humanitatis instar perficiendae, nemo non videt. Cujus vero vitii, hodiedum nimis profecto divulgati, unde quaeso petenda est correctio, nisi ex auctorum classicorum lectione et imitatione solertissima? Illi enim labis illius prorsus immunes ab inanibus cavere nobis nebulis, stabilique insistere humo nos docebunt. Alii sententiae nostrae obtrectatores ita fere argumentantur: „Sua sunt aevo cuilibet Numinis providentia data ingenia, quae vitam hominum ornent, perficiant, mentes ad veritatem suis rationibus consonam erudiant, congruos in aequalium animis sensûs eliciant, opportuna proponant consilia. Sentiendi normam veteribus congruam et<noinclude><!--nop--> {{Right|*{{gap|8em}}}}</noinclude> 3jrms48j1r0ja39tjjs98mm6xp2widb 278891 278890 2026-08-31T13:22:19Z SZC 03 22335 278891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{Right|XVII}}</noinclude>Voces saepius auditae ita in usum abeunt, ita familiares denique habentur, ut plurimi jam sono adquiescant, quae subjecta sit vel scientia vel sententia examinare parum seduli. Hinc adsuescimus et vanos vocum tinnitûs proferre, et ab aliis ultro accipere, quasi subteresset quidquam, quo mens sana adquiescere possit. Quae segnities quantopere obsit non tantum in dicendo, verum quantum obficiat etiam menti ad ingenuum humanitatis instar perficiendae, nemo non videt. Cujus vero vitii, hodiedum nimis profecto divulgati, unde quaeso petenda est correctio, nisi ex auctorum classicorum lectione et imitatione solertissima? Illi enim labis illius prorsus immunes ab inanibus cavere nobis nebulis, stabilique insistere humo nos docebunt. Alii sententiae nostrae obtrectatores ita fere argumentantur: „Sua sunt aevo cuilibet Numinis providentia data ingenia, quae vitam hominum ornent, perficiant, mentes ad veritatem suis rationibus consonam erudiant, congruos in aequalium animis sensûs eliciant, opportuna proponant consilia. Sentiendi normam veteribus congruam et<noinclude><!--nop--> {{Right|*{{gap|8em}}}}</noinclude> 7tok2fcowkbtttov5lmrf6s0kp5ekqg Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/20 104 85601 278892 2026-08-31T13:24:01Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'conformem aevo nostro inculcare, id quidem absonum est non minus, quam si quis manes dudum vitâ functos viventium velit intrudere consortio, sperans fore, ut quâ se olim inter aequales gessere virtute, eandem nunc in posteros quamvis longe diversos, vim exerceant. — Quid ergo sibi volunt continuae istae antiquorum scriptorum imitationes? Putantne magistri novos e tirocinio suo Homeros aut Virgilios, Aeschylos et Sophocles, Aristophanes aut... 278892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{left|XVIII}}</noinclude>conformem aevo nostro inculcare, id quidem absonum est non minus, quam si quis manes dudum vitâ functos viventium velit intrudere consortio, sperans fore, ut quâ se olim inter aequales gessere virtute, eandem nunc in posteros quamvis longe diversos, vim exerceant. — Quid ergo sibi volunt continuae istae antiquorum scriptorum imitationes? Putantne magistri novos e tirocinio suo Homeros aut Virgilios, Aeschylos et Sophocles, Aristophanes aut Plautos, Pindaros aut Horatios, Demosthenes aut Cicerones, Herodotos aut Livios, Aristoteles aut Senecas esse prodituros? Opinanturne, simília si fas esset producere ingenia, eadem aevo nostro tantundem valitura, ac suis valuere olim temporibus?“ Illis paucis respondere liceat. — Nos non Homeros nobis quidem spondemus hac ex institutione prodituros, sed vates pari candore et vigore humani roboris praestantiam, animorum fortium laudes, quales in nostris quoque conspicuae sunt majoribus, celebrare potentes; non Horatios, sed viros, sensûs ingenuos et sapientiae praecepta justâ venustate effari gnaros; non Aeschylos, sed<noinclude></noinclude> 6lgaidau5mecgiy5roocmd7p9wuscn8 Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/21 104 85602 278893 2026-08-31T13:25:58Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'poëtas, ex animi penetralibus res gestas pari magnificentiâ et gravitate deducere solertes; non Aristophanes, sed viros iisdem facetiis nostratium vitia ridentes pariter et perstringentes; non Livios, sed scriptores, majorum facta et fata eodem animorum tenore et vigore celebrare adsiduos; non Demosthenes, sed oratores, qui nostrates turpi languore excutere, ad fortia facta, ad virtutem et probitatem concitare sermonis gravitate calleant;... 278893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{right|XIX}}</noinclude>poëtas, ex animi penetralibus res gestas pari magnificentiâ et gravitate deducere solertes; non Aristophanes, sed viros iisdem facetiis nostratium vitia ridentes pariter et perstringentes; non Livios, sed scriptores, majorum facta et fata eodem animorum tenore et vigore celebrare adsiduos; non Demosthenes, sed oratores, qui nostrates turpi languore excutere, ad fortia facta, ad virtutem et probitatem concitare sermonis gravitate calleant; non Aristoteles, sed philosophos nobis poscimus, qui aegrae somnia mentis non habeant pro mirae sapientiae oraculis, qui subtilius verbis disputare, qui verba facere pertaesi, sapientiam non in turgidis, alienum, nescio quid, sonantibus vocabulis, sed in meditationibus ad vitam conformibus, vitâ factisque illustratis, ut scilicet inde profectis, sitam arbitrentur. Sique inest nonnullis saltem tironum congrua, etsi non adeo eximia, quae nullo duce indigeat et indice, facultas, eandem ad majorem evehi vigorem, facilius perfici ad dexteritatem, quae sit quam maxime optabilis, dum alienis edoceantur exemplis, illisque praestantissimis, quid amplecti debeant, quid fugere, nemo sanus<noinclude><!--nop--> {{right|**{{gap|8em}}}}</noinclude> f6vt5tvfiq8r8mxvw1tmm6ashi8q2zf Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/22 104 85603 278894 2026-08-31T13:42:32Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'et aequus infitiabitur. Mediocria vero ingenia nec prorsus esse spernenda, nec negligenda, usumque suis praebere plus quam mediocrem, istud dum adsero, paucissimi sane reperientur, qui mihi repugnent. Satis multa verba fecisse mihi videor de tuendâ lectione et de imitatione auctorum classicorum, non vernaculo dumtaxat, verum etiam prisco eorum ipsorum sermone instituenda. Attamen qui normam istam in scriptoribus oratione libera usis non i... 278894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{left|XX}}</noinclude>et aequus infitiabitur. Mediocria vero ingenia nec prorsus esse spernenda, nec negligenda, usumque suis praebere plus quam mediocrem, istud dum adsero, paucissimi sane reperientur, qui mihi repugnent. Satis multa verba fecisse mihi videor de tuendâ lectione et de imitatione auctorum classicorum, non vernaculo dumtaxat, verum etiam prisco eorum ipsorum sermone instituenda. Attamen qui normam istam in scriptoribus oratione libera usis non improbant; aegre adducuntur, ut eandem in poëtis etiam sequi patiantur. Sin vero priora nobis concedunt, etiam hac in re nobis adsentiant, nisi suam ipsorum refellere velint videri sententiam, est necesse. Quum nimirum poëtarum lectio suo jure magnam disciplinae scholasticae partem occupet, quippe quae juvenilibus quam maxime sit consona ingeniis et studiis: igitur et poëtica exercitia non prorsus ab illâ debere aliena esse liquet ex illis, quae supra de necessitate imitationum istarum ad fructum lectionis ipsius stabiliendum monuimus. Quam ego legem quum consulerem, cujusque mihi<noinclude></noinclude> 7h8m5fpfa6dyv4y7etzcxgjjisuvqx1 Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/24 104 85604 278895 2026-08-31T13:43:06Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'de necessitate quum persuaserim: singula, quae poëtarum classicorum legere soleo cum discipulis, exemplaria, habitâ non modo vigoris poëtici, qui in imaginum coloribus versatur, ratione, verum adtendens ad numeros etiam poëticos curabam transferri. Quae hic publici juris facio, carminum latinorum specimina, si paucissima excipiam, originem suam institutioni debent scholasticae. Habes hic, candide juvenis, odas, in quibus vatem sum Venusin... 278895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{left|XXII}}</noinclude>de necessitate quum persuaserim: singula, quae poëtarum classicorum legere soleo cum discipulis, exemplaria, habitâ non modo vigoris poëtici, qui in imaginum coloribus versatur, ratione, verum adtendens ad numeros etiam poëticos curabam transferri. Quae hic publici juris facio, carminum latinorum specimina, si paucissima excipiam, originem suam institutioni debent scholasticae. Habes hic, candide juvenis, odas, in quibus vatem sum Venusinum sequutus lectâ re ad nostras vitae rationes spectante; habes fabulas nonnullas; habes narrationem non adeo juxta quam contra Ovidium de universi rerum orbis origine libris sacris ducibus exaratam; habes variorum dicendi generum quaedam specimina. Maxima vero hujus tomi pars praebet tibi graecae poëseos exemplaria in usum juventutis literarum studiosae a celeberrimo viro, quum de graecis literis, tum de literariâ institutione universim quam optime merito, {{lsp||Frederico Jakobs}} selecta. Habes denique nonnulla germanorum poëtarum carmina versû latino reddita. Plurima, et quae interpres reddidi aliena, et quae meo sunt profecta ex animo, nihil {{pt|praeme-}}<noinclude></noinclude> cgauyxcy0gqqlnw6issxva5mr3oog46 278897 278895 2026-08-31T13:43:48Z SZC 03 22335 278897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{left|XXII}}</noinclude>{{pt|ditatus|praemeditatus}}, vix dispositione ante factâ, tironibus dictavi coram, cujus quidem rei septemdecim annorum, quos munere jam perfungor didascalico, testes mihi sunt discipuli. Haec ut monerem, illa me duntaxat adducere potuit causa: ut videlicet haud aequus Tragoediarum latinarum, quas vulgo Senecae tribuunt, a me vernaculo germanorum idiomate redditarum, — quâ in re omnis doctorum teutonicâ gente oriundorum respublica mihi ducem nullum prorsus commonstraverat, ut inquam haud aequus ille interpretationis nostrae judex, in Ephemeridibus, quae Lipsiae de re literariâ divulgantur, sententiam de me effatus justo acerbiorem, inde intelligat, ritene censuerit, quum adsereret, esse me rei metricae antiquis usitatae prorsus imperitum. Utrum tantae haec sint inscitiae documenta, modo aequius, uti quidem spero, statuet. Non nimium me exercitationibus istis tempus dicasse, exiguus speciminum istorum, quae hic palam statuo, numerus abunde testatur; quamvis et multa ejusmodi, quae colligere discipulis discedentibus neglexerim, fuerint amissa, quae denuo cum aliis retractare me pigebat. Quem mihi exinde juvenibus usum profecturum spondeam, paucis innuam. — Comparatione mirum in modum acui et perfici judicium nemo non cognovit. Jam habent hic tirones carmina,<noinclude></noinclude> 8ia2knaeb9p2h601k24kxn0tqdjcvxw Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/23 104 85605 278896 2026-08-31T13:43:36Z SZC 03 22335 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'de necessitate quum persuaserim: singula, quae poëtarum classicorum legere soleo cum discipulis, exemplaria, habitâ non modo vigoris poëtici, qui in imaginum coloribus versatur, ratione, verum adtendens ad numeros etiam poëticos curabam transferri. Quae hic publici juris facio, carminum latinorum specimina, si paucissima excipiam, originem suam institutioni debent scholasticae. Habes hic, candide juvenis, odas, in quibus vatem sum Venusin... 278896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{right|XXI}}</noinclude>de necessitate quum persuaserim: singula, quae poëtarum classicorum legere soleo cum discipulis, exemplaria, habitâ non modo vigoris poëtici, qui in imaginum coloribus versatur, ratione, verum adtendens ad numeros etiam poëticos curabam transferri. Quae hic publici juris facio, carminum latinorum specimina, si paucissima excipiam, originem suam institutioni debent scholasticae. Habes hic, candide juvenis, odas, in quibus vatem sum Venusinum sequutus lectâ re ad nostras vitae rationes spectante; habes fabulas nonnullas; habes narrationem non adeo juxta quam contra Ovidium de universi rerum orbis origine libris sacris ducibus exaratam; habes variorum dicendi generum quaedam specimina. Maxima vero hujus tomi pars praebet tibi graecae poëseos exemplaria in usum juventutis literarum studiosae a celeberrimo viro, quum de graecis literis, tum de literariâ institutione universim quam optime merito, {{lsp||Frederico Jakobs}} selecta. Habes denique nonnulla germanorum poëtarum carmina versû latino reddita. Plurima, et quae interpres reddidi aliena, et quae meo sunt profecta ex animo, nihil {{pt|praeme-}}<noinclude><!--nop--> {{right|**{{gap|8em}}}}</noinclude> rkvf2gyu7z632zbqglde1vb5dayyo1h Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/25 104 85606 278898 2026-08-31T13:44:39Z SZC 03 22335 /* Not proofread */ 278898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{right|XXIII}}</noinclude>quae adponant ad exemplar, quod sum sequutus, poëtae antiqui; habent copiam ejusdem rei eloquia sermone et graeco et latino conferendi, unde et in quo idioma utrumque conveniat, et in quo differat, tutius, facilius luculentiusque dignoscant quam innumeris grammaticorum praeceptis; habent denique poëseos germanicae quaedam specimina, unde non modo, quod sit linguarum germanis et romanis usitatarum discrimen, verum quantopere sensuum poëticorum animo concipiendorum efferendorumque ratio nobis familiaris differat ab illâ, quam priscorum sequuti sunt vates saeculorum, intelligant. Spem tandem reticere nequeo fore, ut hisce juvenes adducantur ad vires suas in rebus similibus experiendas. Praeter carminavero, in quibus veterum normam servare adnitebar, addendos censui nonnullos rhythmos, in fine versuum, non ad syllabarum mensuram antiquis usitatam compositorum, vocibus consonis ad instar carminum germanis usitatorum distinctos. Cantum populis Austriacis pro Imperatoris Augustissimi salute usitatissimum proposui, ratus Gymnasiis forte non ingratum quid a me praeberi, et universim institutis literariis, quorum disciplina linguae latinae cognitionė nititur. Reliqua ad sacros cultûs spectant, quae forsan nec improbabunt illi, qui a nostris dissentiunt rationibus,<noinclude></noinclude> j4wxu43ixo4osqz2lzrya8eyydqb1je Pagina:Poeseos Latinae specimina (ed. Svoboda).pdf/26 104 85607 278899 2026-08-31T13:45:02Z SZC 03 22335 /* Not proofread */ 278899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SZC 03" />{{left|XXIV}}</noinclude>quum suas quoque opiniones a nobis ex aequo aestimari in votis habeant; quamquam saniores non immerito doleant, injuriis a viris alias eruditissimis omnino peti, qui modo non ab iisdem stent partibus. Etiamsi vero pauciores haec specimina desiderent: tamen spero fore, ut illa hic inserta esse non aegre ferant. Quod graeca adtinet, quae interpretatus sum, carmina, non ignoro quidem, eadem ista exemplaria dudum a viris doctissimis latinis esse versibus reddita. Qui vero interpretes quam diversas longe sint sequuti rationes, si conferas, primo statim intuitû tibi persuadebis. Non enim vatis graeci eloquia pura fide, quâ par est, sincerissimâ reddere sunt adnisi, sed potius circumscriptum et nimiâ verbositate diductum edidere commentarium, a latino dicendi modo nequaquam absonum, minus vero ad instar vatum ipsorum, quos sibi latino sumpserunt idiomate interpretandos, adpositum. Nos vero et latini sermonis formam ingenuam, et proprium auctorum istorum dicendi modum servare ac tueri adlaboravimus. Utrum prospere hujus rei periculum fecerimus, an secus, docti viri statuent, quos aequos nobis judices futuros et optamus, et speramus. Pragae mense Novembri 1831. {{nop}}<noinclude></noinclude> o20gq9lbkm26mplz5xx4jtgzsolk5rd De situ Chroatiae Albae sive Magnae 0 85608 278903 2026-08-31T18:29:42Z Coronus Tenebrosius 31709 Paginam instituit, scribens '= DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE =' 278903 wikitext text/x-wiki = DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE = 74k0xsceint0jkumxjt26eajofkf90u 278904 278903 2026-08-31T18:33:21Z Coronus Tenebrosius 31709 278904 wikitext text/x-wiki [[Coronus Tenebrosius]] = DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE = iu3zka5xkroohgj7vzhqj1t8kq2we6h 278905 278904 2026-08-31T18:50:31Z Coronus Tenebrosius 31709 278905 wikitext text/x-wiki [[Coronus Tenebrosius]] = DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE = 1. Introductio Vetustissimus fons historicus, qui de adventu Croatarum in hodiernam patriam deque regione unde profecti sunt narrat, est opus imperatoris Byzantini Constantini VII Porphyrogeniti (905–959), quod titulo Latino ''De administrando imperio'' inscribitur. Opus Graece primum conscriptum est, sed titulum Latinum ''De administrando imperio'' posteriores Europae editores et curatores ei attribuerunt. Imperator Constantinus librum suum commentarium esse voluit atque fidelem notitiarum thesaurum de populis et regnis vicinis, destinatum filio suo minori et heredi Romano (938–963). Ex ipsis testimoniis operis colligitur librum inter annos 948 et 952 compositum esse, unde annus circiter 950 vulgo pro tempore originis ponitur. Capita tricesimum et tricesimum primum operis ''De administrando imperio'' (breviter: DAI) continent ''origo gentis'' Croaticae, id est narrationem de origine populi. Croatae non sunt solus populus Slavicus qui traditionem de “terra unde venerunt” ad sedes hodiernas conservat. Attamen narratio Porphyrogeniti de origine et adventu Croatarum ad Adriaticum, in duabus versionibus exposita, multis differentiis atque contextu historico certo (Avaris, imperatore Heraclio /610–641/) a ceteris huiusmodi traditionibus Slavicarum gentium discrepat. p608iqbor0z6ptroux021ajit0x5n0i 278906 278905 2026-08-31T18:57:42Z Coronus Tenebrosius 31709 /* DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE */ 278906 wikitext text/x-wiki [[Coronus Tenebrosius]] = DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE = 1. Introductio Vetustissimus fons historicus, qui de adventu Croatarum in hodiernam patriam deque regione unde profecti sunt narrat, est opus imperatoris Byzantini<ref> Nomina historiographica Byzantium, Imperium Byzantinum atque Imperium Romanum Orientale a recentioribus historicis inducta sunt, ut facilius designaretur civitas quae post annum 476 unica pars Imperii Romani superstes mansit, potestate politica, administrativa et militari. Imperator Constantinus circa annum 330 novam urbem condidit, Constantinopolim, in loco veteris coloniae Graecae Byzantion, unde etiam nomen Byzantii ortum est. Civitas fere mille annos (476–1453) exstitit atque regiones hodiernae Graeciae et Asiae Minoris complexa est. Religio publica orthodoxa erat, et saeculo VII lingua Graeca locum linguae Latinae tamquam linguae officialis occupavit. Nomen publicum civitatis erat Graece ''Basileia tōn Rhōmaiōn'', Latine autem ''Imperium Romanum''. </ref> Constantini VII Porphyrogeniti (905–959), quod titulo Latino ''De administrando imperio'' inscribitur. Opus Graece primum conscriptum est, sed titulum Latinum ''De administrando imperio'' posteriores Europae editores et curatores ei attribuerunt. Imperator Constantinus librum suum commentarium esse voluit atque fidelem notitiarum thesaurum de populis et regnis vicinis, destinatum filio suo minori et heredi Romano (938–963). Ex ipsis testimoniis operis colligitur librum inter annos 948 et 952 compositum esse, unde annus circiter 950 vulgo pro tempore originis ponitur. Capita tricesimum et tricesimum primum operis ''De administrando imperio'' (breviter: DAI) continent ''origo gentis'' Croaticae, id est narrationem de origine populi. Croatae non sunt solus populus Slavicus qui traditionem de “terra unde venerunt” ad sedes hodiernas conservat. Attamen narratio Porphyrogeniti de origine et adventu Croatarum ad Adriaticum, in duabus versionibus exposita, multis differentiis atque contextu historico certo (Avaris, imperatore Heraclio /610–641/) a ceteris huiusmodi traditionibus Slavicarum gentium discrepat. 9wr72gd3pjxxiguig97xhu1wo9gq5ps 278907 278906 2026-08-31T18:58:37Z Coronus Tenebrosius 31709 /* DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE */ 278907 wikitext text/x-wiki [[Coronus Tenebrosius]] = DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE = 1. Introductio Vetustissimus fons historicus, qui de adventu Croatarum in hodiernam patriam deque regione unde profecti sunt narrat, est opus imperatoris Byzantini<ref> Nomina historiographica Byzantium, Imperium Byzantinum atque Imperium Romanum Orientale a recentioribus historicis inducta sunt, ut facilius designaretur civitas quae post annum 476 unica pars Imperii Romani superstes mansit, potestate politica, administrativa et militari. Imperator Constantinus circa annum 330 novam urbem condidit, Constantinopolim, in loco veteris coloniae Graecae Byzantion, unde etiam nomen Byzantii ortum est. Civitas fere mille annos (476–1453) exstitit atque regiones hodiernae Graeciae et Asiae Minoris complexa est. Religio publica orthodoxa erat, et saeculo VII lingua Graeca locum linguae Latinae tamquam linguae officialis occupavit. Nomen publicum civitatis erat Graece ''Basileia tōn Rhōmaiōn'', Latine autem ''Imperium Romanum''. </ref> Constantini VII Porphyrogeniti (905–959), quod titulo Latino ''De administrando imperio'' inscribitur. Opus Graece primum conscriptum est, sed titulum Latinum ''De administrando imperio'' posteriores Europae editores et curatores ei attribuerunt. Imperator Constantinus librum suum commentarium esse voluit atque fidelem notitiarum thesaurum de populis et regnis vicinis, destinatum filio suo minori et heredi Romano (938–963). Ex ipsis testimoniis operis colligitur librum inter annos 948 et 952 compositum esse, unde annus circiter 950 vulgo pro tempore originis ponitur. Capita tricesimum et tricesimum primum operis ''De administrando imperio'' (breviter: DAI) continent ''origo gentis'' Croaticae, id est narrationem de origine populi. Croatae non sunt solus populus Slavicus qui traditionem de “terra unde venerunt” ad sedes hodiernas conservat. Attamen narratio Porphyrogeniti de origine et adventu Croatarum ad Adriaticum, in duabus versionibus exposita, multis differentiis atque contextu historico certo (Avaris, imperatore Heraclio /610–641/) a ceteris huiusmodi traditionibus Slavicarum gentium discrepat. == Notae == 8cc7tm1o7aj4tngyy7gryztlgt6753y 278908 278907 2026-08-31T19:09:43Z Coronus Tenebrosius 31709 /* DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE */ 278908 wikitext text/x-wiki [[Coronus Tenebrosius]] = DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE = 1. Introductio Vetustissimus fons historicus, qui de adventu Croatarum in hodiernam patriam deque regione unde profecti sunt narrat, est opus imperatoris Byzantini<ref> Nomina historiographica Byzantium, Imperium Byzantinum atque Imperium Romanum Orientale a recentioribus historicis inducta sunt, ut facilius designaretur civitas quae post annum 476 unica pars Imperii Romani superstes mansit, potestate politica, administrativa et militari. Imperator Constantinus circa annum 330 novam urbem condidit, Constantinopolim, in loco veteris coloniae Graecae Byzantion, unde etiam nomen Byzantii ortum est. Civitas fere mille annos (476–1453) exstitit atque regiones hodiernae Graeciae et Asiae Minoris complexa est. Religio publica orthodoxa erat, et saeculo VII lingua Graeca locum linguae Latinae tamquam linguae officialis occupavit. Nomen publicum civitatis erat Graece ''Basileia tōn Rhōmaiōn'', Latine autem ''Imperium Romanum''. </ref> Constantini VII Porphyrogeniti (905–959), quod titulo Latino ''De administrando imperio'' inscribitur. Opus Graece primum conscriptum est, sed titulum Latinum ''[https://archive.org/details/porphyrogenitus-1967-dai/page/153/mode/2up De administrando imperio]'' posteriores Europae editores et curatores ei attribuerunt.<ref> Primum opus ''De administrando imperio'' typis editum Ioannes Meursius anno 1611 curavit. Vide editionem digitalem: [https://archive.org/details/constantiniimper00cons ''Constantini Imperatoris Porphyrogeniti De administrando imperio'' (textus Latinus, 1611)]. </ref> Imperator Constantinus librum suum commentarium esse voluit atque fidelem notitiarum thesaurum de populis et regnis vicinis, destinatum filio suo minori et heredi Romano (938–963). Ex ipsis testimoniis operis colligitur librum inter annos 948 et 952 compositum esse, unde annus circiter 950 vulgo pro tempore originis ponitur. Capita tricesimum et tricesimum primum operis ''De administrando imperio'' (breviter: DAI) continent ''origo gentis'' Croaticae, id est narrationem de origine populi. Croatae non sunt solus populus Slavicus qui traditionem de “terra unde venerunt” ad sedes hodiernas conservat. Attamen narratio Porphyrogeniti de origine et adventu Croatarum ad Adriaticum, in duabus versionibus exposita, multis differentiis atque contextu historico certo (Avaris, imperatore Heraclio /610–641/) a ceteris huiusmodi traditionibus Slavicarum gentium discrepat. == Notae == r9ix36tzjh74w8u89zgh6mz0ej42fmm 278909 278908 2026-08-31T19:21:34Z Coronus Tenebrosius 31709 /* DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE */ 278909 wikitext text/x-wiki [[Coronus Tenebrosius]] = DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE = 1. Introductio Vetustissimus fons historicus, qui de adventu Croatarum in hodiernam patriam deque regione unde profecti sunt narrat, est opus imperatoris Byzantini<ref> Nomina historiographica Byzantium, Imperium Byzantinum atque Imperium Romanum Orientale a recentioribus historicis inducta sunt, ut facilius designaretur civitas quae post annum 476 unica pars Imperii Romani superstes mansit, potestate politica, administrativa et militari. Imperator Constantinus circa annum 330 novam urbem condidit, Constantinopolim, in loco veteris coloniae Graecae Byzantion, unde etiam nomen Byzantii ortum est. Civitas fere mille annos (476–1453) exstitit atque regiones hodiernae Graeciae et Asiae Minoris complexa est. Religio publica orthodoxa erat, et saeculo VII lingua Graeca locum linguae Latinae tamquam linguae officialis occupavit. Nomen publicum civitatis erat Graece ''Basileia tōn Rhōmaiōn'', Latine autem ''Imperium Romanum''. </ref> Constantini VII Porphyrogeniti (905–959), quod titulo Latino ''De administrando imperio'' inscribitur. Opus Graece primum conscriptum est, sed titulum Latinum ''[https://archive.org/details/porphyrogenitus-1967-dai/page/153/mode/2up De administrando imperio]'' posteriores Europae editores et curatores ei attribuerunt.<ref> Primum opus ''De administrando imperio'' typis editum Ioannes Meursius anno 1611 curavit. Vide editionem digitalem: [https://archive.org/details/constantiniimper00cons ''Constantini Imperatoris Porphyrogeniti De administrando imperio'' (textus Latinus, 1611)]. </ref> Imperator Constantinus librum suum commentarium esse voluit atque fidelem notitiarum thesaurum de populis et regnis vicinis, destinatum filio suo minori et heredi Romano (938–963). Ex ipsis testimoniis operis colligitur librum inter annos 948 et 952 compositum esse, unde annus circiter 950 vulgo pro tempore originis ponitur. Capita tricesimum et tricesimum primum operis ''De administrando imperio'' (breviter: DAI) continent ''origo gentis'' Croaticae, id est narrationem de origine populi. Croatae non sunt solus populus Slavicus qui traditionem de “terra unde venerunt” ad sedes hodiernas conservat.<ref> Traditio Bohemica quoque narrationes de origine gentium servat (ut in Chronico Dalimiliano, saeculo XIV conscripto). Nestor, chronicarius Kioviensis (fine saeculi XI et initio XII), primam historiam de origine Slavorum exhibet. Priscam sedem gentis in regione Danubiana constituit, unde, secundum eum, Slavi sub pressione Vlahorum sive Volohorum (forsitan Romanorum, qui ad terras medii et inferioris Danubii advenerunt; attamen fieri potest ut ad Celtas sive Gallos referatur, quorum expansio saeculo IV a. Chr. n. facta est) versus septentrionem migraverint, in loca circa Vistulam sita. Nestor affirmat ex ea migratione ortos esse Ljahos sive Lahi (Lehos), id est gentes Slavicas Polonicas, atque ex iis Radimicios et Viaticios, populos Slavicos orientales. </ref> Attamen narratio Porphyrogeniti de origine et adventu Croatarum ad Adriaticum, in duabus versionibus exposita, multis differentiis atque contextu historico certo (Avaris, imperatore Heraclio /610–641/) a ceteris huiusmodi traditionibus Slavicarum gentium discrepat. <center> [[File:Location of White Croatia and White Serbia in 560.jpg|700px |alt=Tabula situs Chroatiae Albae et Serbiae Albae circa annum 560 |Tabula situs Chroatiae Albae et Serbiae Albae circa annum 560 secundum fontes aevi medii]] </center> == Notae == gfp6qumy93vzw1qwdfe0hjf0bbokhvl 278910 278909 2026-08-31T20:49:34Z Coronus Tenebrosius 31709 /* DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE */ 278910 wikitext text/x-wiki [[Coronus Tenebrosius]] = DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE = 1. Introductio Vetustissimus fons historicus, qui de adventu Croatarum in hodiernam patriam deque regione unde profecti sunt narrat, est opus imperatoris Byzantini<ref> Nomina historiographica Byzantium, Imperium Byzantinum atque Imperium Romanum Orientale a recentioribus historicis inducta sunt, ut facilius designaretur civitas quae post annum 476 unica pars Imperii Romani superstes mansit, potestate politica, administrativa et militari. Imperator Constantinus circa annum 330 novam urbem condidit, Constantinopolim, in loco veteris coloniae Graecae Byzantion, unde etiam nomen Byzantii ortum est. Civitas fere mille annos (476–1453) exstitit atque regiones hodiernae Graeciae et Asiae Minoris complexa est. Religio publica orthodoxa erat, et saeculo VII lingua Graeca locum linguae Latinae tamquam linguae officialis occupavit. Nomen publicum civitatis erat Graece ''Basileia tōn Rhōmaiōn'', Latine autem ''Imperium Romanum''. </ref> Constantini VII Porphyrogeniti (905–959), quod titulo Latino ''De administrando imperio'' inscribitur. Opus Graece primum conscriptum est, sed titulum Latinum ''[https://archive.org/details/porphyrogenitus-1967-dai/page/153/mode/2up De administrando imperio]'' posteriores Europae editores et curatores ei attribuerunt.<ref> Primum opus ''De administrando imperio'' typis editum Ioannes Meursius anno 1611 curavit. Vide editionem digitalem: [https://archive.org/details/constantiniimper00cons ''Constantini Imperatoris Porphyrogeniti De administrando imperio'' (textus Latinus, 1611)]. </ref> Imperator Constantinus librum suum commentarium esse voluit atque fidelem notitiarum thesaurum de populis et regnis vicinis, destinatum filio suo minori et heredi Romano (938–963). Ex ipsis testimoniis operis colligitur librum inter annos 948 et 952 compositum esse, unde annus circiter 950 vulgo pro tempore originis ponitur. Capita tricesimum et tricesimum primum operis ''De administrando imperio'' (breviter: DAI) continent ''origo gentis'' Croaticae, id est narrationem de origine populi. Croatae non sunt solus populus Slavicus qui traditionem de “terra unde venerunt” ad sedes hodiernas conservat.<ref> Traditio Bohemica quoque narrationes de origine gentium servat (ut in Chronico Dalimiliano, saeculo XIV conscripto). Nestor, chronicarius Kioviensis (fine saeculi XI et initio XII), primam historiam de origine Slavorum exhibet. Priscam sedem gentis in regione Danubiana constituit, unde, secundum eum, Slavi sub pressione Vlahorum sive Volohorum (forsitan Romanorum, qui ad terras medii et inferioris Danubii advenerunt; attamen fieri potest ut ad Celtas sive Gallos referatur, quorum expansio saeculo IV a. Chr. n. facta est) versus septentrionem migraverint, in loca circa Vistulam sita. Nestor affirmat ex ea migratione ortos esse Ljahos sive Lahi (Lehos), id est gentes Slavicas Polonicas, atque ex iis Radimicios et Viaticios, populos Slavicos orientales. </ref> Attamen narratio Porphyrogeniti de origine et adventu Croatarum ad Adriaticum, in duabus versionibus exposita, multis differentiis atque contextu historico certo (Avaris, imperatore Heraclio /610–641/) a ceteris huiusmodi traditionibus Slavicarum gentium discrepat. '''De appellatione “Chroatia Alba sive Magna” ''' Notio “Chroatia Alba sive Magna”, quae etiam in titulo huius operis posita est, ex ipso Porphyrogeniti libro proficiscitur, ubi in extremo capitis XXXI haec leguntur: „Ὅτι ἣ μεγάλη Χρωβατία, ἣ καὶ ἄσπρη ἐπονομαζομένη, ἀβάπτιστος τυγχάνει μέχρι τῆς σήμερον, καθὼς καὶ οἱ πλησιάζοντες αὐτὴν Σέρβλοι.“ Quod Latine reddi potest: “Quoniam Chroatia Magna, quae etiam Alba appellatur, usque in hodiernum diem abaptista permanet, sicut et Serbli, qui ei proximi sunt.” Nonnulli auctores atque investigatores, qui Porphyrogeniti textum diligenter tractaverunt, existimant vocem Graecam ἡ μεγάλη praeter sensum proprium “magna” etiam significationem “vetus” habere potuisse, fortasse sub influxu usus Latini vocabuli maior (cuius significatio est: 1. maior, 2. natu maior, id est senior). Nam in ethnographia Byzantina adiectivum μεγάλη non solum magnitudinem, sed etiam vetustatem significare solet, id est regionem primigeniam et matrem. Hoc sensu cum Latino maior congruit, qui in scriptis geographicis et ethnographicis Romanis frequenter in sensu “antiquior”, “primigenius”, “originarius” adhibetur. Quam ob rem pars investigatorum censet vocem Porphyrogeniti ἡ μεγάλη Χρωβατία interpretandam esse ut “Chroatia primigenia” sive “vetus Chroatia”, non autem necessario ut “magna” in sensu spatii vel amplitudinis. <center> [[File:Location of White Croatia and White Serbia in 560.jpg|700px |alt=Tabula situs Chroatiae Albae et Serbiae Albae circa annum 560 |Tabula situs Chroatiae Albae et Serbiae Albae circa annum 560 secundum fontes aevi medii]] </center> == Notae == 2xni6k8ly8z6z0n1dni757nfzpkv0w4 278911 278910 2026-08-31T20:50:48Z Coronus Tenebrosius 31709 /* DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE */ 278911 wikitext text/x-wiki [[Coronus Tenebrosius]] = DE SITU CHROATIAE ALBAE SIVE MAGNAE = 1. Introductio Vetustissimus fons historicus, qui de adventu Croatarum in hodiernam patriam deque regione unde profecti sunt narrat, est opus imperatoris Byzantini<ref> Nomina historiographica Byzantium, Imperium Byzantinum atque Imperium Romanum Orientale a recentioribus historicis inducta sunt, ut facilius designaretur civitas quae post annum 476 unica pars Imperii Romani superstes mansit, potestate politica, administrativa et militari. Imperator Constantinus circa annum 330 novam urbem condidit, Constantinopolim, in loco veteris coloniae Graecae Byzantion, unde etiam nomen Byzantii ortum est. Civitas fere mille annos (476–1453) exstitit atque regiones hodiernae Graeciae et Asiae Minoris complexa est. Religio publica orthodoxa erat, et saeculo VII lingua Graeca locum linguae Latinae tamquam linguae officialis occupavit. Nomen publicum civitatis erat Graece ''Basileia tōn Rhōmaiōn'', Latine autem ''Imperium Romanum''. </ref> Constantini VII Porphyrogeniti (905–959), quod titulo Latino ''De administrando imperio'' inscribitur. Opus Graece primum conscriptum est, sed titulum Latinum ''[https://archive.org/details/porphyrogenitus-1967-dai/page/153/mode/2up De administrando imperio]'' posteriores Europae editores et curatores ei attribuerunt.<ref> Primum opus ''De administrando imperio'' typis editum Ioannes Meursius anno 1611 curavit. Vide editionem digitalem: [https://archive.org/details/constantiniimper00cons ''Constantini Imperatoris Porphyrogeniti De administrando imperio'' (textus Latinus, 1611)]. </ref> Imperator Constantinus librum suum commentarium esse voluit atque fidelem notitiarum thesaurum de populis et regnis vicinis, destinatum filio suo minori et heredi Romano (938–963). Ex ipsis testimoniis operis colligitur librum inter annos 948 et 952 compositum esse, unde annus circiter 950 vulgo pro tempore originis ponitur. Capita tricesimum et tricesimum primum operis ''De administrando imperio'' (breviter: DAI) continent ''origo gentis'' Croaticae, id est narrationem de origine populi. Croatae non sunt solus populus Slavicus qui traditionem de “terra unde venerunt” ad sedes hodiernas conservat.<ref> Traditio Bohemica quoque narrationes de origine gentium servat (ut in Chronico Dalimiliano, saeculo XIV conscripto). Nestor, chronicarius Kioviensis (fine saeculi XI et initio XII), primam historiam de origine Slavorum exhibet. Priscam sedem gentis in regione Danubiana constituit, unde, secundum eum, Slavi sub pressione Vlahorum sive Volohorum (forsitan Romanorum, qui ad terras medii et inferioris Danubii advenerunt; attamen fieri potest ut ad Celtas sive Gallos referatur, quorum expansio saeculo IV a. Chr. n. facta est) versus septentrionem migraverint, in loca circa Vistulam sita. Nestor affirmat ex ea migratione ortos esse Ljahos sive Lahi (Lehos), id est gentes Slavicas Polonicas, atque ex iis Radimicios et Viaticios, populos Slavicos orientales. </ref> Attamen narratio Porphyrogeniti de origine et adventu Croatarum ad Adriaticum, in duabus versionibus exposita, multis differentiis atque contextu historico certo (Avaris, imperatore Heraclio /610–641/) a ceteris huiusmodi traditionibus Slavicarum gentium discrepat. '''De appellatione “Chroatia Alba sive Magna” ''' Notio “Chroatia Alba sive Magna”, quae etiam in titulo huius operis posita est, ex ipso Porphyrogeniti libro proficiscitur, ubi in extremo capitis XXXI haec leguntur: „Ὅτι ἣ μεγάλη Χρωβατία, ἣ καὶ ἄσπρη ἐπονομαζομένη, ἀβάπτιστος τυγχάνει μέχρι τῆς σήμερον, καθὼς καὶ οἱ πλησιάζοντες αὐτὴν Σέρβλοι.“ Quod Latine reddi potest: “Quoniam Chroatia Magna, quae etiam Alba appellatur, usque in hodiernum diem abaptista permanet, sicut et Serbli, qui ei proximi sunt.” Nonnulli auctores atque investigatores, qui Porphyrogeniti textum diligenter tractaverunt, existimant vocem Graecam ἡ μεγάλη praeter sensum proprium “magna” etiam significationem “vetus” habere potuisse, fortasse sub influxu usus Latini vocabuli maior (cuius significatio est: 1. maior, 2. natu maior, id est senior). Nam in ethnographia Byzantina adiectivum μεγάλη non solum magnitudinem, sed etiam vetustatem significare solet, id est regionem primigeniam et matrem. Hoc sensu cum Latino maior congruit, qui in scriptis geographicis et ethnographicis Romanis frequenter in sensu “antiquior”, “primigenius”, “originarius” adhibetur. Quam ob rem pars investigatorum censet vocem Porphyrogeniti ἡ μεγάλη Χρωβατία interpretandam esse ut “Chroatia primigenia” sive “vetus Chroatia”, non autem necessario ut “magna” in sensu spatii vel amplitudinis. <center> [[File:Location of White Croatia and White Serbia in 560.jpg|700px |alt=Tabula situs Chroatiae Albae et Serbiae Albae circa annum 560 |Tabula situs Chroatiae Albae et Serbiae Albae circa annum 560 secundum fontes aevi medii]] </center> == Notae == hoy5i200ia518737cyde3umlk2chvkf