Wikisource lawikisource https://la.wikisource.org/wiki/Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Vicifons Disputatio Vicifontis Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae Scriptor Disputatio Scriptoris Pagina Disputatio Paginae Liber Disputatio Libri TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk De orthographia (Beda) 0 53575 282589 267509 2026-10-03T11:50:04Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De orthographia]] ad [[De orthographia (Beda)]] 267509 wikitext text/x-wiki {{titulus2 |Scriptor= Beda Venerabilis |OperaeTitulus= De orthographia |OperaeWikiPagina= |Annus= saeculo VIII |SubTitulus= |Genera=Grammatica, lexica |Editio=Venerabilis Bedae Opera Didascalica ed. C. W. Jones, Turnholti 1975 |Fons=[https://www.hs-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost08/Bede/bed_orth.html#v Bibliotheca Augustana] }} ''(cf. [[Patrologia Latina/90|Migne ''Patrologia Latina'' Tomus 90]])'' ''.A. '' littera etiam nota praenominis est cum Augustum sola significat. ''.B. ''propinqua est .p. litterae qua saepe mutatur, ut supponit, opponit. ''.C. ''nota est praenominis cum Gaium significat; item numeri, cum centum. ''.D. ''littera propinqua est consonantibus his .c. .g. .l. .p. .r. .m. .t. quae succedunt in locum eius, ut accipere, aggere, alliga, appare, arripe, ammitte, attende. Nota praenominis cum Decium sola significat. Item numeri, cum quingentos. ''.L. ''sola Lucium significat. ''.M. ''sola Marcum. ''.N. ''sola Numerum. Praeposita .G. Gnaeum. ''.P. ''sola Publium; et cum .R. populum Romanum; et subiecta .R. rem publicam; et praeposita .C. litterae, patres conscripti sive post consulatum. ''.Q. ''littera etiam nota est praenominis, cum Quintum sola significat; item honoris cum quaestorem; populum cum Quirites. ''.T. ''nota est praenominis cum Titum sola significat. ''.V. ''adiuncta .C., cum virga iacente superposita, vir clarissimus; .V. geminata, cum virga iacente superposita, verbi gratia; .V. geminata cum .C. duplice, viri clarissimi. ==A == ''Ante'' praepositio multa significat. nam et tempus significat cum dicitur, «Ante me non est formatus Deus et post me non erit»; et praesentiam, ut «Ante conspectum gentium revelavit iustitiam suam», id est «coram gentibus»; et dignitatem, ut «Posuit Effraim ante Manassen», et «Qui post me venit ante me factus est»,id est «mihi praelatus». ''Aula'' latine domus regia est, aula graece «atrium» dicitur. Unde notandum quod in Psalmo ubi legimus, «Adorate dominum in aula sancta eius», non palatium aulae nomine sed atrium graeco vocabulo debet intellegi. ''Ausculto'' suasori et ausculto praecepta magistri. «Ausculto» autem et «audio» ex uno graeco sermone vertuntur, quod est ἀκούω. ''Arra'' latine dicitur, «arrabon» graece; «agon graece, latine «certamen»; «aroura» graece, latine «arvum»; «asphaltos» graece, latine «bitumen». ''Acer'' acerrimus, non acerissimus; agilis agillimus, non agilissimus. Et in adverbiis acerrime et agillime. ''Audeo'' «audes», perfectum facit «ausus sum». ''Adiuvo'' perfectae formae est; «adiuto» frequentativae. ''Acervo'', aggero, accumulo ex uno graeco verbo, σωρεύω. ''Aeger'' animo, aegrotus corpore; utrumque per .ae. diphthongon scribendum. ''Aboleo'' abolevi, arceo arcui. ''Alibi'' alio loco, «alias» alio tempore, significat. At tamen invenimus «alias» nonnumquam pro «aliter» sive pro «alio loco» positum. ''Abstineo'' me cibo, alienus sum crimine. ''Anteibat'' sapientia Salomon cunctis mortalibus», Iulianus ait. ''Admoneo'' interfectorem caedis et caedem. ''Aequalis'' alterius staturae par est; «aequabile» quod aequari potest. ''Appetens'' cibum et appetens cibi. Ambrosius: «Cancer... ut appetens cibi ita prospiciens est periculi». ''Accuso'' sacrilegum et insimulo ex uno graeco venit, κατηγορῶ. ''Animadverto'' in te et vindico in te, ex uno graeco, κολάζω. ''Aes'' singulari tantum numero gaudet; et quamvis «aera» dicamus, tamen ceteris casibus non utimur. ''Autumnus'' genere masculino et «autumnum» dicitur neutro, utrumque numero singulari. ''Aurichalcum'' et «orichalcum» dicimus et hoc singulariter tantum. Sic et cetera metallica. ''Ab'' et ex praepositiones, si sequens verbum a vocali incipiat, integrae efferuntur, ut «ex oppido», «ab illo»; si consonantes sequantur, extremam litteram perdunt, ut «e foro», «a sacerdote». Hae autem praepositiones ita differunt: cum dicit quis «a theatro» se venire, non ex ipso theatro sed e loco qui est proximus theatro se venire significat; qui vero «ex theatro» se venire dicit, ex ipso theatro significat. ''Ad'' et in praefatis praepositionibus pares, sed contraria potestate sunt, quia «in forum» ire est in ipsum forum intrare, «ad forum» autem ire ad locum foro proximum; ut «in tribunal» et «ad tribunal» venire non unum est, quia ad tribunal venit litigator, in tribunal vero praetor aut index. ''Ancillor'', blandior, et adulor unum significant, quod est graece κολακεύω, et dativum casum trahunt. ''Aufero'','' eximo, adimo, demo, subtraho, subduco ex uno graeco transferuntur, id est ἀφαιροῦμαι. ''Abdico'' verbum potest accusativum nomen sive pronomen cum dativo trahere. Ambrosius: «Qui se abdicant saecularibus inlecebris». ''Alius'' nomen dativum dupliciter effert, et «alii» et «alio». Habes in sacra scriptura, «Et dico huic: Vade et vadit; et alio: Veni et venit»; et rursum, «Et uni dedit quinque talenta, alii autem duo, alii vero unum». ''Aegyptum'','' cum in scriptura dividere vis, .p. sequenti syllabae iungis; aspectum .c. sequenti syllaba; affectum similiter, et afflictum ceteraque huiuscemodi. ''Assuere'' et assumentum panni per .s., non per .d. scribendum; similiter assumere per .s., appropriat per .p. scribendum, apponit similiter, accurri per .c., amministrat» per .m., «applicat» per .p., alligat per .l., assequor per .s., allevat per .l., assidue per .s., aggredior per .g.. ''Assarius'' ab antiquis dicebatur; nunc «as» dicitur, non «assis». Sane «assis» genetivus est. ''Alium'' et dolium per .i. scribendum, non per .e., sicut «oleum». Vergilius, «alia serpyllumque», per .i. dixit. ''Ambo'' et «duo» neutraliter, «ambos» et «duos» masculine; nonnulli tamen graecos secuti dicunt «hos duo» et «hos ambo», quia illi τούς δύο et τούς ἄμφω dicunt. Vergilius: «Verum ubi ductores acie revocaveris ambo». ''Anguis'' cum sit masculini generis, dixerunt tamen et feminini Ovidius, Varro, et Acinius. ''Acer'' facit pluralem «acri»; «acris» pluralem «acres». ''Absconditus'','' non «absconsus». ''Alter'' de duobus, unus ex pluribus, quamvis legamus «unus ex duobus». ''Audacter'' latinum est; sed audaciter melius, quia nomina .x. littera terminata in adverbiis «iter» adsumunt, ut «atrox atrociter», «ferox ferociter». ''Accersit'' qui evocat; arcessit qui accusat. ''Acervus'' moles est; acerbus inmaturus aut asper. ''Adficimur'' honore et adficimur iniuria. ''Apparet'' qui videtur; «adparet» qui obsequitur, non regulae ratione sed discernendi gratia intellectus. ''Arbor'' omne lignum dicitur; «arbusta» non nisi fructifera. ''Avenae'' sterile germen; «habenae» retinacula iumentorum. Hoc de habendi potestate; illud de occupandi aviditate dictum. ''Accidunt'' mala; contingunt bona; eveniunt utraque. ''Advocatur'' daturus patrocinium; «evocatur» praebiturus obsequium; «invocatur» praestaturus auxilium. ''Adportare'' est aliquid adferre; «conportare» in unum locum conferre; «deportare», deponere; «exportare», tollere. ''Agnoscimus'' quae a nobis excederant; «cognoscimus» ignorata et invisa. ''Altum'' et sursum et deorsum significat. ''Aquatam'' potionem recte dicimus quae aquam aliunde recipiat; «aquosum» autem locum qui ex se aquam fundat. ''Album'' naturae tantum est; «candidum» frequenter et studii, nam et corpori et animo aliquotiens adsignatur. «albos» ergo «capillos», «carnem candidam» recte dicimus. ''Alvus'' virorum recte dicitur; uterus mulierum; venter in utroque sexu. ''Acceptor'' et accipiter: Virgilius enim «accipiter» dicit, Lucilius autem «acceptoris et ungues». ''Apud'' per .d. scribendum; «caput» per .t., quia facit «capitis». ''Armarium'' locus ubi quarumcumque artium instrumenta ponuntur; «armamentarium» ubi tantum tela armorum. ''Accedit'' per .e. ab ambulando; «accidit» per .i. ab eventu. ==B == ''Belzebub'', non «Belzebul» aut «Belzebud». «Belial», non «Beliar». ''βύρσα'' graece, latine «corium». ''Bellus'' bellissimus comparativum non habet, sed pro eo dicendum «magis bellus» et e contrario «minus bellus», id est minus pulcher. ''Bucina'' est qua signum dat bucinator; «bucinus» ipse canor ex hac editus. «Bucina» pastoralis est et cornu recurvo fit, unde et κεράτιον graece vocatur. «Tuba» autem de aere vel argento efficitur et sollemnitatibus concrepat. ''Baptismus'' baptismi genere masculino, et «baptisma baptismatis» neutro, et «baptismum baptismi» aeque neutro. ''Barbam'' hominis, «barbas» pecudum dicimus. ''Buxus'' arbor erit, «buxum» materia ipsa. ''Balneum'' veteres dixerunt sive «balineum», nihil enim differt; sed in privatis. Publicis autem feminini generis, et quidem numero semper plurali – frequenter «balneas». ''Baluae'', id est thyrae, per .b. incipiant. ''Baratrum'' singulariter tantum effertur. sic autem vocabant gentiles locum apud inferos. ''Blanditiae'' et «bigae», sicut et «trigae» et «quadrigae», pluraliter tantum. Sed in nostrorum litteris scriptorum et bigam et quadrigam. ==C == ''Cana'' et «Simon Cananaeus» per simplicem .c.; «Chanaan» et «mulier Chananaea» adspiratione addita. ''Cynomia'' per .y. scripta «caninam muscam» significat, κύων enim graece «canis» dicitur; «coenomia» per diphthongon .oe. «communem muscam»; κοινός enim graece «commune» est, unde «coenobium» a communi vita nomen accepit. Quod in Exodo et in Psalterio in primis translatum esse arbitramur, ut omnis generis musca significaretur; sed similitudine soni per incuriam contigisse ut «cynomia» pro «coenomia» scriberetur. ''Coitus'' generaliter omnis coeuntia sive itineris sive concordiae sive conubiorum. ''Carduus'' trium syllabarum est, ut «arduus», «fatuus», «mortuus», ideoque similiter declinandum est: «huius cardui», «huic carduo», et «hunc carduum», pluraliter «hi cardui», «carduorum», «carduis». ''Cubicularius'' custos cubiculi; «cubicularis» vero lectus cubiculo aptus, ut «caligarius artifex», «caligaris clavus». ''Clunes'' feminino genere dixit Melissus, sed Verrius Flaccus masculino genere dici probat. ''Commodamus'' amico pro tempore equum, vestem, servum – hanc ipsam rem quam dedimus recepturi; «mutuo damus» pecuniam, triticum, vinum, et his similia, quae mutata recipi necesse est. ''Canities'', non «canitia», dicenda. ''Camara'' dicitur, ut Verrius Flaccus adfirmat, non «camera» per .e.. Sed Lucretius, «cameris ex teretibus» dicendo, etiam «cameram» dici posse ostendit. ''Curriculus'' masculine diminutio est «currus»; «curriculum» autem neutraliter spatium ad currendum aptum vel ipsum currendi officium. ''Clipeus'' masculino genere in significatione scuti ponitur; neutro autem genere imaginem significat. Sed auctoritas utrumque variat. ''Caseus'' masculini generis est, sed Pomponius neutraliter dixit, «caseum molle». ''Cuspis'' cuspidis, non cuspes. ''Capparim'' feminino genere dixit Varro; nam et graece feminino dicitur ἡ κάππαρις. ''Cassidem'' dicimus nos ab eo quod est haec cassis, sed multi cassidam dicunt, ut et Propertius: «Aurea cui postquam nudavit cassida frontem», et Virgilius, «aurea vati cassida». ''Capo'' nunc, sed Varro, De sermone latino, ait: «Ex gallo gallinaceo castrato fit capus». ''Cingula'' hominum generis neutri est; nam et animalium genere feminino «has cingulas» dicimus. ''Capax'' qui facile capit; «capabilis» qui facile capitur. ''Collocat'' per .l. scribendum, non conlocat per .n.. ''Calumnia'' est crimen falsum, cum nobis adversarius aut malum quod non fecimus obicit aut bonum quod fecisse probamur in contrarium interpretari conatur. ''Consulo'' tibi, prospicio, provideo ex uno graeco veniunt, quod est προνοῶ σου. ''Contemno'' hostem, despicio, sperno, aspernor ex uno graeco veniunt, quod est καταφρονῶ. ''Commeio'' lectum est et permeio; commixi et permixi. ''Comitor'' amicum et amicis. ''Corinthium'' civem dicimus, Corinthiacum vas. ''Comminus'' gladiis pugnamus; eminus iaculis, quia illud a manibus non recedit, hoc e manibus emittitur. ''Clipeum'' armorum; clupeum imaginis est. ''Cadit'' quis etiam in plano; decidit ex alto. ''Caerulus'' naturae color est, «caeruleus» fingitur; ita alterum est, alterum fit. ''Claritas'' tam luminis est quam perspicuitatis; «claritudo» generis. Prior itaque splendoris, posterior nobilitatis est. ''Cruciatus'' est dolor corporis, vel cum homo ab altero cruciatur; cruciamentum quod cruciat. ''Cerno'' et cresco in eundem perfectum cadunt, crevi. ''Caedo'' cecidi per .ae. diphthongon: «Caeditur et tilia ante iugo levis» – Virgilius; cedo cessi per .e. simplicem. ''Cupio'' cupivi facit et cupii: Cicero in Pro Cluentio, «Et filium et hunc cum maxime filium interfectum cupit» – pro cupivit. ''Calumnior'' innocenti, non innocentem; tametsi quidam interpretum graecam locutionem secuti accusativum posuerint dicentes, «Et orate pro persequentibus et calumniantibus vos». ''Cur'' adverbium saepius indicativum verbum trahit: Gregorius, «Discutiendum est cur quadam die factum aliquid coram Domino dicitur». ''Clavus'' singulariter, quae est purpurata vestis, et declinatur genere feminino. ''Callum'' quoque et «caenum» et «crocum» neutro, sed Virgilius masculino, «crocumque rubentem». ''Cani'', cancelli, et casses singularem numerum non habent (casses autem «retia» dicuntur). Caulae similiter, caerimoniae, cunae, et compedes, et in neutro genere castra, cibaria, crepundia, cunabula. ''Cruor'' pluralem non habet: Virgilius plurali cruores, «Atque atros siccabat veste cruores». ''Contagium'' et contagia neutro genere dicenda; et haec contagio feminino. ''Comoedia'' carmina quae in conviviis canuntur, quia comessatio graece κῶμος dicitur. ''Cartallos'' graece, latine fiscella. κάλαμος graece, latine arundo. κανών graece, latine regula. κάδος graece, latine situla. ''Cunabula'' sunt panni infantiae, sed Iohannes Constantinopolitanus episcopus scribit Lazarum in monumento cunabulis involutum. ''Cantator'' et cantatrix a verbo canto, et cantor atque cantrix a verbo cano, recte dicitur. ''Comburo'' per .m. scribendum, non per .n.; comparo similiter et compono ceteraque huiusmodi. ''Conspectus'', cum in scriptura dividendum est, .c. sequenti syllabae iungis. ''Complaceo'', non conplaceo; commoratus, non conmoratus; comprehendo per .m.. ''Camelus'' per unum .l. scribendum. ''Commodat'' et commendat per .m.; computrescit per .m.; complures per .m.. ''Columna'' cum scripto dividenda est, .m. sequenti syllabae nectis; calumnia similiter. ''Celo'' celas (id est, abscondo) per simplicem .e. scribendum; caelo caelas, cum picturam significat, per diphthongon .ae. proferendum. Unde caelum melius intellegitur dictum ab eo quod caelati instar multifaria sit siderum varietate depictum quam quod invisibilia et incerta mortalibus celet arcana. ''Cantarus'' animal est; cantarum camara domus. ''Clamo'' clamoris simplicis est; «conclamo» simul cum multis. Est etiam «acclamo», cum falso aliquem accuso, sicut Cicero, de Prasio, «Solis innocens acclamationibus punitus est»; «reclamo», aliquem exeuntem vocitans; «inclamo» et «succlamo», murmurandi est; «proclamo», laudandi vel deprecandi exaltatio; «declamo», rhetorizandi; «exclamo», quando pro viribus vocem elevo. ''Curro'' hoc tantum significat, quod in itinere positus nullam facio comperendinationem; «curso» autem, paulo citius aliqua necessitate extorquente festinare cogor; «cursito» vero, quando hoste me insequente fugio. ''Circa'' ad visibilem materiam vel locum pertinet; erga autem ad animum spectat, maxime cum aliquem propensiorem affectum gerat proximorum. Circa ad tempus refertur circiter ad numerum. ''Carcer'' ubi homines coercentur singulariter semper; carcares unde currus effunduntur pluraliter dicuntur, utrumque masculine. ''Cepit'' de capiendo scribimus; «coepit» de incipiendo. ''Coepta'' per diphthongon; «incepta» per simplicem .e.. ''Columbae'' quae mansuefieri possunt et domibus adsuescere; palumbes ferae et saxis silvisque inhabitantes. ''Conscribere'' est multa simul scribere; «exscribere» quod alibi scriptum sit transferre; «transcribere», cum ius nostrum in alium transit; «inscribere» accusationis est; «adscribere» adsignationis; «describere» dictionis vel ordinationis. ''Consuescimus'' bona; insuescimus mala; adsuescimus utraque. ''Crassari'' corporis est et saginae; «grassari» animi et crudelitatis. ==D == ''Dilibuit'' unguento, non delibuit. ''Disertus'' orator est; desertus derelictus. ''Delator'' qui defert ad accusandum; dilator qui differt ad proferendum. ''Deluit'' purgat; diluit temperat. ''Deduco'' de amico producendo; diduco autem est distraho. ''Dimidiatum'' calicem bibi, non dimidium dicere debemus; non enim ipsum vas bibis sed quod intra vas est. ''Donamus'' et illud quod damus et illum cui damus. ''Delictum'' peccatum aliquod dicimus; delectum militiae aut alicuius examinis electionem appellabimus. Nam et diligi affectionis est, deligi iudicii. ''Daemon'' per diphthongon notandus; deus per .e. solam. ''Damnatus'' et addictus et absolutus: Virgilius, «Quem damnet labor» – id est, virtus sua absolvat aut victorem faciat. ''Dolium'' per .i. scribendum, non doleum per .e.. ''Dilectio'' et diligo per .i. et quae declinantur sive derivantur ex his; delectatio et delector et quae declinantur ex eis per .e. scribenda. ''Domuncula'' conclavium, domus domicilium, nidum avis. ''«Descendo'' montes» dicere potes, id est, per montes vel in montes; «descendo scalas» aut «piscinam», id est per scalas et per piscinam. degredior monte dicimus recte et significamus «de monte». ''Discrucior'' et crucior animi et animo et animum. ''Decus'' honoris, decor formae est. ''Deliciae'' et divitiae non habent numerum singularem. ''Denarius'' latine masculini generis est; denarion graece neutri. ''Dialogos'' graece; disputatio latine. ''Drama'' graece neutri generis; latine fabula. ''Defunctus'' cum scripto dividitur, .c. sequenti syllabae iugenda. ''Didymus'', id est geminus, prima syllaba per .i., secunda per .y. scribitur. ''Deliramentum'', non deleramentum, quia a verbo liro, id est sulco, originem trahit; et sicut boves, cum a recto sulcandi actu declinant, delirare dicuntur, sic et homines qui de bonis ad mala corda divertunt. ''Diluculum'', non deluculum, quia modicam diei lucem ostendit. ''Desiderium'' est rerum absentium et nondum adeptarum, concupiscentia utrorumque; concupiscuntur enim quae habentur et quae non habentur. Nam concupiscendo fruitur homo rebus quas habet; desiderando autem absentia concupiscit. ''Dito'' et divito idem et locupleto, graece πλουτίζω. ''Decurio'' decuravi et decumo decumavi unum est, graece δεκατῶ. ''Dimittere'' est derelinquere; demittere deorsum mittere, velut, «Quis demisit lapidem angularem eius?»   ''Dominor'' tui et dominor tibi. ''Dogmata'' graece; latine decreta. Dogmatizo, decerno, sive censeo. ''Dum'' coniunctio aliquando indicativum verbum trahit: Gregorius, «Ne scientia, dum novit et non diligit, inflet, ut, dum intuetur quod illa aliquando non habuit, temperet dolorem, quod amisit». ''Doleo'' vicem tui et tuam et doleo tibi: Gregorius papa de Benedicto patre, «Cum persecutorem suum amaret, magis illi quam sibi doluit». ''Dum'' coniunctio aliquando modum coniunctivum, aliquando trahit indicativum, ut, «Dum anxiaretur cor meum», et, «Dum dicitur mihi cotidie: ubi est deus tuus?» et beatus papa Gregorius, «Amici ergo beati Iob, dum percussionum genera distinguere nesciunt, percussum pro culpa crediderunt». Item aliquotiens «dum ut» significat, ut poeta: «Tityre, dum redeo, brevis est via, pasce capellas». ''Desperatus'' per .e. scribendum, dispersus per .i.. Discedo per .i., descendo per .e.. ''Diastole'' graece, latine interdictum. Est autem nota ad pedem litterae posita, quae male coniuncta separet, ne puer legens erret, ut: «Liber a,per,uit reos movit vestigia campos». ''Domus'' ablativum casum dupliciter effert, et in .o. videlicet et in .u.. Sed a domo genetivus pluralis fit domorum, a domu domuum. ==E == ''Egeo'' victus et victum et victu. ''Eripio'' flammae hominem. ''Egredior'' domo et civitate. ''Error'' est rei vitium, ut amor, dolor; erratio certae viae; erratrix personam respicit, ut venatrix; erratica hedera, vitis. ''Eloquentia'' et eligantia singularia semper. ''Exuvia'', exequiae, excubiae, quae graece νυκτοφυλάκια dicuntur, exta quoque tantum pluralia. ''Emporia'' feminino genere et est graecum; latine mercatus. ''Emolumentum'' per .e. simplicem scribendum; aemulatio per .ae. diphthongon. ''Equo'' sedeo dativo casu et ablativo sine praepositione dicendum; et equum sedeo accusativo, et in equo et super equum similiter. ''Emanat'' fons sive terra aquam, id est gignit et producit; et emanat aqua de terra sive fonte, id est profluit. Gregorius: «Qui locus a romana urbe quadraginta fere milibus distans frigidas atque perspicuas emanat aquas». Et iterum: «De eodem sepulchro illius fraglantia suavitatis emanavit». ''Exprobrat'' qui commemorat quae praestitit; obprobrat qui obprobrium obiectat, hoc est vitium. ''Expectatur'' venturus; spectatur qui videtur vel probatur. ''Exercitus'' laboribus, exercitatus studiis. ''Exstruere'' est in altum struere; instruere aciem vel actionem; adstruere adfirmare; construere in struendo coniungere; substruere re aliqua supra posita subter struere. ''Excubiae'' per .b., exuviae per .u. scribendae. ''Eorundem'' et earundem per .n. exprimenda, non per .m.. ==F == ''Fimbria'' genere feminino, et fimbrium dicitur neutro. ''Fides'' fidei, de credulitate; fides fidis, de chorda. Utraque .es. longa. ''Flemina'' sunt, ubi abundant crura sanguine; plemina, cum in manibus vel in pedibus callosis sulci sunt. ''Fastus'', de superbia, facit fastuum genetivo plurali; fastus, de libris, facit fastorum. ''Fungi'' agere est; defungi peragere. ''Fremor'' est murmur hominum; fremitus ferarum. ''Flavum'' dicimus rubeum, sicut «flava Ceres»; furvum nigrum. Fulvum nigro rubeum, sicut fulvum leonem dicimus; fulvam aquilam et fulvum aurum et «fulva pugnas de nube tuentem», quae haberet igneum aliquid de caelesti et sordidum de lugubri. Fulvum certe aurum, cui ad decorem splendoris sui nigelli aliquid additur. ''Forum'' neutro genere dicimus locum rebus agendis destinatum, vel cum commercium significamus; foros masculine tabulata navium, ubi remiges sedent, et semper pluraliter. ''Fornax'' genere feminino dici debet, quia per deminutionem facit fornacula, non fornaculus. ''Falanx'' militum dicitur; falanga fustis cui quid deligatur. ''Fedus'', quod est deformis, per .e. solam scribendum; foedus, quod est pactum, per .oe. diphthongon. ''Formosus'' sine .n., sicut speciosus. ''Fructum'' cum dicis sive scribis, .c. secundae syllabae iungis; factum et fictum similiter, ceteraque huiusmodi. ''Falso'' et nomen et verbum et adverbium est. Nomen ablativi casus, ab hoc falso; verbum primae coniugationis, falso falsas; adverbium, ut falso loqueris. ''Flagitia'' quae in deum peccamus; facinora quae in hominem. ''Flagro'' amore et ardeo amore ex uno graeco venit καίομαι. ''Fidens'' sum animi et animo: fidus amicus erit, fidelem famulum dicito. Item fidelis fit ut domino servus, fidus natura; ita alter tempore cognoscitur, alter semper invenitur. ''Fimus'' et fumus pluralem numerum non habent; fames similiter, faenum, et fel. ''Furfures'' et freni masculina semper pluralia, sed et frena et frenum invenimus. ''Far'', frumentum, et cetera frugum nomina semper singularia, quamvis frumenta et hordea legamus. ''Fauces'' singularem non habent, quamvis et faux inveniamus. ''Fidus'' fidissimus comparativum non habet, sed pro eo dicendum magis fidus itemque e contrario minus fidus. ''Facilis'' facillimus, non facilissimus, sic et difficillimus; et in adverbiis facile facillime, difficile difficilius difficillime. Nec dicimus faciliter aut difficiliter, tametsi veteres dixerunt. ''Fulgeo'' et fulcio eundem habent perfectum, fulsi. Frico fricas fricui, frigo frigis frixi. ''Facinus'' et facinora non solum peccata, sed aliquando etiam bona opera designant. Nomen a faciendo figuratum. ''Fratres'' dicuntur non solum mares ex isdem parentibus nati, sed etiam masculus et femina sive plures utriusque sexus eodem patre vel matre eadem generati fratres promiscue vocantur. ==G == ''Gula'' dicendum non gyla, quia .y. litteram nulla vox nostra adsciscit. ''Gobius'' piscis nonnumquam gobio legitur. ''Gaudium'' animi, laetitia et exultatio etiam verborum atque membrorum. ''Gremium'' dicimus interius accinctae vestis secretum; sinum exterius sinuatae vestis receptaculum. ''Gluten'' neutro genere, glutinis, glutini; sed et glutinum Sallustius dicit, glutini, glutino. ''Git'' monoptoton et pluralem numerum non habet. Est autem neutri generis et per omnes casus declinatur. ''Gracilis'' gracillimus, non gracilissimus. ''Gaudeo'' gaudes perfectum habet gavisus sum. ==H == ''Hilarus'' facit pluralem hilari, hilaris pluralem hilares. ''Hospes'' et qui recipit et qui recipitur. ''Horrendum'' dicimus et despicabile aliquid et admirandum. Virgilius: «Oculos horrenda in virgine fixos». ''Herbidum'' locum dicimus in quo herba est, etiamsi aridus esse consueverit; herbosum qui herbam facile generat, etiamsi ad tempus aridus sit. ''Haurio'' et haustus per aspirationem scribendum. ''Harena'' per adspirationem quia ab haerendo vel ab hauriendo aquam dicta est. ''Hebescit'' quia naturae usu tepescit; hebetescit qui amittit aciem. ''Hi'' pronomen plurale per unum .i. scribendum; his similiter per unum .i.. ''Holocaustoma'' numero singulari, holocaustomata plurali. ''Hamo'', hamas, et nomen hamus cum adspiratione scribenda; sic et inhamo et perfectum inhamavi. ''Herbescit'' ager cum herbam generat, sicut adolescit et pubescit cum spicae proximant. ''Humilis'' et contrarius superbo dicitur, quod est virtutis animi, et contrarius sublimi, quod est condicionis. Sed et locus humilior, qui inferius iacet, solet appellari. Humiliatus etiam in pressuris afflictus appellatur. ==I == ''Intempesta'' nox est media nox, quando quiescendum est, hinc utique dicta, quia inoportuna est actioni vigilantium; tempestivum enim veteres dixerunt oportunum et intempestivum inoportunum ducto a tempore vocabulo, non a perturbatione aeris, quae consuete tempestas vocatur, quamquam isto verbo licenter utantur historici, ut dicant «ea tempestate» quod volunt eo tempore intellegi. Inmaturitas nocturnum tempus est, quod non est maturum, id est oportunum ut agatur aliquid vigilando; quod etiam vulgo dici solet hora inportuna, graece ἀωρία. «praeveni inmaturitate» ἐν ἀωρίαι. Nihil vero interest ad sententiam, utrum inmaturitate an in inmaturitate dicatur, quomodo nihil distat, utrum quis dicat egisse se aliquid galli cantu an in galli cantu. ''Iuventus'' sicut et senectus plurali numero non flectitur. Iuvenis et iuvenior non recipiunt superlativum, sicut nec senex et senior; solent autem iunior et senior ad se invicem dici minor et maior, etsi neuter ipsorum senili accessit aut propinquavit aetati. Ambrosius: «Iunior est herbis sol, iunior faeno». ''Interior'' et intimus non habent positivum gradum; inferior et infimus similiter. ''Ipsum'' neutro genere dicendum non ipsud, ut illud et istud, quoniam veteres nominativum masculinum non ipse dicebant sed ipsus. ''Inpingo'' facit perfectum inpinxi et inpegi. ''Inmunes'' periculi et inmunes a periculo. ''Indigus'' et prodigus per unum .u. scribenda; indiga et prodiga sine .u.. Augustinus: «Avaritia pecuniam congregat, luxuria spargit, ista indiga, illa prodiga». ''Incredibile'' quod credi non potest; incredulus qui credere non vult. ''In'' praepositio significat modo id quod est valde et vim verbi cui praeponitur auget, ut increpuit, insonuit, infregit; modo idem quod non, ut invalidus, infirmus; modo ponitur pro eo quod est inter, ut «Benedicta tu in mulieribus»; modo pro adversus ut, «Duo in tres et tres in duos dividentur»; modo pro spatio temporali, cum significat usque, ut dicimus, «A mane in noctem», at volumus intellegi «usque in noctem». ''Interest'' et refert producta re unum idemque significat, quod graece dicitur διαφέρει. Dicimusque ita interest mea et refert mea, interest eius et refert illius, interest et refert nostra interest et refert illorum. ''Impleor'' vini et vino. ''Invado'' te et in te; intueor te et in te; incurro te et in te. ''Incurri'' et incucurri. ''Invideo'' divitem, invideo ei pulchritudinem. ''Iratus'' ex offensa est, iracundus natura; itaque ira repentino motu nascitur, iracundia perpes vitium est. ''Ignis'' ablativum casum et in .e. et in .i. mittit. ''Iuga'' montium pluraliter semper, iugum enim iumentorum; sed Virgilius, «Hoc superate iugum». ''Intestina'' et incunabula pluralia tantum. Ius, id est aequitas, non habet pluralem nisi iura tantum. Iocum singulariter neutrale, pluraliter hi ioci et haec ioca. ''Instar'' illius rei dicere debemus, non ad instar. ''Inluvies'' sordium est, ingluvies ventris: illud a non lavando, hoc ab ingluendo dictum. ''Iuventus'' multi iuvenes dicuntur; iuventas unius hominis, aetas; Iuventa ipsa dea ut Graeci dicunt aut poetae Iunonis filia, uxor Herculis, a qua Iunium mensem appellatum in libris Fastorum legimus. ''Insita'' arbor est cui incisae alienum germen includitur; adsita cui incolumi aliud quod sustineat adiungitur. ''Invideo'' tibi divitiis, non divitias. ''Inermus'' facit pluralem inermi, inermis pluralem inermes. ''Illius'' similis ad mores refertur, illi similis ad vultum. ''Invidus'' qui invidet; invidiosus qui invidiam sustinet. ''Idem'' correpte neutrum; idem producte masculinum in utroque numero. ''Interpretor'', et quae derivantur sive declinantur ab eo, per simplicem .e. scribenda. ''Inberbi'' dicuntur, non inberbes. sic etenim Varro, «inberbi iuvenes», sed et Cicero «inberbum» dixit, non inberbem; Titus Livius autem «inberbis» singulariter. ''Imputribile'' per .m. scribendum, non per .n.; impono similiter et huiusmodi similia; immitto, non inmitto; irrigo, non inrigo; impleo, non inpleo; immundus, non inmundus. ''Inquilini'' non habentes propriam domum, sed habitantes in alieno. Incolae sive advenae utique adventicii perhibentur, quae cuncta ex uno graeco, quod est πάροικος in sacris litteris interpretata habemus. Ex his derivantur nomina incolatus et inquilinatus. Trahit autem inquilinus, sicut et peregrinus, nonnumquam nomen dativi casus, ut Augustinus de reprobis, «Sunt autem et ipsi peregrini et inquilini non huic terrae, sed populo Dei». ''Imponere'' est rem aliquam, sive corporalem seu incorporalem, alteri rei superponere; sed et imponere pro fraudem facere aliquando dicitur, unde impostura vocatur, cum argentum vel aurum viliori metallo adulteratur, et qui hoc facit impostor vocatur. Unde etiam vulgo qui aliquid fraudis facit aut simulationis impostor solet appellari. Gregorius papa: «Coepit illum simulatorem et verbo rustico impostorem clamare». Unde habes in sacra scriptura: «Quare imposuisti mihi? Nonne pro Rachel servivi tibi?» Et in Regum: «Quare imposuisti mihi? Tu es enim Saul», hoc est «Quare me simulatione decipere et fraudem facere voluisti?» Et Augustinus: «Et ideo sibi miser imponit; sibi enim fraudem facit qui perdit meliora amando peiora». ==L == ''Large'' et largiter: Iulius Modestus utrumque recte dici ait, sed large esse qualitatis, largiter quantitatis. ''Libidinosus'' a libidine per .b.. Lividus a livore per .v. proferendus. Larba per .b.. ''Ludificor'' stultum et deludor, quod venit ex uno graeco ἐμπαίζω. Praeterito perfecto ludificatus sum, veteres vero ludificavi dixerunt. ''Labium'' superius dicitur, labrum inferius; rostrum nonnisi quod incurvum est. ''Latere'' et absconsum esse aliquid dicimus et late patere. Virgilius: «Et scuta latentia condunt». ''Lepus'' animal est, lepos iucunditas voluptatis; unde et gratum aliquid lepidum dicimus. ''Limen'' aedium est, limes regionum. ''Largitas'' humanitatis est, largitio ambitionis. ''Ligat'' quis vinculo, legat testamento. ''Loqui'' hominis est, obloqui obtrectatoris, sicut obicit opponit; adloqui persuadentis hortantisque vel iubentis, eloqui oratoris. ''Laurentius'' Caelius et talia plura, quae nominativum casum in .ius. habent, genetivum singularem et nominativum pluralem in duplicem .i. mittunt, vocativum singularem in simplicem .i., ut hic Laurentius Caelius, huius Laurentii Caelii, hi Laurentii Caelii, o Laurenti Caeli. Sic et hic filius, huius filii, hi filii, o fili. aut certe vocativum in .ie., ut hic impius, huius impii, o impie. Notandum sane in Actibus Apostolorum, ubi Cornelius vidit angelum Dei introeuntem ad se et dicentem sibi «Corneli». Hic vocativus in latino recte per simplicem .i. profertur, in graeco autem per .ie., «Cornelie», scriptum est. ''Limus'', lux, labes, letum, pluralem numerum non habent. ''Liberi'', quando filios significant, et «latebrae» singularem non habent. ''Lac'', liquamen, lenticula, lens, singularia semper. ''Locus'' singulariter masculinum, pluraliter haec loca. ''Luter'' graecum masculini generis, latinum labrum. ''Luceo'' et lugeo in eundem perfectum deveniunt, luxi. ''Libero'' te periculo, liberor molestia. ''Lino'' facit perfectum linui et linivi. ==M == ''Margarita'' femino genere et margaritum neutro dicendum. In Proverbiis, «Inauris aurea et margaritum fulgens». ''Malogranatum'' et malum granatum consuete dicimus, et utroque modo declinantur: hoc malogranatum, huius malogranati, et haec malogranata, horum malogranatorum, his malogranatis, et cetera; et rursum hoc malum granatum, huius mali granati, et haec mala granata, horum malorum granatorum, et cetera. ''Miseret'' me senis, et misereor senis, et miseror senem. Misertus pauperis per genetivum, miseratus pauperem per accusativum. Misereor autem compatior significat. Denique graece dicitur συμπάσχω. ''Mereo'' honorem et mereor, et miles meret stipendium. ''Memini'' et memor sum honoris et honorem. ''Maritima'' sunt loca mari vicina, marina navis vel belua. ''Metu'' tui et tuo. ''Materies'' artificiorum est, materia consiliorum. Alii contra referunt materiem esse animi, materiam arboris; materiem qualitatem ingenii, materiam fabris aptam. ''Mas'' in positione; masculus in diminutione, non mascellus, ut quidam. ''Muscus'', herba quae in parietibus vel in corticibus arborum haeret, singulariter tantum effertur; memoria, malitia, murmur, similiter. ''Minae'', manubiae, moenia, mapalia, quae sunt casae afrorum, pluralia semper. ''Mare'' pluralem numerum non habet nisi tantum maria. ''Mel'' et mulsum et muria (id est, garos), et cetera liquida pretiosa tantum singularia, quamvis mella et vina legamus. ''Mature'', maturius, maturissime dicendum; invenimus tamen apud auctores etiam maturrime dictum. ''Munio'' munis perfectum facit munii et munivi. ''Memini'', meministi, meminit, meminimus, meministis, meminerunt; et praesenti tempore et praeterito perfecto uno eodemque modo declinatur. Ideo corruptum sive defectivum vocatur. ''Mulceo'' et mulgeo in unum perfectum veniunt, mulsi. ''«Maiestas''» cum scribis aut dicis, .s. secundae syllabae complicari debet. Sic in similibus. ''Miramur'' opera, admiramur virtutes. ''Minores'' esse res aliquas aut homines dicimus; minoris emptum aut aestimatum quippiam recte scribimus. ''«Memini'' me facere» dicere debemus, non «Memini me fecisse»; nam memini sermo est totus praeteriti temporis, qui ante actam rem in praesens revocat, et si dixeris, «Memini me fecisse», duo praeterita simul iungis. Virgilius uno tantum loco: «Namque sub Oebaliae memini me turribus altis / Corycium vidisse senem». Quod poetae pro necessitate metri usurpare licuit. ''Meracam'' potionem dicimus quae merum aliunde recepit; merosum autem vinum appellamus. ''Muliebre'' dicitur a mulieribus aliquid factum; mulierarium per mulieres ordinatum et per viros gestum. ''Merula'' non merulus dicendum. ''Matthaeus'' et matthias per duo .t. scribenda, quia Graeci per .τ. et .θ. scribunt. ''Maestum'' animo, tristem aspectu dicimus. ''Malus'' (navis) masculinum; «malus» (arbor frugifera) femininum est. ''Mendum'' neutraliter. Varro in Admirandis dixit, «Magnum mendum»; sed Ovidius feminine, «Nocte latent mendae». Item: «Eximet ipse dies omnis e corpore mendas». Ergo mendum in mendacii significatione dicitur, menda in culpa operis vel corporis. ''Munificus'' est tamquam beneficus et maleficus; «munifex» autem tamquam opifex et artifex. itaque munificus munera largitur; munifex autem munere fungitur. morticina non dicuntur nisi mortuorum; ''Mortalia'' vero etiam viventium corporum nomen est. ==N == ''Nimis'' dicitur quicquid plus fuerit quam oportet; nam parum est quod minus est quam oportet, nimium plus quam oportet. Et horum in medio modus est, quod dicitur «satis est». Cum itaque utile sit in vita et moribus ut amplius quam oportet nihil omnino faciamus, profecto veram esse sententiam, «Ne quid nimis», fateri potius quam negare debemus. sed aliquando latina lingua hoc verbo sic abutitur ut «nimis» pro eo quod est valde, et positum inveniamus in litteris sacris, et ponamus in sermonibus nostris; nam et in Psalmo, «Tu praecepisti mandata tua custodire nimis», non nisi «valde» intellegimus, si recte intellegimus, et «Nimis te diligo», si alicui carissimo dicimus non utique plus quam oportet, sed valde nos diligere intellegi volumus. denique illa graeca sententia, «Ne quid nimis», non habet hoc verbum quod hic legitur. Ibi enim est ἄγαν, quod est «nimis», hic autem est σφόδρα quod est «valde». Sed aliquando, ut dixi, [«nimis»] pro eo quod est valde et dictum invenimus et dicimus. Unde etiam nonnulli latini non habent, «Tu praecepisti mandata tua custodire nimis». ''Noceo'', obsum, incommodo, malefacio, officio, in una significatione ponuntur, quod graece dicitur βλάπτω, et cuncta dativum casum trahunt. ''Nullus'' est tam in re quam in persona; nemo in persona dicitur ut ne homo. ''Natales'' (id est, nobilitates), nuptiae, Nonae, nares, nundinae, nugae, neniae, pluralia tantum. Et nar invenimus. Nenias autem dicunt epitaphia, id est carmina quae in memoriam mortuorum in tumbis scribuntur. ''Nequam'' et nugas omnis generis et numeri sunt et per omnes casus currunt semper aequaliter dicta, quamvis Augustinus dicat nugae, nugarum, nugis. Ferunt autem quae nugas hebraeus sermo sit et idem apud eos quod apud nos significet, id est, levis et pravae mentis homines. ''Novi'', nosti, novit, novimus, nostis, noverunt: sic declinatur et praesenti et praeterito perfecto. Cui similia sunt odi et memini. ''Noceor'', noceris, recte dicitur, quamvis aliqui grammatici asseverent non debere dici noceor, sed nocetur mihi. Neque enim Hieronymus grammaticorum regulam ignorabat, qui in propheta Abacuc ita transferre non timuit, «Et non salvabis, dum noceor». ''Necto'' nexi praeterito. ''Noctu'' temporis est adverbium; nocte nomen est. ''Nubunt'' feminae: vir enim ducit, mulier nubit, quia pallio obnubit caput genasque. ''Nongentos'', non nungentos, ab novem. ''Nequam'' non malum significat sed inutilem. ''Nubo'', nupsi, nuptiae: cum vocalis sequitur, .b. debet esse; cum consonans .p.. ''Nascitur'' quod utero decidit; enascitur quod de terra aut de aqua exsurgit. ''Nihil'' adverbium est, nihili nomen. Homo enim nullius momenti nihili dicitur. ''Navis'' unius ratis nomen est; navigium omnis classica profectio; nauclerus omnis consortii navalis exercitus; navigator ipse primarius profectionis; nauta vero omnis qui laborem facit navigandi. Navis ablativum per .e. et per .i. effert. ==O == ''Organum'' unius musici proprie nomen est, sed generaliter omnia musicorum vasa organa possunt dici. Iohannes Constantinopolitanus episcopus: «In salicibus in medio eius suspendimus organa nostra», id est citharam, psalterium, lyram, et cetera. Organarius autem est qui utitur organo. ''Obryza'', obryzae genere feminino; et obryzum, obryzi neutro. ''Origo'', originis initium est; origo, origonis neutrum est, ut est velum navis, et habet in plurali numero origona. ''Obtineo'' laudem et impetro ex uno graeco venit ἐπιτυγχάνω. ''Obiurgo'', increpo, corripio, ex uno graeco transferuntur ἐπιπλήσσω. ''Omelia'' graecum est; latine sermo vel colloquium. ''Otium'' et silentium ex uno graeco venit, id est ἡσυχία. ''Ordibor'' et ordiar telam, utroque modo dixerunt. ''Ostrea'' feminino genere, non ostreum neutrali. ''Ocimum'' consuetudo neutraliter dicit; sed Aemilius Macer ait: «Inter praeteritas numerabitur ocimus herbas». ''Ordior'' hanc rem, et ingredior, et incipio ex uno graeco venit, quod est ἄρχομαι. ''Onus'' iumentorum, sarcina est hominum. ''Optumates'', qui graece dicuntur πρωτοπολῖται, pluraliter solum proferuntur. ''Oblitus'' nostri, non nos; veteres tamen et hoc modo dixerunt. ''Oliva'' arbor est, olea fetus, oleum liquor. ''Odi'', odisti, odit, odimus, odistis, oderunt: et praesenti tempore et praeterito perfecto sic declinatur. Ideo defectivum dicitur. ==P == ''Petra'' et graecum et latinum nomen est, unum idemque in utraque lingua significans. Unde et Petri apostoli nomen in utraque lingua eandem invictae fidei significantiam a petra derivatam continet. ''Platea'' similiter in utraque lingua unum idemque significat; sed ut etymologiae ratio probat, a graeca origine nomen tractum atque a latitudine derivatum, quoniam graece πλατύ dicitur latum. ''«Pro''» praepositio significat et «ante», ut [Virgilius]: «Soli pro portis Messapus et acer Atinas / Sustentant aciem». Ponitur et «pro» praepositione «in», ut dicimus «pro rostris», «pro tribunali», et pro eo quod est anti apud Graecos, ut «Pro dulci Ascanio veniat», et pro eo quod est ὑπέρ, ut [Virgilius] «Unum illud tibi, nate dea, proque omnibus unum / Praedicam». ''Pudet'' me amoris; paenitet me muneris; piget me profectionis; patiens sum laboris; pertaesum est me iniuriae; plenus sum bonorum et bonis. ''Praeeo'' illi; palpo et palpor equo; praecurro praetori. ''Procuro'' pupillo et curo pupillum. ''Potior'' fructus et fructu dicitur; apud antiquos potior hanc rem. ''Praeda'' victos spoliat; rapina subito venit. ''Pax'' singulariter solum effertur. Sallustius paces rettulit: «...iudicia, bella atque paces». ''Prosapia'', id est ingenuitas, quae graece vocatur εὐγένεια, singulari tantum numero gaudet. Pelagus similiter. ''Pugillares'', proceres, primores, posteri pluralia tantum, sed nostri auctores pugillarem singulariter dixerunt. Sic et in genere feminino plagae (id est, retes) et primitiae, et in neutro praecordia, palaria (cum milites ad palos exercentur), procastria (quae ante castra sunt). ''Porrum'' singulariter neutrale; pluraliter hi porri. ''Proverbium'' latine, graece παροιμία generis feminini – inde nomen apud interpretes septuaginta libri Salomonis. ''Pius'' et piissimus comparativum gradum non recipiunt. ''Potior'' et potissimus positivum non habent. ''Proprius'' non habet comparativum aut superlativum, sed pro his magis et maxime, magis proprius, maxime proprius. Sic et e contrario minus et minime. ''Paveo'' et pasco in eundem concurrunt perfectum pavi. ''Pendeo'', pendes, pependi. Sin autem habuerit praepositionem non sic declinatur, sed suspendo, suspendis, suspendi. ''Passim'' ubique significat; ex uno enim graeco declinantur, quod est πανταχοῦ. ''Perinde'' aequaliter similiter ex uno graeco ὁμοίως. ''Pello'', pelli, et pepuli; depello, depuli. ''Peto'', petivi, et petii. ''Prospiciens'' periculi. Vice nominis ponitur participium et prospiciens periculum. ''Perendie'' dicitur, sicut hodie vel cras; perendinus dies, sicut hodiernus, hesternus, crastinus. ''Potamus'' eum cui potum porrigimus, et potamus vinum quod bibimus. ''Probo'' verbum duplicem significationem habet, probamus enim quae eligimus, id est approbamus, probamus quae qualia sint temptamus, ut «Proba me, Deus, et scito cor meum». ''Pecto'' caput, non pectino; pexum, non pectinatum; «pexi memet» et «pectam cras». ''Praesagio'', praesagis, praesagiunt. ''Pauperies'' damnum est; paupertas ipsa condicio. ''Patrium'' dicis a patria, paternum a patre. ''Pinnas'' murorum; pennas avium dicimus. ''Pecus'' omne animal excepto homine vocitatum est. ''Polenta'', non pulenta, dicendum est, eo quod ad usus hominum poliatur. ''Praemium'' cum diphthongo. Pretium, premo, precor per simplicem .e.; prehendo quoque et interpretor. ''Precari'' est rogare; deprecari excusare vel purgare. Virgilius: «Equidem merui, nec deprecor inquit». ''Pluris'' dicimus quod marioe summa taxatur; plures vero de multitudine. Plures comparativi gradus est, cuius positivus multi. ''Poculum'' vas est, potio quod hauritur. ''Pignera'' rerum, pignora filiorum et affectionum. ''Procul'' et longe dicitur et prope: «...clipeo excussa sagitta proculque Antorem egregium». ''Pertinacia'' malae rei perseverantia dicitur; constantia bonae. ''Percussum'' corpore dicimus, perculsum animo. ''Periculum'' ad discrimen pertinet, periclum ad experimentum. ''Postulatur'' aliquid honeste, poscitur improbe. Cicero in Frumentaria: «...Incipiunt postulare, poscere, minari». ''Pubes'' cum in iuventutis significatione et lanuginis et eius partis in qua pubertas est ponitur, huius pubis facit; at cum aetatem significat, huius puberis. Nec tamen adiecta praepositione dicimus inpuberis, sed inpubis: «...comitemque inpubis Iuli», Virgilius dixit. Sed Cicero ait, «Filiumque eius inpuberem». ''Pulmentum'' et pulmentarium dicitur; nam Cato, Originum III, «laserpiceum» pro «pulmentario» habet; idem «multo pulmento usi». ''Podagrosus'' a podagra dicitur, sed et podagricus a pedum aegrotatione. ''Pugillares'' et masculino genere et semper pluraliter dicas, quia pugillus est qui plures tabulas continet. Item Laberius in Piscatore singulariter hoc pugillar dixit. ''Pavus'' pavi, et pavo pavonis. ''Paniculae'' πρωτότυπον pannus est. Lucilius: «Subteminis pannus». ''Paropsides'' feminino genere dicuntur, a pulmentario videlicet, quod ὄψον vocant. ''Palumbes'' Virgilius feminino genere dixit: «Aeriae quo concessere palumbes»; sed Lucilius masculine: «Macrosque palumbos». Varro autem, in Scauro, «palumbi» dicit, quod consuetudo quoque usurpavit. ''Pometa'' dicimus ubi poma nascuntur, ut oliveta; pomaria autem ubi servantur. ''Pene'', quod est coniunctio, per .e.; poena, quod est supplicium, per .oe.. Similiter et Poenus, id est Afer. ''Praegnantem'' cum scripto dividis, .g. secundae syllabae nectis; pignus et pugna similiter, et cetera huiusmodi. ''Propter'', in divisione scribendi, .p. secundae syllabae iungis; prospere, .s. secundae. ''Partio'', populo, praedo: activo genere nonnumquam proferuntur. Item haec ipsa communis generis verba saepius inveniuntur: partior, populor, praedor. ''Pono'' simpliciter aliquid statuens. Dispono aliquid operis impensioris vel consilii facturus; est etiam disponere foederis ineundi. Propono nonnumquam ad interrogandum pertinet et quaestionem. Adpono adiectionis est; impono insuendi. Superpono aliquem consum vel laborem unicuique indicens. Praepono aliquid praeferens; sic et antepono. Postpono aliquid inferius iudicans. Compono ornandi aut eloquii aut artificii est; sepono separandi. Suppono aliquid subtus inducens. Depono labefactandi est vel vita excedendi. ''Peregrinus'' nomen saepe socium habet et coniunctum sibi nomen aliud dativi casus, ut «Sancti dicuntur peregrini huic saeculo». ''Praestolari'', non praestulari, quia venit a verbo praesto sum. ''Puppis'' accusativum casum in .em. et in .im. mittit, ablativum in .e. et in .i.. ''Psallo'' perfectum facit psallui. ''Potior'', potitus sum et perfruor, perfructus sum ex uno graeco venit, quod est ἀπολαύω. ''Praecello'' aliis. ''Pascuas'' genere feminino et pascua neutro pluraliter dicimus. ''Primitiae'' numero tantum plurali dicuntur, sed aliquotiens singularis intellegentiae, ut in Psalmo, «primitias omnis laboris»; in graeco enim singulariter ἀπαρχήν habes. Sic et in Apostolo, «primitiae Christus». ==Q == ''Quod'' et quia et cur et quare verbis subiuncta aliquando indicativum verbum trahunt, aliquando coniunctivum. Gregorius: «Noverat quia sine culpa esse vix possunt». Et rursum: «Noverat quia diluendi sunt sacrificiis». Et rursum: «Recessit a malo, non quod faciendo contigit, sed quod inveniendo reprobavit». Item: «Dictum est quod hoc numero requies designatur». Item: «Nonnulli sese intrinsecus, quod per eos purgationis gratia derivatur, extollunt». ''Quoties'', toties, septies – sine .n.. ''Quicquid'' in priore syllaba per .c. scribendum; quanquam in priore per .n.. ''Querela'' per unum .l.. ''Quatenus'' adverbium loci vel temporis (id est, quousque) per .e.; quatinus coniunctio causalis (id est, ut) per .i. scribendum. ''Quaeritur'' de inquirendo, queritur de plorando; quaestus lucri, questus lacrimarum. ''Querimonia'' quoque per simplicem .e. scribenda. ''Quicquam'' per .c., non quidquam scribendum per .d.. ''Quorundam'', sicut eorundem, per .n. scribendum, non per .m.. ''Queror'' de te, queror tibi de illo; item conqueror. ''«Quo'' vadis?» ad quem locum significat; «qua vadis?» qua via dicitur. ''Quo'' aliquando pro ubi ponitur. Augustinus: «Invenis domum famosam, quo boni habitant», id est ubi habitant. ''Quot'' ad numerum pertinet, sicut et tot; quanti et tanti ad mensuram. Sed nostri auctores aliquoties quantos pro numero ponunt: Gregorius, «Sed cum rete magnis piscibus plenum dicitur, additur et quantis, scilicet centum quinquaginta tribus». ''Quantus'' quam magnus dicitur, quotus cuius aetatis; unde et quota luna dicitur. Augustinus: «Quotus quisque apparere et existere potest, qui non convincatur esse peccator?» id est in qua aetate, quo dierum vel annorum numero. ==R == ''Radius'' masculino, non radium neutro. ''Rubor'' coloris est; robur virtutis; robor arboris. ''Rapio'' tibi pecunias. ''Redoleo'' unguentum. ''Regium'' dicitur quod regis fuit; regale quod rege dignum est. ''Rabies'' tantum numero singulari. ''Reliquiae'' et rostra, ubi contionantur, tantum pluraliter. ''Remedium'' submovet imminentia pericula; medicamentum sanat inlata. Remedium itaque ne periclitemur; medicamentum ad subita pericula aptatur. ''Roseum'' per se, rosaceum mixtum. ''Rudis'' comparativum et superlativum non habet, sed pro his utimur adverbio magis et maxime: «magis rudis», et «maxime rudis». ''«Recens'' feci» dicimus, non recenter – utentes nomine pro adverbio. ''Rhythmus'' graece, latine modulatio (rhythmizo, modulor). ==S == ''«Super''» praepositio modo ponitur pro «de», ut «Multa super Priamo rogitans, super Hectore multa». Modo et pro praepositione «pro», ut «Nihil super imperio moveor...». Et pro «insuper» et «amplius», ut [Virgilius] «Cui neque apud Danaos usquam locus et super ipsi / D[ardaniae]. i[nfensi]. p[oemas]. c[um]. s[anguine]. p[oscunt].?» Et pro «desuper», ut [Virgilius] «Haec super e vallo conspectant Troes». Et pro «superest», ut [Virgilius] «Ille autem, neque enim fuga iam super ulla pericli». Interdum et ultra significat, ut [Virgilius] «Super et Garamantas et Indos / Proferet imperium». ''«Sub''» praepositio significat modo «supra», ut [Virgilius] «Corpora saltu / Subiciunt in equos» (id est, «supra iaciunt»); modo praepositionem «in», ut [Virgilius] «Namque sub ingenti lustrat dum singula templo» (id est, «in templo»). Significat et «prope», ut [Virgilius] «...classemque sub ipsa / Antandro». Ponitur nonnumquam et pro «clam», ut «subripuit» (id est, «clam rapuit»). ''Similis'' sum tui moribus, similis tibi facie. ''Studio'' tui feci, id est dum studeo tibi; studio tuo feci, id est te studente. ''Sartrix'' vel sertrix est quae sarcit; sarcinatrix quae sarcinas servat. ''«Subigo'' hostem» perfectae formae est; subigito frequentitivae. ''Salubre'' ad locum refertur et ad cibum; salutare consilium est. Ita salubre non necet, salutare prodest. ''Supellex'', sanies, socordia, sitis, et in neutro sulphur, scrupulum, sinapi, siler, singularia tantum sunt; sed Virgilius, «sulphura viva», et Terentius, «masculine scrupulum», rettulit. ''Sentes'' (id est, spinae) et sarcinae (cum vasa significant) et sarcinae (id est, auxilia) et scopae et scalae et salinae et in neutro sponsalia semper pluralia; sed nostri «scalam» dixerunt. ''«Sponte'' mea venio» non habet plurales casus. ''Si'' amem, ames, amet declinatio est verbi coniunctivi, sicut cum dicimus «cum amen», ames, amet. ''Scylla'' habet nomen a spoliando sive vexando nautas; spolio enim et vexo latine, graece dicitur scyllo. ''Sanno'', sannis, sannui. hoc sannium, querela. ''Sors'', sortis et sors, sordis dicitur. Ambrosius: «Mundat vasa, ne sors aliqua vini gratiam decoloret», tametsi negant quidam sordem nominativum singularem habere. ''Si'' vel etsi nonnumquam indicativum verbum trahunt. Gregorius: «Frusta miraculum foris ostenditur, si deest quod intus operetur». Item: «Quae etsi ad perfectionem non permanent, fidem tamen tenent». ''Sensus'' nomen est quartae declinationis; et sensus participium est praeteriti temporis a verbo passivo, quod est sentior. Cuius etiam perfectum est sensus sum, es, est – non sentitus. ''Secturus'', non secaturus, a verbo quod est seco. ''Scamna'' sunt quae lectis altioribus apponuntur; scabelli qui lectis parulis vel sellis ob ascensum apponuntur. Scabellum autem et subpedaneum dicitur, quod sub pedibus sit. ''Sterceratos'' agros, non stercoratos dicas, quibus stercus ad fecundandum infertur. ''Sollemne'' cum dicis sive scribis, .m. sequenti syllabae conectis. Somnium similiter. ''Saevus'', saevio, saevi, saevisti, per .ae. diphthongon; sero, sevi, sevisti, per .e. simplicem. ''Sagena'' per .e. cum retia significat; sagina per .i. pastum et pinguedinem. ''Sol'' utroque numero declinatur. Sed singulariter sol ipsum luminare significat; at soles ipsos dies nominamus in quibus sol totum inluminat polum. Nonnulli tamen veterum ipsa carmina «soles» nominavere, sicut Horatius in principio cuiusdam voluminis ita exorsus est: «Soles meos omni ecclesiae vestrae commendo». Et Maro [''bucol. 9, 51'']: « . . . Saepe ego longos / Cantando puerum memini me condere soles». ''«Secundum''» praepositio est imitationis, post temporis sive ordinis. ''Segnities'' vitii est, segnitia frigoris. ''Subscribo'' epistolis; supplico similiter, ut supplico divinae pietati. ''Simplex'' ablativum et in .i. et in .e. mittit, genetivum pluralem in .um. et in .ium.; ut ab hoc simplice et simplici, horum simplicum et simplicium. suavis ablativum casum in .e. at in .i. mittit. ''Stachys'' graece, latine spica. ''Sandalin'' graece, neutro genere; caliga latine. ''Sertum'' et corona ex uno graeco transferuntur, id est στέφανος. ''Solium'' proprie sedes regalis est, unde graece basilicos, «thronos», vocatur. ''Senex'' et senior superlativum gradum non habent. ''Sobrius'' nec comparativum recipit nec superlativum, sed pro his dicimus «magis sobrius» et «maxime sobrius». ''Senecta'' et senium duo nomina senectutis sunt et discernuntur a Graecis, apud quos aliud nomen habet gravitas post inventutem, aliud post ipsam gravitatem veniens ultima aetas. Nam presbyter dicitur gravis, et geron senex. Quia vero in latina lingua duorum istorum nominum distinctio deficit, de senectute ambo sunt posita, senecta et senium. Haec Augustinus. At Gregorius, «Undecima vero», inquit, «est aetas quae decrepita vel veterana dicitur, unde Graeci valde seniores non gerontas, sed presbyteros appellant, ut plusquam senes esse insinuent quos provectiores vocant». ''Suspiro'' verbum trahit nomen dativi casus et accusativi, ut «Suspiramus patriae caelesti», et «Suspiramus regnum Dei», et praepositione addita, «Suspiramus ad vitam immortalem». ''Subducimus'' et quae retro subtrahimus et quae in promptu offerimus. ''Supremus'', summus, et ultimus et superiorem et inferiorem significat. ''Super'' est quod eminet; supra quod substratum aliquid habet; subter est quod re aliqua superiore premitur; subtus quod demissum altius non tangitur. ''Servitium'' multitudo est servorum, servitus condicio serviendi. Sed veteres indifferenter servitium et pro servitute posuerunt. ''Sinapi'', sicut et gummi, graecum est; et Plautus dixit, «Teritur sinapi», cuius genetivus cum .s. profertur. Ceteri casus similes sunt nominativo. ''Sibilus'' dici oportet. Virgilius: «Nam neque me tantum venientis sibilus austri». Sed et neutro genere quidam dixerunt, ut Cornelius Severus, «Et sua concordant sibila saeva dracones», et Macer, Theriacon, «Longo resonantia sibila collo». ''Sal'' et masculino genere et neutro dicitur. ''Saturitas'' in cibo tantum dicitur, in ceteris vero satietas; sed Virgilius: «Odiis exsaturata quievit». ''Simiam'' auctores dixerunt etiam in masculino genere. ''«Strigem'' hanc» in significatione avis dicas; striga autem castrense vocabulum est, intervallum turmarum significans in quo equi stringuntur. Unde etiam strigosi dicuntur corpore macilento. ''Stirps'' in significatione subolis feminino genere dicitur; sed cum materiam significat, masculino modo: «stirpem recisum». Dixerunt tamen etiam in significatione subolis masculino genere, ut Pacuvius: «Qui stirpem occidit meum». ''Sero'' rumores (id est, divulgo) [serui]; sero fruges, sevi; sero (id est, claudo), unde sera dicta, seravi. Terentius: «Tutavi atque obseravi ostium». ''Suffragor'', non suffrago; et suffragatus sum, non suffragavi. ''Sorbeo'', sorbui, non sorpsi. ''Somnio'', non somnior; et somniavi, non somniatus sum. ''Sanguis'' est dum manet; effusus vero «cruor». ''Sumimus'' ipsi, accipimus ab alio. Sic cui damus, dicendum «Accipe»; cum permittimus ipsi tollere, dicendum «Sume». ''Scorpio'' bellica res est, at «scorpius» animal. ''Scribo'', scripsi, scriptum: cum vocalis sequitur, .b. debet esse; cum consonans, .p.. ''Sacer'' et venerandus et execrandus. Virgilius: «Auri sacra fames». ''Suffragia'' populi et quae honorant dicuntur et quae damnant. ==T == ''Testor'' aliquid confirmans sententia; contestor cum quadam auctoritate adfirmans; protestor manifeste cavenda denuntians; obtestor aliquem iurare compellens; adtestor ad testimonium vocans, qui sit dignitate vel auctoritate eminens; detestor aliquid execrandum respuens. ''Trux'' ablativum in .i. et in .e. mittit, genetivum pluralem in .um. et in .ium.: ab hoc et ab hac truce et truci, horum et harum trucum et trucium. ''Therion'' graece, latine fera; unde theriaca, quia feraliter occidit. ''Taciturnitas'' loquelae contraria est; silentium confusis vocibus sive tumultibus. Verum sciendum quia sileo et taceo et reticeo et conticeo ab uno graeco veniunt σιωπῶ. ''Tenax'' beneficii, id est memor gratiae. ''Torques'' nomen generis communis, nam et in Mario Livius genere masculino et Cicero feminino torquem posuere. ''Triumphat'' hostem qui superat; triumphat nos Deus cum superandi hostes auxilium tribuit. «Deo», inquit [Apostolus], «gratias, qui semper triumphat nos in Christo Iesu». Et iterum, «Expolians principatus et potestates, triumphans illos in semetipso». ''Transmigro'' verbum duplicem significationem habet. Transmigro enim cum de loco ad locum iter facio; item transmigro dicitur cum additamento accusativi casus cum aliquem de loco ad locum transfero ut, «Nabuchodonosor transmigravit Iudaeos de Hierusalem», et «Emigrabit te de tabernaculo tuo». Porro exemplum verbi superioris, «Transmigravi in montem sicut passer». Transmigrans participium aeque dupliciter et de loco ad locum transiens aliquis et alium de loco ad locum transferens intellegitur. ''Turtur'' et masculino genere et feminino profertur. ''Tunc'' temporis adverbium est, tum ordinis. ''Terga'' hominum sunt tantum, singulariter tergum; tergus quadrupedum, pluraliter facit tergora, id est coria. ''Tinguere'' dicendum, non tingere. ''Temeritas'' sine consilio, audacia post consilium. ''Temperantia'' animorum, temperatio rerum, temperies aurarum. ''Tapete'', tapetis, tapeti a tapeti; et pluraliter tapetia, tapetium, tapetibus. Virgilius: «Qui forte tapetibus altis». Sed et hoc tapetum, huius tapeti, huic tapeto; pluraliter haec tapeta, tapetorum, tapetis. Virgilius: «Instratos ostro alipedes pictisque tapetis». Sed et masculino genere dicit: «Pictosque tapetos». ''Turbo'', si sit proprium, Turbonis facit; si appellativum, turbinis. Nam sive ventus sive quo ludunt pueri, hic turbo dicitur. Virgilius: «Torto sub verbere turbo». ''Tumulus'' et tumens tellus et mons brevis et sepulcrum aeque vocatur. ''Teloneum'', non theloneum, id est per .t. simplicem, non aspiratione addita. Est autem graece telon, latine vectigal. ''Tabes'' tantum singulariter dicitur, tendiculae et tenebrae tantum pluraliter. ==V (U) == ''Usquequaque'' omnimodo significat, pro quo in Psalmis in graeco ἕως σφόδρα legimus, quod significantius latine potest «usque valde» interpretari. ''Ut'', adverbium, est modo temporis et significat «postquam», modo qualitatis et significat «quemadmodum»; modo optandi et significat «utinam», modo mirandi et significat «O quam»; modo coniunctio causalis: «Volo ut ubi ego sum et ipsi sint mecum». ''«Vacat'' mihi» graece σχολάζω. Vaco militia, perfectum vacui. ''Vulgus'' neutri generis est et pluralem numerum non habet; sed Virgilius et masculine vulgum extulit: «Hinc spargere voces / In vulgum ambiguas». ''Vas'', vadis generis masculini de vadimonio; vas, vasis neutri de vasculo. ''Vis'' duplicem habet significationem: et virtutis videlicet, quae graece δύναμις dicitur, et violentiae, quae graece βία vocatur. ''Vecordia'' et virus tantum singulariter efferuntur. ''Vepres'' et verbera et viscera non habent singularem declinationem nisi tantum verbere et viscere. Virgilius et, «Torto volitans sub verbere turbo», et Ovidius, «Viscere diviso»   ''Utor'' divitiis de divitias. ''Ver'' semper singulariter. ''Verbex'', id est ovis, ab .v. littera incipiendum. ''Ulterior'' et ultimus positivum gradum non habent. ''Verus'' ad naturae tantum veritatem refertur; verax autem dicitur qui non mentitur. Unde et verus daemon dici potest; verax autem non potest. ''Vallestria'' agrorum, sicut et campestria, dicuntur. ''Veto'' culpam et veto culpa, id est prohibeo a culpa. Sedulius, «Pomisque vetaret acerbis», id est a pomis; et Fortunatus, «Non veto coniugium, sed praefero virginis alvum». ''Vultus'' mutatur, facies manet. ''Vae'' dativus et accusativus sequi debent, non alius, ut «Vae populo Maurorum», et «Vae populum Maurorum». ''Uterque'' de duobus dicimus; utrique de binis aut de pluribus ex utraque parte positis: uterque venit, utrique venerunt. ''Veniunt'' qui vendunt; veneunt qui venduntur. ''Ultus'': et vindicatus et punitus. ''Velocitas'' pedum et corporum; celeritas animorum et factorum. ''Ulcus'' quod nascitur; vulnus quod per alium fit. ''«Vultur''» dixit Virgilius in Sexto, sed et «vulturius» Lucilius in Primo. ''Urgeo'', non urgueo. Virgilius: «Quibusve urgentur poenae». ''Ungo'', unxi, quomodo pingo, pinxi, utrumque sine .u.; attamen ad nomen derivatum .u. addit, ut «Pinguis unguine ceras». Ita unguentum, non ungentium dicatur. ''Verbum'' est omne quod lingua profertur et voce; sermo autem, cuius nomen ex duobus verbis compositum est «serendo» et «monendo», comptior ac diligentior fit. Sententia vero quae sensu concipitur; porro loquela, quando cum quadam eloquentia dictionis ordo protexitur; oratio, quando usque ad manuum artem describendus oratoris sermo pervenit. j2cf1vj8p1335iqvm4ix6ho80aurph8 Usor:Saumache 2 78029 282588 275517 2026-10-03T11:45:23Z Saumache 27923 /* Faciendae */ 282588 wikitext text/x-wiki Fere solum antiquorum scripta recenseo emendoque ad utilitatem Victionarii in locis citandis. [[wiktionary:en:user:Saumache|User:Saumache]] apud Victionarium Anglicum vide. ==Faciendae== * [[Tragoediae (Pacuvius)]] * [[Annalium fragmenta]] * [[Institutiones grammaticae]] * [[Liber:In Vergilii carmina commentarii (v.1, ed. Georg Thilo, 1881).djvu]] * [[De compendiosa doctrina]] * [https://cgl.hypotheses.org full CGL] ==Perficiendae== * [[Tragoediae (Accius)]] ==Emendandae== * [[Noctes Atticae]] ==Actus qui magistratu et concilio egent== * Pagina prima recensenda, [[:Categoria:Formulae Paginae primae]] vide * Inducenda: ** [[:Categoria:Regulae Vicifontis]] de titulis, fonte, etc. [[:en:wikisource:Style guide]] et [[wikipedia:la:Structura paginae]] (vocabulariique causa) vide ** use of full names in titles / capitalization / Roman/Arabic numerals / use of classifiers before numbers (liber, carmen, etc.) / regularizing of spelling? / regularizing of anchors / deprecating The Latin Library [[Usor:Saumache/Pagina cerata]] 3mzur4ly4x70ffvrqsnxr0gl5f6kcl0 Pagina:Sphaera Ioannis de Sacrobosco emendata. Elia Vineti Santonis scholia in eandem Sphaeram, ab ipso authore restituta. Adiunximus huic libro compendium in Sphaeram (IA bub gb hZh9BYVGr7wC 3).pdf/1 104 86193 282541 281740 2026-10-02T14:49:57Z Sjgallagher2 29663 Add Wikipedia link for Elie Vinet 282541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{center| {{larger|SPHÆRA}} {{xxxx-larger|IOANNIS}} {{xx-larger|DE SACROBOSCO}} {{x-larger|EMENDATA.}} {{larger|''[https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%89lie_Vinet Eliæ Vineti] Santonis scholia in eandem Sphæram, ab ipso Authore restituta.''}} ''Adiunximus huic Libro compendium in Sphæram, per Pierium Valerianum Bellunensem:'' Et Petri Nonij Salaciensis demonstrationem eorum, quæ in extremo capite de climatibus Sacroboscus scribit de inæquali climatum latitudine: eodem Vineto interprete. {{larger|Ex postrema Impressione Lutetiæ.}} [[File:Sacrobosco Cover Image 1.png|Cover image from Elias Venitus's edition of De Sphaera]] {{larger|VENETIIS, Apud Hæredem Hieronymi Scoti.}} {{larger|[M] D L X X X V I.}} }}<noinclude></noinclude> 34v45jh56u6l3ylgyfoeyrcjil8j7h0 Pagina:Sphaera Ioannis de Sacrobosco emendata. Elia Vineti Santonis scholia in eandem Sphaeram, ab ipso authore restituta. Adiunximus huic libro compendium in Sphaeram (IA bub gb hZh9BYVGr7wC 3).pdf/78 104 86209 282539 281941 2026-10-02T14:34:43Z Sjgallagher2 29663 282539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>[[File:DeSacrobosco DeSphaera Fig46.png|center|400px]] {{c|{{larger|DE ECLIPSI SOLIS.}}}} {{dropinitial|C}}Vm autem Luna fuerit in capite vel in cauda Draconis, vel prope, *{{right sidenote|''averso''}} vel infra metas supradictas, &amp; in coniunctione cum Sole, tunc corpus lunare interponitur inter aspectum nostrum &amp; corpus solare. Unde obumbrabit nobis claritatem Solis &amp; ita sol patietur eclipsin: non quia deficiat lumine sed deficit nobis, propter interpositionem Lunæ inter aspectum nostrum &amp; solare corpus. Et his patet, quòd non semper est eclipsis Solis in coniunctione, sive in novilunio. Notandum {{sic|etiem|etiam}}, quòd quando est eclipsis Lunæ, est eclipsis in omni terra: sed quando est eclipsis<noinclude></noinclude> lqrz2xk5bwfa2qyxn928premcpx6w44 De Sphaera Mundi 0 86289 282540 281943 2026-10-02T14:43:50Z Sjgallagher2 29663 282540 wikitext text/x-wiki {{header | OperaeTitulus = De Sphaera Mundi | Scriptor = Iohannes de Sacrobosco | Annus = ca. 1230 | Genera = Physica | Liber = Sphaera_Ioannis_de_Sacrobosco_emendata._Elia_Vineti_Santonis_scholia_in_eandem_Sphaeram,_ab_ipso_authore_restituta._Adiunximus_huic_libro_compendium_in_Sphaeram_(IA_bub_gb_hZh9BYVGr7wC_3).pdf | Editio = Sphaera Ioannis de Sacrobosco Emendata. Elias Vinetus, Venetiis 1586. }} <pages index="Sphaera_Ioannis_de_Sacrobosco_emendata._Elia_Vineti_Santonis_scholia_in_eandem_Sphaeram,_ab_ipso_authore_restituta._Adiunximus_huic_libro_compendium_in_Sphaeram_(IA_bub_gb_hZh9BYVGr7wC_3).pdf" from=1 to =1 /> <br /> == Index. == * [[De_sphaera_Ioannis_de_Sacrobosco/Proemium|Proemia.]] * [[De sphaera Ioannis de Sacrobosco/Capitulum primum|I. Capitulum primum, de compositione Sphæræ, quid sit Sphæra, quid sit eius centrum, quid axis sphæræ, quid sit polus mundi, quot sint sphæræ, quae sit forma munidi.]] * [[De sphaera Ioannis de Sacrobosco/Capitulum secundum|II. Capitulum secundum, de circulis, ex quibus sphæra materialis componiture: &amp; illa super cœlestis, quæ per istam imaginatur, componi intelligitur.]] * [[De sphaera Ioannis de Sacrobosco/Capitulum tertium|III. Capitulum tertium, de ortu &amp; occasu signorum, &amp; de diversitate dierum &amp; noctium, &amp; de divisione climatum.]] * [[De sphaera Ioannis de Sacrobosco/Capitulum quartum|IV. Capitulum quartum, de circulis &amp; motibus planetarum, &amp; de causis eclipsium Solis &amp; Lunæ.]] 0n2rfwdnir3j0gwj017s7en411ekztq Pagina:Sphaera Ioannis de Sacrobosco emendata. Elia Vineti Santonis scholia in eandem Sphaeram, ab ipso authore restituta. Adiunximus huic libro compendium in Sphaeram (IA bub gb hZh9BYVGr7wC 3).pdf/62 104 86313 282532 281984 2026-10-02T14:02:20Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Illis quidem, quorum zenith est in tropico Cancri, contingit quod semel in anno transit Sol per zenith capitis eorum, scilicet quando est in primo puncto Cancri, &amp; tunc in una hora diei unius, totius anni est illis umbra perpendicularis. In tali situ dicitur esse Syene civitas. Unde Lucanus. <poem> Umbras nusquam flectente Syene. </poem> [[File:DeSacrobosco DeSphaera Fig35.png|right|250px]] Hoc intellige in meridie, scilicet unius diei, cuius umbra manè porrecta occidentali, serò orientalis, &amp; per residuum totius anni iacitur illis umbra septentrionalis. Illis verò, quorum zenith est inter tropicum Cancri, &amp; circulum arcticum, contingit quod Sol in sempiternum non transit per zenith capitis eorum, &amp; illis semper iacitur umbra versus septentrionem. Talis est situs noster. Notandum etiam quòd Aethiopia, vel aliqua pars eius est citra tropicum Cancri. Unde Lucanus, <poem> Aethiopumque solum, quod non premeretur ab ulla. Signiferi regione poli, ni poplite lapso. Ultima curvati procederet ungula Tauri. </poem> Dicunt enim quidam, quòd ibi sumitur signum æquivocè, pro duodecima parte Zodiaci &amp; pro forma animalis, quod secundum maiorem partem sui est in signo quod denominat. Unde Taurus cùm sit in zodiaco secundum maiorem sui partem,<noinclude></noinclude> 8x4myzxmnmlacwm7cv6nutrsue70o4n 282533 282532 2026-10-02T14:02:44Z Sjgallagher2 29663 282533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Illis quidem, quorum zenith est in tropico Cancri, contingit quod semel in anno transit Sol per zenith capitis eorum, scilicet quando est in primo puncto Cancri, &amp; tunc in una hora diei unius, totius anni est illis umbra perpendicularis. In tali situ dicitur esse Syene civitas. Unde Lucanus. <poem> {{left sidenote|''Lib. I.''}}Umbras nusquam flectente Syene. </poem> [[File:DeSacrobosco DeSphaera Fig35.png|right|250px]] Hoc intellige in meridie, scilicet unius diei, cuius umbra manè porrecta occidentali, serò orientalis, &amp; per residuum totius anni iacitur illis umbra septentrionalis. Illis verò, quorum zenith est inter tropicum Cancri, &amp; circulum arcticum, contingit quod Sol in sempiternum non transit per zenith capitis eorum, &amp; illis semper iacitur umbra versus septentrionem. Talis est situs noster. Notandum etiam quòd Aethiopia, vel aliqua pars eius est citra tropicum Cancri. Unde Lucanus, <poem> Aethiopumque solum, quod non premeretur ab ulla. Signiferi regione poli, ni poplite lapso. Ultima curvati procederet ungula Tauri. </poem> Dicunt enim quidam, quòd ibi sumitur signum æquivocè, pro duodecima parte Zodiaci &amp; pro forma animalis, quod secundum maiorem partem sui est in signo quod denominat. Unde Taurus cùm sit in zodiaco secundum maiorem sui partem,<noinclude></noinclude> srh9dam9wjyuyetknjr1pvx7dbb9qwn Pagina:Sphaera Ioannis de Sacrobosco emendata. Elia Vineti Santonis scholia in eandem Sphaeram, ab ipso authore restituta. Adiunximus huic libro compendium in Sphaeram (IA bub gb hZh9BYVGr7wC 3).pdf/63 104 86314 282534 281905 2026-10-02T14:07:54Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>tamen extendit pedem suum ultra tropicum Cancri, &amp; ita premit Aethiopiam, licet nulla pars zodiaci premet eam. Si enim pes Tauri, de quo loquitur auctor, extenderetur versus æquinoctialem ut esset in directo Arietis vel alterius signi, tunc premeretur ab Ariete vel Virgine, &amp; alijs signis: quod patet per circulum æquinoctiali paralellum, circumductum per zenith capitis ipsorum Aethiopum, &amp; Arietem &amp; Virginem, vel alia signa. Sed cum ratio physica huic contrarietur, (non enim ita essent denigrati, si in temperata nascerentur regione habitabili) dicendum, quòd illa pars Aethiopiæ, de qua loquitur Lucanus, est sub æquinoctiali circulo, &amp; quod pes Tauri, de quo loquitur, extenditur versus æquinoctialem. Sed distinguitur tunc inter signa cardinalia &amp; regiones. Nam signa cardinalia dicuntur duo signa in quibus contingunt solstitia, &amp; duo in quibus contingunt æquinoctia. Regiones autem appellantur signa intermedia. Et secundum hoc patet, quòd cum Aethiopia sit sub æquinoctiali, non premitur ab aliqua regione, sed à duobus signis tantum cardinalibus, scilicet Ariete &amp; Libra. {{c|{{larger|''SCHOLION VINETI.''}}}} ''Rerum cœlestium quam peritus fuerit poeta Lucanus, aliorum esto iudicium dum mihi hoc monere liceat, eius astronomica eiusmodi esse, ut vix posse quenquam intelligere existimen: quæ hic auctor ut explicare videretur, commentus est, primum suprà duo esse solstitia, altum''<noinclude></noinclude> tiz64nnv0x2u9ai4wlc0lhl9cudzdtf Pagina:Sphaera Ioannis de Sacrobosco emendata. Elia Vineti Santonis scholia in eandem Sphaeram, ab ipso authore restituta. Adiunximus huic libro compendium in Sphaeram (IA bub gb hZh9BYVGr7wC 3).pdf/64 104 86315 282535 281996 2026-10-02T14:13:45Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>''&amp; imum, deinde hoc loco, signorum alia esse cardinalia, alia regiones.'' [[File:DeSacrobosco DeSphaera Fig36.png|right|250px]] Illis autem, quorum zenith est in circulo arctico, contingit in quolibet die &amp; tempore anni, quod zenith capitis eorum est idem cum polo zodiaci, &amp; tunc habent zodiacum sive eclipticam pro horizonte. Et hoc est quod dicit Alfraganus, quòd ibi circulus zodiaci flectitur supra circulum hemisphærij. Sed cum firmamentum continuè moveatur, circulus horizontis intersecabit zodiacum in instanti: &amp; cum sint maximi circuli in sphæra, intersecabunt se in partes æquales. Unde statim medietas una zodiaci emergit supra horizontem, &amp; reliqua deprimitur sub horizonte subito. {{left sidenote|''Diff. 7.''}}Et hoc est quod dicit Alfraganus, quod tibi occidunt repentè sex signa, &amp; reliqua sex oriuntur toto æquinoctiali. Cum etiam ecliptica sit horizon illorum, erit tropicus Cancri totus supra horizonta, &amp; totus tropicus capricorni sub horizonte: &amp; sic Sole existente in primo puncto Cancri, erit illis una dies 24. horarum, &amp; quasi instans pro nocte, quia in instanti Sol transit horizonta, &amp; statim emergit, &amp; ille contractus est illis pro nocte. E converso contingit illis Sole existente in primo puncto capricorni. Est enim tunc illis una nox 24. horarum, &amp; quasi instans pro die. Illis autem, quorum zenith est inter circulum<noinclude></noinclude> apxup85t5a3hj9v8r8f5tqsbdh71ihk Pagina:Sphaera Ioannis de Sacrobosco emendata. Elia Vineti Santonis scholia in eandem Sphaeram, ab ipso authore restituta. Adiunximus huic libro compendium in Sphaeram (IA bub gb hZh9BYVGr7wC 3).pdf/65 104 86316 282536 281986 2026-10-02T14:21:10Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>[[File:DeSacrobosco DeSphaera Fig37.png|left|250px]] arcticum &amp; polum mundi arcticum, contingit, quod horizon illorum intersecat zodiacum in duobus punctis æquidistantibus à principio Cancri, &amp; in revolutione firmamenti contingit, quod illa portio zodiaci intercepta relinquitur supra horizontem. Unde patet, quod quàmdiu sol est in illa portione intercepta, erit unus dies continuus sine nocte. Ergo si illa portio fuerit ad quantitatem signi unius erit ibi dies continuus unius mensis sine nocte. Si ad quantitatem duorum signorum, erit dies {{sic|connuus|continuus}} duorum mensium sine nocte, &amp; ita deinceps. Similiter contingit eisdem, quod portio zodiaci intercepta ab illis duobus punctis æquidistantibus à principio Capricorni, semper relinquitur sub horizontem: unde cum Sol est in illa portione intercepta, erit una nox continua sine die, brevis vel magna, secundum quantitatem interceptæ portionis. Signa autem reliqua, quæ eis oriuntur &amp; occidunt, præposterè oriuntur &amp; occidunt, Oriuntur præposterè, sicut Taurus ante Arietem, Aries ante Pisces, Pisces ante Aquarium: &amp; tamen signa his opposita oriuntur recto ordine; &amp; occidunt præposterè, ut Scorpius ante Libram, Libra ante Virginem: &amp; tamen signa his opposita occidunt directè, illa scilicet quæ oriebantur præposterè, ut Taurus. {{dropinitial|I}}Llis autem, quorum zenith est in polo arctico, contingit, quod illorum horizon est idem quod æquinoctialis. Unde cum æquinoctialis intersecet<noinclude></noinclude> 8crpceluf6dvc0vrpqjcokx54ici4yo Pagina:Sphaera Ioannis de Sacrobosco emendata. Elia Vineti Santonis scholia in eandem Sphaeram, ab ipso authore restituta. Adiunximus huic libro compendium in Sphaeram (IA bub gb hZh9BYVGr7wC 3).pdf/66 104 86317 282537 281987 2026-10-02T14:26:17Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>[[File:DeSacrobosco DeSphaera Fig38.png|left|250px]] zodiacum in duas partes æquales, sic &amp; illorum horizon relinquit medietatem zodiaci supra se, &amp; reliquam infra. Unde cum Sol decurrit per illam medietatem, quæ est à principio Arietis usque ad finem Virginis, unus erit dies continuus sine nocte, &amp; cum Sol decurrat in reliqua medietate, quæ est à principio Libræ usque in finem Piscium, erit nox una continua sine die. Quare &amp; una medietas totius anni, est una dies artificialis &amp; alia medietas est una nox. Unde totus annus est ibi unus dies naturalis. Sed cum ibi nunquam magis 13. gradibus Sol sub horizonte deprimatur, videtur quod illis sit dies continuus sine nocte. Nam &amp; nobis dies dicitur ante Solis ortum supra horizontem. Hoc autem est quantum ad vulgarem sensibilitatem. Non enim est dies artificialis, quantum ad physicam rationem, nisi ab ortu Solis usque ad occasum eius sub horizonte. Ad hoc igitur, quod lux videtur, ibi esse perpetua (quoniam dies est antequam Sol levetur super terram per 18. gradus, ut dicit Ptolemæus: alij verò magistri dicunt 30. scilicet per quantitatem unius signi (dicendum quod aer est ibi nubilosus &amp; spissus. Radius enim solaris ibi existens debilis virtutis, magis de vaporibus elevat, quam possit consumere: undè aerem non serenat, &amp; non est dies. {{nop}}<noinclude></noinclude> ep0owdvt6599wcpzq4ypwqnz5s6avdb Pagina:Sphaera Ioannis de Sacrobosco emendata. Elia Vineti Santonis scholia in eandem Sphaeram, ab ipso authore restituta. Adiunximus huic libro compendium in Sphaeram (IA bub gb hZh9BYVGr7wC 3).pdf/67 104 86318 282538 282203 2026-10-02T14:31:05Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude><br /> {{c|{{larger|DE DIVISIONE}}<br />CLIMATVM. }} {{dropinitial|I}}Maginetur autem quidam circulus in superficie terræ directè suppositus æquinoctiali. Intelligatur etiam alius circulus in superficie terræ, transiens. Per orientem &amp; occidentem, &amp; per polos mundi. Isti duo circuli intersecant sese in duobus locis: ad angulos rectos sphærales, &amp; dividunt totam terrram in quatuor quartas: quarum una est nostra habitabilis, illa scilicet, quæ intercipitur inter semicirculum ductum ab oriente in occidentem, in superficie æquinoctialis, &amp; semicirculum ductum ab oriente in occidentem per polum arcticum. Nec tamen illa quarta tota est habitabilis, quoniam partes illius propinquæ æquinoctiali, inhabitabiles sunt propter nimium calorem. Similiter partes eius propinquæ polo arctico inhabitabiles sunt, propter nimiam frigiditatem. Intelligatur igitur una linea, æquidistans ab æquinoctiali, dividens partes quartæ inhabitabiles propter calorem, à partibus habitabilibus, quæ sunt versus septentrionem. Intelligatur etiam alia linea æquidistans à polo arctico, dividens partes quartæ, quæ sunt versus septentrionem inhabitabiles propter frigus, à partibus habitabilibus, quæ sunt versus æquinoctialem. Inter istas etiam duas lineas extremas intelligantur sex lineæ parallelæ æquinoctiali, quæ cum duabus prioribus dividunt partem totalem quartæ habitabilem in septem portiones, quæ dicuntur septem climata, prout in præsenti patet figura.{{nop}}<noinclude></noinclude> 361x1lg1r2bx388labrl1qbssf6rl05 Polygamia Triumphatrix/Thesis 7 0 86354 282556 282226 2026-10-03T00:07:14Z Erblanchard57 30712 282556 wikitext text/x-wiki {{titulus |Scriptor=Theophilus Aletheus |OperaeTitulus=Polygamia Triumphatrix |OperaeWikiPagina=Polygamia Triumphatrix |Annus= 1682 |SubTitulus= Thesis VII. |Liber=Polygamia Triumphatrix.pdf }} {{Liber |Ante= Thesis VI |AnteNomen=Polygamia Triumphatrix/Thesis 6 |Post= Thesis VIII |PostNomen= Polygamia Triumphatrix/Thesis 8 }} <pages index="Polygamia Triumphatrix.pdf" from=59 to=60 fromsection="T7" tosection="T7" /> {{Liber |Ante=Thesis VI |AnteNomen=Polygamia Triumphatrix/Thesis 6 |Post= Thesis VIII |PostNomen= Polygamia Triumphatrix/Thesis 8 }} i75ndk68gxsogjet2ykeinqjf994cax Biblia Sacra interprete Sebastiano Castellione/Sophonias 0 86358 282542 2026-10-02T15:09:22Z Ionas Callensis 33010 Paginam instituit, scribens '==CAPUT I.== 1 ''Iouae sermo habitus ad Sophoniam Chusis filium, Godoliae filii, Amariae filii, Ezechiae filii, tempore Iosiae, Amonis filii, Iudaeae regis.'' 2 Perimam quicquid est in terrae solo, inquit Ioua: perimam et homines et pecudes: 3 perimam et aereas uolucres et aquatiles pisces, nec non impedimenta, hoc est impios, et homines ex terrae solo excindam, inquit Ioua. 4 Ac extenta in Iudaeam, inque omnes Hierosolymitanos, manu, extirpabo ex isto loco Baa...' 282542 wikitext text/x-wiki ==CAPUT I.== 1 ''Iouae sermo habitus ad Sophoniam Chusis filium, Godoliae filii, Amariae filii, Ezechiae filii, tempore Iosiae, Amonis filii, Iudaeae regis.'' 2 Perimam quicquid est in terrae solo, inquit Ioua: perimam et homines et pecudes: 3 perimam et aereas uolucres et aquatiles pisces, nec non impedimenta, hoc est impios, et homines ex terrae solo excindam, inquit Ioua. 4 Ac extenta in Iudaeam, inque omnes Hierosolymitanos, manu, extirpabo ex isto loco Baalenses reliquias, uidelicet flaminum simul et sacerdotum nomen: 5 et qui in tectis coelestes adorant copias, et qui Iouam ita adorando iurant, ut per regem quoque suum iurent: 6 et qui a Ioua defecerunt, quique Iouam non curant, neque morantur. 7 Pax aduentu Domini Iouae: nam instat Iouae dies, apparat enim Ioua sacrificium, indicit suis inuitatis, 8 in qua quidem Iouani sacrificii die animaduertam in principes regiosque filios, et in omnes peregrina ueste uestitos. 9 Animaduertam et in omnes limen transilientes illa die, qui dominorum suorum domos iniustitia fraudibusque replent: 10 eritque illa die, inquit Ioua, querula uox a porta piscium, et eiulatio ab altera parte, ingensque clades a collibus. 11 Eiulate Molaris habitatores: quippe deleto uniuerso mercatorum genere, excisisque omnibus pecuniosis. 12 Atque illo tempore rimabor Hierosolymam lucernis, et in homines suis concretos faecibus animaduertam, qui cum animis suis Iouam nec prodesse nec obesse cogitant. 13 Itaque cedent eorum opes in rapinam, et domus in uastitatem: quasque domos construxerint, non habitabunt: et quas panxerint uineas, earum non bibent uinum. 14 Instat Iouae dies magna, instat, et ualde properat, cuius Iouanae diei uox est acerba, clamante ibi milite. 15 Dies est saeuitiae dies illa, angustiae, angorisque dies, calamitatis et miseriae dies, tenebrarum et caliginis dies, nubilosa nebulosaque dies, 16 tubae clangorisque dies, aduersum munitas urbes, aduersumque pinnas altas: 17 adeoque homines angam, ut caecorum more ambulent, quoniam in Iouam peccarunt: eorumque sanguis ut puluis, et caro ut stercora fundetur, 18 nec eos argentum aurumue suum poterit liberare, saeuiente Ioua: quin eius impetus igne conficietur tota regio: adeo incolas omnes et prorsus et cito delebit ==CAPUT II.== 1 Coite ac conuenite, gens inamabilis, antequam edatur edictum, in paleae modum praetereunte die, 2 priusquam uos inuadat ardens ira Iouae, priusquam uos inuadat irati dies Iouae, 3 Studete Iouae omnes orbis modesti, qui eius sententiam exequimini: studete iustitiae, studete modestiae, si forte euadatis, irascente Ioua. 4 Nam et Gaza derelicta, et Ascalon uasta futura est, Azotus in meridie abigetur, et Accaron suffodietur. 5 Heu marini tractus incolae, Cerethaea gens, uos petunt Iouae uerba, o Palaestinae terrae mercatores: quam ego sic perdam, ut careat incolis, 6 eritque maritimus tractus pastoriciarum caularum mansiones, ouiumque consepta, 7 quas in eo Iudaeorum reliqui, eum tractum habentes, pascant, in Ascaloniis domibus uespere stabulantes: quum eos Ioua ipsorum Deus, sumpto de eis supplicio, reuocauerit ex captiuitate. 8 Audiui Moabitarum ignominiam, Ammonitarumque conuicia, quibus meos affecerunt, et in eorum fines superbierunt. 9 Quamobrem ita uiuam, inquit armipotens Ioua, Deus Israelitarum, ut Moabitis Sodomae, et Ammonitae Gomorrae similes erunt, urticeta, et salinae, et uastitas aeterna, a mei populi, gentisque reliquiis et superstitibus, diripiendi ac obtinendi: 10 id quod eis accidet ob ipsorum insolentiam, qui in armipotentis Iouae populum ignominiose superbierint. 11 In eos erit Ioua terribilis, quippe qui omnes terrae deos obliterabit, efficietque ut se uenerentur suo quique loco, omnes gentium insulares. 12 Uos quoque Aethiopes eritis eius ense caesi, 13 extensaque in septentriones manu, perdet Assyriam, et Niniuen in incultam desertamque uastitatem rediget, 14 ita ut in ea cubent omnia gentium animalia, et onocrotali et erinacei in eius tholis degant, resonante per fenestras coruorum uoce, qui erunt in limine, quippe detecta cedro. 15 Ergone lasciua illa urbs, secura degens, quae cum animo suo dicebat, se eam esse, praeter quam nulla foret, in uastitatem redacta est? stabulum ferarum? ita ut quisquis eam praeterit, mota manu sibilet. ==CAPUT III.== 1 Heu contumacem ac contaminatam urbem diram, 2 quae dicto audiens non est, disciplinam non admittit, Iouae non confidit, ad Deum suum non accedit. 3 Cuius principes in ea sunt rugientes leones: iudices lupi uespertini, non ad posterum diem exossantes, 4 uates temerarii, homines perfidi, sacerdotes sacrum profanant, legem uiolant. 5 Ioua quidem in ea iustus est, nihil iniquum facit: per dies singulos rationem suam in lucem proferre non intermittit: sed nesciunt iniqui pudorem. 6 Euerteram gentes, uastatis earum pinnis, earum uicos desolaueram, ita ut ibi nemo uersaretur, ita captis earum urbibus, ut nemo esset incola. 7 Cogitabam fore ut ea certe metuens me admitteret disciplinam, atque ita fieret, ut non excideretur eius mansio, me in eam tam multa animaduertente: illi uero suos omnes mores corrumpere maturant: 8 Quamobrem expectate me, inquit Ioua, ad diem quo tandem surgam. Nam mea sententia est colligere gentes, regna congregare, et in ea saeuitiam meam et omnem irae ardorem effundere, siquidem mei impetus igne consumetur tota terra. 9 Tunc enim restituam populis purum labium, ut uniuersi Iouae nomen inuocent ei seruientes uno humero. 10 Trans Aethiopiae fluuios erunt qui me orent, Phusaea puella mihi fertum afferet. 11 Eo tempore non te pudebit tuorum tot facinorum, quibus in me peccaueris: tunc enim ex te remouebo tui fastus proteruos, ut deinceps amplius non insolescas in meo sacro monte: 12 et in te humilem tenuemque populum relinquam qui Iouae nomini confidant. 13 Israelitarum reliqui non inique facient, neque falsa loquentur: nec inuenietur in eorum ore lingua fraudulenta: uerum pascent cubabuntque, nullo exterrente. 14 Triumpha, puella Sion: exclamate Israelitae: gaude et gesti toto corde, puella Hierosolyma. 15 Sustulit Ioua tuas poenas, tuos hostes depulit: Israelitarum rex Ioua uersatur in te, ne deinceps malum timeas. 16 Illo tempore dicetur Hierosolymae: Ne metue, Sion, ne committe ut tibi manus remollescant. 17 Ioua Deus tuus in te uersatur, fortis, seruaturus, qui de te gaudio gestiens, acquiescet in amore suo, de te cum ouatu exultans. 18 Remotos a coetu colligam, qui ex te erunt, o oneri subiecta dedecoris. 19 Equidem omnes qui te afflixerint, illo tempore conficiam, et claudas conseruabo, et disiectas recolligam, eisque laudem ac nomen conciliabo, ubicunque terrarum erubuerint. 20 Nam quo tempore adducam uos, quo tempore colligam uos, nomen uobis laudemque conciliabo apud omnes orbis terrae populos, reducens uestros captiuos, spectantibus uobis, inquit Ioua. mhb0taz5glflhv68l4n7wudtm4hevei Pagina:Polygamia Triumphatrix.pdf/70 104 86359 282543 2026-10-02T16:32:46Z Erblanchard57 30712 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '& conceptum tueri per ''l. 14. §. 1. ff. de & dil. ed.'' Unde mariti non e{{ls}}t, uxori hoc debitum naturale denegare, cum prolis {{ls}}u{{ls}}cipiendæ cau{{ls}}a fœmina dicatur ''per l. 228. ff de verb. {{ls}}ignif.'' neque uxoris e{{ls}}t marito hoc denegare, quia mulieres adhoc natura progenuit, ut partus ederint, & maxima eis in hoc con{{ls}}tituta cupiditas. ''l. 2. c. de jud.'' & ip{{ls}}e Paulus, qui cælibatui nullam a{{ls}}{{ls}}igna... 282543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|60|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}{{smaller-block/s}}</noinclude>& conceptum tueri per ''l. 14. §. 1. ff. de & dil. ed.'' Unde mariti non e{{ls}}t, uxori hoc debitum naturale denegare, cum prolis {{ls}}u{{ls}}cipiendæ cau{{ls}}a fœmina dicatur ''per l. 228. ff de verb. {{ls}}ignif.'' neque uxoris e{{ls}}t marito hoc denegare, quia mulieres adhoc natura progenuit, ut partus ederint, & maxima eis in hoc con{{ls}}tituta cupiditas. ''l. 2. c. de jud.'' & ip{{ls}}e Paulus, qui cælibatui nullam a{{ls}}{{ls}}ignat prærogativam, {{ls}}ed conjugii potius nece{{ls}}{{ls}}itatem inculcat. 1 Cor. 7. & ut {{ls}}upra dictum, expre{{ls}}{{ls}}e a{{ls}}{{ls}}erit, quod mulieres {{ls}}alventur per {{ls}}u{{ls}}ceptionem prolis, {{ls}}i quidem hæc ip{{ls}}arum vocatio, quam quæ implet, præmiis temporalibus & æternis gaudebit. {{smaller-block/e}}<section end="T9" /> {{dhr}} <section begin="T10" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis |X.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 10.png|left|95px|E]]X quibus fatis patefcit conjugii neceffitatem populo non tan- tum eceleftiffimo fed omnibus ferè gentibus perfpectam & co- gnitam fuiffe, adeò ut mirandum fit. Hieronymum Hebraica & omni penè literatura imbutum Patrem conjugio, ut Lud. Viv. in Auguft. de Civ. 1. 6. c. 34. de eo loquitur, parùm aquum fuiffe, ut cor- tra Jovinianum difputans non tantum fecundas, fed & primas nuptias pa- rum probarit. Sed evenit Doctiffimo alias Viro, quod multis aliis in Ec- clefia Doctoribus,qui cum contra adverfarios pugnarent fæpè in funt delapfi. ut Chemn. Ex. fæpe docet & ex Broshmi. Lychn. Prophetico. videre eft. Interim in confeffo eft, conjugium in populo Dei oculiffimo non tantum in fummo honore fuifle, fed ipfam etiam Polygamiam fuiffe maximè fre- quentatam. Quod præter exempla Biblica inferius prolixé fecundum feriem librorum facrorum deducta teftatur Jofephus l. 17. Antiquit. c. I. cum memorat quod Herodes, cujus in novo foedere fæpiffimè fit mentio multas habuerit uxores, primaria verò fuerit Mariamne Alexandri Ariftobuli filia ex qua duos filios & duas filias proerearit; præter hanc ve- rò Regio ftemmate ortam duxerit alias novem, quarum prima Doris Antipatri filia, altera filia Summi Pontificis Simonis, ex qua filium Herodem dictum genuerit. Et præter fratris filiam & Sobrinam Mar thace Hamaritis ex qua Antipas & Archelaus fint nati. poftea Cleopatra Hierofolymitana, quæ Philippum pepererit. Ex Pallade vero Phafae- lum; ex Phædra item & Elpide filias Ropacam & Salomen fufceperit. {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}1. Cæleftiffimo Judæi olim à Chriftianis fortaffe ex eo ortum, quòd folenni eorum diati Calicola,ut videre eft ex Codice utroque tit. de Jud. & Coelicolis eò quod crediti fint coelum adorare, ficuti Petronius dicit ipfos califummas advocare auriculas, & Juvena- lis Sat. 14. inquit quod Nil prater nubes & cali namen adorent. vid. & Strab. l. 16.Quod locutione Numen fanctiffimum, quod folum volebant adorandum Dip 1. e. cælum fit nuncupatum, uti & foederis novi lingua Helleniftica. Matth. 21.15. Luc. XV. 18. Nubes autem & coelum ab eo, qui non i- pfum numen fed coelum, quod videmus ftel- la-<noinclude>{{right|word}}{{smaller-block/e}}</noinclude> 321fv94n8kkbh1umn0r76t4hot9wplj 282544 282543 2026-10-02T18:17:22Z Erblanchard57 30712 /* Emendata */ 282544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|60|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}{{smaller-block/s}}</noinclude>& conceptum tueri per ''l. 14. §. 1. ff. de & dil. ed.'' Unde mariti non e{{ls}}t, uxori hoc debitum naturale denegare, cum prolis {{ls}}u{{ls}}cipiendæ cau{{ls}}a fœmina dicatur ''per l. 228. ff de verb. {{ls}}ignif.'' neque uxoris e{{ls}}t marito hoc denegare, quia mulieres adhoc natura progenuit, ut partus ederint, & maxima eis in hoc con{{ls}}tituta cupiditas. ''l. 2. c. de jud.'' & ip{{ls}}e Paulus, qui cælibatui nullam a{{ls}}{{ls}}ignat prærogativam, {{ls}}ed conjugii potius nece{{ls}}{{ls}}itatem inculcat. 1 Cor. 7. & ut {{ls}}upra dictum, expre{{ls}}{{ls}}e a{{ls}}{{ls}}erit, quod mulieres {{ls}}alventur per {{ls}}u{{ls}}ceptionem prolis, {{ls}}i quidem hæc ip{{ls}}arum vocatio, quam quæ implet, præmiis temporalibus & æternis gaudebit. {{smaller-block/e}}<section end="T9" /> {{dhr}} <section begin="T10" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis |X.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 10.png|left|95px|E]]X quibus {{ls}}atis pate{{ls}}cit conjugii nece{{ls}}{{ls}}itatem populo non tantum eœle{{ls}}ti{{ls}}{{ls}}imo {{ls}}ed omnibus ferè gentibus per{{ls}}pectam & cognitam fui{{ls}}{{ls}}e, adeò ut mirandum {{ls}}it. ''Hieronymum'' Hebraica & omni penè literatura imbutum Patrem ''conjugio,'' ut Lud. Viv. in Augu{{ls}}t. de Civ. l. 6. c. 34. de eo loquitur, ''parùm æquum fui{{ls}}{{ls}}e,'' ut contra Jovinianum di{{ls}}putans non tantum {{ls}}ecundas, {{ls}}ed & primas nuptias parum probarit. Sed evenit Docti{{ls}}{{ls}}imo alias Viro, quod multis aliis in Eccle{{ls}}ia Doctoribus, qui cum contra adver{{ls}}arios pugnarent {{ls}}æpè in {{grc|τουνωντί}} {{ls}}unt delap{{ls}}i. ut ''Chemn. Ex.'' {{ls}}æpe docet & ex ''Broshmi. Lychn. Prophetico.'' videre e{{ls}}t. Interim in confe{{ls}}{{ls}}o e{{ls}}t, conjugium in populo Dei oculi{{ls}}{{ls}}imo non tantum in {{ls}}ummo honore fui{{ls}}{{ls}}e, {{ls}}ed ip{{ls}}am etiam Polygamiam fui{{ls}}{{ls}}e maximè frequentatam. Quod præter exempla Biblica inferius prolixé {{ls}}ecundum feriem librorum {{ls}}acrorum deducta te{{ls}}tatur ''Jo{{ls}}ephus l. 17. Antiquit. c. 1.'' cum memorat quod Herodes, cujus in novo fœdere {{ls}}æpi{{ls}}{{ls}}imè fit mentio multas habuerit uxores, primaria verò fuerit Mariamne Alexandri Ari{{ls}}tobuli filia ex qua duos filios & duas filias proerearit; præter hanc verò Regio {{ls}}temmate ortam duxerit alias novem, quarum prima Doris Antipatri filia, altera {{ls}}ilia Summi Pontificis Simonis, ex qua filium Herodem dictum genuerit. Et præter fratris filiam & Sobrinam Marthace Hamaritis ex qua Antipas & Archelaus {{ls}}int nati. po{{ls}}tea Cleopatra Hiero{{ls}}olymitana, quæ Philippum pepererit. Ex Pallade vero Pha{{ls}}aelum; ex Phædra item & Elpide filias Ropacam & Salomen {{ls}}u{{ls}}ceperit. {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}1. ''Cœle{{ls}}ti{{ls}}{{ls}}imo'' Judæi olim à Chri{{ls}}tianis dicti Cœlicolæ, ut videre e{{ls}}t ex Codice utroque tit. de Jud. & Cœlicolis eò quod crediti {{ls}}int cœlum adorare, {{ls}}icuti Petronius dicit ip{{ls}}os ''cœli{{ls}}ummas advocare auriculas,'' & ''Juvenalis Sat. 14.'' inquit quod ''Nil præter nubes & cœli namen adorent.'' vid. & ''Strab. l. 16.'' Quod forta{{ls}}{{ls}}e ex eo ortum, quòd {{ls}}olenni eorum locutione Numen {{ls}}ancti{{ls}}{{ls}}imum, quod {{ls}}olum volebant adorandum {{he|שעום}} 1. e. ''cœlum'' {{ls}}it nuncupatum, uti & fœderis novi lingua Helleni{{ls}}tica. Matth. 21. 15. Luc. XV. 18. Nubes autem & cœlum ab eo, qui non ip{{ls}}um numen {{ls}}ed cœlum, quod videmus<noinclude>{{right|la-}}{{smaller-block/e}}</noinclude> do2avlh42o84ob9dhmex1xourkfpp4j 282545 282544 2026-10-02T18:31:14Z Erblanchard57 30712 282545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|60|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}{{smaller-block/s}}</noinclude>& conceptum tueri per ''l. 14. §. 1. ff. de & dil. ed.'' Unde mariti non e{{ls}}t, uxori hoc debitum naturale denegare, cum prolis {{ls}}u{{ls}}cipiendæ cau{{ls}}a fœmina dicatur ''per l. 228. ff de verb. {{ls}}ignif.'' neque uxoris e{{ls}}t marito hoc denegare, quia mulieres adhoc natura progenuit, ut partus ederint, & maxima eis in hoc con{{ls}}tituta cupiditas. ''l. 2. c. de jud.'' & ip{{ls}}e Paulus, qui cælibatui nullam a{{ls}}{{ls}}ignat prærogativam, {{ls}}ed conjugii potius nece{{ls}}{{ls}}itatem inculcat. 1 Cor. 7. & ut {{ls}}upra dictum, expre{{ls}}{{ls}}e a{{ls}}{{ls}}erit, quod mulieres {{ls}}alventur per {{ls}}u{{ls}}ceptionem prolis, {{ls}}i quidem hæc ip{{ls}}arum vocatio, quam quæ implet, præmiis temporalibus & æternis gaudebit. {{smaller-block/e}}<section end="T9" /> {{dhr}} <section begin="T10" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis |X.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 10.png|left|95px|E]]X quibus {{ls}}atis pate{{ls}}cit conjugii nece{{ls}}{{ls}}itatem populo non tantum cœle{{ls}}ti{{ls}}{{ls}}imo {{ls}}ed omnibus ferè gentibus per{{ls}}pectam & cognitam fui{{ls}}{{ls}}e, adeò ut mirandum {{ls}}it. ''Hieronymum'' Hebraica & omni penè literatura imbutum Patrem ''conjugio,'' ut Lud. Viv. in Augu{{ls}}t. de Civ. l. 6. c. 34. de eo loquitur, ''parùm æquum fui{{ls}}{{ls}}e,'' ut contra Jovinianum di{{ls}}putans non tantum {{ls}}ecundas, {{ls}}ed & primas nuptias parum probarit. Sed evenit Docti{{ls}}{{ls}}imo alias Viro, quod multis aliis in Eccle{{ls}}ia Doctoribus, qui cum contra adver{{ls}}arios pugnarent {{ls}}æpè in {{grc|τουναντί}} {{ls}}unt delap{{ls}}i. ut ''Chemn. Ex.'' {{ls}}æpe docet & ex ''Brochm. Lychn. Prophetico.'' videre e{{ls}}t. Interim in confe{{ls}}{{ls}}o e{{ls}}t, conjugium in populo Dei oculi{{ls}}{{ls}}imo non tantum in {{ls}}ummo honore fui{{ls}}{{ls}}e, {{ls}}ed ip{{ls}}am etiam Polygamiam fui{{ls}}{{ls}}e maximè frequentatam. Quod præter exempla Biblica inferius prolixé {{ls}}ecundum feriem librorum {{ls}}acrorum deducta te{{ls}}tatur ''Jo{{ls}}ephus l. 17. Antiquit. c. 1.'' cum memorat quod Herodes, cujus in novo fœdere {{ls}}æpi{{ls}}{{ls}}imè fit mentio multas habuerit uxores, primaria verò fuerit Mariamne Alexandri Ari{{ls}}tobuli filia ex qua duos filios & duas filias proerearit; præter hanc verò Regio {{ls}}temmate ortam duxerit alias novem, quarum prima Doris Antipatri filia, altera filia Summi Pontificis Simonis, ex qua filium Herodem dictum genuerit. Et præter fratris filiam & Sobrinam {{SIC|Marthace Hamaritis|Malthace Samaritis}} ex qua Antipas & Archelaus {{ls}}int nati. po{{ls}}tea Cleopatra Hiero{{ls}}olymitana, quæ Philippum pepererit. Ex Pallade vero Pha{{ls}}aelum; ex Phædra item & Elpide filias {{SIC|Ropacam|Roxanam}} & Salomen {{ls}}u{{ls}}ceperit. {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}1. ''Cœle{{ls}}ti{{ls}}{{ls}}imo'' Judæi olim à Chri{{ls}}tianis dicti Cœlicolæ, ut videre e{{ls}}t ex Codice utroque tit. de Jud. & Cœlicolis eò quod crediti {{ls}}int cœlum adorare, {{ls}}icuti Petronius dicit ip{{ls}}os ''cœli{{ls}}ummas advocare auriculas,'' & ''Juvenalis Sat. 14.'' inquit quod ''Nil præter nubes & cœli namen adorent.'' vid. & ''Strab. l. 16.'' Quod forta{{ls}}{{ls}}e ex eo ortum, quòd {{ls}}olenni eorum locutione Numen {{ls}}ancti{{ls}}{{ls}}imum, quod {{ls}}olum volebant adorandum {{he|שעום}} 1. e. ''cœlum'' {{ls}}it nuncupatum, uti & fœderis novi lingua Helleni{{ls}}tica. Matth. 21. 15. Luc. XV. 18. Nubes autem & cœlum ab eo, qui non ip{{ls}}um numen {{ls}}ed cœlum, quod videmus<noinclude>{{right|la-}}{{smaller-block/e}}</noinclude> qu3en8eyhwbhw5um26v9abmmsfups42 Pagina:Polygamia Triumphatrix.pdf/84 104 86360 282546 2026-10-02T19:00:38Z Erblanchard57 30712 /* Nondum emendata */ 282546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|74|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}{{smaller-block/s}}</noinclude>filiam, quæ natu maxima inter liberos ejus, (Hekabi) erat, affumfit, quam Pater ejus, Rex, impendio diligebat. Ipfa autem fa- gax cum effet, ad Patrem in itinere faciem non convertit, quam ei Rex Abat dixißet: o Filia merita es hodie donum à patre tuo, quod egreffa in occurfum adventum ejus honorafti. Pete igitur à me, quicquid vo- lueris, Neque enim quicquam à me petes, quod non fim tibi indulturus. Dixit: o Pa- rens, nullius rei funt indiga. Optem au- tem te mihi concedere captivos. Pofteaquam autem in bos illi poteftatem dediffet, egreffi illi fe ftiterunt prafentes. Cum vero Jahja (Johannes) tranfiret, eum Azbil in amplo cratere mactare (facrificare) juffit. macta- runt autem eum, ficut ovis mactatur. Addit poftea, filiam caput Johannis fanguinem femper ftillans in paterâ patri obtuliffe, ei- que dixiffe. Donum fe vel hoftiam ei offerre, qualis hactenus Regi nulli obtigerit. Cum rogaffet quid igitur haberet? Refpondit: Hic Jahja eft, filius Zacharia. Tunc Rex: perdidifti patrem tuum, matrem tuam, & populum tuum. Neque ceffarunt zelotypiâ certare, & divinitus de die in diem debilita- ri, ufque dum Deus eos perdidit, ad verfarium- que fuper eos dominari fecit, qui mactavit eam (filiam) patrem, matrem, & omnes eos qui morte Jahja funt delectati. Tandem concludit Johannis fanguinem à Rege fepul- tum ita obtuliffe, ut ædes Regiæ & vicina lo- ca eo redundarent. Sed ecce ixdown dead öppe Dominari fecit Deus fuper eos hoftem,vindicem fanguinis Jabja, fuper quo pax, qui non de- fitit eos oppugnare, neque Sanguis ebullire, ufque dum cecidit hominum 70000. Tunc ceßavit fanguinis ebullitio, & ipfi gladium ab iis continuerunt. Sanguinis vindicem, aliàs Nebucadnezarem nobis præbet Ahmeth Ibn. Edris, ubi caufam fupplicii feu Martyrii Johannæi ita aperit: Jabja filius Zacharia, fuper quibus pax, improbavit in rege filiorum Ifrael fui temporis conjugium filia uxoris fua, & amputavit cervicem ejus. Sangumem vere ejus obfervavit, quotiescunque fluxit, (ap- paruit enim fanguis omnibus diebus, ufque dum venit Bacht nezar) dixitque: quis bic fanguis? Refponfum eft ei; Intumefcit, quo- tiescunque fluit. Dixit Bachtnezar: Aib ubique vindictam de me fumite. Et occifi funt per illum 70000. Atque fic fanguis quie- vit. Hæ funt diffolutæ fabularum Muham- medicarum fcopa, ex quibus prolixè allatis Lector conjecturam capere poteft, quomo- do Mahometh ejusque affecla V. & N. T. commifcuerint & ex mendaci fuo cerebro non pauca affuerint. {{smaller-block/e}}<section end="T10" /> {{dhr}} <section begin="T11" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis X|I.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 11.png|left|95px|I]]Nter vicinos Judæis populos non minor Polygamiæ fuit u{{ls}}us, uti de ''Syris'' hi{{ls}}toria Labanis de ''Edomæis'' & ''Cananæis'' hi{{ls}}toria E{{ls}}aui te{{ls}}tatur, nec ob{{ls}}cure probat hi{{ls}}toria Abrahami & Salomonis, ''Ægyptiis'' etiam u{{ls}}itatam Polygamiam, quod & ''Diod. Sic. l. 1. c. 6.'' confirmat dicens quod Ægyptii Sacerdotes duntaxat unicam, reliqui verò pro lubitu & facultatibus ad populi multitudinem excitandam & potentiam acquirendam uxores duxerint plures, adeò ut nullus ne quidem ex {{ls}}erva natus habitus fuerit pro {{ls}}purio, propterea quod pater generis autor, mater verò nutrimentum & locum infanti tantum conferat. ''A{{ls}}{{ls}}yrios'' & ''Babyloniot'' multas etiam admi{{ls}}i{{ls}}{{ls}}e uxores hi{{ls}}toria ''Aha{{ls}}veri'' & ''Bel{{ls}}azaris'' in libro E{{ls}}theræ & Danielis de{{ls}}cripta clare {{ls}}atis demon{{ls}}trat, {{ls}}icut &<noinclude>{{right|pro-}}</noinclude> alx3l1evq17fdimiceg6tx5httyjxqr Pagina:Polygamia Triumphatrix.pdf/85 104 86361 282547 2026-10-02T19:19:50Z Erblanchard57 30712 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'proprium Regum Medorum fui{{ls}}{{ls}}e, mox verò ad privatos etiam relatum, ut minus 7. habere non liceret, ''Sabell. l. 2. c 2.'' docet, qui etiam ''l. 6. c. 6.'' de ''Parthis'' refert, quod ad placitum plures duxerint, nullum verò crimen gravius adulterio cen{{ls}}uerint & ideo fœminis virorum con{{ls}}pectum interdixerint. Similiter ''Per{{ls}}æ'' plures uxores, ut & pellices non pauciores quærendorum liberorum cau{{ls}}a habebant, quando... 282547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|75|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude>proprium Regum Medorum fui{{ls}}{{ls}}e, mox verò ad privatos etiam relatum, ut minus 7. habere non liceret, ''Sabell. l. 2. c 2.'' docet, qui etiam ''l. 6. c. 6.'' de ''Parthis'' refert, quod ad placitum plures duxerint, nullum verò crimen gravius adulterio cen{{ls}}uerint & ideo fœminis virorum con{{ls}}pectum interdixerint. Similiter ''Per{{ls}}æ'' plures uxores, ut & pellices non pauciores quærendorum liberorum cau{{ls}}a habebant, quando quidem Reges in {{grc|πολυτέκνους}} magna beneficia contulerint, uti refert ''Cœl. Rodig. Antiq. l. 18. c. 18.'' & ''Strab. l. 15.'' {{ls}}icut & ''Herod. l. 2.'' narrat, quod Reges Per{{ls}}arum plures habeant quæ per vices in orbem noctes {{ls}}ortiantur Regias. con{{ls}}. & Cic. V. in Verr. De ''Dario'' con{{ls}}tat, quod Rex factus duas Cyri filias ''Ato{{ls}}{{ls}}am,'' quæ Camby{{ls}}i fratri & rur{{ls}}us Smerdi mago nup{{ls}}erat, & ''Arti{{ls}}{{ls}}anam'' virginem, præterea alteram Smerdis filiam, nomine ''Permin,'' & filiam Othonis ''Phœdinam'' duxerit ''Herod. l. 3. Dicæarchus'' narrat ''l. 3. vit. Græc.'' quod ''Darius'' debellatus ab Alexandro 350 pellices in bellis omnibus circumduxerit. {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}Inter vicinos Judais populos Polygamia ufus Quod fupra de Sabæis adduximus, quòd Polygamiam ob multiplicationem fubolis admiferint. Sabæi vero fub fe comprehen- debant Nabathæos, Charanæos, Chaldæos, Affyrios, Syros, Ægyptios & ferè omnis Orientis populos uti Maimonides l. 3. c. 29. dicit banc gentem totum terrarum orbem im- pleviße,& in Comment.in Av. Zar. c. 4.9.7. & More Nevoch. 1. 3. c. 29. ait: Certum eft, Abrahamum Patrem noftrum, fuper quo fit pax, educatum effe in religione Sabao- rum, eorumque facris. Unde & inter ipfos Sabaos feu Charanæos aut Haranæos. Gen. XI. 32. Chaldaicâ idololatriâ relictâ, ad tempus commoratus in Haran, & in Mefopo- tamiâ, ubi etiam Sæbæi erant, qui religio- nem Sethi, Edris (five Enochi) Noachi fequebantur ut Keffus l. 1. de Orig. Muham. afferit, ubi etiam fcribit, quod non ceffa- rint libros Sethi & Edris hareditario jure pof- fidere inter fe invicem. ad Noachi ufque & Abrahami tempora, poftquam Deus excelfus eum contra Nimrodum, fuper quo fit maledi- ctio, juvit. Die autem, qua egreffus eft Abraham ex regione Irack. & proficifci vo luit in Syriam, in terram patrum fuorum, abiit in terram Charan ab Gezira, ibique po- pulum de Sabais invenit, qui libros vetuftos legebant, iisque qua ibi continebantur fidem adhibebant, Dixit autem Abraham: Deus mi, non putabam quemquam effe, extra me & reliquos, qui mecum funt, fideles, qui unum te effe crederent. Et mfpiravit Deus Abrahamo; O Abraham, nunquam terra vacua eft, quin aliqui in ea fubfiftentes pro Deo difputent, &c. Addit porrò Keffus: Po- fteà aperuit Abrahamus ciftam Adami, & ecce in ea libri Adami, codex item Sethi & Edris, nemina etiam omnium prophetarum poft Abrahamum mittendorum. Dixit autem Abraham: utique felices funt lumbi, è qui- bus egredientur ifti omnes. Et infpiravit Deus illi: Tuò Abraham, omnium eorum pater es, illi verò liberi tui. Atque ob. banc caufam Abraham pater prophetarum appellari meruit. Vid. Keflaus ubi multas tricas habet de Abrahami miffione & Apoftolatu ad Sa- bæos. Habebant enim Sabai multas fuperfti- tiones admixtas & confuetudines alias in- confuetas. è quibus maximè notabile, quòd Camelam cum decem femellas peperiffet, nec vehendo adhibere, nec ejus laná vel lacie uti liceret, Cum autem moreretur, ejus caro edebatur. Aut ut Celeberrimus Arabum Lexicographus Ferræus exponit: Camelus, qui diu apud Arabes vixerat, de cujus paftu- ra fi fætus fætum edidißet, illa immunis ha- bebatur à vectura, tonfura, neque prohibeba- tur paflu. vel ut Kamus ait: Camelum effe,<noinclude>{{right|''qui''}}{{smaller-block/e}}</noinclude> ny0salm1plbb2j1v9rkay20zpt05k6r 282548 282547 2026-10-02T19:27:29Z Erblanchard57 30712 282548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|75|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude>proprium Regum Medorum fui{{ls}}{{ls}}e, mox verò ad privatos etiam relatum, ut minus 7. habere non liceret, ''Sabell. l. 2. c 2.'' docet, qui etiam ''l. 6. c. 6.'' de ''Parthis'' refert, quod ad placitum plures duxerint, nullum verò crimen gravius adulterio cen{{ls}}uerint & ideo fœminis virorum con{{ls}}pectum interdixerint. Similiter ''Per{{ls}}æ'' plures uxores, ut & pellices non pauciores quærendorum liberorum cau{{ls}}a habebant, quando quidem Reges in {{grc|πολυτέκνους}} magna beneficia contulerint, uti refert ''{{wl|Q1236729|Cœl. Rodig.}} Antiq. l. 18. c. 18.'' & ''Strab. l. 15.'' {{ls}}icut & ''{{wl|Q26825|Herod.}} l. 2.'' narrat, quod Reges Per{{ls}}arum plures habeant quæ per vices in orbem noctes {{ls}}ortiantur Regias. con{{ls}}. & Cic. V. in Verr. De ''Dario'' con{{ls}}tat, quod Rex factus duas Cyri filias ''{{SIC|Ato{{ls}}{{ls}}am|Artiſtonam}},'' quæ Camby{{ls}}i fratri & rur{{ls}}us Smerdi mago nup{{ls}}erat, & ''Arti{{ls}}{{ls}}anam'' virginem, præterea alteram Smerdis filiam, nomine ''{{SIC|Permin|Parmyn}},'' & filiam {{SIC|Othonis|Otanis}} ''Phœdinam'' duxerit ''Herod. l. 3. Dicæarchus'' narrat ''l. 3. vit. Græc.'' quod ''Darius'' debellatus ab Alexandro 350 pellices in bellis omnibus circumduxerit. {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}Inter vicinos Judais populos Polygamia ufus Quod fupra de Sabæis adduximus, quòd Polygamiam ob multiplicationem fubolis admiferint. Sabæi vero fub fe comprehen- debant Nabathæos, Charanæos, Chaldæos, Affyrios, Syros, Ægyptios & ferè omnis Orientis populos uti Maimonides l. 3. c. 29. dicit banc gentem totum terrarum orbem im- pleviße,& in Comment.in Av. Zar. c. 4.9.7. & More Nevoch. 1. 3. c. 29. ait: Certum eft, Abrahamum Patrem noftrum, fuper quo fit pax, educatum effe in religione Sabao- rum, eorumque facris. Unde & inter ipfos Sabaos feu Charanæos aut Haranæos. Gen. XI. 32. Chaldaicâ idololatriâ relictâ, ad tempus commoratus in Haran, & in Mefopo- tamiâ, ubi etiam Sæbæi erant, qui religio- nem Sethi, Edris (five Enochi) Noachi fequebantur ut Keffus l. 1. de Orig. Muham. afferit, ubi etiam fcribit, quod non ceffa- rint libros Sethi & Edris hareditario jure pof- fidere inter fe invicem. ad Noachi ufque & Abrahami tempora, poftquam Deus excelfus eum contra Nimrodum, fuper quo fit maledi- ctio, juvit. Die autem, qua egreffus eft Abraham ex regione Irack. & proficifci vo luit in Syriam, in terram patrum fuorum, abiit in terram Charan ab Gezira, ibique po- pulum de Sabais invenit, qui libros vetuftos legebant, iisque qua ibi continebantur fidem adhibebant, Dixit autem Abraham: Deus mi, non putabam quemquam effe, extra me & reliquos, qui mecum funt, fideles, qui unum te effe crederent. Et mfpiravit Deus Abrahamo; O Abraham, nunquam terra vacua eft, quin aliqui in ea fubfiftentes pro Deo difputent, &c. Addit porrò Keffus: Po- fteà aperuit Abrahamus ciftam Adami, & ecce in ea libri Adami, codex item Sethi & Edris, nemina etiam omnium prophetarum poft Abrahamum mittendorum. Dixit autem Abraham: utique felices funt lumbi, è qui- bus egredientur ifti omnes. Et infpiravit Deus illi: Tuò Abraham, omnium eorum pater es, illi verò liberi tui. Atque ob. banc caufam Abraham pater prophetarum appellari meruit. Vid. Keflaus ubi multas tricas habet de Abrahami miffione & Apoftolatu ad Sa- bæos. Habebant enim Sabai multas fuperfti- tiones admixtas & confuetudines alias in- confuetas. è quibus maximè notabile, quòd Camelam cum decem femellas peperiffet, nec vehendo adhibere, nec ejus laná vel lacie uti liceret, Cum autem moreretur, ejus caro edebatur. Aut ut Celeberrimus Arabum Lexicographus Ferræus exponit: Camelus, qui diu apud Arabes vixerat, de cujus paftu- ra fi fætus fætum edidißet, illa immunis ha- bebatur à vectura, tonfura, neque prohibeba- tur paflu. vel ut Kamus ait: Camelum effe,<noinclude>{{right|''qui''}}{{smaller-block/e}}</noinclude> 009vsivrv5ivibp5pqkp2anci6g8akm Pagina:Polygamia Triumphatrix.pdf/87 104 86362 282549 2026-10-02T19:53:29Z Erblanchard57 30712 /* Emendata */ 282549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|77|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude><section begin="T12" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis XI|I.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 12.png|left|95px|P]]''Hilippus'' Macedo præter ''Audatam'' Illyricam, ex quâ Cynam filiam {{ls}}u{{ls}}cepit, duxit etiam ''Philam,'' & cum The{{ls}}{{ls}}alos {{ls}}ibi conciliare vellet ex duabus The{{ls}}{{ls}}alonicen{{ls}}ibus mulieribus ''Nice{{ls}}ipoli Pheræa'' & ''Philinnâ Lari{{ls}}{{ls}}æâ'' The{{ls}}{{ls}}alonicam & Aridæum nactus e{{ls}}t. Sicuti & Molo{{ls}}{{ls}}orum Imperium adeptus e{{ls}}t, cum ''Olympiadem'' in matrimonium cepi{{ls}}{{ls}}et, ex quâ Alexandrum habuit & Cleopatram. Cum Thracem etiam duxi{{ls}}{{ls}}et, Thraciæ Rex ad eam filiam {{ls}}uam ''Medam'' adduxit & dona quamplura Olympiadi (''ceu primariæ uxori'') attulit. Supra omnes ferè ''Cleopatram'' Hippo{{ls}}trati {{ls}}ororem Attali neptem ad Olympiadem (ceu gubernatricem reliquarum {{ls}}ecundarum uxorum) deduxit & per totum vitæ {{ls}}uæ {{ls}}pacium retinuit. Unde aliquando Attalus dixit: ''ex i{{ls}}tis nuptiis & legitimi & nothi Reges na{{ls}}centur,'' quod audiens Alexander Attalum calice percu{{ls}}{{ls}}it & poculum, quod in manibus habebat Attalus, iterum {{ls}}en{{ls}}it. uti ''Athen.'' refert ''l. 13. Dipno{{ls}}. c. 2.'' cumque Philippus audiret, multos {{ls}}uccen{{ls}}ere {{ls}}ibi, quod {{ls}}obolem ex multis quæreret, dixit ad Alexandrum. ''Cum multos de regno habeas æmulos, bonum te & fortem præ{{ls}}ta, ne mei cau{{ls}}a {{ls}}ed tua ip{{ls}}ius regnum con{{ls}}equaris,'' ut ''Plut. in Apopth.'' memorat. Nec minus in vicinis Græcorum provinciis Polygamia vigebat. ''Ægæus'' Athenien{{ls}}ium Rex Opletis filiam & unam filiarum Chalcedontis duxit. & cum multis prætereà in matrimonio conjungebatur. Pithæi po{{ls}}teà Æthram a{{ls}}{{ls}}um{{ls}}it, po{{ls}}t hanc etiam Medeam. ''The{{ls}}eus'' Ægæi filius rapuit Helenam, mox Ariadnam. uti ''I{{ls}}ter Rer. Att. l. 14.'' uxores The{{ls}}ei numerat, & alias earum, inquit, ex amore illi adhæ{{ls}}i{{ls}}{{ls}}e, alias ex furto, alias ex legitimis nuptiis. Ex rapinâ Helenam, Ariadnam, Hypolitam Cercionis Cinidisque filias, legitimè verò Ajacis matrem Melibæam. He{{ls}}iodus addit Hippen & Æglam, Pherecides Pherebæam etiam ad{{ls}}cribit. Ante Helenam Anaxo rapuit ex Trojâ. Po{{ls}}t Hippolytam habuit & Phædram. ''Athen. l. 13. c. 2.'' Et hanc Polygamiam etiam plebejis conce{{ls}}{{ls}}am memorat ''Suidas v.'' {{grc|λειπανὸρεῖν}} dum ait, quod populo ob paucitatem civium permi{{ls}}{{ls}}um unam civem, & cæteras peregrinas in uxores admittere. Ip{{ls}}e ''Socrates,'' Sapienti{{ls}}{{ls}}imus Græcorum, duas uxores, Xantippen, moro{{ls}}am illam & rixo{{ls}}am, & Myrtonem Ari{{ls}}tidis, non ju{{ls}}ti quidem illius, {{ls}}ed tertii ab illo neptem in unâ domo, ut ''Laert.'' & ''Athen.'' in vitâ ip{{ls}}ius te{{ls}}tantur, quod quidem alias Lycurgi lege, ''qua binas uxores unas ædes incolere, atque in eadem domo habitare non permi{{ls}}it,'' ceu ''Alex. ab Alex. Gen. Dier. l. 1. c. 24.'' te{{ls}}tatur, habuit. Unde Alcibiadi admiranti quod<noinclude>{{right|binas}}</noinclude> oulj8b08ehrg0hl7glrin64g50okkwv 282552 282549 2026-10-02T23:49:56Z Erblanchard57 30712 282552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|77|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude><section begin="T12" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis XI|I.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 12.png|left|95px|P]]''Hilippus'' Macedo præter ''Audatam'' Illyricam, ex quâ Cynam filiam {{ls}}u{{ls}}cepit, duxit etiam ''Philam,'' & cum The{{ls}}{{ls}}alos {{ls}}ibi conciliare vellet ex duabus The{{ls}}{{ls}}alonicen{{ls}}ibus mulieribus ''Nice{{ls}}ipoli Pheræa'' & ''Philinnâ Lari{{ls}}{{ls}}æâ'' The{{ls}}{{ls}}alonicam & Aridæum nactus e{{ls}}t. Sicuti & Molo{{ls}}{{ls}}orum Imperium adeptus e{{ls}}t, cum ''Olympiadem'' in matrimonium cepi{{ls}}{{ls}}et, ex quâ Alexandrum habuit & Cleopatram. Cum Thracem etiam duxi{{ls}}{{ls}}et, Thraciæ Rex ad eam filiam {{ls}}uam ''Medam'' adduxit & dona quamplura Olympiadi (''ceu primariæ uxori'') attulit. Supra omnes ferè ''Cleopatram'' Hippo{{ls}}trati {{ls}}ororem Attali neptem ad Olympiadem (ceu gubernatricem reliquarum {{ls}}ecundarum uxorum) deduxit & per totum vitæ {{ls}}uæ {{ls}}pacium retinuit. Unde aliquando Attalus dixit: ''ex i{{ls}}tis nuptiis & legitimi & nothi Reges na{{ls}}centur,'' quod audiens Alexander Attalum calice percu{{ls}}{{ls}}it & poculum, quod in manibus habebat Attalus, iterum {{ls}}en{{ls}}it. uti ''Athen.'' refert ''l. 13. Dipno{{ls}}. c. 2.'' cumque Philippus audiret, multos {{ls}}uccen{{ls}}ere {{ls}}ibi, quod {{ls}}obolem ex multis quæreret, dixit ad Alexandrum. ''Cum multos de regno habeas æmulos, bonum te & fortem præ{{ls}}ta, ne mei cau{{ls}}a {{ls}}ed tua ip{{ls}}ius regnum con{{ls}}equaris,'' ut ''Plut. in Apopth.'' memorat. Nec minus in vicinis Græcorum provinciis Polygamia vigebat. ''Ægæus'' Athenien{{ls}}ium Rex Opletis filiam & unam filiarum {{SIC|Chalcedontis|Chalcodontis}} duxit. & cum multis prætereà in matrimonio conjungebatur. {{wl|Q750580|Pithæi}} po{{ls}}teà Æthram a{{ls}}{{ls}}um{{ls}}it, po{{ls}}t hanc etiam Medeam. ''The{{ls}}eus'' Ægæi filius rapuit Helenam, mox Ariadnam. uti ''I{{ls}}ter Rer. Att. l. 14.'' uxores The{{ls}}ei numerat, & alias earum, inquit, ex amore illi adhæ{{ls}}i{{ls}}{{ls}}e, alias ex furto, alias ex legitimis nuptiis. Ex rapinâ Helenam, Ariadnam, Hypolitam Cercionis {{wl|Q1132772|Cinidisque}} filias, legitimè verò Ajacis matrem Melibæam. He{{ls}}iodus addit Hippen & Æglam, Pherecides Pherebæam etiam ad{{ls}}cribit. Ante Helenam Anaxo rapuit ex Trojâ. Po{{ls}}t Hippolytam habuit & Phædram. ''Athen. l. 13. c. 2.'' Et hanc Polygamiam etiam plebejis conce{{ls}}{{ls}}am memorat ''Suidas v.'' {{grc|λειπανδρεῖν}} dum ait, quod populo ob paucitatem civium permi{{ls}}{{ls}}um unam civem, & cæteras peregrinas in uxores admittere. Ip{{ls}}e ''Socrates,'' Sapienti{{ls}}{{ls}}imus Græcorum, duas uxores, Xantippen, moro{{ls}}am illam & rixo{{ls}}am, & Myrtonem Ari{{ls}}tidis, non ju{{ls}}ti quidem illius, {{ls}}ed tertii ab illo neptem in unâ domo, ut ''Laert.'' & ''Athen.'' in vitâ ip{{ls}}ius te{{ls}}tantur, quod quidem alias Lycurgi lege, ''qua binas uxores unas ædes incolere, atque in eadem domo habitare non permi{{ls}}it,'' ceu ''Alex. ab Alex. Gen. Dier. l. 1. c. 24.'' te{{ls}}tatur, habuit. Unde Alcibiadi admiranti quod<noinclude>{{right|binas}}</noinclude> c9hgb372vylkcq4ii23tj6s0ct67oa5 Pagina:Polygamia Triumphatrix.pdf/88 104 86363 282550 2026-10-02T20:19:55Z Erblanchard57 30712 /* Emendata */ 282550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|78|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude>binas mulieres invicem altercantes in {{ls}}uis ædibus aleret re{{ls}}pondit: ''hæ me domi docent tolerantiam, qua in publico utendum.'' Uti refert ''Athen. l. 13. c. 1. Euripides'' etiam Poeta famo{{ls}}i{{ls}}{{ls}}imus duas uxores Cherinam Mne{{ls}}ilochi filiam & Melito {{ls}}ibi appropriavit, uti ''Athen. Laert. Gell. l. 15. c. 20.'' & ''Gyrald. Hi{{ls}}t. Poet.'' perhibent. Et {{ls}}icuti Græcarum culti{{ls}}{{ls}}ima Re{{ls}}publica Athenien{{ls}}is Academia celeberrima in{{ls}}ignis non abhorruit à Polygamia, ita non potuerunt non reliquæ in eandem de{{ls}}cendere {{ls}}ententiam, & quanquam Spartanorum Legi{{ls}}lator ''Lycurgus,'' uti {{ls}}upra dictum, {{ls}}apienti{{ls}}{{ls}}imè caverit, ne duæ uxores unas ædes ad contentiones & rixas inevitabiles fugiendas, incolerent, Polygamiæ tamen nuntium remittere religioni {{ls}}ibi duxerunt. ''Ari{{ls}}ton'' Rex Spartanorum in exemplum {{ls}}uorum {{ls}}ubditorum tres habuit uxores, ut ''Herodotus lib. 6.'' te{{ls}}tatur. ''Anaxandrides'' itidem Spartanorum Rex pariter habuit duas, primò {{ls}}ororis filiam, quæ cum {{ls}}terilis e{{ls}}{{ls}}et, ne genus Euri{{ls}}thæi periret, Ephororum impul{{ls}}u Perinetaden Demarneni filiam, ex qua Cleomenem {{ls}}ucce{{ls}}{{ls}}orem {{ls}}u{{ls}}cepit, adjunxit. ceu ''Herod.'' retulit ''lib. 5.'' Ita ''Ja{{ls}}on'' Medeæ {{ls}}ene{{ls}}centi {{ls}}uperinduxit Glaucam Corinthiam. ''Diod. Sic. l. 4. c. 3.'' Nec hic prætereundus e{{ls}}t famo{{ls}}i{{ls}}{{ls}}imus in Græcis autoribus ''Hercules,'' qui duxerat ''Meliten'' Ægæi Fluvii filiam, ex qua Hillum {{ls}}u{{ls}}cepit, deinde ob ''Jolen'' {{ls}}ibi promi{{ls}}{{ls}}am, {{ls}}ed po{{ls}}t denegatam, ut ait Menecrates, totam Oechaliam, Eurytho patre in Eubæam fugiente debellavit. Placuit ip{{ls}}i & ''Euge,'' quam Alæus pater cum filio Telepho in urna in mare mer{{ls}}it. {{ls}}ed Palladis providentia {{ls}}ervatam cum urna ad o{{ls}}tia Cayci evadentem & à Teuthrante exceptam filio Hyllo dein conce{{ls}}{{ls}}it. Omphales etiam Lydorum Regis filiæ amore captus inter pedi{{ls}}{{ls}}equas fœmineo habitu {{ls}}edentariam artem exercuit, uti Ovid. te{{ls}}tatur Dejan. Po{{ls}}tea ''Dejaniram'' Oenei Ætoliæ Regis Acheloo de{{ls}}pon{{ls}}atam cum Acheloo colluctatus accepit, ut ''Nat. Com. Myth. 7. c. 7.'' tradit, multas præterea mulieres {{ls}}eor{{ls}}im habere {{ls}}olebat, unde liberorum ip{{ls}}i multitudo. 50. præterea filias The{{ls}}tii (qui dubio procul etiam Polygamus) vitiavit, ut ex Herodoto refert. ''Athen. l. 23. c. 2. Plutarch. Dion'' & ''Ælian var. 13.'' narrat de Dyony{{ls}}io {{ls}}eniore Syracu{{ls}}anorum Tyranno quod præter Hermocratis Syracu{{ls}}ani filiam ob contumelias in Tyrannum à populo conjectas {{ls}}ibi ip{{ls}}i manus injicientem duas in{{ls}}uper ex Locris Doriden & indigenam Ari{{ls}}tomachen Hypporini Syracu{{ls}}ani principis, qui primum Diony{{ls}}ii exercitum gubernantis collega fuit, filiam & ambas quidem uno die (''exemplum forte {{ls}}ine exemplo'') de{{ls}}pon{{ls}}arit, ita ut nec {{ls}}ciri potuerit, cum quâ prius concubuerit, {{ls}}iquidem utrique parem benevolentiam & honorem exhibuit, & licet plebs Syracu{{ls}}ana uxorem civem præferri mallet, peregrina tamen maximum {{ls}}tirpis Filium Diony{{ls}}ium juniorem enixa e{{ls}}t. Sic<noinclude>{{right|''Deme-''}}</noinclude> fjj2y20pkg9g4bc0zr9wvqk2n1v1f62 282553 282550 2026-10-02T23:55:49Z Erblanchard57 30712 282553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|78|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude>binas mulieres invicem altercantes in {{ls}}uis ædibus aleret re{{ls}}pondit: ''hæ me domi docent tolerantiam, qua in publico utendum.'' Uti refert ''Athen. l. 13. c. 1. {{wl|Q48305|Euripides}}'' etiam Poeta famo{{ls}}i{{ls}}{{ls}}imus duas uxores Cherinam Mne{{ls}}ilochi filiam & Melito {{ls}}ibi appropriavit, uti ''Athen. Laert. Gell. l. 15. c. 20.'' & ''Gyrald. Hi{{ls}}t. Poet.'' perhibent. Et {{ls}}icuti Græcarum culti{{ls}}{{ls}}ima Re{{ls}}publica Athenien{{ls}}is Academia celeberrima in{{ls}}ignis non abhorruit à Polygamia, ita non potuerunt non reliquæ in eandem de{{ls}}cendere {{ls}}ententiam, & quanquam Spartanorum Legi{{ls}}lator ''Lycurgus,'' uti {{ls}}upra dictum, {{ls}}apienti{{ls}}{{ls}}imè caverit, ne duæ uxores unas ædes ad contentiones & rixas inevitabiles fugiendas, incolerent, Polygamiæ tamen nuntium remittere religioni {{ls}}ibi duxerunt. ''Ari{{ls}}ton'' Rex Spartanorum in exemplum {{ls}}uorum {{ls}}ubditorum tres habuit uxores, ut ''Herodotus lib. 6.'' te{{ls}}tatur. ''Anaxandrides'' itidem Spartanorum Rex pariter habuit duas, primò {{ls}}ororis filiam, quæ cum {{ls}}terilis e{{ls}}{{ls}}et, ne genus {{wl|Q960237|Euri{{ls}}thæi}} periret, Ephororum impul{{ls}}u Perinetaden Demarneni filiam, ex qua Cleomenem {{ls}}ucce{{ls}}{{ls}}orem {{ls}}u{{ls}}cepit, adjunxit. ceu ''Herod.'' retulit ''lib. 5.'' Ita ''Ja{{ls}}on'' Medeæ {{ls}}ene{{ls}}centi {{ls}}uperinduxit Glaucam Corinthiam. ''Diod. Sic. l. 4. c. 3.'' Nec hic prætereundus e{{ls}}t famo{{ls}}i{{ls}}{{ls}}imus in Græcis autoribus ''Hercules,'' qui duxerat ''Meliten'' Ægæi Fluvii filiam, ex qua Hillum {{ls}}u{{ls}}cepit, deinde ob ''Jolen'' {{ls}}ibi promi{{ls}}{{ls}}am, {{ls}}ed po{{ls}}t denegatam, ut ait Menecrates, totam Oechaliam, Eurytho patre in Eubæam fugiente debellavit. Placuit ip{{ls}}i & ''Euge,'' quam Alæus pater cum filio Telepho in urna in mare mer{{ls}}it. {{ls}}ed Palladis providentia {{ls}}ervatam cum urna ad o{{ls}}tia Cayci evadentem & à Teuthrante exceptam filio Hyllo dein conce{{ls}}{{ls}}it. Omphales etiam Lydorum Regis filiæ amore captus inter pedi{{ls}}{{ls}}equas fœmineo habitu {{ls}}edentariam artem exercuit, uti Ovid. te{{ls}}tatur Dejan. Po{{ls}}tea ''Dejaniram'' Oenei Ætoliæ Regis Acheloo de{{ls}}pon{{ls}}atam cum Acheloo colluctatus accepit, ut ''Nat. Com. Myth. 7. c. 7.'' tradit, multas præterea mulieres {{ls}}eor{{ls}}im habere {{ls}}olebat, unde liberorum ip{{ls}}i multitudo. 50. præterea filias The{{ls}}tii (qui dubio procul etiam Polygamus) vitiavit, ut ex Herodoto refert. ''Athen. l. 23. c. 2. Plutarch. Dion'' & ''Ælian var. 13.'' narrat de Dyony{{ls}}io {{ls}}eniore Syracu{{ls}}anorum Tyranno quod præter Hermocratis Syracu{{ls}}ani filiam ob contumelias in Tyrannum à populo conjectas {{ls}}ibi ip{{ls}}i manus injicientem duas in{{ls}}uper ex Locris Doriden & indigenam Ari{{ls}}tomachen Hypporini Syracu{{ls}}ani principis, qui primum Diony{{ls}}ii exercitum gubernantis collega fuit, filiam & ambas quidem uno die (''exemplum forte {{ls}}ine exemplo'') de{{ls}}pon{{ls}}arit, ita ut nec {{ls}}ciri potuerit, cum quâ prius concubuerit, {{ls}}iquidem utrique parem benevolentiam & honorem exhibuit, & licet plebs Syracu{{ls}}ana uxorem civem præferri mallet, peregrina tamen maximum {{ls}}tirpis Filium Diony{{ls}}ium juniorem enixa e{{ls}}t. Sic<noinclude>{{right|''Deme-''}}</noinclude> amhfdqmrt7no8ye4wehlkplwgmfs6ke Pagina:Polygamia Triumphatrix.pdf/89 104 86364 282551 2026-10-02T20:26:46Z Erblanchard57 30712 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '''Demetrius'' Antigoni præter Euridicen viduam veteris Miltiadis proneptem inter multas alias Philam Antipatri Macedonis filiam & Cateri, in{{ls}}ignis illius Alexandri amici viduam in maximo honore habuit, & deinde Lamiam {{ls}}u{{ls}}ceptâ in Peloponne{{ls}}um expeditione, Deidamam & Pyrrhi Epyrotharum Regis {{ls}}ororem & Ptolemaiden Philæ {{ls}}ororem duxit, ut ''Plut. in Demetr.'' Nec minus ''Pyrrhus'' negotiorum & potentiæ cau{{ls}}a ab... 282551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|79|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude>''Demetrius'' Antigoni præter Euridicen viduam veteris Miltiadis proneptem inter multas alias Philam Antipatri Macedonis filiam & Cateri, in{{ls}}ignis illius Alexandri amici viduam in maximo honore habuit, & deinde Lamiam {{ls}}u{{ls}}ceptâ in Peloponne{{ls}}um expeditione, Deidamam & Pyrrhi Epyrotharum Regis {{ls}}ororem & Ptolemaiden Philæ {{ls}}ororem duxit, ut ''Plut. in Demetr.'' Nec minus ''Pyrrhus'' negotiorum & potentiæ cau{{ls}}a ab Antigones Philippi & Berenices filiæ morte plures {{ls}}ibi a{{ls}}ci{{ls}}cebat uxores, Autoleontis Regis Pœonum filiam, prætereà Bircenam Bardillis Illyrici & Lana{{ls}}{{ls}}am Agathoclis Syracu{{ls}}arum filias {{ls}}ibi conciliavit ''Plut. in Pyrrh.'' {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}1. Alexander Quod hic Monarcha etiam (avahárridas es tuyau plures habuerit uxores, ex Curtio aliisque cornutus fingi à ftatuariis vid. Clem. conftat. Nemo verò nobis vitio vertet, Alex.in ngelarax. IlluftriffimusScaliger lib. quod Magnates Reges, Principes plerunque de Emend. temp. fcribit: Notum eft quomodo adducamus, fiquidem hiftorici potiffimum ille Rex credi voluerit Ammonis filius, rationem habent Regum, non rufticorum poftquam ille pedem extulit ex oraculo Ammo- aut plebejorum, quia hi ad exemplum Prin- nis. Ex eo tempore Cyrenai, qui Jovem cipum fe componunt; Alexander verò fuit cornutum in Numifmatis fuis fculpebant, terror mundi & Maximus Monarcha, cujus ceperunt pro Jove Alexandrum cornatum & fcriptura facra in Daniele VIII. 5. me- fculpere. Elmacinus in hiftoriâ fuâ Arabicâ minit, cum eum hirco caprarum,animali fcili- p. 146. dicit: Alexander filius Philippi, cet cornuto comparet, unde Sebiekard. in Toarich Perf. p. 73. eum dixigator feu cor- nutum dictum vult. Giggaus verò in Thef. Arab. dicit, quod Arabes de ipfo fabulati, quòd duobus cornibus præditus, quòd duas coxas habuerit, quod ad vitam fit revocatus. Iacobus vero Chriftmannus Not. ad Alphar- gamam. f. 56. inde vocatum bicornem, quòd utrumque cornu mundi Orientale fcil. & occi- duum fubegerit. Conftant. L'Empereur Not. in Jacek. Dan. 8. 5. Nota fatis eft fabula, inquit, Alexandrum M. à Jove Ammonio genitum fuiffe, qui fub fpecie ferpentis rem habuerit cum Olympade. vid. Plut. in vit. Alex. p. 1248. Sed ut refert Gell. Noct. Att. 1. 13. c. 4. feftiviffimè hoc rifit ipfa Olym- pias: Nam cum ille ad matrem ita fcripfif- fet, Rex Alex. Iovis Ammonis filius, Olym- piadi matri falutem dicit, Olympias & in hanc fententiam refcripfit, Amabo, inquit, mi fili neque deferas me, neque criminere ad- verfus Junonem, malum mihi prorfum illa magnum dabit , cum tu me literis pellicem alli effe confiteris: igitur etiam quemadmo- dum Hammon arietis fpeciem fupernè re- ferebat, fic Alexander voluit xigas Pig Gracus Macedo, alias vocatur Dulkarnain. Cur vero Dulcarnain dicatur diẞentiunt bo- mines. Alii volunt fic nominari, quod in capite fuo haberet tumorem eminentem, quem abdiderit ille & abfconderit ab hominibus. Alii vero ajunt, eum Dulkarnain nuncupari, quod, occuparit cornua folis ab oriente ejus ad occidentem. Beidavi ad verba Alkorani Dilkarnain p. 512. Intelligit Alexandrum Romanum Regem Perfarum Romanorum, aut Orientis & Occidentis. Vocatur autem bicornis, vel quia circumivit cornua orbis, orientem occidentem. Aut quia duo ba- buit cornua, i. e. duos cirros: aut quod co- rona ejus fuerit bicornis: Fiert etiam poteft ut hoc habeat cognomen à fortitudine fuâ. Keffæus in vitis Patrum p. 135. Fuit ut fe- cundum quietem ita appropinquaret foli ut arriperet cornu ejus ad Orientem occiden- tem. Cumque hac vifionem populo fuo narra- ret, appellarunt eum Dulkarnain, propterea quod cornua folis manu apprehenderit verfus orientem & occidentem. Tanta fcil. eft di- verfitas interpretationum vocis Dulkarnain Alexandrini nominis, ut quo quis fe vertat, ferè nefciat. Vicinis Græcorum provinciis<noinclude>{{right|Ce-}}{{smaller-block/e}}</noinclude> mp8qwnw9ux6xdvljd3k8x0elyf6a6gw 282554 282551 2026-10-02T23:58:08Z Erblanchard57 30712 282554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|79|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude>''Demetrius'' Antigoni præter Euridicen viduam veteris Miltiadis proneptem inter multas alias Philam Antipatri Macedonis filiam & Cateri, in{{ls}}ignis illius Alexandri amici viduam in maximo honore habuit, & deinde Lamiam {{ls}}u{{ls}}ceptâ in Peloponne{{ls}}um expeditione, Deidamam & Pyrrhi Epyrotharum Regis {{ls}}ororem & Ptolemaiden Philæ {{ls}}ororem duxit, ut ''Plut. in Demetr.'' Nec minus ''Pyrrhus'' negotiorum & potentiæ cau{{ls}}a ab Antigones Philippi & Berenices filiæ morte plures {{ls}}ibi a{{ls}}ci{{ls}}cebat uxores, Autoleontis Regis Pœonum filiam, prætereà Bircenam Bardillis Illyrici & Lana{{ls}}{{ls}}am Agathoclis Syracu{{ls}}arum filias {{ls}}ibi conciliavit ''Plut. in Pyrrh.'' {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}1. Alexander Quod hic Monarcha etiam plures habuerit uxores, ex Curtio aliisque conftat. Nemo verò nobis vitio vertet, quod Magnates Reges, Principes plerunque adducamus, fiquidem hiftorici potiffimum rationem habent Regum, non rufticorum aut plebejorum, quia hi ad exemplum Prin- cipum fe componunt; Alexander verò fuit terror mundi & Maximus Monarcha, cujus & fcriptura facra in Daniele VIII. 5. me- minit, cum eum hirco caprarum,animali fcili- cet cornuto comparet, unde Sebiekard. in Toarich Perf. p. 73. eum dixigator feu cor- nutum dictum vult. Giggaus verò in Thef. Arab. dicit, quod Arabes de ipfo fabulati, quòd duobus cornibus præditus, quòd duas coxas habuerit, quod ad vitam fit revocatus. Iacobus vero Chriftmannus Not. ad Alphar- gamam. f. 56. inde vocatum bicornem, quòd utrumque cornu mundi Orientale fcil. & occi- duum fubegerit. Conftant. L'Empereur Not. in Jacek. Dan. 8. 5. Nota fatis eft fabula, inquit, Alexandrum M. à Jove Ammonio genitum fuiffe, qui fub fpecie ferpentis rem habuerit cum Olympade. vid. Plut. in vit. Alex. p. 1248. Sed ut refert Gell. Noct. Att. 1. 13. c. 4. feftiviffimè hoc rifit ipfa Olym- pias: Nam cum ille ad matrem ita fcripfif- fet, Rex Alex. Iovis Ammonis filius, Olym- piadi matri falutem dicit, Olympias & in hanc fententiam refcripfit, Amabo, inquit, mi fili neque deferas me, neque criminere ad- verfus Junonem, malum mihi prorfum illa magnum dabit, cum tu me literis pellicem alli effe confiteris: igitur etiam quemadmo- dum Hammon arietis fpeciem fupernè re- ferebat, fic Alexander voluit xigas Pig (avahárridas es tuyau cornutus fingi à ftatuariis vid. Clem. Alex.in ngelarax. IlluftriffimusScaliger lib. de Emend. temp. fcribit: Notum eft quomodo ille Rex credi voluerit Ammonis filius, poftquam ille pedem extulit ex oraculo Ammo- nis. Ex eo tempore Cyrenai, qui Jovem cornutum in Numifmatis fuis fculpebant, ceperunt pro Jove Alexandrum cornatum fculpere. Elmacinus in hiftoriâ fuâ Arabicâ p. 146. dicit: Alexander filius Philippi, Gracus Macedo, alias vocatur Dulkarnain. Cur vero Dulcarnain dicatur diẞentiunt bo- mines. Alii volunt fic nominari, quod in capite fuo haberet tumorem eminentem, quem abdiderit ille & abfconderit ab hominibus. Alii vero ajunt, eum Dulkarnain nuncupari, quod, occuparit cornua folis ab oriente ejus ad occidentem. Beidavi ad verba Alkorani Dilkarnain p. 512. Intelligit Alexandrum Romanum Regem Perfarum Romanorum, aut Orientis & Occidentis. Vocatur autem bicornis, vel quia circumivit cornua orbis, orientem occidentem. Aut quia duo ba- buit cornua, i. e. duos cirros: aut quod co- rona ejus fuerit bicornis: Fiert etiam poteft ut hoc habeat cognomen à fortitudine fuâ. Keffæus in vitis Patrum p. 135. Fuit ut fe- cundum quietem ita appropinquaret foli ut arriperet cornu ejus ad Orientem occiden- tem. Cumque hac vifionem populo fuo narra- ret, appellarunt eum Dulkarnain, propterea quod cornua folis manu apprehenderit verfus orientem & occidentem. Tanta fcil. eft di- verfitas interpretationum vocis Dulkarnain Alexandrini nominis, ut quo quis fe vertat, ferè nefciat. Vicinis Græcorum provinciis<noinclude>{{right|Ce-}}{{smaller-block/e}}</noinclude> 1asoq0xg9il25uqttxar2720hdezsy8 Pagina:Polygamia Triumphatrix.pdf/92 104 86365 282555 2026-10-03T00:02:37Z Erblanchard57 30712 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens '<section begin="T13" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis XII|I.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 13.png|left|95px|A]]Pud ''Romanos'' diu ignorata aut potius non u{{ls}}urpata fuit Polygamia, non quod natura ip{{ls}}orum (quod planè e{{ls}}{{ls}}et contra naturam) abhorreret, {{ls}}ed quod in defectu nationis muliebris illà frui non poffent. Roma enim cum in principio nil aliud effet,... 282555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|82|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude><section begin="T13" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis XII|I.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 13.png|left|95px|A]]Pud ''Romanos'' diu ignorata aut potius non u{{ls}}urpata fuit Polygamia, non quod natura ip{{ls}}orum (quod planè e{{ls}}{{ls}}et contra naturam) abhorreret, {{ls}}ed quod in defectu nationis muliebris illà frui non poffent. Roma enim cum in principio nil aliud effet, quàm Afylum omnium nebulonum & colluvies hominum immorigero- rum & peffimorum, uxores vel deferentium vel nunquam hactenus ha- bentium factum eft ut tanta penuria fuerit foeminarum, ut excogitato inopinato ftratagemate Sabinorum puellas allexerint & raptu inaudito quilibet unam, neceffitate, quæ non habet legem, ita compellente, fibi vindicarit, & ut parentibus fatisfacerent, magnos honores & privi- legia foeminis contulerint. Quæ res tàm profundas in animis Romano- rum egit radices, ut locus ferè nullus Polygamia, ceu ex hiftoria Papyri pratextati notisfimâ apparet fuerit relictus, ut potius foeminas ad fummum faftigium extulerit, & multis beneficiis mediantibus Imperatoribus uxo- riis, præfertim Juftiniano in præjudicium virorum affecerit. Quod cum innumera damna Reipublicæ non tantum, fed & Chriftia- nitati, attulerit, Pontifices Romani remedium adhibituri conjugium ef's Ti delapfi de throno deturbare, coelibatui poftponere & ipfis Sa- cerdotibus interdicere voluerunt. Sed multò rectius Pontifex Maximus &Imperator Primus Iulius Cafar hoc intellexit, dum fuperbia mulierum probè perfpectâ legem ut Suet, in vit. refert, tulit, ut liberorum quærendo- rum caufa quot vellet quifque uxores ducere, facultas foret. Primus ergò Ro- manorum Antonius duas uxores eodem tempore habuit Octaviam & Cle- opatram Reginam Ægypti, quam pofteriorem cum libidinis tantum caufa, non libero um quærendorum, duxiffet, contra leges patrias duxiffe dictus eft, uti hoc memoriæ prodidit Plut. in vit. Quamquam verò plures legitimas uxores ducendi confuetudo tùm demum eceperit, concubiniam ta- men legitimæ fuperinducere Romæ jamdum licebat ut plu- ribus contra multorum opinionem probat Hotomannus & Cicero ipfe hoc docere videtur de Orat, ubi Craffus de eo loquens, qui duas habebat eodem tempore uxores, Roma unam, in Hifpania alteram; pofteriorem dicit faltem in concubine locum habendam fuiffe, fi judicaretur divortium cum priore factum non effe novis nuptiis, fed faciendum fuiffe verbis folemnibus & certa formula. Hic verò ante omnia fciri debet concubinatum jure Roma- no & poftea civili non effe fpeciem matrimonii, nec concubinas haberi pro veris uxoribus, quia nec individuam vitæ focietatem, nec in<noinclude>{{right|liam}}</noinclude> 3tifmtcict1uwaj8sznvzhr3mqfdls6 282567 282555 2026-10-03T02:41:38Z Erblanchard57 30712 /* Emendata */ 282567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|82|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude><section begin="T13" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis XII|I.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 13.png|left|95px|A]]Pud ''Romanos'' diu ignorata aut potius non u{{ls}}urpata fuit Polygamia, non quod natura ip{{ls}}orum (quod planè e{{ls}}{{ls}}et contra naturam) abhorreret, {{ls}}ed quod in defectu nationis muliebris illà frui non po{{ls}}{{ls}}ent. Roma enim cum in principio nil aliud e{{ls}}{{ls}}et, quàm A{{ls}}ylum omnium nebulonum & colluvies hominum immorigerorum & pe{{ls}}{{ls}}imorum, uxores vel de{{ls}}erentium vel nunquam hactenus habentium factum e{{ls}}t ut tanta penuria fuerit fœminarum, ut excogitato inopinato {{ls}}tratagemate Sabinorum puellas allexerint & raptu inaudito quilibet unam, nece{{ls}}{{ls}}itate, quæ non habet legem, ita compellente, {{ls}}ibi vindicarit, & ut parentibus {{ls}}atisfacerent, magnos honores & privilegia fœminis contulerint. Quæ res tàm profundas in animis Romanorum egit radices, ut locus ferè nullus Polygamiæ, ceu ex hi{{ls}}toria ''Papyrii prætextati'' notis{{ls}}imâ apparet fuerit relictus, ut potius fœminas ad {{ls}}ummum fa{{ls}}tigium extulerit, & multis beneficiis mediantibus Imperatoribus uxoriis, præ{{ls}}ertim Ju{{ls}}tiniano în præjudicium virorum affecerit. {{nop}} Quod cum innumera damna Reipublicæ non tantum, {{ls}}ed & Chri{{ls}}tianitati, attulerit, Pontifices Romani remedium adhibituri conjugium {{grc|}} delap{{ls}}i de throno deturbare, cœlibatui po{{ls}}tponere & ip{{ls}}is Sacerdotibus interdicere voluerunt. Sed multò rectius Pontifex Maximus & Imperator Primus ''Iulius Cæ{{ls}}ar'' hoc intellexit, dum {{ls}}uperbia mulierum probè per{{ls}}pectâ legem ut Suet, in vit. refert, tulit, ut ''liberorum quærendorum cau{{ls}}a quot vellet qui{{ls}}que uxores ducere, {{ls}}acultas foret.'' Primus ergò Romanorum ''Antonius'' duas uxores eodem tempore habuit Octaviam & Cleopatram Reginam Ægypti, quam po{{ls}}teriorem cum ''libidinis'' tantum ''cau{{ls}}a, non libero um quærendorum,'' duxi{{ls}}{{ls}}et, contra leges patrias duxi{{ls}}{{ls}}e dictus e{{ls}}t, uti hoc memoriæ prodidit Plut. in vit. Quamquam verò plures legitimas uxores ducendi con{{ls}}uetudo tùm demum eœperit, concubiniam tamen legitimæ {{ls}}uperinducere Romæ jamdum licebat ut pluribus contra multorum opinionem probat ''Hotomannus'' & ''Cicero'' ip{{ls}}e hoc docere videtur ''de Orat,'' ubi Cra{{ls}}{{ls}}us de eo loquens, qui duas habebat eodem tempore uxores, ''Romæ unam, in Hi{{ls}}pania alteram; po{{ls}}teriorem dicit {{ls}}altem in concubinæ locum habendam fui{{ls}}{{ls}}e, {{ls}}i judicaretur divortium cum priore factum non e{{ls}}{{ls}}e novis nuptiis, {{ls}}ed faciendum fui{{ls}}{{ls}}e verbis {{ls}}olemnibus & certa formula.'' Hic verò ante omnia {{ls}}ciri debet concubinatum jure Romano & po{{ls}}tea civili non e{{ls}}{{ls}}e {{ls}}peciem matrimonii, nec concubinas haberi pro veris uxoribus, quia nec individuam vitæ {{ls}}ocietatem, nec in<noinclude>{{right|liam}}</noinclude> 88geypezev10slpv6w72fdsvhtfi5q4 282568 282567 2026-10-03T02:47:42Z Erblanchard57 30712 282568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|82|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude><section begin="T13" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis XII|I.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 13.png|left|95px|A]]Pud ''Romanos'' diu ignorata aut potius non u{{ls}}urpata fuit Polygamia, non quod natura ip{{ls}}orum (quod planè e{{ls}}{{ls}}et contra naturam) abhorreret, {{ls}}ed quod in defectu nationis muliebris illà frui non po{{ls}}{{ls}}ent. Roma enim cum in principio nil aliud e{{ls}}{{ls}}et, quàm A{{ls}}ylum omnium nebulonum & colluvies hominum immorigerorum & pe{{ls}}{{ls}}imorum, uxores vel de{{ls}}erentium vel nunquam hactenus habentium factum e{{ls}}t ut tanta penuria fuerit fœminarum, ut excogitato inopinato {{ls}}tratagemate Sabinorum puellas allexerint & raptu inaudito quilibet unam, nece{{ls}}{{ls}}itate, quæ non habet legem, ita compellente, {{ls}}ibi vindicarit, & ut parentibus {{ls}}atisfacerent, magnos honores & privilegia fœminis contulerint. Quæ res tàm profundas in animis Romanorum egit radices, ut locus ferè nullus Polygamiæ, ceu ex hi{{ls}}toria ''Papyrii prætextati'' notis{{ls}}imâ apparet fuerit relictus, ut potius fœminas ad {{ls}}ummum fa{{ls}}tigium extulerit, & multis beneficiis mediantibus Imperatoribus uxoriis, præ{{ls}}ertim Ju{{ls}}tiniano în præjudicium virorum affecerit. {{nop}} Quod cum innumera damna Reipublicæ non tantum, {{ls}}ed & Chri{{ls}}tianitati, attulerit, Pontifices Romani remedium adhibituri conjugium {{grc|εῖς τουναντίον}} delap{{ls}}i de throno deturbare, cœlibatui po{{ls}}tponere & ip{{ls}}is Sacerdotibus interdicere voluerunt. Sed multò rectius Pontifex Maximus & Imperator Primus ''Iulius Cæ{{ls}}ar'' hoc intellexit, dum {{ls}}uperbia mulierum probè per{{ls}}pectâ legem ut Suet, in vit. refert, tulit, ut ''liberorum quærendorum cau{{ls}}a quot vellet qui{{ls}}que uxores ducere, {{ls}}acultas foret.'' Primus ergò Romanorum ''Antonius'' duas uxores eodem tempore habuit Octaviam & Cleopatram Reginam Ægypti, quam po{{ls}}teriorem cum ''libidinis'' tantum ''cau{{ls}}a, non libero um quærendorum,'' duxi{{ls}}{{ls}}et, contra leges patrias duxi{{ls}}{{ls}}e dictus e{{ls}}t, uti hoc memoriæ prodidit Plut. in vit. Quamquam verò plures legitimas uxores ducendi con{{ls}}uetudo tùm demum eœperit, concubiniam tamen legitimæ {{ls}}uperinducere Romæ jamdum licebat ut pluribus contra multorum opinionem probat ''Hotomannus'' & ''Cicero'' ip{{ls}}e hoc docere videtur ''de Orat,'' ubi Cra{{ls}}{{ls}}us de eo loquens, qui duas habebat eodem tempore uxores, ''Romæ unam, in Hi{{ls}}pania alteram; po{{ls}}teriorem dicit {{ls}}altem in concubinæ locum habendam fui{{ls}}{{ls}}e, {{ls}}i judicaretur divortium cum priore factum non e{{ls}}{{ls}}e novis nuptiis, {{ls}}ed faciendum fui{{ls}}{{ls}}e verbis {{ls}}olemnibus & certa formula.'' Hic verò ante omnia {{ls}}ciri debet concubinatum jure Romano & po{{ls}}tea civili non e{{ls}}{{ls}}e {{ls}}peciem matrimonii, nec concubinas haberi pro veris uxoribus, quia nec individuam vitæ {{ls}}ocietatem, nec in<noinclude>{{right|liam}}</noinclude> enjr6mxg1tpjjeljh3nvpmmhrh652dm 282578 282568 2026-10-03T03:05:56Z Erblanchard57 30712 282578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|82|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude><section begin="T13" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis XII|I.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 13.png|left|95px|A]]Pud ''Romanos'' diu ignorata aut potius non u{{ls}}urpata fuit Polygamia, non quod natura ip{{ls}}orum (quod planè e{{ls}}{{ls}}et contra naturam) abhorreret, {{ls}}ed quod in defectu nationis muliebris illà frui non po{{ls}}{{ls}}ent. Roma enim cum in principio nil aliud e{{ls}}{{ls}}et, quàm A{{ls}}ylum omnium nebulonum & colluvies hominum immorigerorum & pe{{ls}}{{ls}}imorum, uxores vel de{{ls}}erentium vel nunquam hactenus habentium factum e{{ls}}t ut tanta penuria fuerit fœminarum, ut excogitato inopinato {{ls}}tratagemate Sabinorum puellas allexerint & raptu inaudito quilibet unam, nece{{ls}}{{ls}}itate, quæ non habet legem, ita compellente, {{ls}}ibi vindicarit, & ut parentibus {{ls}}atisfacerent, magnos honores & privilegia fœminis contulerint. Quæ res tàm profundas in animis Romanorum egit radices, ut locus ferè nullus Polygamiæ, ceu ex hi{{ls}}toria ''Papyrii prætextati'' notis{{ls}}imâ apparet fuerit relictus, ut potius fœminas ad {{ls}}ummum fa{{ls}}tigium extulerit, & multis beneficiis mediantibus Imperatoribus uxoriis, præ{{ls}}ertim Ju{{ls}}tiniano in præjudicium virorum affecerit. {{nop}} Quod cum innumera damna Reipublicæ non tantum, {{ls}}ed & Chri{{ls}}tianitati, attulerit, Pontifices Romani remedium adhibituri conjugium {{grc|εῖς τουναντίον}} delap{{ls}}i de throno deturbare, cœlibatui po{{ls}}tponere & ip{{ls}}is Sacerdotibus interdicere voluerunt. Sed multò rectius Pontifex Maximus & Imperator Primus ''Iulius Cæ{{ls}}ar'' hoc intellexit, dum {{ls}}uperbia mulierum probè per{{ls}}pectâ legem ut Suet, in vit. refert, tulit, ut ''liberorum quærendorum cau{{ls}}a quot vellet qui{{ls}}que uxores ducere, {{ls}}acultas foret.'' Primus ergò Romanorum ''Antonius'' duas uxores eodem tempore habuit Octaviam & Cleopatram Reginam Ægypti, quam po{{ls}}teriorem cum ''libidinis'' tantum ''cau{{ls}}a, non libero um quærendorum,'' duxi{{ls}}{{ls}}et, contra leges patrias duxi{{ls}}{{ls}}e dictus e{{ls}}t, uti hoc memoriæ prodidit Plut. in vit. Quamquam verò plures legitimas uxores ducendi con{{ls}}uetudo tùm demum eœperit, concubiniam tamen legitimæ {{ls}}uperinducere Romæ jamdum licebat ut pluribus contra multorum opinionem probat ''Hotomannus'' & ''Cicero'' ip{{ls}}e hoc docere videtur ''de Orat,'' ubi Cra{{ls}}{{ls}}us de eo loquens, qui duas habebat eodem tempore uxores, ''Romæ unam, in Hi{{ls}}pania alteram; po{{ls}}teriorem dicit {{ls}}altem in concubinæ locum habendam fui{{ls}}{{ls}}e, {{ls}}i judicaretur divortium cum priore factum non e{{ls}}{{ls}}e novis nuptiis, {{ls}}ed faciendum fui{{ls}}{{ls}}e verbis {{ls}}olemnibus & certa formula.'' Hic verò ante omnia {{ls}}ciri debet concubinatum jure Romano & po{{ls}}tea civili non e{{ls}}{{ls}}e {{ls}}peciem matrimonii, nec concubinas haberi pro veris uxoribus, quia nec individuam vitæ {{ls}}ocietatem, nec in<noinclude>{{right|liam}}</noinclude> milojfkmdpyqde5mr96ytaak100j9t8 282579 282578 2026-10-03T03:07:47Z Erblanchard57 30712 282579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Erblanchard57" />{{rvh|82|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude><section begin="T13" />{{larger|{{c|{{sc|{{spatium|0.75em|'''Thesis XII|I.'''}}}}}}}} {{dhr}} [[File:Ornamental Letter from Polygamia Triumphatrix - Thesis 13.png|left|95px|A]]Pud ''Romanos'' diu ignorata aut potius non u{{ls}}urpata fuit Polygamia, non quod natura ip{{ls}}orum (quod planè e{{ls}}{{ls}}et contra naturam) abhorreret, {{ls}}ed quod in defectu nationis muliebris illà frui non po{{ls}}{{ls}}ent. Roma enim cum in principio nil aliud e{{ls}}{{ls}}et, quàm A{{ls}}ylum omnium nebulonum & colluvies hominum immorigerorum & pe{{ls}}{{ls}}imorum, uxores vel de{{ls}}erentium vel nunquam hactenus habentium factum e{{ls}}t ut tanta penuria fuerit fœminarum, ut excogitato inopinato {{ls}}tratagemate Sabinorum puellas allexerint & raptu inaudito quilibet unam, nece{{ls}}{{ls}}itate, quæ non habet legem, ita compellente, {{ls}}ibi vindicarit, & ut parentibus {{ls}}atisfacerent, magnos honores & privilegia fœminis contulerint. Quæ res tàm profundas in animis Romanorum egit radices, ut locus ferè nullus Polygamiæ, ceu ex hi{{ls}}toria ''Papyrii prætextati'' notis{{ls}}imâ apparet fuerit relictus, ut potius fœminas ad {{ls}}ummum fa{{ls}}tigium extulerit, & multis beneficiis mediantibus Imperatoribus uxoriis, præ{{ls}}ertim Ju{{ls}}tiniano in præjudicium virorum affecerit. {{nop}} Quod cum innumera damna Reipublicæ non tantum, {{ls}}ed & Chri{{ls}}tianitati, attulerit, Pontifices Romani remedium adhibituri conjugium {{grc|εῖς τουναντίον}} delap{{ls}}i de throno deturbare, cœlibatui po{{ls}}tponere & ip{{ls}}is Sacerdotibus interdicere voluerunt. Sed multò rectius Pontifex Maximus & Imperator Primus ''Iulius Cæ{{ls}}ar'' hoc intellexit, dum {{ls}}uperbia mulierum probè per{{ls}}pectâ legem ut Suet, in vit. refert, tulit, ut ''liberorum quærendorum cau{{ls}}a quot vellet qui{{ls}}que uxores ducere, facultas foret.'' Primus ergò Romanorum ''Antonius'' duas uxores eodem tempore habuit Octaviam & Cleopatram Reginam Ægypti, quam po{{ls}}teriorem cum ''libidinis'' tantum ''cau{{ls}}a, non libero um quærendorum,'' duxi{{ls}}{{ls}}et, contra leges patrias duxi{{ls}}{{ls}}e dictus e{{ls}}t, uti hoc memoriæ prodidit Plut. in vit. Quamquam verò plures legitimas uxores ducendi con{{ls}}uetudo tùm demum cœperit, concubiniam tamen legitimæ {{ls}}uperinducere Romæ jamdum licebat ut pluribus contra multorum opinionem probat ''Hotomannus'' & ''Cicero'' ip{{ls}}e hoc docere videtur ''de Orat,'' ubi Cra{{ls}}{{ls}}us de eo loquens, qui duas habebat eodem tempore uxores, ''Romæ unam, in Hi{{ls}}pania alteram; po{{ls}}teriorem dicit {{ls}}altem in concubinæ locum habendam fui{{ls}}{{ls}}e, {{ls}}i judicaretur divortium cum priore factum non e{{ls}}{{ls}}e novis nuptiis, {{ls}}ed faciendum fui{{ls}}{{ls}}e verbis {{ls}}olemnibus & certa formula.'' Hic verò ante omnia {{ls}}ciri debet concubinatum jure Romano & po{{ls}}tea civili non e{{ls}}{{ls}}e {{ls}}peciem matrimonii, nec concubinas haberi pro veris uxoribus, quia nec individuam vitæ {{ls}}ocietatem, nec in<noinclude>{{right|liam}}</noinclude> 931wyhby11k7rdbo572s5akvjzj625f Scriptor:Gaspar Schottus 102 86366 282557 2026-10-03T02:10:45Z Sjgallagher2 29663 Initial page 282557 wikitext text/x-wiki {{Scriptor |Munera= e Societati Iesu, mathematicus, physicus, matheseos professoris. |Natio= Germanicus |IndicisNomen= Schottus, Gaspar }} == Opera == * ''[[Cursus Mathematicus]]'' (1661) 8a0li2nbmhqzkgobe86rclelwlppah0 Liber:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu 106 86367 282558 2026-10-03T02:12:24Z Sjgallagher2 29663 Initial page 282558 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Gasparis Schotti Cursus Mathematicus |Language=la |Volume= |Author=Gaspar Schott |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher= |Address=Bamberga |Year=1677 |Source= |Image=5 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Header= |Footer= }} 2y5mwupyzb5a744muzso80y62g9djcc 282559 282558 2026-10-03T02:15:38Z Sjgallagher2 29663 282559 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Gasparis Schotti Cursus Mathematicus |Language=la |Volume= |Author=[[Scriptor:Gaspar Schottus|Gaspar Schottus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher= |Address=Bamberga |Year=1677 |Source= |Image=5 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks= |Header= |Footer= }} e7nov8lhe26o6qtm72r4e2gc1gmco13 282560 282559 2026-10-03T02:29:16Z Sjgallagher2 29663 282560 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Gasparis Schotti Cursus Mathematicus |Language=la |Volume= |Author=[[Scriptor:Gaspar Schottus|Gaspar Schottus]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |Publisher= |Address=Bamberga |Year=1677 |Source= |Image=5 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks=Transcription is adapted from: https://mateo.uni-mannheim.de/camenaref/schott.html 02/2007; 01/2011 Reinhard Gruhl markup text typed - structural tagging completed - no semantic tagging - spell check partially performed - no orthographical standardization Copperplate Title Page; Title Page; Leopoldo I.; Facultas; Prooemium; Paraeneses Virorum Doctorum; [Carmen] Liber I. Isagoge Mathematica, sive brevis Introductio in omnes Mathematicas Disciplinas (p. 1) - Caput I. De Etymo, Obiecto, et Natura Mathematicae (p. 2) - Caput II. De variis Mathematicarum Disciplinarum divisionibus (p. 2) - Caput III. De terminis seu Vocabulis Mathematicis (p. 3) - Caput IV. De praxibus Mathematicis (p. 9) Liber II. De Arithmetica Practica Generali ac Speciali (p. 21) Pars I. De Arithmetica Practica Generali: Caput I. De Elementis numerorum integrorum (p. 22) - Caput II. De Elementis numerorum fractorum (p. 30) - Caput III. De Regulis nonnullis Arithmeticae Practicae (p. 32) Pars II. De Arithmetica Practica Speciali (p. 40) - Caput I. De Arithmetica Geometrica (p. 40) - Caput II. De Arithmetica Astronomica (S 43) - Caput III. De Arithmetica Politica seu Civili (p. 47) - Caput IV. De Arithmetica Rabdologica Neperi (p. 50) - Caput V. De Arithmetica Calculari, seu Lineari (p. 52) - Caput VI. De Arithmetica Divinatoria (p. 57) Liber III. De Geometria Elementari, sive Elementorum geometricorum Euclidis sex libri primi (p. 61) - Prolegomena (p. 62) - Copperplate Title Page; Euclidis Elementum I. (p. 63) - Euclidis Elementum II. (p. 77) - Euclidis Elementum III. (p. 82) - Euclidis Elementum IV. (p. 90) - Euclidis Elementum V. (p. 93) - Euclidis Elementum VI. (p. 101) Liber IV. Trigonometria Elementaris (p. 109) - Caput I. De Definitionibus, seu Terminis in Trigonometria Elementari usitatis (p. 110) - Caput II. De ordine ac dispositione tabularum Sinuum, Tangentium et Secantium (p. 110) - Tabulae Sinuum, Tangentium et Secantium (p. 114) - Caput III. De structura tabularum sinuum, tangentium et secantium (p. 159) - Caput IV. De Usu Canonis triangulorum, seu Tabularum Sinuum, Tangentium, et Secantium (p. 161) Liber V. De Trigonometria Practica, sive Canones ad triangulorum dimensionem spectantes (p. 164) - Caput I. Notantur nonnulla ad Trigonometriam Practicam necessaria (p. 164) - Caput II. De Trigonometria rectangulorum (p. 164). - Caput III. De Trigonometria obliquangulorum triangulorum (p. 167) - Caput IV. De dimensione triangulorum Sphaericorum (p. 169) Compendium Brevissimum Trigonometriae Elementaris ac Practicae (p. 176) - Caput I. Definitiones ad Trigonometriam necessariae (p. 177) - Caput II. Postulata, et Axiomata ad sequentes demonstrationes necessaria (p. 178) - Caput III. Problemata ad Trigonometriam necessaria (p. 178) - Caput IV. Theoremata quindecim ad Trigonometriam necessaria (p. 179) - Caput V. De resolutione triangulorum planorum (p. 183) Liber VI. De Geometria Practica (p. 189) Pars I. De Longimetria, seu linearum rectarum dimensione (p. 190) - Caput I. De nonnullis Geometricis Instrumentis ad longimetriam necessariis (p. 190) - Caput II. De dimensione latitudinum (p. 192) - Caput III. De dimensione altitudinum verticalium (p. 195) - Caput IV. De dimensione profunditatum (p. 198). - Caput V. De dimensione distantiarum diametralium (p. 198) - Caput VI. De usu Quadrati et Quadrantis penduli (p. 200) - Caput VII. De variis dimetiendi modis (p. 201) Pars II. De Planimetria, seu superficierum dimensione (p. 204) Pars III. De Stereometria, seu solidorum dimensionibus (p. 209) Pars IV. De Caelometria, seu concavorum dimensionibus (p. 212) Pars V. De Geodaesia, seu superficierum divisionibus (p. 218) Pars VI. De Metamorphosi seu transformatione planorum corporum (p. 222) Pars VII. De Ichnographia, seu plantarum delineationibus, et locorum planorum descriptionibus (p. 228) Liber VII. De Astronomia Elementari, sive de Sphaera Mundi (p. 233) Pars I. De Sphaera Mundi in communi (p. 234) Pars II. De sphaera Elementari (p. 240) Pars III. De Sphaera Caelesti (p. 245) Liber VIII. De Astronomia Theorica (p. 259) Liber IX. De Astronomia Practica (p. 282) Pars I. De organica problematum astronomicorum resolutione per usum Sphaerae armillaris, Globi astronomici ac Geographici (p. 282) Pars II. De Geometrica problematum astronomicorum resolutione (p. 288) Liber X. De Astrologia (p. 293) Liber XI. De Chronographia, seu Temporum ratione (p. 300) Liber XII. De Geographia (p. 320) Pars I. De Terraquei Globi Divisione (p. 321) Pars II. De Terraquei Globi Descriptione (p. 326) Sectio I. Terraquei Globi totius, maiorumque ipsius partium descriptio generalis (p. 326) Sectio II. Europaearum Regionum peculiaris descriptio (p. 332) Sectio III. Regionum Asiaticarum descriptio (p. 354) Sectio IV. Regionum Africanarum, Americanarum, Borealium, et Australium peculiaris descriptio (p. 363) Pars III. De Terraquei Globi Dimensione (p. 363) Pars IV. De Terraquei Globi Repraesentatione (p. 368) Appendix: De Latitudine ac Longitudine praecipuarum Civitatum Orbis Terrarum (p. 375) - Catalogus (p. 376) Liber XIII. De Hydrographia (p. 379) Pars I. De Limeneuritica (p. 380) Pars II. De Histiodromica (p. 384) Liber XIV. De Horographia (p. 389) Pars I. Apparatus Horographicus (p. 390) Pars II. De Horologiis planis Geometrice describendis (p. 392) Pars III. De Horologiis planis Arithmetice describendis (p. 403) Pars IV. De Horologiis organice describendis (p. 405) Pars V. De Horologiis ope Quadrantis, et Regulae horographicae describendis (p. 408) Pars VI. De Horologiis Portalibus (p. 410) Pars VII. De Horologiis Reflexis (p. 423) Liber XV. De Mechanica (p. 426) Liber XVI. De Statica (p. 445) Liber XVII. De Hydrostatica (p. 450) Liber XVIII. De Hydrotechnia, sive de Machinis Hydraulicis (p. 456) Liber XIX. De Optica (p. 465) Liber XX. De Catoptrica (p. 472) Liber XXI. De Dioptrica (p. 482) Liber XXII. De Architectura Militari (p. 486) Liber XXIII. De Polemica Offensiva ac Defensiva (p. 502) Liber XXIV. De Tactica hodierna, sive de Castrametatione, et acierum Instructione (p. 509) Liber XXV. De Harmonia, seu Musica (p. 515) Liber XXVI. De Algebra (p. 526) Pars I. De Elementis Algebrae in numeris rationalibus (p. 527) Pars II.De Regula Algebrae, eiusque partibus (p. 537) Pars III. De Exercitatione Algebraica; in qua per variorum aenigmatum solutionem, Algebrae usus ostenditur (p. 551) Pars IV. De Elementis Algebrae in numeris irrationalibus (p. 563) Pars V. Exercitationes Algebraicae, in numeris rationalibus et irrationalibus (p. 570) Pars VI. Specimen Algebrae speciosae (p. 575) Liber XXVII. De Logarithmis (p. 588) Liber XXVIII. Divisio nova Mathematicarum Disciplinarum, sive earundem Scientiarum Synopsis (p. 611) Adam A. Kochanski SJ: Analecta Mathematica, sive Theoreses Mechanicae Novae. De natura quinque fundamentalium; et de novo motionum machinalium Principio Universali et unico; nec non de Motus artificialis perpetui possibilitate (p. 621) Caelum Stellatum Christianum Julii Schilleri (p. 658) Epilogus (p. 660) |Header= |Footer= }} 3ifwnjvl3a7az0qodcmd2udvg36f61o Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/1 104 86368 282561 2026-10-03T02:29:51Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 282561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/2 104 86369 282562 2026-10-03T02:30:00Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 282562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/3 104 86370 282563 2026-10-03T02:30:06Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 282563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/4 104 86371 282564 2026-10-03T02:30:14Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 282564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/5 104 86372 282565 2026-10-03T02:38:09Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>[[File:GasparSchottCursusMathematicus vol1 copperplate1.jpg|inline|Copperplate frontispiece for the 1677 edition of Gaspar Schott's Cursus Mathematicus]]<noinclude></noinclude> hwmohfm1loqtvucxpa2pj7c5bdl4t1a Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/6 104 86373 282566 2026-10-03T02:38:17Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 282566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/7 104 86374 282569 2026-10-03T02:48:13Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{c| {{larger|P. GASPARIS SCHOTTI}}<br />REGIS-CURIANI,<br />{{sc|e societate jesu}}.<br />Olim in Panormitano Siciliæ, nunc in Herbipolitano<br />Franconiæ eiusdem SOCIETATIS IESU Gymnasio Matheseos Professoris {{xxx-larger|'''CURSUS'''}}<br />{{xx-larger|MATHEMATICUS}},<br />''Sive''<br />ABSOLUTA OMNIUM MATHEMATICARUM DISCIPLINARUM.<br />{{larger|ENCYCLOPÆDIA,}}<br />{{larger|In LIBROS XXVIII. digesta,}}<br />Eoque Ordine disposita, ut quivis, vel mediocri præditus ingenio,<br />totam Mathesin a primis fundamentis proprio Marte addiscere possit. ''Opus desideratum diu, promissum a multis, a non paucis tentatum, a nullo numeris omnibus absolutum.'' Accesserunt in fine<br />{{x-larger|THEORESES MECHANICÆ}}<br />{{larger|NOVÆ}}<br />Additis &nbsp;I N D I C I B U S&nbsp; locupletissimis [[File:Jesuit Emblem, 1653.jpg|inline|300px]] ''Cum Privilegio Sacræ Cæsareæ Maiestatis.'' BAMBERGÆ, Sumpt. IOH. MARTINI SCHÖNWETTERI,<br />Bibliopolæ Francofurtensis. {{rule|20em}} M. DC. LXXVII. }}<noinclude></noinclude> bx9or16iaxwbhr9q3wbdlurvswirjbe Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/8 104 86375 282570 2026-10-03T02:48:51Z Sjgallagher2 29663 /* Vacua */ 282570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Sjgallagher2" /></noinclude><noinclude></noinclude> t8q7f8sfhwu37l4xfagx228j1tk5f96 Pagina:Polygamia Triumphatrix.pdf/93 104 86376 282571 2026-10-03T03:00:31Z Erblanchard57 30712 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'familiam mariti nec in bonorum participationem a{{ls}}ci{{ls}}cebantur. Apud Hebræos verò, uti {{ls}}upra diximus verum erat matrimonium, et{{ls}}i in foro & ratione civili concubinæ propter {{ls}}ervilem conditionem uxorum naturam etiam exuere quodammodo viderentur, ceu hoc pluribus deducit ''Petr. Mart. in Loc. Comm.'' Primi verò Imperatoris ve{{ls}}tigiis in{{ls}}titit {{ls}}ub{{ls}}equente tempore ''Valentinianus,'' qui legem primævam Jul... 282571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|83|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude>familiam mariti nec in bonorum participationem a{{ls}}ci{{ls}}cebantur. Apud Hebræos verò, uti {{ls}}upra diximus verum erat matrimonium, et{{ls}}i in foro & ratione civili concubinæ propter {{ls}}ervilem conditionem uxorum naturam etiam exuere quodammodo viderentur, ceu hoc pluribus deducit ''Petr. Mart. in Loc. Comm.'' Primi verò Imperatoris ve{{ls}}tigiis in{{ls}}titit {{ls}}ub{{ls}}equente tempore ''Valentinianus,'' qui legem primævam Julii qua{{ls}}i obliteratam in lucem produxit & in omnibus civitatibus publicare ju{{ls}}{{ls}}it, quod liceat {{grc|δυο νομίμους ἔχειν γύνανκα}} & proprio exemplo ''Severam & Ju{{ls}}tinam'' ducendo ob{{ls}}ignavit. Et quamquam ''Ammianus, Zo{{ls}}imus, Oro{{ls}}ius'' hac de re {{ls}}ileant, & neque bigamias neque legis meminerint. ''Zonaras'' etiam tantum facti mentionem fecerit, de lege verò tacuerit, ac proinde Cardinalis ''Baronius Hi{{ls}}t. Eccl. IV. ad a. 170. §. 125.'' totam rem pro fabulâ habeat, nobis tamen {{ls}}ufficit quod ''Socrates Hi{{ls}}t. Eccl. l. 4. c. 26.'' & ''Paulus Diaconus lib. XI. c. 2.'' Niceph. H. E. l. 11. c. 33. hoc nobis reliquerint. Quia enim rerum {{ls}}criptores nec po{{ls}}{{ls}}unt, nec {{ls}}æpè etiam volunt omnia literis con{{ls}}ignare, parum {{ls}}apere mihi videntur, qui in hi{{ls}}toricis ab omi{{ls}}{{ls}}ione hi{{ls}}toriæ ad negationem facti de{{ls}}cendere nituntur. {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}1. Apud Romanos. Romulus Fundator Reip. Romanæ maximè eò laboravit ut tranquillus & pacatus effet Reip. ftatus, & cum ftatus Oeconomicus, ceu parva Refp. fit fundamentum magnæ, fapientif- fimas leges tulit, quibus primariam partem Oeconomiæ, foeminam nempe, ita mari- to fuo fubjiceret, ut non poffet non inde beatitudo domeftica fperari. Prudentiffi- mus enim Legislator benè profpiciebat, quanta damna in Rempubl. redundarent, fi uxor caput fuum fuper maritum, caput fuum, extolleret, & denegata fuâ reveren- tia erga maritum debitâ, & morofis mori- bus imperium vel clam vel vi, vel precariò affectaret, maritumque eò adigeret, ut imperii muliebris impatiens & domefticorum malorum pertæfus extra domum libentius cum maximo rei familiaris detrimento vaga- retur, & fua in aliis ædibus confumeret, aut etiam vitæ, fatur publicas turbas moveret. Idcircò fapientiffimas leges, quæ huic malo remedium afferre queant, fanxit, inter quas præcipuæ ferè, quas Plut. in Romulo recenfet, & Baldw. in Leg. R. explicavit: uxori nempe à viro divertere non licere, maritum verò abjicere, & relinquere illam poffe, quæ vel adultera, vel venefica, vel partum vel claves fuppofuiffet, L. X V. Adulterii convictam vir & cognati uti volent, necanto, XVI. Si vinum biberit, ut adul- teram necanto. Quæ ipfa uxoribus tantum terrorem incufferunt, ut maritis fuis ad nu- tum morem gerentes, nullam anfam ma- levolentiæ aut repudii in principio Reip. de- derint, adeo ut Tertull. I. de Monog. autor fit, non obftante permiffione repudii in Legibus Romuli & 12. tabb. conftituta, eo ufque tamen valuiffe pudorem & honefta- tem in illo populo, ut penè per fexcentos annos ab urbe conditâ nulla domus Roma divortium fenferit, quod & probat Cujacius l. 1. obferv. 39. Confer. & Gell. Noct. Att. l. 4. c. 3. & l. 17. c. 21. Dion. Halicarn. l. 2. Valer. Max. Exempl. mem. l. 2. c. 1. n. 4: Plutarchus in Rom. in Compar. Lycurg. & Numa tradit primum à Sp. Carvilio uxo- ri nuncium miffum fuiffe. Poftea verò Ro- muli lege fenfim antiquatâ confuetudo intro- ducta eft ut etiam penes uxores divertendi jus effet, Connanus d. l. 8. c. 12. non qui- dem ut Barbofa patat, vi 12. tabb. Secund. part. rubr. n. 3. ad tit. D. folut.matr. Ete- nim quæ ex lege duodecim tabularum<noinclude>{{right|vor-}}{{smaller-block/e}}</noinclude> oei8x7jb8kstwi9qsspfx6ebd5y5jsd 282581 282571 2026-10-03T03:09:39Z Erblanchard57 30712 282581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Erblanchard57" />{{rvh|83|DE POLYGAMIA.|DISCURSUS}}</noinclude>familiam mariti nec in bonorum participationem a{{ls}}ci{{ls}}cebantur. Apud Hebræos verò, uti {{ls}}upra diximus verum erat matrimonium, et{{ls}}i in foro & ratione civili concubinæ propter {{ls}}ervilem conditionem uxorum naturam etiam exuere quodammodo viderentur, ceu hoc pluribus deducit ''Petr. Mart. in Loc. Comm.'' Primi verò Imperatoris ve{{ls}}tigiis in{{ls}}titit {{ls}}ub{{ls}}equente tempore ''Valentinianus,'' qui legem primævam Julii qua{{ls}}i obliteratam in lucem produxit & in omnibus civitatibus publicare ju{{ls}}{{ls}}it, quod liceat {{grc|δυο νομίμους ἔχειν γυναῖκα}} & proprio exemplo ''Severam & Ju{{ls}}tinam'' ducendo ob{{ls}}ignavit. Et quamquam ''Ammianus, Zo{{ls}}imus, Oro{{ls}}ius'' hac de re {{ls}}ileant, & neque bigamias neque legis meminerint. ''Zonaras'' etiam tantum facti mentionem fecerit, de lege verò tacuerit, ac proinde Cardinalis ''Baronius Hi{{ls}}t. Eccl. IV. ad a. 170. §. 125.'' totam rem pro fabulâ habeat, nobis tamen {{ls}}ufficit quod ''Socrates Hi{{ls}}t. Eccl. l. 4. c. 26.'' & ''Paulus Diaconus lib. XI. c. 2.'' Niceph. H. E. l. 11. c. 33. hoc nobis reliquerint. Quia enim rerum {{ls}}criptores nec po{{ls}}{{ls}}unt, nec {{ls}}æpè etiam volunt omnia literis con{{ls}}ignare, parum {{ls}}apere mihi videntur, qui in hi{{ls}}toricis ab omi{{ls}}{{ls}}ione hi{{ls}}toriæ ad negationem facti de{{ls}}cendere nituntur. {{smaller-block/s}} {{anchor|n1}}1. Apud Romanos. Romulus Fundator Reip. Romanæ maximè eò laboravit ut tranquillus & pacatus effet Reip. ftatus, & cum ftatus Oeconomicus, ceu parva Refp. fit fundamentum magnæ, fapientif- fimas leges tulit, quibus primariam partem Oeconomiæ, foeminam nempe, ita mari- to fuo fubjiceret, ut non poffet non inde beatitudo domeftica fperari. Prudentiffi- mus enim Legislator benè profpiciebat, quanta damna in Rempubl. redundarent, fi uxor caput fuum fuper maritum, caput fuum, extolleret, & denegata fuâ reveren- tia erga maritum debitâ, & morofis mori- bus imperium vel clam vel vi, vel precariò affectaret, maritumque eò adigeret, ut imperii muliebris impatiens & domefticorum malorum pertæfus extra domum libentius cum maximo rei familiaris detrimento vaga- retur, & fua in aliis ædibus confumeret, aut etiam vitæ, fatur publicas turbas moveret. Idcircò fapientiffimas leges, quæ huic malo remedium afferre queant, fanxit, inter quas præcipuæ ferè, quas Plut. in Romulo recenfet, & Baldw. in Leg. R. explicavit: uxori nempe à viro divertere non licere, maritum verò abjicere, & relinquere illam poffe, quæ vel adultera, vel venefica, vel partum vel claves fuppofuiffet, L. X V. Adulterii convictam vir & cognati uti volent, necanto, XVI. Si vinum biberit, ut adul- teram necanto. Quæ ipfa uxoribus tantum terrorem incufferunt, ut maritis fuis ad nu- tum morem gerentes, nullam anfam ma- levolentiæ aut repudii in principio Reip. de- derint, adeo ut Tertull. I. de Monog. autor fit, non obftante permiffione repudii in Legibus Romuli & 12. tabb. conftituta, eo ufque tamen valuiffe pudorem & honefta- tem in illo populo, ut penè per fexcentos annos ab urbe conditâ nulla domus Roma divortium fenferit, quod & probat Cujacius l. 1. obferv. 39. Confer. & Gell. Noct. Att. l. 4. c. 3. & l. 17. c. 21. Dion. Halicarn. l. 2. Valer. Max. Exempl. mem. l. 2. c. 1. n. 4: Plutarchus in Rom. in Compar. Lycurg. & Numa tradit primum à Sp. Carvilio uxo- ri nuncium miffum fuiffe. Poftea verò Ro- muli lege fenfim antiquatâ confuetudo intro- ducta eft ut etiam penes uxores divertendi jus effet, Connanus d. l. 8. c. 12. non qui- dem ut Barbofa patat, vi 12. tabb. Secund. part. rubr. n. 3. ad tit. D. folut.matr. Ete- nim quæ ex lege duodecim tabularum<noinclude>{{right|vor-}}{{smaller-block/e}}</noinclude> 8mg5hn0eimhmpczey3e9hbuyjgih18d Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/9 104 86377 282572 2026-10-03T03:01:57Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'LEOPOLDO I. ROMANORUM IMPERATORI SEMPER AUGUSTO, PIO, SAPIENTI; GERMANIÆ, UNGARIÆ, BOHEMIÆ, DALMATIÆ, CROATIÆ, SCLAVONIÆ, REGI, Encyclopædiam Mathematicam O. D. C. CASPARUS SCHOTTUS S. I. INgenti fiducia [orig: fiduciâ], nec minori timore, Mathesis mea Tuo se sistit conspectui, Imperator Augustissime, ac Sapientissime. Fiduciam parit incredibilis illa humanitas, qua [orig: quâ], cum a felicissima, bonisque omnibus optatissima in Romani Imperi... 282572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>LEOPOLDO I. ROMANORUM IMPERATORI SEMPER AUGUSTO, PIO, SAPIENTI; GERMANIÆ, UNGARIÆ, BOHEMIÆ, DALMATIÆ, CROATIÆ, SCLAVONIÆ, REGI, Encyclopædiam Mathematicam O. D. C. CASPARUS SCHOTTUS S. I. INgenti fiducia [orig: fiduciâ], nec minori timore, Mathesis mea Tuo se sistit conspectui, Imperator Augustissime, ac Sapientissime. Fiduciam parit incredibilis illa humanitas, qua [orig: quâ], cum a felicissima, bonisque omnibus optatissima in Romani Imperii Monarcham inauguratione Francofurto redux, Herbipolim nostram beare Tua præsentia fuisti dignatus, me meaque donaria<noinclude></noinclude> n58z6cir345hzinzgxtoedcallcz9on 282580 282572 2026-10-03T03:09:16Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>{{c| {{xxx-larger|LEOPOLDO I.}}<br />{{x-larger|ROMANORUM}}<br />{{xx-larger|I M P E R A T O R I}}<br />{{larger|SEMPER AUGUSTO, PIO,}}<br />SAPIENTI; GERMANIÆ, UNGARIÆ, BOHEMIÆ,<br />{{smaller|DALMATIÆ}}, CROATIÆ, SCLAVONIÆ,<br />{{xx-larger|REGI,}}<br />Encyclopædiam Mathematicam ''O. D. C.''<br />CASPARUS SCHOTTUS<br />{{sc|Soc. Jesu.}} }} {{dropinitial|I}}Ngenti fiduciâ, nec minori timore, Mathesis mea Tuo se sistit conspectui, Imperator Augustissime, ac Sapientissime. Fiduciam parit incredibilis illa humanitas, quâ, cùm à felicissima, bonisque omnibus optatissima in Romani Imperii Monarcham inauguratione Francofurto redux, Herbipolim nostram beare Tua præsentia fuisti dignatus, me meaque donaria<noinclude></noinclude> g3emkeg3wjth9o8ou2u09cmaj9afpex Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/10 104 86378 282573 2026-10-03T03:02:12Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'chartacea excepisti; affectus, quo Opus præsens animo tunc conceptum, ac Maiestati Tuæ submisissime oblatum acceptasti; desiderium quod, idem ut quam maturrime conscriptum videret lucem, et tunc, et deinceps non semel ostendisti. Quæ me omnia, tametsi sponte currentem, adeo excitarunt, atque animarunt, ut sepositis confestim aliis studiis, spatio non plus quam annuo immensum Mathematicarum Disciplinarum pelagus legendo ac pensitando percurrer... 282573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>chartacea excepisti; affectus, quo Opus præsens animo tunc conceptum, ac Maiestati Tuæ submisissime oblatum acceptasti; desiderium quod, idem ut quam maturrime conscriptum videret lucem, et tunc, et deinceps non semel ostendisti. Quæ me omnia, tametsi sponte currentem, adeo excitarunt, atque animarunt, ut sepositis confestim aliis studiis, spatio non plus quam annuo immensum Mathematicarum Disciplinarum pelagus legendo ac pensitando percurrerem, ac intra præsentis Voluminis angustias scribendo coarctarem. Adeo ex voto provehitur, quem aura propellit Cæsarea. Ingenti igitur (iterum dico) fiducia [orig: fiduciâ] Mathesis mea Maiestatis Tuæ pedibus advolvitur. Nec minori tamen timore perculsa trepidat. Scit enim vero, Te, Imperator Sapientissime, quanto ceteris antestas dignitate, tanto præstare ingenio, iudicio, doctrina [orig: doctrinâ], et Mathematicarum Disciplinarum peritia [orig: peritiâ], adeo ut vel primo oculorum coniectu intelligas, sitne in Opere, quod offert, aliquid perfectum ingenio, elaboratum industria [orig: industriâ], dignum Litteraria Republica, dignum Cæsare, ac tanto Cæsare. Non ex eorum es numero, qui arma solum, non libros; paludamentum, non togam; hastam, non calamum decereautumant Imperatores. Noveras iam antea, quam Imperii habenas susciperes<noinclude></noinclude> ts2e88eh6k2ui66d9hhks75kg82bd0k 282582 282573 2026-10-03T03:11:40Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>chartacea excepisti; affectus, quo Opus præsens animo tunc conceptum, ac Maiestati Tuæ submisissime oblatum acceptasti; desiderium quod, idem ut quam maturrime conscriptum videret lucem, et tunc, et deinceps non semel ostendisti. Quæ me omnia, tametsi sponte currentem, adeo excitarunt, atque animarunt, ut sepositis confestim aliis studiis, spatio non plus quam annuo immensum Mathematicarum Disciplinarum pelagus legendo ac pensitando percurrerem, ac intra præsentis Voluminis angustias scribendo coarctarem. Adeo ex voto provehitur, quem aura propellit Cæsarea. Ingenti igitur (iterum dico) fiduciâ Mathesis mea Maiestatis Tuæ pedibus advolvitur. Nec minori tamen timore perculsa trepidat. Scit enim vero, Te, Imperator Sapientissime, quanto ceteris antestas dignitate, tanto præstare ingenio, iudicio, doctrinâ, et Mathematicarum Disciplinarum peritiâ, adeo ut vel primo oculorum coniectu intelligas, sitne in Opere, quod offert, aliquid perfectum ingenio, elaboratum industriâ, dignum Litteraria Republica, dignum {{sc|Cæsare}}, ac tanto {{sc|Cæsare}}. Non ex eorum es numero, qui arma solum, non libros; paludamentum, non togam; hastam, non calamum decereautumant Imperatores. Noveras iam antea, quam Imperii habenas susciperes<noinclude></noinclude> hnsnxvfi44tr2ygxfgnfudk2g84jacs Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/11 104 86379 282574 2026-10-03T03:02:29Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'moderandas, unam et eandem esse armorum ac litterarum præsidem Minervam; Musagetæ, hoc est, Musarum Ducis ac Moderatoris cognomenti gloriari Herculem; eiusdem clavam, fortitudinis symbolum, et rerum præclare gestarum instrumentum, non e quercu et robore, sed ex olea, quæ sapientiæ est arbor, excisam. Sciebas, neminem plura et meliora scire debere, quam Principem; populi stabilimentum esse Regem sapientem; tum demum beatam fore Rem publicam, c... 282574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>moderandas, unam et eandem esse armorum ac litterarum præsidem Minervam; Musagetæ, hoc est, Musarum Ducis ac Moderatoris cognomenti gloriari Herculem; eiusdem clavam, fortitudinis symbolum, et rerum præclare gestarum instrumentum, non e quercu et robore, sed ex olea, quæ sapientiæ est arbor, excisam. Sciebas, neminem plura et meliora scire debere, quam Principem; populi stabilimentum esse Regem sapientem; tum demum beatam fore Rem publicam, cum Principes philosophantur. Sciebas, Mathematicas scientias cum Philosophiæ peritia coniunctas, in plebeis quidem argentum, in Nobilibus aurum, at in Principibus, Regibus, Imperatoribus, esse gemmas. Sciebas denique earundem Scientiarum studium omni ævo cordi fuisse Regibus, ac Mundi Monarchis: Mauritaniæ Regem Atlantem, Aegypti Ptolemæum, Castellæ Alphonsum, Romanæ Monarchiæ fundatorem Cæsarem, Occidentis Imperatorem Carolum Magnum, et (ut alios innumeros omittam) gloriosissimæ memoriæ Parentem Ferdinandum III. eiusdem studii cultores fuisse eximios, et munificentissimos fautores. Horum vestigiis, Cæsar ter Auguste, ut insisteres, et gradum ad summum Imperii Romani vestigium, quo Te cælum vocabat, parares; post emensum amœniorum Litterarum curriculum,<noinclude></noinclude> oodikcncuy5tap11w92b9o31chdvct3 282583 282574 2026-10-03T03:12:20Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>moderandas, unam et eandem esse armorum ac litterarum præsidem Minervam; Musagetæ, hoc est, Musarum Ducis ac Moderatoris cognomenti gloriari Herculem; eiusdem clavam, fortitudinis symbolum, et rerum præclare gestarum instrumentum, non e quercu et robore, sed ex olea, quæ sapientiæ est arbor, excisam. Sciebas, neminem plura et meliora scire debere, quam Principem; populi stabilimentum esse Regem sapientem; tum demum beatam fore Rem publicam, cum Principes philosophantur. Sciebas, Mathematicas scientias cum Philosophiæ peritia coniunctas, in plebeis quidem argentum, in Nobilibus aurum, at in Principibus, Regibus, Imperatoribus, esse gemmas. Sciebas denique earundem Scientiarum studium omni ævo cordi fuisse Regibus, ac Mundi Monarchis: Mauritaniæ Regem Atlantem, Aegypti Ptolemæum, Castellæ Alphonsum, Romanæ Monarchiæ fundatorem Cæsarem, Occidentis Imperatorem Carolum Magnum, et (ut alios innumeros omittam) gloriosissimæ memoriæ Parentem Ferdinandum III. eiusdem studii cultores fuisse eximios, et munificentissimos fautores. Horum vestigiis, Cæsar ter Auguste, ut insisteres, et gradum ad summum Imperii Romani vestigium, quo Te cœlum vocabat, parares; post emensum amœniorum Litterarum curriculum,<noinclude></noinclude> h0nykqdg374apc43jy007b2w31cs2l4 Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/12 104 86380 282575 2026-10-03T03:02:48Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Philosophiæ ac Matheseos cursum adeo ardenter es aggressus, adeo fortiter, feliciter, constanter emensus, ut inter excellentissima ingenia tantum excelleres, quantum inter myricas humiles Cypressus. Hæc cum Orbi nota sint, merito timet Mathesis mea Tuo se sistere conspectui, TUAMque experiri censuram. Sed qualis eam cumque maneat, gaudetinterim, sibique gratulatur non modice, primam se esse, quæ omnium Mathematicarum Disciplinarum stipata Cho... 282575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Philosophiæ ac Matheseos cursum adeo ardenter es aggressus, adeo fortiter, feliciter, constanter emensus, ut inter excellentissima ingenia tantum excelleres, quantum inter myricas humiles Cypressus. Hæc cum Orbi nota sint, merito timet Mathesis mea Tuo se sistere conspectui, TUAMque experiri censuram. Sed qualis eam cumque maneat, gaudetinterim, sibique gratulatur non modice, primam se esse, quæ omnium Mathematicarum Disciplinarum stipata Choro, summo Romani Imperii Monarchæ LEOPOLDO, ab Auctore suo sistatur. Inscripsere [orig: Inscripsêre] plurimi ac præstantissimi Mathematici, nullo non tempore, Opera sua Serenissimis Principibus ac Ducibus, Potentissimis Regibus, Augustissimis Imperatoribus, Sanctissimis Ecclesiæ Romanæ Pontificibus. Ex innumeris paucos recenseo. Ioannes Keplerus, trium Austriacorum Imperatorum (RUDOLPHI, MATTHIÆ, ac FERDINANDI) Mathematicus doctissimus dedicavit Harmonicen Mundi Iacobo magnæ Britanniæ Regi; Astronomiam novam de Martis stella, et Astronomiam Opticam, Rudolpho II. Cæsari; Tabulas Rudolphinas Ferdinando II. itidem Cæsari: Christophorus Clavius, sui ævi Euclides, Calendarium Gregorianum Clementi VIII. Pontifici Maximo; Gnomonicen Stephano Poloniæ Regi; Opera Mathematica<noinclude></noinclude> lrxv4xu509firga34qerkhgk9oe7o28 282584 282575 2026-10-03T03:15:46Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Philosophiæ ac Matheseos cursum adeo ardenter es aggressus, adeo fortiter, feliciter, constanter emensus, ut inter excellentissima ingenia tantum excelleres, quantum inter myricas humiles Cypressus. Hæc cum Orbi nota sint, merito timet Mathesis mea Tuo se sistere conspectui, {{sc|Tuam}}que experiri censuram. Sed qualis eam cumque maneat, gaudetinterim, sibique gratulatur non modice, primam se esse, quæ omnium Mathematicarum Disciplinarum stipata Choro, summo Romani Imperii Monarchæ {{sc|Leopoldo}}, ab Auctore suo sistatur. Inscripsêre plurimi ac præstantissimi Mathematici, nullo non tempore, Opera sua Serenissimis Principibus ac Ducibus, Potentissimis Regibus, Augustissimis Imperatoribus, Sanctissimis Ecclesiæ Romanæ Pontificibus. Ex innumeris paucos recenseo. Ioannes Keplerus, trium Austriacorum Imperatorum ({{sc|Rudolphi}}, {{sc|Matthiæ}}, ac {{sc|Ferdinandi}}) Mathematicus doctissimus dedicavit Harmonicen Mundi Iacobo magnæ Britanniæ Regi; Astronomiam novam de Martis stella, et Astronomiam Opticam, Rudolpho II. Cæsari; Tabulas Rudolphinas Ferdinando II. itidem Cæsari: Christophorus Clavius, sui ævi Euclides, Calendarium Gregorianum Clementi VIII. Pontifici Maximo; Gnomonicen Stephano Poloniæ Regi; Opera Mathematica<noinclude></noinclude> rxhv9burjs46wbt55vm3wqgdsdbs8zh Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/13 104 86381 282576 2026-10-03T03:03:12Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'omnia, quinque Tomis comprehensa, Godefrido Bambergensi Episcopo, et Cæsareo apud Summum Pontificem Legato: Athanasius Kircherus, Scriptor huius sæculi celeberrimus, Magnetem primo editum [correction of the transcriber; in the print editun], et Oedipum Aegyptiacum (Opus incomparabile) Ferdinando III. MAIESTATIS Tuæ Parenti Augustissimo; Artem Magnam Lucis et Umbræ, et Magnetem iterum editum, Ferdinando IV. eiusdem Maiestatis Tuæ Fratri August... 282576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>omnia, quinque Tomis comprehensa, Godefrido Bambergensi Episcopo, et Cæsareo apud Summum Pontificem Legato: Athanasius Kircherus, Scriptor huius sæculi celeberrimus, Magnetem primo editum [correction of the transcriber; in the print editun], et Oedipum Aegyptiacum (Opus incomparabile) Ferdinando III. MAIESTATIS Tuæ Parenti Augustissimo; Artem Magnam Lucis et Umbræ, et Magnetem iterum editum, Ferdinando IV. eiusdem Maiestatis Tuæ Fratri Augusto; Musurgiam seu Artem magnam Consoni ac Dissoni Leopoldo Vilhelmo, Patruo Tuo Serenissimo; Obeliscum Pamphilium Innocentio X. Pontifici Summo; ac recentissime Iter Exstaticum cæleste Christinæ Gothorum ac Wandalorum Reginæ; Iter vero Exstaticum Terrestre Maiestati Tuæ, tunc Ungariæ ac Bohemiæ Regi: Gregorius a S. Vincentio Opus Geometricum de Quadratura circuli toti Augustissimæ Domui Austriacæ. Omitto innumeros alios, tum veteres, tum neotericos, qui eundem tenuere [orig: tenuêre] morem. At qui integram Mathematicarum Disciplinarum Encyclopædiam vel Regi, vel Imperatori, vel quantovis alteri Monarchæ obtulerit umquam, eamque glorioso cuiusquam nomine exornaverit, repertus est hactenus nemo. Prima Mathesis mea est, quæ hoc se honore dignatam gloriari audet. Age ergo,<noinclude></noinclude> dgjdeqp6ogd3d6n38t1c5jl1uryvtjj 282587 282576 2026-10-03T03:20:17Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>omnia, quinque Tomis comprehensa, Godefrido Bambergensi Episcopo, et Cæsareo apud Summum Pontificem Legato: Athanasius Kircherus, Scriptor huius sæculi celeberrimus, Magnetem primo editum [correction of the transcriber; in the print editun], et Oedipum Aegyptiacum (Opus incomparabile) Ferdinando III. {{sc|Maiestatis}} Tuæ Parenti Augustissimo; Artem Magnam Lucis et Umbræ, et Magnetem iterum editum, Ferdinando IV. eiusdem Maiestatis Tuæ Fratri Augusto; Musurgiam seu Artem magnam Consoni ac Dissoni Leopoldo Vilhelmo, Patruo Tuo Serenissimo; Obeliscum Pamphilium Innocentio X. Pontifici Summo; ac recentissime Iter Exstaticum cœleste Christinæ Gothorum ac Wandalorum Reginæ; Iter vero Exstaticum Terrestre Maiestati Tuæ, tunc Ungariæ ac Bohemiæ Regi: Gregorius a S. Vincentio Opus Geometricum de Quadratura circuli toti Augustissimæ Domui Austriacæ. Omitto innumeros alios, tum veteres, tum neotericos, qui eundem tenuêre morem. At qui integram Mathematicarum Disciplinarum Encyclopædiam vel Regi, vel Imperatori, vel quantovis alteri Monarchæ obtulerit umquam, eamque glorioso cuiusquam nomine exornaverit, repertus est hactenus nemo. Prima Mathesis mea est, quæ hoc se honore dignatam gloriari audet. Age ergo,<noinclude></noinclude> hjhvb0g2r5s4pejuotsml999agsivyp Pagina:Schott Gaspar CursusMathematicus 1677 Bambergae.djvu/14 104 86382 282577 2026-10-03T03:03:33Z Sjgallagher2 29663 /* Nondum emendata */ Paginam instituit, scribens 'Imperator Augustissime, pedibus Tuis advolutam benigno respice obtutu, porrige dexteram, erige, et favore Cæsareo tuere. Hoc si feceris, læta ac secura in omnium conspectum se dabit, nec verebitur vel hoc solo triumphare nomine, quod tanti Cæsaris nutu concepta, auctoritate parta, favore nutrita, gratia [orig: gratiâ] ornata, prodeat in lucem. Vale, Sapientissime Imperator, et innumeris tropæis bello ac pace clarus, diutissime vive Deo, Eccle... 282577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Imperator Augustissime, pedibus Tuis advolutam benigno respice obtutu, porrige dexteram, erige, et favore Cæsareo tuere. Hoc si feceris, læta ac secura in omnium conspectum se dabit, nec verebitur vel hoc solo triumphare nomine, quod tanti Cæsaris nutu concepta, auctoritate parta, favore nutrita, gratia [orig: gratiâ] ornata, prodeat in lucem. Vale, Sapientissime Imperator, et innumeris tropæis bello ac pace clarus, diutissime vive Deo, Ecclesiæ, Imperio. Dabam Herbipoli ex Collegio nostro, Die Sexto Anni M DC LXI. {{missing image}}<noinclude></noinclude> hbji7fhau1e9fxetmq2mjmwa73rjs6w 282585 282577 2026-10-03T03:16:17Z Sjgallagher2 29663 282585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Imperator Augustissime, pedibus Tuis advolutam benigno respice obtutu, porrige dexteram, erige, et favore Cæsareo tuere. Hoc si feceris, læta ac secura in omnium conspectum se dabit, nec verebitur vel hoc solo triumphare nomine, quod tanti Cæsaris nutu concepta, auctoritate parta, favore nutrita, gratia [orig: gratiâ] ornata, prodeat in lucem. Vale, Sapientissime Imperator, et innumeris tropæis bello ac pace clarus, diutissime vive Deo, Ecclesiæ, Imperio. Dabam Herbipoli ex Collegio nostro, Die Sexto Anni M DC LXI. {{nop}}<noinclude></noinclude> bqffz4guze3hoaxxcu2ytjv1j1xsn7g 282586 282585 2026-10-03T03:16:57Z Sjgallagher2 29663 /* Emendata */ 282586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sjgallagher2" /></noinclude>Imperator Augustissime, pedibus Tuis advolutam benigno respice obtutu, porrige dexteram, erige, et favore Cæsareo tuere. Hoc si feceris, læta ac secura in omnium conspectum se dabit, nec verebitur vel hoc solo triumphare nomine, quod tanti Cæsaris nutu concepta, auctoritate parta, favore nutrita, gratiâ ornata, prodeat in lucem. Vale, Sapientissime Imperator, et innumeris tropæis bello ac pace clarus, diutissime vive Deo, Ecclesiæ, Imperio. Dabam Herbipoli ex Collegio nostro, Die Sexto Anni M DC LXI. {{nop}}<noinclude></noinclude> 0mfsf2yzw5255p9jk8p061yb77zc6xy De orthographia 0 86383 282590 2026-10-03T11:50:04Z Saumache 27923 Saumache movit paginam [[De orthographia]] ad [[De orthographia (Beda)]] 282590 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[De orthographia (Beda)]] 14r7mrdyqg93fzx64eua40t9jm5ctp7 282592 282590 2026-10-03T11:51:24Z Saumache 27923 Removed redirect to [[De orthographia (Beda)]] 282592 wikitext text/x-wiki {{discretiva}} * [[De orthographia (Beda)]] * [[De orthographia (Flavius Caper)]] 20l1vdih54p5d7no30lr28yte3ax6ke Scriptor:Flavius Caper 102 86384 282591 2026-10-03T11:50:20Z Saumache 27923 Paginam instituit, scribens '{{Scriptor}} ==Opera== * [[De orthographia (Flavius Caper)]] * [[De verbis dubiis]]' 282591 wikitext text/x-wiki {{Scriptor}} ==Opera== * [[De orthographia (Flavius Caper)]] * [[De verbis dubiis]] ah52omlvkibjeesk7mm3oae07rwvj2o