Victionarium lawiktionary https://la.wiktionary.org/wiki/Victionarium:Pagina_prima MediaWiki 1.47.0-wmf.23 case-sensitive Media Specialis Disputatio Usor Disputatio Usoris Victionarium Disputatio Victionarii Fasciculus Disputatio Fasciculi MediaWiki Disputatio MediaWiki Formula Disputatio Formulae Auxilium Disputatio Auxilii Categoria Disputatio Categoriae TimedText TimedText talk Modulus Disputatio Moduli Event Event talk 0 2204 228931 222551 2026-10-07T04:56:36Z Hypfrër 16592 /* Notatio */ Diacritic Fixed 228931 wikitext text/x-wiki {{caput|la|nomen|Nomen}} =={{-lingua-|la|nomen}}== ==={{appellatio}}=== <!-- Appellatio et syllabificatio --> :{{Audio|La-cls-nomen.ogg|/ˈnoːmen/, [ˈnoːmẽ]|{{la-cls-appellatio}}|la|nōmen}} <!-- Exemplum Latinum apellationis --> :{{syllabae|nō|men}} <!-- Exemplum syllabificationis --> ==={{notatio}}=== [[Category:Radice nōmin]] A lingua prisca Indoeuropaea ''*nomn̥''; ō longa contaminatione a ''*ǵneH₃-'' (e.g. [[ignotus|ignōtus]], [[nobilis|nōbilis]]). ==={{substantivum|la}}=== '''nōm'''|'''ĕn, -ĭnĭs''' ''{{n}}'' #√ [[vocabulum|Vocabulum]], quo singulae res appellantur et noscuntur; #:[[titulus]] per quem homo vel res nota vel designata est; #:[[appellatio]] definita distinctaque, vel pro singulare vel pro numero. #''({{la-nx|grammatica|Gramm.}})'' pars orationis declinabilis per casus. ==={{declinatio}}=== {{la-declinatio-3|nōm|en}} ==={{usus}}=== #'''Nomen''' [[ego|mihi]] [[Iohannes]] [[sum|est]]. #:{{en}} — ''{{nexus|en|my|My}} '''{{nexus|en|name}}''' {{nexus|en|be|is}} {{nexus|en|John}}.'' #:{{cs}} — ''{{nexus|cs|můj|Moje}} '''{{nexus|cs|jméno}}''' {{nexus|cs|být|je}} {{nexus|cs|Jan}}.'' #:{{ca}} — ''{{nexus|ca|em|Em}} {{nexus|ca|dir|dic}} {{nexus|ca|Joan}}.'' #:{{fi}} — ''{{nexus|fi|minä|Minun}} '''{{nexus|fi|nimi|nimeni}}''' {{nexus|fi|olla|on}} {{nexus|fi|Johannes}}.'' #:{{de}} — ''{{nexus|de|mein|Mein}} '''{{nexus|de|Name}}''' {{nexus|de|sein|ist}} {{nexus|de|Johannes}}.'' #:{{ja}} — {{l|ja|[[私 (ja)|私]][[の]][[名前]][[は]][[ジョン]][[です]]。}} #:{{is}} — ''{{nexus|is|nafn|Nafn}} {{nexus|is|mitt}} {{nexus|is|vera|er}} {{nexus|is|Jóhannes}}.'' #:{{it}} — ''Il {{nexus|it|mio}} '''{{nexus|it|nome}}''' {{nexus|it|essere|è}} {{nexus|it|Giovanni}}.'' #:{{pt}} — ''{{nexus|pt|o|O}} {{nexus|pt|eu|meu}} '''{{nexus|pt|nome}}''' {{nexus|pt|ser|é}} {{nexus|pt|João}}.'' #:{{tpi}} — '''''{{nexus|tpi|nem|Nem}}''' {{nexus|tpi|bilong}} {{nexus|tpi|mi}} {{nexus|tpi|i}} {{nexus|tpi|John}}.'' #:{{ru}} — ''{{nexus|ru|мой|Моё}} '''{{nexus|ru|имя}}''' — {{nexus|ru|Иван}}. {{nexus|ru|я|Меня}} {{nexus|ru|звать|зовут}} {{nexus|ru|Иван|Иваном}}.'' ==={{collatae}}=== ''({{la-nx|grammatica|Gramm.}})'' * [[nomen indeclinabile]]; [[nomen verbale]] * [[nomen substantivum]] = [[substantivum]] (antique: [[nomen positivum]]) ** [[nomen abstractum]] (raro: substantivum abstractum); [[nomen concretum]] (raro: substantivum concretum) ** [[nomen proprium]] (raro: nomen substantivum proprium); [[nomen appellativum]] (raro: appellativum, nomen substantivum appellativum) = [[nomen commune]]; [[nomen collectivum]]; [[nomen materiale]] ** [[nomen deminutivum]], [[nomen diminutivum]]; [[nomen abundans]]; [[nomen heteroclitum]]; [[nomen heterogeneum]]; [[nomen epicoenum]]; [[substantivum verbale]] * [[nomen adjectivum]] = [[adjectivum]] * [[nomen numerale]] ** [[nomen numerale cardinale]] (etiam: [[numerale cardinale]]); [[nomen numerale ordinale]] (etiam: [[numerale ordinale]]) * ''[[pronomen]]'' * ''[[articulus]]'' ==={{trans}}=== <!-- Translationes --> {{trans-tab|Titulus per quem homo vel res nota vel designata est| * {{en}}: {{t+|en|name}} * {{nl}}: {{t+|nl| naam|m|f}} * {{cs}}: {{t+|cs|jméno|n}} * {{ca}}: {{t+|ca|nom|m}} * {{ro}}: {{t+|ro|nume|n}} * {{eo}}: {{t+|eo|nomo}} * {{fi}}: {{t+|fi|nimi}} * {{fr}}: {{t+|fr|nom|m}} * {{de}}: {{t+|de|Name|m}} * {{grc}}: {{t|grc|ὄνομα|n}} * {{haw}}: {{t|haw|inoa}} * {{es}}: {{t+|es|nombre|m}} * {{ja}}: {{t+|ja|名前|tr=namae|sc=Jpan}} * {{is}}: {{t+|is|nafn|n}} * {{it}}: {{t+|it|nome|m}} * {{pt}}: {{t+|pt|nome|m}} * {{el}}: {{t+|el|όνομα|n}} * {{tpi}}: {{t+|tpi|nem}} * {{ru}}: {{t+|ru|имя|n|sc=Cyrl}} }} {{trans-tab|Pars orationis declinabilis| * {{en}}: {{t+|en|noun}} * {{eo}}: {{t+|eo|nomo}} * {{de}}: {{t+|de|Nomen|n}} }} =={{loci}}== {{chronologia|saec4=[[Ammianus Marcellinus|Marcellinus]]}} * [[Ammianus Marcellinus]]: ** Liber XV: ... [[post]] ... [[castellum]], [[Lutetia]]m '''nomine''', ... ** Liber XV: [[Rhodanus]] ... [[palus|paludi]] [[sese]] [[ingurgo|ingurgitat]] '''nomine''' [[Lemannus|Lemanno]]... ** Liber XVI: ...[[tributum|tributi]] '''nomine''' vicenos quinos aureos repperit flagitari... ** Liber XVI: ...rex ... [[adultus|adultam]] [[filia]]m '''nomine''' [[Drypetina]]m ... reliquit. ** Liber XVI: ...[[servus|servum]] [[quidam|quendam]] '''nomine''' [[Danus|Danum]] uxor ... incusarat... ** Liber XXI: [[qui|Cuius]] [[disciplina]]e Tages '''nomine''' [[quidam]] [[monstrator]] [[sum|est]],... * Marcos Marquez de Medina, ''Arte explicado y gramático perfecto, dividido en tres partes'' <!--, Madrid -->, 1825, p.247-248 ([https://books.google.de/books?id=zbU4ECQZO-EC&pg=PA247 books.google]): „M. [= magister] Quid est '''nomen'''? — D. [= discipuli] '''Nomen''' est pars orationis declinabilis per casus; sed tempus non significans. — [...] — M. Quotuplex est '''nomen'''? — D. Duplex: substantivum, & adjectivum. — M. Quod est '''nomen''' substantivum? — D. '''Nomen''' substantivum est, quod potest in oratione existere per se sine adjectivo. — M. Substantivorum '''nominum''' quot sunt differentiae? — D. Differentiae substantivorum '''nominum''' sunst sex: proprium, commune, denominativum, diminutivum, verbale, & patronimicum [= patronymicum]. — M. Quod est '''nomen''' proprium? — D. '''Nomen''' proprium est, quod uni tantùm convenit, ut ''Romulus, Roma, Tagus''. — M. Quod est '''nomen''' commune? — D. '''Nomen''' commune est, quod pluribus convenit, ut ''rex, oppidum, flumen''. — [...] — M. Quod est '''nomen''' diminutivum? — D. '''Nomen''' diminutivum est, quod significat diminutionem sui principalis, ut à rege ''regulus'', à corpore ''corpusculum''. — M. Quod est '''nomen''' verbale? — D. '''Nomen''' verbale est, quod à verbo derivatur, ut ''amor'' ab amo, á torpeo, ''torpedo'', ''voluntas'', volo, vis. — M. Quod est '''nomen''' patronimicum? — D. '''Nomen''' patronimicum est, quod loco '''nominis''' proprii substituitur á parentibus, aut majoribus, aut consanguineis derivatur, ut ''Priamides'', filius, vel nepos, vel aliquis ex posteris Priami. [...] — M. Quod est '''nomen''' adjectivum? — D. '''Nomen''' adjectivum est, quod, ut tale, indiget substantivo, saltem subintellecto, cui adjaceat, ut in oratione existat, ut ''homo bonus, mulier bona, mancipium bonum''. — M. Adjectivorum '''nominum''' quot sunt differentiae? — D. Adjectivorum '''nomina''' alia sunt positiva, ut ''peritus, justus, prudens''. Alia comparativa, ut ''peritior, justior, prudentior''. Alia superlativa, ut ''peritissimus, justissimus, prudentissimus''.“ gvj2p8uf3mayqlkxlbvivzjus2pp4y5