Victionarium
lawiktionary
https://la.wiktionary.org/wiki/Victionarium:Pagina_prima
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
case-sensitive
Media
Specialis
Disputatio
Usor
Disputatio Usoris
Victionarium
Disputatio Victionarii
Fasciculus
Disputatio Fasciculi
MediaWiki
Disputatio MediaWiki
Formula
Disputatio Formulae
Auxilium
Disputatio Auxilii
Categoria
Disputatio Categoriae
TimedText
TimedText talk
Modulus
Disputatio Moduli
Event
Event talk
civis
0
15720
229157
219575
2026-10-22T11:57:20Z
YaganZ
4537
curatura
229157
wikitext
text/x-wiki
{{caput|la|civis}} <!-- {{subst:PAGENAME}} -->
{{lingua2|la|civis}}
==={{pars|cīvis}}===
: {{cc=|→ [[civis#disx|Discretiva]]}}
==={{appellatio}}=== <!-- Appellatio et syllabificatio -->
:{{Audio|La-cls-civis.ogg|/ˈkiːwis/, [ˈkiːu̯ɪs]|{{la-cls-appellatio}}|la|cīvis}} <!-- Exemplum Latinum apellationis -->
:{{Audio|La-ecc-civis.ogg|/ˈt͡ʃi.vis/, [ˈt͡ʃiːvis]|{{la-ecc-appellatio}}|la}}
:{{syllabae|cī|vis|morph=civ-is}} <!-- Exemplum syllabificationis -->
==={{substantivum|la}}=== <!-- Substantivum Latinum -->
'''cīv'''|'''is, -is''' ''{{c}}'' <ref name=Forcellini>
{{Forcellini|I|641|com=“CĪVIS, is, m. et f. 3.”}}</ref>
<ref name=Freund>{{Freund|I|507|com=“cīvis, is, m. et f. (abl. ordin. cive, civi)”}}</ref>
<ref name=Georges>{{Georges|cīvis, is, c. (vgl. ahd. hīwo, Gatte, hīwa, Gattin, altind. çéva-h, traut, lieb, wert)| n=20002282348|tom=1|p=1186}}</ref>
<ref name=Langenscheidt>{{Langenscheidt|civis}}</ref>
<ref name=Olivetti>{{Olivetti|civis}}</ref>
#{{la-nx|homo|Homo}} liber, urbis aut oppidi incola, et eodem cum ceteris iure utens.
==={{declinatio}}=== <!-- Apta formula declinationis -->
{{la-declinatio-3i|cīv|is|genus=c|ablsg2=cīvī|accpl2=cīvīs}}
==={{derivatae}}=== <!-- Dictiones derivatae -->
*{{la-nx|cīvīlis}}, {{la-nx|cīvīliter}}
*{{la-nx|cīvitās}}, {{la-nx|cīvitātula}}
==={{trans}}=== <!-- Translationes -->
{{trans-tab|Homo liber, urbis aut oppidi incola|
*{{en}}: {{t+|en|citizen}}, {{t+|en|man|alt=free man}}, {{t+|en|woman|alt=free woman}}
*{{ro}}: {{t+|ro|cetățean|m}}, {{t+|ro|cetățeancă|f}}, {{t+|ro|cetățeană|f}}
*{{fr}}: {{t+|fr|citoyen|m}}, {{t+|fr|citoyenne|f}}
*{{de}}: {{t+|de|Bürger|m}}, {{t+|de|Bürgerin|f}}
*{{es}}: {{t+|es|ciudadano|m}}, {{t+|es|ciudadana|f}}
*{{it}}: {{t+|it|cittadino|m}}, {{t+|it|cittadina|f}}
}}
{{caput|mul|civis}} <!-- {{subst:PAGENAME}} -->
{{discretiva|+}}
*{{nexus-d|fi}}
*{{nexus-d|pt}}
{{affines2}} <!-- Formae affines -->
==={{-lingua-|la}}=== <!-- Divisio Latina (prima) -->
===={{pars|cīvis}}====
====={{proprietates}}=====
{{=cflex=}} <!-- Exemplum Latinum declinationis -->
{{declin|la|cīvis|cīvis|gen|sg||sub}}
{{declin|la|cīvis|cīvis|voc|sg||sub}}
{{=cfin=}}
====={{appellatio}}===== <!-- Appellatio et syllabificatio -->
:{{Audio|La-cls-civis.ogg|/ˈkiːwis/|{{la-cls-appellatio}}|la|cīvis}} <!-- Exemplum Latinum apellationis -->
:{{syllabae|cī|vis|morph=civ-is}} <!-- Exemplum syllabificationis -->
===={{pars|cīvīs}}====
====={{proprietates}}=====
{{=cflex=}} <!-- Exemplum Latinum declinationis -->
{{declin|la|cīvīs|cīvis|acc|pl||sub}}
{{=cfin=}}
====={{appellatio}}===== <!-- Appellatio et syllabificatio -->
:{{Audio|La-cls-civis.ogg|/ˈkiːwiːs/|{{la-cls-appellatio}}|la|cīvīs}} <!-- Exemplum Latinum apellationis -->
:{{syllabae|cī|vīs|morph=civ-is}} <!-- Exemplum syllabificationis -->
==={{-lingua-|pt}}=== <!-- Divisio Lusitana -->
===={{pars|civis}}====
====={{proprietates}}=====
{{=cflex=}} <!-- Exemplum Lusitanum declinationis -->
{{declin|pt|civis|civil||pl||adj}}
{{declin|pt|civis|civil||pl||sub}}
{{=cfin=}}
====={{appellatio}}===== <!-- Appellatio et syllabificatio -->
:{{Audio|Pt-civis.ogg|[siˈviʃ]|{{pt-PT-appellatio}}|pt}} <!-- Exemplum Lusitanum apellationis -->
:{{syllabae|ci|vis|morph=civ-is}} <!-- Exemplum syllabificationis -->
{{loci2|la}} <!-- Verba allata scriptorum / auctorum -->
{{chronologia|saec2=[[Apuleius]]<br />ca. 125-170|saec17=[[Benedictus de Spinoza|Spinoza]]<br />1632-1677}}
{{exempla|Latinitas postclassica|
{{saec2|ca. 170 p.C.n.}}
*Fateor, Quirites, extremos latrones – boni {{cc=|civis}} officium arbitratus, simul et eximie metuens et hospitibus meis et mihi – gladiolo, qui me propter huius modi pericula comitabatur, armatus fugare atque proterrere eos adgressus sum. At illi barbari prorsus et immanes homines neque fugam capessunt et, cum me viderent in ferro, tamen audaciter resistunt. —''Metamorphoseon libri XI'' [[Apuleius|Apulei]] <ref name=Apuleius>{{Apuleius|metamorph|3|5|6|BA|com=civis}}</ref>
}}
{{exempla|Latinitas nova|
{{saec17}}
*[[imperium|Imperii]] [[quiscumque|cujuscunque]] [[status]] [[dico|dicitur]] [[civilis|Civilis]]; [[imperium|imperii]] [[autem]] [[integer|integrum]] [[corpus]] [[civitas|Civitas]] [[appello|appellatur]], [[et]] [[communis|communia]] [[imperium|imperii]] [[negotium|negotia]], [[qui|quae]] [[ab]] [[is|ejus]], [[qui]] [[imperium]] [[teneo|tenet]], [[direction]]e [[pendeo|pendent]], [[res publica|Respublica]]. [[deinde|Deinde]] [[homo|homines]], [[quatenus]] [[ex]] [[ius|jure]] [[civilis|civili]] [[omnis|omnibus]] [[civitas|Civitatis]] [[commodum|commodis]] [[gaudeo|gaudent]], [[civis|cives]] [[appello|appellamus]], [[et]] [[subditus|subditos]], [[quatenus]] [[civitas|civitatis]] [[institutum|institutis]], [[seu]] [[lex|legibus]] [[pareo|parere]] [[teneo|tenentur]]. ''[[Tractatus Politicus]]'' [[Benedictus de Spinoza|Spinozae]] <ref name=Spinoza> CAPUT III. I.</ref>
}}
{{videq}}
{{fontes|noref=|ref= <!-- Eventus <ref>…</ref> -->
}}
7gvy76ltrejwasw65a76rvia1kap2b1