Wikipedia
lbwiki
https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Media
Spezial
Diskussioun
Benotzer
Benotzer Diskussioun
Wikipedia
Wikipedia Diskussioun
Fichier
Fichier Diskussioun
MediaWiki
MediaWiki Diskussioun
Schabloun
Schabloun Diskussioun
Hëllef
Hëllef Diskussioun
Kategorie
Kategorie Diskussioun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussioun
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Wikipedia:Sproochen
4
1022
2679521
2594655
2026-05-24T17:14:50Z
Mobby 12
60927
/* */ k
2679521
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Iwwer Wikipedia|}}
[[Fichier:Globe of letters.svg|right]]
<div style="border:1px solid #dfdfdf; padding:1em; background-color:white; margin-right:14em;">
== Déi gréisst Wikipediaen a laténgescher Schrëft ==
[[:de:|Däitsch]] -
[[:en:|Englesch]] -
[[:eo:|Esperanto]] -
[[:fi:|Finnesch]] -
[[:fr:|Franséisch]] -
[[:it:|Italieenesch]] -
[[:nl:|Hollännesch]] -
[[:no:|Norwegesch (Bokmål)]] -
[[:pl:|Polnesch]] -
[[:pt:|Portugisesch]] -
[[:sv:|Schweedesch]] -
[[:es:|Spuenesch]]
== Aner Wikipediaen a laténgescher Schrëft ==
[[:af:|Albanesch]] -
[[:az:|Aserbaidjanesch]] -
[[:id:|Bahasa Indonesia]] -
[[:bs:|Bosnesch]] -
[[:da:|Dänesch]] -
[[:et:|Estesch]] -
[[:gl:|Galicesch]] -
[[:io:|Ido]] -
[[:ga:|Iresch]] -
[[:ca:|Katalounesch]] -
[[:hr:|Kroatesch]] -
[[:ku:|Kurdesch]] -
[[:la:|Latäin]] -
[[:lv:|Lettesch]] -
[[:lt:|Litauesch]] -
[[:nn:|Norwegesch (Nynorsk)]] -
[[:ro:|Rumänesch]] -
[[:sk:|Slowakesch]] -
[[:sl:|Sloweenesch]] -
[[:cs:|Tschechesch]] -
[[:tr:|Tierkesch]] -
[[:hu:|Ungaresch]] -
[[:cy:|Walisesch]] -
[[:vi:|Vietnameesesch]]
== Wikipediaen an anere Schrëftsystemer ==
[[:ar:|Arabesch (العربية)]] -
[[:hy:|Armenesch (Հայերեն)]] -
[[:bg:|Bulgaresch (Български)]] -
[[:zh:|Chineesesch (<span lang="zh">中文</span>)]] -
[[:ka:|Georgesch (ქართული)]] -
[[:el:|Griichesch (Ελληνικά)]] -
[[:he:|Hebräesch (עברית)]] -
[[:hi:|Hindi (हिन्दी)]] -
[[:ja:|Japanesch (<span lang="ja">日本語</span>)]] -
[[:ko:|Koreanesch (한국어)]] -
[[:fa:|Persesch (فارسی)]] -
[[:ru:|Russesch (Русский)]] -
[[:sr:|Serbesch (Српски)]] -
[[:ta:|Tamilesch (தமிழ்)]] -
[[:uk:|Ukrainesch (Українська)]] -
[[:be:|Wäissrussesch (Беларуская)]]
== Méi kleng Wikipediaen am mëtteleuropäesche Raum==
[[:als:|Alemannesch (Schwäizerdäitsch, Elsässesch, Schwäbesch)]] -
[[:rm:|Bündnerromanesch]] -
[[:fur:|Friaulesch/Furlan]] -
[[:fy:|Friesesch]] -
[[:yi:|Jiddesch (‫ייִדיש‬)]] -
[[:csb:|Kaschubesch]] -
[[:li:|Limburgesch]] -
[[:nds:|Plattdüütsch]] -
[[:ksh:|Ripuaresch (Kölsch)]] -
[[:vls:|Westflämesch]]
</div>
<div style="margin-top:2em; border:1px solid #dfdfdf; padding:1em; background-color:white;">
== All aktiv Wikipediaen==
{|
|- valign="top"
|
*[[:af:|Afrikaans]] ([[Afrikaans]])
*[[:sq:|Shqip]] ([[Albanesch]])
*[[:als:|Alemannisch]] ([[Alemannesch]])
*[[:ang:|Anglo-Saxon]] ([[Alenglesch]])
*[[:am:|አማርኛ]] ([[Amharesch]])
*[[:ar:|العربية]] ([[Arabesch]])
*[[:an:|Aragonés]] ([[Aragoneesesch]])
*[[:roa-rup:|Armâneashti]] ([[Aromunesch]])
*[[:az:|Azərbaycanca]] ([[Aserbaidjanesch]])
*[[:as:|অসমীয়া]] ([[Assami]])
*[[:ast:|Asturianu]] ([[Asturesch]])
*[[:ay:|Aymar]] ([[Aymara]])
*[[:ba:|Башҡорт]] ([[Baschkiresch]])
*[[:eu:|Euskara]] ([[Baskesch]])
*[[:bn:|বাংলা]] ([[Bengali]])
*[[:my:|Myanmasa]] ([[Birmanesch]])
*[[:bs:|Bosanski]] ([[Bosnesch]])
*[[:br:|Brezhoneg]] ([[Bretonesch]])
*[[:bg:|Български<!-- - (Balgarski)-->]] ([[Bulgaresch]])
*[[:rm:|Rumantsch]] ([[Bündnerromanesch]])
*[[:chr:|ᏣᎳᎩ]] ([[Cherokee]])
*[[:zh:|<span lang="zh">中文</span>]] ([[Chineesesch]])
*[[:da:|Dansk]] ([[Dänesch]])
*[[:de:|Deutsch]] ([[Däitsch]])
*[[:pdc:|Deitsch]] ([[Pennsylvania Dutch|Pennsilveni-Deitsch]])
*[[:en:|English]] ([[Englesch]])
*[[:eo:|Esperanto]] ([[Esperanto]])
*[[:et:|Eesti]] ([[Estnesch]])
*[[:fo:|Føroyskt]] ([[Färöesch]])
*[[:fi:|Suomi]] ([[Finnesch]])
*[[:fr:|Français]] ([[Franséisch]])
*[[:fy:|Frysk]] ([[Friesesch]])
*[[:fur:|Furlan]] ([[Furlanesch]])
*[[:ga:|Gaeilge]] ([[Iresch]])
*[[:gl:|Galego]] ([[Galicesch]])
*[[:ka:|ქართული]] ([[Georgesch]])
*[[:got:|Gotisch]] ([[Gotesch]])
*[[:el:|Ελληνικά]] ([[Griichesch]])
*[[:kl:|Kalaallisut]] ([[Inuktitut|Grönländesch]])
*[[:gn:|Avañe\'ẽ]] ([[Guaraní]])
*[[:gu:|ગુજરાતી]] ([[Gujarati]])
*[[:ht:|Ayisyen/Kreyòl]] ([[Haitianesch]])
*[[:he:|עברית]] ([[Hebräesch]])
*[[:hi:|हिन्दी]] ([[Hindi]])
*[[:io:|Ido]] ([[Ido]])
*[[:id:|Bahasa Indonesia]] ([[Indoneesesch]])
*[[:ia:|Interlingua]] ([[Interlingua]])
*[[:iu:|ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ]] ([[Inuktitut]])
*[[:is:|Íslenska]] ([[Islännesch]])
*[[:it:|Italiano]] ([[Italieenesch]])
*[[:ja:|<span lang="ja">日本語</span>]] ([[Japanesch]])
*[[:jv:|Bahasa Jawa]] ([[Javanesesch]])
*[[:yi:|<span lang="yi">‫ייִדיש‬</span>]] ([[Jiddesch]])
*[[:km:|ភាសាខ្មែរ]] ([[Khmer-Sprooch|Kambodschanesch/Khmer]])
*[[:kn:|ಕನ್ನಡ]] ([[Kannada]])
*[[:kk:|қазақша]] ([[Kasachesch]])
*[[:ks:|कश्मीरी - (كشميري)]] ([[Kaschmiri]])
*[[:csb:|Kaszëbscziej]] ([[Kaschubesch]])
*[[:ca:|Català]] ([[Katalounesch]])
*[[:ky:|Kırgızca]] ([[Kirgisesch]])
*[[:ko:|한국어]] ([[Koreanesch]])
*[[:kw:|Kernewek]] ([[Kornesch]])
*[[:co:|Corsu]] ([[Korsesch]])
*[[:hr:|Hrvatski]] ([[Kroatesch]])
*[[:ku:|Kurdî]] ([[Kurdesch]])
*[[:lad:|Ladin]] ([[Ladino]])
*[[:lo:|Pha xa lao]] ([[Laotesch]])
*[[:la:|Latina]] ([[Latäin]])
*[[:lv:|Latviešu]] ([[Lettesch]])
*[[:li:|Limburgs]] ([[Limburgesch-Bergesch|Limburgesch]])
*[[:ln:|Lingala]] ([[Lingala]])
*[[:lt:|Lietuvių]] ([[Litauesch]])
*[[:jbo:|Lojban]] ([[Lojban]])
*[[Haaptsäit|Lëtzebuergesch]]
*[[:mg:|Malagasy]] ([[Austroneesesch Sproochen|Malagasy]])
*[[:ms:|Bahasa Melayu]] ([[Malaiesch an indoneesesch Sprooch|Malaiesch]])
*[[:ml:|മലയാളം]] ([[Malayalam]])
*[[:gv:|Gaelg Vanninagh]] ([[Manx]])
*[[:mt:|bil-Malti]] ([[Malteesesch]])
*[[:mi:|Māori]] ([[Maori]])
*[[:mr:|मराठी]] ([[Marathi]])
*[[:mk:|Македонски]] ([[Mazedonesch]])
*[[:mo:|Moldoveana]] ([[Moldawesch]])
*[[:mn:|Монгол]] ([[Mongolesch]])
|
*[[:na:|Ekakairũ Naoero]] ([[Nauruesch]])
*[[:nah:|Nahuatl]] ([[Nahuatl]])
*[[:nv:|Diné bizaad]] ([[Navajo]])
*[[:nap:|Nnapulitano]] ([[Neapolitanesch]])
*[[:ne:|नेपाली]] ([[Nepali]])
*[[:nl:|Nederlands]] ([[Hollännesch]])
*[[:nds:|Plattdüütsch]] ([[Niddersächsesch]])
*[[:nn:|Nynorsk]] ([[Nynorsk|Nei-Norwegesch]])
*[[:no:|Norsk]] ([[Norwegesch]])
<!--*[[:or:|Oriya]] ([[Oriya]])-->
*[[:oc:|Occitan]] ([[Okzitanesch]])
<!--*[[:om:|Oromo]] ([[Oromo]])-->
*[[:os:|Ирон æвзаг]] ([[Ossetesch]])
*[[:pi:|पािऴ]] ([[Pali]])
*[[:pa:|पंजाबी / ਪਜਾਬੀ / پنجابي]] ([[Pandschabi|Pandschabi/Punjabi]])
*[[:ps:|پښتو]] ([[Pashtu]])
*[[:fa:|فارسی]] ([[Persesch]])
*[[:tl:|Tagalog]] ([[Tagalog|Philippinesch/Tagalog]])
*[[:pl:|Polski]] ([[Polnesch]])
*[[:pt:|Português]] ([[Portugisesch]])
*[[:ksh:|Ripuarisch]] ([[Ripuaresch]])
*[[:qu:|Runa Simi]] ([[Quechua]])
*[[:ro:|Română]] ([[Rumänesch]])
*[[:ru:|Русский]] ([[Russesch]])
*[[:se:|Sámegiella]] ([[Sami]])
*[[:sm:|Gagana Samoa]] ([[Samoanesch]])
*[[:sa:|संस्कृत]] ([[Sanskrit]])
*[[:sc:|Sardu]] ([[Sardesch]])
*[[:gd:|Gàidhlig]] ([[Schottesch-Gälesch Sprooch|Schottesch Gälesch]])
*[[:sv:|Svenska]] ([[Schweedesch]])
*[[:sr:|Српски]] ([[Serbesch]])
*[[:sh:|Srpskohrvatski]] ([[Serbokroatesch]])
*[[:st:|Sotho]] ([[Sesotho]])
*[[:sn:|chiShona]] ([[Shona]])
*[[:sd:|सिनधि]] ([[Sindhi]])
*[[:scn:|Sicilianu]] ([[Sizilianesch]])
*[[:simple:|Simple English]] ([[Simple English]])
*[[:sk:|Slovenčina]] ([[Slowakesch]])
*[[:sl:|Slovenščina]] ([[Sloweenesch]])
*[[:so:|Soomaaliga]] ([[Somali]])
*[[:es:|Español]] ([[Spuenesch]])
*[[:si:|Simhala]] ([[Sinhala]])
*[[:sw:|Kiswahili]] ([[Swahili]])
*[[:ss:|SiSwati]] ([[Siswati|Swati]])
*[[:su:|Bahasa Sunda]] ([[Malaiesch an indoneesesch Sprooch|Sundanesesch]])
*[[:tg:|Тоҷикӣ]] ([[Tadschikesch]])
*[[:ty:|Reo Māʻohi]] ([[Tahitianesch]])
*[[:zh-min-nan:|Bân-lâm-gú]] ([[Taiwanesch]])
*[[:ta:|தமிழ்]] ([[Tamilesch]])
*[[:tt:|Tatar]] ([[Tataresch]])
*[[:te:|తెలుగు]] ([[Telugu]])
*[[:th:|ไทย]] ([[Thailännesch]])
*[[:bo:|Bod Skad]] ([[Tibetesch]])
*[[:ti:|Tigrinya]] ([[Tigrinya]])
*[[:tpi:|Tok Pisin]] ([[Tok Pisin]])
*[[:cs:|Čeština]] ([[Tschechesch]])
*[[:cv:|Чӑваш - (Ĉăvaŝ)]] ([[Tschuwaschesch]])
*[[:ts:|Xitsonga]] ([[Tsonga]])
*[[:tn:|Setswana]] ([[Setswana|Tswana]])
*[[:tum:|chiTumbuka]] ([[Tumbuka]])
*[[:tr:|Türkçe]] ([[Tierkesch]])
*[[:tk:|تركمن / Туркмен]] ([[Turkmenesch]])
*[[:udm:|Удмурт]] ([[Udmurtesch]])
*[[:ug:|Oyghurque]] ([[Uiguresch]])
*[[:uk:|Українська]] ([[Ukrainesch]])
*[[:hu:|Magyar]] ([[Ungaresch]])
*[[:ur:|اردو]] ([[Urdu]])
*[[:uz:|Ўзбек]] ([[Usbeekesch]])
*[[:ve:|Venda]] ([[Venda]])
*[[:vec:|Veneto]] ([[Veneto|Venezianesch]])
*[[:vi:|Tiếng Việt]] ([[Vietnameesesch]])
*[[:vo:|Volapük]] ([[Volapük]])
*[[:cy:|Cymraeg]] ([[Walisesch]])
*[[:wa:|Walon]] ([[Wallounesch]])
*[[:war:|Waray-Waray]] ([[Waray-Waray]])
*[[:be:|Беларуская]] ([[Wäissrussesch]])
*[[:wo:|Wollof]] ([[Wolof]])
*[[:xh:|isiXhosa]] ([[IsiXhosa|Xhosa]])
*[[:yo:|Yorùbá]] ([[Yoruba]])
*[[:za:|(Cuengh)]] ([[Zhuang]])
*[[:zu:|isiZulu]] ([[Zulu]])
|}
</div>
== Kuckt och ==
Ausféierlech Statistike stinn op der englescher Wikipedia: [[:en:Wikipedia:Multilingual statistics|Wikipedia:Multilingual statistics]]
* [[w:Wikipedia:Multilingual coordination|Multilingual coordination (en)]]
* [[m:Wikimedia projects|Wikimedia projects (meta)]]
* [[m:Complete list of language wikis available|Complete list of language wikis available (meta)]]
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__
<!-- manually refined interwiki for “List of Wikipedias”, unalphabetized for a tactical reason -->
<!-- this part was extracted mainly from [[el:Βικιπαίδεια:Γλώσσες]] and [[sv:Wikipedia:Lista över Wikipedias språkversioner]] -->
<!-- this part was extracted mainly from [[cs:Wikipedie:Seznam jazyků Wikipedie]] -->
[[Kategorie:Wikipedia|Sproochen]]
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
piyz0xch89x7we2spez2evq3r8j3vsb
25. Mee
0
1827
2679569
2677907
2026-05-25T09:26:13Z
Zinneke
34
/* Evenementer */
2679569
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
De '''25. [[Mee]]''' ass den 145. Dag vum Joer (146. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1521]]: duerch d'[[Edikt vu Worms]] gëtt de [[Martin Luther]], no der Publikatioun vu senge [[95 Theesen]], zum Hereetiker a Gesetzlosen deklaréiert.
*[[1924]]: Den [[Haile Selassie I. vun Ethiopien]] ass op offizieller Visitt zu Lëtzebuerg.
*[[1946]]: [[Jordanien]] gëtt vu Groussbritannien onofhängeg.
* [[1985]]: En Hurrikan an eng Stuermflut am [[Bangladesch]] fuerdert zirka 10.000 Mënschenaffer.
* [[2003]]: An [[Argentinien|Argentinie]] gëtt den [[Néstor Kirchner]] Staatspresident.
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Gw moltke 01.jpg|Helmuth von Moltke
Fichier:Dixie Carter 1977.JPG|Dixie Carter
</gallery>
* [[1766]]: [[Henri-Joseph Redouté]], Moler.
* [[1813]]: [[Edmond de Sélys Longchamps]], belschen Zoolog a Politiker.
* [[1821]]: [[Henri-Alexis Brialmont]], belsche Politiker, Arméisingenieur a Generol.
* [[1834]]: [[John Tebbutt]], australeschen Astronom.
* [[1847]]: [[Adolphe Omlor]], lëtzebuergeschen Industriellen.
* [[1848]]: [[Helmuth Johannes Ludwig von Moltke]], preisesche Generol.
* [[1858]]: [[Léon Auguste Collart]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1867]]: [[Georg von dem Borne]], däitsche Geophysiker.
* 1867: [[André Thyes]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1877]]: [[Jean Origer]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Direkter vum ''Wort''.
* [[1885]]: [[Pierre Hamer (Politiker)|Pierre Hamer]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1888]]: [[Miles Malleson]], englesche Schauspiller.
* [[1889]]: [[Igor Sikorsky]], amerikanesche Constructeur an Architekt.
* [[1892]]: [[Josip Broz Tito]], [[Jugoslawien|jugoslawesche]] Politiker.
* [[1915]]: [[Norbert Stelmes]], lëtzebuergesche Komponist a Pianist.
* [[1916]]: [[Herbert Scherer]], lëtzebuergesche Pianist.
* [[1917]]: [[Steve Cochran]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1920]]: [[Rudolf Lenz]], éisträichesche Schauspiller.
* [[1924]]: [[Heinrich Aigner]], däitsche Politiker.
* [[1924]]: [[René Brück]], lëtzebuergeschen Ingenieur, Industriemanager a Russlandkenner.
* [[1925]]: [[Paul Frieden]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[1925]]: [[Claude Pinoteau]], franséischen Dréibuchauteur, Regieassistent a Filmregisseur.
* [[1927]]: [[Robert Ludlum]], US-amerikanesche Schrëftsteller, Schauspiller a Produzent.
* [[1928]]: [[Madeleine Delavaivre]], franséisch Schauspillerin.
* [[1930]]: [[Francis Gelhausen]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[1931]]: [[Pierre Vernier]], franséische Schauspiller.
* [[1939]]: [[Ferdinand Bracke]], belsche Vëlossportler.
* 1939: [[Dixie Carter]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 1939: [[Ian McKellen]], brittesche Schauspiller.
* [[1940]]: [[Roger Kieffer]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1941]]: [[Vladimir Voronin]], moldawesche Politiker.
* [[1946]]: [[Haydée Politoff]], franséisch Schauspillerin.
* [[1950]]: [[Richard Salisbury Ellis]], britteschen Astronom.
* [[1951]]: [[François Bayrou]], franséische Politiker.
* 1951: [[Romain Goerend]], lëtzebuergesche Journalist a Regisseur.
* [[1969]]: [[Anne Heche]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1970]]: [[Neil Marshall]], englesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1985]]: [[Dominique Benseghir]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* [[1992]]: [[Lisa Wengler]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
== Gestuerwen ==
*{{0}}[[986]]: [[Abd ar-Rahman as-Sufi]], perseschen Astronom.
* [[1555]]: [[Gemma Frisius]], Mathematiker, Medezinner a Kartograph.
* [[1862]]: [[Johann Nestroy]], éisträicheschen Dramatiker a Satiriker.
* [[1899]]: [[Rosa Bonheur]], franséisch Molerin.
* [[1902]]: [[Franz Richard Unterberger]], éisträichesche Landschaftsmoler.
* [[1912]]: [[Nicolas Goedert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1920]]: [[Jacques Dasbourg]], lëtzebuergesche Moler.
*[[1929]]: [[Alphonse Rupprecht]], lëtzebuergesche Policebeamten, Pilzkenner, Historiker an Auteur.
* [[1934]]: [[Gustav Holst]], brittesche Komponist (''D'Planéiten'')
* [[1939]]: [[Frank Dyson]], engleschen Astronom.
* [[1954]]: [[Robert Capa]], ungaresch-US-amerikanesche Fotograf.
* [[1959]]: [[Albert Elter]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1972]]: [[Asta Nielsen]], dänesch Schauspillerin.
* [[1995]]: [[Dany Robin]], franséisch Schauspillerin.
* [[1999]]: [[Horst Frank]], däitsche Schauspiller.
* [[2011]]: [[Emely Arnoldy-Loos]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|25 May|25. Mee}}
[[Kategorie:Dag am Mee| 25]]
1sq6360wothv60tuy2j4w861fiszuna
Marco Pütz
0
4075
2679567
2669207
2026-05-25T09:22:17Z
~2026-31214-72
71444
/* Blosorchester/Fanfare/Brass Band */
2679567
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Marco Pütz''', gebuer de [[16. Mäerz]] [[1958]] zu [[Esch-Uelzecht]], ass e lëtzebuergesche [[Saxophon]]ist a [[Komponist]].
== Liewen ==
Hien huet säi Studium am Conservatoire vun [[Esch-Uelzecht|Esch]] a vu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] gemaach. Duerno huet hie sech um [[Conservatoire Royal de Bruxelles]] perfektionéiert, wou hie säin Ofschloss (Diplôme Supérieur) ''"avec grande distinction"'' am Fach Saxophon an ''"avec la plus grande distinction"'' an der [[Kammermusek]] krut. Um [[Conservatoire Royal de Liège]] huet hien e ''"Premier prix d'harmonie " an e " Premier Prix de direction d'orchestre"'' kritt.
De Marco Pütz huet iwwer 100 Wierker komponéiert, dovu ronn 55 fir [[Harmonie]]sorchester an 12 fir Sinfonieorchester. D'Majoritéit vu senge Wierker gi bei ''Bronsheim Music'' an ''De Haske'' (Holland) publizéiert. Aner Editeure sinn: Maecenas (GB), Edition-Tonger (D), Hal Leonard (USA), H.Lemoine a Sempre Più (F). Seng Wierker si bis haut op ronn 75 CDen enregistréiert ginn. Zanter 2004 huet de Marco Pütz och verschidde Wierker fir Sinfonie- a Sträichorchester geschriwwen, déi bei der Schwäizer 'Edition Kunzelmann' éditéiert goufen an och weltwäit vun Zinfonia (a Locatioun) ugebuede ginn.
International Unerkennung krut de Marco vun [[1995]] un, wéi hien den éischte Präis vum Concours ''"International Clarinet Association Composition Contest"'' an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] mat sengem ''Quatuor pour clarinettes'' gewonnen huet.
Am Juni 2017 krut hien d'Plaquette d'Honneur vun der ''Union Grand-Duc Adolphe'' fir seng Verdéngschter ëm d'Blosmusek iwwerreecht.
Am Oktober 2017 krut hien zu Arnhem (NL) den ' 2017 BUMA International Brass Award ' fir seng Kompositiounen am Allgemengen, a méi speziell fir säi Bäitrag zur Blosorchesterliteratur iwwerreecht.
Am November 2024 huet hien den ' Diamond Award ' fir seng 1. Sinfonie ' FOUR COLOURS ' bei der 'Erik Satie International Music Competition' gewonnen.
Seng Kompositioune ginn uechtert d'Welt opgefouert, an et fënnt ee s'an de Programmhefter vu sou grousse Festivaller wéi: Festival International d'Echternach (L), Rencontres d'Ensembles de Violoncelles de Beauvais (F), Les Quatuors à St. Roch (Paris), Festival Radenci (Slov.), WASBE-Konferenzen (Jönköping, Singapur, Killarney, Utrecht, Prag an Cincinnati), RSAMD/Glasgow, 'World Music Contest' zu Kerkrade (NL, 2001 - 2022), CBDNA-Konferenz (Greensboro, USA/2013),EuropArt (Bréissel, 2016, 2017, 2018), asw.
Vun [[1986]] (zanter 1980 als Chargé de cours) bis 2018 war de Marco Pütz Professer fir Saxophon, Kammermusek an Instrumentatioun um [[Stater Conservatoire]].
Hien huet vun 1979 u vill Concerten als Saxophon-Solist (Recitallen, Duo mat Perkussioun oder Solist mat Orchester) ginn, dorënner 6 Concerten a Russland. 1988 huet hien den éischte 'klasseschen' CD (Saxophon Arias) zu Lëtzebuerg erausbruecht.
Vun 1981 bis 2006 war hie Saxophoniste-renfort beim [[Orchestre philharmonique du Luxembourg]] an huet, an där Zäit, déi meescht vun de bekannte Saxophon-Soli am Orchester gespillt an och e groussen Deel dovun enregistréiert.
De Marco Pütz ass Grënnungsmember vum [[Quatuor de Saxophones de Luxembourg]] (1982-2006), mat deem hie Concerten am Land an am Ausland gespillt huet. En huet och mat deem Ensembel 1998 eng CD enregistréiert.
== Wierker ==
=== Kammermusek ===
{{Div col|cols=2}}
* ''Quatuor pour Saxophones'' (1986, Manuscript)
* ''Quatuor pour Clarinettes'' (1987, Edition Tonger, Karlsruhe,D)
* ''Tango for Johny'' (1995, Fl., Klar., Alt-Sax.,Klar.-Basse, Vc., Manuscript)
* ''Four for two'' (fir 2 Saxophonen, 1990, Ed.Bronsheim)
* ''Septentrion'' (fir 7 Saxophonen, 1990, Edition Tonger, Karlsruhe, D)
* ''Astrum'' (fir 9 Blechbléiser, 1989, manuscript)
* ''Meeting'' (fir Sax-Quartett a Perkussioun, 2000, Ed.Bronsheim)
* ''Five Miniatures'' (fir Klarinetten-Trio, 2001, Ed.Bronsheim)
* ''Trilogy for Five'' (fir Blechbléiser-Quintett, 1995, Ed.Bronsheim)
* ''Vier Bagatellen'' (fir Blechbléiser-Quintett, 1998, Ed.Bronsheim)
* ''Five characteristic pieces'' (fir Holzbléiser-Quintett, 1995, Ed.Bronsheim)
* ''Brass Trio'' (fir Trompett, Cor an Trombonn, 1999, Ed.Bronsheim)
* ''Memento'' (8'20", fir Sträich-Quartett, 2004, Edition Tonger, Karlsruhe,D)
* ''Till's Last Joke'' (2005/2009, Hornquartett, De Haske)
* ''Five open-ended Pieces'' (fir Tuba/Euphonium Ensembel, 2009, De Haske)
* ''Tool Up'' (fir Uergel an 2 Percussionisten, 2011, De Haske)
* ''Salome's Dance'' (5'15",fir Gei an Alt-Saxophon, 2012, M. Combre/Lemoine, Paräis)
* ''A Vianden'' (12',fir Sopran, Bass-Bariton a Piano, 2017, Verlag nach net bekannt)
* ''Woodwind Quintet N°2'' (10' fir de pentaTon-Quintett, Schwäiz, 2018, Edition Kunzelmann, CH)
* ''Momenti Fugaci'' (6',fir Flütt a Vibraphon, 2024, Edition Kunzelmann, CH)
{{Div col end}}
* ''Drei Bagatellen'' (Pri-An-Elli Trio, 10', fir Gei, Bratsch an Harf, 2025)
=== Orchester ===
{{Div col|cols=2}}
* ''Happy Birthday, Mrs.. Mr.'' (2000, Manuscript, 5':30")
* ''Elegia'' (2009/2021, in memoriam Charel Weiler, 5':40", Edition Kunzelmann (CH)/Zinfonia.com)
* ''Chapters of Life'', (Tuba-Concerto, 2010, 17':30" - Edition Kunzelmann (CH)/Zinfonia.com)
* ''Conversations'', (fir Trompett, Piano a Sträicherorchester, 2011, 17' - Edition Kunzelmann (CH)/Zinfonia.com)
* ''Moods'', (fir Sinfonie-Orchester, 2013, 12':30 - Edition Kunzelmann (CH)/Zinfonia.com)
* ''Strömungen'', (fir Sinfonie-Orchester, 2014, 16':40 - Edition Kunzelmann (CH)/Zinfonia.com)
* ''Euphonia's Voice'', (fir Sinfonie-Orchester a Solo-Euphonium, 2019, 17':40 - Edition Kunzelmann (CH)/Zinfonia.com)
* ''Concerto for Organ & Orchestra'', (2015/2024, ca.27' - Edition Kunzelmann (CH)/Zinfonia.com)
* ''Sinfonie N°1 "Four Colours Symphony"'' (2022, fir Sinfonie-Orchester, 39' - Edition Kunzelmann (CH)/Zinfonia.com - Hierscht 2024)
* ''Imaginary Letters'' (2023, fir Sax. Sopran-Solo, Sträicherorchester, Pk. an 2 Perc., 22', Edition Kunzelmann (CH)/Zinfonia.com)
{{Div col end}}
* ''Sinfonie N°2 "Worte", fir Mezzosopran & Orchester (no Gedichter vun Ingeborg Bachmann, Nelly Sachs & Anna Achmatowa)'', 2024, ca. 42', Edition Kunzelmann (CH)/Zinfonia.com, no der Uropféierung)
* ''Oboe Concerto'', fir Hautbois & Orchester (2025, ca. 23,5')
=== Bünemusek ===
* ''Dem Alto séng grouss Rees'' (1995, Musekstheater fir Kanner, Manuscript, 70')
* ''Golden Memories'' (2022, Museks-Spektakel fir den Ensemble d'Gëlle Fraën, 65')
=== Piano/Uergel ===
{{Div col|cols=2}}
* ''Eng Waltz fir d'Steffi'' (1986. Ed. LGNM)
* ''Waltzing Steffi'' (2013: Versioun fir Piano mat 4 Hänn)
* ''Impressions'' (1994, Ed. Bronsheim)
* ''Meditation & Toccata'' (2017, 1 - Meditation, 2 - Interludium, 3 - Toccata in C, Edition Kunzelmann, CH)
{{Div col end}}
=== Instrument & Piano ===
(* = Pedagogesch Stécker)
{{Div col|cols=2}}
* ''Trois pièces'' (1991, fir Klarinett & Piano, Ed. Bronsheim)
* ''Trois pièces charactéristiques'' (1999, fir Klar./Sax. & Piano, Ed. Bronsheim)
* ''Recitativo & Allegro'' (2003, fir Euphonium & Piano, Ed. Bronsheim)
* ''Three days in a week'' (2004, fir Sopran/Alt-Sax. & Piano, Ed. M. Combre/Lemoine, Paräis)
* ''Tanz-Suite'' (2005, fir Fagott & Piano, Edition Tonger, Karlsruhe)
* ''Song & Dance'' (2006, fir Klarinett & Piano, Ed. M. Combre/Lemoine, Paräis)
* ''March, Waltz & Ragtime'' (2007, fir Trompett & Piano, Ed. M. Combre/Lemoine, Paräis)
* ''March & Ragtime'' (2007, Versioun fir Sopran/Alt-Sax. & Piano, Ed. M. Combre/Lemoine, Paräis)
* ''Cadence et Allegro'' (2008, fir Flûte a Piano, Ed. De Haske)
* ''Poids Lourds'' (2009, fir Euphonium & Piano, Ed. M. Combre/Lemoine, Paräis)
* ''Two Pictures'' (2010, fir Hautbois/Eb-Saxophone & Piano, De Haske)
* ''Two Bagatelles'' (2011, fir Sax. Alto/Sopran & Piano, De Haske)
* ''Diversions'' (2013, fir Trompett & Piano, Éditions Sempre Più, Paräis)
* ''Lover's Grief & Happpy End'' (2014, fir Gei & Piano, Éditions Sempre Più, Paräis)
* ''The Cable Girl'' (2023, fir Alt/Sopran Saxophon & Piano, Éditions Sempre Più, Paräis)
{{Div col end}}
=== Blosorchester/Fanfare/Brass Band ===
{{Div col|cols=2}}
* ''The Legend of Aquarius'' (D'Legend vum Kropemann, 1997, Ed. Bronsheim, 17')
* ''Meltdown'' (fir BO, 1992, Ed. Bronsheim, 14':30")
* ''Prae Monitio'' (fir Mezzo-Sopran a BO, Ed. Bronsheim)
* ''Concerto for Flute and Wind Band'' (1995, Ed. Bronsheim)
* ''..au début ce ne fût qu'une idée..'' (1995, fir BO an Uergel, Manuscript)
* ''Three Sketches for Band'' (2005, www.windmusic.ch)
* ''Sinfonietta for Band'' (fir BO, 1998, Ed. Bronsheim, 21'), Imposé beim 'Eidgenössisches Musikfest' 2001 zu Fribourg (CH)
* ''Konzertstück, for Bass-Trbne. & Wind Band'' (1999, Ed. Bronsheim)
* ''Luxembourg, Ville fortifiée'' (1999, Ed. Bronsheim Music)
* ''Rhapsody op a Dutch Folksong'' (fir BO, 2001, Ed.Bronsheim)
* ''Initiales'' (fir Fanfare, 2000, Ed.Bronsheim, 14':30")
* ''Dance Sequence'' (fir Wind Band, 2002, Ed.Maecenas, GB)
* ''Sincerely Yours!'' (fir Fanfare a BO, 2003, Ed.Bronsheim, 17')
* ''Improvisation & Fugato'' (HO, 2003, Ed.Bronsheim, 13')
* ''Concertino for Euphonium & Band'' (F/BO/Brass Band, 2003, Ed.Bronsheim, 11':30")
* ''Derivations'' (fir Fanfare a Wind Band, 2003,Ed.Bronsheim, 16'), Imposé an der Konzert-Divisioun bei der WMC 2005
* ''Concerto for Bb-Clarinet & Wind Ensemble'' (2004, Ed.Bronsheim, 16':30")
* ''Choralis Tonalis'' (F/BO, 2005, Ed.Bronsheim, 4':30")
* ''Die Judenbuche'' (fir BO, 2006, Ed.Bronsheim, 12')
* ''Trumpet Concerto'' (fir Trompett a BO, 2006, Ed.Bronsheim, 18')
* ''Arrows of lightning'' (2006,HO, Ed.De Haske, 8')
* ''Four Sketches for Band'' (2007, fir Fanfare a BO, Ed. De Haske, 4':30")
* ''Four Earth Songs'' (2007, fir Sopran-Solo a Fanfare/BO, Ed. De Haske, 26')
* ''Omaggio'' (2008, fir Fanfare-Orchester, Ed. De Haske, 17'), Imposé 1. Divisioun/Fanfare beim ONFK 2014 zu Drachten (NL)
* ''From the Highlands'' (2009, fir Blosorchester, Ed. De Haske, 8')
* ..''dann wachsen Flügel Deinen Worten''.. (2009, fir Blosorchester, Solo-Cello a Kannerchouer, De Haske)
* ''Chapters of Life'', (2010, Tuba-Solo + Blos-/Sinfonieorchester, De Haske, 17':30")
* ''A Little Irish Suite'' (2010, fir Blosorchester, Compact Band Series, De Haske, 6')
* ''Celebrations'' (2012, fir Fanfare-Orchester, Bronsheim Music, 13':30")
* ''Tre Pezzi per Banda'' (2012, fir Blosorchester, Bronsheim Music, 11')
* ''Rhapsodic Pictures'' (2012, fir Blosorchester, 12', nach net erauskomm)
* ''Solitary Prayer'' (2013, fir Solo-Euphonium a Brass Band, 5':30", Bronsheim Music)
* ''Time for Outrage'' (2015, fir Blosorchester, 16', Bronsheim Music), Imposé beim EBBC (= European Brass Band Competition) 2018 zu Utrecht, an beim 'Kantonales Musikfest Schwyz' 2025 (Höchststufe, Harmonie)
* ''Concerto for Organ, Winds & Percussion'' (2015, 27', Edition Kunzelmann, CH)
* ''Jubilee Vibrations, Concertino for Vibraphone & Band'' (2015, HA/FA, Bronsheim Music, 11')
* ''Festive Fanfare'' (2015, fir Blosorchester, 4':40", Bronsheim Music)
* ''Der Linksmähder'' (2016, fir Blosorchester, 8', Wind Music Edition, CH)
* ''In other Words'' (2016, fir Fanfare-Orchester, 15', Bronsheim Music, NL), Imposé 1. Divisioun/Fanfare beim ONFK 2018 zu Drachten (NL)
* ''Dialogues'' (2016/17, fir 2 F-Coren a Fanfare-Orchester, 14', Bronsheim Music, NL)
* ''Trigger'' (2017, fir Blosorchester, 4':10", Bronsheim Music, NL)
* ''Schattengänge'' (2018, fir Blosorchester, 9':30", Bronsheim Music, NL), Imposé beim 'Deutscher BO-Wettbewerb, 2020', bestallt vum 'Deutscher Musikrat'
* ''Glück Auf - Fanfare'' (2018, fir Blosorchester, 2':40", net publizéiert)
* ''Two Impressions from Mondorf-les-Bains'' (2018, fir Blosorchester, 12', Bronsheim Music. NL)
* ''Die Mahnung der Toten'' (2019, fir Mezzo-Sopran a Blosorchester, 14', Bronsheim Music, NL)
* ''Temptations'' (2020, fir Fanfare-Orchester, 14', Bronsheim Music), (NL)
* ''Three at a Time'' (2020, fir Fanfare/Blosorchester, 11', Bronsheim Music), (NL)
* ''Concerto for Wind Orchestra'' (2020, fir Blosorchester, 22':30, Bronsheim Music), (NL)
* ''Frames of Mind'' (2021, fir Fanfareorchester, 11':20", Bronsheim Music, NL), Imposé 3. Divisioun/Fanfare bei der WMC 2022
* ''Of fear and quiet hope'' (2021, fir Blosorchester, 12':45", Bronsheim Music, NL)
* ''Evolutions for Winds'' (2022, fir Blosorchester, 10':10", Bronsheim Music, NL), Imposé 3. Divisioun/Harmonie bei der WMC 2026
* ''Of Deprivation & Confidence'' (2022, fir Blosorchester, 13', Bronsheim Music, NL)
* ''Brainwashing'' (2023, fir Saxophonquartett a Blosorchester, 19', Bronsheim Music, NL - nom 15.9.2024)
* ''Wings'' (2023, fir Solo-Flügelhorn a Brass Band/Fanfare, 6':15, Bronsheim Music, NL)
* ''A Steamy Ride'' (2024, fir Blosorchester, 15', Bronsheim Music)
* ''Douce Dame Jolie - Revisited'' , after G. de Machaut (2025, fir Fanfare, 16', Bronsheim Music)
* ''Remembrances'' (2026, fir Fanfare-Orchester, 7':15'', Bronsheim Music)
{{Div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Komponisten]]
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Museker]]
== Um Spaweck ==
* [https://www.marcopuetz.com Privat Websäit vum Marco Pütz]
* [https://www.henry-lemoine.com/fr/#77a1/embedded/product/m=and&q=marco+pütz De Marco Pütz bei Henry Lemoine]
* [https://www.bronsheimmusic.nl/catalogsearch/result/?q=marco+pütz De Marco Pütz bei Edition Bronsheim]
* [https://www.kunzelmann.ch/de/catalogsearch/result/?q=marco+pütz De Marco Pütz bei Edition Kunzelmann]
* [https://www.zinfonia.com/search?cid=22521 De Marco Pütz bei Zinfonia]
* [https://www.edition49shop.de/search?sSearch=marco+pütz De Marco Pütz bei Edition Tonger]
* [https://web.archive.org/web/20250802230854/https://www.maecenasmusic.co.uk/listit2productgroups/dance-sequence/82.html De Marco Pütz bei Maecenas (UK)]
* [https://www.musicshopeurope.com/search?q=marco+Pütz&Substoreld= De Marco Pütz bei Music Shop Europe]
* [https://www.semprepiu-editions.com/boutique/cuivres/trompette/trompette-et-piano/diversions/ De Marco Pütz bei Ed. Sempre Piu]
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Putz Marco}}
[[Kategorie:Gebuer 1958]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Saxophonisten]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Komponisten]]
t0dhtprr9d20qh14pfimujkadrd2bwh
Spelz
0
9086
2679538
2619021
2026-05-25T07:24:15Z
GilPe
14980
+de / fr
2679538
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Planzen
| Numm = Spelz
| Numm (Franséisch) = épeautre
| Numm (Däitsch) = Dinkel
| Bild = Triticum spelta 2.JPG
| Bildtext = ''Triticum spelta''
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Gattung = [[Weess]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Triticum spelta
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}
}}
'''Spelz''' (''Triticum spelta'' L.) ass eng [[Kärenzorten|Fruucht]]aart, déi als Virleefer vum haitege [[Weess]] gëllt.
== Geschicht ==
Bis virun honnert Joer war de Spelz an Europa wäit verbreet a gouf dunn allerdéngs vum Weess ëmmer méi verdrängt an dat bis déi nei [[Naturkascht]]ernierung erëm entdeckt gouf.
Spelz fënnt een dowéinst erëm méi op de Felder, wat absënns op Efforten an d'Richtung vum [[Ekologie|ekologeschen]] Akerbau zeréckzeféieren ass. Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ass et apaart d<nowiki>'</nowiki>''Spelzgenossenschaft Naturpark Öewersauer'', déi d'Virdeeler vum Spelz ze schätze weess.
== Gebrauch ==
De Lëtzebuerger Spelz gëtt virun allem fir [[Brout]], [[Lëtzebuerger Béier|Béier]] an [[Deegwueren|Deegwuere]] gebraucht. Spelz gëtt an der [[Vollwäert]]kichen erëm vill gebraucht an e kann als Zousaz fir [[Kniddel|Kniddelen]], Zoppen a Gratin benotzt ginn.
D'[[Brasserie Simon|Brauerei Simon]] vu [[Gemeng Wolz|Wolz]] braut zanter e puer Joer{{wéini?}} e Béier mam Numm ''Simon Dinkel'' bei deem een Drëttel vun der Maisch aus net vermalztem Spelz besteet.<ref>Triviales: de Batteur vun der Rock-Grupp ''Mild'N'' vun [[Zürich]] heescht ''Simon Dinkel''.</ref>
== Eegenschaften ==
Spelz ass net exigent wat de Buedem ugeet, en ass robust an net besonnesch krankheetsufälleg. Dozou kënnt, datt Spelz net mat anere Fruuchtzorte gekräizt ginn ass, well e relativ schwéier ze verschaffen ass, an doduerch seng ursprénglech Eegenschafte behale konnt, deenen eng besser gesondheetlech Verdréiglechkeet zougeschriwwe gëtt. Spelz huet e wierzegen an nëssege Goût.
=== Inhaltsstoffer ===
Spelz enthält vill [[Magnesium]], [[Eisen]], [[Zénk]] a [[Mangan]].
=== Gesondheetswäert ===
Spelz ass net [[gluten]]fräi, dofir solle Leit, déi mat [[Zöliakie]] geplot sinn, kee Spelz iessen.
== Kuckt och ==
* [[Kärenzorten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Spelt|Spelz}}
* [https://web.archive.org/web/20050831151125/http://www.spelz.lu/ Lëtzebuerger Spelzgenossenschaft: Spelz vum Séi]
{{Notten}}
[[Kategorie:Séissgrieser]]
[[Kategorie:Kären]]
qzsqczqsforatk4uzzw3owadb8akl17
Porquerolles
0
23968
2679527
2641380
2026-05-24T19:26:00Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679527
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Insel}}
'''Porquerolles''' ass eng [[Frankräich|franséisch]] [[Insel]] am [[Mëttelmier]]. Et ass déi gréisst an déi westlechst vun den dräi [[Hyères|Hyères-Inselen]]. Porquerolles läit am Beräich vun der [[Côte d'Azur]] net wäit vun [[Toulon]] an erstreckt sech iwwer eng Fläch vu 1.254 [[ha]]. Si huet d'Form vun engem Bou, dee sech vun Osten no Weste spaant a 7,5 km laang a 3 km breet ass. Si huet een Ëmfang vu ronn 30 km. Hiren héchste Punkt erreecht 142 Meter. Porquerolles ass liicht a puer Minutte vun der Hallefinsel [[Giens]], vum franséische Festland mam [[Schëff]] aus z'erreechen.
== Geschicht ==
Besidelt gouf d'Insel fir d'éischt am Unfank vum [[19. Joerhonnert]] vu fréien Zaldote vum [[Napoleon Bonaparte]]. Am [[20. Joerhonnert]], bis zum Enn vun den 1930er Joren, huet déi ganz Insel dann dem belschen Ingenieur [[François Joseph Fournier]] gehéiert.
1971 huet d'Madame Pompidou hire Mann, de franséische Staatspresident [[Georges Pompidou]], dozou bruecht, d'Insel fir de Staat ze kafen. Si gouf ënner d'Protektioun vum ''Parc National de Port-Cros'' a vum staatlechen Institut fir Mierbotanik (Conservatoire Botanique National Méditerranéen de Porquerolles) gestallt. D'Insel huet dofir trotz de villen Touristen am Summer (op all Inselawunner komme bis zu 30 Festlandvisiteuren) hire [[Charme]] vu fréier erhalen.
== Kuckeswäertes ==
* D'Kierch vu Porquerolles ass bekannt duerch hire Kräizwee, deen een Zaldot mat engem Messer geschnëtzelt huet.
*''D'Calanque de l'Oustaou de Diou'' (Haus vu Gott), sou vun de Fëscher bezeechent, well et den eenzegen Ënnerstand op der Südküst ass. (D'Callanquë si Kalleksteeformatioune mat iwwer- an ënnerierdescher Grottebildung)
* De [[Liichttuerm vum Cap d'Arme]], vun deem aus een e schéinen Ausbléck op d'ganz Insel huet.
* Porquerolles ass en Daucherparadäis.
== Biller ==
<gallery>
Fichier:Porquerolles topographic map-fr.svg|Topographesch Kaart vu Porquerolles]]
Fichier:Porquerolles2.jpg|D'Insel Porquerolles
Fichier:Porquerolles7.jpg|Strand vu Porquerolles
Fichier:Porquerolles9.jpg|Hafe vu Porquerolles
Fichier:Porquerolles8.jpg|Luxushotel zu Porquerolles
</gallery>
== Um Spaweck ==
*[https://web.archive.org/web/20110202113003/http://www.porquerolles.com/ Offiziell Touristesäit vu Porquerolles]
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Franséisch Inselen]]
[[Kategorie:Provence-Alpes-Côte d'Azur]]
8u0kim8gvrjx6bh6sipzqymnyy7w09d
Weess
0
30714
2679539
2537426
2026-05-25T07:28:00Z
GilPe
14980
+de / fr
2679539
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Planzen
| Numm = Weess
| Numm (Franséisch) = blé
| Numm (Däitsch) = Weizen
| Bild = Koeh-274.jpg
| Bildtext = ''Triticum''
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Triticum
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}, 1753
}}
[[File:Wheat_P1210892.jpg|thumb|Broutweess (''Triticum aestivum'')]]
'''Weess''' ginn eng Rëtsch [[Aart (Biologie)|Aarte]] vun de [[Séissgrieser]] (''Poaceae'') an der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''Triticum'' L. genannt. [[Etymologie|Etymologesch]] kënnt den Numm ''Weess'' vu "[[Wäiss]]"; d'Faarf vun deem, wat aus dëser [[Kärenzorten|Fruuchtzort]] gemaach gëtt, nämlech wäisst [[Miel]].
== Ubau ==
Weess ass, wat d'[[Klima]], de Buedem an d'Waasserversuergung ubelaangt, méi kriddeleg wéi aner Fruuchtzorten.
'''Wanterweess''', déi geleefegst Zort zu Lëtzebuerg, gëtt am [[Hierscht]] ausgeséit. D'Fruucht ass dat Joer drop zeideg. All Planz huet 2 bis 3 Ieren, an an all Ier si 25 bis 40 Kären. Op engem [[Quadratmeter]] kënnen 350 bis 700 Hällem wuessen, soudatt 70 [[Ball (Moosseenheet)|Balle]] Weesskäre pro Hektar (heiansdo alt bis zu 110 Ballen um ha) eragefuer kënne ginn. Keng aner Fruuchtzort huet sou ee Rendement.
Déi zeideg Käre bestinn zu 60 % aus [[Steif (Zocker)|Steif]], zirka 12 % [[Eewäiss]], zirka 2 % [[Fett]] an zirka 14 % [[Waasser]].
'''Summerweess''' gëtt sou fréi wéi méiglech am Fréijoer geséint. E gëtt manner Käre wéi de Wanterweess, déi hunn awer méi [[Protein]]nen.
== Bedeitung ==
Déi verschidde Weessaarte sinn nom [[Mais]] déi Zort Fruucht, déi am meeschten op der Welt ugebaut gëtt. A ville Länner ass de Weess fir d'Mënschen eent vun de Grond[[liewensmëttel]] (aus sengem Miel gëtt [[Brout]] gebak) a spillt och eng wichteg Roll als Déierefudder. Haarde Weess gëtt geholl, fir [[Deegwueren]] ze maachen.
Am Joer 2005 goufe weltwäit 629.566.041 Tonne Weess rekoltéiert. 15 Länner produzéiere ronn 80 % dovun.
{|
|+ Déi gréisst Weessproduzenten op der Welt (2005)
|- bgcolor=#DDDDDD
! Plaz
! Land
! Quantitéit <br>(an 1000 [[Tonn (Mooss)|t]])
! Plaz
! Land
! Quantitéit <br>(an 1000 t)
|- bgcolor=#EEEEEE
| 1 || {{CHN}} || style="text-align:right" |96.340 || 9 || {{PAK}} || style="text-align:right" |21.591
|- bgcolor=#EEEEEE
| 2 || {{IDN}} || style="text-align:right" |72.000 || 10 || {{TUR}} || style="text-align:right" |21.000
|- bgcolor=#EEEEEE
| 3 || {{USA}} || style="text-align:right" |57.106 || 11 || {{UKR}} || style="text-align:right" |18.700
|- bgcolor=#EEEEEE
| 4 || {{RUS}} || style="text-align:right" |47.608 || 12 || {{ARG}} || style="text-align:right" |16.000
|- bgcolor=#EEEEEE
| 5 || {{FRA}} || style="text-align:right" |36.922 || 13 || {{GBR}} || style="text-align:right" |14.950
|- bgcolor=#EEEEEE
| 6 || {{CAN}} || style="text-align:right" |25.547 || 14 || {{IRN}} || style="text-align:right" |14.500
|- bgcolor=#EEEEEE
| 7 || {{AUS}} || style="text-align:right" |24.067 || 15 || {{KAZ}} || style="text-align:right" |11.070
|- bgcolor=#EEEEEE
| 8 || {{DEU}} || style="text-align:right" |23.578 || || Welt || style="text-align:right" |629.566
|- bgcolor=#EEEEEE
| || {{LUX}} ''am Verglach'' || style="text-align:right" |70|| || || style="text-align:right" |
|}
<small>''Quell: FAO, Faostat, 2006.''</small>
Zu Lëtzebuerg louch d'Produktioun vu Wanterweess 1990 bei 39.657 Tonnen, 2011 bei bal duebel sou vill: 73.048 Tonnen. Beim Summerweess waren et just 3.854 Tonnen (1990), respektiv 2.274 Tonnen (2011).<ref name=statec>Ministère de l'agriculture, de la viticulture et du développement durable, Service d'économie rurale: ''[https://web.archive.org/web/20160305044712/http://www.statistiques.public.lu/fr/publications/thematique/entreprises/agriculture-en-chiffres/lux-landwirtschaft-fr.pdf L'agriculture luxembourgeoise en chiffres 2012.]'', op statistiques.public.lu.</ref>
[[Fichier:Triticum aestivum.jpg|thumb|Weess-Ier]]
== Aarten ==
*''T. aestivum'' L.
*''T. aestivum subsp. spelta'' (L.) Thell. ([[Spelz]])
*''T. antiquorum'' Heer
*''T. baeoticum'' Boiss.
*''T. compactum'' Host (Zwergweess)
*''T. compositum'' L.
*''T. dicoccum'' Schübler
*''T. turgidum ssp. durum'' [[René Louiche Desfontaines|Desf]]. ([[Haartweess]])
*''T. ispahanicum'' Heslot
*''T. jakubzineri'' (Udacz. & Schachm.)
*''T. karamyschevii'' Nevski
*''T. militinae'' Zhuk. & Migush.
*''T. monococcum'' L.
*''T. parvicoccum''
*''T. petropavlovskyi'' Udacz. & Migush.
*''T. polonicum'' L.
*''T. sinskajae'' Filat. & Kurk.
*''T. tetraurartu'' Gandil.
*''T. timonovum'' Heslot & Ferrary
*''T. timopheevii'' (Zhuk.) Zhuk.
*''T. turanicum'' Jakubz.
*''T. turgidum'' L. (Rauweess)
*''T. urartu'' Thumanyan ex Gandilyan
*''T. vavilovii'' (Tum.) Jakubc. in Zhuk.
*''T. zhukovskyi'' Menabe & Ericzjan
== Geschicht vun der Domestizéierung/Ubau==
De Weess, dee mer haut kennen, kënnt hir vun enger Kräizung vu verschiddene Fruucht- a Wëllgraszorten.
Déi éischt Zorten waren den ''Triticum monococcum'' (de: ''Einkorn'') an den ''Emmer'' (Triticum dicoccum). Weess kënnt aus dem Noen Osten. E gëtt op d'mannst zanter 7.800 v. Chr. ugebaut an ass, nom Geescht, déi zweeteelst Aart vu Fruucht. An [[Europa (Kontinent)|Europa]] gouf en awer eréischt zanter dem [[11. Joerhonnert]] populär, wou d'Wäissbrout Moud ginn ass
== Zesummesetzung (Mëlle Weess) ==
{| {{Prettytable}}
! colspan="2" style="background:#efefff;" | Bestanddeeler
! colspan="2" style="background:#efefff;" |Mineralstoffer pro 100 g
! colspan="2" style="background:#efefff;" |Vitaminnne pro 100 g
|-
|[[Waasser]]||10,42 %||[[Calcium]]||34 mg||[[Thiamin]] (Vitaminn B1)||0,41 mg
|-
|[[Protein|Eewäiss]]||10,7 %||[[Eisen]]||5,4 mg||[[Riboflavin]] (Vitaminn B2)||0,11 mg
|-
|[[Fett]]||2,0 %||[[Magnesium]]||90 mg||[[Niacin]]||4,77 mg
|-
|[[Kuelenhydrat]]en||75,36 %||[[Phosphor]]||402 mg||[[Pantothensaier]]||0,85 mg
|-
|[[Ballaststoff]]er<br>(Deel vun de Kuelenhydraten)||12,7 %||[[Kalium]]||435 mg||[[Vitaminn B6]]||0,38 mg
|-
|[[Mineralstoffer]]||1,5 %||[[Natrium]]||2 mg||[[Folsaier]]||0,04 mg
|-
| || ||[[Zénk]]||3,5 mg||[[Vitaminn E]]||1,44 mg
|-
| || ||[[Koffer]]||0,43 mg
|-
| || ||[[Mangan]]||3,40 mg
|-
|}
De [[Brennwert]] ass 1425 [[Joule|kJ]] op 100 [[Gramm|g]].
== Literatur ==
* Friedrich J. Zeller, Sai L.K. Hsam: ''Weizen: Grundstoff für die menschliche Ernährung und für industrielle Erzeugnisse''. Naturwissenschaftliche Rundschau 57(8), S. 413–421 ([[2004]]), ISSN 0028-1050
* Elisabeth Schiemann: ''Weizen, Roggen, Gerste. Systematik, Geschichte und Verwendung.'' [[1948]]
== Kuckt och ==
* [[Mëschler]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Triticum}}
* [http://mansfeld.ipk-gatersleben.de/ D'Systematik vum Weess]
* [http://www.fao.org/es/ess/top/commodity.html?lang=en&item=15&year=2005 Statistik vun der FAO 2006]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Séissgrieser]]
[[Kategorie:Kären]]
a949fmcdet0d3eutc7iiicmf8h6nhpa
2679554
2679539
2026-05-25T08:42:42Z
Zinneke
34
/* Geschicht vun der Domestizéierung/Ubau */
2679554
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Planzen
| Numm = Weess
| Numm (Franséisch) = blé
| Numm (Däitsch) = Weizen
| Bild = Koeh-274.jpg
| Bildtext = ''Triticum''
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Triticum
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}, 1753
}}
[[File:Wheat_P1210892.jpg|thumb|Broutweess (''Triticum aestivum'')]]
'''Weess''' ginn eng Rëtsch [[Aart (Biologie)|Aarte]] vun de [[Séissgrieser]] (''Poaceae'') an der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''Triticum'' L. genannt. [[Etymologie|Etymologesch]] kënnt den Numm ''Weess'' vu "[[Wäiss]]"; d'Faarf vun deem, wat aus dëser [[Kärenzorten|Fruuchtzort]] gemaach gëtt, nämlech wäisst [[Miel]].
== Ubau ==
Weess ass, wat d'[[Klima]], de Buedem an d'Waasserversuergung ubelaangt, méi kriddeleg wéi aner Fruuchtzorten.
'''Wanterweess''', déi geleefegst Zort zu Lëtzebuerg, gëtt am [[Hierscht]] ausgeséit. D'Fruucht ass dat Joer drop zeideg. All Planz huet 2 bis 3 Ieren, an an all Ier si 25 bis 40 Kären. Op engem [[Quadratmeter]] kënnen 350 bis 700 Hällem wuessen, soudatt 70 [[Ball (Moosseenheet)|Balle]] Weesskäre pro Hektar (heiansdo alt bis zu 110 Ballen um ha) eragefuer kënne ginn. Keng aner Fruuchtzort huet sou ee Rendement.
Déi zeideg Käre bestinn zu 60 % aus [[Steif (Zocker)|Steif]], zirka 12 % [[Eewäiss]], zirka 2 % [[Fett]] an zirka 14 % [[Waasser]].
'''Summerweess''' gëtt sou fréi wéi méiglech am Fréijoer geséint. E gëtt manner Käre wéi de Wanterweess, déi hunn awer méi [[Protein]]nen.
== Bedeitung ==
Déi verschidde Weessaarte sinn nom [[Mais]] déi Zort Fruucht, déi am meeschten op der Welt ugebaut gëtt. A ville Länner ass de Weess fir d'Mënschen eent vun de Grond[[liewensmëttel]] (aus sengem Miel gëtt [[Brout]] gebak) a spillt och eng wichteg Roll als Déierefudder. Haarde Weess gëtt geholl, fir [[Deegwueren]] ze maachen.
Am Joer 2005 goufe weltwäit 629.566.041 Tonne Weess rekoltéiert. 15 Länner produzéiere ronn 80 % dovun.
{|
|+ Déi gréisst Weessproduzenten op der Welt (2005)
|- bgcolor=#DDDDDD
! Plaz
! Land
! Quantitéit <br>(an 1000 [[Tonn (Mooss)|t]])
! Plaz
! Land
! Quantitéit <br>(an 1000 t)
|- bgcolor=#EEEEEE
| 1 || {{CHN}} || style="text-align:right" |96.340 || 9 || {{PAK}} || style="text-align:right" |21.591
|- bgcolor=#EEEEEE
| 2 || {{IDN}} || style="text-align:right" |72.000 || 10 || {{TUR}} || style="text-align:right" |21.000
|- bgcolor=#EEEEEE
| 3 || {{USA}} || style="text-align:right" |57.106 || 11 || {{UKR}} || style="text-align:right" |18.700
|- bgcolor=#EEEEEE
| 4 || {{RUS}} || style="text-align:right" |47.608 || 12 || {{ARG}} || style="text-align:right" |16.000
|- bgcolor=#EEEEEE
| 5 || {{FRA}} || style="text-align:right" |36.922 || 13 || {{GBR}} || style="text-align:right" |14.950
|- bgcolor=#EEEEEE
| 6 || {{CAN}} || style="text-align:right" |25.547 || 14 || {{IRN}} || style="text-align:right" |14.500
|- bgcolor=#EEEEEE
| 7 || {{AUS}} || style="text-align:right" |24.067 || 15 || {{KAZ}} || style="text-align:right" |11.070
|- bgcolor=#EEEEEE
| 8 || {{DEU}} || style="text-align:right" |23.578 || || Welt || style="text-align:right" |629.566
|- bgcolor=#EEEEEE
| || {{LUX}} ''am Verglach'' || style="text-align:right" |70|| || || style="text-align:right" |
|}
<small>''Quell: FAO, Faostat, 2006.''</small>
Zu Lëtzebuerg louch d'Produktioun vu Wanterweess 1990 bei 39.657 Tonnen, 2011 bei bal duebel sou vill: 73.048 Tonnen. Beim Summerweess waren et just 3.854 Tonnen (1990), respektiv 2.274 Tonnen (2011).<ref name=statec>Ministère de l'agriculture, de la viticulture et du développement durable, Service d'économie rurale: ''[https://web.archive.org/web/20160305044712/http://www.statistiques.public.lu/fr/publications/thematique/entreprises/agriculture-en-chiffres/lux-landwirtschaft-fr.pdf L'agriculture luxembourgeoise en chiffres 2012.]'', op statistiques.public.lu.</ref>
[[Fichier:Triticum aestivum.jpg|thumb|Weess-Ier]]
== Aarten ==
*''T. aestivum'' L.
*''T. aestivum subsp. spelta'' (L.) Thell. ([[Spelz]])
*''T. antiquorum'' Heer
*''T. baeoticum'' Boiss.
*''T. compactum'' Host (Zwergweess)
*''T. compositum'' L.
*''T. dicoccum'' Schübler
*''T. turgidum ssp. durum'' [[René Louiche Desfontaines|Desf]]. ([[Haartweess]])
*''T. ispahanicum'' Heslot
*''T. jakubzineri'' (Udacz. & Schachm.)
*''T. karamyschevii'' Nevski
*''T. militinae'' Zhuk. & Migush.
*''T. monococcum'' L.
*''T. parvicoccum''
*''T. petropavlovskyi'' Udacz. & Migush.
*''T. polonicum'' L.
*''T. sinskajae'' Filat. & Kurk.
*''T. tetraurartu'' Gandil.
*''T. timonovum'' Heslot & Ferrary
*''T. timopheevii'' (Zhuk.) Zhuk.
*''T. turanicum'' Jakubz.
*''T. turgidum'' L. (Rauweess)
*''T. urartu'' Thumanyan ex Gandilyan
*''T. vavilovii'' (Tum.) Jakubc. in Zhuk.
*''T. zhukovskyi'' Menabe & Ericzjan
== Geschicht vun der Domestizéierung/Ubau==
De Weess, dee mer haut kennen, kënnt hir vun enger Kräizung vu verschiddene Fruucht- a Wëllgraszorten.
Déi éischt Zorten waren den ''Triticum monococcum'' (de: ''Einkorn'') an den ''Emmer'' (Triticum dicoccum). Weess kënnt aus dem Noen Osten. E gëtt op d'mannst zanter 7.800 v. Chr. ugebaut an ass, no der [[Geescht (Fruucht)|Geescht]], déi zweeteelst Aart vu Fruucht. An [[Europa (Kontinent)|Europa]] gouf en awer eréischt zanter dem [[11. Joerhonnert]] populär, wou d'Wäissbrout Moud ginn ass
== Zesummesetzung (Mëlle Weess) ==
{| {{Prettytable}}
! colspan="2" style="background:#efefff;" | Bestanddeeler
! colspan="2" style="background:#efefff;" |Mineralstoffer pro 100 g
! colspan="2" style="background:#efefff;" |Vitaminnne pro 100 g
|-
|[[Waasser]]||10,42 %||[[Calcium]]||34 mg||[[Thiamin]] (Vitaminn B1)||0,41 mg
|-
|[[Protein|Eewäiss]]||10,7 %||[[Eisen]]||5,4 mg||[[Riboflavin]] (Vitaminn B2)||0,11 mg
|-
|[[Fett]]||2,0 %||[[Magnesium]]||90 mg||[[Niacin]]||4,77 mg
|-
|[[Kuelenhydrat]]en||75,36 %||[[Phosphor]]||402 mg||[[Pantothensaier]]||0,85 mg
|-
|[[Ballaststoff]]er<br>(Deel vun de Kuelenhydraten)||12,7 %||[[Kalium]]||435 mg||[[Vitaminn B6]]||0,38 mg
|-
|[[Mineralstoffer]]||1,5 %||[[Natrium]]||2 mg||[[Folsaier]]||0,04 mg
|-
| || ||[[Zénk]]||3,5 mg||[[Vitaminn E]]||1,44 mg
|-
| || ||[[Koffer]]||0,43 mg
|-
| || ||[[Mangan]]||3,40 mg
|-
|}
De [[Brennwert]] ass 1425 [[Joule|kJ]] op 100 [[Gramm|g]].
== Literatur ==
* Friedrich J. Zeller, Sai L.K. Hsam: ''Weizen: Grundstoff für die menschliche Ernährung und für industrielle Erzeugnisse''. Naturwissenschaftliche Rundschau 57(8), S. 413–421 ([[2004]]), ISSN 0028-1050
* Elisabeth Schiemann: ''Weizen, Roggen, Gerste. Systematik, Geschichte und Verwendung.'' [[1948]]
== Kuckt och ==
* [[Mëschler]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Triticum}}
* [http://mansfeld.ipk-gatersleben.de/ D'Systematik vum Weess]
* [http://www.fao.org/es/ess/top/commodity.html?lang=en&item=15&year=2005 Statistik vun der FAO 2006]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Séissgrieser]]
[[Kategorie:Kären]]
isguepgi787mvv6dld9r9t6h2sxfwk4
Raquel Barreira
0
41956
2679532
2525617
2026-05-24T21:40:34Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679532
wikitext
text/x-wiki
{{skizzMusek}}
{{Infobox Biographie}}
D''''Raquel Barreira''', gebuer den [[2. November]] [[1976]] zu [[Lissabon]], ass eng [[Portugal|portugisesch]] Sängerin.
D'Raquel Barreira ass als Kand mat hiren Elteren op [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] wunne komm, wou si an d'[[Europäesch Schoulen|Europaschoul]] gaangen ass.
[[1997]] gouf si Sängerin an der [[Rock]]grupp ''Brainchild'' an huet op [[Radio Latina]] Museksemissioune moderéiert. Si huet no an no ëmmer méi mat anere Gruppen zesummegespillt, wéi z. B. ''Taboola Rasa''. [[1999]] huet se hir éischt [[CD]] opgeholl, ''Imagens'' ("Biller"), wouvu se déi meescht Texter selwer geschriwwen hat. D'Musek war vum [[Thierry Kinsch]]. Lues a lues huet se sech als Sängerin en Numm gemaach, an huet dann och Brainchild verlooss. Verschiddener vun hire Lidder koumen am Soundtrack vu Filmer zum Asaz: ''[[Le Club des Chômeurs]]'', ''[[La Revanche]]'' a ''[[J'ai toujours voulu être une sainte]]''.
[[2005]] huet se, zesumme mam [[Al Lenners]] a [[Georges Urwald]], d'''Raquel Barreira Acoustic Group'' gegrënnt an hir zweet CD publizéiert: ''Notas soltas'' ("Fräi Nouten").
[[2014]] huet se, mat dem [[João Godinho]] op der portugisescher Gittar, an dem [[Paulo Simões]] op der akustescher Gittar, "Momentos de fado" erausbruecht.<ref>{{Citation |URL=https://www.contacto.lu/cultura/raquel-barreira-lanca-novo-lbum/365575.html |Titel=Archive copy |Gekuckt=2024-05-24 |archivedate=2024-05-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240524113535/https://www.contacto.lu/cultura/raquel-barreira-lanca-novo-lbum/365575.html }}</ref>
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20070831154308/http://www.raquelbarreira.net/ Hir Homepage]
* [http://lesportraits.blogspot.com/2005/12/raquel-barreira-le-choix-du-mtissage.html Portrait]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Barreira Raquel}}
[[Kategorie:Portugisesch Sänger]]
[[Kategorie:Gebuer 1976]]
9jg538mwoqjowkwd15rq8qursv4qv7i
Schabloun:RIP
10
44169
2679528
2679489
2026-05-24T19:45:25Z
Zinneke
34
2679528
wikitext
text/x-wiki
<!-- No Méiglechkeet net méi wéi 4-5 Zeilen, jee no Héicht vun der Foto (130px de breede Wee, 100px den héije Wee) --- Setzt wa méiglech den Numm beim Datum a Joer vum Gebuerts- an Doudesdag bäi!--> [[Fichier:Thérèse Liotard 2023.jpg|90px|right|d'Thérèse Liotard (2023)]]
* ≤ 23. Mee: '''[[Thérèse Liotard]]''', franséisch Schauspillerin.
* [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin.
* [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent; [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin.
{{Small|[[2026#Gestuerwen|Éischter am Joer]] -}} [http://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Schabloun:RIP&action=edit {{Small|änneren}}]
<noinclude>[[Kategorie:Haaptsäit]]<noinclude />
5221xabwuxu9ro7qg94ixv33n9xh9cp
Françoise Peschon
0
47686
2679559
2612912
2026-05-25T08:51:50Z
Puscas
735
......
2679559
wikitext
text/x-wiki
{{skizz}}{{Infobox Biographie}}
D''''Françoise Peschon''', gebuer den [[8. Mee]] [[1963]] a [[Kalifornien]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]], als Kand vu [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Elteren, ass eng [[Oenologie|Oenologin]] um [[Araujo Wine Estate|Araujo-Wäigutt]] a Kalifornien. Do ass si Kellermeeschtesch.
== Studien a Karriär==
* D'Françoise huet an den USA op der [[Davis University|Davis Universitéit]] studéiert, eng vun de bescht bekannten amerikaneschen Universitéiten, wat d'[[Wäin|Wäiwëssenschaften]] ugeet.
* Duerno huet d'Françoise hire Stage um [[Château Haut-Brion]] bei Bordeaux gemaach an nach a Coursen um oenologeschen Institut zu [[Talence]] gaangen. Do huet se, wéi si behaapt, méi geléiert, wéi an hirer véierjäreger Universitéitszäit an Amerika.
* Zeréck an Amerika, huet se siwe Joer an den ''Napa Valley's Stag's Leap Wine Cellars'' geschafft.
* 1993 huet s'ëmgesuedelt a gouf Assistentin vum Wäimeeschter um Araujo-Wäigutt a Kalifornien.
* 1996, nodeem de fréiere Wäimeeschter Tony Soter sech offiziell zeréckgezunn huet, mä als Beroder aktiv blouf, ass d'Françoise dunn um Araujo-Gutt Wäimeeschter ginn. D'Araujo-Wäigutt ass eent vun de féierenden Haiser a Kalifornien a gëtt vum grousse Wäinexpert [[Robert Parker]] mat 90 Punkte vun 100 bewäert.
* D'Françoise produzéiert, zesumme mat enger Frëndin, der Lisa Drinkward, en eegene Wäin, deen deenen zwee hiren Numm dréit, den Drinkward Peschon ''Entre Deux Mères'' Cabernet Sauvignon.
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20080514075415/http://www.araujoestate.com/content/pages/ourmission.html Site vum Araujo Wäigutt]
* [http://corkd.com/wine/view/30748-2004_Drinkword_Peschon___Entre_Deux_Meres_Cabernet Hiwäis vum CORK'D Wäinhändler op den héich ageschaatene ''Drinkword Peschon''-Wäin {{en}}]
{{DEFAULTSORT:Peschon Francoise}}
[[Kategorie:Gebuer 1963]]
[[Kategorie:Önologen]]
bg9zpnsg9zm02jdo3ft2t2hyobjbxac
Szlakiem Grodów Piastowskich
0
51908
2679578
2591404
2026-05-25T10:25:13Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679578
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzSport}}
'''Szlakiem Grodów Piastowskich''' ass eng Etappecourse mam Vëlo, déi a [[Polen|Pole]] gefuer gëtt.
D'Course war [[2005]] an [[2006]] an der Klass 2.2 agestuuft an ass zanter [[2007]] an der méi héijer Klass 2.1 agestuuft.
Zanter [[2005]] gehéiert d'''Szlakiem Grodów Piastowskich'' zum [[UCI Europe Tour]].
== D'Gewënner ==
{|
| [[1966]] || [[Henryk Kowalski]] || {{POL}}
|-
| [[1967]] || [[Rajmund Zieliński]] || {{POL}}
|-
| [[1968]] || [[Ryszard Gac]] || {{POL}}
|-
| [[1969]] || [[Jurij Dmitriew]] || {{URSS}}
|-
| [[1970]] || [[Ringold Kalanienieks]] || {{URSS}}
|-
| [[1971]] || [[Stanisław Gazda]] || {{POL}}
|-
| [[1972]] || [[Mieczysław Szurko]] || {{POL}}
|-
| [[1973]] || [[Tadeusz Prasek]] || {{POL}}
|-
| [[1974]] || [[Wiesław Kornacki]] || {{POL}}
|-
| [[1975]] || [[Edward Barcik]] || {{POL}}
|-
| [[1976]] || [[Stanisław Mikołajczuk]] || {{POL}}
|-
| [[1977]] || [[Stanisław Szozda]] || {{POL}}
|-
| [[1978]] || [[Ryszard Szurkowski]] || {{POL}}
|-
| [[1979]] || [[Sławomir Podwójniak]] || {{POL}}
|-
| [[1980]] || [[Stanisław Nieumierzycki]] || {{POL}}
|-
| [[1981]] || Ryszard Szurkowski || {{POL}}
|-
| [[1982]] || [[Jerzy Jagieła]] || {{POL}}
|-
| [[1983]] || [[Tadeusz Mytnik]] || {{POL}}
|-
| [[1984]] || [[Zdzisław Wrona]] || {{POL}}
|-
| [[1985]] || [[Mieczysław Karłowicz]] || {{POL}}
|-
| [[1986]] || [[Zdzisław Wrona]] || {{POL}}
|-
| [[1987]] || [[Zenon Jaskuła]] || {{POL}}
|-
| [[1988]] || [[Jacek Bodyk]] || {{POL}}
|-
| [[1989]] || [[Zbigniew Rudyk]] || {{POL}}
|-
| [[1990]] || [[Marek Wrona]] || {{POL}}
|-
| [[1991]] || [[Józef Moczadłowski]] || {{POL}}
|-
| [[1992]] || [[Artur Krzeszowiec]] || {{POL}}
|-
| [[1993]] || [[Czesław Rajch]] || {{POL}}
|-
| [[1994]] || [[Paweł Niedźwiecki]] || {{POL}}
|-
| [[1995]] || [[Grzegorz Piwowarski]] || {{POL}}
|-
| [[1996]] || [[Sławomir Chrzanowski]] || {{POL}}
|-
| [[1997]] || [[Piotr Zaradny]] || {{POL}}
|-
| [[1998]] || [[Andrzej Sypytkowski]] || {{POL}}
|-
| [[1999]] || [[Piotr Wadecki]] || {{POL}}
|-
| [[2000]] || Piotr Wadecki || {{POL}}
|-
| [[2001]] || [[Eugen Wacker]] || {{KGZ}}
|-
| [[2002]] || [[Krzysztof Szafrański]] || {{POL}}
|-
| [[2003]] || [[Artur Krasiński]] || {{POL}}
|-
| [[2004]] || [[Piotr Przydział]] || {{POL}}
|-
| [[2005]] || [[Zbigniew Piątek]] || {{POL}}
|-
| [[2006]] || [[Tomasz Kiendyś]] || {{POL}}
|-
| [[2007]] || Tomasz Kiendyś || {{POL}}
|-
| [[2008]] || [[Bartosz Huzarski]] || {{POL}}
|-
| [[2009]] || [[Mariusz Witecki]] || {{POL}}
|-
| [[2010]] || [[Marek Rutkiewicz]] || {{POL}}
|-
| [[2011]] || [[Robert Vrečer]] || {{SVN}}
|-
| [[2012]] || Marek Rutkiewicz || {{POL}}
|-
| [[2013]] || [[Jan Bárta]] || {{CZE}}
|-
| [[2014]] || [[Mateusz Taciak]] || {{POL}}
|-
| [[2015]] || [[Paweł Bernas]] || {{POL}}
|-
| [[2016]] || [[Oleksandr Poliwoda]] || {{UKR}}
|}
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20080527163241/http://www.grody.com.pl/ Websäit vun der ''Szlakiem Grodòw Piastowskich'']
* [https://web.archive.org/web/20160303212231/http://www.memoire-du-cyclisme.eu/etapes/eta_szlakiem_grodow.php Resultater vun der ''Szlakiem Grodów Piastowskich'' op der Websäit vu ''Mémoire du Cyclisme''] {{fr}}
[[Kategorie:Vëlossport a Polen]]
[[Kategorie:UCI Europe Tour]]
362e9zjkev3u9x5n5wjf6o1iyag31kd
Nintendo
0
57740
2679531
2451611
2026-05-24T20:25:07Z
Cicihwahyuni6
58143
2679531
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}
'''Nintendo Company Ltd.''' oder och einfach '''Nintendo''' ass eng Videospill-Firma, déi den [[23. September]] [[1889]] vum [[Fusajiro Yamauchi]] gegrënnt gouf. Nintendo produzéiert zanter de 70er Jore Videospiller a verëffentlecht se och. Fréier, wéi Nintendo & Co. gegrënnt gouf, hu se Spillkaarten (japanesch [[Hanafuda]]-Kaarten,...) verkaaft, bis dunn deen éischte Charakter, de Mr. Game & Watch erauskoum.
== Nintendo-Consolen ==
* 1977 - 1980: [[Color TV Game]] [2.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✖]
* 1983 - 1996: [[Nintendo Entertainment System]] (NES) [3.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✔] {{Source?}}
* 1991 - 1999: [[Super Nintendo Entertainment System]] (SNES) [4.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✔]{{Source?}}
* 1989 - 2005: Nintendo [[GameBoy]] (GB / SP,P,L,CN) [4.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✔]
* 1995 - 1995: Nintendo [[VirtualBoy]] [5.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✖]
* 1996 - 2002: [[Nintendo 64]] (N64) [5.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✖]
* 2001 - Haut: [[Nintendo GameCube]] (GC) [6.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✖]
* 2004 - Haut: Nintendo [[DS]] (Lite, DSi) [6.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✔]{{Source?}}
* 2006 - Haut: Nintendo [[Wii]] [7.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✔]{{Source?}}
* 2013 - 2016: Nintendo [[Wii U]] [8.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✖]
* 2013 - Haut: Nintendo [[3DS]] (XL, 2DS, New) [8.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✔]{{Source?}}
* 2017 - Haut: Nintendo [[Nintendo Switch|Switch]] (NS) [9.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✖]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Nintendo| ]]
dfzrexf7ss9h43mqt2nji7csu2u7fhw
2679549
2679531
2026-05-25T08:25:18Z
Puscas
735
......
2679549
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}
'''Nintendo Company Ltd.''' oder och einfach '''Nintendo''' ass eng Videospill-Firma, déi den [[23. September]] [[1889]] vum [[Fusajiro Yamauchi]] gegrënnt gouf. Nintendo produzéiert zanter de 70er Jore Videospiller a verëffentlecht se och. Fréier, wéi Nintendo & Co. gegrënnt gouf, hu se Spillkaarten (japanesch [[Hanafuda]]-Kaarten,...) verkaaft, bis dunn deen éischte Charakter, de Mr. Game & Watch erauskoum.
== Nintendo-Consolen ==
* 1977 - 1980: [[Color TV Game]] [2.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✖]
* 1983 - 1996: [[Nintendo Entertainment System]] (NES) [3.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✔] {{Source?}}
* 1991 - 1999: [[Super Nintendo Entertainment System]] (SNES) [4.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✔]{{Source?}}
* 1989 - 2005: Nintendo [[GameBoy]] (GB / SP,P,L,CN) [4.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✔]
* 1995 - 1995: Nintendo [[VirtualBoy]] [5.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✖]
* 1996 - 2002: [[Nintendo 64]] (N64) [5.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✖]
* 2001 - Haut: [[Nintendo GameCube]] (GC) [6.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✖]
* 2004 - Haut: Nintendo [[DS]] (Lite, DSi) [6.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✔]{{Source?}}
* 2006 - Haut: Nintendo [[Wii]] [7.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✔]{{Source?}}
* 2013 - 2016: Nintendo [[Wii U]] [8.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✖]
* 2013 - Haut: Nintendo [[3DS]] (XL, 2DS, New) [8.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✔]{{Source?}}
* 2017 - Haut: Nintendo [[Nintendo Switch|Switch]] (NS) [9.Consolëgeneration] Erfollegräichst Console: [✖]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Nintendo| ]]
96uyo3sptzb9trczg67kyw0f39n6623
Bild der Wissenschaft
0
60017
2679590
2515499
2026-05-25T11:31:05Z
Puscas
735
Nochriicht → Noriicht
2679590
wikitext
text/x-wiki
D''''Bild der Wissenschaft''' ass eng [[populärwëssenschaft]]lech [[Zäitschrëft]], déi all Mount erauskënnt. Si ass 1964 gegrënnt ginn. Verluecht gëtt si bei der Konradin Mediengrupp zu [[Leinfelden-Echterdingen]]. Si beschäftegt sech mat den aktuellen Entwécklungen aus [[Fuerschung]] an [[Technik]] souwéi mam gesellschaftlechen a politesche Kontext.
Grënnungsediteur war de Physiker a Wëssenschaftsjournalist [[Heinz Haber]]. Am Ufank koum d'Zäitschrëft an der [[Deutsche Verlags-Anstalt|Deutschen Verlags-Anstalt]] eraus. Vun 2003 huet d'Konradin Verlagsgrupp d'Zeitung iwwerholl. De Wolfgang Hess ass zanter 1994 [[Chefredakter]].
Bild der Wissenschaft huet eng Oplo vun 114.603 Exemplaren (IVW II/2008).
== Theemen ==
Schwéierpunkt vun der bdw sinn d'[[Naturwëssenschaft]]en. D'Artikele behandelen Theemen aus der [[Biologie]], [[Medezin]], [[Geowëssenschaften]], [[Astronomie]], [[Raumfaart]], [[Psychologie]], [[Chimie]], [[Physik]], [[Mathematik]], benotzerorientéieter [[Informatik]], Technik souwéi Kultur- a Gesellschaftswëssenschaften. Dat geschitt a Form vun ausféierleche Berichter an Noriichten, Fuerscherprofiller, Reportagen an Interviews, woubäi grousse Wäert op aussokräfteg Billermaterial geluecht gëtt.
D'Zäitschrëft organiséiert an ënnerstëtzt zousätzlech verschidden Initiativen an Aktivitéiten:
== Online ==
D'Online-Redaktioun vu Bild der Wissenschaft gëtt ënner www.wissenschaft.de eng dagesaktuell Wëssenschafts-[[Newsletter]] eraus.
== Literatur==
* ''Bild der Wissenschaft.'' Konradin Medien GmbH, Leinfelden-Echterdingen 1.1965ff.
== Um Spaweck ==
* {{de}} [http://www.wissenschaft.de bild der wissenschaft/wissenschaft.de]
[[Kategorie:Zäitschrëften an Däitschland]]
7b9e9as0i1f99eu6mvyj0tkt1tdkhwq
Lego
0
63181
2679548
2663109
2026-05-25T08:24:54Z
Puscas
735
.....
2679548
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Lego bricks.jpg|thumb|350px|Klassesch Legosteng]]
[[Fichier:Batima.jpg|thumb|350px|Bausteng vu Batima]]
'''Lego A/S''' (och ''The LEGO Group'', offiziell LEGO geschriwwen) ass eng [[Dänemark|dänesch]] Entreprise, déi bekannt ass duerch d''''Legosteng''', e Spillgezei, dat se zanter 1949 produzéiert.
Et handelt sech dobäi ëm e Baukastesystem, bei deem faarweg [[Plastik]]szillen, mä och Zännrieder, Figuren a soss kleng Deeler zesummegestach kënne ginn a sou [[Modellbau|Modeller]] vun alles Méiglechem kënne gebaut ginn. D'Wuert ''Lego'' huet zwou Bedeitungen: ''leg godt'' (Dän.) = "spill gutt" a ''lego'' (lat.) = "ech setzen zesummen".
D'Entreprise gouf 1932 vum Dän [[Ole Kirk Christiansen]] gegrënnt, deen ufanks Holzspillsaache produzéiert huet. 1949 goufe Lego-Steng agefouert, déi deene vun haut geglach hunn, awer mat deenen een net sou stabil baue konnt, well se ënnen drënner ganz huel waren. Den 28. Januar 1958 gouf e verbesserte Modell vun de Lego-Steng [[patent]]éiert. D'Patent ass 1988 ofgelaf.
No an no koumen zu den einfache Steng ëmmer méi aner Stécker dobäi. Se konnten awer all anenee gesat ginn.
Zanter 2004 ass de Jørgen Vig Knudstorp den ''CEO'' vun der LEGO Company. Haaptaktionär ass de Kjeld Kirk Kristiansen, den Enkel vum Grënner. D'Firma huet hire Sëtz zu [[Billund]]. Se beschäftegt 4.199 {{small|(Ø 2007)}} Mataarbechter an huet 2007 en Ëmsaz vun 8.027 Mio. [[DKK]] gemaach.
== Virleefer ==
Déi éischt Firma déi Baustengercher an der Form vun de Legossteng op de Maart bruecht huet, war de belsche Spillfabrikant [[Batima]] vu [[Bréissel]]. Déi Bausteng ware kleng gebrannt [[Zill (Bau)|Zill]]en. D'Bausätz goufen tëscht [[1880]] an [[1950]] verkaaft. Well Batima nëmmen e [[patent|Brevet]] an der Belsch deposéiert hat, konnt Lego net un der Produktioun vun deemselwechte System gehënnert ginn.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Lego}}
* [http://www.lego.com/ www.lego.com Homepage]
* [http://www.afol.lu/ www.afol.lu Adult Fans of LEGO® Letzebuerg]
[[Kategorie:Spillgezei]]
[[Kategorie:Dänesch Entreprisen]]
3664im27qcn071ccl3cc45jm2crquat
Petite-Rosselle
0
74889
2679520
2594434
2026-05-24T17:03:10Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679520
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Frankräich
| Numm = Petite-Rosselle
| Bild = F57 Musée-carreau-Wendel.JPG
| Bildtext= [[La Mine, Musée vum Carreau Wendel]]
| Wopen = Blason ville fr Petite-Rosselle 57.svg
| Regioun = {{Grand Est}}
| Departement = {{Moselle}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Forbach-Boulay-Moselle|Forbach-Boulay-Moselle]]
| Kanton = [[Canton de Forbach|Forbach]]
| Insee = 57537
| Plz = 57540
| Koordinaten = {{coor dms|49|12|44|N|06|51|30|O}}
| Fläch = 505
| Bevëlkerung = 6 722
| Bevëlkerungsdatum = [[2006]]
}}
'''Petite-Rosselle''' ass eng [[Frankräich|franséisch]] Uertschaft a [[Gemeng (Frankräich)|Gemeng]] am [[Departement Moselle]] an der Regioun [[Grand Est]], direkt op der Grenz mam [[Saarland]], wou d'Nopeschuertschaft [[Großrosseln]] ass.
Petite-Rosselle war déi éischt Uertschaft a Frankräich, wou 1856 Kuel exploitéiert gouf. D'Grouwen hu mëttlerweil all zougemaach. Zu Petite Rosselle goufen déi fréier Grouwe ''Wendel'' a ''Vuillemin'' zum gréisste Grouwemusée vu Frankräich ëmfontktionnéiert, ënner dem Numm ''La Mine, musée du carreau Wendel''.
Et ass och déi Gemeng, an där déi véier kierzt Stroossennimm a Frankräich virkommen, nämlech d<nowiki>'</nowiki>''rue A'', ''rue B'', ''rue C'' an d'''rue F'' am Quartier Urselsbach.<ref>Pascal Mittelberger. [https://web.archive.org/web/20250216184537/https://www.virgule.lu/granderegion/dans-cette-commune-de-moselle-les-noms-de-rues-sont-les-plus-simples-et-les-plus-courts-de-france/30241328.html "Dans cette commune de Moselle, les noms de rues sont les plus simples et les plus courts de France."] virgule.lu, 29.12.2024.</ref>
{{Kuckt och Moselle}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen am Arrondissement Forbach-Boulay-Moselle]]
[[Kategorie:Uertschaften am Arrondissement Forbach-Boulay-Moselle]]
[[Kategorie:Uertschaften, déi d'Croix de guerre 1939-1945 kruten]]
[[Kategorie:Franséisch Grenzgemengen]]
gexishi0gymjp0j4tm37xmdnqxx0a10
Jacques Leider
0
81863
2679556
2636019
2026-05-25T08:44:36Z
Puscas
735
.....
2679556
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeschicht}}
De '''Jacques P. Leider''', gebuer [[1962]] zu [[Dikrech]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Historiker.
No senger ''Maîtrise'' op der Universitéit ''Paris IV'' (bis 1988) huet de Jacques Leider de ''Stage'' absolvéiert (1988-1991), fir Professer am ''Enseignement secondaire'' ze ginn. 1990 huet hien eng gréisser Aarbecht (''Mémoire scientifique'') iwwer d'Lëtzebuerger Nokrichsarméi verdeedegt. Säi ''Mémoire pédagogique'' huet sech mat den ''deux Luxembourg'' beschäftegt.
[[1998]] huet de Jacques Leider um ''[[Institut national des langues et civilisations orientales]]'' (''INALCO'') eng Dokterthese zum Theema ''Le royaume d'Arakan (Birmanie): son histoire politique entre le début du XV<sup>e</sup> et la fin du XVII<sup>e</sup> siècle'' mat Erfolleg verdeedegt.
Zanter [[2001]] ass hie Member vun der ''[[École française d'Extrême-Orient]]''. Hien huet dovun de Fuerschungszentrum zu [[Yangon]] gegrënnt a wärend fënnef Joer geleet.
An enger dräijäreger Fuerschungsaarbecht huet hien et fäerdegbruecht, e beschiedegte [[Gëllene Bréif vum Kinnek Alaungpaya|Gëllene Bréif]] a birmanesche Schrëftzeechen aus dem Joer [[1756]] z'entzifferen, deen de Kinnek [[Alaungpaya]] vu [[Burma]] un de [[George II. vu Groussbritannien|George II.]] vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] geschéckt hat.
== Publikatiounen (Auswiel) ==
* ''L'armée luxembourgeoise d'après-guerre - Structure, fonctions, fonctionnement'' ; Lëtzebuerg (Sankt-Paulus), 1993.
* ''Le Royaume d'Arakan, Birmanie. Son histoire politique entre le début du XV<sup>e</sup> et la fin du XVII<sup>e</sup> siècle'' ; Paräis (EFEO), 2004; 544 S.
* ''King Alaungmintaya's Golden Letter to King George II (7 May 1756): The story of an exceptional manuscript and the failure of a diplomatic overture'' ; Hannover (Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek), 2009; 141 S. ([http://noa-gwlb.de/CiXbase/gwlbdeposit/docs/00000303-1.pdf Link op d'Dokument am pdf-Format])
== Literatur ==
* [[Paul Dostert]], ''Un regard d'historien sur l'armée luxembourgeoise d'après-guerre'' ; in: ''[[forum]]'', Nr. 150, Mäerz 1994; Ss. 21-23.
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}{{DEFAULTSORT:Leider Jacques}}
[[Kategorie:Gebuer 1962]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Historiker]]
5l7p5z84vq3cfum9nrrnx49jyq2lewi
Benotzer Diskussioun:GilPe
3
86996
2679583
2677933
2026-05-25T10:55:57Z
Chably
71446
Neien Abschnitt /* Fro vum Chably (10:55, 25. Mee 2026) */
2679583
wikitext
text/x-wiki
:''':>>> NEI MESSAGË STINN ËNNENDRËNNER <<<'''
Moie GilPe,
Merci fir déi vill flott Biller fir d'Patrimoines-Lëscht. Ech hu gesinn, Dir hutt der och e puer vu Stater Bussen eropgelueden.
Eent dervun hunn ech emol an den Artikel [[Autobus de la Ville de Luxembourg]] agebonnen. Dir kënnt selbstverständlech deen Artikel ausbauen, méie Biller asetzen, asw: Wikipedia besteet, well eenzel Leit Saache bäidroen, déi s'intressant fannen, oder iwwer déi se bescheed wëssen. Wann Der Froen hätt, net zécken, et ass bal ëmmer een "do", deen Iech se beäntwere kann.
--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] 09:46, 25. Sep. 2011 (UTC)
PS:Heidrënner e puer allgemeng Tuyauen:
{{Moien 2}}
==Bild vum Milliounewee aus==
Moien,
just fir Bescheed ze soen, datt ech Är flott Panoramafoto vun der Alstad an d' [[Portal:Stad_Lëtzebuerg]] agebaut hunn. Bescht Gréiss, --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:30, 12. Mee 2013 (UTC)
Tip-top, merci. Merci och, datt der meng Kategorie ''Rue Jules Wilhelm (Luxembourg City)'' am Commons geréckelt hutt; déi war mer iergendwéi verrëtscht... --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:47, 12. Mee 2013 (UTC)
== Commons ==
Moien, hei eng [[Commons:Commons:Village_pump/Proposals#Naming convention for road sign files.|Propositioun op Commons]] déi Iech eventuel intresséiert. --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 22:18, 23. Feb. 2014 (UTC)
Moien, Jo Merci fir dës Info; kléngt plausibel fir d'Bezeechnung eenheetlech ze organiséieren. Et feelen souwisou nach eng Partie Schëlter an der Kategorie; ech kann déi dann nom neie proposéierte Schema bezeechnen. Wéi geet et da mat deenen déi schonns op Commons stinn? Wie kann/däerf déi dann ëmnennen?
Nach eng aner Fro: et ass och e bësse Konfusioun mat de Biller an de Kategorien: déi meeschte stinn ënnert Category:Verkéiersschëlter, anerer och nach an der Iwwerkategorie Category:Road signs in Luxembourg. Wat ass hei "richteg"? - Merci
--[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:18, 24. Feb. 2014 (UTC)
::Moien,
Op [http://www.pch.public.lu/reseau_routier/signalisation/e_indication/index.html dëser Säit] fënnt ee se bal all (mengen ech emol) an et kann ee se souguer knäipen an eroplueden. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 16:01, 24. Feb. 2014 (UTC)
:::Hm, dat mam eroplueden klappt mengen ech net, well si ginn ënnert "Aspects légaux" un: "La reproduction de ces informations est autorisée à des fins non commerciales à condition que la source soit mentionnée." Ech hat dozou och schonns um Staminee [https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:De_Staminee/Archiv2014/Januar-M%C3%A4erz#Copyright:_Lizenz_mat_Konditiounen#Copyright: Lizenz mat Konditiounen] eppes gepost... D'Säit ass iwwregens net komplett an net aktuell! --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:20, 24. Feb. 2014 (UTC)
Ech gleewe kaum datt op Zeechnunge vu Verkéierschëlter kann e Copyright sinn. Et ass ëmmer nëmmen eng Copie vun deem wat de Memorial seet an dat ass alles am Domaine public. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 22:05, 24. Feb. 2014 (UTC)
::Ech wollt sécher sinn an hat beim MDDI nogefrot, wou ech elo confirméiert krut dat „d'Stroosseschëlter am arrêté grand-ducal modifié du 23 novembre 1955 (...) stinn an dëse fräi zougänglech fir all Citoyen ass, sou dierft et kee Problem sinn dës Schëlder ob enger Plate-forme wéi Wikipedia ze verëffentlechen“. Wat fir eng Lizenz muss ech beim Eroplueden uginn? Gëtt et eng Schabloun? --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:28, 4. Mäe. 2014 (UTC)
Moien,
Ech hat just op déi Diskussioun hiweise wëllen - déi ass um gudde Wee fir laang ze ginn a mam Risiko, datt dach um Enn näischt derbäi eraus erkënnt.
Déi wou Dir Iech d'Méi ginn hutt fir ze fotograféieren an eropzelueden hunn eigentlech schonn e kloren Numm - ob se lo "A,1b panneau (gauche).JPG" oder "Luxembourg A,1b panneau (gauche).JPG" heesche mecht menger Meenung no d'Bëtschel och net fett.
Trotzdeem, da just pour info, den Numm kinnt esou geännert ginn: <nowiki>{{rename|Luxembourg A,1b panneau (gauche).JPG|3|full despeciption oder esou eppes}}</nowiki>, Woubäi déi "3" eigentlech alles seet: "Accurate name". Déi Schabloun misst da bei all Fichier dra gesat ginn an dann och nach, am Fall wou se entzwouch op enger Wikipedia benotzt gëtt, do den neien Numm dra setzen - eng Heedenaarbecht...
[[:Commons:Template:Rename]]
Fir op de Säiten den neie Fichiersnumm ze setzen geet warscheinlech och hei: [[:Commons:User_talk:CommonsDelinker/commands#Requests_relating_to_renamed_files]], mä wa se nëmenn op der lb:wiki benotzt ginn ass dat wuel plus ou moins deen nämlechten Opwand.
Zur d'Kategorie - ech mengen "Verkéierschëlter" sollt op Commons an der Category:Road signs in Luxembourg opgoen an doran d'Schëlter an Ënnerkategorie gesat ginn. Dovu ginn et der jo schon e puer. D'Kategorien "Category:Road signs in Germany", "Category:Road signs in France" etc gi sécher Iddië fir dat ze maachen. --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 21:33, 24. Feb. 2014 (UTC)
== Wiki-Iessen dëse Samsten: ==
[[Wikipedia:De Staminee#Gebongt]]. 't wier flott, Du kéinns och kommen.--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 14:31, 11. Mäe. 2014 (UTC)
:Moien, Merci fir d'Invitatioun. Ech hat dat um Staminee gelies, wousst awer net, fir wien deen "Happening" geduecht ass. Et ass esou, datt mir zoufälleg dëse Samschdeg (am spéiden Nomëtteg) e klengt Familljeniessen um Juegdschlass hunn... Ech kommen net fir d'Mëttegiessen, mä eventuell am Nomëtteg kuerz laanscht, wann dat OK ass. --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 18:11, 11. Mäe. 2014 (UTC)
:Ech hat e Samschdeg Mëtteg d'Kéier net méi kritt; wéi ech géint halwer 6 um Juegdschlass war, war Dir schonns fort... vläicht klappt et eng aner Kéier. --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:47, 16. Mäe. 2014 (UTC)
::Moien, jo se haten eis erausgehäit, net well mir ze vill gebläert hätten, mä well se den Dësch gebraucht hunn. D'nächste Kéier klappt et sécher. --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 21:11, 16. Mäe. 2014 (UTC)
== Eng Fro, ==
op déi Dir sécher d'Äntwërt wësst: Op dësem Schëld:
[[Fichier:Bur, Schëld N10 PR44.jpg|Miniatur|left|70px]]
verstinn ech den ieweschten Deel, mä wat heescht PR 44,0 ?<br>Merci! --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 17:33, 29. Jun. 2014 (UTC)
:Moien,
:PR heescht "point de repère"; e gëtt ë.a. vun Ponts & Chaussées gebraucht fir e geneeë Punkt um Verlaf vun enger Strooss unzeginn; ech weess awer leider net wou een eraus fënnt wou z.B. den PR 44,0 op der N10 ass.
:Weider Informatiounen ginn et am franséische Wiki: [[fr:Point de repère|Point de repère]]. --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:08, 29. Jun. 2014 (UTC)
::Flott, Merci fir d'Äntwërt. --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 21:15, 29. Jun. 2014 (UTC)
:::Moien, et brauch ee jo net méi erauszefanne wou de Point de repère ass. Wann ee virum Schëld steet, dann ass ee jo derbäi. Deejéinegen deen d'Photo gemach huet weess je sécher wo dat war an ass sécher amstand, wann et onbedingt muss sinn d'Koordinaten derbäizesetzen. An dësem Fall net wichteg. Et ass nomalerweis dat wat fréier och PK (Point kilométrique) genannt gouf --[[Spezial:Kontributiounen/91.180.211.150|91.180.211.150]] 06:21, 2. Jul. 2014 (UTC)
:::: Moien, meng Bemierkung war éischter an deem Sënn ze verstoen, datt wann z.B. eng Strooss gespaart ass tëschtent dem P.R. 44,5 an 46,0 datt ech net weess wou datt genee ass, resp. ech net weess wou ech dat erausfanne kann. --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 06:45, 2. Jul. 2014 (UTC)
:::::An deem Fall kann een nëmmen nach just Prezisioune kréien, bei deem deen d'Informatioun ginn huet. Op den topographesche Kaarte fënnt een och anscheinend keng Kilometerpunkte méi. --[[Spezial:Kontributiounen/91.180.211.150|91.180.211.150]] 07:36, 2. Jul. 2014 (UTC)
Ah bon, de PR 44.0 ass also do wou d'Schëld steet? De Pfeil weisst d'Richtung wou dann dee mat der nächst héierer Zuel steet? --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 08:07, 2. Jul. 2014 (UTC)
== Majerus ==
Moie GilPe,
ech fäerten, ech kann net weiderhëllefen: Alles wat ech zu deem Thema weess (resp. zu deem ech Literatur hunn) ass dat wat ech als Quell uginn hat: dem Evy Friedrich seng Kalennerblieder... Dat goung duer, fir en Ufank ze maachenm ma well do keng weider Quelle dra stinn, ass ee séier um Enn. An d'Geschicht vun der Eisebunn ass keen Thema, wou ech mech soss grouss auskenne géif. Setz deng Fro vläit op d'Diskussiounssäit vum Artikel selwer, do ass d'Chance méi grouss, dass eng Kéier een, dee méi weess wéi ech, se gesäit a väit d'Äntwert weess.
Bescht Gréiss, --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 21:26, 1. Dez. 2014 (UTC)
:Merci Zinneke,
:Ech loossen et einstweilen emol dobäi... --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:12, 2. Dez. 2014 (UTC)
::Et bestoungen effektiv nom Krich vun 1871 Pläng (a warscheinlech och scho virdrun) fir en Uschloss un d'Saarland, woufir zu Gréiwemaacher eng Eisebunnsbréck sollt gebaut ginn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 20:36, 2. Dez. 2014 (UTC)
==Waassertierm==
Moien,
Kuck vläicht eng Kéier an d'Diskussioun vun de Waassertierm
An da gëtt et nach deen hei [[Fichier:Water reservoir Rham Luxembourg City 2012-04.JPG|50px]].
[[Fichier:Face-wink.svg|20px]] --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:05, 17. Jan. 2015 (UTC)
== Waassertuerm Lampertsbierg ==
Moien,
Ech hu gesinn, dir hutt an der [[Lëscht vun de Waassertierm zu Lëtzebuerg]] de Behältervolume vum Waassertuerm um Lampertsbierg mat 1.500 m³ agedroen. Dat schéngt mer fir esou en alen Tuerm relativ onwarscheinlech ze sinn. Ech froe mech ob net villäicht just eng Null ze vill an der Zuel ass. Kënnt der dat w.e.g. emol nokucken. Merci. --[[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 13:40, 1. Abr. 2015 (UTC)
: Gudden Owend,
:Jo, dat schéngt z.B. mam Tuerm um Tubishaff verglach relativ vill; déi Zuel vun 1.500 m³ steet awer esou am Rapport d’activités 2014 (S. 5) vum Stater Waasser-Service<ref>[http://www.vdl.lu/vdl_multimedia/Presse/Dossiers/Conf%C3%A9rence+de+presse_Services+des+eaux+et+de+la+canalisation.pdf Conférence de presse, Services des eaux et de la canalisation]</ref>. Ech kéint mer virstellen, datt et sech ëm de Volumen handelt vum Waassertuerm, zesumme mam Erdbehälter doniewent. Froen dat awer emol bei Geleeënheet bei der Gemeng no. Merci fir den Hiwäis. --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:12, 1. Abr. 2015 (UTC)
::Moien och, et ass doutsécher de Baseng am Buedem deen do gemengt ass, well d'Cote ass déi vum Terrain op där Plaz.
::Sou wäit wéi ech dat matkritt hunn war am Tuerm selwer ni Waasser dra gewiescht. Ass déi Info glafwierdeg --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 20:24, 1. Abr. 2015 (UTC)
:D'Vermutung vum [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] war scho richteg; op Nofro beim Stater Waasserwierk krut ech dat esou confirméiert. Den Artikel gouf ''à jour'' gesat. Merci. --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 01:09, 29. Abr. 2015 (UTC)
==Buslinnen==
Moie GilPe, ech gesinn, du schaffs un de Stater Buslinnen. Just als eng kleng Virwarnung: Ech hu gelies, dass dee ganze Stater Reseau wéinst den Aarbechten um Aldrénger nei oraniséiert gëtt. Vläit wëlls de mat de Schabloune waarden, bis dat an e puer Wochen (?) a Kraaft ass, fir der onnëtz Aarbecht z'espueren. Bescht gréiss, --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:21, 8. Abr. 2015 (UTC)
::Ech hu mech emol e bësse mat Infoboxe beschäftegt a wollt dat bei de Buslinne probéieren. Merci fir „d'Warnung“ wat d'Ännerungen ugeet... ech hunn dat matkritt. ;-) --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 10:39, 8. Abr. 2015 (UTC)
==[[Vollekshaus (Stad Lëtzebuerg)]]==
Moien, eng kuerz Fro zu deem Artikel, wou s de schroufs, dat Gebai op der Foto géif Enn 2014 ofgerappt ginn. Ech huelen un, dat ass an der Tëschenzäit geschitt, mee 't weess ee jo ni (cf. Hamilius). Well ech selwer wäit ewech vun der Stad wunnen: Kinnts de evtl. nokucken/confirméieren, dass dat de Fall war, an den Artikel deementspriechend upassen? Merci am viraus! --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:20, 27. Abr. 2015 (UTC)
Moien: Wann ech dat richteg verstanen hun soll et net ewechgerappt ginn, mä komplett sanéiert an ugepasst. Et gouf mol op jiddwer Fall am Juli 2014 en Appel d'offres dofir gemaach. ''dans le cadre de la rénovation et mise en conformité énergétique du complexe administratif Carrefour I+II, 16-18, boulevard Royal à Luxembourg comprenant ...etc.'' --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:36, 27. Abr. 2015 (UTC)
==Infobox==
Salut GilPe,
Lo misst et erëm goen, ech hat vergiess en Zeechen z'änneren. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:55, 17. Aug. 2015 (UTC)
{{Referenzen}}
== Ché Serra, Serra? ==
Moien, vläit weess Du eppes méi [[Diskussioun:Rond-point Serra|dozou]]? Merci, an e schéine Weekend!--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 15:21, 31. Okt. 2015 (UTC)
==Neipuertsgaass==
Salut, mengs de net e wier gutt deen Deel aus dem Artikel Neipaart erauszehuelen an e sonneren Artikel unzleeën. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:44, 19. Nov. 2015 (UTC)
::Jo, firwat net. Wéi ech un der Neipuertsgaass geschafft hunn, gouf et schon a gesonnerten Abschnitt iwwer d'Avenue op der Säit "[[Nei Paart]]", ech hat dunn d'Infobox do bäi gesat. --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:50, 19. Nov. 2015 (UTC)
:::OK, ech huelen dat dann emol do eraus, du kanns da vläicht nach eng Kéier kuerz driwwer kucken --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:01, 19. Nov. 2015 (UTC)
== Jasmännchen ==
just zur Info : [[Fichier:Jaasmännchen.jpg|80px]] --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:55, 26. Dez. 2015 (UTC)
:Merci fir d'Foto; hätt warscheinlech net derno gesicht... --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:14, 27. Dez. 2015 (UTC)
== Wiki-Iessen am Juegdschlass, den 21. Mee, mëttes ==
Moien,
Wéi déi meescht Anerer has Du uginn, datt dir de '''Samschden, 21. Mee''', géif goe fir eist '''Wiki-Mëttegiessen''' am Café-Restaurant '''[[Juegdschlass]]''' (vun 12 Auer u fir den Apero, Iesse géint Halwer eng/eng Auer). Den MMFE këmmert sech deemno ëm d'Reservatioun. Bis dann!
Bescht Gréiss, --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 19:44, 12. Mee 2016 (UTC)
== Pëtzerhiel ==
Salut,
Ech hu gesinn dass de Pëtzerhiel an d'Lëscht vun den Uerschaften a Lieu-diten gesat hues. Pëtzerhiel ass awer menger Meenung no kee Lieu-dit mä nëmmen e Flouernumm wéi vill anerer, wa mer déi all an d'Lëscht ophuele gi mer ni fäerdeg. Et sief dann du hues eng speziell Ursaach .... --[[Benotzer:MMFE|MMFE]] ([[Benotzer Diskussioun:MMFE|Diskussioun]]) 14:13, 3. Sep. 2016 (UTC)
::Moien, Nee keng direkt Ursaach, hat gemengt et géif dohinner passen, ma Du hues awer Recht, et ass éiscter e Flouernumm. Ech kucken an den nächsten Deeg fir dat "riicht ze béien". Merci --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 18:45, 7. Sep. 2016 (UTC)
==Request==
Salut/Moie GilPe,
Kënnt Dir mir hëllefen dësem Text an Lëtzebuergesch iwwersetze?:
:"Denn Gott hat die Menschen so sehr geliebt, dass er seinen einzigen Sohn für sie hergab. Jeder, der an ihn glaubt, wird nicht zugrunde gehen, sondern das ewige Leben haben."
wann ech benotzen maschinn iwwersetzung, ech kréien:
:"Well Gott gär sou d'Welt, datt hien säin eenzege Jong huet, Leit Jiddereen, deen un hie gleeft, net verluer geet, mee éiwegt Liewen hunn."
:"Fir Gott gär sou d'Welt, datt hien säin eenzege Jong huet, dass deen un hie gleeft, net verluer soll mee éiwegt Liewen hunn."
Är Hëllef gegraff wier, merci. --[[Benotzer:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Benotzer Diskussioun:DaveZ123|Diskussioun]]) 07:10, 28. Sep. 2016 (UTC)
:Moien,
:Dëst misst de Sënn em Beschten erëm ginn:
Well Gott hat d’ Mënsche sou gär, datt hie säin eenzege Jong fir si hierginn huet. Jiddereen deen un hie gleeft, wäert net zegrond goen, mee en éiwegt Liewen hunn.
--[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:11, 28. Sep. 2016 (UTC)
==Dankbarkeet==
[[File:GNU-FDL-icône-Transparente.PNG|right|thumb|]]
: '''Ganz vill merci''' fir Är excellent Iwwersetzung Hëlleffor!
:Ech ganz ganz dankbar.
:''Kann Gott dir préschenbe''!
:Mat frëndleche Gréiss, --[[Benotzer:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Benotzer Diskussioun:DaveZ123|Diskussioun]]) 08:15, 29. Sep. 2016 (UTC)
==Infobox zesummegefall==
Salut GilPe,
D'Infobox ass zesummegefall well de Bot seng Aarbecht am Fong richteg gemaach huet. An der Këscht war en Tag-feeler, an zwar de <nowiki><small></nowiki> war net richteg zougemaach. Dofir huet de bot en zweemol ersat amplaz mat der duebeler Klamer zouzemaachen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:59, 29. Aug. 2017 (UTC)
== Infobox Buslinn ==
Moien ech hunn deng Infobox moderniséiert. E Beispill wéi et ausgesäit kanns du hei gesinn: [[AVL-Linn_1]]. (Déi déi net méi richteg ausgesinn wäert ech natierlech flécken). D'Faarf kanns du ännere bei headerstyle =. Hei kanns du en neie Faarfcode sichen [https://html-color-codes.info/]. Am Ament gouf de selwechte Faarfstil wéi bei Mobiliteit.lu geholl. Wann s du Tippen hues wat ee kéint ännere so mer Bescheed. --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 08:45, 27. Sep. 2017 (UTC)
::Salut, wann een den Titel (Terminus 1, Terminus 2, ...) an der Faarw vun der Linn wëll maachen, da brauch een alleng fir d'AVL-Linnen, 5 oder 6 verschidden Infoboxen. --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:16, 27. Sep. 2017 (UTC)
:::Moien, wann s du wëlls kann ech dat gär maachen du muss mer just soen: wat fir en Terminus wéi eng Faarf huet. --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 17:23, 27. Sep. 2017 (UTC)
:::Ah ok du wëlls eng fir RGTR, AVL asw...?
== Request about translation: '[[w:simple:United Nations General Assembly Resolution 68/262|United Nations General Assembly Resolution 68/262]]' ==
Hello dear GilPe, saw your wonderful contribution in Luxembourgish Wikipedia. According to the subject I would like to ask you translate/help to translate [[w:simple:United Nations General Assembly Resolution 68/262|the small article]] into Luxembourgish, and add it to the Wikipedia. Thank you in advance for your support/contribution and best wishes!
:::Salut, ech hunn deem Jengi mol geschriwwen e soll ophalen d'Leit mat sengen Iwwersetzungsdemanden ze nerven. Dat geet lo schonn ee Strapp ze laang. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 12:30, 3. Nov. 2017 (UTC)
::Salut,
::Ass der opgefall datt bei der RGTR-Linn 303 de Pictogramm net ugewise gëtt. --[[Benotzer:Melouresbot|Melouresbot]] ([[Benotzer Diskussioun:Melouresbot|Diskussioun]]) 12:50, 14. Jan. 2018 (UTC)
== [[:File:Luxembourg road sign C,4b Kirchberg.jpg]] ==
Salut,
Wat menge se mat der Kroun um Auto? Fir den Haff verbueden? ;-)
--[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 12:13, 16. Abr. 2018 (UTC)
Dat ass eng Copie vum Schëld C3I : Le signal C,3l indique que l’accès est interdit aux conducteurs de véhicules transportant des produits explosifs ou facilement inflammables. Un panneau additionnel peut indiquer la quantité de produit(s) à partir de laquelle l’interdiction s’applique. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 12:38, 16. Abr. 2018 (UTC)
Ah bon, Merci! Nach e schéinen Nomëtten! --[[Benotzer:Jwh|Jwh]] ([[Benotzer Diskussioun:Jwh|Diskussioun]]) 13:43, 16. Abr. 2018 (UTC)
== [[Autonoomt Gefier]] ==
Moien, Du bass am gaangen um Artikel [[Autonoomt Gefier]] ze schaffen. Bei mir am Cours huet de [[Benotzer:Zago79]] am Juni och esou en Artikel virbereet. Gär kanns du déi virbereeten Elementer vu him huelen an se an den Artikel abauen. --[[Benotzer:Sultan Edijingo|Sultan Edijingo]] ([[Benotzer Diskussioun:Sultan Edijingo|Diskussioun]]) 08:24, 16. Sep. 2018 (UTC)
:Cool. Merci. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:53, 16. Sep. 2018 (UTC)
== Eurovëlo ==
Salut GilPe,
Ass et der schonn opgefall datt op den Open Streetmaps d'Raccorden net iwwweral stëmmen. Gëtt et vläicht nach aner Kaarten? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:30, 7. Jul. 2019 (UTC)
:Merci fir den Hiwäis; nee, war mer nach net opgefall. Ech hunn awer keng aner Kaart fonnt wou een esou wäit erazoome kann. Déi op [http://de.eurovelo.com/ev5 eurovelo] ass jiddefalls wäit net esou detailléiert. Vläicht fannen ech nach eng besser... [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 18:57, 7. Jul. 2019 (UTC)
==Schëld E, 8a==
Salut Gilpe,
An dësem Artikel [[Schëld E, 8a]] klappt eppes net. Ech wollt net dra piddele goen.
--[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 20:53, 8. Sep. 2019 (UTC)
:As gefléckt, Merci. Hat vergiess den alen Text ze läschen. ;-) [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:01, 8. Sep. 2019 (UTC)
== Nei Infobox Buslinn ==
Brauchs du zoufälleg Hëllef? [[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 07:44, 9. Nov. 2019 (UTC)
:Ass gemaach :) [[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 09:50, 10. Nov. 2019 (UTC)
==HD==
Salut, just eng kleng Info: Planéiten an Exoplanéiten hunn näischt mam Henry-Draper-Katalog ze dinn. Deen ass just fir Stären. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 16:59, 18. Dez. 2019 (UTC)
:Merci. Ech weess, ech woe mech hei op dënnt Äis... et ass guer net mäi Gebitt. Leider huet eise Spezialist vun der Astronomie eis verlooss. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:09, 18. Dez. 2019 (UTC)
::Ass jo kee Problem. Ech hunn iwwregens d'Infobox fir Planéiten ugeluecht, vläicht nach net perfekt awer dat meescht ass dran. Se ass nach net dokumentéiert awer se steet schonn am [[51 Pegasi b]]. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:17, 18. Dez. 2019 (UTC)
::Salut, Ech hunn der eng kleng Mail geschéckt. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:24, 5. Jan. 2020 (UTC)
==Infobox Zuchstreck==
Du hues iergendwou duebel Argumenter an der neier Këscht agebastelt --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 12:40, 7. Mäe. 2020 (UTC)
:Jo, hu gesinn... hunn de Feeler awer nach net entdeckt :-( [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 12:42, 7. Mäe. 2020 (UTC)
: Merci dem [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] an dem [[Benotzer:Soued031|Soued031]] beim Flécke vun der Schabloun. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:42, 7. Mäe. 2020 (UTC)
Salut ech hunn d'Eisebunnsstrck Lëtzebuerg-Péiteng geläscht well hu schonn een Artikel iwwer déi Streck --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:56, 8. Mäe. 2020 (UTC)
: OK, gesinn... Merci. Sollt een déi Säit déi besteet ([[Eisebunnsstreck Péiteng-Lëtzebuerg]]) net ëmnennen op [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Péiteng]], well all déi aner Strecken och vu Lëtzebuerg aus fort ginn an och de Kilometrage vu Lëtzebuerg aus fort geet? [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:22, 8. Mäe. 2020 (UTC)
::Dach, mee do sinn am historesche Kontext Erklärungen néideg. Mer hunn nach net genee erausfonnt wéini d'Kilometragen ëmgedréint goufen, mee et war no 2016. De Kadaster huet z. B. nach déi al do stoen an op verschiddene Plazen am DRR stinn och nach déi al. Ech hu scho mam Soued driwwer geschwat. Vläicht wësse mer mar méi an da réckelen ech den Artikel a maachen déi Ännerungen am Text. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 15:49, 8. Mäe. 2020 (UTC)
:Jo, dat mécht Sënn. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:50, 8. Mäe. 2020 (UTC)
:::An der Këscht steet Gefäll. Ech proposéieren dat a Steigung z'änneren. D'Gefäll, also Biergoffueren ass op der Bunn kee sou wichtegen technesche Critère. Et ass u sech dat selwecht, wann ee seet, do wou ech biergof fueren, muss ech och biergop fueren (wat och net onbedingt fir all Streck de Fall ass). Mä et ass d'Biergopfuere wat ëmmer Suerge gemaach huet. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 16:11, 8. Mäe. 2020 (UTC)
:Ech hunn dat an der Këscht g'ännert. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:50, 8. Mäe. 2020 (UTC)
::Salut GilPe
::Ech mengen et feelen nach zwou wichteg Saachen an der Këscht an zwar Spuerbreet an d'Gleiser. [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:48, 9. Mäe. 2020 (UTC)
:::Merci. Ech hunn d'Spuerbreet, Streckentyp (een- oder duebelgleiseg) an d'Fuerrichtung (riets, lénks) bäigesat. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:13, 9. Mäe. 2020 (UTC)
== [[:Fichier:Luxembourg, Rue Sigefroi - Um Bock.jpg]] ==
Hi! You uploaded this photo as fair use. Fair use is only allowed if the photo is in use and non-free files may not be used in user galleries. But I doubt the sign is copyrighted so you could add a free license. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 12:20, 9. Abr. 2020 (UTC)
:Hi [[Benotzer:MGA73|MGA73]],
:Thanks for telling me. I now noticed that I uploaded the picture to lb.wikipedia instead of commons. I added the correct license, but could not move it to commons. Could you move it? Same for [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Luxembourg,_rue_Sigefroi,_Um_Bock_-_nom_de_rue.jpg?veaction=editsource File:Luxembourg, rue Sigefroi, Um Bock - nom de rue.jpg]. Thank you. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:11, 9. Abr. 2020 (UTC)
:: Yes it is moved to Commons now. I could only find one file to move. Would you like me to move another file? --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 15:18, 9. Abr. 2020 (UTC)
:Everything is fine. Thank you. I was confused ;-) [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:35, 9. Abr. 2020 (UTC)
==Just eng Fro==
Firwat hues bei Pegel keen normale Redirect gemaach? Huet dat eventuell net funktionnéiert? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 15:56, 10. Sep. 2020 (UTC)
:''P'''ee'''gel'' hat virdrun e REDIRECT op ''P'''e'''gel''. Dowéinst hunn ech den Text bei ''Pegel ''geläscht a bei ''Peegel ''akopéiert. Wär et och anescht gaangen?[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 06:54, 11. Sep. 2020 (UTC)
::Has de probéiert fir ze réckelen? Ass dat net gaangen? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 06:40, 13. Sep. 2020 (UTC)
:Nee, hat ech net. Well dat wär jo e REDIRECT op e REDIRECT ginn. Technesch gouf et kee Problem, eventuell just mënschlech. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:29, 13. Sep. 2020 (UTC)
:: Ah ok, de Probleem ass nämlech wann een dat sou mécht, datt dann d'Weiderleedung op Wikidata net gemaach gëtt. Wann s de lo an den Artikel Pegel kucke geess da geséis do eng rout Zeil déi seet der datt Viruleedung op Wikidata net gemaach gouf. Et kënnt allerdéngs mol vir datt et och technesch e Probleem ass (dofir meng Fro), an datt dann en Admin gebraucht gëtt fir de Redirect ze forcéieren. Wann dat eng Kéier de Fall ass net zécken an einfach froen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 07:40, 13. Sep. 2020 (UTC)
:::Well dat wär jo e REDIRECT op e REDIRECT
::::Do hues de eng falsch Meenung dat gëtt kee Redirect op e Redirect. Deen een iwwerschreift den aneren. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 07:42, 13. Sep. 2020 (UTC)
:OK, merci. Alt nees eppes bäigeléiert. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:52, 13. Sep. 2020 (UTC)
== We sent you an e-mail ==
Hello {{PAGENAME}},
Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org.
You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].
[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 18:52, 25. Sep. 2020 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Samuel (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 benotzt huet-->
== Fabréck <> Fabrick ==
Salut,
Firwat ass d'Fabréck lo net méi gut. Mer hunn ons jorelaang geplot fir déi méi lëtzebuergesch Variant ze halen. Muss lo alles op déi teutonesch geännert ginn. ? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 19:15, 13. Feb. 2021 (UTC)
:PS Déi Roboter huer ausserdeem e Koup kleng Schreifweisen op Grousser geännert. Et geet eeben nach ëmmer net alles vollautomatesch. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 19:35, 13. Feb. 2021 (UTC)
::Moien,
::Ech hunn un Artikelen vu Klinicke geschafft an duerno ''Klinik ''op ''Klini'''ck''''' verbessert, sou wéi dat och ënnert dem Punkt [https://lb.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:WikiProjet_Schreifweis_2019#Duebel_geschriwwene_Konsonant „Duebel geschriwwene Konsonant“] op der Projetssäit ernimmt ass. Am selwechte Kapitel steet och ''Fabrik ''→ ''Fabrick ''. Dat hunn ech dunn och g'ännert an an der Etapp duerno déi verschidde Variante ''Fabrék / Fabréck'' op d'Haaptwuert aus dem LOD ''Fabrick ''g'ännert. Wann ech de Roboter net richteg am Grëff hat, kucken ech fir dat an den éischte Deeg riicht ze béien. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:33, 13. Feb. 2021 (UTC)
:::Et ass just Schued datt den Asaz fir déi méi lëtzebuergesch Schreifweis vun anere Wikipedianer wéinst engem LOD deen nach laang net iwwerall richteg tickt (wat s du ënner anerem och selwer scho méi wéi eng Kéier gemierkt hues, a lo rezent de Christian Ries beim Wëllkar och nees) soll zum Onwwe gemaach ginn. Et wier gutt wa bei sou groussen Ännerungen déi wierklech net sou eendeiteg sinn d'Communautéit sollt informéiert ginn. Et wier durfir och flott wann s de géifs an den Artikele wou de Roboter Dommheete gemaach huet einfach op déi fréier Editioun mat lëtzebuergescher Schreifweis géifs zrécksetzen. Merci am Viraus. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:06, 14. Feb. 2021 (UTC)
::Ech hunn elo déi „falsch Verbesserungen“ an den zwéin Artikele riicht gebéit, déi ech fonnt hunn. Hoffen, ech hunn näischt iwwersinn.
::Och aner Ännerunge si gemaach ginn, ouni dat grouss an der Communautéit „unzefroen“. Sou ass ë. a. ''Gen ''op ''Geen'', ''Phenomen ''op ''Phenomeen'', ''Thema ''op ''Theema ''geréckelt ginn, also op d'Haaptvariant wéi den LOD se ugëtt. Wann deem engem déi „teutonesch“ an dem aneren déi frankofon Versioun besser gefält, ass jidderengem seng Saach. Ass et net awer esou, wéi de [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] kierzlech [[Wikipedia Diskussioun:WikiProjet Schreifweis 2019|hei]] geschriwwen huet: „Effektiv si mir hei just 'Gebraucher' vun der Schreifweis, wéi se vun deenen zoustännegen Autoritéite festgeluecht goufen (…)“. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:17, 15. Feb. 2021 (UTC)
:::D'Accord. Mä wa mer de Choix hunn tëscht enger Schreifweis déi méi Lëtzebuergesch kléngt an enger déi däitsch kléngt solle mer menger Meenung no déi huelen déi méi Lëtzebuergesch kléngt. Dat huet näischt mat frankophon ze dinn. Et war jo net ëmsoss datt vun 120 Artikelen et der iwwer Honnert mat Fabréck gouf. Ech verbesseren dann déi aner nach déi s de net méi erëmfënns. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 21:42, 15. Feb. 2021 (UTC)
==Kategorie Fligeraccidenter==
Salut, Fligeren déi am Krich erofgeschoss goufen gehéiere net an sou eng Kategorie. Dat si jo keng ''Accidenter''.--[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:19, 11. Mäe. 2021 (UTC)
:OK. An der Rei. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:30, 11. Mäe. 2021 (UTC)
==Biller==
Salut,
D'Méiglechkeet Bild a Bild héich ass geduecht fir entweder dat een oder dat anert ze benotzen an net déi 2 mateneen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:02, 15. Mäe. 2021 (UTC)
:OK, dann huele ech eent ewech ;-) [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:10, 15. Mäe. 2021 (UTC)
== Meta Brams ==
Salut,
Du has do eng Kategorie nockucken dragesat déi ofgelaf ass. Gëtt déi verlängert? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:11, 4. Abr. 2021 (UTC)
:Merci fir den Hiwäis; gouf elo aktualiséiert. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:25, 8. Abr. 2021 (UTC)
==Aly Doerfel==
Mer hunn een Artikel [[Ally Doerfel]] wéi et richteg soll sinn, an een [[Aly Doerfel]] deen s du, nodeems e gereckelt gi war, am Redirect nees ugeluecht hues. Wat war de Sënn vun där Aktioun. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 15:02, 26. Mee 2021 (UTC)
:Dat ass schonn eng Zäitchen hier, ech ka mech net méi am Detail erënneren, ech hu wuel en falsch Manipulatioun geraacht… Kanns du dat wgl riicht béien ;-) MERCI [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:16, 26. Mee 2021 (UTC)
==Gemeng Bous==
Salut
Kuck mol wgl. an déi Gemeng. Do huet eppes mat denger Automatiséierung net funktioneirt. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 20:01, 28. Mee 2021 (UTC)
:Moien. Jo, ech gesinn, de Kanton gouf am Text net méi automatesch ugewisen. Ech hunn dat dunn op Wikidata nees verbessert. Duerno hunn ech gesinn, datt et nach an enger ganzer Rei Gemengen (wann net esouguer iwwerall) net méi funktionéiert. Du hues nämlech eng Ännerung gemaach: ''Ausso ewechgeholl: Verwaltungseenheet (P131)''. Och wann de Kanton net onbedéngt eng Verwaltungseenheet wéi eng Gemeng ass, sou ass et awer eng administrativ Ënnerdeelung, mä ausser ''Verwaltungseenheet (P131)'' schéngt et op Wikidata näischt ze ginn wat passt… [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:00, 29. Mee 2021 (UTC)
::Salut Gilpe
::Ech hunn de Kanton als Verwaltungseenheet erausgeholl, well et keng ass. Et ass och keng administrativ Ënnerdeelung vun iergendenger Verwaltung, héchstens eng historesch territorial, wéi z. B. bei de Pompjeeën . A souguer wann et fir verschidde Saachen eng administrativ Ënnerdeelung sollt sinn da kann een et do gebrauchen, awer net do wou s'et net ass. De Kanton war ni eng Verwaltungseenheet an der administrativer Hierarchie vun de Gemengen. Iwwer de Gemenge stounge just Distrikter, an déi si jo lo och ofgeschaaft. Dat heescht wann eng Verwaltungseenheet sollt do stoen da wier et den Inneministère a soss näischt. Wann een d'Wikidata benotzt fir Këschten opzefëllen oder aner Automatismen ze maachen da muss ee kucke fir déi richteg Proprietéit ze fannen a wann et keng gëtt da mécht een deen Automatissem eeben net oder et freet een eng Proprietéit un, déi passt. Du muss der bewosst sinn dat sou Aussoen eventuell och an aner Wikien net mam Label Kanton wéi béi ons gebraucht ginn an da mengt do jiddwereen et wier wierklech eng Verwaltungseenheet. Mer hate schonn eng Kéier bei enger Geleeënheet iwwer de korrekt Gebrauch vun de Wikidata geschwat, wou en änleche Problem war, wou s de och sou eng Ersatzléisung gebraucht hues.
::Ech froe mech doriwwer eraus, ob ausser datt s du dat wollts automatiséieren, doduerch eng Plus-value fir de Lieser entsteet, well aarbechtsméisseg ass et fir den Auteur vun engem Artikel grad sou, wann net méi einfach fir ''Kanton Réimech'' amplaz vu ''wikidata|property|linked|P131'' ze schreiwen. Amplaz de Kanton an de Wikidata nees asetzen ze goen soll en einfach am Text vun den Artikelen agesat ginn.
::Lo war ech et deen de Kanton erausgeholl huet, mä muer kann et anere sinn dee mierkt datt déi Informatioun falsch ass, an dann hëlt deen et nees eraus an dann hu mer an onsen Artikelen nees deselwechte Misär. Du muss der bewosst sinn datt d'Wikidata an éischter Linn geduecht sinn fir Informatiounen ze kollektionéieren, an net fir se distribuéieren. Déi Distributioun ass an engem gewësse Sënn just en Offallprodukt an dofir fënnt een eeben net alles mondgerecht do. Wa jiddweree géif denke wéi s du, a sech op de Wikidata d'Bezeechnunge fir säi perséinleche Gebrauch an de Këschten, ouni Rücksicht op d'korrekt Definitioun vun der Proprietéit géif afëlle goen, da géif dat e schéine Kuddelmuddel ginn.
::Mat beschte Gréiss --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:19, 30. Mee 2021 (UTC)
:Ech géing net Wikidata-Donnéeën am WikiText benotzen ausser et geet drëm d'Populatioun z. B. unzeweisen (e Wäert deen dacks ännert). Wat d'Afëlle vun der Proprietéit P131 ugeet (Verwaltungseenheet) et däerf een op kee Fall de Sënn vun Proprietéit änneren a mat eppes aneres afëllen soss ginn d'Roboteren déi d'Wikidata afëlle guer net méi eens. --[[Benotzer:Soued031|Soued031]] ([[Benotzer Diskussioun:Soued031|Diskussioun]]) 11:58, 30. Mee 2021 (UTC)
OK, notéiert. Ech probéiere mech drun ze halen. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 21:12, 31. Mee 2021 (UTC)
==Lourdesgrott Haler==
Salut Gilpe, se kéint menger Meenung no souguer eventuell an der Äerenzdallgemeng sinn. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 21:19, 7. Dez. 2021 (UTC)
:Merci; dat fanne mer dann eraus wa mer d'Koordinate bis hunn ;-) [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 19:21, 8. Dez. 2021 (UTC)
==Bundeskanzler==
Salut,
Kuck mol wgl. do [[Fred Sinowatz]].
Hoffen datt den Automat net nach méi där Béck geschoss huet --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 14:44, 10. Dez. 2021 (UTC)
:Dat schéngt deen eenzege gewiescht ze sinn… d'Ännerungen haten alleguer +32 oder +64 Zeechen, just beim Sinowatz waren et der +66, also zwéin zevill ;-). Merci awer. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:11, 10. Dez. 2021 (UTC)
== Stefania Turkewich ==
Hello GilPe, When you have time, could you take a look at the English article: [[en: Stefania Turkewich]]? Stefania was the first woman composer of classical music in Ukraine. Would you be able to give this article a start, in the Luxembourgish language Wikipedia, with an introductory sentence or paragraph for the «CEE Spring 2022» Wikipedia project? Thank you. [[Benotzer:Nicola Mitchell|Nicola Mitchell]] ([[Benotzer Diskussioun:Nicola Mitchell|Diskussioun]]) 21:21, 4. Mee 2022 (UTC)
== A few files without a license ==
Hi! A few of your files are in [[:Kategorie:Wikipedia:Biller ouni Lizenz]]. Could you have a look? --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 13:45, 17. Jul. 2022 (UTC)
:Hi @[[Benotzer:MGA73|MGA73]].
:Thanks, I've added the licenses. The two remaining files were not uploaded by me. Regards, [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:32, 17. Jul. 2022 (UTC)
:: Perfect! Thanks a million! --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 16:07, 17. Jul. 2022 (UTC)
:::Merci fir d'Verbesserung bei der Sekundärbunn. Do hat ech awer guer net gutt opgepasst. :-( --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:35, 21. Mäe. 2023 (UTC)•
==méinen - méins - méint - geméint==
Den LOD behandelt déi zwee gläichwäerteg. En huet keng Haaptvariant. --[[Spezial:Kontributiounen/2A02:A03F:A199:6C00:856A:9D5F:8974:9906|2A02:A03F:A199:6C00:856A:9D5F:8974:9906]] 17:23, 6. Jan. 2024 (UTC)
:Gudde Moien och,
:Den LOD schreift bei [https://lod.lu/artikel/MEINEN1 ''méinen'']: „Variant vun ''méien''“
:Bei [https://lod.lu/artikel/MEIEN1 ''méien''] steet näischt derbäi, sou datt dat - am mengem Versteesdemech - d'Haaptweurt ass, och wann dat net explizitt derbäi steet; deemno ''méien - méis - méit - geméit''.
:[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 10:14, 7. Jan. 2024 (UTC)
:Bei ''meien'' steet ënnen op der Säit ënner Kuckt och ''Variant:méinen'' --[[Spezial:Kontributiounen/2A02:A03F:A199:6C00:856A:9D5F:8974:9906|2A02:A03F:A199:6C00:856A:9D5F:8974:9906]] 10:22, 7. Jan. 2024 (UTC)
::Okee, hat ech effektiv net gesinn. Mä déi Informatioun weist jo op eng '''Variant''' hin… [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 10:26, 7. Jan. 2024 (UTC)
:::Bei där anerer steet ''Variant vu méien'' dat weist jo och op eng ''Variant'' hin. Ass jo zimmlech réciproque oder net. :-)
:::Menger Meenung no gesäit den LOD eng vu senge Varianten nëmmen als Haaptvariant un wann en net op déi aner zeréckverweist. Ech mengen dat gouf schonn eng Kéier entzwousch an enger Diskussioun gesot an ech hat deemools och e Beispill gesinn, wees awer lo net méi wou. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:43, 7. Jan. 2024 (UTC)
:Gudde Mëtteg,
:Op meng Nofro beim LOD ass hei hir Äntwert zu de Varianten:
(…) zu Ärer Fro zu de Varianteschreiwungen am LOD.
Dir hutt et richteg erkannt, datt mer anescht verweisen, jee nodeems ob mer d'Haaptvariant oder d'Niewevariant beschreiwen (d. h. bei der Haaptvariant verweise mer mat engem „Kuckt och“ a bei der Niewevariant gëtt „Variant vun“ gewisen). Allerdéngs heescht dat net, datt déi eng Form méi richteg oder falsch ass ewéi déi aner. Fir Är Fro méi genee kënnen ze beäntweren, musse mer fir d'éischt tëschent zwou Zorte vu Varianten ënnerscheeden:
1) Varianten, déi anescht ausgeschwat ginn: zënter/zanter
2) orthografesch Varianten: extreem/extrem
Beim éischte Fall ass et am Prinzip de Critère vun der Heefegkeet, deen decidéiert, ob eng Variant am LOD Haapt- oder Niewevariant gëtt. Dir kënnt awer esouwuel déi eng ewéi déi aner Form benotzen, jee no Preferenz.
Am zweete Fall entspriechen d'Schreifweisen am LOD den offiziellen Orthografiesreegelen, woubäi déi integréiert (lëtzebuergesch) Schreifweis meeschtens d'Haaptvariant ass. Och an dësem Fall si béid Forme richteg. D'Preferenz gëtt am LOD awer op d'Haaptvariant geluecht.
Bei Friemwierder kann et och virkommen, datt eng orthografesch Variant mat der Zäit ganz verschwënnt. Dëst wier zum Beispill denkbar bei der Grafie extrem, well de laangen e op Lëtzebuergesch an der betounter Silb am Prinzip ëmmer verduebelt gëtt an an dësem Fall déi nativ Form aus dem Däitsche mat engem e ganz kéint verschwannen.
Schéinen Dag,
[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 11:27, 12. Jan. 2024 (UTC)
::Flott, dann hu mer lo eppes wou mer ons kënnen upaken. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:37, 12. Jan. 2024 (UTC)
==Bild==
[[File:Luxembourg, avenue Émile Reuter 08-2019 (102).jpg|50px]]
Salut GilPe,
Ech menge bei dësem Bild stëmmt eppes a senger Beschreiwung net. Misst do net en direction Est stoen amplaz Ouest. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 20:47, 10. Feb. 2024 (UTC)
::Jo, effektiv; ech hunn et verbessert. Merci! | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:44, 11. Feb. 2024 (UTC)
==Wikisource==
Hello, I've seen that you are one of the few contributors of wikisource in luxembourg. I don't know this language but I follow projects in minority languages. If I make some language mistake, please correct me, as you prefere.--[[Benotzer:Mizardellorsa|Mizardellorsa]] ([[Benotzer Diskussioun:Mizardellorsa|Diskussioun]]) 17:40, 28. Mäe. 2024 (UTC)
:Hi Mizardellorsa,
:I have indeed experimented a little on wikisource. Unfortunately, there are very few contributors and articles. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 06:55, 30. Mäe. 2024 (UTC)
::Dear Gilpe. This week I've uploaded some pages (dozens) of 1800's authors even if I don't know the language. I hope that somebody will come to correct it and help me.Thank you [[Benotzer:Mizardellorsa|Mizardellorsa]] ([[Benotzer Diskussioun:Mizardellorsa|Diskussioun]]) 20:14, 5. Abr. 2024 (UTC)
== Fotoe vu Walplakater ==
Salut,<br>
ech hu gesinn, datt s du fir d'[[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)]] Fotoe vu Walplakater gemaach hues fir an den Artikel. Allerdéngs liesen ech an der Versiounsgeschicht, datt se anscheinend virdrun op Wikimedia Commons geläscht goufen. Am Artikel fir [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)]] huet den @[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] och en Ënnerabschnitt fir Walplakater ugeluecht, wouwéinst ech ''en passant'' e puer Fotoe vun enger Rei Plakater gemaach hunn. Lo froen ech mech allerdéngs, ob et urheberrechtlech an der Rei ass déi Fotoen och op Wikimedia Commons oder direkt op d'lb.wikipedia ze setzen a wa jo, wat dee propperste Wee (an d'Begrënnung dofir) ass. Merci am Viraus fir eng eventuell Erhellung. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:19, 2. Jun. 2024 (UTC)
:Gudde Moien,
:<nowiki>Op Commons lafe mer effektiv d'Gefor, datt se geläscht ginn (besonnesch wéinst engem Plakat mat enger Skulptur vum Reuterswärd drop). Wann iwwerhaapt, da wär et warscheinlech besser, se just ob lb.wikipedia eropzelueden. Ech hunn och Foto gemaach a kann d'Säit komplettéieren, wann néideg. ~~~~</nowiki> [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 06:08, 3. Jun. 2024 (UTC)
== Nei Stater Buslogoen ==
Moie GilPe, ech hu gesinn datt dir nei Stater Buslogoe (fir d'AVL-Linne) op Commons eropgelueden, an déi „al“ ersat hutt. Goufen déi elo geännert? Hunn op bus.vdl.lu, oder un de Bushalte keng nei Logoe fonnt.
P.S. Dir hutt nach en EnCours op der AVL-Linn 28. Wollt net dru piddele goen.
Bescht Gréiss. [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 13:33, 9. Aug. 2024 (UTC)
:Mëtteg,
:Ech hunn d'Linnerondelen mat .svg-Fichieren ersat; soss huet just d'Faarf bei eenzele Linne changéiert (z. B. 22). Merci fir den Hiwäis vun der L. 28. [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:36, 9. Aug. 2024 (UTC)
== Thank you for being a medical contributors! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award'''
|-
| style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do!
Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.
Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}
Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26. Jan. 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message gouf vum User:Doc James@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 benotzt huet-->
== Question ==
Moien!
Désolé pour le français, mais vu que je ne parle pas la langue... J'ai une question, est-ce que tu peux importer [[:Fichier:Luxembourg, aérogare Findel lb (101).jpg]] en local sur le wiki en français stp (voir [[:fr:Aide:Importer_un_fichier#Exceptions]] pour la procédure) pour illustrer [[:fr:Aéroport de Luxembourg-Findel]] ? Merci d'avance :) ! [[Benotzer:Lyon-St-Clair|Lyon-St-Clair]] ([[Benotzer Diskussioun:Lyon-St-Clair|Diskussioun]]) 07:04, 4. Mäe. 2025 (UTC)
:Bonjour,
:Pas de soucis; c'est fait ([[:fr:Fichier:Luxembourg,_aérogare_Findel_fr_(101).jpg|Fichier:Luxembourg, aérogare Findel fr (101).jpg]]) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:23, 4. Mäe. 2025 (UTC)
::Merci beaucoup ! --[[Benotzer:Lyon-St-Clair|Lyon-St-Clair]] ([[Benotzer Diskussioun:Lyon-St-Clair|Diskussioun]]) 17:04, 4. Mäe. 2025 (UTC)
== Philippe Ernzer ==
→ Geréckelt op: [[Diskussioun:Philippe Ernzer]]
== Botkont ==
Salut, ech hu gesinn, dass de a leschter Zäit vill Massenännerunge mam AutoWikiBrowser méchs. Villäicht géif et sech lounen, e [[Wikipedia:Bot|Bot]]-Kont unzefroen?
Aus deem selwechte Grond hunn ech mir sengerzäit de [[Benotzer:VolvoxBot]] ugeluecht.
--[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:31, 17. Abr. 2025 (UTC)
==Méi oder manner==
Wat ass besser wann ee méi oder manner seet? Ech fannen déi Ännerungen zimmlech subjektiv --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 19:29, 2. Mee 2025 (UTC)
:Moien,
:"méi oder wéineger" an "méi oder manner" ginn am LOD als Synonym gefouert. Mir kléngt de "wéineger" awer zimmlech vun déisäits der Musel a well mer op der lb.wiki ongeféier 107 "méi oder wéineger" an 169 "méi oder manner" haten, hunn ech dat zu Gonschte vun der Majoritéit vereenheetlecht. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:48, 2. Mee 2025 (UTC)
== Harry Roldán Pinedo Valera, Foto del artista (2024) ==
Moien, D'Publikatiounslizenz ass elo verfügbar. Si gouf vum Roldán Pinedo (dem Papp vum Kënschtler, deen de Fotograf ass) den 06/06/2025 vu senger privater e-Mail-Adress roldanyharry.pinedo@gmail.com un commons-copyvio@wikimedia.org geschéckt. [[Benotzer:NORPpA|NORPpA]] ([[Benotzer Diskussioun:NORPpA|Diskussioun]]) 13:44, 18. Jun. 2025 (UTC)
:Mëtteg,
:Esou wéi ech dat op Commons liesen, ass d'Prozedur mat der Lizenz nach net ofgeschloss ("''Beim Volunteer Response Team ist eine E-Mail bezüglich dieser Datei eingegangen, (…). Bitte habe dennoch etwas Geduld, da die Warteschlange noch nicht abgearbeitet ist''."). Wann dat dann ofgeschloss ass, kann d'Foto op [https://www.wikidata.org/wiki/Q133306826 Wikidata] agesat ginn an da gëtt se och an der Inofbox ugewisen.
:PS: D'Infobox ass an engem Artikel ëmmer uewen, an Fotoen drënner ;-) [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:40, 18. Jun. 2025 (UTC)
== Japaneschen Numm ==
Salut, ech hu gesinn, dass de bei enger Rei Artikelen {{tl|Japaneschen Numm}} agesat hues, allerdéngs och op Plazen, wou dat net richteg war. Ech mengen, déi misst een nach eng Kéier all kontrolléieren (et kéint een op Wikidata kucke goen, wat de Virnumm ass, oder op aner Wikien). De Punkt ass, datt mer op der lbwiki bei Japaner net systematesch déi eng oder aner Reiefolleg behäerzegen; mee dat ass a mengen Aen och kee Problem. Och op verschiddenen anere grousse Wikie gëllt de Prinzip, datt een d'Reiefolleg Familljennumm+Virnumm wielt, et sief dann am Sproochraum vun der Wiki wier schonn déi ëmgedréinte Reienfolleg allgemeng etabléiert. Sou heescht den [[Hayao Miyazaki]] eigentlech ''Miyazaki Hayao'', mee am Westen ass en allgemeng eben als ''Hayao Miyazaki'' bekannt, wouwéinst d'Artikele meeschtens och sou heeschen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 06:59, 19. Jun. 2025 (UTC)
:Moien a Merci,
:Ech hat bei menger Aktioun net iwwerall e Label "Familljennumm" op wikidata fonnt, oder e war net a laténgescher Schrëft; ech hu mech deelweis op de.wiki bezunn, mä ech gesinn, ech hat dat net konsequent genuch gemaach a dowéinst hunn ech der e puer falsch ëmgenannt". Ech probéieren an den nächsten Deeg dat nach eng Kéier z'iwwerkucken. |
== Awunnerzuel ==
Salut a merci fir déi vill nei Geographiesartikelen. Bei den Awunnerzuelen am Fléisstext bënns de d'Informatiounen iwwer <pre>{{PAGENAME}} huet {{#property:P1082|from=Q79863}} Awunner.</pre> an. Ech hu bei [[Zchinwali#Populatioun]] elo beispillhaft den Zäitpunkt vun der Awunnerzuel an déi eventuell op Wikidata virhane Referenzen agebonnen, zesumme mam Hinweis, datt de Saz automatesch vu Wikidata agebonne gëtt.
<pre>{{PAGENAME}} huet {{wikidata|property|qualifier|references|P1082|P585|format=%p Awunner <small>(Stand %q)</small><ref>Dës Informatioun gëtt automatesch vu Wikidata agebonnen.</ref>[{{,}}%r]}}.</pre>
Wat häls de dovunner (vum Prinzip, Format, …)?
Ech taggen och de @[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] fir en (eventuell kriteschen) Avis. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 16:06, 13. Jul. 2025 (UTC)
:Moien, ech fannen déi Iddi net schlecht. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 17:00, 13. Jul. 2025 (UTC)
::Gudden Owend,
::Merci fir dës Upassung; dat gefält mer nawell gutt. Just d'Formulatioun an der Referenz („Sprooch vum Wierk oder Numm: Englesch“) ass e bësse komesch (cf. [[Sri Jayawardenepura]]).
::Ech géif et och gutt fannen, wann eng Rei Informatiounen (Awunner, Regierungschef, Staatschef, …) an der <nowiki>{{Infobox Uertschaft}}</nowiki> automatiséiert wieren; sou ass z. B. e President vun engem klenge Land wäit ewech, op Wikidata éischter richteg wéi wann een et manuell op der lb.wiki muss à jour setzen. Ech wollt mech awer net un déi Schabloun woen, déi schéngt mer méi speziell ze sinn… | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 17:50, 13. Jul. 2025 (UTC)
:::Ech hat éischter d'<nowiki>{{Infobox Land}}</nowiki> gemengt… | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 18:05, 13. Jul. 2025 (UTC)
::::Salut, wat d'Formuléierung vun de Referenzen ugeet: D'[[Modul:Wd]] setzt fir Wikidata-Referenzen normalerweis eng Schabloun an, déi mat den entspriechende Parametere vun der Wikidata-Referenz gefiddert gëtt. Dat ass bei eis awer net richteg konfiguréiert, dohier kréie mir „réi“ de Label vun der Eegenschaft suivéiert vum (Label vum) Wäert der Rei no opgelëscht. Ech probéieren dat mol riicht ze béien, wann ech eng roueg Minutt hunn (oder e puer méi …).
::::Wat d'automatescht Abanne vun Infoen an d'[[Schabloun:Infobox Land]] ugeet: Dat wier eng gutt Saach, mee dat schéngt op den éischte Bléck opwenneg, well ee villäicht déi ganz Schabloun nei opbaue misst fir et propper ze maachen, ech weess et net… --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 15:20, 14. Jul. 2025 (UTC)
:::::@[[Benotzer:GilPe|GilPe]] Déi automatesch vu Wikidata agebonne Referenze gi lo mat der ressucitéierter [[Schabloun:Cite web]] a Form bruecht (dofir hunn ech och um [[Modul:Wd]] e bësse piddele missen). Wann eppes opfält, wou eppes net korrekt ugewise gëtt oder Donnéeë feelen, gäre Bescheed soen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:30, 18. Jul. 2025 (UTC)
== Fro vum [[User:Volvox|Volvox]] (19:59, 3. Sep. 2025) ==
Moie GilPe,
et ass mer eng Éier, dass de mäi Mentor bass. (Fir datt d'Nowelt sech net wonnert: Dat heiten ass e klengen Testmessage fir sech mam Mentoreprogramm ze familiariséieren.) --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 19:59, 3. Sep. 2025 (UTC)
:Moie @[[Benotzer:Volvox|Volvox]], ech krut eng E-Mail an eeben de Message op menger Diskussiounssäit. Mäin ''Mentoren-Dashboard'' seet awer nach ëmmer "Keine Neulinge gefunden". | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:05, 3. Sep. 2025 (UTC)
::Wat soen dann deng Filterastellungen um Dashboard? Ech ka mer virstellen, datt ech do duerch de Standardwäert vum Maximum fir d'Zuel vun den Ännerungen (500?) ewechfléien. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 20:14, 3. Sep. 2025 (UTC)
:::Ah jo, dorun huet et geleeën. Ech hunn de "Maximum"-Filter eropgesat. An elo hunn ech schonn 2 ''Menteeën'' [[Fichier:Face-smile-big.svg|20px]] | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:22, 3. Sep. 2025 (UTC)
== Thank you! ==
[[File:Translation Barnstar Velvet.svg|left|150px|Thank you, GilPe, for translating the user interfaces of tools like the Growth feature and others into Luxembourgish.]] [[Benotzer:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Benotzer Diskussioun:UOzurumba (WMF)|Diskussioun]]) 23:33, 4. Sep. 2025 (UTC)
== Benotzerkëscht Bot ==
Salut, en Detail just: Du hues dech op denger Benotzersäit an der Këscht {{tl|Benotzer Bot-Bedreiwer}} selwer als däi Bot uginn. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 13:12, 9. Sep. 2025 (UTC)
:Merci! Ech hunn e gefléckt. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:32, 9. Sep. 2025 (UTC)
== Fro vum [[User:Mars1946|Mars1946]] (07:23, 13. Okt. 2025) ==
Moien,
Betrefft Stëftung Kräizbierg :
Villmols Merci fir dei wertvoll Aennerungen.Ech sin nach an de Kannerschong mat Wikipedia.
Selwer Diplomat e.r., hun ech Problem mat der Joan Prinzessin vu Lëtzebuerg bis 1978. Dono Joan Duchesse de Mouchy als Presidentin vun der Stëftung.
Ech wousst net wéi een Titel wielen.
Vleit ass Joan Douglas-Dillon d'Leisung an déi eisem Haff och eventuell am Beschten conveneiert. Ma vleit der Duchesse Joan net.
Loosse mer et emol esou stoen, well io e Link op hiir Biografie gemach gett.
Leif Greiss --[[Benotzer:Mars1946|Mars1946]] ([[Benotzer Diskussioun:Mars1946|Diskussioun]]) 07:23, 13. Okt. 2025 (UTC)
:Moien och. Fir beim Bild mat de Kannerschong ze bleiwen: "iwwer dem Fale léiert ee Goen". Alles gutt esou, wann eppes net esou sëtzt wéi et soll, gëtt et vun engem anere riicht gebéit. Dat mat der Prinzessin hiren Titelen ass net esou einfach, mä well hiren Artikel Joan Douglas-Dillon heescht, ass d'Referenz am Kräizbierg Artikel och gutt esou. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:37, 13. Okt. 2025 (UTC)
== GilPe/Wiki-Tipps ==
Wat déi automatesch Awunnerzuel vu Wikidata ugeet, sou misst een [%r] stoe loossen, fir d'Referenz net ze verléieren. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 07:49, 13. Jan. 2026 (UTC)
:Merci fir dat opmierksaamt Iwwerliesen… :-) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:06, 13. Jan. 2026 (UTC)
== Domain Wierk oder Editeur bei Referenzen ==
Salut, wéi ech zoufälleg bemierkt hunn, dass de bei [[Mireille Welter]] an der [[Schabloun:Citation]] „wort.lu“ ënnert dem Parameter „Editeur“ an net „Wierk“ uginn hues, hunn ech mech gefrot, wat an deem Fall ''best practice'' wier. Intuitiv géif ech eng Internetdomain éischter als Wierk ugesinn, vun deenen dann déi spezifesch referenzéiert Ënnersäiten Deeler sinn, amplaz datt d'Domain den Editeur wier, deen d'Ënnersäiten erausgëtt, mee well s du wesentlech méi oft déi Schabloun benotz, wollt ech deng Meenung froen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 10:57, 15. Feb. 2026 (UTC)
:Moien, Also ech sinn dat bis elo méi pragmatesch ugaangen: bei ''Editeur'' schreiwen ech effektiv ëmmer wort.lu, rtl.lu oder Änleches an dat Feld gëtt och ëmmer ausgefëllt. ''Wierk '' benotzen ech just a Fäll wéi z. B. bei Akten aus dem État civil: “Doudeschäin Nr XY” als ''Titel'', de Regëster als ''Wierk '' (z. B. CT-03-02-0126 Naissances, 1858-1881 (Registre)) an als ''Editeur ''ass et gemenkerhand “Archives nationales, Commune de XYZ”. Ech hunn elo als Test beim [[Mireille Welter]] ënnert Privates d'Referenz kopéiert an “wort.lu” eng Kéier bei ''Editeur ''an déi aner Kéier bei ''Wierk ''agesat. Den Ënnerscheed an der Publikatioun vun der Referenz ass just, datt et eng Kéier kursiv geschriwwe gëtt an déi aner Kéier net. Ob déi eng oder aner Alternativ besser ass oder net, weess ech net… | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 16:44, 15. Feb. 2026 (UTC)
::Ech hunn op [[Schabloun:Citation/doc]] nogekuckt, do gëtt am TemplateData mat
<pre>
"maps": {
"citoid": {
"title": "Titel",
"url": "URL",
"publicationTitle": "Wierk",
"websiteTitle": "Wierk",
"blogTitle": "Wierk",
"forumTitle": "Wierk",
"publisher": "Editeur",
"date": "Datum",
"pages": "Säiten",
"accessDate": "Gekuckt",
"language": "Sprooch",
"contributors": "Coauteuren",
"podcaster": "Auteur",
"programmer": "Auteur",
"author": "Auteur"
}
}
</pre>
::d'Verknäppung tëscht de Schablouneparameteren an der Citoid-Erweiderung gemaach, mat där een am visuelle Editeur aus enger URL eng fäerdeg Referenz zaubere kann. Deemno gëtt aus enger Internetsäit ee „Wierk“, wann een d'Referenz automatesch generéiert. Sou hat ech och all d'Referenzen am Artikel [[Mireille Welter]] gemaach an dofir ware se all mat „Wierk“ (am allgemengen hunn ech zwar de Quelltextediteur léiwer, bei bei Referenzen an Tabellen ass de visuellen Editeur praktesch). Fir keen oneenheetlecht Bild aus automatesch generéierte Referenzen a manuell definéierten ze provozéieren, bleiwen ech an Zukunft bei „Wierk“ fir Domainen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 00:40, 17. Feb. 2026 (UTC)
:::Jo, déi automatesch Ëmwandlung an eng Referenz ass eng flott Saach, wa se da funktionéiert (bei ''rtl.lu'' jo, bei ''wort.lu'' oder ''legilux.lu'' leider net). Ech hat effektiv de Verglach domat net gemaach, mä okee, ech probéieren dann an Zukunft och fir d'Domän bei „Wierk“ anzesetzen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:00, 17. Feb. 2026 (UTC)
== Moien :D ==
Moien GilPe, ech hunn gesinn, datt du dee wars, deen mir de Moien iwwer meng Diskussiounssäit op dëser Wiki geschéckt huet, ech wollt just laanschtkucken a Moien soen. [[Benotzer:F1fan00|F1fan00]] ([[Benotzer Diskussioun:F1fan00|Diskussioun]]) 12:44, 25. Feb. 2026 (UTC)
== Fro vum [[User:Kivo Van Twist|Kivo Van Twist]] (10:18, 1. Abr. 2026) ==
Moien, merci dass du deng hellef ubidds.
Waat muss ech dann lo nach héi upassen ? --[[Benotzer:Kivo Van Twist|Kivo Van Twist]] ([[Benotzer Diskussioun:Kivo Van Twist|Diskussioun]]) 10:18, 1. Abr. 2026 (UTC)
:Moien,
:Du hues den Text op deng ''[[Benotzer:Kivo Van Twist|Benotzersäit]] ''gesat, net als Artikel op Wikipedia. An der Tëschenzäit huet awer schonn e Benotzer den Text an d'Säit [[Kivo Van Twist]] kopéiert, den Artikel gouf vu verschidden anere Leit ugepasst an en ass elo "Wiki-konform" ;-).
:Op denger Benotzersäit kann s de Text läschen an déi Säit benotzen, sou wéi et am bloe Kader erkläert ass. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 11:33, 1. Abr. 2026 (UTC)
== Jüri Pootsmann ==
Lo krut ech och mol eng Kéier de Message
<blockquote>D'Säit oder de Fichier „Jüri Pootsmann“ konnt net geläscht ginn. Et ka sinn, datt se scho vun engem Anere geläscht gouf.</blockquote>
zu Gesiicht; do war ech wuel ze lues, nodeems ech dem Benotzer geschriwwen hunn ^^' --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 09:49, 15. Abr. 2026 (UTC)
:Haha, ech hat et den anere Wee gemaach… fir d'éischt geläscht. Dat ass wuel ongewollt Teamaarbecht ;-) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:50, 15. Abr. 2026 (UTC)
== Fro vum [[User:Gariv|Gariv]] (10:00, 28. Abr. 2026) ==
Wei geet et ? --[[Benotzer:Gariv|Gariv]] ([[Benotzer Diskussioun:Gariv|Diskussioun]]) 10:00, 28. Abr. 2026 (UTC)
:Moie @[[Benotzer:Gariv|Gariv]],
:Merci, alles tipp-topp; wann s du Hëllef brauchs fir op der Wikipedia eens ze ginn, probéieren ech dir ze hëllefen… | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:13, 28. Abr. 2026 (UTC)
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28. Abr. 2026 (UTC) </div>
<!-- Message gouf vum User:Keegan (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 benotzt huet-->
== Thermalbad ==
Moien,
wiir et net bësser, daat Kapitel "Renovatioun" och ënnert "Geschicht" ze sétzen?
Hu gesinn, dass de haut eng Ännerung um Cadran gemaach hues. Merci dofiir.
Ech kréien daat nach net hinn ..
Mars1946 [[Benotzer:Mars1946|Mars1946]] ([[Benotzer Diskussioun:Mars1946|Diskussioun]]) 09:01, 14. Mee 2026 (UTC)
:Jo, dat steet effektiv besser do; ech hunn et geréckelt. Dat mat den "Infoboxen" kënnen mer eng Kéier separat kucken. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 09:13, 14. Mee 2026 (UTC)
== Fro vum [[User:Chably|Chably]] (10:55, 25. Mee 2026) ==
Voilà, da wieren elo déi éischt Schrëtt zu Schengen gemaach. Merci fir Deng Motivatioun GilPe. --[[Benotzer:Chably|Chably]] ([[Benotzer Diskussioun:Chably|Diskussioun]]) 10:55, 25. Mee 2026 (UTC)
c526imftpkftd5dsdmzyut6zvb23diz
Centre européen Schengen
0
88268
2679582
2679499
2026-05-25T10:53:39Z
Chably
71446
Ajout: D'Réouverture vum Musée am Joer 2025, verschidde kleng Tippfeeler.
2679582
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Gebai zu Schengen|d'ASBL mam selwechten Numm|Centre européen Schengen (Veräin)}}
{{Infobox Gebai}}
De '''Centre européen''' oder '''Europazenter''' zu [[Schengen]] ass e [[Musée]] mat enger Dauerausstellung iwwer d'[[Schengener Ofkommes]].
Op 200 Quadratmeter ginn d'Leit alles Wëssenswäertes iwwer d'Geschicht vum Schengener Ofkommes gewuer.
{{Méi Info 1|Europamusée Schengen}}
Den Europazenter, deen d'Handschrëft vum Architekt [[François Valentiny]] dréit, läit direkt nieft dem [[Schlass Schengen|Schlass vu Schengen]] an der [[Rue Robert-Goebbels|Rue Robert Goebbels]], déi nom [[Robert Goebbels]] genannt ass, deen 1985 als Staatssekretär fir Aussebezéiungen d'Schengener Ofkommes fir Lëtzebuerg ënnerschriwwen huet.
==Geschicht==
Den Europazenter gouf 2005 am Gebai vun der fréierer Schwemm vum Klouschter vu Schengen ageriicht.<ref name="LW 5.8.2016">A.-A. Schmitz, 2016. ''Die Decke hängt weiter schief. Europamuseum in Schengen wird nicht vor dem Jahresende wiedereröffnet.'' [[Luxemburger Wort]] vum 5. August 2016, S. 22.</ref> Den Zenter gouf méi spéit ëmgebaut an den 13. Juni 2015, genee 25 Joer no der Ënnerzeechnung vum Schengener Ofkommes, gouf den 1. Europa-Musée ageweit.<ref name="LW 5.8.2016"/> De 14. Juni 2025, fir de 40. Anniversaire vum Schengener Ofkommes, ass de ganz sanéierten a renovéierten Musée, dee sech duerch säi modernt Multimedia-Konzept auszeechent nei opgaangen.
D'Gebai gehéiert der ''Administration des bâtiments publics'', also dem Lëtzebuerger Staat. De Musée gëtt vun der [[Association sans but lucratif|ASBL]] [[Centre européen Schengen (Veräin)|Centre européen Schengen]] gefouert<ref name="LW 5.8.2016"/>.{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemeng Schengen]]
bdm16n8otkhe7p4o331azo73rpey6nr
Stadio Renato Dall'Ara
0
89216
2679546
2592860
2026-05-25T08:21:09Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679546
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Stadion
|Bild = Stadio Dall'Ara 01-02-2020.jpg
|Bildtext =
|Plaz = [[Bologna]], {{ITA}}
|Baujoer = [[1925]]
|Renovéiert = [[1989]]
|Koordinaten = {{Coor dms|44|29|32.3|N|11|18|36.1|O}}
|Veräin =
|Capacitéit =
|Total = 36.462
|Sëtzplazen =
|Éierentribün =
|Press =
}}De '''Stadio Renato Dall'Ara''' ass e [[Foussball]]stadion zu [[Bologna]]. De Stadion gëtt ëmgangssproochlech einfach ''Dall'Ara'' genannt. De Stadion huet zirka 39.000 Sëtzplazen. D'Foussballfeld ass 105 × 68 m grouss.
De [[Grondsteen]] fir de Stadion gouf [[1925]] geluecht, an en ass den [[31. Oktober]] [[1926]] opgemaach ginn, ongeféier ee Joer nom Ufank vum Bau. Den Numm gouf [[1983]] zu Éiere vum fréiere President vum [[FC Bologna]] Renato Dall'Ara verginn, ënner deem senger Leedung de Bologna als ''"squadrone che tremar il mondo fa"'' ("d'Ekipp déi d'Welt zum ziddre bréngt") berüchtegt war. Ënner senger Leedung (1934 bis zu sengem Doud, 1964), vun [[1936]] bis [[1941]] huet de Bologna 4-mol d'[[Serie A|Meeschterschaft]] gewonnen. Och international war de Bologna ënner senger Leedung erfollegräich: eemol den ''Trophee vun der [[Weltausstellung]] zu Paräis 1937'' an zweemol de [[Mitropa Cup]] ([[1934]], [[1961]]).
De Stadion ass [[1990]] fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1990]] restrukturéiert ginn. Déi aktuell [[Architektur]] ass d'Wierk vum [[Architekt]] [[Ulisse Arata]].
Et ass de Stadion op dem déi éischt Ekipp vu Bologna, den FC Bologna seng Heemspiller ausdréit.
== Den neien Dall'Ara ==
De 25. Januar 2019 huet de President vum Bologna FC, de Kanadier [[Joey Saputo]], ugekënnegt den aktuelle Stadion géif komplett renovéiert ginn. Den neien ''Dall'Ara'' wäert Plaz fir 27.000 Leit hunn (29.000 fir Matcher oder Evenementer vun internationalem Kaliber), et soll e renge Foussballstadion ginn, d. h. d'Infrastrukture fir d'Liichtathleetik verschwannen, de Stadion wäert komplett iwwerdaacht sinn, d'Tribüne wäerte just nach 7,5 Meter vum Terrain ewech sinn (aktuell 43,5 Meter), ganz nom englesche Modell. D'Architektur vum aktuelle Stadion gëtt komplett bäigehal, et gëtt e Mix aus Modern an Al. Dat Ganzt wäert e Käschtepunkt vu 70 Milliounen Euro hunn, wouvun der 40 vum Bologna FC, an 30 vun der Gemeng Bologna gedroe ginn. Déi nei Struktur wäert d'Wierk vum Architekt [[Gino Zavanella]] sinn, deen och schonn de [[Juventus Stadium]] gezeechent huet.<ref>{{it}} [https://web.archive.org/web/20190126095706/https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Bologna/25-01-2019/bologna-presentato-nuovo-dall-ara-saputo-pronto-cinque-anni-320661387847.shtml Bologna, presentato il nuovo Dall'Ara.] Nogekuckt op gazzetta.it den 28. Januar 2019</ref>
{{Panorama|
légende=Panorama Vue vum Dall'Ara mam ''Marathon Tuerm'' am Hannergrond|
image=Prepartita bologna bari.jpg|
largeur=1000px
}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Foussballsstadionen an Italien|R]]
qc95v3knlqbol4prqobx0gungft74wi
Diane Solomon
0
92491
2679557
2651224
2026-05-25T08:45:46Z
Puscas
735
.....
2679557
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
D''''Diane Solomon''' ass eng US-amerikanesch [[Sänger]]in a Lidderschreiwerin.
== Liewen ==
No engem Ofschloss op der Universitéit vun [[Oregon]], wou se Kommunikatioun an Theaterkonscht studéiert huet, koum si an de fréien 1970er Joren op [[London]] well se un der [[Royal Academy of Dramatic Art]] studéiere wollt. No engem Optrëtt bei enger privater Feier, wou se [[Country Music|Country]]- a [[Folk]]-Lidder gesongen huet, gouf se vun engem Fernseeproduzent vun der [[BBC]] ugesprach and huet doropshin e puer Ausgabe vun der Museksendung ''The Diane Solomon Show''<ref>{{Citation|URL=http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/series/34109 |Titel=The DIANE SOLOMON SHOW |Gekuckt=28.05.2012 |Archiv-Datum=29.10.2013 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20131029202426/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/series/34109 }}</ref> bei [[BBC One]] moderéiert. Se hat och e puer Optrëtter am brittesche Fernsee an huet véier Albumen op de Maart bruecht.
Si huet [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] als Deel vun engem [[Sextett]] beim [[Eurovision Song Contest 1985]] zu [[Göteborg]] vertrueden. Mam Lidd "[[Children, Kinder, enfants]]" koum d'Grupp mat 37 Punkten op déi 13. Plaz.<ref>[http://www.eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=301 Eurovision Song Contest 1985]</ref>
No enger zweejäreger, duerch Krankheet bedéngter Paus, huet se an den 1990er Joren ugefaangen, sech fir [[Ernierung]] an [[Homeopathie]] z'interesséieren. An dëse Beräicher gouf se dunn als Beroderin an hirem Wunnuert a [[Connecticut]] aktiv. Se ass awer niewebäi och nach ëmmer als Sängerin a Lidderschreiwerin täteg.
== Discographie ==
* 1975: Take Two
* 1976: Mixed Feelings
== Kuckt och ==
* [[Eurovision Song Contest]]
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20140107144120/http://dianesolomon.com/ Offiziell Websäit]
* [https://web.archive.org/web/20120529035127/http://www.solomonhealing.com/ Homöopathie-Säit]
* [http://www.discogs.com/artist/Diane+Solomon Diane Solomon bei Discogs]
* [http://www.imdb.de/name/nm1226414/ Diane Solomon op der Internet Movie Database]
{{Navigatioun Lëtzebuerg beim Eurovision Song Contest}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Solomon Diane}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Sänger]]
[[Kategorie:Participantë fir Lëtzebuerg beim Eurovision Song Contest]]
[[Kategorie:Gebuer (20. Joerhonnert)]]
[[Kategorie:Participantë beim Eurovision Song Contest 1985]]
qtbkmjakbgrtvlw36opz8njtknuwtrh
Räis
0
92759
2679542
2452068
2026-05-25T07:29:59Z
GilPe
14980
+de / fr
2679542
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Planzen
| Numm = Räis
| Numm (Franséisch) = riz
| Numm (Däitsch) = Reis
| Bild = Oryza sativa - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-232.jpg
| Bildtext = Räisplanz
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Oryza
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}
}}
'''Räis''' (Oryza) ass e [[Liewensmëttel]], dat vun der Räisplanz staamt. Räis gehéiert zu de siwe wichtegste [[Kärenzorten|Fruuchtzorten]] an ass e Grondliewensmëttel. Zu engem groussen Deel gëtt Räis an [[Asien]], zum Beispill a [[China]] oder [[Japan]], ugebaut.
Et gëtt eng 24 Aarte vu Räisplanzen.
==D'Planz==
<!--Beschreiwung, wéi bei anere Planzen och-->
==Räisproduktioun==
<!--Wou, wéi vill...-->
==Räis an der Kichen==
{{DEFAULTSORT:Rais}}
[[Kategorie:Kären]]
[[Kategorie:Séissgrieser]]
ar799jeuzsnkaqs090wrw6jpvky2uxm
Screaming Fields
0
96000
2679535
2678661
2026-05-25T05:18:00Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679535
wikitext
text/x-wiki
'''Screaming Fields''' ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Museksfestival a -concours fir Schülerbands, deen zënter 2005 existéiert. Tëscht 2005 an 2009 war den Numm '''Screaming Fields of Sonic Love'''.
Zënter 2017 gëtt et donieft och de '''Screaming Fields Song Contest'''.
Béid Evenementer gi vum Rocklab an der [[Rockhal]] organiséiert.
== Matmaach-Krittären ==
Bis 2009 war de Festival fir lëtzebuergesche Amateursformatiounen op.
Vun 2010 u konnte just Schülerbands matmaachen: d'Gruppen hunn am Numm vum Lycée gespillt, an deem d'Membere Schüler waren, oder vum Jugendhaus, an deem si geprouft hunn (nëmme wann dat de Label "Proufsall" vum [[Service national de la jeunesse]] hat).
2016 goufen d'Reegele geännert, an d'Deelneemer mussen net méi fir e Lycée oder Jugendhaus spillen - et geet duer, datt d'Museker oder d'Membere vun enger Grupp tëscht 12 a 25 Joer al sinn.<ref name=quot17>lequotidien.lu: [https://lequotidien.lu/culture/le-grand-huit-de-screaming-fields-a-la-rockhal/ ''Le grand huit de Screaming Fields à la Rockhal''] vum Pablo Chimienti (30. Mäerz 2017)</ref> Fir Gruppen zielt den Duerchschnëttsalter vun alle Memberen. D'Museker musse Lëtzebuerger ze sinn oder zu Lëtzebuerg ze wunnen. De Concours ass op fir all grouss Museksgenren: [[Popmusek|Pop]], [[Rock]], [[Metal]], [[Hip-Hop]], [[elektronesch Musek]], [[Jazz]] a [[Blues]].<!--Critère vun der Websäit, 2023-->
All d'Gruppen an d'Museker, déi matmaache wëllen, musse sech fir d'éischt aschreiwen, duerno gëtt online ofgestëmmt wien alles beim Concertsowend dobäi däerf sinn.
2017 gouf de "Screaming Fields Song Contest" agefouert, bei deem et ëm d'Schreiwe vu Lidder geet. Hei sinn all d'Museksgenren zougelooss, ausser Jazz a klassesch Musek.<ref name=quot17/>
== Screaming Fields of Sonic Love (2005-2009) ==
=== Éischt Editioun (2005) ===
Déi éischt Editioun vum Festival, deen dunn nach "Screaming Fields of Sonic Love" geheesscht huet, war den 30. September an den 1. Oktober 2005.<ref name=rapcul05>[https://mc.gouvernement.lu/fr/publications.gouvernement%2Bfr%2Bpublications%2Brapport-activite%2Bminist-culture%2Bmcult%2B2005-rapport-activite-culture.html Rapport d’activité 2005 vum Kulturministère], Säiten 113 an 114</ref> Dat ass och den Numm vun enger [[Kompilatioun (Musek)|Kommpilatioun]] vun der amerikanescher Rockband [[Sonic Youth]] aus dem Joer 1995.
Follgend Gruppen sinn den 30. September opgetrueden:
{{div col|cols=3}}
* [[Stories to Tell]]
* Moussevingt
* GrandDuchyGroovers
* [[André Mergenthaler]]
* Chiefs Mart's
* Torpid
{{div col end}}
Follgend Gruppen sinn den 1. Oktober opgetrueden:
{{div col|cols=3}}
* Silence Is Welcome
* Orange Squad
* Lecter MD
* [[Clean State]]
* Tvesla
* Do Androids Dream of Electric Sheep
* Ophidian
* Rise Up
* Ex Inferis
{{div col end}}
De Festival gouf live vum [[Radio 100,7]] iwwerdroen.
=== Zweet an drëtt Editioun (2006) ===
{{Kapitel Info feelt}}
Am Joer 2006 ware de Festival direkt zweemol:
* Vum 20. bis den 22. Juli war déi zweet Editioun, am Kader vun der offizieller Ouverture vum Centre de ressources vun der Rockhal.<ref name=rapcul06>[https://mc.gouvernement.lu/fr/publications.gouvernement%2Bfr%2Bpublications%2Brapport-activite%2Bminist-culture%2Bmcult%2B2006-rapport-activite-culture.html Rapport d’activité 2006 vum Kulturministère], Säiten 144-146</ref>
* Déi drëtt Editioun war den 1. an den 2. Dezember.
Béid Editioune waren am klenge Sall vun der Rockhal.<ref name=rapcul06/>
=== Véiert Editioun (2007) ===
{{Kapitel Info feelt}}
Déi véiert Editioun war de 4. Mee am klenge Sall vun der Rockhal.<ref name=rapcul07>[https://mc.gouvernement.lu/fr/publications.gouvernement%2Bfr%2Bpublications%2Brapport-activite%2Bminist-culture%2Bmcult%2B2007-rapport-activite-culture.html Rapport d’activité 2007 vum Kulturministère], Säiten 100 an 101</ref>
=== Fënneft Editioun (2008) ===
Den 23. an de 24. Mee 2008 war déi fënneft Editioun vum Screaming Fields of Sonic Love am Club vun der Rockhal.<ref name=rapcul08>[https://mc.gouvernement.lu/fr/publications.gouvernement%2Bfr%2Bpublications%2Brapport-activite%2Bminist-culture%2Bmcult%2B2008-rapport-activite-culture.html Rapport d’activité 2008 vum Kulturministère], Säiten 170 an 174</ref>
Den éischten Owend stoung ënnert dem Thema "Electro". Dräi Gruppe sinn opgetrueden:<ref>tout-luxembourg.com: [https://www.tout-luxembourg.com/festival-screaming-fields-of-sonic-love-a-la-rockhal ''Festival « Screaming Fields of Sonic Love »''] (17. Mee 2008)</ref>
* Glitter & Trauma
* [[Minipli (Museksgrupp)|Minipli]]
* [[Hal Flavin]]
Den zweeten Owen war dem [[Rap]], [[Hip-Hop]], [[Ragga]] a [[Soul]] gewidmet. Véier Kënschtler a Gruppe sinn opgetrueden:
* Last Ar
* Sensual Lover
* [[Bossmen]]
* A.L.S
* Uranami
De Festival war kee Succès: Freides waren nëmme 60 Zuschauer present.<ref>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/fr/story/screaming-fields-of-sonic-love-forte-creativite-faible-public-227602836097 ''Screaming Fields of Sonic Love: forte créativité, faible public''] vum Kerstin Smirr (25. Mee 2008)</ref>
=== Sechst Editioun (2009) ===
Déi sechst Editioun war de 7. November am Club vun der Rockhal mat follgende Gruppen:<ref name=rapcul09>[https://mc.gouvernement.lu/fr/publications.gouvernement%2Bfr%2Bpublications%2Brapport-activite%2Bminist-culture%2Bmcult%2B2009-rapport-activite-culture.html Rapport d’activité 2009 vum Kulturministère], Säiten 160, 164, 168</ref>
* The Tiquettes
* Anx74
* Agents of Atlas
* Klappstuhl
* S.K.O.R.
D'Rockhal huet de Konzept vum Festival iwwerschafft. 2009 war d'Transitioun zum neie Konzept "Daï Lycée Rockt!" an de Festival just nach een Dag laang.<ref name=rapcul09/>
== Screaming Fields (zënter 2010) ==
=== Éischt Editioun (2010) ===
Zënter 2010 heescht de Festival net méi "Screaming Fields of Sonic Love" mee just nach "Screaming Fields". D'Konzept huet geännert an de Festival ass zu enger Kompetitioun fir Schüler- a Jugendbands ginn, mam Zil, jonk Gruppen ze entdecken an ze fërderen.<ref name=rapcul10>[https://mc.gouvernement.lu/fr/publications.gouvernement%2Bfr%2Bpublications%2Brapport-activite%2Bminist-culture%2Bmcult%2B2010-rapport-activite-culture.html Rapport d’activité 2010 vum Kulturministère], Säiten 153 an 155</ref>
Déi éischt Editioun vum neie Festival, deen de Bäinumm "Däi Lycée rockt!" krut, war de 5. Juni 2010 am Club vun der Rockhal.
Et hu sech ronn 30 Gruppen aus 19 Lycéeën ageschriwwen, a 600 Leit waren am Publikum.<ref name=inltam>[https://antipolitical65.rssing.com/chan-55935769/latest.php ''Screaming Fields 2011 Däi Lycée rockt!''], Interview vun LATM-Schüler mam Rockhal-Direkter Olivier Toth (12. Februar 2011)</ref>
{|class="wikitable"
|+ Participanten<ref name=toutlux10>tout-luxembourg.com: [https://www.tout-luxembourg.com/festival-screaming-fields-2010-125 ''Festival Screaming Fields of Sonic Love 2010 – 5 juin Rockhal''] (23. Mee 2010)</ref>
|-
! Grupp
! Museksgenre
! Schoul
|-
|[[Zero Point 5]]
|Rock
|[[Escher Jongelycée]]
|-
|[[Anthem of the Sun]]
|Pop
|[[Athénée de Luxembourg]]
|-
|Los duenos del ska
|Ska
|[[Lycée Technique de Bonnevoie]]
|-
|Falling Down
|Metalcore
|[[Lycée du Nord]], Wolz
|-
|The Turbigos
|Indie
|[[Lycée de garçons de Luxembourg|Stater Jongelycée]]
|-
|Blood-Shot Midnight
|Metal
|[[Lycée technique d'Esch-sur-Alzette]]
|-
|Nisroc
|Indie
|[[Lycée technique des arts et métiers]], Stad Lëtzebuerg
|-
|Anx74
|Punk
|[[Lycée technique Joseph Bech]], Gréiwemaacher
|-
|[[Tuys]]
|Pop
|[[Lycée Nic-Biever|Lycée technique Nic. Biever]], Diddeleng
|-
|The Devil's Advocats
|Indie
|[[Lycée classique d'Echternach]]
|-
|[[Lost in Pain]]
|Metal
|[[Lycée technique Mathias Adam]], Péiteng
|-
|Ice Scream
|Indie
|[[Lycée Josy Barthel]], Mamer
|-
|Project 9
|Post-Punk
|[[Lycée Ermesinde|Den Neie Lycée]], Stad Lëtzebuerg
|-
|Project Yoko
|Indie
|Europaschoul Lëtzebuerg
|-
|Dead City Streets
|Punk, Ska
|[[Athénée de Luxembourg]]
|}
D'Gruppe goufen iwwer en Online-Vote ausgewielt. Eng Jury aus Leit, déi berufflech mat Musek ze dinn hunn, hunn d'Gewënner vum Concours festgeluecht.
De Präis fir déi bescht Live Performance ass u [[Lost in Pain]] gaangen. Si kruten d'Geleeënheet, um Festival [[On Stéitsch]] ze spillen.<ref>[https://silo.tips/download/texas-mit-greatest-hits-tour-headliner-des-festivals-rock-um-knuedler-2011-in-lu ''Texas mit Greatest Hits Tour Headliner des Festivals Rock um Knuedler 2011 in Luxemburg ''], Pressecommuniqué vum Luxembourg City Tourist Office Luxemburg, (27. Juni 2011)</ref>
Los duenos del ska hunn de Präis fir de beschte Marketing gewonnen an Nisroc dee fir de beschte Song.<ref name=inltam/><ref>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/fr/story/nous-sommes-fiers-de-notre-succes-413904563354 ''«Nous sommes fiers de notre succès»''], Interview mam Kerstin Smirr (6. Juni 2010)</ref>
=== Zweet Editioun (2011) ===
{{Kapitel Info feelt}}
Den 3. Juni 2001 hunn 11 Gruppe matgemaach, vun deenen der néng online vum Public ausgewielt goufen fir um Festival opzetrieden. Fir ee Lycée konnt nëmmen eng Grupp optrieden.<ref name=inltam/>
{|class="wikitable"
|+ Participanten<ref name=lesssieg11>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/de/story/welche-schuelerband-schafft-den-sieg-408741297219 ''Welche Schülerband schafft den Sieg?''] (1. Juni 2011)</ref>
|-
! Grupp
! Museksgenre
! Schoul
|-
| Dont Feed us to the Sharks
| Metal
| [[Lycée Hubert-Clément]], Esch
|-
| All the Way Down
| Punk/Rock
| [[Lycée du Nord]], Wolz
|-
| Another Vantage Point
| Electro/Rock
| [[Lycée technique pour professions éducatives et sociales]], Miersch
|-
| Passwords
| Pop/Rock
| [[Lycée classique de Diekirch]]
|-
| ToXic MonkeYs
| Rock
| [[École Privée Fieldgen]], Stad Lëtzebuerg
|-
| Pygmy Marmosets
| Pop/Rock
| Europaschoul
|-
| Thoughts of the 4
| Alternative
| [[Lycée de garçons d'Esch-sur-Alzette]]
|-
| [[Tuys]]
| Rock/Pop
| [[Lycée Nic-Biever]], Diddeleng
|-
| [[Anthem of the Sun]]
| Pop/Rock
| [[Athénée de Luxembourg]]
|-
| We knew John Doe
| Metal
| [[Lycée Josy-Barthel Mamer]]
|-
| Five Cent Cones
| Indie
| [[Lycée Aline-Mayrisch]], Stad Lëtzebuerg
|-
|}
Follgend Präisser goufe verdeelt:<ref name=inltam/><ref name=rapcul11>[https://mc.gouvernement.lu/fr/publications.gouvernement%2Bfr%2Bpublications%2Brapport-activite%2Bminist-culture%2Bmcult%2B2011-rapport-activite-culture.html Rapport d'activités 2011] vum Kulturministère, Säit 133 an 135</ref>
* Dee fir déi bescht Performance vum [[Service national de la jeunesse]] (SNJ). En ass un Thoughts of the 4 gaangen.<ref name=lesssieg11/> Si goufe vum SNL op de Festival [[On Stéitsch]] am September 2011 agelueden.
* D'[[Sacem Luxembourg|Sacem]] huet e Präis fir déi bescht Originalkompositioun mat engem Präisgeld vu 500 Euro gestëft.
* D'Jonk Entrepreneuren an d'Luxemburger Wort hunn e Präis fir de beschte Marketing gestëft, deen et de Gewënner erlaabt huet, e Pressëdossier an eegen Artwork ze designen.
=== Drëtt Editioun (2012) ===
Déi drëtt Editioun war den 9. Juni am Club vun der Rockhal.
{|class="wikitable"
|+ Participanten<ref>virgule.lu: [https://web.archive.org/web/20230626104750/https://www.virgule.lu/culture/screaming-fields-les-lyceens-ont-vote/40564.html ''Screaming Fields: les lycéens ont voté''] (11. Mee 2012)</ref><ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20230626104751/https://www.wort.lu/de/kultur/schueler-rocken-screaming-fields-line-up-komplett-4fa16ff5e4b0aacd64629c9f ''Schüler rocken: „Screaming Fields“-Line-Up komplett''] (3. Mee 2012)</ref>
|-
! Grupp
! Schoul
|-
| Five Cent Cones
| [[Lycée Aline Mayrisch]], Stad Lëtzebuerg
|-
| Impact Hour
| [[Lycée Ermesinde]]
|-
| ToXic MonkeYs & Deborah
| [[École privée Fieldgen]], Stad Lëtzebuerg
|-
| Taste of Liberty
| [[Lycée Hubert-Clément]], Esch
|-
| The Neverminds
| [[Lycée technique de Lallange]], Esc-Uelzecht
|-
| Acrylic
| Europaschoul
|-
| Destruction of a Paradise
| [[Lycée privé Émile-Metz]], Stad Lëtzebuerg
|-
| [[Tuys]]
| [[Lycée Nic-Biever]], Diddeleng
|-
| [[C.M.P]]
| [[Atert-Lycée]], [[Réiden op der Atert]]
|-
| Heaven's Scum
| [[Lycée technique d'Esch-sur-Alzette]]
|-
| Why We Failed
| Maison des jeunes vu [[Clausen]]
|}
D'Five Cent Cones kruten de Präis fir déi bescht Live Performance an dee fir dat bescht Lidd.<ref name=essrocker12>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/de/story/wenn-aus-schuelern-echte-rocker-werden-754155985511 ''Wenn aus Schülern echte Rocker werden''] vum Thomas Holzer (10. Juni 2012)</ref> De Präis "Coup de coeur" ass un zwou Gruppe gaangen: Acrylic an [[Tuys]]. Impact Hour krut de Präis fir déi kreatiivste Promotioun.<ref>luxtimes.lu: [https://www.luxtimes.lu/luxembourg/screaming-fields-final-hits-the-rockhal/1295818.html ''Screaming Fields final hits the Rockhal''] (11. Juni 2012)</ref>
Et ware ronn 600 Leit am Publikum.<ref name=essrocker12/>
=== Véiert Editioun (2013) ===
De 6. Juli 2013 war déi véiert Editioun vum "Screaming Fields : Däi Lycée rockt!"<ref>Rapport d'activité 2013 vum Kulturministère, 2013</ref>
{|class="wikitable"
|+ Participanten<ref>chronicle.lu: [https://chronicle.lu/event/1287-screaming-fields-music-festival ''Screaming Fields Music Festival''] (6. Juli 2013)</ref>
|-
! Grupp
! Schoul
|-
| [[District 7]]
| [[Lycée de garçons d'Esch-sur-Alzette]]
|-
| Impact Hour
| [[Lycée Ermesinde]], Miersch
|-
| Soulhenge
| [[Lycée classique de Diekirch]]
|-
| Fedelux
| [[International School of Luxembourg]]
|-
| [[Tuys]]
| [[Lycée Nic-Biever]], Diddeleng
|-
| The Neverminds
| [[Lycée technique de Lallange]], Esch
|-
| Acoustic Message
| [[Lycée Aline-Mayrisch]], Stad Lëtzebuerg
|-
| Awakening the Seasons
| [[Lycée technique Mathias-Adam]]
|-
| Blood to Prove
| [[Lycée privé Émile-Metz|Lycée technique privé Emile-Metz]]
|-
| Why We Failed
| [[Lycée de Garçons de Luxembourg]]
|-
| Behold Suffer
| Jugendhaus Mamer
|-
|}
[[District 7]] krut de Präis fir déi bescht Live-Performance an domat och d'Méiglechkeet um Festival [[On Stéitsch]] 2013 an op der Diddelenger [[Fête de la musique]] 2014 opzetrieden. Zousätzlech krute si och nach eng Begleedung duerch de Centre de ressources vun der Rockhal.<ref name=essentiel13>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/fr/story/le-rock-lyceen-honore-au-screaming-fields-712716794436 ''Le rock lycéen honoré au Screaming Fields''] (7. Juli 203)</ref>
Impact Hour huet zwee Präisser gewonnen, dee vum beschte Lidd fir ''Day and Night'', an dee vun der kreatiivster Promo. Si kruten e Präisgeld vu 500 Euro, d'Ënnerstëtzung bei der Entwécklung vun eng visueller Identitéit am Internet mat dem Design vun engem Bandlogo, an eng Opnam am Rockhalstudio.<ref name=essentiel13/>
Soulhenge krut de Präis "Coup de Coeur" vun der Rockhal. Domat dierfen si 20 Mol an de Proufsäll vun der Rockhal prouwen, a si kruten eng Begleedung vun der Ekipp vun der Rockhal an e Budget fir Promomaterialien.<ref name=essentiel13/>
=== Fënneft Editioun (2014) ===
Déi follgend Editioun war de 5. Juli 2014 am Club vun der Rockhal.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/aktuell/reportagen/a/48898.html ''Screaming Fields 2014!''] (24. Abrëll 2014)</ref>
{|class="wikitable"
|+ Participanten<ref>luxtimes.lu: [https://www.luxtimes.lu/luxembourg/screaming-fields-school-band-contest-finalists-selected/1278844.html ''Screaming Fields school band contest finalists selected''] (4. Juni 2014)</ref>
|-
! Grupp
! Museksgenre
! Schoul
|-
| Danny Boland
| Singer-Songwriter
| [[St. George's International School]], Lëtzebuerg
|-
| Only 2 Sticks
| Grunge, Rock
| [[Lycée Technique des Arts et Métiers]], Lëtzebuerg
|-
| High Impact
| Jump Up DJ
| [[École de commerce et de gestion - School of business and management|École de commerce et de gestion]], Lëtzebuerg
|-
| [[District 7]]
| Pop-Rock
| [[Lycée Ermesinde]], Lëtzebuerg
|-
| The Kooters
| Indie-Pop-Rock
| [[Athénée de Luxembourg]]
|-
| Zeptah
| Hip-Hop
| [[Lycée Michel-Rodange]], Lëtzebuerg
|-
| Awakening the Seasons
| Post Melodic Hardcore
| [[Lycée Mathias-Adam]], Péiteng
|-
| The Magnums
| Rock
| Jugendtreff [[Hesper]]
|-
| Marenelo
| Hip-Hop
| [[Lycée Robert-Schuman]], Lëtzebuerg
|-
| Decipher
| Progressive Death Metal
| [[Lycée Michel-Rodange]], Lëtzebuerg
|-
| Forsan
| Hip-Hop
| [[Lycée de garçons de Luxembourg|Stater Jongelycée]]
|-
|}
[[District 7]] krut de Präis fir déi bescht Kompositioun fir hiert Lidd ''Crossing Paths''. Si hu 500 Euro vun der [[Sacem Luxembourg|Sacem]] an een Dag am Tounstudio vun der Rockhal gewonnen.
Den Danny Boland an de Rapper Zeptah goufen allebéid mam Präis "Coup de cœur" ausgezeechent. Si hu gratis Sessiounen an de Proufsäll vun der Rockhal, eng Sessioun am Tounstudio an en Optrëtt op der Diddelenger [[Fête de la musique]] gewonnen.
Only 2 Sticks krut de Präis fir déi bescht Live Performance an en Optrëtt op de Festivallen [[On Stéitsch]] a [[Mess for Masses]].
The Magnums goufe fir déi bescht Promotioun ausgezeechent. Si krute 500 Euro, Ënnerstëtzung vun der Rockhal bei der Kreatioun vun engem online Pressëdossier an zwee Deeg am Tounstudio.
Donieft huet de [[Stroossen]]er Stroossefestival der Band District 7 en Optrëtt am September ugebueden.<ref>luxtimes.lu: [https://www.luxtimes.lu/luxembourg/winners-of-screaming-fields-2014-are/1274006.html ''Winners of Screaming Fields 2014 are...''] (6. Juli 2014)</ref>
=== Sechst Editioun (2015) ===
Déi sechst Editioun war den 11. Juli 2015 am Club vun der Rockhal.<ref>luxtimes.lu: [https://www.luxtimes.lu/luxembourg/young-artists-perform-at-free-screaming-fields-festival/1245982.html ''Young artists perform at free Screaming Fields festival''] (7. Juli 2015)</ref>
{|class="wikitable"
|+ Participanten
|-
! Grupp
! Museksgenre
! Schoul
|-
| Josh Oudendijk
| Singer-Songwriter
| European School of Luxembourg
|-
| Another From Above
| Melodic Hardcore
| [[Lycée Technique de Lallange]], Esch
|-
| Soulhenge
| Metal
| [[Lycée classique de Diekirch]]
|-
| Forsan
| [[Hip-Hop]]
| [[École de commerce et de gestion - School of business and management|École de commerce et de gestion]], Lëtzebuerg
|-
| Only 2 Sticks
| Ggarage Rock, Melodic Rock
| [[Lycée des arts et métiers|Lycée technique des art et métiers]], Lëtzebuerg
|-
| Marenelo
| Hip-Hop, Jazz
| [[Lycée Robert-Schuman]]
|-
| Zeptah
| Hip-Hop
| [[Lycée Michel-Rodange]]
|-
| Kevin Heinen
| Singer-Songwriter
| [[Lycée Robert-Schuman]]
|}
De Sänger Josh Oudendijk huet zwee Präisser gewonnen, dee fir dat bescht Lidd (fir ''Letter for Eva'') an de [[Food for Your Senses|Food-for-Your-Senses]]-Präis, deen et him erlaabt huet um Festival Capital Sounds opzetrieden.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/aktuell/reportagen/a/60714.html ''Josh Oudendijk, grousse Gewënner um Screaming Fields!''] (14. Juli 2015)</ref>
=== Siwent Editioun (2016) ===
Follgend Kandidate sinn de 16. Juli 2016 am Club vun der Rockhal opgetrueden:<ref>luxtimes.lu: [https://www.luxtimes.lu/luxembourg/final-line-up-announced-for-screaming-fields/1226747.html ''Final line-up announced for Screaming Fields''] (1. Juni 2016)</ref>
{{div col|cols=3}}
* Soulhenge
* Marenelo
* La Relève
* The Kooters
* Another From Above
* Black Pearl Inks
* Rat October
* [[District 7]]
{{div col end}}
Donieft huet och nach déi belsch Grupp Cosmic FM ''hors concours'' gespillt.<ref>vacarm.net: [https://web.archive.org/web/20230626104758/https://www.vacarm.net/actualites-news/screaming-fields-2016-le-line-up-devoile/ ''Screaming Fields 2016: le line-up dévoilé''] (1. Juni 2016)</ref>
[[District 7]] krut de Präis fir dat bescht Lidd (''Heartbeat''), an domat 500 Euro an eng Sessioun am Rockhaltounstudio. Si kruten och de Coup-de-coeur-Präis. Och Soulhenge gouf zweemol ausgezeechent: mam Präis fir déi bescht Promocampagne a mam Präis fir déi bescht Live Performance.<ref>luxtimes.lu: [https://www.luxtimes.lu/luxembourg/soulhenge-district-7-win-big-at-screaming-fields/1224355.html ''Soulhenge, District 7 win big at Screaming Fields''] (18. Juli 2016)</ref>
Promoteure vun anere Museksfestivalle ware present an hunn de Participanten Optrëtter op hiren Evenementer ugebueden: Soulhenge um belschen Hop 'n' Roll Festival zu [[Marbehan]], Another From Above um [[Rock the South]] an um [[On Stéitsch]], The Kooters um Stroossefestival, Rat October an de [[Rotonden]] a La Relève um Music For Good am Club vun der Rockhal.<ref>vacarm.net: [https://web.archive.org/web/20230626104758/https://www.vacarm.net/actualites-news/screaming-fields-2016-les-laureats/ ''Screaming Fields 2016 : les lauréats''] (18. Juli 2016)</ref>
=== Aacht Editioun (2017) ===
Fir déi aacht Editioun, déi de 15. Juli 2017 am Club vun der Rockhal war, goufe véier Gruppen a Kënschtler an der Alterskategorie 12 bis 18 ausgewielt, a véier an der Alterskategorie 19 bis 25. Och "Screaming Fields Song Contest" gouf agefouert, mam Thema "Ech a meng Zukunft".<ref name=quot17/>
Follgend Kënschtler a Gruppe sinn um Festival opgetrueden:<ref>Affiche vum Screaming Fields 2017 op [https://web.archive.org/web/20230201162108/https://lampli.be/article/screaming-fields-2017-atum-nophi-invite-special-festival/ lampli.be]</ref>
{{div col|cols=3}}
* [[The Choppy Bumpy Peaches]]
* Legacy of Atlas
* Zero Distortion
* The Kooters
* Shadows of November
* Seekers
* Karma Catheter
* [[Maz|MC Maz]]
{{div col end}}
Déi belsche Gupp Atum Nophi ass als Spezialgaascht opgetrueden fir den Owend ofzeschléissen.
[[The Choppy Bumpy Peaches]] hu fir ''Song 29'' de Präis fir dat bescht Lidd gewonnen an domat en Optrëtt um [[Rock the South]]. The Kooters hun de Präis Coup de Coeur vum Rocklab gewonnen a goufe fir de belsche Festival lampli.be gebucht. Legacy of Atlas kruten de Präis fir déi bescht Promotiounscampagne an de Rapper [[Maz]] de Präis fir déi bescht Live-Performance. Hie huet mat ''Future & Me'' och de "Song Contest" gewonnen a gouf direkt fir dräi Optrëtter gebucht: um Festival [[On Stéitsch]], um [[Food For Your Senses]] an am [[Den Atelier|Atelier]].<ref>chronicle.lu: [https://chronicle.lu/category/music/22686-young-rapper-mc-maz-announced-as-winner-of-first-screaming-fields-song-contest-by-cactus ''Young Rapper MC Maz Wins Screaming Fields Song Contest''] (17. Juli 2017)</ref><ref>tageblatt.lu: [https://www.tageblatt.lu/headlines/die-gewinner-des-screaming-fields-2017/ ''Die Gewinner des "Screaming Fields 2017"''] (16. Juli 2017)</ref>
=== Néngt Editioun (2018) ===
De 14. Juli 2018 war déi néngt Editioun. Follgend Kënschtler a Gruppen hu matgemaach:<ref>luxtimes.lu: [https://www.luxtimes.lu/culture/young-musicians-prepare-for-rockhal-s-screaming-fields/1308225.html ''Young musicians prepare for Rockhal's Screaming Fields''] (29. Mäerz 2018)</ref><ref>100komma7.lu: [https://www.100komma7.lu/article/musek/des-8-acts-triede-beim-screaming-fields-op?fbclid=IwAR1xH6JpTPS8kfmrt5JAYmXxLWyiFefoo1E-V5yGg2kmnErUjsQqUhT5MW8 ''Dës 8 Acts triede beim Screaming Fields op''] vum Yves Stephany (11. Juli 2018)</ref>
{{div col|cols=3}}
* Ema
* [[C'est Karma]]
* [[Chaild|Adrian]]
* [[Trappers]]
* Tyra
* Dessy Mesk
* Rat October
* Pleasing
* Khalid Oke
{{div col end}}
Spezialgaascht war déi däitsch Rock-Rap-Grupp Indianageflüster.
Den Adrian, dee spéider besser bekannt sollt ginn als [[Chaild]], krut fir ''Chimney Sweeper'' de Präis vun der [[Sacem Luxembourg|Sacem]] fir déi bescht Kompositioun. D'Sängerin Tyra krut den INGA Luxembourg Prize fir déi bescht Promocampagne. Béid Präisser ware mat 500 Euro dotéiert. D'Sängerin [[C'est Karma]] krut de Präis fir déi bescht Live-Performance vun der Stad Diddeleng an d'Méiglechkeet, do 2019 op der [[Fête de la musique]] opzetrieden. Donieft huet den Adrian och de Coup-de-Coeur-Präis an e Suivi vun der Ekipp vun der Rockhal gewonnen.<ref>today.rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20230203150736/https://today.rtl.lu/culture/music/a/1210116.html ''Screaming Fields 2018 winners announced''] (15. Juli 2018)</ref>
D'Sängerin Ema Macara (och bekannt als AEM) huet mat ''City Ties'' de Song Contest gewonnen an d'Méiglechkeet, d'Lidd professionell am Tounstudio opzehuelen a e Museksvideo dofir ze produzéieren.<ref>: [https://www.corporatenews.lu/fr/archives-shortcut/archives/article/2018/07/ema-laureate-du-deuxieme-screaming-fields-song-contest-by-cactus ''Ema, lauréate du deuxième ‘Screaming Fields Song Contest by Cactus’''] (23. Juli 2018</ref><ref>vacarm.net: [https://web.archive.org/web/20230626104754/https://www.vacarm.net/actualites-news/aem-city-ties-single-release-rockhal-le-24-avril-2019/ ''ÆM « City Ties » Single Release (Rockhal) le 24 avril 2019''] (3. Abrëll 2019)</ref> Dee Präis gouf, wéi schonn d'Joer virdrunn, vum [[Cactus]] gesponsort.
Donieft goufen och verschidde Kënschtler fir Live-Optrëtter gebucht: den Adrian am Atelier, C'est Karma an de Rotonden, Trappers um [[E-Lake Festival]], Dessy Mesk um [[On Stéitsch]], Rat October um LAG Rock & Pop zu [[Koblenz]] a Pleasing am De Gudde Wëllen.<ref>lequotidien.lu: [https://lequotidien.lu/culture/screaming-fields-les-jeunes-talents-sur-le-devant-de-la-scene/ ''Screaming Fields : les jeunes talents sur le devant de la scène''] vum Pablo Chimienti (18. Juli 2018)</ref>
=== Zéngt Editioun (2019) ===
Déi zéngt Editioun vum Screaming Fields an déi drëtt Editioun vum Screaming Fields Song Contest waren den 13. Juli 2019. Fir de Song Contest huet de Rocklab mam Ministère fir Gläichstellung tëschent Männer a Fraen kooperéiert. D'Thema war "Democracy and Gender Equality" (Demokratie a Gläichberechtegung vu Fraen a Männer).<ref>chronicle.lu: [https://chronicle.lu/event/screaming-fields-festival ''Screaming Fields Festival''] (13. Juli 2019)</ref>
An der Jury vun der Virauswal vum Festival souzen d'PR- a Bookingmanagerin Nathalie Barbosa, den Tun Biever vun der Band [[Tuys]], de Produzent [[Eric Bintz]], d'Sängerin Irina Holzinger vun der Band Irina, d'Sängerin Laetitia Koener vun der Band [[Go By Brooks]], de Sänger a Museker Hugo Nogueira Centeno vun der Band [[Lost in Pain]], d'Musekerin [[Claire Parsons]], an de Sänger [[Edsun]].<ref name=presse19>Dossier de presse - Screaming Fields 2019, Säit 4</ref>
Follgend Kënschtler sinn 2019 an der Kompetitioun vum Screaming Fields opgetrueden:<ref>100komma7.lu: [https://www.100komma7.lu/article/musek/dei-aacht-acts-um-screaming-fields-2019 ''Déi aacht Acts um Screaming Fields 2019''] vum Jamie Reinert (11. Juli 2019)</ref>
{{div col|cols=3}}
* [[Francis of Delirium]]
* [[Epicure.]]<!--De Punkt gehéiert zum Numm!-->
* Hannah Ida
* Parity
* Christina Kalyss
* Drife
* AEM
* Lara Grogan
{{div col end}}
De "Rocklab Package", offréiert vum Kulturministère, ass un d'Sängerin AEM gaangen. Si krut fir ''City Ties'', d'Lidd mat deem si d'Joer virdrun de Song Contest gewonnen hat, och de Präis fir déi bescht Kompositioun. D'Band Parity huet de Präis fir déi bescht Promotioun gewonnen. De Präis fir déi bescht Live-Performance krut Francis of Delirium.
Francis of Delirium hunn och de Song Contest gewonnen.<ref>mega.public.lu: [https://web.archive.org/web/20230622214625/https://mega.public.lu/fr/actualites/2019/07/Screaming-Fields-Song-Contest.html ''Francis Of Delirium – Taina Bofferding Félicite La Lauréate Du Screaming Fields Song Contest''] (13. Juli 2019)</ref> Op der zweeter, respektiv der drëtter Plaz, stoungen d'Rapperin [[Nicool]] an de Rapper Yadson.
An der Jury vum Song Contest souzen d'Sängerin Priscila da Costa vun de Formatioune [[Ptolemea]] an The Velvet, d'Christine Delvaux vun [[Eldoradio]], de Sänger Georges Goerens vu [[Bartleby Delicate]] a [[Seed to Tree]], d'Sängerin Irina Holzinger, de Sänger a Museker Jérôme Reuter vu [[Rome (Museksgrupp)|Rome]], den Yves Stephany vum [[Radio 100,7]] a Vertrieder vum Ministère de l'Egalité entre les femmes et les hommes an der Rockhal.<ref name=presse19/>
=== Eeleft Editioun (2021) ===
==== De Festival ====
2020 gouf de Screaming Fields wéinst der [[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg|Covid-19-Pandemie]] net organiséiert. Déi eeleft Editioun gouf dunn an engem méi klenge Kader organiséiert. Sechs Kënschtler a Gruppe sinn opgetrueden:<ref>delano.lu: [https://delano.lu/article/delano_battle-bands-screaming-fields-lineup-announced ''Battle of the bands: Screaming Fields lineup announced''] vum Jeffrey Palms (26. Juni 2019)</ref>
* Culture the Kid
* Angel Cara
* Chasey Negro
* Lara Grogan
* Mellow
* Zirocco
Als Spezialgaascht ass de lëtzebuergesche Rapper [[Skibi]] opgetrueden.
De Rapper Chasey Negro war den Haaptgewënner vum Owend. Hie krut de "Rocklab Package", dee vum Kulturminsterium gesponsert gouf. Deen setzt sech zesummen aus engem intensive professionelle Suivi duerch d'Ekipp vum Rocklab an d'Ophuele vun Audio a Video. Hie gouf vum [[Den Atelier|Atelier]] an der [[Kulturfabrik]] och fir Concerte gebucht.
Donieft krut d'Sängerin Lara Grogan de "Songwriter Package" vum The Grund Club Luxembourg, an domat en Atelier, wéi ee Lidder schreift an eng Invitatioun zu enger Live-Show an deem Club. Si gouf och fir Concerte an de [[Rotonden]] an [[Neimënster]] gebucht.
D'Stad Diddeleng huet d'Anne Funk fir e Concert gebucht, an De Gudde Wëllen an den [[Trifolion]] Culture The Kid.<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20230626104751/https://www.wort.lu/de/kultur/chasey-negro-stuermt-screaming-fields-60eb0215de135b92365c4f0c ''Chasey Negro stürmt "Screaming Fields"''] (11. Juli 2021)</ref><ref>today.rtl.lu: [https://today.rtl.lu/culture/music/a/1753313.html ''Chasey Negro and Lara Grogan wow with winning performances ''] (11. Juli 2021)</ref>
==== De Song Contest ====
D'Gewënner vum Song Contest goufen net wéi an de Jore virdrun den Owend vum Festival annoncéiert. Et war nach bis de 24. September 2019 méiglech, Lidder anzereechen. D'Thema vun der véiert Editioun vum Song Contest war "I Want to Break Free".
D'Lisa Grogan huet de Concours mam Lidd ''The Other Side'' gewonnen, an domat en "Artist Package", dee vum Kulturministère, der [[Sacem Luxembourg]], dem [[Lëtzebuerger Filmfong]], de Jonk Entrepreneuren, dem Grund Club Luxembourg, an dem Rocklab gesponsert war. Deel dovu waren ënner anerem d'Opnam vum Lidd mat engem erfuerene Produzent, d'Produzéiere vun engem Museksvideo, Gesankscoursen, ee Releaseconcert.<ref>Dossier de presse - Screaming Fields Song Contest 2021, Säit 2</ref> D'Lidd gouf am Januar 2023 verëffentlecht.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/121543.html ''D'Emily Grogan mat éischter Single "The Other Side"''] (23. Januar 2023)</ref>
=== Zwieleft Editioun (2022) ===
De Screaming Fields Festival war den 9. Juli 2022 am Club an der Rockhal.
Participantë waren:<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/117244.html ''Line-Up vum Screaming Fields 2022 ''] (8. Juni 2022)</ref><ref>100komma7.lu: [https://www.100komma7.lu/article/musek/des-8-acts-triede-beim-screaming-fields-2022-op ''Dës 8 Acts triede beim "Screaming Fields" 2022 op''] vu Jamie Reinert, Marc Clement a Sam (8. Juli 2022)</ref>
{{div col|cols=3}}
* Deep Dive Culture (Rock)
* Sixo (Hip-Hop)
* Pinkspace (elektronesch Musek)
* Zirocco (Metal)
* Trouble in Paradise (Rock)
* Suffocate (Metal)
* Triana y Luca (Folk)
* SCÍAN (Post Rock)
{{div col end}}
Als Special Guest ass de Rapper Chasey Negro opgetrueden, deen d'Joer virdrun den Haaptpräis gewonnen hat.
D'Grupp Trouble in Paradise hunn den Haaptpräis, de "Rocklab Package" gewonnen, an domat e Mentoringprogramm, Gesanks- an Technikberodung, Live-Prouwen an Tounopnamen. De "Grund Club Package" (e Concert an a Songwriting-Atelier) ass un déi iresch-lëtzebuergesch Rockband Scian gaangen. D'Metalband Suffocate hunn de "Jonk Entrepreneuren Package" gewonnen: en Atelier, wéi e sech besser an de soziale Medie verkeeft.<ref>Gewënner op [https://www.screamingfields.lu/festivalwinners screamingfields.lu/festivalwinners] (gekuckt de 26. Juni 2023)</ref>
De De Song Contest gouf 2022 net organiséiert.
=== Dräizéngt Editioun (2023) ===
==== Festival ====
Déi dräizéngt Editioun vum Screaming-Fields-Festival ass den 8. Juli 2023 am Rocklab mat aacht Kandidaten:
{{div col|cols=3}}
* Ninon (Pop)
* Marcy (Pop)
* Gone Machado (Hip-Hop)
* Culture The Kid (Hip-Hop)
* Zana (Pop)
* Fulvous (Rock)
* Sempervirent (Rock)
* Skuto (Hip-Hop)
{{div col end}}
Als Spezialgaascht trëtt Trouble in Paradize op, de Gewënner vun 2022.
Nieft dem ëffentleche Vote huet eng Jury, där hire Choix 50% vum Vote weit, d'Participanten ausgewielt, déi hirer Meenung no am meeschte Potenzial hunn. An där Jury souzen 2023 de Sänger Adriano Lopes Da Silva ([[Chaild|CHAiLD]]), d'Doriane-Alexandra Leroy vun der Rockhal, de Frank Rippinger vum [[E-Lake Festival]], de Journalist Godefroy Gordet, de Khalid Bartholomé vum Café De Gudde Wëllen an d'Seja Katherina vun der Grupp [[The Tame and the Wild]].
==== Song Contest ====
D'Thema vun der fënnefter Editioun vum Song Contest ass "Tomorrow Stars Today".<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/123246.html ''Screaming Fields Festival & Songcontest 2023''] (19. Abrëll 2023)</ref>
== Um Spaweck ==
* [http://www.screamingfields.lu/ Homepage]
* [https://www.facebook.com/screamingfieldsrockhal Facebook]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Museksfestivallen]]
[[Kategorie:Museksconcoursen]]
htfnvqm994tj4fzqjgxgp0gdvlslya3
Ochi-Dag
0
101204
2679574
2441551
2026-05-25T09:59:48Z
Puscas
735
Nochriicht → Noriicht
2679574
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Blason et drapeau grec commémoration jour du non.JPG|thumb|E Wopen, deen un den 28. OKtober 1940 erënnert zu [[Ioannina]]]]
Den '''Ochi-Dag''' ([[Griichesch|gr.]] ''Επέτειος του «Όχι»'', ''Dag vum Nee'') ass ee vun den zwéin [[Nationalfeierdag|Nationalfeierdeeg]] a [[Griicheland]] a gëtt all Joer den [[28. Oktober]] gefeiert.<ref>Den aneren Dag ass de 25. Mäerz, deen un d'Befreiung vu Griicheland erënnert.</ref>
E geet op den 28. Oktober 1940 zeréck, wou den deemolegen Diktator vu Griicheland [[Ioannis Metaxas]] dem [[Benito Mussolini]] ''[[Neen|Nee]]'' gesot huet. De Metaxa wollt Griicheland wärend dem [[Zweete Weltkrich]] neutral halen. Den 28. Oktober 1940 hat den deemolegen italieeneschen [[Ambassadeur]] zu Athen Emanuele Grazzi dem Metaxa eng Noriicht vum Mussolini iwwerbruecht: Griicheland soll den italieeneschen Truppen d'Erlabnes ginn, griichesche Buedem ze betrieden, soss géif Italie Griicheland ugräifen.
Dem Metaxa seng Äntwert op den [[Ultimatum]] war "''Alors, c'est la guerre.''" Wouropshin, den Ambassadeur "''Pas nécessaire, mon excellence.''" sot. De Metaxa huet dunn awer "'''''Non''', c'est nécessaire.''" geäntwert.
Sou koum et dunn, datt italieenesch Truppen, déi an [[Albanien]] stationéiert waren, a Griicheland amarschéiert sinn. Dat war den Ufank vum [[Griichesch-Italieenesche-Krich]].
== Referenzen ==
<references />
[[Kategorie:Geschicht vu Griicheland]]
[[Kategorie:Nationalfeierdeeg]]
[[Kategorie:1940]]
hp940jhmjs4koss6bqspp83xyujrmum
Stater Tram
0
114569
2679553
2669763
2026-05-25T08:35:47Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679553
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Transportreseau
|Linnen = 1
|Statiounen = 24
}}
De '''Stater Tram''' ass am Ament eng [[Tram]]slinn, déi vun der Firma [[LuxTram|LuxTram S.A.]] bedriwwe gëtt an där hiert éischt Deelstéck den [[10. Dezember]] [[2017]] opgoung. Si markéiert en neit Kapitel vum Tram an der Stad, nodeems et schonn tëscht [[1875]] an [[1964]] ee gouf, deem um Gebitt vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] a verschiddenen Nopeschgemenge gefuer ass.
{{Méi Info 1|Fréiere Stater Tram}}
D'Streck besteet einstweilen aus enger eenzeger Linn, der [[Luxtram-Linn T1|T1]], a féiert op enger Längt vu 16 [[Meter|Kilometer]] vum [[Findel - Luxembourg Airport (Tramshalt)|Fluchhafe Findel]] iwwer de [[Kierchbierg]], de [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]], den [[Hamilius (Tramshalt)|Hamilius]], d'[[Gare Centrale (Tramshalt)|Stater Gare]] an d'[[Howald Gare (Tramshalt)|Gare Houwald]] bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]. Den Trajet huet 24 Halten, déi an der Moyenne 500 Meter auserneeleien. Eng Faart dauert 46 Minutten.
2025 ass dermat ugefaange ginn, dat éischt Deelstéck vun enger vu méi geplangten neie Strecken ze bauen, soudatt ee mëttelfristeg nees vun engem Tramsreseau schwätze kann.
== Geschicht ==
=== Chronologie ===
*7. Mäerz 1991: Grënnung vun der ''TRAM'' [[A.s.b.l.]]<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2001/C/Pdf/c0120162.pdf#Page=9 Memorial C, Nr 120/2001, S. 5721]</ref>. D'Iddi vum Retour vum Tram kënnt eng éischt Kéier op.
*1994: Verëffentlechung vun der ''Luxtraffic'' Etüd.
*1995 Presentatioun vum ''[[Projet BTB]]'' (Bus-Tram-Bunn), mat enger “Tram-Bunn” (''tram-train'').
*1999: Wéinst ze vill staarker Oppositioun gëtt de BTB begruewen.
*2002: Presentatioun vum Projet ''mobiliteit.lu'', als Evolutioun vum BTB.
*2003: De Projet gëtt am Detail presentéiert.
*2005: D'Iddi vum “Tram-Zuch” gëtt definitiv opginn.
*2006: D'Iddi vun engem klasseschen Tram kënnt op a gëtt vum Staat an der Stad Lëtzebuerg ugeholl.
*20. Juni 2007: Grënnung vum ''GIE LuxTram'' (''Groupement d'intérêt économique'')<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2007/C/Pdf/c245830A.pdf#Page=2] Memorial C, Nr 2458/2007, S. 117458]</ref>.
*2007 an 2008: D'Streck gëtt festgeluecht (Gare - Luxexpo).
*2010: wéinst der [[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] gëtt de Projet op Äis geluecht.
*Mäerz 2012: D'Géigner vum Tram fuerderen e [[Referendum]].
*Januar 2014: Op en Neits fuerderen d'Géigner e Referendum.
*Abrëll 2014: Ukënnegung vun der Extensioun vun der Linn (op d'[[Cloche d'or]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]).
*Mee 2014: Eng drëtt a lescht Fuerderung fir e Referendum gëtt vun der [[Chamber]] verworf.
*{{0}}4. Juni 2014: D'Chamber stëmmt fir en Tram ze realiséieren<ref name=":6">[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2014/07/24/n6/jo Loi du 24 juillet 2014 portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg] Memorial A, 154/2014, S. 2348 op legilux.lu (gekuckt den 12. August 2014)</ref>.
*17. Oktober 2014: Den Numm vum ''GIE LuxTram'' gëtt a ''GIE Tramway Luxembourg''<ref name=":4">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c345019B.pdf#Page=47 Memorial C, 3450/2014, S. 165599]</ref> geännert.
*21. Oktober 2014: ''LuxTram'' gëtt als [[Société anonyme]] gegrënnt<ref name=":5">[http://www.etat.lu/memorial/2014/C/Pdf/c354425B.pdf#Page=8 Memorial C. 3544/2014, S.170072 Memorial C. 3544/2014, S.170072]</ref>.
*15. Januar 2015: ''GIE Tramway Luxembourg'' gëtt vu ''LuxTram S.A.'' iwwerholl<ref>[http://www.etat.lu/memorial/2015/C/Pdf/c0393132.pdf#Page=20 Memorial C, 393/2015, S. 18836]</ref>.
*{{0}}{{0}}Januar 2015: D'Viraarbechte vum neien Tramsschapp fänken un.
*18. September 2015: De [[Grondsteen|Grondstee]] vum neien Tramsschapp gëtt geluecht.
*{{0}}{{0}}Februar 2016: D'Viraarbechte vun der Linn fänken un.
*{{0}}{{0}}Juli 2016: Déi éischt Schinne gi geluecht.
*24. August 2016: Déi éischt Schinne ginn zesummegeschweesst.
*{{0}}8. Februar 2017: Den éischten Tram gëtt geliwwert.
*12. Juli 2017: Déi éischt Tester gi lass.
*23. / 24. September 2017: Den Tram an den Neien Tramsschapp ginn dem Publikum op enger „Porte ouverte“ virgestallt.
*{{0}}2. November 2017: Testfaarten am normale Verkéier, awer ouni Passagéier.
*10. Dezember 2017: Den éischten Deel vun der Streck ([[Luxexpo (Tramshalt)|Luxexpo]]-[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck]]) geet op.
* 14. Dezember 2017: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vun der Linn op d'Cloche d'or an de Fluchhafen.
*21. Mee 2018: Éischt Testfaarten op der Streck Rout Bréck-[[Stäreplaz / Étoile (Tramshalt)|Stäreplaz]]<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/21784645 "Le tram a déjà franchi le Pont rouge."] lessentiel.lu, 22 mai 2018 18:44; Act: 23.05.2018 09:52.</ref>.
* 27. Juli 2018: Verlängerung vun der Linn bis op d'Stäreplaz<ref name=juli18>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1189605.html "Den Tram fiert vum 27. Juli u bis op d'Stäreplaz."] rtl.lu, 04.06.2018, 11:08:48.</ref>.
* 29. Oktober 2018: Ufank vun den Aarbechten un der 3. Phas (Stäreplaz - Gare).
* {{0}}5. Oktober 2020: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis op d'[[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Gare]].
* 13. Dezember 2020: Ouverture vun der Verlängerung bis op d'Gare.
* 11. Juli 2022: Éischt Testfaarten op der Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Lycée Bouneweg (Tramshalt)|Lycée Bouneweg]]<ref name=Bouneweg>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1922920.html "D'Erweiderunge vun der Tramsstreck lafen op Héichtouren."] rtl.lu, 03.06.2022.</ref>.
* 11. September 2022: Verlängerung bis op Bouneweg<ref name=Bouneweg/>.
* {{0}}1. Februar 2024: D'Chamber stëmmt fir den Ausbau vum Tramsreseau um Streckendeel Rout Bréck – Laangfur a Stater Gare – Hollerech<ref name=licht>[https://www.wort.lu/luxemburg/chamber-gibt-gruenes-licht-fuer-ausbau-der-tram/7915294.html "Chamber gibt grünes Licht für Ausbau der Tram."] wort.lu, 01.02.2024.</ref>.
* 17. Mee 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Bouneweg-[[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]].
* {{0}}7. Juli 2024: Verlängerung vun der Linn bis bei de [[Stadion (Tramshalt)|Stadion]]<ref name=":8">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/in-vier-monaten-faehrt-die-tram-zum-stadion/8837576.html|Titel=In vier Monaten fährt die Tram zum Stadion|Gekuckt=29.02.2024|Datum=29.02.2024|Wierk=luxemburger-wort-online|Sprooch=de}}</ref>.
* 10. Dezember 2024: Éischt Testfaarten op der Streck Kierchbierg-Fluchhafen<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2257997.html|Titel=Éischt Tester um Dënschdeg: Vu Mäerz 2025 u wäert ee kënne mam Tram bis op de Fluchhafe fueren|Gekuckt=10.12.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>.
* 17. Februar 2025: Ufank vun den Aarbechten op der Streck Rout Bréck-Europaschoul<ref>{{Citation|URL=https://luxtram.lu/fr/premier-prolongement-de-la-ligne-de-tramway-au-kirchberg/|Titel=PREMIER PROLONGEMENT DE LA LIGNE DE TRAMWAY AU KIRCHBERG|Auteur=[[LuxTram]]|Datum=2025-02-19}}</ref>.
* {{0}}2. Mäerz 2025: Verlängerung bis op de Fluchhafen<ref name="luxtram.lu">[https://www.luxtram.lu/fr/debut-des-tests-et-essais-du-tramway-3/ Début des tests et essays du tramway] luxtram.lu, 10.12.2024.</ref>.
* 30. Oktober 2025: D'Chamber stëmmt unanime fir de Bau vun engem zweeten Tramsschapp op der Cloche d'or.<ref>
Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref>
* 28. November 2025: D'Regierung stëmmt de Gesetzesprojet fir de Bau vun der Linn bis bei den CHL.<ref>{{Citation|Titel=Regierung genehmigt neue Tramverlängerung zum CHL|URL=https://www.lessentiel.lu/de/story/luxemburg-regierung-genehmigt-neue-tramverlaengerung-zum-chl-103459953|Wierk=L'essentiel|Datum=28.11.2025|Gekuckt=29.11.2025|Sprooch=de}}</ref>
=== Den ale Reseau ===
{{Haaptartikel|Fréiere Stater Tram}}
[[Fichier:TVL n°26.jpg|thumb|upright|Eng Motrice vum ''Alen Tram'', déi am [[Musée des tramways et de bus de la ville de Luxembourg|Tramsmusée]] ausgestallt ass.]]
An der Stad Lëtzebuerg gouf et vun [[1875]] un en [[Fréiere Stater Tram|éischten Tramsreseau]]<ref>[https://www.wort.lu/fr/luxembourg/ca-s-en-va-et-ca-revient-il-y-a-cinquante-ans-disparaissait-le-dernier-tram-53b57a13b9b3988708041586 Il y a cinquante ans disparaissait le dernier tram] op wort.lu de 4. Juli 2014 (gekuckt den 31. Juli 2017)</ref>. Am Ufank waren et Trammen déi vu Päerd gezu goufen (Päerdstram) a vun 1908 u gouf de Reseau elektrifizéiert. 1930 hat de Reseau 30 Kilometer. 1926 sinn déi éischt Bussen agesat ginn a lues a lues ass dunn den Tramsreseau zu Gonschte vun de Bussen ofgerappt ginn. De leschten Tram ass de 5. September 1964 gefuer.
=== Mëssgléckte Projet vun enger "Tram-Bunn"...===
[[Fichier:Saarbahn johanniskirche.jpg|thumb|D'''Saarbahn'' zu Saarbrécken; eng Maquette dervu war 1995 zu Lëtzebuerg ausgestallt ginn.]]
Zanter 1990 gouf et an der Stad Lëtzebuerg Bestriewungen, nees en Tram anzeféieren. Am Mäerz 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. gegrënnt ginn, mam Zil fir z'ënnersichen ob dëst méiglech an ubruecht wier. Am Dezember 1991 ass d'TRAM A.s.b.l. den Tramsreseau op [[Düsseldorf]] besiche gaangen<ref name=":0">[http://www.tram.lu/historique.html "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)]</ref>; an den zwee Joerzéngten duerno, stoungen nach aner Visitte vun Tramsreseauen uechter Europa um Programm. Zesumme mam [[Mouvement écologique]] a mam [[Oekofonds]] huet d'TRAM A.s.b.l. am Joer 1992 d'Etüd "E modernen Tram fir Lëtzebuerg" virgestallt<ref name=":0" />. Virun de Gemengewale gouf eng Table-ronde mat de politesche Parteien organiséiert<ref name=":0" />.
Am Joer 1994 sollt dunn - duerch eng Initiativ vum Transportministère zesumme mat der Stad Lëtzebuerg - mat der ''Luxtraffic'' Etüd erausfonnt ginn, wat fir e Verkéiersmëttel am beschte gëeegent wier fir den ëffentleche Verkéier am Land ze verbesseren. Als Konklusioun aus der Etüd ass de Projet BTB (Bus-Tram-Bunn) ervirgaangen<ref>[http://www.rail.lu/btbbulletin.html E modernen Tram fir Lëtzebuerg - eng Investitioun an d'Zukunft] op rail.lu (gekuckt den 3. August 2017)</ref>.
[[1995]] ass dunn de Projet BTB vun der Regierung un d'Rulle bruecht ginn, mat deem et haaptsächlech drëm goung fir eng sougenannt "Tram-Bunn" an d'Liewen ze ruffen. Eng Maquette vu sou enger Bunn wéi se zu [[Saarbrécken]] fiert (''Saarbahn'') gouf am September an der Stad ausgestallt<ref name=":0" />. Déi éischt Kriticke géint en Tram koumen am Joer 1998 op, absënns duerch d'Aktioun vum Automobile-Club am ''Auto-Moto-Magazine'' (¿¿¿)<ref>[http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1848056&search_terms=Automobile%20club%20tram#panel:pp%7Cissue:1848056%7Carticle:DTL164%7Cquery:Automobile%20club%20tram Vorsicht! Tram] am [[D'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]], de 5. Juni 1998, Säit 3 (gekuckt de 7. August 2017)</ref>. Doropshin hu sech eng Rëtsch Politiker{{wien?}} schwéier gedoe fir sech fir den Tram anzesetzen, wat mat sech bruecht huet, datt de Projet BTB schlussendlech gestuerwen ass<ref name=":0" />. De Budget fir de BTB gouf sengerzäit op 760 Milliounen Euro geschat<ref>[https://web.archive.org/web/20171206074635/http://mobile.news.paperjam.lu/news/ville-de-luxembourg-le-tram-leger-sur-de-bonnes-voies Ville de Luxembourg: le tram léger sur de bonnes voies] op Paperjam.lu de 24. Mäerz 2006 (gekuckt den 3. August 2017)</ref>.
Am Januar [[2002]] huet den Transportminister [[Henri Grethen]] en neie Projet „mobilitéit.lu“ presentéiert. Dëse Projet huet dat wesentlecht aus dem BTB iwwerholl, goung awer méi wäit, andeem och eng nei Verbindung vun der Stad bis op [[Esch-Uelzecht]] proposéiert gouf. Et goung awer net am Detail riets vum schwieregen Tracé duerch d'Stad<ref name=":0" />. E Joer méi spéit, de 14. Januar [[2003]], huet de Minister dunn den Uschloss vum Kierchbierg un den [[Eisebunn]]sreseau virgestallt<ref name=":1">[https://www.gouvernement.lu/798098/14grethen Raccordement ferroviaire de Kirchberg et de Findel] op gouvernement.lu den 13. Januar 2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zwou Verbindunge ware virgesinn:
* eng éischt sollt op der Héicht vun der [[Pont grande-duchesse Charlotte|Rouder Bréck]] vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Ëlwen]] aus iwwer e gekréngelten Tracé op de Kierchbierg an da weider iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue John F. Kennedy]] bis bei d'Luxexpo féieren. Dësen Deel sollt am Tram-Bunn-Modus gefuer ginn.
* eng zweet sollt vun der Streck [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|Lëtzebuerg-Waasserbëlleg]] aus duerch en Tunnel bis op de Findel an duerno iwwerierdesch weider bis op de Fluchhafe féieren. Dësen Deel vun der Streck hätt solle mat Tram-Bunnen a klasseschen Zich gefuer ginn.
Dëse Projet mat enger Längt vu 14 km, gouf op 389,68 Milliounen Euro geschat. Als Optioun war och nach eng Verlängerung bis op de Lampertsbierg virgesinn. De [[Projet de loi]] gouf de 14. Januar 2003 virgestallt<ref name=":1" /> an d'Gesetz den 18. Dezember 2003 vun der Chamber gestëmmt<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2003/12/18/n1/jo Loi du 18 décembre 2003 modifiant la loi du 10 mai 1995 relative à la gestion de l'infrastructure ferroviaire.] am Memorial A 195 vum 31/12/2003 (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. D'Aarbechte sollten an e puer Phase gemaach ginn. Den éischten Deel (Dummeldeng - Kierchbierg) hätt sollen Enn 2006 / uganks 2007 fäerdeg sinn an duerno hätt den zweeten Deel (Iergäertchen - Findel) ufänke kënnen. Dësen Deel wier dann 2012 / 2013 fäerdeg gewiescht.
[[2004]] gouf et du vun der A.s.b.l. ''RER Luxembourg'' eng nei Initiativ géint d'Konzept vun der Tram-Bunn<ref>{{Citation |URL=http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 |Titel=Memorial C 1093/2004, S. 52418 |Gekuckt=2017-08-20 |archivedate=2005-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050223102324/http://www.etat.lu/memorial/memorial/2004/C/Pdf/c109328A.pdf#Page=2 }}</ref>, déi dofir agetrueden ass den ëffentlechen Transport deelweis bis ronn 60 Meter ënnert dem Buedem duerch d'Stad ze féieren. Dëse Projet ass méi spéit och ënner dem Numm „City-Tunnel“ vun der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] opgegraff ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170927110801/https://adr.lu/der-city-tunnel-ist-die-losung/?print=2 Der City-Tunnel ist DIE Lösung] op adr.lu (gekuckt de 5. August 2017)</ref>. Zesumme confirméieren awer de Staat an d'Stad Lëtzebuerg am Joer 2005, datt si weiderhin hannert dem Projet Tram-Bunn stinn.
De Projet ass awer definitiv den 10. November [[2005]] gestuerwen, wéi d'[[Société nationale des chemins de fer luxembourgeois|CFL]] erklären, datt si net capabel sinn en Tram-Bunn-Reseau ze bedreiwen<ref name=":0" />.
===... zu Gonschte vun engem klasseschen Tram ===
[[Fichier:Hybrid-Bus Emile Weber Luxembourg 01.jpg|thumb|Den Tram ersetzt verschidde Buslinnen, dorënner déi vill benotzt [[AVL-Linn 16|Linn 16]].]]
D'Iddi fir en Tram ze baue fir domat d'Stad z'entlaaschten, ass am Juni 2005 opkomm an et gouf en Aarbechtsgrupp « Extension du réseau ferré dans la Ville de Luxembourg » gegrënnt. Den neie Projet gouf den 10. Mäerz [[2006]] am [[Regierung (Lëtzebuerg)#Regierungsrot|Regierungsrot]] an de 27. Mäerz am Stater [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] presentéiert<ref name="rtl.lu">[https://web.archive.org/web/20170803234039/http://5minutes.rtl.lu/laune/actu/1001037.html Dossier Luxtram: Ce que l'on sait, ce que l'on ne sait pas] op 5minutes.lu de 6. Februar 2017 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Regierung gradewéi d'Stad Lëtzebuerg stoungen allebéid hannert deem neie Projet an e gouf am Abrëll vun der Chamber validéiert<ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20170701190547/http://www.mt.public.lu/projets/chemins_fer/tram/constiGIE.pdf La constitution du GIE « LuxTram »] Dossier de presse op mt.public.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Domat konnt de Projet du konkreet ulafen<ref name="rtl.lu" />. Déi ursprénglech Iddi vun der Tram-Bunn gëtt deemno opginn zu Gonschte vun der Realiséierung vun engem klasseschen Tram, kombinéiert mat enger Verbesserung vum Schinnennetz<ref name=":0" /><ref name=":2" />.
Den Tracé vum Tram gouf [[2007]] definéiert. De Prinzip vun enger Verbindung vum Kierchbierg iwwer d'[[Avenue John-F.-Kennedy (Stad Lëtzebuerg)|Avenue Kennedy]] gouf bäibehalen, et gouf awer eng Verlängerung duerch d'[[Uewerstad]] bis op d'Gare virgeschloen. D'Oppositioun aus dem Camp vun de Aktivisten déi fir den Tunnel agetruede sinn, war hefteg. Si sinn esou wäit gaange fir den Tram als eng „folkloristesch Variante vum Bus“<ref>« Le tram n'est rien d'autre qu'une variante folklorique du bus! » "Historique" op der Websäit vun der TRAM A.s.b.l. (gekuckt den 3. August 2017)</ref> ze qualifizéieren a fir d'Kritiker vum Tunnelprojet ze diskreditéieren. D'Regierung war gezwongen ze reagéieren an huet widderholl, datt si géint de „Bus-Bunn-Projet“ wier.
Den 21. Juni 2007 gouf de ''GIE LuxTram'' gegrënnt, dee Pläng ausschaffe sollt, fir en Tram duerch d'Stad fueren ze loossen. De GIE besteet zu gläichen Deeler aus Vertrieder vum Staat an der Stad Lëtzebuerg. Den „Avant-projet sommaire“ gesouch eng Tramslinn vir, déi vun der [[Gare Houwald]] iwwer d'[[Gare Zéisseng]] - d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare Centrale]] an d'Uewerstad op de Kierchbierg bis bei d'Luxexpo féiere sollt. Se sollt kombinéiert gi mat enger Eisebunnsverbindung vun der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Waasserbëlleg Grenz|CFL-Linn 3]] iwwer de Fluchhafe Findel mat enger Endstatioun bei der Luxexpo<ref name=":2" />.
Am Mee 2008 gouf eng Maquette vun engem Tram (vun der Linn 1 vum Tram vun Nice) an der Stad ausgestallt fir der Bevëlkerung esou de Projet vum Tram virzestellen<ref name="rail.lu">[http://www.rail.lu/projettramlux.html Projet de tramways de la Ville de Luxembourg], op rail.lu (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Den Tracé tëscht der Stater Gare an der Uewerstad gouf 2008 festgehalen, nodeems et dräi Variante goufen: eng iwwer d'Nei Avenue (déi och duerno zeréckbehale gouf), eng aner iwwer d'Al Avenue an eng drëtt iwwer déi zwou Avenuen, awer allkéiers nëmmen an enger Richtung<ref>[https://web.archive.org/web/20160311115215/http://www.gtf.be/gtf_luxtram.html Luxtram: le futur tram de Luxembourg], op gtf.be, Websäit vum Groupement belge pour la promotion et l'exploitation Touristique du transport ferroviaire (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
Wéi am Joer [[2010]] Lëtzebuerg d'[[Finanzkris 2007/2008|Finanzkris]] ze spiere krut, war d'Regierung verflicht, eng Rëtsch Spuermoossnamen z'ergräifen a verschidde Projeten hu missen op Äis geluecht ginn. Dorënner och de Projet vum Tram. De Premier [[Jean-Claude Juncker]] huet a senger [[Ried zur Lag vun der Natioun]] de 4. Mee 2010 ugekënnegt, datt den Tram net virun [[2014]] kéint realiséiert ginn<ref name=":0" /><ref>[https://web.archive.org/web/20170726000727/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/23909419 Patrick Théry, On a beau dire, le tram est bel et bien sur les rails] op lessentiel.lu de 26. September 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Ursprénglech war virgesinn, datt d'Aarbechten uganks [[2011]] sollten ufänken, soudatt d'Linn 2014 hätt kënnen opgoen<ref>[http://Le+tram+va+redessiner+les+artères+de+Luxembourg Le tram va redessiner les artères de Luxembourg] op lessentiel.lu de 15. September 2009 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am August goufen am Zentrum vun der Stad [[Geotechnik|geotechnesche]] Buerunge fir de Bau vum Tracé gemaach, fir déi genee Positioun vun de Statioune kënne festzeleeën<ref>[https://web.archive.org/web/20170726000739/http://www.lessentiel.lu/fr/rechercher/story/12845897 Des forages sur le futur tracé du tram] op lessentiel.lu den 23. August 2010 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
=== Oppositioun an alternativ Projeten ===
Am Mäerz 2012 hu verschidde Volleksvertrieder vum ADR a besonnesch den Deputéierte [[Jacques-Yves Henckes]] - déi vu vir era géint den Tram an éischter fir de „City-Tunnel“ agetruede sinn - verlaangt, datt e Referendum sollt organiséiert ginn, mat deem d'Bevëlkerung sech fir déi eng oder aner Iddi kéint ausschwätzen<ref>[https://web.archive.org/web/20170729214404/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/referendum-sur-le-tram-il-faudra-attendre-l-avis-du-gouvernement-4f60efa3e4b02f5ce8fac82f Référendum sur le tram: il faudra attendre l'avis du gouvernement] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref><ref>[http://L'ADR+veut+un+référendum+sur+le+tram L'ADR veut un référendum sur le tram] op wort.lu de 14. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Déi aner [[Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg|Parteien]] hunn de Virschlag vum ADR kritiséiert, mat der Begrënnung, datt en nationale Referendum iwwer e lokale Sujet géint d'Gesetz verstousse géif. D'Iddi vum Referendum ass am Mee vun der Regierung verworf ginn, well de „City-Tunnel“ nëmme schwéier realiséierbar wier, souwuel a Bezuch op d'Käschten, wéi och op déi technesche Machbarkeet<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173151/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/city-tunnel-vs-tram-il-n-y-aura-pas-de-referendum-4fbfa410e4b0c4249c53fdf2 City-tunnel vs tram: il n'y aura pas de référendum] op wort.lu de 25. Mäerz 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
Am Juni huet den deemolege Minister fir nohalteg Entwécklung, [[Claude Wiseler]], confirméiert, datt den Tram en Deel vun der Regierung hirem Plang fir eng nohalteg Mobilitéit wier an datt de Schantje fir den Tram ze bauen 2014 ufänke géif. Déi geschate Käschte fir déi éischt Phas géife bei 320 Milliounen Euro leien. Et gouf awer och nach preziséiert, datt de Schantje fir déi éischt Phas eréischt kéint ufänken nodeems eng Ëmwelt-Impaktstudie gemaach gi wier<ref>[https://web.archive.org/web/20170729174440/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/320-millions-d-euros-pour-la-premiere-phase-du-tram-4fcf928be4b0c77473ce9847 320 millions d'euros pour la première phase du tram] op wort.lu de 15. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. D'Géigner vum Projet hunn en ze deier an net néideg fonnt<ref>[https://web.archive.org/web/20170729213524/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/parfois-juge-trop-cher-ou-inutile-le-tram-circulera-a-luxembourg-en-2017-4fda0c73e4b0c152a04dd5db Parfois jugé trop cher ou inutile, le tram circulera à Luxembourg en 2017] op wort.lu de 27. Juni 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. De Projet géif et erlaben déi 270 Bussen déi pro Stonn iwwer d'Nei Avenue fueren do erauszehalen. Haaptsächlech déi regional Buslinne solle ronderëm der Stad op Statiounen nieft der Tramslinn gekappt gi wou een dann ëmklamme kann<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/19959250 Un réseau de bus adapté à la future ligne de tram] op lessentiel.lu de 24 Abrëll 2012 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>. Am September [[2013]] huet de Regierungsrot gréng Luucht gi fir datt de Staat sech finanziell um Bau vun der Tramslinn bedeelege kann<ref>[https://web.archive.org/web/20170729173312/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/feu-vert-pour-le-tram-qui-reliera-la-gare-centrale-a-luxexpo-52468871e4b0970ab1696d8b Feu vert pour le tram qui reliera la gare centrale à Luxexpo] op wort.lu den 28. September 2013 (gekuckt de 6. August 2017)</ref>.
De Projet stoung am Januar [[2014]] erëm am Vierdergrond. De [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] war nämlech der Opfaassung - entgéint der Meenung vun der Regierung zwee Joer virdrun - datt den Tram tëscht dem Kierchbierg an der Gare d'Problematik déi duerch de staarke Voyageursverkéier entsteet, net léise kann<ref name="wort.lu1">[https://web.archive.org/web/20170729070527/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-tram-n-est-pas-une-solution-selon-le-conseil-d-etat-52df89bee4b0e9996823d358 Le tram n'est pas une solution, selon le Conseil d'Etat] op www.wort.lu den 22. Januar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>. Fir effikass ze sinn, misst den Tram capabel si fir och op der Schinneninfrastruktur vum Zuch ze fueren. De [[François Bausch]] - Nofollger vum Claude Wiseler - huet dem Conseil d'état erkläert, datt dëse Projet eleng d'Verkéiersproblemer net léise kéint, ma datt een en als Deel vun engem ganze Pak vu Léisunge betruechte misst, deen d'Regierung am Kader vun engem nohaltege Mobilitéitsplang (MoDu) virgesäit<ref name="wort.lu3">[https://web.archive.org/web/20180916164002/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-conseil-d-etat-pinaille-le-ministre-lui-repond-52ea164fe4b00e3c1fceffbb Tram à Luxembourg: le Conseil d'Etat pinaille, le Ministre lui répond] den 30. Januar 2014 op wort.lu (gekuckt den 10. August 2017</ref>. Den ADR huet nach eng Kéier e Referendum gefuerdert<ref name="wort.lu2">[https://web.archive.org/web/20170729070510/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/l-adr-veut-un-referendum-sur-le-tram-530c8986e4b0577c214a14e4 L'ADR veut un référendum sur le tram], op www.wort.lu de 25. Februar 2014 (gekuckt den 10. August 2017)</ref>.
Am Mäerz 2014 gouf d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] fir de Verkéier zou gemaach well se - fir datt den Tram driwwer fuere kann - komplett restauréiert a méi breet gemaach muss ginn. De Schantjen huet dräi Joer gedauert. Wärend där Zäit gouf niewendrun eng provisoresch Bréck gebaut déi - wéinst hirer Faarf - am Volleksnumm d'„Blo Bréck“ genannt gouf<ref>[https://web.archive.org/web/20170812060808/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/le-pont-adolphe-au-chomage-technique-a-partir-du-premier-week-end-de-mars-52f9f69ae4b07ca9197daa44 Le pont Adolphe au chômage technique à partir du premier week-end de mars] op wort.lu den 11. Februar 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Nei Bréck ass am Mäerz [[2017]] erëm opgaangen<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1016793.html Prett fir weider 100 Joer: Reouverture de 25. Mäerz] op rtl.lu am Mäerz 2017 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>.
Am Abrëll 2014 haten de François Bausch an d'Stater Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] informéiert, datt den Tram um Tracé duerch d'Stad ouni Catenaire fuere géif. Dëst war drop zeréckzeféieren, well d'Géigner vum Tram sech ëmmer drop behaapt hunn, datt d'Catenairen d'Vue vun der Stad verschampeléiere géifen. Den Ufank vun den Aarbechte gouf fir 2015 ugekënnegt<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061746/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/luxembourg-le-tram-enleve-le-haut-5360f5b4e4b0c1eb30fa4f9a Luxembourg: le tram enlève le haut] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Si hunn och matgedeelt, datt d'Linn am Endausbau bis op den [[Houwald]] an op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe Findel]] verlängert géif ginn. Dës zwou Verlängerunge géifen deemno zousätzlech zum urspréngleche Projet (Kierchbierg-Gare) gebaut ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170812061508/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-a-luxembourg-le-trace-initial-doit-etre-prolonge-53609b3de4b01cc492c69c78 Tram à Luxembourg: le tracé initial doit être prolongé] op wort.lu den 30. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Ukënnegung huet d'Buergermeeschtere vun [[Gemeng Hesper|Hesper]], [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] a [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] op de Plang bruecht, déi gemengt hunn, se wiere vum Nohaltegkeetsminister beduckst ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170729070447/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/tram-trois-bourgmestres-ont-l-impression-d-avoir-ete-dupes-533ec8f6e4b012fe7ff65e65 Tram: trois bourgmestres ont l'impression d'avoir été dupés] op wort.lu de 4. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De Projet fir eng Verbindung vun der Eisebunnslinn vun Dummeldeng op de Kierchbierg ze baue schéngt definitiv net méi aktuell ze sinn.
Tëscht November an Dezember 2013 hat LuxTram eng Meenungsëmfro organiséiert an där hir Resultater goufen am Mee 2014 virgestallt. Dobäi koum eraus, datt nëmmen 23 % vun de Befrote géint de Projet waren, 7 % waren nach onentschloss<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/26132254 Sept personnes sur dix se disent favorables au tram] op lessentiel.lu de 15. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dës Resultater hu gewëssermoossen iwwerrascht, well grad an där Zäit eng ëffentlech [[Petitioun]] um Internet am Gaang war, déi e Referendum géint den Tram gefuerdert huet. Well d'Petitioun déi néideg 4500 Ënnerschrëften zesumme kritt hat, huet de Sujet missen an der Chamber diskutéiert ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20170722141420/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/19835995 Le référendum sur le tram obtient 4 500 signatures] op lessentiel.lu den 2. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. No der Debatt tëscht den Deputéierten an de Petitionären ass de Referendum majoritär vun den Deputéierte refuséiert ginn, aus Angscht datt d'Organiséiere vun engem Referendum de Projet nach weider verspéide géif. Den Deputéierte [[Claude Adam]] huet dobäi bemierkt, datt bei de Parlamentswalen 2013 90 % vun de Wieler fir eng Partei gestëmmt haten, déi fir den Tram war<ref>Laurence Bervard, [http://www.lessentiel.lu/fr/news/dossier/tram/story/30429994 Les députés rejettent l'idée d'un référendum] op lessentiel.lu de 27. Mee 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. De 4. Juni 2014 huet d'Chamber mat 56 vu 60 Stëmmen de Gesetzprojet 6626 gestëmmt, mat deem 230 Milliounen Euro bewëllegt goufen, fir en Tram vun der Luxexpo op d'[[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] ze bauen<ref name=":3">[http://www.chd.lu/wps/portal/public/Accueil/TravailALaChambre/Recherche/RoleDesAffaires?action=doDocpaDetails&backto=/wps/portal/public/Accueil/Actualite&id=6626] „Projet de loi portant sur la construction d'une ligne de tramway à Luxembourg entre la Gare Centrale et le Circuit de la Foire Internationale au Kirchberg“ op chd.lu, der Websäit vun der Chambre des députés (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. Dobäi kommen eng 124 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg, soudatt d'Gesamtkäschten (inklusiv den Ënnerhalt fir 4 Joer) bei 354 Milliounen Euro leie géifen.
En alternative Projet fir de Bau vun enger [[Seelbunn]] déi tëscht der Stater Gare an dem Kierchbierg fuere kéint, an deen och vun der [[Chambre des métiers|Handwierkerkummer]] ënnerstëtzt gouf, ass awer vum Minister François Bausch ofgeleent ginn, well hien en als onrealistesch ugesinn huet<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/24914255 La Chambre des métiers défend le téléphérique] op lessentiel.lu den 2. Abrëll 2014 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>. D'Gesetz iwwer de Bau vun der Tramslinn tëscht der Stater Gare an der Luxexpo um Kierchbierg ass de 24. Juli 2014 ënnerschriwwen<ref name=":3" /> an de 6. August publizéiert ginn<ref name=":6" />.
Den 21. Oktober 2014 hunn de Minister fir Nohalteg Entwécklung an Infrastrukturen, [[François Bausch]], fir de Lëtzebuerger Staat, souwéi d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] an déi Éischt Schäffin [[Sam Tanson]] fir d'Stad Lëtzebuerg den Akt ënnerschriwwen, fir aus dem ''Groupement d'intérêt économique'' (GIE) eng [[Société anonyme|Aktiegesellschaft]] ze maachen<ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":14">Maurice Fick, [https://web.archive.org/web/20170803004809/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/la-societe-d-exploitation-du-tram-est-creee-premier-troncon-du-tram-mis-en-service-au-second-semestre-2017-54468bfeb9b398870807d12a "Premier tronçon du Tram mis en service au second semestre 2017"] op wort.lu den 21. Oktober 2014 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
{{Méi Info 1|LuxTram}}
De Choix fir aus dem GIE eng privat a keng ëffentlech Gesellschaft ze maachen ass - den Autoritéiten no - drop zeréckzeféieren datt et mat enger ëffentlecher Gesellschaft méi deier a méi komplizéiert gi wier, absënns wat d'Prozedure vun den ëffentlechen Aarbechten ugaange wier. Dës Entscheedung gouf besonnesch vum [[Fédération nationale des cheminots, travailleurs du transport, fonctionnaires et employés luxembourgeois|Landesverband]], der gréisster Gewerkschaft vun den Eisebunner bedauert<ref>[http://www.lequotidien.lu/politique-et-societe/tram-le-landesverband-prepare-son-implantation-aupres-des-futurs-conducteurs/ Tram: le syndicat des cheminots prépare déjà son implantation auprès des futurs conducteurs] op lequotidien.lu den 9. Juli 2015 (gekuckt den 12. August 2017)</ref>.
== D'Linn T1: Déi éischt Linn vum ''Neien Tram'' ==
{{Haaptartikel|Luxtram-Linn T1}}
[[Fichier:Luxembourg T1 map-lb.svg|thumb|Streck vun der T1]]
Déi éischt Linn, déi gebaut gouf, [[Luxtram-Linn T1|T1 genannt]], fiert zanter dem 2. Mäerz 2025 vum [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafe]] bis bei de [[Stadion vu Lëtzebuerg|Stadion]] op der [[Cloche d'or]].
De Bau vun der Streck huet den 18. September 2015 ugefaangen. Dat éischt Stéck vun der Streck, vun der Luxexpo bis bei d'[[Pont grande-duchesse Charlotte|Rout Bréck]], ass den [[10. Dezember]] [[2017]] opgaangen. Duerno goufen et Verlängerunge bis op d'[[Place de l'Étoile (Stad Lëtzebuerg)|Stäreplaz]] ([[27. Juli]] [[2018]]), op d'[[Gare Lëtzebuerg|Gare]] ([[13. Dezember]] [[2020]]), bis op Bouneweg ([[11. September]] [[2022]]), bis op d'[[Cloche d'or]] ([[7. Juli]] [[2024]]) an, no Osten hin, bis op de Findel ([[2. Mäerz]] [[2025]]).
== Ausbaupläng ==
Den 22. Abrëll 2022 huet den Transportminister [[François Bausch]] den neien [[Nationale Mobilitéitsplang 2035]] virgestallt. Seng Nofollgerin [[Yuriko Backes]] sot am Mäerz 2024 an engem Interview, si wéilt, wat den Tramsreseau betrëfft, d'Ziler vun deem Plang och ënnert der [[Regierung Frieden-Bettel]] anhalen.<ref>Frank Weyrich: [https://www.wort.lu/luxemburg/yuriko-backes-will-bau-der-tram-nach-esch-beschleunigen/8955067.html "Yuriko Backes will Bau der Tram nach Esch beschleunigen."] wort.lu, 6.3.2024.</ref>
Fir den Tram gesäit den Nationale Mobilitéitsplang 2035, nieft der Linn T1 Fluchhafe Findel<ref>d'Linn T1 hält um Kierchbierg op wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert</ref> - Stadion, déi et scho gëtt, nach follgend nei Linne vir<ref>Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: [https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html "PNM 2035 - Plan national de mobilité"], S. 53 – 56, 22/04/2022.</ref>:
=== Geplangten Ausbau bis 2035 ===
[[Fichier:Luxembourg, Tram 2035 - réseau projeté.png|thumb|300px|Geplangte Reseau vum Stater Tram fir d'Joer 2035]]
==== Giel Linn: Luxexpo - Pôle d'échange West ====
Déi giel Linn<ref name=":26">Aarbechtstitel, no der Faarf déi um Plang gebraucht gëtt, cf.: Ministère de la Mobilité et des Travaux publics: "[https://web.archive.org/web/20240330000253/https://transports.public.lu/fr/publications/strategie/pnm-2035-brochure/pnm-2035-brochure-fr.html PNM 2035 - Plan national de mobilité]", S. 54 + 56, 22/04/2022</ref> fiert um Trajet Luxexpo - Pôle d'échange (PE) West, via Boulevard K. Adenauer, Gare, Hollerech a P+R Bouillon. Vun der geplangter Linn gouf den 10. Mäerz 2023 de Bau vun den zwéin éischten Deeler virgestallt, déi vum Regierungsrot gestëmmt gi waren<ref>Sabrina Backes: [https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2039508.html "Vun der Gare op Hollerech, vun der rouder Bréck an de Quartier "Laangfur".] rtl.lu, 10.03.2022.</ref>. D'Finanzéierungsgesetz fir béid Streckendeeler gouf den 23. Mee 2023 an der Chamber deposéiert<ref name=":27">{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/dossier/8224|Titel=Projet de loi portant sur la construction des extensions de la ligne de tramway à Luxembourg entre les stations Rout Bréck- Pafendall et Laangfur au Kirchberg et entre les stations Gare Centrale et Hollerich|Gekuckt=27.11.2023|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref> an den 1. Februar 2024 gestëmmt<ref name=licht/>.
* Rout Bréck - ''Laangfur''
Déi nei Streck Rout Bréck - Kierchbierg / ''Laangfur'' (en Deel vun der gieler Linn am Osten<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension K2A » bezeechent</ref>) béit ëstlech vun der Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck-Pafendall]]'' op de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] of, leeft iwwer dee Boulevard virun an dréint dann no der [[Europäesch Schoul|Europaschoul]] a Richtung Norde bis an de Flouer ''Laangfur.'' D'Aarbechten um Kierchbierg solle vun 2025 bis 2027 goen, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028. D'Streck mat 2,3 km a mat dräi Halten ass mat 106 Milliounen Euro budgetiséiert<ref name=":28">{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2023/03-mars/10-extension-luxtram.html|Titel=Extension de la ligne de tramway au Kirchberg et vers Hollerich: Présentation du projet de financement|Gekuckt=28.11.2023|Datum=03.10.2023|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
D'Aarbechte fir d'Verlängerung ''Laangfur'' - ''Kuebebierg'' - Luxexpo si fir 2031 - 2033 geplangt<ref name=":27" />.
* Gare - Nei Hollerech
Den éischten Tronçon um westlechen Deel vun der gieler Linn<ref>am Finanzéierungsgesetz als « extension HOA » bezeechent</ref> leeft no der [[Place de la Gare (Stad Lëtzebuerg)|Garer Plaz]], virun der Ramp vun der Buchler-Bréck, a südwestlecher Richtung duerch de geplangten neie Quartier Nei Hollerich bis op d'Héicht vun der aktueller Kräizung ''Route d'Esch / Rue de l'Aciérie''. Den Tracé huet 1,1 Kilometer an et komme fir den Ufank zwéin Arrêten dohin. Fir de Bau vun dëser Streck sinn 29 Milliounen Euro virgesinn<ref name=":28" />.
D'Aarbechten si fir 2026 bis 2028 geplangt, mat enger Ouverture vun der Linn fir Enn 2027 / Ufank 2028<ref name=":27" />.
Tëscht 2030 an 2031 ginn d'Aarbechte fir d'Streck no Weste virun an de Quartier [[Porte de Hollerich]], dee vu Mëtt vun den 2020er Joren u soll bebaut ginn, a wou um neie ''Boulevard de Hollerich'' zwou Halte virgesi sinn.
Am grousse Ganze wäert de Projet ëm déi 135 Milliounen Euro ouni TVA kaschten, vun deenen de Staat der 90 an d'Stad Lëtzebuerg 45 Milliounen iwwerhëlt<ref name=":28" /><ref>David Thinnes: [https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/so-sieht-das-zukunftige-hollericher-okoviertel-aus/4878910.html "'Portes de Hollerich': So sieht das zukünftige Hollericher Ökoviertel aus."] wort.lu [w+], 26.11.2023.</ref>.
{{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West}}
==== Hellblo Linn: Luxexpo - Pôle d'échange (PE) Bouillon ====
Déi hellblo Linn<ref name=":26" /> ass vun der Luxexpo iwwer déi aktuell Streck via d'Avenue John F. Kennedy an d'Rout Bréck bis op de [[Rond-point Robert-Schuman|Rond-point Schuman]] geplangt an da via Neipuertsgaass, Arsenalstrooss, Stäreplaz, CHL, dann iwwer nei Boulevarden am Weste vun der Stad (''Boulevard de Merl, Boulevard de Cessange'') bis op de Pôle d'échange (PE) Bouillon.
{{Méi Info 1|Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange Bouillon}}
==== Mof Linn: Fluchhafen - Bieles ====
Déi mof Linn<ref name=":26" /> (deels och nach ''séieren Tram'' genannt) fiert vum Fluchhafe bis bei d'Stadhaus zu Bieles, via Luxexpo, Boulevard K. Adenauer, Hamilius, Gare, [[Nei Hollerech]], Escher Strooss, Stadion, Leideleng, Féiz, Esch-Schëffleng, Esch-Rämerech a Belval. Op enger Deelstreck – tëscht Leideleng a Féiz – kann d'Linn mat héijer Vitess (bis 100 km/h) bedriwwe ginn.
Wann de séieren Tram vun Esch iwwer de Kierchbierg bis op de Fluchhafe fiert, hält d'Linn T1 bei der Luxexpo op. D'Käschte fir d'Linn an den Express-Vëloswee nieft der Streck, déi vun der Cloche d'or bis op Bieles fuere soll, gëtt op iwwer 3 Milliarden Euro geschat.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/2113772.html|Titel=Bis 2035: De séieren Tram zu Lëtzebuerg gëtt Realitéit|Gekuckt=06.10.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
{{Méi Info 1|Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles}}
=== Eventuellen Ausbau no 2035 ===
Bei déi genannt Pläng kéinten no 2035 nach weider Linnen oder Verlängerungen derbäikommen:
* hellblo Linn: Verlängerung vum Pôle d'échange (PE) Bouillon iwwer en neie Boulevard am Weste vun der Stad bis op d'Cloche d'or
* mof Linn: nei, direkt Streck tëscht der Stäreplaz an der Cloche d'or iwwert d'Escher Strooss amplaz iwwer d'Nei Avenue an d'Gare
* donkelblo Linn<ref name=":26" />: Gare - Mamer, via Nei Avenue, Hamilius, Stäreplaz an d'Areler Strooss (aus Capacitéitsgrënn eréischt méiglech wann déi mof Linn net méi duerch d'Nei Avenue fiert)
=== Fréier Pläng ===
An de Jore virdru gouf et schonn déi eng oder aner Propos fir en Ausbau: Am Joer 2016 waren ufanks dräi Extensiounen a Betruecht gezu ginn: eng éischt op [[Leideleng]], eng zweet op [[Bartreng]] an eng drëtt bei de ''Mediapark'' um [[Kierchbierg]], an der Géigend vum Wunnquartier [[Domaine du Kiem]]. D'Linn kéint gespléckt ginn, soudatt eng Faart iwwer déi aner vun der Luxexpo aus bei de ''Mediapark'' fuere géif an déi aner op de [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen]]<ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg/tram-trois-extensions-sont-deja-envisagees/ Tram: trois extensions sont déjà envisagées] op lequotidien.lu de 27. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170922210512/https://www.wort.lu/de/politik/aus-dem-parlament-vierte-tram-erweiterung-geplant-58d40697a5e74263e13ac707 Vierte Tram-Erweiterung geplant] op wort.lu den 23. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Am Juni 2017 gouf d'Prioritéit dunn awer vum Nohaltegkeetsminister éischter op eng zweet Linn geluecht, déi op enger Längt vu 16 km iwwer [[Mamer]] bis op de [[Wandhaff (Käerch)|Wandhaff]] fuere kéint<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/12038097 Le tram ira à Mamer après 2021] op lessentiel.lu den 20. Juni 2017 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>.
En iwwerschaffte Projet gouf Enn 2020 virgestallt: Ewell soll eng nei Linn vun der Gare iwwer Hollerech (duerch de Quartier ''[[Nei Hollerech]]''), bis bei de [[P+R Bouillon]] goen; eng weider vun der Cloche d'Or no Norden iwwer [[Zéisseng]] a [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] bis op d'[[Route d'Arlon (Stad Lëtzebuerg)|Areler Strooss]], wou s'op déi nei Linn trëfft, déi vun der Stäreplaz laanscht den [[Centre hospitalier de Luxembourg|CHL]] weider no Weste goe soll; an och d'Pläng fir eng 2. Linn um Kierchbierg, iwwer de [[Boulevard Konrad-Adenauer]] a laanscht den neie Quartier ''Laangfur'' bis bei den Tramsschapp goufe reaktivéiert.<ref>Christophe Lemaire: [https://paperjam.lu/article/cartes-projets-extensions-tram "Les projets d'extension du tram de Luxembourg."] paperjam.lu, 13.12.2020 • Édité le 14.12.2020.</ref>
D'2020er Projete goufen da gréisstendeels an där Form am Mobilitéitsplang 2035 iwwerholl.
== Ekipement vun de Statiounen ==
All d'Statioune si mat Informatiounssaile fir d'Passagéier ekipéiert, wou ee gesäit wéini den nächsten Tram kënnt oder wa Stéierungen op der Linn sinn. D'Statioune sinn all accessibel fir Leit mat ageschränkter Mobilitéit, och fir Leit am [[Rollstull]]. Se hu meeschtens säitlech [[Quai (Eisebunn)|Quaie]] mat enger Längt vu 45 Meter déi vis-a-vis ee vun deem aneren ugeluecht sinn.
D'Tramshaisercher op de Statioune goufe vun der franséischer Gesellschaft ''MobilConcepts'', am Kader vun engem Kontrakt vun 2 Milliounen Euro installéiert<ref name=":11">[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2017/03/07/110826/quel-mobilier-urbain-pour-tram-luxembourg.php "Quel mobilier urbain pour le tram du Luxembourg ?"] constructioncayola.com, 7. Mäerz 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>. Se goufe vum Designer Marc Aurel entworf a si stolgro fir sech gutt an d'stättescht Ëmfeld z'integréieren<ref name=":11" />. Just op der Statioun ''Place de Metz'' sti keng Tramshaisercher. Den Entretien an d'Gestioun vun de [[Publicitéit|Reklamme]] gëtt fir 10 Joer vun ''IP Luxembourg Broadcasting Center Europe'', enger Filial vum [[RTL Group|RTL Grupp]] assuréiert<ref name=":11" />.
Uganks war am Februar [[2009]] en internationalen [[Architektur|Architekteconcours]] organiséiert gi wou et drëm goung fir e personaliséierte Mobilier (Haisercher, Vëlosstänner, Dreckskëschten, asw.) ze definéieren. De Concours war deemools vum [[London]]er Büro ''Lifschutz Davidson Sandilands Island Studios'' gewonne ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20171210015800/http://paperjam.lu/communique/concours-darchitecte-de-la-ligne-de-tram-deux-projets-egalite Concours d'architecte de la ligne de tram: deux projets à égalité] op paperjam.lu de 6. Februar 2009</ref>. Schlussendlech gouf awer decidéiert kee personaliséierte Mobilier ze huelen, ma dees vun der Staang, absënns fir mam existente Mobilier an der Stad ze harmoniséieren<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20171006234649/http://paperjam.lu/news/nous-avons-quitte-la-logique-du-sur-mesure «Nous avons quitté la logique du sur-mesure»] op paperjam.lu den 28. Juli 2016 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>.
Vereenzelt ginn et och zousätzlech Installatiounen:
* Bei der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt ''Luxexpo'']] gouf e 60 Meter laangen a 95 Tonne schwéieren Daach aus Glas gebaut, dee queesch driwwer geet, an dee vum Peter Latz an der Julie Conrad entworf gouf<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/Un-auvent-de-60m-pour-le-tram-au-Kirchberg-17388208 "Un auvent de 60 m pour le tram au Kirchberg."] lessentiel.lu, 11. oct. 2017</ref>.
* Bei der [[Theater (Tramshalt)|Halt ''Theater'']] gouf eng Installatioun vum [[Michel Leonardi]] opgeriicht, déi aus enger Zort Maste mat uewendrop faarwegen, duerchsiichtegen Diecher, déi um Buedem faarweg Flecke maachen, wann d'Sonn duerch schéint (änlech wéi déi vun him bei der Kräizung beim [[Pont d'Avroy]] zu [[Léck]]).
<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, station Rout Bréck-Pafendall (1).jpg|D'Halt ''[[Rout Bréck - Pafendall (Tramshalt)|Rout Bréck - Pafendall]]'' huet en zentrale Quai
Luxembourg, tram 2018-07 station Theater (01).jpg|D'Halt ''[[Theater (Tramshalt)|Theater]]'' huet Quaie laanscht d'Säit
Luxembourg, inauguration tram phase 2 (107).jpg|Leit virum Michel Leonardi senger Installatioun, bei der Halt ''Theater''.
</gallery>
Am Februar 2017 goufen déi offiziell Nimm vun 11 Statioune bekannt gemaach: vun den 8 déi vun 2017 un ugefuer ginn a vun deenen dräi bis op d'Stäreplaz. D'Nimm bezéie sech op Plazen déi ugefuer ginn a sinn deels op [[Franséisch]], [[Lëtzebuergesch]] oder an deenen zwou Sproochen<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/29027257 Les noms des stations de tram sont connus] op lessentiel.lu den 20. Februar 2017 (gekuckt de 15. August 2017)</ref>.
== Rullmaterial ==
[[Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (3).jpg|thumb|Viischt Vue vun enger Ramm.]]
D'Linn T1 gëtt mat 33 ''[[CAF Urbos|Urbos 3]]''-Ramme vun der Firma [[CAF]] (Construcciones y auxiliar de ferrocarriles) exploitéiert, déi hire Sëtz zu Beasain am [[Autonom Gemeinschaft Baskeland|Spuenesche Baskeland]] huet<ref>[https://web.archive.org/web/20171126210229/http://www.caf.net/fr/compania/instalaciones.php Ateliers et bureaux] op caf.net (gekuckt de 17. August 2017)</ref> exploitéiert.
Déi éischt Ramm (2 Kabinnen a 7 Modullen) gouf den 8. Februar 2017 an der Nuecht geliwwert<ref name=":18" /><ref>[http://Den Tram ass do! 1. Rame ass zu Lëtzebuerg ukomm Den Tram ass do! 1. Rame ass zu Lëtzebuerg ukomm] op rtl.lu den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Fir den éischten Deel vun der Streck waren néng Rammen néideg<ref name=":14" />. De Rescht vun der Serie koum progressiv mam Ausbau no.
Déi éischt néng Ramme goufen zu [[Zaragoza]] gebaut, déi dono an der CAF-Fabrick zu [[Bagnères-de-Bigorre]], a Frankräich.<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/les-rames-du-tram-en-balade-sur-l-autoroute-a6-30769477 "Les rames du tram en balade sur l'autoroute A6."] lessentiel.lu, 04-12-2019.</ref><ref name=":18">Keith Barrow, [http://www.railjournal.com/index.php/light-rail/caf-delivers-first-luxembourg-tram.html?channel=526 CAF delivers first Luxembourg tram] op railjournal.com den 10. Februar 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref>[http://www.bus-an-zuch.de/Luxtram.htm Fuhrpark Luxtram] op bus-an-zuch.de (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
D'Rammen hunn eng Längt vu 45 Meter (a kënne - wann néideg - 10 Meter méi laang gemaach ginn<ref name=":7">{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html|Titel=A quoi ressemble le centre de maintenance du tram?|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr|archivedate=2023-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211214626/https://www.virgule.lu/luxembourg/a-quoi-ressemble-le-centre-de-maintenance-du-tram/233709.html}}</ref>) an enger Breet vun 2,65 Meter. Pro Ramm kënne 450 Leit transportéiert ginn.
Eng technesch Eegenaart ass, datt d'Zich sou ekipéiert sinn, datt se deen Deel vun der Streck, deen duerch de Stadzentrum féiert (3,6 km), ouni [[Catenaire]] fuere kënnen. Dobäi gi se mat Stroum aus [[Superkondensator]]e vum Typ ''Rapid Charge Accumulator'' ugedriwwen, déi déi spuenesch Firma schonn an den Tramsreseauen zu [[Saragossa]] an zu [[Sevilla]] am Gebrauch huet. Den Tram gëtt dann iwwer e System opgelueden deen an der Plattform vun der Statioun agebaut ass<ref name=":16">Marc Fressoz, [https://web.archive.org/web/20170721195220/http://www.mobilicites.com/011-3768-Luxembourg-opte-pour-le-tram-sans-catenaire-de-CAF.html Luxembourg fait le choix du tram de CAF à alimentation mixte] op mobilicites.com den 19. Mee 2015 (gekuckt de 14. August 2017)</ref><ref>Michel Chlastacz, [https://web.archive.org/web/20180920122518/http://www.busetcar.com/luxembourg-le-luxtram-sera-a-la-fois-espagnol-et-sans-fil/ Luxembourg: le "Luxtram" sera à la fois espagnol et sans fil !] op busetcar.com den 22. Mee 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Ramme sinn all klimatiséiert, hunn [[Universal Serial Bus|USB]]-Steckeren an eng tramstypesch Schell fir d'Foussgänger ze warnen. Dës Schell kléngt esou, wéi déi vum fréieren Tram<ref name=":24">Jörg Tschürtz, [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/27463359 Un «ding, ding» rétro et des ports USB pour le tram] op lessentiel.lu de 14. Juni 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
De spezifeschen Design vun de Ramme gouf vum Erich Rhinn mat der Agence Avant-première entworf. Owes sinn d'Diere faarweg beliicht, mat allkéiers enger anerer Faarf pro Module. Déi Beliichtung gouf vun de Kënschtler Michel Léonardi an Isabelle Corten entworf. Den Eric Rhinn huet virdrun den Design vun de Ramme vum Tram vu Besançon, wou de selwechte Modell vun CAF fiert, entwéckelt<ref>[http://www.constructioncayola.com/rail/article/2015/07/03/100865/avant-premiere-caf-concoivent-tramway-luxembourg.php Avant Première et CAF conçoivent le tramway de Luxembourg] op constructioncayola.com den 3. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref><ref name=":17">Robert Viennet, [https://web.archive.org/web/20170723125142/http://www.mobilicites.com/011-4456-Luxembourg-devoile-la-maquette-grandeur-nature-de-son-futur-tramway.html Luxembourg dévoile la maquette grandeur nature de son futur tramway] op mobilicites.com de 7. Dezember 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Den Design fir Lëtzebuerg gouf zeréckbehale well en d'Architektur vun den eenzele Stater Quartiere respektéiert<ref>[https://web.archive.org/web/20170801140403/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/presentation-officielle-les-premieres-images-du-nouveau-tram-5593d5ad0c88b46a8ce5c18e Les premières images du nouveau tram] op wort.lu den 1. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Eng Maquette am Moossstaf 1:1 gouf der Ëffentlechkeet tëscht Enn 2015 an Ufank 2016 virgestallt<ref name=":17" /><ref>[http://www.corporatenews.lu/fr/archives-shortcut/archives/article/2015/07/presentation-des-rames-de-tramway-de-luxembourg-une-nouvelle-identite-visuelle-pour-luxtram?author=Luxtram+S.A Présentation des rames de tramway de Luxembourg: une nouvelle identité visuelle pour Luxtram] op corporatenews.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. D'Awunner konnten deemools déi bannenzeg Amenagementer entdecken a verschidden Doleance konnten nach berécksiichtegt ginn (Sëtzer, Plaz vun de Staange fir sech unzehalen, asw.)<ref>[https://web.archive.org/web/20170723111400/http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/20203126 Le chantier du tram passe la vitesse supérieure] op lessentiel.lu den 19. Februar 2016 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
<gallery mode="packed" heights="150">
Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (7).jpg|Chaufferskabinn
Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (5).jpg|Banneraum
Luxembourg, essai tram (5).jpg|Déi faarweg beliicht Dieren: Erkennungszeeche vum Lëtzebuerger Tram
Luxembourg, essai tram (2).jpg|Den ''Hënneschte'' vun enger Ramm déi aus dem Depot fiert
</gallery>
RTL Radio Lëtzebuerg hat am Mäerz 2017 e Concours lancéiert fir e Spëtznumm fir den Tram ze sichen; de Choix war op "Siggi" gefall<ref>[https://web.archive.org/web/20170810212451/http://5minutes.rtl.lu/grande-region/luxembourg/1020116.html Siggi: le futur tram a enfin un nom] op 5minutes.rtl.lu den 28. Mäerz 2017 (gekuckt de 17. August 2017)</ref>. Dësen huet sech awer net am Sproochgebrauch duerchgesat.
LuxTram huet och e puer Streckegefierer ugeschaaft, dorënner e Mercedes-Unimog fir Stroossen- a Schinneverkéier. D'Gefier ass eng Zort Leederwon, kann awer och eng Ramm ofschleefen<ref>[http://www.rail.lu/im/x3/W170712_0195.jpg Eng Foto vun dësem Gefier] op rail.lu (gekuckt de 17. August 2017)</ref>.
== Tramsschäpp ==
=== Tramsschapp Kierchbierg ===
[[Fichier:Luxembourg, CRM tram (1).jpg|thumb|Vue vum Neien Tramsschapp: d'Verwaltungsgebai an am Hannergrond den Depot (lénks) an d'Atelieren (riets).]]
Den Entretien vun den Tramme gëtt am ''Neien Tramsschapp'' (offiziell: ''Centre de remisage et de maintenance'', gekierzt CRM) gemaach. Den Tramsschapp läit nordëstlech vun der [[Luxexpo (Tramshalt)|Halt Luxexpo]] an ass vun do aus iwwer en Accès un d'Linn ugeschloss iwwer deen och d'Verlängerung a Richtung Findel leeft.
Am Tramsschapp ginn déi 32 Ramme geparkt, déi fir de Betrib gebraucht ginn. Hei gëtt och den Entretien vun de Gefierer gemaach an et ass eng zentral Kontrollstatioun vun der Linn installéiert. Den Neien Tramsschapp läit op enger Fläch vun 3,3 ha (dovun 1,39 ha Verwaltungsgebaier) tëscht der Luxexpo an der [[Autobunn A1 (Lëtzebuerg)|Autobunn]], am [[Gréngewald]], op der Grenz vun der Stad Lëtzebuerg an der [[Gemeng Nidderaanwen]]<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/tram-place-au-futur-centre-de-maintenance/189713.html|Titel=Tram: place au futur centre de maintenance|Gekuckt=11.12.2023|Datum=11.12.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr}}</ref>.
De Komplex begräift dräi Gebaier, déi - fir sech gutt an d'Ëmfeld vum Gréngewald unzepassen - Fassaden aus net-traitéiertem Holz hunn. D'Diech si begréngt a mat [[Sonnekollekter]]en ekipéiert<ref name=":21">[https://web.archive.org/web/20170630030434/http://aucarre.lu/Uploads/Projets/Doc/13_01_REFERENCE_FR_AU2_INCA-CRM_C.pdf CRM - Centre de Remisage et de Maintenance à Luxembourg-Kirchberg] op aucarre.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref>Erwan Nonet, [http://www.lequotidien.lu/luxembourg-ville/luxembourg-voila-le-futur-tramsschapp/ Voilà le futur Tramsschapp !] op lequotidien.lu den 13. Februar 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Dat éischt Gebai ass den iwwerdaachten Depot mat aachte Gleiser wou déi 45 Meter laang Rammen ofgestallt ginn<ref name=":21" /><ref name=":22">Christelle Brucker, [https://web.archive.org/web/20170801091356/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/kirchberg-neien-tramsschapp-le-chantier-va-bon-train-57ff96365061e01abe83a477 Neien Tramsschapp: le chantier va bon train] op wort.lu den 13. Oktober 2016 (gekuckt den 20. August 2017)</ref><ref name=":23">[https://web.archive.org/web/20170630040529/http://www.perrard.lu/fr/references/11-batiments/206-luxtram-centre-de-remisage-et-de-maintenance-du-tramway LUXTRAM - Centre de remisage et de maintenance du tramway.] op perrard.lu (gekuckt den 20. August 2017)</ref>.
Am zweete Gebai ass den Entretiensatelier<ref name=":23" />, deen am Fong an zwéin Deeler opgedeelt ass<ref name=":22" />: en éischten Deel mat zwéi Gleiser mat enger Wäschmaschinn fir d'Rammen. Dräi Véierel vum Waasser wat an dëser Wäschmaschinn gebraucht gëtt, gëtt nees recycléiert<ref name=":7" />. Hei ginn d'Ramme bannen a bausse gebotzt, op enger Fosse kënne s'inspizéiert a gefléckt ginn, d'[[Sandkëscht (Eisebunn)|Sandkëschte]] kënnen opgefëllt<ref name=":21" /><ref name=":22" /> an d'Rieder reprofiléiert ginn. Am zweeten Deel sinn dräi Entretiensgleiser wou et och en Accès op den Daach vun de Ramme gëtt. Eent vun de Gleiser ass mat engem mobillen Hydraulikzylinder ekipéiert fir d'[[Dréigestell]]er wiesselen ze kënnen<ref name=":22" />.
Am drëtte Gebai ass d'Verwaltung, d'Iwwerwaachungszentral vun der Linn an zënter Januar 2017 de Siège vu LuxTram SA, dee virdrun an der [[Avenue Émile-Reuter|Arsenalstrooss]] war<ref name=":21" /><ref name=":22" /><ref name=":23" />. De ganze Komplex, deen 2015 ugefaangen ze baue gouf, ass zënter dem Fréijoer 2017 a Betrib<ref name=":23" />. Uganks 2020 goung eng Solaranlag um Daach un d'Netz; si produzéiert am Joer den Equivalent u Stroum, deen den Tram bannent engem Mount Betrib verbraucht.<ref>[https://www.rtl.lu/mobiliteit/news/a/1585029.html "Visitt vum neien Tramsschapp um Kierchbierg."] rtl.lu, 25.09.2020 09:53.</ref>
<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (05).jpg|Zentrale Kommandoposten
Fichier:Luxembourg, CRM tram (7).jpg|Remise (bannenan)
Fichier:Luxembourg, CRM tram (6).jpg|Remise (vu baussen)
Fichier:Luxembourg, CRM tram (8).jpg|Statioun fir d'Sandreservoiren ze fëllen
Fichier:Luxembourg, CRM tram (9).jpg|Den Atelier fir vun ënnen un d'Rammen ze kommen
Fichier:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (8).jpg|D'Wäschstrooss
Fichier:Luxembourg, CRM tram (10).jpg|Passerell fir op den Daach vun de Rammen ze kommen
Fichier:Luxembourg, CRM tram (11).jpg|Hiefstatioun
Fichier:Luxembourg, siège Luxtram (11).jpg|Erënnerungsplack un d'Pose vum Grondsteen
</gallery>
=== Tramsschapp Cloche d'or ===
Am Kader vun der Extensioun vum Stater Tramsreseau ass et néideg en zweeten Tramsschapp ze bauen, an deem de Remisage an den Entretien vun de Rammen déi fir déi nei Linne gebraucht ginn, gemaach kënne ginn. Den zweete Schapp ass op der [[Cloche d'or]] geplangt a soll tëscht der [[Autobunn A6 (Lëtzebuerg)|Autobunn A6]] an dem zukünftege [[Boulevard de Cessange|Boulevard de]] [[Boulevard de Cessange|Cessange]] gebaut ginn. An der direkter Ëmgéigend läit de [[P+R Stade de Luxembourg]] an och den neie Betribshaff vun de Stater Bussen ass do geplangt.
Den Tramsschapp Cloche d'or ass fir déi aktuell urban Ramme gradewéi fir déi vum [[Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles|„séieren Tram“ bis op Bieles]] virgesinn; am Ganzen ass en Ënnerdaach fir 41 Ramme geplangt.
De Bau vum Tramsschapp soll Enn 2025 ufänken an an zwou Etappen duerchgefouert ginn:
* déi éischt Phas ass virgesi fir d'Ramme vun der zweeter Linn (''giel Linn'': [[Luxtram-Linn Luxexpo - Pôle d'échange West]]) ënnerdaach ze stellen;
* mat der zweeter Bauphas gëtt den Tramsschapp fäerdeg gebaut; se begräift dann d'Hale fir déi zousätzlech Ramme fir d'Streck a Richtung [[Minettsgéigend|Minett]], wann d'Streck tëscht der Stad a Féiz bis 2030 fäerdeg gebaut ass. D'Gebaier, mat ë. a. dem Entretiensatelier ginn och an dëser zweeter Etapp gebaut.
Grad wéi schonn um Kierchbierg ginn d'Gebaier och hei no ekologesche Krittären entworf a mat Photovoltaikanlagen, engem Reewaasserréckgewënnungssystem a gréngen Diecher ekipéiert. De Siège vu [[LuxTram|Luxtram]] ass och an dësen neie Gebaier virgesinn. Am Ganze kënne bis zu 600 Leit hei schaffen.
Fir de Bau vum Tramsschapp op der Cloche d'or ass eng Finanzenveloppe vun 152 Milliounen Euro virgesinn: 131 Millioune solle vum Staat an 21 Millioune vun der Stad Lëtzebuerg iwwerholl ginn.<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/mobilite-financement-tramsschapp-tram-cloche-or|Titel=Un projet de loi pour financer un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or|Gekuckt=16.05.2025|Auteur=Chambre des députés|Datum=08.05.2025|Editeur=www.chd.lu}}</ref>
Den 30. Oktober 2025 huet d'Chamber unanime d'Finanzéierungsgesetz fir de Bau gestëmmt.<ref>
Marc Hoscheid: [https://www.chd.lu/fr/seance-publique-30-octobre-2025 "Séance publique (jeudi 14h): le financement d'un deuxième Tramsschapp à la Cloche d'Or et la gestion courante du réseau CFL."] chd.lu, 30./31.10.2025.</ref>
== Fueren a Signalisatioun ==
Op der Tramslinn gëtt „op Siicht“ gefuer, dat heescht, datt et op der Streck just Schëlter fir d'Vitess-Limitatioun, fir d'Sécherung vun der Streck oder fir d'Iwwerfuere vu Kräizunge gëtt.
Wat d'[[Verkéiersluucht#Speziell Luuchte fir den ëffentlechen Transport|Verkéiersluuchte]] fir d'Iwwerfuere vu Kräizungen ugeet, sou gëlle fir den Tram dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la route]] no déi speziell Verkéiersluuchte wéi se och op de Busspuere gebraucht ginn:
* En horizontale Stréch heescht, datt een obligatoresch stallhale muss;
* E vertikale Stréch heescht, datt ee fräi fuere kann; weist de Stréch no uewe riets oder uewe lénks, da kann een nëmmen an déi Richtung fräi fuere wou de Stréch hiweist. Wann de Buschauffer deenen anere Chaufferen d'Virfaart iwwerloosse muss, da gëtt dëst mat engem wäissen Dräieck ugewisen, deen d'Spëtzt no ënnen huet;
* E Rondel weist un, datt et drop an drun ass, datt d'Richtung wiesselt an där de Verkéier fléisst an datt et verbueden ass weider ze fueren. Dëse Verbuet gëllt net fir déi Chaufferen déi - am Ament wou de Rondel opliicht – sou no derbäi sinn, datt se net méi an den néidege Sécherheetskonditioune stoe bleiwe kënnen. De Rondel weist awer och nach deene Chaufferen, déi an der Kräizung stinn, un datt se d'Kräizung fräi maache mussen;
* En Dräieck mat der Spëtz no ënnen ersetzt de vertikale Stréch am Fall wou ee fuere kann, awer dem anere Verkéier d'Virfaart iwwerloosse muss.
Dës speziell Luuchte liichte [[wäiss]] oder [[Giel|hellgiel]].
Zwéin aner Signaler déi spezifesch fir den Tram sinn, bestinn aus [[Buschtaf|Buschtawen]] a si vun der däitscher Tramssignalisatioun iwwerholl ginn:
* „A“ (''angemeldet''): gëtt iwwer dem horizontale Stréch ubruecht a weist un, datt jee nodeem, den Tram vum Prioritéitssystem fir d'Verkéiersluuchten erkannt gouf;
* „T“ (''Türen schließen''): kann tëscht dem horizontalen a vertikale Stréch ubruecht ginn a weist - op de Statiounen déi direkt virun enger Kräizung leien - am Luuchtenzyklus den idealen Ament u fir d'Diere vum Tram zou ze maachen, fir gläich kënne fort ze fueren.
Fir d'Signaler virun de [[Gleis|Weiche]] gëllen dës Aspekter: [[rout]] fir stoen ze bleiwen, [[gréng]] fir eng fräi Streck an [[Orange (Faarf)|orange]], wann d'Streck fräi ass, d'Weich awer an eng aner Richtung gestallt ass. D'Signaler weisen eng [[giel]] Zuel „750 “un, wann d'Catenairen ënner Stroum stinn a blénke giel wa kee Stroum dran ass.
<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luxembourg, signalisation lumineuse tram.jpg|Tramsluucht mat de Signaler (vun uewen no ënnen): de Buschtaf „A“, den horizontale Stréch, de Rondel an de vertikale Stréch.
Fichier:Luxembourg, signalisation tram (1).jpg|E Signal fir d'Sécherung vun der Weich, hei als "Stopp"-Signal. Driwwer ass e Liichtsignal wou nach eppes aneschtes ugewise ka ginn. Drënner, d'Schëld mat der Nummer an eng Schaltkëscht vun der Weich.
Fichier:Luxembourg, signalisation tram (2).jpg|E Signal dat uweist, datt d'Catenaire ënner Stroum steet.
</gallery>
== Annonce vun de Statiounen ==
An de Gefierer gëtt all Statioun mat engem eegenen Jingel ugekënnegt. Dës goufe vum Pianist [[Michel Reis]] komponéiert. All Jingel dauert 15 Sekonnen (ausser op den Terminussen) an den Numm gëtt zweemol hannereneen, allkéiers vun enger anerer Persoun, gesot<ref>Joseph Gaulier: [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/dossier/tram/story/Le-tram-se-presentera-au-public-ce-week-end-30198187 "|titre=Le public va pouvoir embarquer dans le tram."] lessentiel.lu, 19. sept. 2017</ref>. Et gëtt pro Statioun 4 Variatioune vum jeeweilegen Jingel, déi jee no Faartrichtung oder no Gefier zum Asaz kommen. D'Nimm vun de Statioune goufen och vun allkéiers engem anere geschwat. Déi um Kierchbierg sinn z.B vu Mataarbechter vu Luxtram, an déi an der Uewerstad vu Membere vum Stater Gemengerot (dorënner d'Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] fir "Hamilius". Och d'Transportministere [[François Bausch]] ("Gare Centrale") a [[Yuriko Backes]] maachen eng Uso).<ref>Tómas Atli Einarsson: [https://www.wort.lu/luxemburg/michel-reis-der-mann-hinter-den-tram-jingles/15313105.html Michel Reis: Der Mann hinter den Tram-Jingles."] wort.lu [w+], 07.07.2024.</ref>
<gallery mode="packed" heights="150">
Fichier:Luksemburgo, tramo, Luxexpo, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Luxexpo''.
Fichier:Luksemburgo, tramo, Alphonse Weicker, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Alphonse Weicker''.
Fichier:Luksemburgo, tramo, Roud Bréck-Pafendall, 1.ogg|Annonce vun der Statioun ''Rout Bréck - Pafendall''.
</gallery>
== Personal ==
Fir d'Bedreiwe vun der Linn sinn an enger éischter Phas 30 Tramschaufferen am Asaz, déi aus 900 Kandidaturen eraus gesicht goufen<ref name=":24" />. Anescht wéi zum Beispill bei de [[Autobus de la Ville de Luxembourg|Stater Bussen]] oder beim [[Transport intercommunal de personnes dans le canton d'Esch-sur-Alzette|TICE]] wou d'Buschauffere [[Fonctionnaire|Fonctionnairë]] sinn, ass d'Fuerpersonal vum Tram als ''Salarié'' agestallt well LuxTram eng Gesellschaft ënner privatem Recht ass. D'Tramschauffere mussen awer capabel sinn am Tram Matdeelungen an den dräi Sprooche [[Lëtzebuergesch]], [[Franséisch]] an [[Däitsch]] ze maachen<ref>Jean-Michel Hennebert, [https://web.archive.org/web/20170814140302/http://paperjam.lu/news/les-futurs-traminots-ne-seront-pas-fonctionnaires Les futurs «traminots» ne seront pas fonctionnaires] op paperjam.lu den 2. Juli 2015 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>.
Bei enger Protestaktioun, bei der Aweiung vum 2. Deel, hunn d'Gewerkschaften [[OGBL]] an [[FNCTTFEL]] den ënnerschiddleche Status vis-à-vis zu Chauffeuren am ëffentlechen Déngscht kritiséiert; d'Paie léich 30 % bis 50% méi déif bei Luxtram, an et géif manner Congésdeeg<ref>[https://web.archive.org/web/20180905065333/https://www.wort.lu/de/business/unzumutbare-arbeitsbedingungen-5b5aea7b182b657ad3b90926 " 'Unzumutbare Arbeitsbedingungen'."] ''Luxemburger Wort'', 27. Juli 2018.</ref>. Den 3. Oktober 2019 ass den éischte Kollektivvertrag tëscht de Gewerkschaften (OGBL a Landesvernand) a Luxtram ënnerschriwwe ginn, an deem ë. a. eng Erhéijung vum Salaire vu 4 %, en 13. Mount, zwéin zousätzlech Congésdeeg, Chéque-repasen asw. festgehale goufen<ref>{{Citation|URL=https://www.luxtram.lu/wp-content/uploads/201041-02-LXT_RA2019_web1.pdf|Titel=Rapport d'activité 2019|Gekuckt=11.12.2023|Auteur=Luxtram|Sprooch=fr}}</ref>.
=== Entwécklung vum Personal<ref>Quell: [https://www.luxtram.lu/fr/a-propos-de-luxtram/rapport-dactivite/ Rapports d'activité] op luxtram.lu</ref> ===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.6,0,0.6)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:220
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:2016 text:2016
bar:2017 text:2017
bar:2018 text:2018
bar:2019 text:2019
bar:2020 text:2020
bar:2021 text:2021
bar:2022 text:2022
bar:2023 text:2023
bar:2024 text:2024
bar:2025 text:2025
bar:2026 text:2026
bar:2027 text:2027
bar:2028 text:2028
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:2016 from:0 till:20
bar:2017 from:0 till:60
bar:2018 from:0 till:93
bar:2019 from:0 till:109
bar:2020 from:0 till:124
bar:2021 from:0 till:155
bar:2022 from:0 till:165
bar:2023 from:0 till:175
bar:2024 from:0 till:185
bar:2025 from:0 till:0
bar:2026 from:0 till:0
bar:2027 from:0 till:0
bar:2028 from:0 till:0
PlotData=
bar:2016 at: 20 fontsize:S text:20 shift:(-6,5)
bar:2017 at: 60 fontsize:S text:60 shift:(-6,5)
bar:2018 at: 93 fontsize:S text:93 shift:(-6,5)
bar:2019 at: 109 fontsize:S text:109 shift:(-8,5)
bar:2020 at: 124 fontsize:S text:124 shift:(-8,5)
bar:2021 at: 155 fontsize:S text:155 shift:(-8,5)
bar:2022 at: 165 fontsize:S text:165 shift:(-8,5)
bar:2023 at: 175 fontsize:S text:175 shift:(-8,5)
bar:2024 at: 185 fontsize:S text:185 shift:(-8,5)
bar:2025 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
bar:2026 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
bar:2027 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
bar:2028 at: 0 fontsize:S text:… shift:(-14,5)
</timeline>
<small>(Mataarbechter pro Joer, am Duerchschnëtt)</small>
== Tarifikatioun a Finanzement ==
Wéi de Rescht vum [[ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg]] ass d'Fuere mam Tram [[Gratis ëffentlechen Transport zu Lëtzebuerg|zanter dem 1. Mäerz 2020 gratis]].
Virdrun huet am Tram déi selwecht Tarifikatioun gezielt wéi och soss am ëffentlechen Transport am Land, deemno dee sougenannten Eenheetstarif, deen et zënter dem 1. Januar 1991 gouf<ref>Chambre des députés, [http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf][http://www.rail.lu/doc/Btbfull.pdf « Dossier thématique tram régional »] S. 119 op rail.lu am Mee 1999 (gekuckt den 20. August 2017)</ref>. Fir d'Ouverture vun der Streck waren d'Faarte mam Tram bis den 31. Januar 2018 gratis<ref>[https://web.archive.org/web/20171221064526/https://www.mobiliteit.lu/actualites/good-morning-mobiliteit#journee-dinauguration Journée d'inauguration] op mobiliteit.lu, der Websäit vum Verkéiersverbond; gekuckt den 3. Dezember 2017</ref>.
De Finanzement vun der Linn (Entretien, Material, Personalkäschten) gëtt vu LuxTram assuréiert. Wéi een nach huet misse bezuelen, goungen d'Recette vum Billjeesverkaf laang net duer, fir d'Käschten ze decken an de Staat huet d'Differenz iwwerholl.
== Literatur ==
* [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt], Broschür vum Ministère des transports, Oktober 2007.
* Kéiseckerinfo 12/17: ''[http://www.meco.lu/wp-content/uploads/2017/12/TramBrochure_29_11_17_kleng.pdf Den Tram - Eng Visioun gëtt Realitéit!]'' Broschür vum [[Mouvement écologique]],iwwer d'Geschicht vum neie Stater Tram (20 S.)
* Pascal Mittelberger: [https://web.archive.org/web/20221106222313/https://www.wort.lu/fr/luxembourg/retour-sur-les-grandes-etapes-du-tram-a-luxembourg-631b5058de135b923636a739 "Retour sur les grandes étapes du tram à Luxembourg."] wort.lu, 10.09.2022.
== Kuckt och ==
* [[Fréiere Stater Tram]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.luxtram.lu Websäit vu Luxtram]
* [https://web.archive.org/web/20110617105257/http://www.mt.public.lu/presse/actualite/2007/10/01mobil2020/brochure.pdf Ministère des Transports: ''Mobil 2020 - Mobilitéit déi beweegt'' (pdf)]
* [http://www.gouvernement.lu/7591099/01-changements-transports-publics Conférence de presse au sujet des changements du 10 décembre 2017 dans le domaine des transports publics] den 1. Dezember 2017 op gouvernement.lu, gekuckt de 5. Dezember 2017
* [https://web.archive.org/web/20171205155337/https://www.wort.lu/de/lokales/dossier-eine-tram-fuer-luxemburg-5656024c0da165c55dc4e204 Dossier - Eine Tram für Luxemburg] Eng ganz Rëtsch Artikelen iwwer den Tram op wort.lu, gekuckt de 7. Dezember 2017
=== Wéi funktionéiert den Tram? ===
Erklärungen iwwer d'Funktiounsweis vum Stater Tram op [[science.lu]], der Internetsäit vum [[Fonds national de la recherche]]{{Fr}}:
* [https://www.science.lu/de/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-1-moteur-electrique-accumulateurs-super-condensateurs Partie 1 : moteur électrique, accumulateurs, super-condensateurs]
* [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-2-dou-provient-lenergie-du-tram Partie 2 : d'où provient l'énergie du tram ?]
* [https://www.science.lu/fr/science-derriere-le-tram/comment-fonctionne-le-tram-luxembourg-partie-3-freinage-virages-securite-convivialite Partie 3 : freinage, virages, sécurité, convivialité]
{{Navigatioun Tramslinnen zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Stater Tram| ]]
19a8et28lrl3786mn1ij3gn6516dfkp
Amateurfunksatellit
0
117177
2679591
2678331
2026-05-25T11:31:47Z
Puscas
735
Nochriicht → Noriicht
2679591
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:FASTRAC.jpg|thumb|Amateurfunksatellitte [[OSCAR 69]] an [[OSCAR 70]]]]
[[Fichier:OSCAR 1 Communications Satellite model - Udvar-Hazy Center.JPG|thumb|Éischten Amateurfunksatellit OSCAR 1, gestart am Joer [[1961]]]]
[[Fichier:AO-7 SSB.ogg|thumb|Verbindung tëscht den amerikaneschen Amateurfunkstatioune WA9WUA an NZ3M iwwer [[OSCAR 7]] (Spriechfunk)]]
'''Amateurfunksatellitte''' si [[Satellit (Raumfaart)|Satellitten]] oder [[Raumsond]]en, déi vu [[Funkamateur]]e gebaut oder geréiert ginn a fir Kommunikatioun déi [[Amateurfunkband|Amateurfunkbänner]] benotzen. Verschiddener vun dëse Satellitten hunn [[Transponder (Satellit)|Transponder]], déi als Relaisstatioune fir verschidde Betribsaarte benotzt kënne ginn. Anerer hunn Experimenter oder Kameraen, deenen hir Daten op d'Äerd iwwerdroe ginn. Verschidden Amateurfunksatellitte mat enger Äerdëmlafbunn ginn als [[OSCAR]] bezeechent.
== Zweck ==
D'Amateurfunksatellitte déngen der [[Satellittekommunikatioun]] tëscht Funkamateuren oder fir experimentell Zwecker. Fréier Satellitten hunn och Frequenzen am [[15-Meter-Band|15]]- an [[10-Meter-Band]] ausgenotzt. Haut ass de meeschte Funkverkéier am [[2-Meter-Band|2-Meter]]- a [[70-Zentimeter-Band]], awer och méi héich [[Amateurfunkband|Amateurfunkbänner]] gi benotzt.
De Satellittebetrib erfuerdert a bal alle Fäll optesch Siicht op de Satellit. Déi momentan aktiv Amateurfunksatellitte fléie meeschtens op [[Low Earth Orbit|niddregen Ëmlafbunne]] bis ongeféier 1200 km. Domat si Verbindungen iwwer e puer 1000 km wärend engem Zäitraum vu maximal 20 Minutte méiglech. D'Sendeleeschtung vun de Satellitte läit, bedéngt duerch den Energieverbrauch vun de [[Solarzell]]en an den Ofstralméiglechkeete fir d'Verloschtleeschtung am Vakuum, typesch ënner 1 [[Watt (Eenheet)|W]]. Am 2-m-Beräich ass den Empfang grondsätzlech och mat Ronnstralantenne méiglech. Op de méi héije Bänner ass, bedéngt duerch déi méi kleng Wellelängt, d'[[Antennentechnik|Absorptiounsfläch]] vun den Antenne méi kleng an dofir ass d'Streckendämpfung méi héich. Do ass den Empfang praktesch nëmme mat Richtantenne méiglech.
== Geschicht ==
Funkamateure sinn zanter den [[1960]]er-Joren un der [[Raumfaart]] bedeelegt. Si konstruéiere kleng oder mëttelgrouss Satellitten, déi als [[Notzlaascht|Sekundärnotzlaascht]] bei kommerziellen oder wëssenschaftleche Flich matgeholl ginn. Eng grouss Beléiftheet hunn zanter enger gewësser Zäit d'[[CubeSat]]en, déi e standardiséiert, [[wierfel]]fërmegt Gehais mat 10 cm Säitelängt hunn.
Den éischten Amateurfunksatellit gouf den [[12. Dezember]] [[1961]] ënner dem Numm [[OSCAR 1]] gestart, nëmme 4 Joer nom Start vum sowjeteschen éischte Satellit [[Sputnik 1]]. OSCAR 1 war den éischte Satellit, deen als zweet Notzlaascht zesumme mat engem anere Satellit gestart gouf an trotzdeem an eng eegeständeg Ëmlafbunn transportéiert gouf. Obschonn de Satellit nëmmen 22 Deeg a sengem [[Orbit]] blouf, war de Projet e groussen Erfolleg, ëmmerhin haten iwwer 570 Funkamateuren an 28 Länner hir Observatiounen iwwer den OSCAR-Projet gemellt. Iwwer d'Jore si vill Amateurfunksatellitte gestart ginn. Déi Satellitten hunn dacks zu bedeitenden Duerchbréch an der Satellittefuerschung bäigedroen.
Zu den Innovatiounen zielt de Start vum éischte Satellit mat engem Sprooch-Transponder an d'Entwécklung vun [[Digitalsignal|digitaler]] ''[[Store and forward|Store-and-Forward]]''-Noriichteniwwerdroung iwwer Satellit.
Aktuell Televisiounssatellitte sti wéinst hirer [[Geosynchron Ëmlafbunn|geostationärer Bunn]] op enger fester Plaz um Himmel, wouduerch déi [[terrestresch]] Antenne fest montéiert kënne ginn. All fréier Amateurfunksatellitten hunn aner Ëmlafbunnen, si wanderen also iwwer den Himmel an dofir ass eng opwendeg Antennennoféierung noutwendeg.
De gréisste Projet vun der internationaler Grupp [[AMSAT]] war de Satellit [[OSCAR 40]], dee wéinst technesche Problemer nëmme kuerz Zäit a Betrib war. Méi einfach Satellitte wéi [[OSCAR 7]] oder [[OSCAR 10]], sinn och nach no Joerzéngte bei gënschtege Bedéngungen asazbereet. Meeschtens gëtt d'Betribsdauer vun Amateurfunksatellitten duerch d'Akkumulatore begrenzt.
Bis haut (2015) si wäit iwwer 100 Amateurfunksatellitte gestart ginn.
== Kommunikatioun iwwer Amateurfunksatellitten ==
Amateurfunksatellitten erméiglechen z. B. interkontinentale Spriech- an Datefunk. Zousätzlech iwwerdroen déi meescht Amateurfunk-Satellitte Satellitebetribsdonnéeën, wéi z. B. d'[[Alimentatiounsspannung]], d'[[CPU]]-Auslaaschtung an d'[[Temperatur]] vun den Experimenter déi u Bord sinn oder och Biller vun enger Kamera. Aktuell Satellitten erméiglechen de Funkamateuren de Betrib a ville Betribsaarten, z. B. [[Frequenzmodulatioun|FM]]-Sproochiwwerdroung, [[Eesäitebandmodulatioun|SSB]]-Sproochiwwerdroung, [[Continuous wave|CW]]-[[Telegraphie]], [[Slow Scan Television|SSTV]]-Standbildiwwerdroung an digital Kommunikatioun beispillsweis mat [[AX.25]]-[[Frequenzëmtaaschtung|FSK]] ([[Packet Radio]]) oder [[PSK31|PSK-31]].
=== Mode-Bezeechnunge ===
Historesch goufen d'[[Uplink]]- (Senderichtung op de Satellit) an [[Downlink]]- (Empfang vum Satellit) Bänner mat einfache Buschtawe codéiert:
* Mode A: [[2-Meter-Band|2 m]]/[[10-Meter-Band|10 m]]
* Mode B: [[70-Zentimeter-Band|70 cm]]/[[2-Meter-Band|2 m]]
* Mode J: [[2-Meter-Band|2 m]]/[[70-Zentimeter-Band|70 cm]]
Nei [[Uplink]]- and [[Downlink]]-Bezeechnunge benotzen d'Kombinatioun vun zwéi Buschtawe mat der Struktur '''X/Y''', dobäi ass '''X''' den [[Uplink]]-Band an den '''Y''' den [[Downlink]]-Band.
<div align="center">
{| class="wikitable"
|-
! Bezeechnung:
! H
! T
! V
! U
! L
! S
! C
! X
! K
! Q
|-
!Amateurfunkband:
|[[15-Meter-Band|15 m]]
|[[10-Meter-Band|10 m]]
|[[2-Meter-Band|2 m]]
|[[70-Zentimeter-Band|70 cm]]
|[[23-Zentimeter-Band|23 cm]]
|[[13-Zentimeter-Band|13 cm]]
|[[6-Zentimeter-Band|6 cm]]
|[[3-Zentimeter-Band|3 cm]]
|[[1,2-Zentimeter-Band|1,2 cm]]
|[[6-Millimeter-Band|6 mm]]
|-
|}
</div>
Déi genee Zäiten, an deenen e Mode a Betrib ass, an ob dobäi e Sprooch- oder en Daten-Transponder geschalt ass, a wat fir e Beräich fir den Amateurfunkband zougewisen ass, gëtt fir jiddwer Satellit eenzel bekannt ginn.
=== Dopplerverrécklung ===
Den [[Doppler-Effet]] resultéiert aus der grousser orbitaler Vitess vum Satellit, d'[[Uplink]]- an d'[[Downlink]]-[[Frequenz]]en ännere sech sou fir d'Buedemstatioun wärend engem Iwwerfluch. Wärend de Satellit sech op d'Buedemstatioun zou beweegt, erschéngt d'Downlink-Frequenz méi héich an dofir muss den Empfänger iwwer der eigentlecher Frequenz empfänken. Op der anerer Säit empfängt de Satellit d'Uplink-Signal an enger méi héijer Frequenz, wéi d'Buedemstatioun et fortgeschéckt huet. Dofir muss d'Buedemstatioun op enger méi niddreger Frequenz senden, fir vum Satellit empfaangen ze ginn. Nodeem de Satellit d'Standplaz vun der Buedemstatioun passéiert huet, hie sech also vum Observateur ewech beweegt, muss d'Sendefrequenz da méi héich an d'Empfangsfrequenz méi niddreg agestallt ginn.
D'Resultat ass, datt d'[[Buedemstatioun]] zu jiddwer Zäit vum Satellit op der selwechter Frequenz empfaange gëtt. Nëmme sou ass d'Kommunikatioun iwwer ëmlafend Satellitte méiglech, well de Frequenzversaz fir all Buedemstatioun anescht ass.
Déi follgend mathematesch Formele setzen d'Vitess vum Satellit a Bezéiung zu der Aarbechtsfrequenz vum Satellit:
{|
!Dobäi ass:
|-
|<math>f_d</math>||width="40"| = || Doppler-korrigéiert Downlink-Frequenz
|-
|<math>f_u</math>|| = || Doppler-korrigéiert Uplink-Frequenz
|-
|<math>f</math>|| = || Original-Frequenz
|-
|<math>v</math>|| = || Vitess vum Satellit relativ zu der Buedemstatioun a Meter/Sekonn<br>Positiv bei Erukommen, negativ bei Ewechzéien
|-
|<math>c</math>|| = || [[Liichtvitess]] am Vakuum (<math>\approx 3 \times 10^8</math> Meter/Sekonn)
|-
|}
{|
!Frequenzännerung||Downlink-Korrektioun||Uplink-Korrektioun
|-
|style="text-align:center" width="40%"| <math>\Delta f=\frac{fv}{c}</math>||style="text-align:center" width="40%"| <math>f_d=f+\frac{fv}{c}</math> ||style="text-align:center" width="40%"| <math>f_u=f-{\frac{fv}{c}}</math>
|}
Well d'Bestëmmung vun der relativer Vitess vum Satellit schwiereg ass an d'Vitess, mat där déi Korrektioun duerchgefouert muss ginn, ganz héich ass, ginn déi Berechnunge meeschtens vun enger spezieller Software fir d'Poursuite vun de Satellitte gemaach. Meeschtens gëtt dobäi och d'Antennenanlag mam Satellit matgefouert an iwwer en [[CAT (Amateurfunk)|CAT-Interface]] d'Frequenz am Funkinstrument nogestallt. Manuell Korrektioun vum Frequenzversaz ass méiglech, awer et ass schwéier op der selwechter, effektiver Frequenz ze bleiwen. FM ass méi tolerant beim Frequenzversaz wéi [[Eesäitebandmodulatioun|SSB]], dofir ass de Betrib iwwer FM-Satellite méi einfach.
== Nummeréierung an Ausbléck ==
Villen äerdëmlafende Satellitte gëtt nom Abetribhuele eng OSCAR-Nummer zougedeelt (''kuckt ënner [[OSCAR#Lëscht vun den OSCAR-Satellitte|Lëscht vun den OSCAR-Satellitte]]''). Russesch Satellitte hunn traditionell eng [[Radio Sputnik (Satellit)|RS]]-Nummer.
Mam Projet [[P5A]] wëll d'AMSAT ënner däitscher Féierung fir d'éischt eng Amateurfunksond op de Mars schécken. D'Iwwermëttlung vu wëssenschaftlechen Daten an d'Erfuerschung funktechnescher Vernetzunge soll heibäi am Mëttelpunkt stoen. Aner Amateurfunksatellitte déi d'Äerdëmlafbunn verlooss hunn, ware beispillsweis déi däitsch [[Manfred Memorial Moon Mission]] vun [[2014]] (Laanschtfluch beim Äerdmound) oder déi japanesch Sonden [[UNITEC-1]], [[Shin'en-2]] an [[ARTSAT2-DESPATCH]] (Sonnenëmlafbunn).
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Amateur radio satellites|Amateurfunksatellite}}
* [http://www.go-mars.de/ Projet Mars] (AMSAT)
* [http://www.amsat-dl.org/index.php?option=com_content&task=view&id=46&Itemid=102 Iwwersiicht vun den Amateurfunksatellite] (AMSAT)
* [https://web.archive.org/web/20160531204233/http://www.amsat.org/amsat-new/articles/BauerSuitsat/ RS0RS SuitSat]
* [https://web.archive.org/web/20070316121448/http://spaceflight.nasa.gov/station/reference/radio/ Amateurfunk u Bord vun der ISS] ([[NASA]])
* [https://web.archive.org/web/20150112103327/http://science.nasa.gov/realtime/jtrack/3d/JTrack3D.html/ NASA J-Track Amateurfunksatellittepoursuite an Echtzäit] (NASA)
* [https://web.archive.org/web/20141223065841/http://www.dl3rtl.de/satellitenfunk.php Praktesch Aféierung an de Betrib iwwer Amateurfunksatellitte]
* [http://www.dd1us.de/historical%20sounds%20from%20space.html Sounds from Space: Tounopzeechnunge vun Amateurfunksatellitte]
[[Kategorie:Amateurfunksatellitten| ]]
n931i9ugiysx9ohtavmuke35rlp78mr
Genter Altor
0
119550
2679540
2491999
2026-05-25T07:28:54Z
Surajr7
68777
2679540
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Ghent Altarpiece Google Art Project.jpg|thumb|510px|Opgeklappt; 3.5m × 4.6m.]]
[[Fichier:Lamgods closed.jpg|thumb|300px|Zou, hënnescht Panneauen]]
[[Fichier:Jan van Eyck - The Ghent Altarpiece - Singing Angels (detail) - WGA07642.jpg|thumb|Detail: D'Engelen, déi sangen.]]
De '''Genter Altor''' (och '''Veréierung vum mystesche Lamm''' (''Adoration de l'agneau mystique'') oder '''D'Lamm vu Gott''' (''Het Lam Gods'') genannt, ass e [[Retabel]] aus dem fréie 15. Joerhonnert an der [[St.-Bavo-Kathedral]] zu [[Gent]].
De Retabel besteet aus 12 hëlzene Panneaue mat Uelegbiller drop. En ass sou gebaut, datt d'Säitepanneauen, déi mat [[Jarnéier]]e festgemaach sinn, de mëttelsten Deel, wéi [[Klapplued]]en, bedecke kënnen, an domat d'Biller déi soss hannendru sinn, ze gesi sinn. Fréier war et sou, datt den zentralen Deel vum Altor just sonndes oder op Feierdeeg gewise gouf, an de Rescht vun der Woch zougeklappt war.
Den Altor war eng Commande vum [[Gent]]er Händler a Politiker (eng Zort Buergermeeschter) Jodocus Vyd fir eng Säitekapell vun der Parkierch hellege Jang den Deefer (haut d'[[Sint-Baafs-Kathedral]]), déi hien a seng Fra gestëft haten. Den [[Hubert van Eyck]], vun deem wéineg bekannt ass, huet warscheinlech den Entworf an d'Konstruktioun gemaach, mä hien ass 1426 gestuerwen. Säi klenge Brudder [[Jan van Eyck]] war héchstwarscheinlech deen, deen den Altor tëscht 1430 an 1432 gemoolt huet.
Den Altor mëscht Stilelementer vun der [[Gotik]], der [[Byzantinesch Konscht|byzantinescher]] an der [[Romanik|romanescher Konscht]] a bréngt gläichzäiteg eng nei Approche vun der Konscht zum Ausdrock, an där déi mëttelalterlech Idealiséierung enger geneeër Observatioun vun der Natur Plaz mécht, absënns bei de Gesiichter (kuckt z. B. d'[[Engel]]en, déi all prezis individuell Portraiten ze si schéinen).
Op de baussechte Panneauen ass am ieweschten Deel d'Verkënnegung vum Maria ze gesinn. Déi ënnescht sinn zum Deel a Grotéin gemoolt, fir stenge Statuen ze imitéieren, déi den [[Johannes den Deefer|hellege Jang den Deefer]] an de [[Johannes (Apostel)|hellege Jang den Evangelist]] duerstellen. Lénks a riets ass d'Koppel ofgemoolt, déi den Altor gestëft huet, de Joost Vijdt a seng Madame, d'Lysbette Borluut. Wann den Altor opgeklappt ass, gesäit een am mëttelsten Deel de [[Jesus|Christus als Kinnek]], d'[[Muttergottes]] an de Jang den Deefer. Lénks a riets dovu sinn Engelen, déi Sangen a Musek spillen, an, um rietsen a lénkse Bord vun de Klapp-Panneauen, den [[Uedem an Éiv|Uedem an d'Éiv]]. Den ënneschten Deel vum zentrale Panneau weist d'Ubiede vum [[Lamm vu Gott]], mat Gruppe vu Leit ronderëm, oder um Wee dohin. Uewendriwwer schwieft den [[hellege Geescht]].
De Genter Altor gëllt, zënter e geschaf gouf, als eent vun de Meeschterwierker vun der nordeuropäescher Konscht. E war méi wéi eemol bal zerstéiert ginn, sief et duerch Feier, oder an de Reliounskricher. Am [[Éischte Weltkrich|Éischten]], wéi och am [[Zweete Weltkrich]], gouf e vun den Däitsche geklaut. 1945 hunn d'''[[Monuments Men]]'' vun der [[United States Army|amerikanescher Arméi]] den Altor an enger Salzgrouf zu [[Altausee]], mat villen anere geklaute Konschtwierker, déi do verstoppt waren, an op een Hoer zerstéiert gi wieren, erëmfonnt. Ee Panneau war 1934 vun engem onbekannten Déif gestuel ginn, a gouf 1945 mat enger Kopie ersat. De geklaute Panneau spillt am [[Albert Camus]] sengem Roman ''La Chute'' eng net onwichteg Roll.
Zënter 1986 gëtt de Genter Altor net méi an der Kathedral selwer, mä an hirem [[Baptisterium]] versuergt, dee speziell geséchert ass. Am Oktober 2012 huet de [[KIK/IRPA]] mat Restauréierungsaarbechte vum Altor ugefaangen, déi bis 2020 dauere sollen.
== Literatur ==
* Elisabeth Dhanens: ''Van Eyck. The Ghent Altarpiece''. Lane Press, London 1973, ISBN 0-7139-0407-0.
* Volker Herzner: ''Jan van Eyck und der Genter Altar''. Edition Werner, Worms 1995, ISBN 3-88462-125-4.
* Stephan Kemperdick, Johannes Rößler (Hrsg.): ''Der Genter Altar der Brüder Van Eyck. Geschichte und Würdigung''. Petersberg 2014. ISBN 978-3-7319-0089-4.
* Otto Pächt: ''Van Eyck. Die Begründung der altniederländischen Malerei''. 4. Aufl. Prestel Verlag, München 2007, ISBN 978-3-7913-2720-4.
* Erwin Panofsky: ''Die altniederländische Malerei. Ihr Ursprung und Wesen'' („Early Netherlandish Painting“). DuMont, Köln 2001, ISBN 3-7701-3857-0 (2 Bde.).
* Peter Schmidt: ''Der Genter Altar''. 2. Aufl. Verlag Urachhaus, Stuttgart 2007.
* Peter Schmidt: ''Het Lam Gods''. Davidsfonds, Leuven 2005, ISBN 90-77942-03-3.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Ghent Altarpiece|Genter Altor}}
* [http://closertovaneyck.kikirpa.be/ Closer to Van Eyck: Rediscovering the Ghent Altarpiece]
[[Kategorie:Molerei an den Nidderlanden]]
[[Kategorie:Gent]]
[[Kategorie:Tableauen]]
obvj3fn70xbb694qdor0kaeqhpuk8up
Mais
0
119573
2679541
2537326
2026-05-25T07:29:14Z
GilPe
14980
+de / fr
2679541
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzBio}}
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Planzenaart Mais|d'Déieregattung|Mais (Gattung)}}
{{Infobox Planzen
| Numm = Mais
| Numm (Franséisch) = maïs
| Numm (Däitsch) = Mais
| Bild = Zea_mays_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-283.jpg
| Bildtext = Mais
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]] (Poaceae)
| Gattung = [[Zea]]
| Aart = Mais
| Wëssenschaftlechen Numm = Zea mays
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}
}}
'''Mais''' (''Zea mays'') ass eng [[Aart (Biologie)|Planzenaart]] bannent der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun de [[Séissgrieser]] (Poaceae). Si kënnt ursprénglech aus [[Mexiko]].
D'Ënneraart ''Zea mays'' subsp. ''mays'' ass déi, déi ekonomesch déi gréisste Roll spillt. All Joers gi weltwäit 170 Milliounen [[Hektar]] (24 % vun der Ubaufläch vu [[Fruucht (Kären)|Fruucht]] iwwer 850 Milliounen Tonnen (34 % vun der Fruuchtproduktioun) Mais rekoltéiert. Mais gëtt virun allem als [[Fudderplanz]] benotzt. Mä Mais ass och (besonnesch a Latäinamerika an an Afrika) e Liewensmëttel an eng [[Energieplanz]], virun allem an Industrielänner. [[Maissteif]] ass e Liewenssmëttel, Ausgangsprodukt fir [[Bioplastik]], an e Réistoff fir d'[[Fermentatioun]].
==Maisubau zu Lëtzebuerg==
Mais gëtt zu Lëtzebuerg praktesch nëmmen als Fudderplanz ugebaut.
Tëscht 1990 an 2011 ass d'Ubaufläch fir Sillage-Mais kontinuéierlech an d'Luucht gaangen, vu 7.473 Hektar (ha) am Joer 1990 iwwer 10.799 ha am Joer 2000 op 13.121 ha 2011. Zousätzlech gouf 2011 nach op 300 Hektar Mais ugebaut, vun deem d'Käre rekoltéiert goufen.<ref name=statec>Ministère de l'agriculture, de la viticulture et du développement durable, Service d'économie rurale: ''[https://web.archive.org/web/20160305044712/http://www.statistiques.public.lu/fr/publications/thematique/entreprises/agriculture-en-chiffres/lux-landwirtschaft-fr.pdf L'agriculture luxembourgeoise en chiffres 2012.]'', op statistiques.public.lu.</ref> D'Produktioun vu Sillage-Mais louch 2011 bei 169.786 Tonnen. Dat selwecht Joer goufen ausserdeem 2.334 Tonne Maiskäre rekoltéiert.<ref name=statec />.
[[Fichier:Zea mays 'Ottofile giallo Tortonese' MHNT.BOT.2015.34.1.jpg|thumb|left|Maiszort ''Ottofile giallo Tortonese'' déi besonnesch bei der Fabrikatioun vu [[Polenta]] gebraucht gëtt.]]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Séissgrieser]]
batwzm6qvxwt881xtntpw6sn6vy9q4m
Philippe Ernzer
0
120397
2679522
2625021
2026-05-24T17:15:35Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679522
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Philippe Ernzer''', gebuer den [[20. Juni]] [[1998]] zu [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Entreprener]] an [[Meteorologie|Hobbymeteorolog]].
Obschonns en ni ee Studium am Beräich Meteorologie gemaach huet, bedreift hie säin eegene private Wiederdéngscht ''Météo Boulaide'' zanter 2010 an ass vum Juli 2014 u regional bekannt fir seng Wiederprognosen.
Hie kënnt vu [[Bauschelt]]. Seng éischt [[Wiederstatioun]] huet hien am Dezember 2009 a Betrib geholl, mëttlerweil huet hie säin eegene private Wiederdéngscht dee sech engersäits op genee Prognose fir Lëtzebuerg konzentréiert, a sech awer am Laf vun de Jore virun allem op markant Wiederevenementer spezialiséiert huet. E puermol am Dag gi Bulletine publizéiert, bei spezielle Wiederlage souguer an zäitnoen Ofstänn.
Nodeem hien am Juli 2014 virun engem heftegen Donnerwieder gewarnt hat, gouf hien an de Joren 2014 an 2015 jeeweils zweetplacéierte "Lëtzebuerger vum Joer".
Vum 3. August 2015 bis an de Februar 2016 huet hie seng eege Sendung "Météo Boulaide" um lëtzebuergesche Privatsender [[apart TV]] moderéiert. Zanter Januar 2019 presentéiert hien um ëffentlech-rechtleche [[Radiosender]] [[radio 100,7]] d'Emissioun "Reen a Bou - Op Schratt an Tratt mam Wieder".
De 15. August 2020 huet hien zesumme mat sengem Geschäftspartner d'Mediegesellschaft ''ErnzerMedia'' gegrënnt, déi bis Oktober 2020 och d'Déngschter ronderëm ''Météo Boulaide'' verwalt huet. An Tëschenzäit huet hien eng nei Firma gegrënnt, vun där Météo Boulaide zanter dem 16. November administréiert gëtt.
== Um Spaweck ==
* Amélie Schroeder, [https://web.archive.org/web/20250412144020/https://www.virgule.lu/luxembourg/philippe-ernzer-l-expert-meteo-le-plus-populaire-du-luxembourg/5102452.html ''Philippe Ernzer, l’expert météo le plus populaire du Luxembourg''], 07.12.2023, virgule.lu
*[http://www.meteoboulaide.com/ Websäit vu Meteoboulaide]
<!--*[http://radio.rtl.lu/emissiounen/reportage/553419.html/553419.html Nominéierung Lëtzebuerger vum Joer 2014] doudege Link-->
<!--*[http://radio.rtl.lu/emissiounen/feature/1104471.html Nominéierung Lëtzebuerger vum Joer 2015]doudege Link-->
<!--*[http://www.wort.lu/de/lokales/hobby-meteorologen-direkter-draht-zum-wetterfrosch-54c256810c88b46a8ce520af Artikel hobby-meteorologen-direkter-draht-zum-wetterfrosch]doudege Link-->
*[http://www.apart-tv.lu Websäit vun Apart TV.]
*[https://web.archive.org/web/20190122064544/https://www.100komma7.lu/program/emission/reen-a-bou radio 100,7: Reen a Bou - Op Schratt an Tratt mam Wieder]
<!--*[https://ernzermedia.com Websäit vun ErnzerMedia] Self-Promo -->
<!--*[https://clearsky.lu Websäit vu ClearSky Solutions] Self-Promo -->
{{DEFAULTSORT:Ernzer Philippe}}
[[Kategorie:Gebuer 1998]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Entrepreneren]]
hlpetsalye6xjm9dn3p0ne27vly7m34
Senat (Belsch)
0
126679
2679536
2626036
2026-05-25T05:38:00Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679536
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Hemicycle of the belgian senat (2).JPG|thumb|Vue an de Senat]]
De '''Senat''' (Hollännesch: ''Senaat'', Franséisch: ''Sénat'', Däitsch: ''Senat'') ass mat der [[Chamber (Belsch)|Chamber]] eng vun [[Zweekummersystem|zwou Kummere]] vum [[Federaalt Parlament vun der Belsch|Federale Parlament]] vun der [[Belsch]]. En ass 1831 gegrënnt ginn an hat deemools de selwechte Pouvoir wéi d'Chamber. Zënterhier ass en awer e puermol reforméiert ginn, notamment 1993 an 2014.
Zënter 2014 ginn d'Senateuren net méi direkt vum Vollek gewielt, mä vun de [[Communautéiten, Regiounen a Provënze vun der Belsch|Communautéiten]] an de regionale Parlamenter designéiert (50 Senateuren). Zousätzlech gëtt et 10 cooptéiert Senateuren.
Haut spillt de Senat just nach eng ënnergeuerdnet Roll am legislative Prozess.
Am Juni 2025 huet d'Regierungskoalitioun ("Arizona"-Koalitioun) decidéiert, de Senat 2029 ofzeschafen a seng Kompetenzen der Chamber z'iwwerdroen.<ref>Max Helleff: [https://web.archive.org/web/20250624074221/https://www.virgule.lu/international/le-senat-belge-va-disparaitre/73132740.html "Dès 2029: Le Sénat belge va disparaître."] virgule.lu, 24.06.2025.</ref>
== Um Spaweck ==
* [http://www.senate.be Site vum Senat]
{{Commonscat|Senate of Belgium|Senat (Belsch)}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Politik an der Belsch]]
[[Kategorie:Belsche Senat| ]]
jd34czetjux6tosdeju1x161esqp25c
Transponder (Satellit)
0
127628
2679585
2442418
2026-05-25T11:12:25Z
Puscas
735
Nochriicht → Noriicht
2679585
wikitext
text/x-wiki
En '''Transponder''' op engem [[Satellit (Raumfaart)|Satellit]] empfängt Daten a straalt si nees of. Zum Beispill kann eng [[Äerdfunkplaz]] Datesignaler fir d'Televisioun un ee geostationäre Satellit [[Uplink|senden]], déi deen nees zeréck op d'Äerd schéckt. All geeegent [[Parabolantenn|Satellittenantenn]] mat [[Siichtweite|Siichtverbindung]] zum Satellit kann d'Signal empfänken.
==Opbau==
[[Fichier:transponderp.svg|thumb|500px|right|Vereinfacht Blockdiagramm vun engem Transponder.]]
Am staark vereinfachte Blockdiagramm schafft d'Antenn lénks souwuel als Empfänger (''Rx'': engl. ''receive''), wéi och als Sender (''Tx'': engl. ''transmit''). Den [[Orthomode Transducer]] (OMT) separéiert respektiv vereenegt déi zwou Polarisatioune vun der Mikrowellestralung, wärend den [[Diplexer]] (DX) den Empfangs- an d'Sendestralung zu der Antenn zesummeféiert. D'Bandpassfilter begrenzen d'Signal. Den Empfänger (''RD'', engl. ''Receiver'') mat de [[Mëscher (Elektronik)|Mëscher]] respektiv [[Digital Down Converter]] verréckelt d'Signaler zu méi déiwe Frequenze, fir d'Weiderbeaarbechtung ze vereinfachen. Vum [[Multiplexer|Agangs-Demultiplexer]] (IMUX) aus kommen si zu der Schaltmatrix (SWM), déi d'Signaler op d'Leeschtungsverstäerker (AMP) verdeelt. Als stéierufällegst Glid vum Transponder sinn d'Leeschtungsverstäerker [[Redundanz (Technik)|héichredundant]] ausgeluecht (beispillsweis 19:16, d. h. 19 Verstäerker fir 16 Signaler). D'Leeschtungssignaler faasst den Ausgangsmultiplexer (OMUX) zesummen a leet si un den Diplexer fir d'Iwwerdroung weider.
==Datequot==
Am [[Ku-Band]] ass d'Bandbreet vun engem Transponder typescherweis 36 MHz. Domat léisst sech en analoge Televisiounskanal mat engem Frequenzëmfank vun zirka 5 MHz iwwerdroen. D'Ofschätzung kënnt aus der [[Frequenzmodulatioun#Kenngréissten vun der Frequenzmodulatioun|Carson-Formel]] bei engem Frequenzhub vun 10 MHz.
E [[Shannon-Hartley-Gesetz|rauschbelaaschteten Digitalkanal]] vun 36 MHz Bandbreet mat engem Signal/Rauschverhältnes vun 10 dB kënnt am Idealfall zirka 100 Mbps iwwerdroen. Real Effektivwäerter leie bei 40 Mbps, entspriechend der Capacitéit fir 16 einfach Digital-TV Kanäl (zirka 2 Mbps pro Kanal) respektiv 4 HDTV Kanäl (5–8 Mbps pro Kanal).
E grousse Satellit mat enger elektrescher Leeschtung vun 10 kW kann zirka 50 Transponder betreiwen an ronn 500 Televisiounsprogrammer ausstralen.
Satellittenubidder verlounen Transponderkapazitéiten fir zirka 4000 EUR pro MHz am Mount, entspriechend zirka 2 Milliounen € pro Joer fir een Transponder mat 40 MHz Bandbreet.
Fir Iwwerdrounge wéi z. B. Liveschaltungen an Noriichtesendungen gi vun Drëttubidder Slots op Transponder vun eppes méi eeleren oder net sou populäre Satellitten ugebueden. D'Käschten fir dës Feeds leien jee no Bandbreet bei ronn 3 € (4,5 MHz-Slot) pro Minutt.
==Aarbechtsweis==
Déi meescht Transponder schaffen '''transparent'''. Si empfänken Daten a stralen se direkt an enger anerer Frequenz nees of. Dofir huet sech am englesche Sproochgebrauch d'Ausdrocksweis '''Bent Pipe''' agebiergert. Wéi duerch e gebéite Rouer gëtt den Datestroum ouni qualitativ Verännerung weidergeleet.
De ''Regenerativ-Modus'' funktionéiert anescht. D'Satellitten empfänken d'Daten, demoduléieren, decodéieren a korrigéiere se, fir s'op en Neits ze codéieren an op e bestëmmten Empfänger weiderzeleeden.
[[Kategorie:Satellittentechnik]]
gywcue9sse4jmc8dtjjg2016avx8oeh
Marc Conrad
0
130123
2679573
2662405
2026-05-25T09:59:06Z
Puscas
735
Nochriicht → Noriicht
2679573
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Marc Conrad''', gebuer de [[7. Oktober]] [[1960]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Filmproduzent]]<ref>[http://www.imdb.com/name/nm0175693/ Fiche op IMDb] {{en}}</ref>, Mediemanager<ref>[http://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=00000020921]</ref>, an de Grënner vum Filmstudio [[ConradFilm]].<ref>[http://www.casting-network.de/Offener-Bereich/out-takes/cn-kolumne/123-Ein-Interview-mit-Marc-Conrad.html Ein Interview mit Marc Conrad] op casting-network.com.</ref>
==Karriär==
No senger Première, 1979 am [[Athénée de Luxembourg|Kolléisch]], huet de Marc Conrad vun 1980 bis 1983 op der [[Université libre de Bruxelles]] studéiert<ref name="KRESS">[https://web.archive.org/web/20150717104101/http://kress.de/kresskoepfe/kopf/profil/2147-marc-conrad.html Marc Conrad] bei kress.de, abgerufen am 10. Juli 2014</ref> Niewelaanscht war hie fräie Mataarbechter bei der franséischer an der lëtzebuergescher Tëlee a beim ''[[Lëtzebuerger Journal]]''.
1983 huet hie seng Karriär als Noriichteredakteur bei [[RTL Television|RTL plus]] ugefaangen.<ref name="KRESS" /> 1987 gouf e Chef vun der Noriichteredaktion, an 1988 perséinleche Referent vum RTL-Manager [[Helmut Thoma]]. 1990 gouf e [[Prokurist]] vum Sender a war ë. a. responsabel fir Film- a Serieproduktioun. 1992 gouf e Programmdirektor vun RTL Television an 1994 Directeur-adjoint. Ënner senger Supervisioun goufen eng ganz Rëtsch Noriichten- a Soap-Formater agefouert.
Wéi den Helmut Thoma bei RTL opgehalen huet, huet de Marc Conrad zesumme mam [[Friedrich Wildfeuer]] d'Filmproduktiounsgesellschaft Typhoon Networks AG gegrënnt.<ref name="KRESS" />, déi ë. a. de Film ''[[Das Experiment (Film)|Das Experiment]]'' produzéiert huet. Fir d'Tëleesserie ''[[Abschnitt 40]]'' krut en 2003 beim [[Festival de Télévision de Monte-Carlo]] de Präis ''Outstanding European Producer of the Year'', an 2003, 2004 an 2005 den ''[[Deutscher Fernsehpreis|Deutsche Fernsehpreis]]'' als Produzent fir déi ''Bescht Serie''. Déi Zäit gouf hien och Member vum Conseil d'Administration vun der Schwäizer [[Highlight Communications]] AG
Am November 2004 goung hie bei den [[RTL Group]] hannescht, huet awer schonn no 3 Méint nees misse goen<ref>[http://www.spiegel.de/kultur/gesellschaft/ueberraschende-entlassung-rtl-chef-conrad-muss-gehen-a-342254.html "Überraschende Entlassung: RTL-Chef Conrad muss gehen."] op spiegel.de</ref>
Am Mee 2005 gouf hie Member vum Conseil de Surveillance vu [[Constantin Film]] a vu September 2005 u Produzent an Direkter vun Typhoon AG. Déi goung 2009 [[faillite]].
De Marc Conrad ass Member vun der [[Deutsche Filmakademie]], der Europäescher Filmakademie an der [[Produzentenallianz]]. Hie war eng Zäit laang Jury vum [[Deutscher Fernsehpreis]].
Hien ass bestuet an huet dräi Kanner.<ref>[https://web.archive.org/web/20140721001858/http://www.handelsblatt.com/unternehmen/management/koepfe/einer-langen-rtl-karriere-folgte-eine-kurze-portraet-marc-conrad/2475574.html Porträt: Marc Conrad] op handelsblatt.com.</ref>
== Filmographie (Auswiel) ==
'''Produzent'''
{{Div col|cols=2}}
* 2001: [[Das Experiment (Film)|Das Experiment]]
* 2001: FreitagNachtNews (Comedy-Show)
* 2001-2005: [[Abschnitt 40]] (Tëleesserie)
* 2004: [[Das Zimmermädchen und der Millionär]] (Tëleesfilm)
* 2005: [[Die Bluthochzeit]]
* 2008: Patchwork (Fernsehfilm)
* 2010: [[Im Angesicht des Verbrechens]] (Tëleesserie)
* 2011: Die Dienstagsfrauen (Tëleesfilm)
* 2012: [[Und weg bist du]] (Tëleesfilm)
* 2013: Sieben Tage Ohne (Tëleesfilm)
* 2014: Zwischen Kraut und Rüben (Tëleesfilm)
* 2015: [[Halbe Brüder]]
* 2015: Sophie kocht (Tëleefilm)
* 2015: Große Fische, kleine Fische (Tëleesfilm)
* 2015: [[Gottlos - Warum Menschen töten]] (Tëleesserie)
* 2015: [[Macho Man (Film 2015)|Macho Man]]
* 2016: [[Das Programm]] (Tëleesfilm)
* 2017: Katharina Luther (Tëleesfilm)
{{Div col end}}
== Wierker ==
* Wilhelm Salber, Marc Conrad: ''Goethe zum Film: Morphologische Markt- und Medienpsychologie.'' Bouvier Verlag, 2006, ISBN 978-3416031554
* Dirk Blothner, Marc Conrad: ''Invasion! TV Muster erobern den Fernsehmarkt.'' Bouvier Verlag, 2008, ISBN 978-3416031271
== Um Spaweck ==
* [http://conradfilm.tv/ ConradFilm]
{{Referenzen}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Conrad Marc}}
[[Kategorie:Gebuer 1960]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Manager]]
[[Kategorie:RTL]]
4f7jahz08laywh8l31zu1f5255b7ukd
Alan Shepard
0
136199
2679568
2543063
2026-05-25T09:22:18Z
Puscas
735
.....
2679568
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" width="300" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FBB0AA;"
! colspan="2" | '''Alan Shepard'''
|- bgcolor="#FFFAFA"
| align="center" colspan="2" | [[Fichier:Alan shepard.jpg|thumb|300px|center|Den Alan Shepard]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Kategorie|| Astronaut
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Land || [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Agentur || [[NASA]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Auswiel|| [[2. Abrëll]] [[1959]]<br />(1. NASA-Grupp)
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Zuel vu Flich|| 2
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Éischte Start || [[5. Mee]] [[1961]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Lescht Landung || [[9. Februar]] [[1971]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Dauer || 9d 0h 16min
|- bgcolor="#FFFAFA"
| 1. Missioun || Mercury-Redstone 3
|- bgcolor="#FFFAFA"
| 2. Missioun || Apollo 14
|- bgcolor="#FFFAFA"
| opgehalen || August [[1974]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
|}
Den '''Alan Bartlett "Al" Shepard, Jr.''', gebuer den [[18. November]] [[1923]] zu [[East Derry]], [[New Hampshire]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegt Staaten]], a gestuerwen den [[21. Juli]] [[1998]] zu [[Monterey (Kalifornien)|Monterey]], [[Kalifornien]], USA, war den éischten [[Raumfuerer|Astronaut]] vun de Vereenegte Staaten am [[Weltraum]], a bei enger spéiderer Missioun de fënnefte Mënsch um Äerdmound.
== Karriärufank ==
De Shepard war en exzellente Schüler. Faszinéiert vun de Fliger ass hie reegelméisseg als Bouf mam Vëlo op den nächste Fluchhafe pedalléiert, wou hie Geleeënenheetssaarbechte gemaach huet, fir heiansdo an engem Fliger matfléien ze kënnen.
[[1941]] huet hie säi Schoulofschloss an der [[Admiral Farragut Academy]] zu [[Toms River]], [[New Jersey]] gemaach. Vun [[1941]] bis [[1944]] huet hien op der [[United States Naval Academy]] zu [[Annapolis (Maryland)|Annapolis]], [[Maryland]] studéiert. Bis zum Enn vum [[Zweete Weltkrich]] huet hien dann an der [[United States Navy|US-Marinn]] um Zerstéierer [[USS Cogswell (DD-651)|''Cogswell'']] am [[Pazifeschen Ozean|Pazifik]] gedéngt.
Nom Krich gouf hien als Pilot ausgebilt a war dunn als Marinn-Pilot, ënner anerem op [[Fligerdréier]] am [[Mëttelmier]].
Am Joer [[1950]] huet de Shepard d'Ausbildung als Testpilot zu [[Naval Air Station Patuxent River|Patuxent River]], [[Maryland]] ugefaangen. Nom Ofschloss [[1951]] huet hie verschidde Kampfjets getest an huet ënner anerem Landetechnike fir déi nei [[Fligerdréier]] mat ofgewénkelte Landebunnen ausgeschafft. Nodeems hie schonn [[1944]] säi Bachelor of Science op der United States Naval Academy gemaach hat, koum hien op de [[Naval War College]] zu [[Newport (Rhode Island)|Newport]], wou hien [[1957]] e Master of Arts krut. Hien hat och en ettlech akadeemesch Éierentitelen.
== Den éischten Amerikaner am Weltall ==
[[Fichier:Alan Shepard in capsule aboard Freedom 7 before launch.jpg|mini|left|upright|Alan Shepard virum Start vun der ''Freedom 7'']]
De Shepard huet zu den 110 Militär-Testpilote gehéiert, déi vun der [[NASA]] als potentiell Astronauten ausgewielt goufen, woubäi awer d'Aluedung un de Shepard verluer gaange war. Trotzdeem huet hien zu de siwe ''(Mercury Seven)'' gehéiert, déi den [[9. Abrëll]] [[1959]] vun der NASA als Amerikas éischt Astronautegrupp virgestallt goufen.
Den [[21. Februar]] [[1961]] gouf de Shepard gewuer, datt hie fir den éischte bemannte Fluch vum [[Mercury-Programm|Mercury]]-Raumschëff virgesinn war. Dës Nochriicht gouf awer nach net publizéiert.
De Start vun der Missioun [[Mercury-Redstone 3]] (Mercury-Kapsel MR-3) ass dann de [[5. Mee]] [[1961]] erfollegt. De Shepard hat dem Raumschëff den Numm Freedom 7 ginn. De Fluch war net als Äerdëmkreesung geplangt, mä als [[Suborbitale Fluch|suborbital ballistesch Fluchbunn]], hien hat eng Héicht vun 187 km erreecht. No 15 Minutten an 22 Sekonnen ass d'Freedom 7 sécher am [[Atlantescher Ozean|Atlantik]] gelant. Domat war hien nom [[Juri Gagarin]] aus der [[Sowjetesch Raumfaart|Sowjetunioun]], deen d'Äerd den 12. Abrëll an 106 Minutten eemol ëmkreest hat, den zweete Mënsch am Weltraum.
Bei de béiden nächste Mercury-Missiounen den [[21. Juli]] [[1961]] an [[20. Februar]] [[1962]] war de Shepard als Verbindungsspriecher ([[Capsule Communicator|Capcom]]) bedeelegt.
Fir déi lescht Missioun am Mercury-Programm, [[Mercury-Atlas 9]], war hien als Ersatzpilot virgesinn, am Fall wann de [[Gordon Cooper]] ausfale soll, de Fluch gouf awer de 15. a [[16. Mee]] [[1963]] ouni Problemer gemaach.
De Shepard hat drop gedrängt, datt dat lescht verbliwwe Mercury-Raumschëff [[Mercury-Programm|Mercury 10]] fir e Laangzäitfluch benotz soll ginn, mat sech als Pilot an de Cooper als Ersatz. Hien hat d'Raumschëff esouguer mam Schrëftzuch „Freedom 7 II“ bemole gelooss, mä d'NASA hat entscheet, datt alles op de [[Gemini-Programm]] konzentréiert soll ginn, soudatt de Shepard net zu der erhoffter Äerdëmkreesung koum.
== Kee Gemini-Fluch fir de Shepard ==
De Shepard war fir de Fluch mam Gemini-Raumschëff, [[Gemini 3]] als Kommandant nominéiert.
Hien hat scho mam [[Tom Stafford (Astronaut)|Tom Stafford]] den Training opgeholl, mä duerch e gesondheetleche Schued um lénkse Bannenouer [[Morbus Menière|Menière-Syndrom]] konnt hien net weidermaachen. En ze groussen Drock vun der Flëssegkeet am Bannenouer féiert dobäi zu Stéierunge vum [[Gläichgewiichtssënn]], Schwindelgefiller an Iwwelkeet, wat schlecht fir de Fluch gewiescht wier.
Am Mäerz [[1966]] leet hien de Comitee, deen de Fligerofstuerz ënnersiche soll, bei deem d'Astronauten [[Elliot See]] an [[Charles Bassett]] den Doud fonnt haten.
== De Fluch op den Äerdmound ==
[[Fichier:Apollo14 - Shepard mit Flagge.jpg|left|mini|200px|De Shepard um Äerdmound ([[1971]])]]
Ufank [[1969]] huet de Shepard sech um Ouer operéiere gelooss. Am Mee war hien nees komplett kapabel fir e Fluch, soudatt hie mat der Ausbildung am Kader vum [[Apollo-Programm]] weidefuere konnt. D'Leedung vum Astronautebüro hat den [[Tom Stafford (Astronaut)|Tom Stafford]] kritt.
De Shepard war fir d'éischt als Kommandant vun der [[Apollo 13|Apollo-13]]-Missioun virgesinn, déi am Abrëll [[1970]] starte soll, awer den NASA-Management hat drop gedrängt, him méi Zäit fir d'Virbereedung ze ginn, well hie laang keen Astronautentraining méi hat. Dofir gouf de Shepard zesumme mam [[Stuart Roosa]] an dem [[Edgar Mitchell]] op [[Apollo 14]] verluecht.
Dee Moundfluch war du vum 31. Januar (drëtt Moundlandung de [[5. Februar]] [[1971]]) bis den [[9. Februar]] [[1971]]. De Shepard war zu deem Zäitpunkt scho 47 Joer al, bei Wäitem den eelste vun alle Moundfuerer. Hie war den éischte Mercury-Astronaut, deen et bis op den Äerdmound gepackt hat, an hie sollt den eenzege bleiwen. Wéi hien um Mound getrëppelt ass, sot hien: "Den Al ass op der Uewerfläch, an et war e wäite Wee, mä mer sinn hei".
Den Al Shepard goung och als éischte Golfspiller um Mound an d'Geschichtsbicher an. Hien hat zwéi Golfbäll mat op de Mound bruecht, an ausserdeem en [[Golfschléier#Eisen|sechster Eisen]], dat hie provisoresch un engem geologeschen Instrument festgemaach hat. Wéinst dem steife Raumgezei huet hie misse mat enger Hand schloen. Den éischte Ball hat hie verfeelt, fir en dann am zweete Versuch een oder zwéi Meter virunzebréngen. Den drëtte Schlag huet du getraff, a mat engem véierte Schlag konnt hien den zweete Ball e puer honnert Meter méi wäit schloen.
Bei de follgende Moundflich [[Apollo 15]] am Juli [[1971]] an [[Apollo 17]] am Dezember [[1972]] war de Shepard dunn als Verbindungsspriecher ([[Capsule Communicator|Capcom]]) an der Fluchleedung.
== Nom Moundfluch ==
Am Juni [[1971]] hat hien d'Aarbecht als Leeder vum Astronautebüro nees opgeholl. Vum [[Richard Nixon|US-President Nixon]] gouf hien am Juli zum Delegéierte fir d'[[UN-Generalversammlung|UN-Vollversammlung]] ernannt a blouf vu September bis Dezember 1971 op där Plaz.
Den [[1. Dezember]] [[1971]] gouf hie vun der US-Marinn zum [[Konteradmiral]] ernannt.
De Shepard ass den [[31. Juli]] [[1974]] aus der NASA an aus der US-Marinn ausgetratt, an huet d'Leedung vum Astronautebüro un den [[John Watts Young|John Young]] ginn. De Shepard huet sech dunn op seng Aarbecht als Geschäftsmann konzentréiert, déi hie schonn zu Astronautezäiten zum [[Millionär]] gemaach hat.
Hie gouf President vun der Marathon Construction Corp. zu [[Houston]] an der Windward Distributing Company a war am Opsiichtsrot vun ettleche Firmen.
Seng Firma Seven Fourteen Enterprises (genannt nom Freedom 7 an Apollo 14) war d'Holding vu senge geschäftlechen Aktivitéiten.
Zesumme mat den anere Mercury-Astronauten an der Betty, der Wittfra vum [[Virgil Grissom|Gus Grissom]], hat hien [[1984]] d'''Mercury Seven''-Stëftung gegrënnt, déi [[Stipendium|Stipendien]] u Studente vergëtt. Am Joer [[1995]] gouf d'Stëftung an ''Astronaut Scholarship Foundation'' ëmgenannt an de Shepard gouf President, bis hie seng Plaz am Oktober [[1997]] un de fréieren Astronaut [[James A. Lovell|Jim Lovell]] ofginn huet.
[[1996]] gouf festgestallt, datt den Alan Shepard u Leukemie erkrankt war, wourun hien am Joer [[1998]] am Alter vu 74 Joer gestuerwen ass. Seng Fra Louise, mat där hien 53 Joer laang bestuet war, ass nëmmen ee Mount méi spéit och gestuerwen. Si hannerloossen zwee Meedercher: Laura (* 1947) a Juliana (* 1951). D'Shepards hunn ausserdeem och d'Nies Alice opgezunn, sou datt déi och dacks als Duechter bezeechent gëtt.
== Zesummefaassung vun de Raumflich ==
{| class="wikitable"
|- class="hannergrondfaarf6"
! Nr.
! Missioun
! Funktioun
! Fluchdatum
! Fluchdauer
|-
|1 || [[Mercury-Redstone 3]] || Kommandant || 5. Mee – 5. Mee 1961 || 0d 0h 15m
|-
|2 || [[Apollo 14]] || Kommandant || 31. Januar – 9. Februar 1971 || 9d 0h 01m
|-
|}
== Zu senger Persoun ==
Den Alan "Al" Shepard huet als eng vun de schwieregste Persoune vum ganzen Apollo-Programm gegollt.
Am Astronaute-Korps war d'Meenung iwwer hie gedeelt. Seng Kolleegen hate Respekt an Unerkennung, awer och vill Näid géint seng Persoun.
== Besonnesches a Rekorder ==
* Éischten Amerikaner am Weltall ([[Mercury-Redstone 3]])
* Eelste Mënsch um Äerdmound ([[Apollo 14]])
* Eenzege Mercury-Veteran um Äerdmound (Apollo 14)
* Éischte Golfspiller um Äerdmound (Apollo 14)
* Éischte Grousspapp um Äerdmound (Apollo 14)
== Éierungen ==
De Shepard gouf [[1977]] als zweete Raumfuerer an d'[[National Aviation Hall of Fame]] opgeholl. [[1978]] krut hien als sechsten Astronaut d'[[Congressional Space Medal of Honor]].
Am Dezember [[2006]] gouf e Versuergungsfrachtschëff vun der US Navy no him genannt: [[USNS Alan Shepard (T-AKE-3)]].
De [[4. Dezember]] [[2008]] gouf am [[Hemmoor#Kreidesee|Kreideséi Hemmoor]] eng [[Piper PA-28|Piper 28]] kontrolléiert versenkt. Si hat fréier dem Shepard gehéiert a kann elo an enger Déift vu knapps 10 m bedaucht ginn.
Fir de 50-järege Jubiläum vu senger éischter Rees an de Weltall hat d'US-Post am Joer [[2011]] en Timber mam Bild vum Alan Shepard erausbruecht.<ref>[http://www.nzz.ch/nachrichten/panorama/erster_amerikaner_im_weltraum_geehrt_1.10488192.html Erster Amerikaner im Weltraum geehrt] in: [[NZZ Online]] vum [[5. Mee]] [[2011]]</ref>
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vu Raumfuerer]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* {{en}} NASA: [http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shepard-alan.html Biografie]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20041119073724/http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/alsj/a14/shepstep.au Audio-Datei: De Shepard um Äerdmound]
{{Referenzen}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Shepard Alan}}
[[Kategorie:Gebuer 1923]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Astronauten]]
[[Kategorie:Mercury-Programm]]
[[Kategorie:Apollo-Programm]]
[[Kategorie:Testpiloten]]
[[Kategorie:Militärpiloten]]
[[Kategorie:Congressional Space Medal of Honor]]
[[Kategorie:Navy Distinguished Service Medal]]
[[Kategorie:Distinguished Flying Cross (USA)]]
626824l594lqw56a3x6uaj3xhx5y2gi
2679572
2679568
2026-05-25T09:56:26Z
Puscas
735
.....
2679572
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" width="300" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FBB0AA;"
! colspan="2" | '''Alan Shepard'''
|- bgcolor="#FFFAFA"
| align="center" colspan="2" | [[Fichier:Alan shepard.jpg|thumb|300px|center|Den Alan Shepard]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Kategorie|| Astronaut
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Land || [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Agentur || [[NASA]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Auswiel|| [[2. Abrëll]] [[1959]]<br />(1. NASA-Grupp)
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Zuel vu Flich|| 2
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Éischte Start || [[5. Mee]] [[1961]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Lescht Landung || [[9. Februar]] [[1971]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Dauer || 9d 0h 16min
|- bgcolor="#FFFAFA"
| 1. Missioun || Mercury-Redstone 3
|- bgcolor="#FFFAFA"
| 2. Missioun || Apollo 14
|- bgcolor="#FFFAFA"
| opgehalen || August [[1974]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
|}
Den '''Alan Bartlett "Al" Shepard, Jr.''', gebuer den [[18. November]] [[1923]] zu [[East Derry]], [[New Hampshire]], [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegt Staaten]], a gestuerwen den [[21. Juli]] [[1998]] zu [[Monterey (Kalifornien)|Monterey]], [[Kalifornien]], USA, war den éischten [[Raumfuerer|Astronaut]] vun de Vereenegte Staaten am [[Weltraum]], a bei enger spéiderer Missioun de fënnefte Mënsch um Äerdmound.
== Karriärufank ==
De Shepard war en exzellente Schüler. Faszinéiert vun de Fliger ass hie reegelméisseg als Bouf mam Vëlo op den nächste Fluchhafe pedalléiert, wou hie Geleeënenheetssaarbechte gemaach huet, fir heiansdo an engem Fliger matfléien ze kënnen.
[[1941]] huet hie säi Schoulofschloss an der [[Admiral Farragut Academy]] zu [[Toms River]], [[New Jersey]] gemaach. Vun [[1941]] bis [[1944]] huet hien op der [[United States Naval Academy]] zu [[Annapolis (Maryland)|Annapolis]], [[Maryland]] studéiert. Bis zum Enn vum [[Zweete Weltkrich]] war hien dunn an der [[United States Navy|US-Marinn]] als Offizéier um Zerstéierer [[USS Cogswell (DD-651)|''Cogswell'']] am [[Pazifeschen Ozean|Pazifik]].
Nom Krich gouf hien als Pilot ausgebilt a war dunn als Pilot vun der [[United States Navy|US-Marinn]], ënner anerem um [[Fligerdréier]] [[USS Franklin D. Roosevelt|Franklin D. Roosevelt]] am [[Mëttelmier]].
Am Joer [[1950]] huet de Shepard d'Ausbildung als Testpilot zu [[Naval Air Station Patuxent River|Patuxent River]], [[Maryland]] ugefaangen. Nom Ofschloss [[1951]] huet hie verschidde Kampfjets getest an huet ënner anerem Landetechnike fir déi nei [[Fligerdréier]] mat ofgewénkelte Landebunnen ausgeschafft. Nodeems hie schonn [[1944]] säi Bachelor of Science op der United States Naval Academy gemaach hat, koum hien op de [[Naval War College]] zu [[Newport (Rhode Island)|Newport]], wou hien [[1957]] e Master of Arts krut. Hien hat och en ettlech akadeemesch Éierentitelen.
== Den éischten Amerikaner am Weltall ==
[[Fichier:Alan Shepard in capsule aboard Freedom 7 before launch.jpg|mini|left|upright|Alan Shepard virum Start vun der ''Freedom 7'']]
De Shepard huet zu den 110 Militär-Testpilote gehéiert, déi vun der [[NASA]] als potentiell Astronauten ausgewielt goufen, woubäi awer d'Aluedung un de Shepard verluer gaange war. Trotzdeem huet hien zu de siwe ''(Mercury Seven)'' gehéiert, déi den [[9. Abrëll]] [[1959]] vun der NASA als déi éischt amerikanesch Astronautegrupp virgestallt goufen.
Den [[21. Februar]] [[1961]] gouf de Shepard gewuer, datt hie fir den éischte bemannte Fluch vum [[Mercury-Programm|Mercury]]-Raumschëff virgesinn war. Dës Noriicht gouf awer nach net publizéiert.
De Start vun der Missioun [[Mercury-Redstone 3]] (Mercury-Kapsel MR-3) war dunn de [[5. Mee]] [[1961]]. De Shepard hat dem Raumschëff den Numm Freedom 7 ginn. De Fluch war net als Äerdëmkreesung geplangt, mä als [[Suborbitale Fluch|suborbital ballistesch Fluchbunn]], hien hat eng Héicht vun 187 km erreecht. No 15 Minutten an 22 Sekonnen ass d'Freedom 7 sécher am [[Atlantescher Ozean|Atlantik]] gelant. Domat war hien nom [[Juri Gagarin]] aus der [[Sowjetesch Raumfaart|Sowjetunioun]], deen d'Äerd den 12. Abrëll an 106 Minutten eemol ëmkreest hat, den zweete Mënsch am Weltraum.
Bei de béiden nächste Mercury-Missiounen den [[21. Juli]] [[1961]] an [[20. Februar]] [[1962]] war de Shepard als Verbindungsspriecher ([[Capsule Communicator|Capcom]]) bedeelegt.
Fir déi lescht Missioun am Mercury-Programm, [[Mercury-Atlas 9]], war hien als Ersatzpilot virgesinn, am Fall, wou de [[Gordon Cooper]] ausfale sollt, de Fluch gouf awer de 15. a [[16. Mee]] [[1963]] ouni Problemer gemaach.
De Shepard hat drop gehalen, datt dat lescht Mercury-Raumschëff d'[[Mercury-Programm|Mercury 10]] fir e Laangzäitfluch benotz soll ginn, mat him selwer als Pilot a mam Cooper als Ersatzpilot. Hien hat d'Raumschëff souguer mam Schrëftzuch „Freedom 7 II“ bemole gelooss, mä d'NASA hat entscheet, datt alles op de [[Gemini-Programm]] konzentréiert soll ginn, soudatt de Shepard net zu der erhoffter Äerdëmkreesung koum.
== Kee Gemini-Fluch fir de Shepard ==
De Shepard war fir de Fluch mam Gemini-Raumschëff, [[Gemini 3]] als Kommandant nominéiert.
Hien hat schonn zesumme mam [[Tom Stafford (Astronaut)|Tom Stafford]] mam Training ugefaangen, mä wéinst sengem gesondheetleche Schued um lénkse Bannenouer [[Morbus Menière|Menière-Syndrom]] konnt hien net weidermaachen. En ze groussen Drock vun der Flëssegkeet am Bannenouer féiert dobäi zu Stéierunge vum [[Gläichgewiichtssënn]], Schwindelgefiller an Iwwelkeet, wat schlecht fir de Fluch gewiescht wier.
Am Mäerz [[1966]] leet hien de Comité, deen de Fligerofstuerz ënnersiche soll, bei deem d'Astronauten [[Elliot See]] an [[Charles Bassett]] den Doud fonnt haten.
== De Fluch op den Äerdmound ==
[[Fichier:Apollo14 - Shepard mit Flagge.jpg|left|mini|200px|De Shepard um Äerdmound ([[1971]])]]
Ufank [[1969]] huet de Shepard sech um Ouer operéiere gelooss. Am Mee war hien nees komplett kapabel fir e Fluch, soudatt hie mat der Ausbildung am Kader vum [[Apollo-Programm]] weidefuere konnt. D'Leedung vum Astronautebüro hat den [[Tom Stafford (Astronaut)|Tom Stafford]] kritt.
De Shepard war fir d'éischt als Kommandant vun der [[Apollo 13|Apollo-13]]-Missioun virgesinn, déi am Abrëll [[1970]] starte sollt, awer den NASA-Management hat drop gedrängt, him méi Zäit fir d'Virbereedung ze ginn, well hie laang keen Astronautentraining méi hat. Dofir gouf de Shepard zesumme mam [[Stuart Roosa]] an dem [[Edgar Mitchell]] op [[Apollo 14]] verluecht.
Dee Moundfluch war du vum 31. Januar (drëtt Moundlandung de [[5. Februar]] [[1971]]) bis den [[9. Februar]] [[1971]]. De Shepard war zu deem Zäitpunkt scho 47 Joer al, bei Wäitem den eelste vun alle Moundfuerer. Hie war den éischte Mercury-Astronaut, deen et bis op den Äerdmound gepackt hat, an hie sollt den eenzege bleiwen. Wéi hien um Mound getrëppelt ass, sot hien: "Den Al ass op der Uewerfläch, an et war e wäite Wee, mä mer sinn hei".
Den Al Shepard goung och als éischte Golfspiller um Mound an d'Geschichtsbicher an. Hien hat zwéi Golfbäll mat op de Mound bruecht, an ausserdeem en [[Golfschléier#Eisen|sechster Eisen]], dat hie provisoresch un engem geologeschen Instrument festgemaach hat. Wéinst dem steife Raumgezei huet hie misse mat enger Hand schloen. Den éischte Ball hat hie verfeelt, fir en dann am zweete Versuch een oder zwéi Meter virunzebréngen. Den drëtte Schlag huet du getraff, a mat engem véierte Schlag konnt hien den zweete Ball e puer honnert Meter méi wäit schloen.
Bei de follgende Moundflich [[Apollo 15]] am Juli [[1971]] an [[Apollo 17]] am Dezember [[1972]] war de Shepard dunn als Verbindungsspriecher ([[Capsule Communicator|Capcom]]) an der Fluchleedung.
== Nom Moundfluch ==
Am Juni [[1971]] hat hien d'Aarbecht als Leeder vum Astronautebüro nees opgeholl. Vum [[Richard Nixon|US-President Nixon]] gouf hien am Juli zum Delegéierte fir d'[[UN-Generalversammlung|UN-Vollversammlung]] ernannt a blouf vu September bis Dezember 1971 op där Plaz.
Den [[1. Dezember]] [[1971]] gouf hie vun der US-Marinn zum [[Konteradmiral]] ernannt.
De Shepard ass den [[31. Juli]] [[1974]] aus der NASA an aus der US-Marinn ausgetratt, an huet d'Leedung vum Astronautebüro un den [[John Watts Young|John Young]] ginn. De Shepard huet sech dunn op seng Aarbecht als Geschäftsmann konzentréiert, déi hie schonn zu Astronautezäiten zum [[Millionär]] gemaach hat.
Hie gouf President vun der Marathon Construction Corp. zu [[Houston]] an der Windward Distributing Company a war am Opsiichtsrot vun ettleche Firmen.
Seng Firma Seven Fourteen Enterprises (genannt nom Freedom 7 an Apollo 14) war d'Holding vu senge geschäftlechen Aktivitéiten.
Zesumme mat den anere Mercury-Astronauten an der Betty, der Wittfra vum [[Virgil Grissom|Gus Grissom]], hat hien [[1984]] d'''Mercury Seven''-Stëftung gegrënnt, déi [[Stipendium|Stipendien]] u Studente vergëtt. Am Joer [[1995]] gouf d'Stëftung an ''Astronaut Scholarship Foundation'' ëmgenannt an de Shepard gouf President, bis hie seng Plaz am Oktober [[1997]] un de fréieren Astronaut [[James A. Lovell|Jim Lovell]] ofginn huet.
[[1996]] gouf festgestallt, datt den Alan Shepard u Leukemie erkrankt war, wourun hien am Joer [[1998]] am Alter vu 74 Joer gestuerwen ass. Seng Fra Louise, mat där hien 53 Joer laang bestuet war, ass nëmmen ee Mount méi spéit och gestuerwen. Si haten zwee Meedercher: Laura (* 1947) a Juliana (* 1951). D'Shepards hunn ausserdeem och d'Nies Alice opgezunn, sou datt déi och dacks als Duechter bezeechent gëtt.
== Zesummefaassung vun de Raumflich ==
{| class="wikitable"
|- class="hannergrondfaarf6"
! Nr.
! Missioun
! Funktioun
! Fluchdatum
! Fluchdauer
|-
|1 || [[Mercury-Redstone 3]] || Kommandant || 5. Mee – 5. Mee 1961 || 0d 0h 15m
|-
|2 || [[Apollo 14]] || Kommandant || 31. Januar – 9. Februar 1971 || 9d 0h 01m
|-
|}
== Zu senger Persoun ==
Den Alan "Al" Shepard huet als eng vun de schwieregste Persoune vum ganzen Apollo-Programm gegollt.
Am Astronaute-Korps war d'Meenung iwwer hie gedeelt. Seng Kolleegen hate Respekt an Unerkennung, awer och vill Näid géint seng Persoun.
== Besonnesches a Rekorder ==
* Éischten Amerikaner am Weltall ([[Mercury-Redstone 3]])
* Eelste Mënsch um Äerdmound ([[Apollo 14]])
* Eenzege Mercury-Veteran um Äerdmound (Apollo 14)
* Éischte Golfspiller um Äerdmound (Apollo 14)
* Éischte Grousspapp um Äerdmound (Apollo 14)
== Éierungen ==
De Shepard gouf [[1977]] als zweete Raumfuerer an d'[[National Aviation Hall of Fame]] opgeholl. [[1978]] krut hien als sechsten Astronaut d'[[Congressional Space Medal of Honor]].
Am Dezember [[2006]] gouf e Versuergungsfrachtschëff vun der US Navy no him genannt: [[USNS Alan Shepard (T-AKE-3)]].
De [[4. Dezember]] [[2008]] gouf am [[Hemmoor#Kreidesee|Kreideséi Hemmoor]] eng [[Piper PA-28|Piper 28]] kontrolléiert versenkt. Si hat fréier dem Shepard gehéiert a kann elo an enger Déift vu knapps 10 m bedaucht ginn.
Fir de 50-järege Jubiläum vu senger éischter Rees an de Weltall hat d'US-Post am Joer [[2011]] en Timber mam Bild vum Alan Shepard erausbruecht.<ref>[http://www.nzz.ch/nachrichten/panorama/erster_amerikaner_im_weltraum_geehrt_1.10488192.html Erster Amerikaner im Weltraum geehrt] in: [[NZZ Online]] vum [[5. Mee]] [[2011]]</ref>
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vu Raumfuerer]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* {{en}} NASA: [http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/shepard-alan.html Biografie]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20041119073724/http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/alsj/a14/shepstep.au Audio-Datei: De Shepard um Äerdmound]
{{Referenzen}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Shepard Alan}}
[[Kategorie:Gebuer 1923]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1998]]
[[Kategorie:Astronauten]]
[[Kategorie:Mercury-Programm]]
[[Kategorie:Apollo-Programm]]
[[Kategorie:Testpiloten]]
[[Kategorie:Militärpiloten]]
[[Kategorie:Congressional Space Medal of Honor]]
[[Kategorie:Navy Distinguished Service Medal]]
[[Kategorie:Distinguished Flying Cross (USA)]]
e6kl56npm06eoxp48dgxg9n33jogi2b
Edmund Weiss
0
136737
2679586
2658232
2026-05-25T11:13:33Z
Puscas
735
Nochriicht → Noriicht
2679586
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie|Bild=Edmund Weiss.jpg|thumb|Den Edmund Weiss}}
Den '''Edmund Weiss''', gebuer de [[26. August]] [[1837]] zu [[Jeseník|Freiwaldau]], [[Éisträichesch Schlesien]], a gestuerwen den [[21. Juni]] [[1917]] zu [[Wien]], war en éisträicheschen [[Astronom]].
== Liewen ==
De Weiss war der Jong vum Dokter Josef Weiss a senger Fra Josefa, geb. Vielhauer, an Zwillingsbrudder vum [[Adolf Gustav Weiss]] (1837–1894), dee spéider als Professer fir [[Botanik]] zu [[Prag]] geschafft huet.
Seng éischt Joren huet hien an England an der Géigend vun Richmond gelieft, wou säi Papp eng [[Hydrotherapie|hydrotherapeutesch]] Ariichtung opgebaut hat. Nom Doud vum Papp ass d'Famill nees zeréck an Éisträich geplënnert a vun [[1847]] bis [[1855]] ass de Weiss zu [[Opava|Troppau]] an de Lycée gaangen. Dono huet hie Mathematik, Astronomie a Physik op der [[Universitéit Wien]] studéiert a gouf [[1860]] als Dr. phil promovéiert. Vun [[1858]] un, war hien Assistent op dem [[Universitéitsobservatoire Wien]], wou de [[Karl Ludwig von Littrow]] Direkter war. [[1869]] gouf de Weiss [[Honorarprofesser]] an [[1875]] [[ordentleche Professer]] op der Wiener Universitéit.
Am Zesummenhank mam Bau vun engem neien Observatoire vun der Universitéit baussenzeg vu Wien ass de Weiss [[1872]] an d'USA gereest, fir sech do iwwer Observatoiren an Instrumenter z'informéieren.
Wéi de Littrow [[1878]], nach ier den neien Observatoire fäerdeg war, gestuerwe war, gouf de Weiss säin Nofollger. Ënner senger Leedung goufen déi béid Haaptinstrumenter bestallt an opgeriicht, [[1882]] de 27-Zoll-[[Refrakter]] vu [[Grubb Telescope Company|Grubb]], deemools de gréisste Refrakter vun der Welt, an den 11¾-Refrakter vum [[Alvan Graham Clark]].
Weider Reesen hat de Weiss fir d'Observatioun vu Sonnendäischterten an aneren astronomeschen Evenementer gemaach:
* [[1861]]: [[Griichenland]] (total [[Sonnendäischtert]])
* [[1867]]: [[Dalmatien]] (rankfërmeg Sonnendäischtert)
* [[1868]]: [[Aden]] (total Sonnendäischtert)
* [[1870]]: [[Tunis]] (total Sonnendäischtert)
* [[1874]]: [[Jassy]] ([[Venustransit]])
[[1872]] gouf hie mat der Adelinde Fenzl (geb. [[1845]]) bestuet. Si haten siwe Kanner. Bis zu senger Pensioun am Joer [[1910]] war hien Direkter vum Universitéitsobservatoire. Den [[21. Juni]] [[1917]] ass de Weiss no laanger Krankheet am Alter vun 79 Joer gestuerwen.
== Auszeechnungen an Éierungen ==
* [[1883]] gouf hien zum Member vun der [[Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina|Däitscher Akademie vun de Naturfuerscher Leopoldina]] gewielt.<ref>[http://www.leopoldina.org/de/mitglieder/mitgliederverzeichnis/member/7211/ Mitgliederverzeichnis Leopoldina, Edmund Weiss]</ref>
* Éierendoktorat vun der [[Universitéit Dublin]]
* Ritterkräiz vum [[Franz-Joseph-Uerden]]
* Benennung vum [[Moundkrater]] [[Weiss (Moundkrater)|Weiss]] ([[1935]])
* Numm vun der Edmund-Weiß-Gaass am 18. Wiener Gemengebezierk [[Währing]] (1918; fréier Spöttelgasse)
== Schrëften ==
Nieft villen Artikelen, déi virun allem an den [[Astronomische Nachrichten|Astronomeschen Noriichte]] waren, hat hien och populär Schrëften publizéiert. Ënner anerem hat hien dem [[Joseph Johann von Littrow]] säi ''Wunder des Himmels'' nei erausbruecht esouwéi och ''Bilder-Atlas der Sternenwelt. Eine Astronomie für jedermann'' ([[1888]]). Hie war och zanter [[1878]] Editeur vu 17 Bänn vun de ''Neuen Annalen der Sternwarte zu Wien-Währing''.
'''Weider Schrëften''':
* ''Über die Bahn der Ariadne 43''. ([[1858]]).
* ''Über die Bahn des Kometen VIII des Jahres 1858''. ([[1859]]).
* ''Über den Zustand der Astronomie beim Beginn der historischen Zeit''. ([[1864]])
* ''Berechnung der Sonnenfinsternisse in den Jahren 1868 bis 1870''. ([[1867]]).
* ''Beiträge zur Kenntniss der Sternschnuppen''. ([[1868]]–[[1870]]).
* ''Discussion der wärend der totalen Sonnenfinsterniss am [[10. August]] [[1868]] angestellten Beobachtungen und der daraus follgenden Ergebnisse''. ([[1870]]).
* ''Sternkarten vom nördlichen und südlichen Himmel''. ([[1874]]).
* ''Beobachtung des Venusdurchganges vom [[8. Dezember]] [[1874]] in Jassy und Bestimmung der geographischen Länge des Beobachtungsortes''. (1875).
* ''Über sprungweise Änderungen in einzelnen Redactionselemente eines Instrumentes''. ([[1878]]).
* ''Über die Bahn der Kometen 1843I und 1880a''. ([[1881]]).
* ''Über die Berechnung der Differentialquotienten des wahren Anomalie und des Radius vector nach der Excentricität in stark excentrischen Bahnen''. ([[1881]]).
* ''Entwickelungen zum Lagrange’schen Reversionstheorem, und Anwendungen derselben auf die Lösung der Keppler’schen Gleichung''. ([[1885]]).
* ''Über die Bestimmung von M bei Olbers Methode der Berechnung einer Kometenbahn, mit besonderer Rücksicht auf den Ausnahmefall''. ([[1886]]).
* ''Über die Oberflächenbeschaffentheit der Planeten unseres Sonnensystems''. ([[1891]]).
== Literatur ==
* [[Salomon Wininger]]: ''Große Jüdische National-Biographie''. Band 6. Czernowitz [[1932]], S. 242 f.
* [[Felix Czeike]]: ''Historisches Lexikon Wien''. Verlag Kremayr & Scheriau, Wien [[1997]], ISBN 3-218-00547-7 (Band 5) S. 605.
* ''Handbuch österreichischer Autorinnen und Autoren jüdischer Herkunft 18. bis 20. Jahrhundert''. Hrsg.: Österreichische Nationalbibliothek, Wien. K. G. Saur, München [[2002]], ISBN 3-598-11545-8 (Band 3) S. 1447.
== Um Spaweck ==
* [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-abs_connect?db_key=AST&db_key=PRE&qform=AST&arxiv_sel=astro-ph&arxiv_sel=cond-mat&arxiv_sel=cs&arxiv_sel=gr-qc&arxiv_sel=hep-ex&arxiv_sel=hep-lat&arxiv_sel=hep-ph&arxiv_sel=hep-th&arxiv_sel=math&arxiv_sel=math-ph&arxiv_sel=nlin&arxiv_sel=nucl-ex&arxiv_sel=nucl-th&arxiv_sel=physics&arxiv_sel=quant-ph&arxiv_sel=q-bio&sim_query=YES&ned_query=YES&adsobj_query=YES&aut_logic=OR&obj_logic=OR&author=Weiss%2C+E.&object=&start_mon=&start_year=&end_mon=01&end_year=1910&ttl_logic=OR&title=&txt_logic=OR&text=&nr_to_return=200&start_nr=1&jou_pick=ALL&ref_stems=&data_and=ALL&group_and=ALL&start_entry_day=&start_entry_mon=&start_entry_year=&end_entry_day=&end_entry_mon=&end_entry_year=&min_score=&sort=SCORE&data_type=SHORT&aut_syn=YES&ttl_syn=YES&txt_syn=YES&aut_wt=1.0&obj_wt=1.0&ttl_wt=0.3&txt_wt=3.0&aut_wgt=YES&obj_wgt=YES&ttl_wgt=YES&txt_wgt=YES&ttl_sco=YES&txt_sco=YES&version=1 Publikatioun vum E. Weiss] am [[Astrophysics Data System]]
* [http://articles.adsabs.harvard.edu/full/1917AN....204..431V Nachruf in: ''Astronomische Nachrichten.'' Bd. 204, S. 431]
* [http://adsabs.harvard.edu/full/1918MNRAS..78..258. Nachruf in: ''Monthly Notices of the Royal Astronomical Society''. Bd. 78, Nr 4, S. 258f.]
{{Referenzen}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Weiss Edmund}}
[[Kategorie:Gebuer 1837]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1917]]
[[Kategorie:Éisträichesch Astronomen]]
[[Kategorie:Membere vun der Leopoldina]]
120fozdy0k20neiytncwsfbmf84oyu0
2026
0
137072
2679529
2679408
2026-05-24T19:45:52Z
Zinneke
34
/* Gestuerwen */
2679529
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
* {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus.
=== Europa ===
[[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]]
* {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an.
* {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]].
* [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] kommen ëm 42 Leit ëm d'Liewen.
* [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]].
* {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt.
* [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt.
* [[24. Mäerz]]: Bei de Parlamentswalen an [[Dänemark]] verléiert déi aktuell Koalitioun vun der [[Mette Frederiksen]] hir Majoritéit.
* {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien]] vereedegt, nodeems seng Partei [[Progressiivt Bulgarien]] den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat.
* {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen déi absolutt Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat.
==== Lëtzebuerg ====
=== Afrika ===
* {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] als Haaptstad of.
* [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt.
* [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt.
* [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen.
=== Amerika ===
==== Nordamerika ====
==== Mëttel- a Südamerika ====
* {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht.
* [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] nei Staatspresident vum [[Peru]].
* [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vun [[Chile]] vereedegt.
* [[12. Abrëll]]: Presidentschaftswalen am [[Peru]].
=== Asien ===
* {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zwee-drëttel Majoritéit gewonnen.
* [[15. Mäerz]]: An engem Referendum gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl{{wou?}}.
* {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt.
* {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert.
==== Arabesch Welt an Noen Osten ====
* {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]].
* [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung.
* [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht.
* [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]].
* [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt.
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''.
* De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]].
=== Musek ===
=== Kino ===
* ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]].
== Ekonomie ==
[[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]]
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd.
== Sport ==
* [[6. Februar|6.]] bis [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]].
* [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s).
== Gebuer ==
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
| Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg
| Text1 = Robert Goebbels
| Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg
| Text2 = Colette Flesch
| Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg
| Text3 = Lucien Weiler
| Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg
| Text4= Rita Süssmuth
| Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg
| Text5= Robert Duvall
| Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنهای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg
| Text6= Ali Khamenei
| Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg
| Text7= Chuck Norris
| Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg
| Text8= Mario Adorf
| Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg
| Text9= Nathalie Baye
| Bild10 =
| Text10 =
}}
== Gestuerwen ==
* {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur.
* [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner.
* [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.
* [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler.
* [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin.
* {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller.
* < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter.
* [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller.
* 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker.
* [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler.
* 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger.
* [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller.
* [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer.
* [[28. Februar]]: [[Mahmud Ahmadinedschad]], iranesche Politiker.
* 28. Februar: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker.
* {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller.
* {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller.
* {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
* [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog.
* [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler.
* [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker.
* {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger.
* [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent.
* 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin.
* [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin.
* [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* ≤ 23. Mee: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
3hh595jvhccffqs7z8nvkpg1h9jmdlx
2679570
2679529
2026-05-25T09:28:50Z
Zinneke
34
/* Afrika */
2679570
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
* {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus.
=== Europa ===
[[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]]
* {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an.
* {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]].
* [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] kommen ëm 42 Leit ëm d'Liewen.
* [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]].
* {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt.
* [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt.
* [[24. Mäerz]]: Bei de Parlamentswalen an [[Dänemark]] verléiert déi aktuell Koalitioun vun der [[Mette Frederiksen]] hir Majoritéit.
* {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien]] vereedegt, nodeems seng Partei [[Progressiivt Bulgarien]] den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat.
* {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen déi absolutt Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat.
==== Lëtzebuerg ====
=== Afrika ===
* {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] als Haaptstad of.
* [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt.
* [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt.
* [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gëtt de [[24. Mee]] vereedegt.
=== Amerika ===
==== Nordamerika ====
==== Mëttel- a Südamerika ====
* {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht.
* [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] nei Staatspresident vum [[Peru]].
* [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vun [[Chile]] vereedegt.
* [[12. Abrëll]]: Presidentschaftswalen am [[Peru]].
=== Asien ===
* {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zwee-drëttel Majoritéit gewonnen.
* [[15. Mäerz]]: An engem Referendum gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl{{wou?}}.
* {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt.
* {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert.
==== Arabesch Welt an Noen Osten ====
* {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]].
* [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung.
* [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht.
* [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]].
* [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt.
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''.
* De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]].
=== Musek ===
=== Kino ===
* ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]].
== Ekonomie ==
[[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]]
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd.
== Sport ==
* [[6. Februar|6.]] bis [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]].
* [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s).
== Gebuer ==
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
| Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg
| Text1 = Robert Goebbels
| Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg
| Text2 = Colette Flesch
| Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg
| Text3 = Lucien Weiler
| Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg
| Text4= Rita Süssmuth
| Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg
| Text5= Robert Duvall
| Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنهای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg
| Text6= Ali Khamenei
| Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg
| Text7= Chuck Norris
| Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg
| Text8= Mario Adorf
| Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg
| Text9= Nathalie Baye
| Bild10 =
| Text10 =
}}
== Gestuerwen ==
* {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur.
* [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner.
* [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.
* [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler.
* [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin.
* {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller.
* < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter.
* [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller.
* 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker.
* [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler.
* 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger.
* [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller.
* [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer.
* [[28. Februar]]: [[Mahmud Ahmadinedschad]], iranesche Politiker.
* 28. Februar: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker.
* {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller.
* {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller.
* {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
* [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog.
* [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler.
* [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker.
* {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger.
* [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent.
* 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin.
* [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin.
* [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* ≤ 23. Mee: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
ttje87y9h6mssrawbswnh3qz75dh3rr
Geosynchron Ëmlafbunn
0
142073
2679589
2522436
2026-05-25T11:30:12Z
Puscas
735
Nochriicht → Noriicht
2679589
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Geostat.gif|thumb|Geostationär Ëmlafbunn (moosstafgetrei)]]
[[Fichier:Igso3063.jpg|thumb|IGSO-Bunne mat 30° an 63,4° [[Inklinatioun (Astronomie)|Bunnschréi]]]]
[[Fichier:Qzss-45-0.09.jpg|thumb|QZSS-Satellittespur iwwer Japan an Australien]]
[[Fichier:Geoausleuchturp.png|thumb|[[Ausliichtungszon]] vun engem geostationäre Satellit]]
Eng '''geosynchron Ëmlafbunn''' ass e [[Satellittenorbit]], bei deem d'[[Ëmlafzäit]] ëm d'[[Äerd]] exakt der Rotatiounsdauer vun der Äerd entsprécht ([[sidereschen Dag]]), de [[Satellit (Astronomie)|Satellit]] beweegt sech also [[synchron]] mat der Äerd. Am spezielle Fall vun der '''geostationärer Ëmlafbunn''' steet e Satellit dobäi fir en Observateur op der [[Äerduewerfläch]] ëmmer um selwechte Punkt um Himmel.
Well d'[[Gravitatiounsfeld]] vun der Äerd ''net'' [[Symmetrie (Geometrie)#Rotatiounssymmetrie|rotatiounssymmetresch]] ass, fale [[Bunnstéierung]]en bei geosynchronen Ëmlafbunne besonnesch op. Do positionéiert Satellitte brauchen Dreifstoff, fir dat ze [[Bunnmanöver|korrigéieren]]. Dofir hu si nëmmen eng begrenzt [[Liewensdauer (Technik)|Liewensdauer]].
Asazzwecker vu [[geostationäre Satellit]]te leien haaptsächlech am Beräich vun der [[Kommunikatiounssatellit|Kommunikatioun]], awer och [[Wiedersatellit]]ten benotzen d'Virdeeler vun deem Orbit.
== Orbitklassen ==
Geosynchron Ëmlafbunnen hunn en [[Inklinatioun (Astronomie)|Inklinatiounswénkel]] vun 0° (geostationär) iwwer 90° ([[Polarbunn]]) bis 180° ([[rechtleefeg a réckleefeg|retrograd]], d. h. Géigeleefegkeet zu der Äerddréiung).
=== Schréi Ëmlafbunn ===
Ass d'Inklinatioun vun 0° ongläich, sou heescht d'Ëmlafbun ''schréie'' geosynchronen Orbit, englesch ''inclined geosynchronous orbit (IGSO)''.
Jee no [[Inklinatioun (Astronomie)|Bunnschréi]] respektiv Inklinatiounswénkel ënnerscheet een:
* Ëmlafbunne mat klenger [[Inklinatioun (Astronomie)|Bunnschréi]] ginn ënner dem Numm [[Inclined Orbit]] vu fréiere geostationäre Noriichtesatellitte benotzt, fir hir [[Liewensdauer (Technik)|Liewensdauer]] bei bal fäerdege [[Kraaftstoff|Dreifstoff]]reserven ze verlängeren. Weil hir Positioun um Himmel dann awer flattert, sinn esou Satellitten nëmme nach mat professionellen Antenne mat Antennennoféierung z'empfänken.
* D'[[Quasi-Zenit-Satellitte-System]] (QZSS) bezeechent e System aus véier Satellitten, dat fir d'Verbesserung vun de Satellittenavigatiounssystemer a Japan benotzt gëtt. Dobäi stinn d'Satellitten op enger ëm 45° gebéiter Bunn mat enger [[Exzentrizitéit (Astronomie)|Exzentrizitéit]] vun 0,09 an engem [[Perigeum]]<nowiki/>wénkel ([[Satellittebunnelement|Argument vum Perigeum]]) vun 270° all Kéier aacht Stonnn laang bal senkrecht iwwer der Insel.
* [[Satellitenorbit#Highly Elliptical Orbit (HEO)|Héichelliptesch]] Orbits mat grousser Inklinatioun heeschen och [[Tundra-Orbit]]s.
=== Geostationär Ëmlafbunn ===
D'Ausnam vun enger kreeisfërmeger Ëmlafbunn mat Dréirichtung Osten und enger [[Inklinatioun (Astronomie)|Bunnschréi]] vu 0° heescht geostationär. D'[[Bunnvitess (Astronomie)|Bunnvitess]] ass dobäi ëmmer 3,075 Kilometer pro Sekonn (km/s) (= 11.070 km/h), an de Bunnradius ass 42.157 km. Dat entsprécht enger Distanz vun ongeféier 35.786 km zu der Äerduewerfläch.
Vun der Äerd aus gesinn schéngt e geostationäre Satellit um Himmel op der Plaz ze stoen (hien ass "stationär"), well hie sech mat der selwechter [[Wénkelvitess]] beweegt wéi den Observeur op der Äerd. Dofir gëtt dës Ëmlafbunn dacks fir [[Televisiounssatellit|Televisioun-]] a Kommunikatiounssatellitte benotzt. D'Antennen op dem Buedem kënne fest op ee bestëmmte Punkt ausgeriichtet ginn, a jiddwer Satellit deckt ëmmer dat selwecht Gebitt op der Äerd of. D'Satellitten fokusséieren an der Reegel hir Antennen op eenzel Regiounen ([[Ausliichtungszon]]en), soudatt een Empfang vun de Signaler gewéinlech nëmmen an den ausgestraalte Beräicher méiglech ass.
== Formelen ==
Fir e Kierper mat der Mass <math>m</math> mat der [[Wénkelvitess]] <math>\omega</math> op enger Kreesbunn mam Radius <math>r</math> ze halen, ass eng [[Zentripetalkraaft]] vun der Stäerkt
:<math>F_1 = m \omega^2 r</math>
erfuederlech.
Op enger Kreesbunn ëm ee Planéit ass d'[[Schwéierkraaft]] ziimlech déi eenzeg wirkende Kraft.
Op der Distanz <math>r</math> – wann ee vum Planéitemëttelpunkt ausgeet – ka se mat der Formel
:<math>F_2 = \frac{G M m}{r^2}</math>
berechent ginn.
Dobäi bezeechent <math>G</math> d'[[Gravitatiounskonstant]] an <math>M</math> d'Mass vum Planéit.
Well d'Schwéierkraaft also déi eenzeg Kraaft ass, déi de Kierper op der Kreesbunn hält, muss hire Wäert der Zentripetalkraaft entspriechen.
Et gëllt also:
:<math>F_1 = F_2</math>
Et ergëtt sech duerch Asetzen:
:<math>m \omega^2 r = \frac{G M m}{r^2}</math>
Opléisen no <math>r</math> ergëtt:
:<math>r = \sqrt[3]{G \frac{M}{\omega^2}}</math>
D'Kreesfrequenz <math>\omega</math> ergëtt sech aus der Ëmlafdauer <math>t</math> als:
:<math>\omega = \frac {2 \pi}{t}</math>
Asetzen an d'Formel fir <math>r</math> ergëtt:
:<math>r = \sqrt[3]{\frac{G}{4 \pi^2} M t^2}</math>
Déi Formel bestëmmt elo de Radius vun der geostationärer Ëmlafbunn vun engem Masseschwéierpunkt wann ee vum Mëttelpunkt vum observéierte Planéit ausgeet.
Fir d'Distanz vun der Bunn vun der Planéitenuewerfläche – also beispillsweis d'Héicht vun engem geostationäre Satellit iwwer der Äerduewerfläch – ze kréien, muss deem säi Radius vum Resultat subtrahéiert ginn. Soumat hu mer:
:<math>h = \sqrt[3]{\frac{G}{4 \pi^2} M t^2} - R_P</math>
woubäi <math>R_P</math> de Radius vum Planéit bezeechent.
Wann de Planéit en Trabant (z. B. Mound) mat bekannte Bunndaten huet, léisst sech alternativ och dat [[Gesetz vum Kepler#3. Gesetz|Drëtt Gesetz vum Kepler]]
:<math> \frac{T_\text{Sat}^2}{T_\text{Mond}^2} = \frac{r_\text{Sat}^3}{r_\text{Mond}^3} </math>
op Trabant a geostationär Satellite benotzen.
Um Beispill vun engem ierdesche Satellit kënnen d'Bunndate vum [[Äerdmound]] erugezunn ginn (Ëmlafdauer ''T''<sub>Mound</sub> ≈ 655 h, grouss Hallefachs vun der Moundëmlafbunn ''r''<sub>Mound</sub> ≈ 384000 km, ''T''<sub>Sat</sub> = 23 h 56 min). Opgeléist nom Bunnradius vum geostationäre Satellit, deen wéinst der Kreesbunn gläich dem Bunnradius ass, ergëtt sech domat:
:<math>r_\text{Sat} = \sqrt[3]{\frac{r_\text{Mond}^3 \cdot T_\text{Sat}^2}{T_\text{Mond}^2}} \approx 42000 \, \mathrm{km} </math>
D'Héicht iwwer der Uewerfläch vum Planéit, hei der Äerd, erhält een nees duerch Subtraktioun vum Planéiteradius.
== Geschicht ==
[[Fichier:Clarke-geo.png|thumb|Ëmlafvitess an Ofhängegkeet vun der Bunnhéicht]]
D'Iddi vun engem geostationäre Satellit gouf am Ufank vum [[Herman Potočnik]] a sengem [[1928]] geschriwwenem Buch ''Das Problem der Befahrung des Weltraums – der Raketenmotor'' publizéiert.
Am Joer [[1945]] huet de [[Science-Fiction]]-Autor [[Arthur C. Clarke]] virgeschloen, Satellitten op enger geostationärer Ëmlafbunn ze positionéieren. Mat dräi Satellitten, jee ëm 120° versat, wier eng weltwäit Radiokommunikatioun méiglech. Hien hat ugeholl, datt Satellitten do wärend den nächste 25 Joer positionéiert kënne ginn. Mat [[Syncom 2]] am Joer [[1963]] an der geosynchroner an [[Syncom 3]] am Joer [[1964]] an der geostationärer Ëmlafbunn gouf seng Iddi, no ronn 19 Joer, däitlech verwierklecht.
D'Bild riets weist den Diagramm, an deem de Clarke seng Iwwerleeungen an der Zäitschrëft ''Wireless World'' fir d'éischt Kéier dem Publik virgestallt hat.<ref>[http://lakdiva.org/clarke/1945ww/ The 1945 Proposal by Arthur C. Clarke for Geostationary Satellite Communications<!-- Automatisch generierter titel -->]</ref>
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[Lëscht vu geostationäre Satellitten]]
== Um Spaweck ==
* Buchscan: [http://bhaak.net/buchscans/noordung.html Das Problem der Befahrung des Weltraums. Der Raketen-Motor.] von [[Herman Potočnik]] alias Hermann Noordung. gekuckt den [[30. September]] [[2016]]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Raumfaartphysik]]
ecenbrc6h78l4o0sa5v4yu8sm7i8idc
Aira scoparia
0
142490
2679555
2569203
2026-05-25T08:43:17Z
Puscas
735
....
2679555
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzBio}}{{DISPLAYTITLE:''Aira scoparia''}}
{{Infobox Planzen
| Numm = ''Aira scoparia''
| Numm (Franséisch) =
| Numm (Däitsch) =
| Bild =
| Bildtext =
| Räich = [[Planzeräich]]
| Ënnerräich = [[Tracheobionta]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Monokotyledonen]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Poaceae]]
| Ënnerfamill = [[Pooideae]]
| Gattung = [[Aira]]
| Aart =
| Ënneraart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Aira scoparia
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Lujo Adamović|Adamovic]]}}, 1904
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
D''''''Aira scoparia''''' ass eng [[Bléieplanzen]]aart aus der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''[[Aira]]'' aus der [[Famill (Biologie)|Famill]] vun de [[Séissgrieser]] (Poaceae). Se gouf 1904 vum kroatesche Biolog [[Lujo Adamović|Lujo (Lucien) Adamović]] beschriwwen<ref>http://tropicos.org/Name/25503944</ref><ref name="tpl">http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-391075</ref>.
D'Aart ass an der Géigend vun der [[Nordmazedonien|nordmazedonescher]] Stad [[Bitola]] [[Endemismus|endeemesch]]<ref>{{Citation|URL=https://wcsp.science.kew.org/namedetail.do?name_id=391075 |Titel=Archive copy |Gekuckt=13.10.2018 |Archiv-Datum=20.10.2022 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20221020141551/https://wcsp.science.kew.org/namedetail.do?name_id=391075 }}</ref>.
Et ass eng eejäreg Planz. D'Stiller si staark, 3–40 cm laang. D'Blieder si gewéinlech filiform. D'Inflorenz ass eng oval [[Panicula]], 1–12 cm laang<ref>http://static1.kew.org/data/grasses-db/www/imp00319.htm</ref>.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Endeemesch Flora an Nordmazedonien]]
[[Kategorie:Séissgrieser]]
2dahvz9mlvyfkvroqh7fzig9qyoppmv
Paulette Lenert
0
143480
2679519
2669152
2026-05-24T16:32:26Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679519
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
D''''Paulette Lenert''', gebuer den [[31. Mee]] [[1968]] an der [[Stad Lëtzebuerg]], ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Verwaltungsbeamtin a Politikerin ([[LSAP]])<ref>Quell, wou net anescht uginn: [https://web.archive.org/web/20190123183017/https://gouvernement.lu/fr/gouvernement/lenert-paulette/CV.html Biographie Paulette Lenert."] op gouvernement.lu, 2018-12-05.</ref>.
==Karriär==
D'Paulette Lenert huet hir Première (A-Sektioun, modern, 1987) am [[Athénée de Luxembourg|Stater Kolléisch]] gemaach an dono op der [[Universitéit Aix-Marseille III]] [[Droit]] studéiert. No hirer Maîtrise, 1991, huet si 1992 a [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] e Master am europäeschen Droit zu [[London]] gemaach.
Si huet 1992 als [[Affekot]]in um Stater [[Barreau]] ugefaange mat schaffen. 1994 goung si bei de Justizministère, wou si Attachée gouf. 1997 gouf si [[Riichter]]in um [[Verwaltungsgeriicht]], a spéider Vizepresidentin vun deem Geriicht. Vun 2010 bis 2013 war si ''Premier conseiller de gouvernement'' am Delegéierte Ministère fir Solidarekonomie. Duerno gouf si Direktesch vun der ''Cellule de facilitation en matière d'urbanisme et d'environnement'' am [[Ministère d'État|Staatsministère]]. Dat selwecht Joer ass si Éischt Regierungsconseillère am Ministère vun der Fonction publique an der Verwaltungsreform ginn, vun deem se 2014 d'Gesamtkoordinatioun iwwerholl huet.
2017 gouf si zousätzlech Direktesch vum [[Institut national d'administration publique]].
D'Paulette Lenert war och vun 2011 bis 2013 am Verwaltungsrot vu [[Proactif]] a.s.b.l. a bis Enn 2018, vun der [[Initiativ Rëm Schaffen]] a.s.b.l.
De 5. Dezember 2018 gouf si als Ministesch fir Humanitär Hëllef a fir Konsumenteschutz an der [[Regierung Bettel-Schneider-Braz]] vereedegt. Nom Remaniement vum 4. Februar 2020 war si Gesondheetsministesch, Delegéiert Ministesch fir Sozialversécherung a Ministesch fir Konsumenteschutz. No engem weidere Remaniement gouf si zousätzlech Vizepremierministesch an der ewell [[Regierung Bettel-Lenert-Bausch|Bettel-Lenert-Bausch]] genannter Regierung.<ref>[https://www.wort.lu/de/politik/das-personalkarussell-dreht-61d3ffa9de135b92363810c4 "Das Personalkarrussel dreht sich."] wort.lu, 05.01.2022.</ref>
2023 huet si fir d'[[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Chamberwale]] kandidéiert a gouf fir d'LSAP am [[Walbezierk Zentrum|Zentrum Süden]] an d'Chamber gewielt<ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2023/resultats/circonscriptions/centre.html|Titel=Résultats détaillés - Centre|Gekuckt=10.10.2023|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Zanter dem Januar 2019 ass si Vizepresidentin vun der LSAP<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1295852.html "De Franz Fayot ass neien LSAP-President, Tom Jungen Generalsekretär ".] rtl.lu, 23.01.2019, 08:25:03.</ref>.
== Gielercher ==
* {{LHO| (Promotioun 2022)<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/la-ministre-paulette-lenert-a-recu-la-legion-d-honneur/18044.html|Titel=La ministre Paulette Lenert a reçu la Légion d'honneur|Gekuckt=21.06.2023|Datum=21.06.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621092429/https://www.virgule.lu/luxembourg/la-ministre-paulette-lenert-a-recu-la-legion-d-honneur/18044.html}}</ref>}}
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20200326152632/https://www.wort.lu/de/politik/paulette-lenert-eine-ministerin-als-krisenmanagerin-5e7b6152da2cc1784e359d8a Paulette Lenert: Eine Ministerin als Krisenmanagerin] op wort.lu de 26. Mäerz 2020
* Martina Folscheid, [https://www.wort.lu/politik/paulette-lenert-ueber-burnout-covid-verlierer-und-hassbotschaften/41891293.html ''"Für sie bleibt man die Schuldige" Paulette Lenert über Burnout, Covid-Verlierer und Hassbotschafte. Ein persönlicher Rückblick der ehemaligen Gesundheitsministerin auf die Zeit der Pandemie und den Moment, in dem sie sich „wirklich allein“ fühlte.''], wort.lu (21.02.2025); Télécran 07/202
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Lenert Paulette}}
[[Kategorie:Gebuer 1968]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Ministeren]]
[[Kategorie:Gesondheetsministere vu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Officier de la Légion d'honneur]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
b19xo05ixoz70r2ciojmuxsf2ypybnt
Rout Lëns
0
150322
2679534
2648129
2026-05-25T00:58:06Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679534
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Quartier
| Bild =
| Bildtext =
| Regioun =
|Land = {{LUX}}
|Gemeng = [[Esch-Uelzecht]]
}}
D''''''Rout Lëns''''' (''Lentille Terres-Rouges'') ass en urbanistesche Projet zu [[Esch-Uelzecht]], op der Grenz mat [[Frankräich]].
Op engem Deel vun der [[Industriebrooch]] vun der fréierer [[Brasseurs Schmelz]], méi spéit [[Arbed Terres Rouges]] (dohier den Numm), déi 1977 zougemaach gouf, solle vun 2020 bis 2035, op 11 [[Ar (Flächemooss)|Hektar]], Appartementer an Haiser mat am Ganze 1.420 Wunnenge fir 3.000 bis 3.500 Awunner, sou wéi ë. a. och eng [[Grondschoul (Lëtzebuerg)|Primärschoul]], gréisstendeels vu privater Hand, gebaut ginn.<ref name=lentille>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1465228.html "Um fréiere Site vun der Arbed entsteet een neie Quartier."] rtl.lu, 3. Februar 2020.</ref>
Fënnef fréier Gebaier vun der [[Aciéries réunies de Burbach-Eich-Dudelange|Arbed]] - d'Gebléishal, d'Turbinnenhal, e Lagergebai ''TT'' genannt, Atelieren aus der [[Handwierkergaass Terres Rouges|Handwierkergaass]] a metalle Béi vun de sougenannte [[Keeseminnen Terres Rouges|Keeseminne]] - ginn erhalen. Déi 5 Gebaier goufen den 23. Juli 2021 [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Esch-Uelzecht|als national Monumenter klasséiert]].<ref>{{INPA-DH}}</ref> Déi aner ronn 10 Strukture goufen tëscht Februar 2020 an Enn 2020 vun [[Asbest]] befreit an ofgerappt. 150.000 Meterkibb Buedem goufen ewechgeholl.<ref name=lentille/><ref name=master>Nicolas Anen: [https://web.archive.org/web/20201116184806/https://www.wort.lu/de/lokales/esch-masterplan-fuer-lentille-terres-rouges-fertiggestellt-5faecd2bde135b923659f7c7 "Esch: Masterplan für Lentille Terres Rouges fertiggestellt."] wort.lu, 14.11.2020.</ref>
Am Masterplang, deen de 14. November 2020 virgestallt gouf, war virgesinn, fir zwéi 60 Meter héich Wunntierm (19 Stäck) ze bauen, sou wéi eng Rëtsch méi niddreg Wunnhaiser fir am Ganze ronn 3.000 Leit. Och Proximitéitsgeschäfter, eng Grondschoul, eng Sportshal, Studentewunnengen an e Seniorenheem si virgesinn. D'zentral Strooss ass d'''Allée de la culture industrielle'', déi déi erhalen Industriegebaier matenee verbënnt, an déi autofräi ass. An d'TT-Gebai vun 1880 kéint eng [[Brauerei|Mikrobrauerei]] kommen, oder och eng Maarthal. De Projet vun engem [[Musée des sports|Sportsmusée]] an der fréierer Gebléishal, deen am Juni 2025 virgestallt gi war,<ref>Nicolas Martin: [https://www.lessentiel.lu/fr/story/patrimoine-un-musee-des-sports-va-ouvrir-au-luxembourg-103359044 Un musée des Sports va ouvrir au Luxembourg."] lessentiel.lu, 05.06.2025.</ref> gouf am Dezember 2025 nees verworf, well et net sécher war, ob d'Prozeduren dozou all agehale goufen.<ref>Michèle Sinner: [https://www.rtl.lu/news/national/georges-mischo-zitt-projet-zereck-1399703640 "Minister Georges Mischo zitt Projet zeréck."] rtl.lu, 05.12.2025.</ref>
Den 22. September 2023 gouf de [[Grondsteen|Grondstee]] fir déi éischt Haiser geluecht.<ref>Mike Stebens: [https://www.wort.lu/luxemburg/sueden/rout-lens-2026-ziehen-die-ersten-bewohner-ein/3146897.html "Rout Lëns: 2026 ziehen die ersten Bewohner ein."] wort.lu [w+], 23.09.2023.</ref> D'Gemeng Esch-Uelzecht huet 321 Wunnengen opkaaft, fir déi, am Kader vum Pacte Logement 2.0, als bezuelbare Wunnraum kënnen unzebidden.<ref>[https://administration.esch.lu/2022/10/11/la-ville-desch/ "La Ville d’Esch acquière 321 logements abordables du futur quartier Rout Lëns."] Communiqué op esch.lu, 11.10.2022.</ref> Weider investéiert d'Stad Esch 31,12 Milliounen an e Studentenheem mat 145 Zëmmeren a 57,43 Milliounen an eng Residenz mat 65 Wunnege fir eeler Leit a 45 anere Wunnengen. D'Studenteresidenz gouf vun den Architektebüroen ''La Commune'', ''Atelier WOA'' a ''Vincent Lavergne'' entworf, d'Senioreresdenz vu ''Jim Clemes Architectes''. D'Aarbechte fir déi zwee solle Mëtt 2026 lassgoen.<ref>Luc Ewen: [https://web.archive.org/web/20250716145559/https://www.virgule.lu/luxembourg/esch-investit-100-millions-d-euros-dans-le-projet-rout-lens-mais-la-geothermie-pose-toujours-question/77446834.html "Esch investit 100 millions d’euros dans le projet Rout Lëns, mais la géothermie pose toujours question."] virgule.lu, 14.07.2025.</ref> Och eng nei Schoul, verbonne mat enger Maison relais, gëtt ëm déi selwecht Zäit vun der Escher Gemeng am Agank vum Quartier baue gelooss.
De Quartier ass vun 3 Säite mam Auto z'erreechen, dee soll dann awer an ënnerierdesche [[Parkplaz|Parkingen]] ofgestallt ginn. D'[[Eisebunnsstreck Esch-Uelzecht-Däitsch-Oth|Zuchlinn Esch-Däitsch-Oth]], déi laanscht d'Areal féiert, soll zougemaach a mat engem [[Bus à haut niveau de service]] (BHNS) ersat ginn, deen, iwwer d'[[Gare Esch-Uelzecht|Escher Gare]], an den neie [[Quartier Metzeschmelz]] fuere soll, wou en Uschloss un de [[Luxtram-Linn Fluchhafen - Bieles|séieren Tram an d'Stad]] kréie soll. De Quartier kritt och Uschloss un d'[[Vëlospist PC8|national Vëlospist 8]].
== Biller ==
<gallery>
File:TT-Gebai 2019.jpg|d'TT-Gebai (2019), dat erhale bleift
File:Esch-sur-Alzette_Terres_Rouges_2024-11.jpg|Gebléishal, déi erhale bleift
File:Esch-sur-Alzette_Terres_Rouges_2024-13.jpg|nordëstl. Deel vum Areal (Okt. 2024)
File:Esch-sur-Alzette_Terres_Rouges_2024-12.jpg|südwestl. Deel vum Areal (Okt. 2024)
File:Former 'Keeseminnen' Lentille Terre Rouge refurbished 2025-03 --2.jpg|renovéiert bannescht Këschte vun de fréiere Keeseminnen (Mäerz 2025)
</gallery>
== Literatur ==
* [[Josée Hansen]]: [http://www.land.lu/page/article/627/335627/FRE/index.html "Friche expérimentale."] in: ''[[d'Lëtzebuerger Land]],'' 28.06.2019 (och op land.lu).
* Nicolas Anen: [https://web.archive.org/web/20200912102350/https://www.wort.lu/de/lokales/esch-auf-der-lentille-wird-platz-fuer-ein-neues-viertel-geschaffen-5f5ba952de135b923607ed45#chapter-1 "Esch: Auf der Lentille wird Platz für ein neues Viertel geschaffen."] wort.lu, 12. September 2020.
==Um Spaweck==
* [https://web.archive.org/web/20200826200813/https://www.routlens.lu/lb/suivi-video Websäit routlens.lu]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:Urbanistesch Projeten zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Grenz (Esch-Uelzecht)]]
srev8neec5byd2qtclpk2b8v76hsjjq
Fagopyrum tataricum
0
150636
2679544
2449906
2026-05-25T07:35:13Z
GilPe
14980
+de / fr
2679544
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Planzen
| Numm = Tataresch Wëllkar
| Numm (Franséisch) = sarrasin de tartarie, blé noir fourrager
| Numm (Däitsch) = Tataren-Buchweizen
| Bild = Polygonum_tataricum_—_Flora_Batava_—_Volume_v8.jpg
| Bildtext =
| Räich = [[Planzeräich]]
| Ënnerräich =
| Iwwerstamm =
| Stamm =
| Ënnerstamm =
| Iwwerofdeelung =
| Ofdeelung = [[Magnoliophyta]]
| Ënnerofdeelung =
| Iwwerklass =
| Klass = [[Magnoliopsida]]
| Ënnerklass = [[Caryophyllidae]]
| Infraklass =
| Iwweruerdnung =
| Uerdnung = [[Caryophyllales]]
| Ënneruerdnung =
| Iwwerfamill =
| Famill = [[Polygonaceae]]
| Ënnerfamill =
| Gattung = [[Fagopyrum]]
| Aart = Fagopyrum tataricum
| Ënneraart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Fagopyrum tataricum
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = (L.) Gaertn.
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
D''''Tatarescht Wëllkar''' (''Fagopyrum tataricum'' (L.) Gaertn.), fréier bekannt als '''gënzen/gréngt Hädekar''', ass eng Planzenaart aus der Gattung [[Wëllkar]] (''Fagopyrum'') an der Famill vun de [[Polygonaceae]]. Well déi [[Kulturplanz]] respektiv [[Kärenzorten|Kärenzort]] zur Famill vun de Polygonaceae gehéiert an net zur Famill vun de [[Séissgrieser]] (Poaceae), gëtt s'als [[Pseudofruucht]] bezeechent. Seng wëll Stamform ass a [[China|Südwest-China]] an ëm den [[Himalaya]] verbreet.
== Vernakularnimm ==
* [[Lëtzebuergesch]]: Tatarescht Wëllkar, gënzen oder gréngt Hädekar<ref>Cf. Klees 1994: 14 an der Literatur.</ref>.
* [[Däitsch]]: Tatarischer Buchweizen, falscher Buchweizen.
* [[Franséisch]]: sarrasin de Tartarie, blé noir fourrager.
* [[Englesch]]: Tartary buckwheat, green buckwheat, Tatar buckwheat or bitter buckwheat.
==Beschreiwung==
===Habitus a Blat===
[[Fichier:Fagopyrum esculentum oesling luxembourg 20070719.jpg|thumb|left|400px|Tatarescht Wëllkar an engem Feld am [[Éislek]], 19. Juli 2007.]]{{clearleft}}
===Bléiestand, Bléi a Fruucht===
===Chromosomesaz===
==Verbreedung a Liewensraum==
===Natierlecht Verbreedungsgebitt, Wëllform===
===Verbreedung (weltwäit)===
==Inhaltsstoffer==
==Ubau==
=== D'Tatarescht Wëllkar zu Lëtzebuerg ===
D'Tatarescht Wëllkar gëtt exklusiv op aarme Biedem am Éislek ugebaut. Et gouf 2019 vun 3 Baueren op ca. 10 ha ugebaut.<ref>Perséinlech Matdeelung vum 24. Februar 2020 vum Christian Zewen, Expert fir Wëllkar zu Lëtzebuerg.</ref>
{{Kapitel Info feelt}}
==Veraarbechtung an de Millen==
==Verwendung==
==Kulturelles==
== Literatur ==
* Felten, Claude, 1991. Suivi de croissance, désherbage et défanage du sarrasin. 168 p., Thèse ing. agr. Louvain-la-neuve.
* Haas, Marcel, 1997. Buchweizen in den westeuropäischen EU-Ländern. Bauerekalenner Jg. 49: 141-173. Lëtzebuerg.
*[[Henri Klees|Klees, Henri]], 1994. ''Luxemburger Pflanzennamen''. Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. VIII. 3. Aufl., 182 S., Pierre Linden, Luxemburg.
* Kreft, I., C. Ries & C. Zewen, 2007: Das Buchweizenbuch (mit Rezepten aus aller Welt). 2. überarb. u. erw. Aufl., 259 S. Hrsg: [[Islek ohne Grenzen EWIV]], [[Arzfeld]]. ISBN 978-2-9599967-1-9.
* Kreft I., C. Zewen, C. Ries, H. Hagels, S. Jacques-Mutsch, W. Kronberger, P. Kurth, V. Mair, S. Scheucher & R. Wintsch-Lustenberger, 1999. Das Buchweizenbuch (mit Rezepten aus aller Welt). 178 S. Hrsg: Islek ohne Grenzen EWIV. Arzfeld. ISBN 2-9599967-0-4.
* Zewen, Christian & Christian Ries, 1996. Eine fast vergessene Kulturpflanze im Oesling: der Tatarische Buchweizen (''Fagopyrum tataricum'' (L.) Gaertn.). 7 p. Administration des services techniques de l'agriculture, Luxemburg.
== Kuckt och ==
* [[Kärenzorten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Fagopyrum tataricum}}
*{{nl}}[http://www.soortenbank.nl/soorten.php?soortengroep=flora_nl_v2&id=869&menuentry=soorten Fagopyrum tataricum op soortenbank.nl]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Heelplanzen]]
[[Kategorie:Kären]]
[[Kategorie:Polygonaceae]]
052mifrm2274v51iiu5ar7622ndk4fx
Fagopyrum esculentum
0
150637
2679543
2449905
2026-05-25T07:32:55Z
GilPe
14980
+de / fr
2679543
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Planzen
| Numm = Gewéinlech Wëllkar
| Numm (Franséisch) = sarrasin commun, blé noir
| Numm (Däitsch) = Gemeiner Buchweizen
| Bild = Illustration Fagopyrum esculentum0.jpg
| Bildtext =
| Räich = [[Planzeräich]]
| Ënnerräich =
| Iwwerstamm =
| Stamm =
| Ënnerstamm =
| Iwwerofdeelung =
| Ofdeelung = [[Magnoliophyta]]
| Ënnerofdeelung =
| Iwwerklass =
| Klass = [[Magnoliopsida]]
| Ënnerklass = [[Caryophyllidae]]
| Infraklass =
| Iwweruerdnung =
| Uerdnung = [[Caryophyllales]]
| Ënneruerdnung =
| Iwwerfamill =
| Famill = [[Polygonaceae]]
| Ënnerfamill =
| Gattung = [[Fagopyrum]]
| Aart =
| Ënneraart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Fagopyrum esculentum
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = Moench.
| Ënnerandeelung_ranking =
| Ënnerandeelung =
}}
Dat '''gewéinlech Wëllkar''' (''Fagopyrum esculentum'' Moench.) ass eng Planzenaart aus der Gattung [[Wëllkar]] (''Fagopyrum'') an der Famill vun de [[Polygonaceae]]. Well dës [[Kulturplanz]] respektiv [[Kärenzorten|Kärenzort]] zur Famill vun de Polygonaceae gehéiert an net zur Famill vun de [[Séissgrieser]] (Poaceae), gëtt se als [[Pseudofruucht]] bezeechent. Seng wëll Stamform ass an Zentral- bis Ostasien verbreet.
== Vernakularnimm ==
* [[Lëtzebuergesch]]: Wëllkar, wëll Kar, Wëllk(u)er, Wëllk(u)ar, wëllt Kueren, Wëllt, Hädekar (N), Hedekuer, Heidekar, Häddekar, Kuebekar, Bochaker, Kouwääss, Mäerzwääss, Spellwääss<ref>Cf. Klees 1994: 14 an der Literatur.</ref>.
* [[Däitsch]]: Echter Buchweizen, gemeiner Buchweizen.
* [[Franséisch]]: sarrasin, blé noir.
* [[Englesch]]: common buckwheat.
==Beschreiwung==
===Habitus a Blat===
===Bléiestand, Bléi a Fruucht===
===Chromosomesaz===
==Verbreedung a Liewensraum==
===Natierlecht Verbreedungsgebitt, Wëllform===
===Verbreedung (weltwäit)===
==Inhaltsstoffer==
==Ubau==
=== D'gewéinlecht Wëllkar zu Lëtzebuerg ===
{{Kapitel Info feelt}}
==Verwendung==
==Kulturelles==
== Literatur ==
* Felten, Claude, 1991. Suivi de croissance, désherbage et défanage du sarrasin. 168 p., Thèse ing. agr. Louvain-la-neuve.
* Haas, Marcel, 1997. Buchweizen in den westeuropäischen EU-Ländern. Bauerekalenner Jg. 49: 141-173. Lëtzebuerg.
*[[Henri Klees|Klees, Henri]], 1994. ''Luxemburger Pflanzennamen''. Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. VIII. 3. Aufl., 182 S., Pierre Linden, Luxemburg.
* Kreft, I., C. Ries & C. Zewen, 2007: Das Buchweizenbuch (mit Rezepten aus aller Welt). 2. überarb. u. erw. Aufl., 259 S. Hrsg: [[Islek ohne Grenzen EWIV]], [[Arzfeld]]. ISBN 978-2-9599967-1-9.
* Kreft I., C. Zewen, C. Ries, H. Hagels, S. Jacques-Mutsch, W. Kronberger, P. Kurth, V. Mair, S. Scheucher & R. Wintsch-Lustenberger, 1999. Das Buchweizenbuch (mit Rezepten aus aller Welt). 178 S. Hrsg: Islek ohne Grenzen EWIV. Arzfeld. ISBN 2-9599967-0-4.
* Zewen, Christian & Christian Ries, 1996. Eine fast vergessene Kulturpflanze im Oesling: der Tatarische Buchweizen (''Fagopyrum tataricum'' (L.) Gaertn.). 7 p. Administration des services techniques de l'agriculture, Luxemburg.
== Kuckt och ==
* [[Kärenzorten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Fagopyrum esculentum}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Heelplanzen]]
[[Kategorie:Polygonaceae]]
g1ycaq4fb1a6xup9qa4h13r0hff0zq3
M6 (Televisiounssender)
0
151716
2679584
2292616
2026-05-25T11:11:31Z
Puscas
735
Nochriicht → Noriicht
2679584
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}
'''M6''', och ënnert dem Numm '''Métropole Télévision''' bekannt, ass ee [[franséisch]]e [[Televisioun|Privatsender]] deen zu 48,56 % dem [[RTL Group]] gehéiert.
Den [[RTL Group]] bedreift a Frankräich nieft M6 och nach weider Fernseesender wéi RTL9, W9, Paris Première, Téva, Série Club, Fun TV, M6 Music Hits, M6 Music Rock, M6 Music Black an M6 Boutique.
M6 diffuséiert seng Programmer ënner anerem a [[Frankräich]], an der [[Schwäiz]] (M6 Suisse fir d'Publicitéitsplagen) an zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. An der [[Belsch]] ass M6 net am Kableréseau, well d'RTL Group hire belsche Sendere wéi RTL-TVI, Plug RTL, asw. keng Konkurrenz aus eegenem Haus wëll maachen.
== Programm ==
=== Eegeproduktioun ===
* ''66 minutes'', Noriichtemagazin
* ''Au secours, mon chien fait la loi'', franséisch Versioun vum däitschen RTL-Programm "Die Tier Nanny"
* ''Capital'', Wirtschaftsmagazin
* ''D&CO'', franséisch Versioun vum däitschen RTL-Programm "Einsatz in 4 Wänden"
* ''Enquête Exclusive'', Reportagen
* ''L'amour est dans le pré'', franséisch Versioun vum däitschen RTL-Programm "Bauer sucht Frau"
* ''Le 12.50'', landeswäit Noriichten
* ''M6 Boutique'', Teleshopping
* ''M6 Kid'', Kannerprogramm
* ''[[Nouvelle Star]]'', franséisch Versioun vum däitschen RTL-Programm "Deutschland sucht den Superstar"
* ''Popstars''
* ''Pékin Express''
* ''Six'', lokal Noriichten
* ''Super Nanny'', franséisch Versioun vum däitschen RTL-Programm "Die Super Nanny"
* ''Typiquement masculin, typiquement féminin'', franséisch Versioun vum däitschen RTL-Programm "Typisch Frau – Typisch Mann"
* ''Zone Interdite'', Newsmagazin
=== Fernseeserien ===
* ''Bones''
* ''Desperate Housewives''
* ''Le Rêve de Diana'' (Alles was zählt)
* ''Malcolm'' (Malcolm in the Middle)
* ''Navy CIS''
* ''Numbers''
* ''Prison Break''
* ''Queer as Folk''
* ''Scrubs''
* ''Sex and the City''
* ''Smallville''
* ''The Unit''
* ''Un, Dos, Três''
[[Kategorie:Franséisch Televisiounssenderen]]
[[Kategorie:RTL]]
9wrh5fgid4lye3xvoukeyd089gz8qzc
Poison (Film 2024)
0
159139
2679526
2595824
2026-05-24T19:00:42Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679526
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
| Plakat=Désirée Nosbusch, Lot Vekemans, Trine Dyrholm 41 FFMUC 05-Jul-2024.jpg
|Produktiounsland = {{LUX}}<br>{{NLD}}<br>{{GBR}}
|Produktiounsjoer = 2021-2022
|Première = 2024
|Dauer =
|Originalsprooch = Englesch
|Regie = [[Désirée Nosbusch]]
|Dréibuch = Lot Vekemans
|Fotografie = Judith Kaufmann
|Faarftechnik =
|Format =
|Musek =
|Dekoren =
|Schnëtt =
|Produzent = Alexandra Hoesdorff
|Produktiounsgesellschaft = Deal Productions
|Haaptacteuren = [[Tim Roth]]<br>[[Trine Dyrholm]]
}}
[[File:Vianden, cementerio 1.jpg|thumb|De Kierfecht vu [[Veianen]], eng vun den Dréiplazen.]]
'''''Poison''''' ass e Film vun der lëtzebuergescher Schauspillerin a [[Filmregisseur]]in [[Désirée Nosbusch]]. En hat seng Première de 5. Juli 2024 um Filmfest München.<ref>[https://web.archive.org/web/20240706092304/https://www.filmfest-muenchen.de/de/programm/filme/film/?id=7600&f=118 Poison - eine Liebesgeschichte.] Fiche op filmfest-muenchen.de, nogerkuckt 06.07.2024.</ref> E koum am Januar 2025 an Däitschland an am Mäerz 2025 zu Lëtzebuerg an d'Kinoen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
De Film erzielt en Treffen tëscht engem Mann an enger Fra, zéng Joer nodeem hiert Kand bei engem Autosaccident ëm d'Liewe koum. Déi Renconter ass um [[Kierfecht]], kuerz éier dem Jong säi Kierper soll exhuméiert ginn, well am Buedem, an deem hie begruewen ass, Gëftstoffer sinn.
== Filmproduktioun ==
''Poison'' ass inspiréiert vum Theaterstéck mam selwechten Numm vun der hollännescher Dramatikerin [[Lot Vekemans]]. D'Regisseurin [[Désirée Nosbusch]] hat 2014 am [[Kasemattentheater]] d'Roll vun der Mamm Edit gespillt, zesumme mam [[Germain Wagner]] als Papp.<ref name=cineuropa210226>cineuropa.org: [https://cineuropa.org/en/newsdetail/398186/ ''Désirée Nosbusch prepares Poison, her first fiction feature film as director''] vum Guilhem Caillard (26. Februar 2021)</ref><ref name=blickp>blickpunktfilm.de: [https://web.archive.org/web/20220810083439/https://beta.blickpunktfilm.de/details/469308 ''Désirée Nosbusch gibt ihr Regiedebüt: "Weil ich es machen muss"''] vum Thomas Schultze (10. Mäer 2022)</ref> Kuerz drop huet si sech mat der Lot Vekemans getraff, déi der Désirée Nosbusch den Accord ginn huet, d'Stéck ze verfilmen wa si selwer d'Dréibuch kéint schreiwen.<ref name=blickp/>
Bis zum Enn vun den Dréiaabrechte sollte méi wéi aacht Joer vergoen. Den Ufank vun den Dréiaarbechte war ursprénglech fir den August 2021 geplangt,<ref name=cineuropa210226/> mee goufe verluecht a waren tëscht dem 31. Januar an dem 3. Mäerz 2022.<!--chronicle seet de 4. Mäerz, blickpunktfilm schreift "Drehstart für "Poison" war der 31. Januar. Am 3. März fiel nach 22 Drehtagen die letzte Klappe."--> Déi éischt Woch gouf an Holland gedréint, de Resch dunn zu Lëtzebuerg, dorënner um Kierfecht vu [[Veianen]].<ref name=blickp/><ref name=chronicle>chronicle.lu: [https://chronicle.lu/category/film-production/40157-desiree-nosbuschs-drama-poison-wraps-production-in-luxembourg ''Désirée Nosbusch’s Drama 'Poison' Wraps Production in Luxembourg''] vum JCA (19. Mäerz 2022)</ref>
D'Haaptrolle goufe vum Englänner [[Tim Roth]] an der Dänin [[Trine Dyrholm]] gespillt.
De Budget louch bei 4 Milliounen Euro. De Film ass eng Koproduktioun tëscht der lëtzebuergescher Filmgesellschaft [[Deal Productions]], déi 73% vum Budget bäigedroen huet, der hollännescher Phanta Film (17%) an der englescher Filial vum däitsche Studio Hamburg (10%).<ref name=cineuropa210226/> Deal Productions krut eng Produktiounshëllef vum [[Lëtzebuerger Filmfong]] an Héicht vun 2,7 Milliounen Euro.<ref name=FilmFongRapAn21>[https://www.filmfund.lu/t/documents/annual-reports-balance-sheets Rapport Annuel 2021 vum Lëtzebuerger Filmfong], Säit 15</ref> De Film krut och e Subside vum hollännesche Filmfong.<ref name=blickp/><ref name=chronicle/>
De Film hat de 5. Juli 2024 um Filmfest München seng Première.<ref>[https://www.wort.lu/kultur/desiree-nosbuschs-regiedebuet-ueberzeugt-in-muenchen/15388257.html "Désirée Nosbuschs Regiedebüt überzeugt in München."] wort.lu [w+], 06.07.2024.</ref> Zu Lëtzebuerg ass en eng éischt Kéier den 11. Mäerz 2025 um 15. LuxFilmFest gelaf.<ref>[https://www.luxfilmfest.lu/films/poison/ Fiche] op luxfilmfest.lu.</ref>
== Um Spaweck ==
* [https://www.dealproductions.com/poison De Film op der Websäit vun der Produktiounsgesellschaft Deal Productions]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmdramen]]
[[Kategorie:Hollännesch Filmer]]
[[Kategorie:Hollännesch Filmdramen]]
[[Kategorie:Brittesch Filmer]]
[[Kategorie:Brittesch Filmdramen]]
[[Kategorie:Filmer 2024]]
[[Kategorie:Filmer vun der Désirée Nosbusch]]
40ydzo22pglyv7qhcow8q6shesxxznz
Pierre Dillenburg
0
162714
2679523
2675668
2026-05-24T17:38:23Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679523
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre Dillenburg''', gebuer 1942,<ref>[https://www.ernster.com/de/detail/ISBN 9782919892266/Pierre-Dillenburg/Rencontres ernster.com]</ref> ass eng Lëtzebuerger Mediëperséinlechkeet.
Hie war tëscht 1967 an 2002 Mataarbechter an der [[Chamberverwaltung]] an trëtt an der Ëffentlechkeet dacks als "Adels-Expert"<ref name=journal21>journal.lu: [https://journal.lu/de/onbekannt-pierre-dillenburg ''(On)bekannt - Pierre Dillenburg''] vum Jill Lallemang a Lynn Warken (24. Mäerz 2021)</ref><ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20230611142059/https://www.wort.lu/de/panorama/armee-begruesst-prinz-francois-mit-21-salutschuessen-6422ba35de135b9236bf46b1 ''Armee begrüßt Prinz François mit 21 Salutschüssen''] (28. Mäerz 2023)</ref><ref>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/tele/de-magazin/v/3324807.html ''Interview mam Adels-Expert Pierre Dillenburg''] (27. Mäerz 2023)</ref><ref>100komma7.lu: [https://www.100komma7.lu/article/aktualiteit/reaktiounen-aus-letzebuerg ''Reaktiounen aus Lëtzebuerg op den Doud vun der brittescher Kinnigin''] vum Pierre Reyland, et al. (9. September 2022)</ref> oder "Society-Expert" op.<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20230611142101/https://www.wort.lu/de/panorama/eine-rauschende-ballnacht-54b2a09d0c88b46a8ce5130e ''Eine rauschende Ballnacht''] (11. Januar 2015)</ref><ref>tageblatt.lu: [https://www.tageblatt.lu/magazin/people/ja-ich-will-23802827/ ''Ja, ich will''] vum Lucien Montebrusco (11. Januar 2015)</ref><ref name=live15>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/tele/live-planet-people/v/3027997.html ''Live! Planet People''] (15. Januar 2015)</ref>
== Liewen ==
Dem Pierre Dillenburg seng Elteren haten e Molereibetrieb zu Dikrech. Seng Mamm ass fréi gestuerwen. No senger Lycéeszäit ass hie mat engem Schoulfrënd op [[Zürich]] gaangen, wou hien e Studium op der [[ETH Zürich|ETH]] ugefaangen huet. Deen huet hien awer ofgebrach fir duerno Droit an Ekonomie zu [[Antwerpen]] ze studéieren.<ref name=land22>land.lu: [https://www.land.lu/page/article/509/339509/DEU/index.html ''Ancien Régime''] vum Sarah Pepin (12. August 2022)</ref><ref>[https://issuu.com/revue26/docs/revue_2022-27 ''Seine Passion, das Leben''], Revue 2022/27, Säit 8-11</ref>
1967 huet hien als "Attaché universitaire" ugefaangen, an der [[Chamber]] ze schaffen. Do ass hien och bliwwen an 1972 "Greffier adjoint" ginn. 2000 gouf hie "Greffier" (haut Generalsekretär genannt). Zwee Joer drop sollt hie fréipensionéiert ginn. Dem Pierre Dillenburg seng Oppositioun zu där Entscheedung huet zu enger gewësser Poleemik an de Medië gefouert. Schlussendlech gouf et him erlaabt, no senger Fréipensionéierung nach fënnef Joer laang [[éierenamt]]lech d'Chamber ze beroden.<ref>Dokumenter zu där Affär op [https://www.feierkrop.lu/dokumenter-17.html feierkrop.lu]</ref><ref>[https://www.forum.lu/article/der-fall-dillenburg/ ''Der Fall Dillenburg''] vum [[Romain Kohn]], [[Forum (Zäitschrëft)|Forum]] 2019, September 2002</ref> A senger Zäit an der Chamberverwaltung huet hien ënner anerem d'Rénovéierungsaarbechte vum Plenarsall am [[Chambersgebai]] superviséiert.
De Pierre Dillenburg huet 20 Joer laang eng Chronik mam Titel ''La chronique de Dill'' fir déi fréier Zeitung [[Le Jeudi]] geschriwwen. Hien huet sech donieft en Numm gemaach mam Organiséiere vu groussen an opulente Fester.<ref name=land22/><ref name=onsstad>[https://onsstad.vdl.lu/ausgaben?tx_onsstadnews_list%5Baction%5D=list&tx_onsstadnews_list%5Bcategory%5D=133&tx_onsstadnews_list%5Bcontroller%5D=News&cHash=a2444703703cfbb6d83e2ff4c6ea4f18 ''Le Bal de l'Assoss au Cercle Municipal''] vum [[Ben Fayot]], [[Ons Stad]] 96/2011 "Cercle Municipal", Säit 34-39</ref>
Zënter senger Pensionéierung ass de Pierre Dillenburg reegelméisseg op [[RTL Télé Lëtzebuerg]] ze gesinn, wou hien dacks agelueden ass fir gesellschaftlech Evenementer ze kommentéieren, besonnesch Gebuerten, Hochzäiten an aneren Uläss um groussherzoglechen Haff a bei de Monarchien am Ausland. Sou huet hien ënner anerem d'Staatsbegriefnes vum [[Jean vu Lëtzebuerg|Groussherzog Jean]] (2019) live kommentéiert.<ref>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/news/national/a/1341162.html ''RTL iwwerdréit de Cortège an d'Zeremonie an der Kathedral live''] (4. Mee 2019)</ref>
Donieft war hien awer och nach an anere Sendungen ze gesinn, wéi ''Dillikatessen'', ''Den Dill um Dill'' a ''Behuel dech''.<ref name=land22/> 2009 an 2010 souz hien an der Jury vun den zwou éischte Staffele vun der Talentshow ''[[Wanns de eppes kanns!]]'' op RTL Télé Lëtzebuerg.
De Pierre Dillenburg ass zënter Joerzéngte mat sengem Partner Roland Hubsch zesummen an huet ni e Geheimnis aus senger Homosexualitéit gemaach.<ref name=journal21/><ref name=live15/><ref name=land22/> 2015 war säi Bestietnes eng vun den éischte gläichgeschlechtlechen Hochzäiten am Land, bei där vill Perséinlechkeeten aus der Lëtzebuerger Gesellschaft Invitéeë waren, dorënner de [[Jean-Claude Juncker]] an de [[Xavier Bettel]].<ref>virgule.lu: [https://web.archive.org/web/20230611142106/https://www.virgule.lu/culture/pierre-dillenburg-et-roland-hubsch-se-sont-dit-oui/152646.html ''Pierre Dillenburg et Roland Hubsch se sont dit "oui"''] den 11. Januar 2015</ref>
Am Juni 2022 huet hien d'Buch ''Rencontres'' verëffentlecht, an deem hien Anekdoten iwwer haaptsächlech auslännesch Perséinlechkeeten erzielt, déi hie begéint huet.<ref>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/radio/feature/s/4039076.html ''Happy Birthday Pierre Dillenburg''] (30. Juni 2022)</ref><ref name=land22/>
== Buch ==
* 2022: ''Rencontres''
== Gielercher ==
* {{OCCGO| (Promotioun 2002)<ref>[https://gouvernement.lu/dam-assets/fr/publications/rapport-activite/minist-etat/2002-rapport-activite-etat/2002-rapport-activite-etat.pdf Rapport d'activité vum Ministère d'Etat vun 2002 op gouvernement.lu]</ref>}}
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Referenzen}}{{SORTIERUNG:Dillenburg Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Persounen]]
[[Kategorie:Grand officier de l'ordre de la couronne de chêne]]
t5ibd7av16pjm4afriin3um8tpepvy4
Hans Meiser
0
164210
2679575
2623526
2026-05-25T10:11:46Z
Puscas
735
Nochriicht → Noriicht
2679575
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}{{Infobox Biographie}}
Den '''Hans-Joachim Meiser''', gebuer den [[20. August]] [[1946]] zu [[Bad Rothenfelde]] ([[Niddersachsen]]), a gestuerwen den [[30. Oktober]] [[2023]] bei [[Scharbeutz]] ([[Schleswig-Holstein]]), war en däitsche [[Journalist]], Radios- an Televisiounsmoderator.
An den 1970er Jore koum den Hans Meiser bei [[Radio Luxemburg (Die vier fröhlichen Wellen)|den däitsche Radioprogramm vun RTL]], fir d'éischt als Fräie Mataarbechter, dunn als Noriichteredakteur. Hie war derbäi wéi den [[2. Januar]] [[1984]] de Privattëleessender ''RTL plus'' (haut: [[RTL Television]]) zu Lëtzebuerg ugefaangen huet. Hie war bis 1992 Moderateur vun den Noriichtesendungen ''7 vor 7'' an ''RTL aktuell''.
Aner Sendungen déi hie moderéiert huet, waren:
* ''Notruf'' (1992 – 2006)
* ''Hans Meiser'' (1992 – 2000)
* ''Life! Dumm gelaufen'' (1998 – 2010)
* ''Einundzwanzig'' (2000 – 2002)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Meiser Hans}}
[[Kategorie:Gebuer 1946]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2023]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsmoderateuren]]
[[Kategorie:Däitsch Radiosspeakeren]]
h4mne8oblbeve4qs0xyslxxcc9jj002
2679577
2679575
2026-05-25T10:25:07Z
Puscas
735
...
2679577
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}{{Infobox Biographie}}
Den '''Hans-Joachim Meiser''', gebuer den [[20. August]] [[1946]] zu [[Bad Rothenfelde]] ([[Niddersachsen]]), a gestuerwen den [[30. Oktober]] [[2023]] bei [[Scharbeutz]] ([[Schleswig-Holstein]]), war en däitsche [[Journalist]], Radios- an Televisiounsmoderator.
An den 1970er Jore koum den Hans Meiser bei [[Radio Luxemburg (Die vier fröhlichen Wellen)|den däitsche Radioprogramm vun RTL]], fir d'éischt als Fräie Mataarbechter, dunn als Noriichteredakter. Hie war derbäi wéi den [[2. Januar]] [[1984]] de Privattëleessender ''RTL plus'' (haut: [[RTL Television]]) zu Lëtzebuerg ugefaangen huet. Hie war bis 1992 Moderateur vun den Noriichtesendungen ''7 vor 7'' an ''RTL aktuell''.
Aner Sendungen déi hie moderéiert huet, waren:
* ''Notruf'' (1992 – 2006)
* ''Hans Meiser'' (1992 – 2000)
* ''Life! Dumm gelaufen'' (1998 – 2010)
* ''Einundzwanzig'' (2000 – 2002)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Meiser Hans}}
[[Kategorie:Gebuer 1946]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2023]]
[[Kategorie:Däitsch Televisiounsmoderateuren]]
[[Kategorie:Däitsch Radiosspeakeren]]
afme28set46ale13w9f9drydoio6qe8
Regierung Frieden-Bettel
0
164319
2679533
2669155
2026-05-24T22:10:45Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679533
wikitext
text/x-wiki
D''''Regierung Frieden-Bettel''' ass zanter dem 17. November 2023 eng [[Koalitioun (Politik)|Koalitiouns]]regierung aus [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] an [[Demokratesch Partei|DP]], déi aus de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ervirgaangen ass. Si baséiert um [[Koalitioun (Politik)|Koalitioun]]saccord, deen de 15. November 2023 vun deenen zwou Parteien op ausseruerdentleche Kongresser guttgeheescht<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2138046.html "Gréng Luucht fir Koalitiounsaccord: DP kritt 7 Minister, Eric Thill a Stéphanie Obertin nei mat dobäi."] rtl.lu, 15.11.2023.</ref><ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2138048.html "CSV huet de Koalitiounsaccord eestëmmeg ugeholl.] rtl.lu, 15.11.2023. </ref> an deen Dag drop ënnerschriwwe gouf<ref>[https://web.archive.org/web/20231116131351/https://www.virgule.lu/luxembourg/laccord-de-coalition-est-signe-voici-les-premieres-mesures-du-prochain-gouvernement/4781160.html "L'accord de coalition est signé, voici les premières mesures du prochain gouvernement."] virgule.lu, 16.11.2023.</ref>. Regierungschef ass de [[Luc Frieden]] (CSV), Vizepremier de [[Xavier Bettel]] (DP).
Et ass fir d'éischt zanter 19 Joer datt, no der [[Regierung Juncker-Polfer]] (1999-2004), eng CSV-DP Koalitioun d'Regierung stellt.
Si besteet aus 15 Ministeren.<ref>[https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/articles/2023/11-novembre/17-assermentation-ministres.html Assermentation des membres du gouvernement 2023.] gouvernement.lu, 17.11.2023.</ref>
Den 11. Dezember 2025 koum et zu enger Ëmbildung, nodeems de [[Georges Mischo]] den 8. Dezember säi Récktrëtt als Aarbechts- a Sportsminister agereecht hat. De [[Marc Spautz]] gouf neien Aarbechtsminister, an d'[[Martine Hansen]] krut de Sportsministère bäi.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/georges-mischo-demissioneiert-marc-spautz-a-martine-hansen-iwwerhuelen-739650715|Titel=Changementer an der Regierung: Georges Mischo demissionéiert, Marc Spautz a Martine Hansen iwwerhuelen|Gekuckt=08.12.2025|Datum=08.12.2025|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
== Zesummesetzung ==
{| class="wikitable style='text-align: center;'
|+Regierung Frieden - Bettel <br>(Stand: 11. Dezember 2025)
!{{0}}{{0}}Foto{{0}}{{0}}
!Numm
!Partei
!Portefeuille(n)
!Bemierkungen
|-
|[[Fichier:CSV Luc-Frieden Profilbild.jpg|90px]]
|[[Luc Frieden]]
|bgcolor="#F7911D"|CSV
|style='text-align: left;|Premierminister; Minister fir Medien a Kommunikatioun
|
|-
|[[File:X. Bettel & J. Wiśniewski 2025 - cropped X. Bettel.jpg|90px]]
|[[Xavier Bettel]]
|style="background:#004A90; color:#FFFFFF;"|DP
|style='text-align: left;|Vizepremier an Ausseminister; Minister fir den Aussenhandel a fir d'Groussregioun
|
|-
| [[File:EU2024BE 240409 Informal meeting of Agriculture Ministers Genk JNZT 0053 (53641220357).jpg|90px]]
|[[Martine Hansen]]
|bgcolor="#F7911D"|CSV
|style='text-align: left;| Ministesch fir Landwirtschaft, Ernärung a Wäibau, Ministesch fir Sport
|
|-
|[[Fichier:Claude Meisch (DP) (cropped).jpg|90px]]
|[[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]]
|style="background:#004A90; color:#FFFFFF;"|DP
|style='text-align: left;|Minister fir d'Educatioun, Kanner a Jugend; Minister fir de Logement an d'Landesplanung
|
|-
|[[File:Lex Delles at the Joint meeting of the COMPET (Industry and Internal Market) and the FAC (Trade) Ministers.jpg|90px]]
|[[Lex Delles]]
|style="background:#004A90; color:#FFFFFF;"|DP
|style='text-align: left;|Minister fir Ekonomie, Kleng- a Mëttelbetriber; Minister fir Energie; Minister fir Tourismus
|
|-
|[[Fichier:Yuriko Backes (DP) 09-2023.jpg|90px]]
|[[Yuriko Backes]]
|style="background:#004A90; color:#FFFFFF;"|DP
|style='text-align: left;|Ministesch fir Verdeedegung; Ministesch fir Gläichstellung; Ministesch fir Mobilitéit an Ëffentlech Aarbechten
|
|-
|[[Fichier:Max Hahn - Bettembourg 01.jpg|90px]]
|[[Max Hahn]]
|style="background:#004A90; color:#FFFFFF;"|DP
|style='text-align: left;|Minister fir Famill, Solidaritéiten, Zesummeliewen an Accueil
|
|-
| [[File:Roth Dombrovskis 2024 (cropped).jpg|90px]]
|[[Gilles Roth]]
|bgcolor="#F7911D"|CSV
|style='text-align: left;|Finanzminister
|
|-
| [[Fichier:ESPR 0131 (53654703507) CROP Martine Deprez.jpg|90px]]
|[[Martine Deprez]]
|bgcolor="#F7911D"|CSV
|style='text-align: left;|Ministesch fir Gesondheet a sozial Sécherheet
|
|-
|[[File:Léon Gloden - Informal meeting of justice and home affairs ministers - 54296498484 (cropped).jpg|90px]]
|[[Léon Gloden]]
|bgcolor="#F7911D"|CSV
|style='text-align: left;|Inneminister
|
|-
|[[Fichier:Stéphanie Obertin.jpg|90px]]
|[[Stéphanie Obertin]]
|style="background:#004A90; color:#FFFFFF;"|DP
|style='text-align: left;|Ministesch fir Digitaliséierung; Ministesch fir Fuerschung an Héichschoulen
|
|-
|[[Fichier:Marc Spautz 2024 (cropped).jpg|90px]]
|[[Marc Spautz]]
|bgcolor="#F7911D"|CSV
|style='text-align: left;|Aarbechtsminster
|
|-
|[[Fichier:Serge Wilmes (CSV) 09-2023 (cropped).jpg|90px]]
|[[Serge Wilmes]]
|bgcolor="#F7911D"|CSV
|style='text-align: left;|Ëmweltminister a Minister fir Klima a Biodiversitéit; Minister vun der Fonction publique
|
|-
|[[File:Informal meeting of the EU Ministers for Telecommunication - 54366779409 - crop Elisabeth Margue.jpg|90px]]
|[[Elisabeth Margue]]
|bgcolor="#F7911D"|CSV
|style='text-align: left;|Justizministesch; Delegéiert Ministesch vum Premierminister fir d'Ressorte Medien a Kommunikatioun; Delegéiert Ministesch vum Premierminister fir d'Bezéiunge mam Parlament
|
|-
|[[Fichier:Informal meeting of Culture Ministers, Eric Thill (cropped).jpg|90px]]
|[[Eric Thill]]
|style="background:#004A90; color:#FFFFFF;"|DP
|style='text-align: left;|Kulturminister; Delegéierte Minister fir Tourismus
|
|}
== Kuckt och ==
== Um Spaweck ==
{{Navigatioun Regierungen zu Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuerger Regierungen|Friedenbettel]]
[[Kategorie:2023]]
horf35toqr3o56zqsdyxxu6425ds592
Schabloun:WDS Joer 0
10
168720
2679530
2675599
2026-05-24T19:54:04Z
Zinneke
34
2679530
wikitext
text/x-wiki
{{#switch: {{{1}}}
| 1-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Penny black.jpg|right|89px|One Penny Black]]
| Text = d'Erfindung vum '''[[Timber]]''' et mat sech bruecht huet, datt net méi deen, deen e Bréif kritt, mä deen, deen e fortschéckt, de Porto huet misse bezuelen?
}}
| 1-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mathias Hardt.jpg|right|100px|Mathias Hardt]]
| Text = de '''[[Mathias Hardt]]''' (1809-1877) mat sengem ''Vocalismus der Sauermundart'' (1834) déi éischt wëssenschaftlech Beschreiwung vum [[Lëtzebuergesch]]e gemaach huet?
}}
| 1-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pont SGO.jpg|90px|right]]
| Text = am Mäerz 2017 déi éischt '''[[Bréck iwwer den Oyapock|Bréck tëscht Frankräich a Brasilien]]''' ageweit gouf?
}}
| 1-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Personenstand.jpg|right|83px|Questionnaire Personenstandsaufnahme]]
| Text = bei der sougenannter '''[[Personenstandsaufnahme vum 10. Oktober 1941|''Personenstandsaufnahme'' vum 10. Oktober 1941]]''' d'[[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzgruppen]] d'Lëtzebuerger majoritär dovun iwwerzeegt kruten, bei verfängleche Froen iwwer Mammesprooch a „''Volkszugehörigkeit''“ mat „Lëtzebuergesch“ amplaz, wéi praktesch virgeschriwwen, mat „''deutsch''“ z'äntwerten?
}}
| 1-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = zwou Persoune mam Numm '''[[Ernest Arendt]]''' Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] waren, an zwar de [[Ernest Arendt (Riichter)|Riichter Ernest Arendt]] vun 1902 bis 1931 an den [[Ernest Arendt (Affekot)|Affekot Ernest Arendt]] vun 1973 bis 1988?
}}
| 1-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mill Ends Park.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Mill Ends Park]]''' mat 0,292 m<sup>2</sup> dee klengste Park vun der Welt ass?
}}
| 1-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Knossos Bull-Leaping Fresco.jpg|right|125px|Minoesch Fresk zu Knossos]]
| Text = et verschidden Theorien iwwer den Ënnergang vun der '''[[Minoesch Kultur|Minoescher Kultur]]''' ginn, wouvun déi gängegst e [[Vulkan]]ausbroch op der Insel [[Santorini|Thira]] dofir verantwortlech mécht?
}}
| 1-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MargueriteClement.JPG|90px|right]]
| Text = d''''[[Marguerite Thomas-Clement]]''' (1886-1979) 1919 déi éischt a laang eenzeg Fra war, déi an d'Lëtzebuerger [[Chamber]] gewielt gouf?
}}
| 1-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kronleuchtersaal02.jpg|130px|right]]
| Text = et an der [[Köln]]er Kanalisatioun e Sall gëtt, [[Lüstersall an der Kanalisatioun vu Köln|dee '''mat Lüsteren dekoréiert''']] ass?
}}
| 1-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[File:Luxembourg, Péiter Onrou (102).jpg|120px|right|Krispines]]
| Text = bei der '''[[Krispines]]'''-Kapell, och ''Péiter Onrou'' genannt, um [[Lampertsbierg]] et bis virun net all ze laanger Zäit de [[Brauch]] gouf, Käerze mat dragepickte Spéngelen ofzebrennen, fir datt Männer, déi ontrei waren, solle „bestrooft“ ginn?
}}
| 1-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den '''[[Alphonse de la Fontaine]]''' (1825-1896), e Brudder vum [[Edmond de la Fontaine]] (''Dicks''), Auteur vun der éischter Fauna vun de [[Wierbeldéieren]] vu Lëtzebuerg war?
}}
| 1-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:KIE ZOW 101.jpg|80px|right]]
| Text = op de '''Fënstere vun der [[Kierch Zowaasch]]''' verschidde Memberen aus der Grofefamill Saintignon an aner Stëfter vun der Kierch als Helleger duergestallt sinn?
}}
| 1-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Illustration Secale cereale0.jpg|right|90px]]
| Text = d''''[[Kar (Planz)|Kar]]''' keng klassesch Fruuchtzort ass, déi et schonn an der Antiquitéit gouf, mä villméi eréischt virun 2000 bis 3000 Joer als „Onkraut“ an de Weessefelder vu Klengasien opkoum, wou et da mat rekoltéiert gouf?
}}
| 1-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den '''[[Tevita Momoedonu]]''' aus [[Fidschi]] alt ''the Five Minute Prime Minister'' genannt gëtt, well en 2000 zweemol (wärend e puer Minutten) an 2001 (wärend zwéin Deeg) Premierminister war?
}}
| 1-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = een uganks 1913 d'Nimm vun de Besëtzer vun alle 430 deemools zu Lëtzebuerg ugemellte Gefierer an deenen hire [[Nummereschëld (Lëtzebuerg)|Plackennummeren]] an der Zeitung noliese konnt?
}}
| 1-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Darvasa gas crater panorama crop.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Krater vun Derweze]]''' an Turkmenistan zanter 1971 am Gaang ass ze brennen, an dowéinst vun de Leit vun do den Numm ''Paart vun der Häll'' krut?
}}
| 1-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wort no 1.jpg|right|95px]]
| Text = d''''''[[Luxemburger Wort]]''''' déi eelst lëtzebuergesch Dageszeitung ass, déi praktesch ouni Ënnerbriechung bis haut existéiert?
}}
| 1-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Heliocentric.jpg|120px|right]]
| Text = den [[Aristarch vu Samos]] (ëm 310 - ëm 230 v. Chr.) och alt „griichesche [[Nikolaus Kopernikus|Kopernikus]]“ genannt gëtt, well hien als ee vun den Éischten d''''[[heliozentrescht Weltbild]]''' vertratt huet, no deem d'[[Sonn]] an net d'[[Äerd]] am Zentrum vum Weltall stéing?
}}
| 1-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Paris 06 Eiffelturm 4828.jpg|right|89px]]
| Text = d'Iddi fir den '''[[Eiffeltuerm]]''' vum Elsässer Ingenieur [[Maurice Koechlin]] war?
}}
| 1-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, rue Marie et Joseph Hackin (nom de rue).jpg|130px|right]]
| Text = déi lëtzebuergesch-franséisch Archeologekoppel '''[[Joseph Hackin]]''' a '''[[Ria Hackin-Parmentier]]''' 1941 beim Ënnergang vum Cargoschëff ''[[SS Jonathan Holt ]]'', dat torpedéiert gouf, ëm d'Liewe koumen?
}}
| 1-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Nic Klopp - Sécession - Exposition Peintures Sculptures Arts décoratifs.jpg|100px|right]]
| Text = et iwwer 30 Joer no Wien a München och an der lëtzebuergescher Konschtszeen zu enger '''[[Sezessioun (Lëtzebuerg)|Sezessioun]]''' koum, déi der moderner [[Molerei]] zum Duerchbroch verhollef huet?
}}
| 1-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Cape_Verde_location_map.svg|110px|right|Cap Vert]]
| Text = d'Land '''[[Cap Vert]]''' säin Numm vun engem Kap 500 km wäit ewech zu [[Dakar]] am [[Senegal]] huet, dat den Inselen hiren Numm ginn huet?
}}
| 1-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Landverkauf.JPG|130px|right]]
| Text = et bei der '''[[Lëtzebuerg-Kris]]''' [[1867]] drëms goung, datt Lëtzebuerg u Frankräich verkaf sollt ginn?
}}
| 1-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Alexis Heck 1830 1908.jpg|100px|right]]
| Text = nom Tourismuspionéier '''[[Alexis Heck]]''' (1830-1908) net nëmmen [[École d'hôtellerie et de tourisme du Luxembourg|eng Schoul]], ma och e [[Cocktail]] genannt gouf?
}}
| 1-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Coat of arms Grand Duchy of Luxembourg.png|right|89px|Wope vu Lëtzebuerg]]
| Text = dem '''[[Wope vu Lëtzebuerg]]''' seng Originnen an de Wope vum mëttelalterlechen Haus Lëtzebuerg huet, an op den [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg|Henri V.]] (1136-1196) zeréckgeet?
}}
| 1-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gordian Troeller (cropped).jpg|110px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Journalist an Dokumentarfilmmécher '''[[Gordian Troeller]]''' (1917-2003) 1992 den Adolf-Grimme-Präis fir säi Liewenswierk krut?
}}
| 1-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Biergahornen Corniche 1.jpg|130px|right]]
| Text = 1984 op engem vun deenen zwéi '''[[Biergahornen op der Corniche]]''' (haut net méi do) eng bis dohin onbekannt [[Wanzen]]aart entdeckt gouf?
}}
| 1-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Telstar.jpg|100px|right|Telstar]]
| Text = wéinst der Technikbegeeschterung an den 1960er Joren e lëtzebuerger Basketballveräin, de [[BBC Telstar Hesper]], nom Kommunikatiounssatellit '''[[Telstar]]''' genannt gi war?
}}
| 1-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pingos near Tuk.jpg|right|130px|Pingoen]]
| Text = e '''[[Pingo]]''' eng Knupp oder en Hiwwel ass, deen am Permafraschtbuedem ze fannen ass, an aus engem Kär vun Äis besteet, iwwer deem sech de Buedem wëlleft?
}}
| 1-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gotescht Haus, 20d, Rue André-Duchscher- Ééwisht Baach, Iechternach-101.jpg|95px|right]]
| Text = bei der Renovéierung vum '''[[Gotescht Haus Iechternach|Goteschen Haus]]''' zu Iechternach de Giewel nëmmen do stoe gelooss gouf, wou z'erkenne war, wéi d'Haus uersprénglech war?
}}
| 1-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MALBROUCK 2621 w.jpg|right|140px|Buerg Malbrouck]]
| Text = d''''[[Buerg Malbrouck]]''' am loutrengesche [[Manderen]] nom englesche Feldhär [[John Churchill, 1. Herzog vu Marlborough]] genannt ass, deen am Spueneschen Ierffollegkrich 1705 do aquartéiert war?
}}
| 2-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pair of side chairs MET DP111237.jpg|120px|right]]
| Text = den [[Thomas Chippendale]] (1718-1779) en englesche Konscht- a Miwwelschräiner war, no dem den '''Chippendale-Stil''' benannt ass?
}}
| 2-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Codex Mariendalensis page.jpg|90px|right|Codex Mariendalensis]]
| Text = de '''[[Codex Mariendalensis]]''', eng spéitmëttelalterlech Handschrëft iwwer d'Geschicht vun der [[Yolanda vu Veianen]], joerzéngtelaang als verluer gegollt huet, ier en 1999 erëmfonnt gouf?
}}
| 2-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Soyuz 18 booster.jpg|right|100px|Soyuz-Rakéit zu Baikonur]]
| Text = d'Sowjetunioun, fir de Westen an d'Ier ze féieren, hire Kosmodrom bei Tjuratam no der Uertschaft '''[[Baikonur]]''' genannt huet, déi iwwer 300 km vun do ewechlouch?
}}
| 2-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Biver (13) Terrils.JPG|130px|right]]
| Text = d'Uertschaft '''[[Biver (Bouches-du-Rhône)|Biver]]''' an de [[Departement Bouches-du-Rhône|Bouches-du-Rhône]] nom lëtzebuergesch-belsche Grouweningenieur [[Ernest Biver]] genannt gouf?
}}
| 2-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Berdorf (LU), Hohllay -- 2015 -- 6097-101.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Huel Lee]]''' zu [[Bäerdref]] hir aktuell Form huet, well do zanter der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] Millesteng aus dem Fiels gebrach goufen?
}}
| 2-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Shakespeare2.jpg|99px|right]]
| Text = de [[Miguel de Cervantes]] an de '''[[William Shakespeare]]''', de selwechten Dag, an zwar den [[23. Abrëll]] [[1616]] gestuerwe sinn?
}}
| 2-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:McDonalds-Chicken-McNuggets.jpg|130px|right]]
| Text = de Lëtzebuerger [[René Arend]] d'''Chicken McNuggets'' an de ''McRib'', zwéi McDonald's Produiten, kreéiert huet?
}}
| 2-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Collage guerra civile spagnola.png|100px|right]]
| Text = d'Gesetz, dat de Leit aus Lëtzebuerg verbueden huet, '''[[Spueniekämpfer|um Spuenesche Biergerkrich deelzehuelen]]''', eréischt 2003 revoquéiert gouf?
}}
| 2-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Distribution_of_early_iron_working_sites_in_Luxembourg_—_Розташування_перших_металургійних_заводів_у_Люксембурзі.png|100px|right]]
| Text = vun den 11 '''[[Siderurgie zu Lëtzebuerg|Héichiewen zu Lëtzebuerg]]''', déi et an de 40er Jore vum 19. Joerhonnert gouf, ausser zu [[Zowaasch]], keen Eenzegen am [[Minettsgéigend|Minett]] stoung?
}}
| 2-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:The Europa series 50 € obverse side.png|120px|right]]
| Text = de '''[[Eurobilljeeën|50-Eurobilljee]]''' deen am meeschte gebrauchte Geldschäin an der [[Eurozon]] ass? Den 1. Januar 2018 waren 9.826.239.828 Exemplairen dovun am Ëmlaf. Duerno kommen dee vun 20 an dee vun 10 [[Euro]].
}}
| 2-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ch Bernhoeft 1891 GD Luxembourg 09 Pl 2.1 Dalheim Aigle romaine.jpg|90px|right|Adler Duelem]]
| Text = den '''[[Réimermonument Duelem|Adler um Duelemer Réimermonument]]''' ursprénglech vergoldt war an an eng aner Richtung gekuckt huet?
}}
| 2-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Moresnet.svg|120px|right|Fändel vu Moresnet]]
| Text = '''[[Neutral-Moresnet]]''' tëscht 1815 an 1919 en neutralen Territoire war, eng 65 km nërdlech vu Lëtzebuerg, well Preisen op der enger Säit, Holland an duerno d'Belsch op der anerer, sech net eens goufe wien e kréich?
}}
| 2-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wiesenbach.jpeg|right|130px]]
| Text = de '''[[Vincent Wiesenbach]]''' (1880-1911), den éischte Lëtzebuerger mat engem Piloteschäin, 1911 mat sengem selwer gebaute Fliger déidlech verongléckt ass?
}}
| 2-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:N-Liez hotel-du-gouvernement-a-luxembourg.png|130px|right]]
| Text = de '''[[Groussherzogleche Palais]]''' an der Mëtt vum 19. Joerhonnert eng Zort administrativen Allzweckbau war, wou nieft dem Kinnek-Groussherzog oder sengem Statthalter, déi do periodesch residéiert hunn, d'Regierung, d'Parlament, a vun 1858 un, de Staatsrot hire Sëtz haten, an och nach eng archeologesch Sammlung dran ënnerbruecht war?
}}
| 2-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = et beim lëtzebuergesche '''[[Schoulgesetz vun 1912]]''' zu engem gudden Deel drëm goung, d'Muecht vun der [[Kathoulesch Kierch|Kathoulescher Kierch]] an de Primärschoulen anzeschränken, wat déi Jore virdrun zu heftegen Ausernanersetzungen tëscht [[Lénksblock|Lénks-]] a Rietsparteie gefouert hat?
}}
| 2-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Saturn from Cassini Orbiter (2004-10-06).jpg|130px|right]]
| Text = den Astronom '''[[Christiaan Huygens]]''' als Éischten dat, wat de [[Galileo Galilei]] als „Ouere“ vum [[Saturn (Planéit)|Saturn]] bezeechent hat, als d'[[Saturnréng]] identifizéiert hat?
}}
| 2-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = '''''[[Les danseurs d'Echternach]]''''' vum [[Evy Friedrich]] aus dem Joer 1947 deen éischte lëtzebuergesche Film war, deen um [[Festival vu Cannes]] gewise gouf?
}}
| 2-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Grün 02.jpg|105px|right]]
| Text = ee Konschtstéck vum lëtzebuergesche Kraaftmënsch '''[[John Grün]]''' (1868-1912) dora bestoung, 2 Päerd mat 2 erwuessene Reider drop an d'Luucht ze hiewen?
}}
| 2-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxemburgerli Himbeere Zitrone.jpg|130px|right|Luxemburgerli]]
| Text = ''„'''[[Luxemburgerli]]'''“'' den Numm vun enger Makrounespezialitéit vun enger [[Zürich|Zürcher]] Confiserie ass?
}}
| 2-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Treaty of London 1867 Art VII and signatures.jpg|130px|right]]
| Text = et beim '''[[Traité vu London (1867)|Traité vu London]]''' vun 1867 déi éischt Kéier war, wéi Vertrieder vu Lëtzebuerg (de [[Victor de Tornaco]] an den [[Emmanuel Servais]]) en internationalen Traité mat ënnerschriwwen hunn?
}}
| 2-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Non violence sculpture by carl fredrik reutersward malmo sweden.jpg|130px|right]]
| Text = et vun der Skulptur '''[[Non-Violence]]''' (oder ''The Knotted Gun'') vum [[Carl Fredrik Reuterswärd]] eng 20 Repliquë gëtt, wourënner eng zu [[New York City|New York]], déi de Lëtzebuerger Staat de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natioune]] geschenkt huet, an eng am Parc Central um [[Kierchbierg]]?
}}
| 2-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Charles Bivort]]''' (1845-1920) vun [[Tratten]] déi éischt [[Stenographie|Stenographéiermaschinn]] fir Blanner erfonnt huet?
}}
| 2-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Coltsfoot close-up aka.jpg|right|129px]]
| Text = den '''[[Ieselsfouss]]''', eng Fréijoersplanz, och ''Fils avant le père'' genannt gëtt, well d'Bléi virun de Blieder erauskënnt?
}}
| 2-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:G-simon-gauleiter.jpg|right|90px]]
| Text = et vum fréiere Gauleiter '''[[Gustav Simon]]''' sengem Doud eng „offiziell“ an eng „inoffiziell“ Versioun gëtt?
}}
| 2-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charleroi - Square Jules Hiernaux - Marsupilami - 01.jpg|right|90px]]
| Text = nom [[André Franquin]] sengem [[Comic]]personnage '''[[Marsupilami]]''' en [[(98494) Marsupilami|Asteroid genannt]] gouf?
}}
| 2-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gangler_Lexicon_inner_cover.jpg|99px|right|Lexicon der Luxemburger Umgangsspraache]]
| Text = dem [[Jean-François Gangler]] säi '''''[[Lexicon der Luxemburger Umgangssprache]]''''' vun 1847 deen éischten [[Lëtzebuergesch Dictionnairen|Dictionnaire vum Lëtzebuergesche]] war?
}}
| 2-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gonepteryx.rhamni.mounted.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Zitrouneblat]]''' e [[Päiperleken|Päiperlek]] ass, deen [[Imago (Zoologie)|als Päiperlek]] iwwerwantert?
}}
| 2-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = vum héchste Billjee a '''[[Lëtzebuerger Frang]]''', dem Fënnefdausender, 20 Joer nom Aféiere vum [[Euro]] a Form vu Billjeeën nach ëmmer eppes iwwer 10.000 Schäiner am Wäert vun 1,3 Milliounen Euro am Ëmlaf waren?
}}
| 2-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Feb1712.jpg|130px|Schweedesche Kalenner vum Februar 1712|right]]
| Text = et dräimol an der Geschicht en '''[[30. Februar]]''' gouf?
}}
| 3-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Stadpark Esch-Uelzecht 01.jpg|120px|right|Stadpark Esch]]
| Text = de '''[[Stadpark vun Esch-Uelzecht]]''' 1911 um Hank vum Gaalgebierg ugeluecht gouf, well den Escher Bësch, wou d'Leit soss an d'Gréngs trëppele goungen, bal ganz ofgeholzt gi war, fir do d'[[Adolf-Emil-Hütte]] ze bauen?
}}
| 3-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Waxwing.jpg|right|99px]]
| Text = de '''[[Seideschwanz|Peschtvull]]''' sou genannt gëtt, well fréier säi sporadescht a mysteriéist Opdauchen a Mëtteleuropa als e schlecht Omen ugesi gouf?
}}
| 3-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de Medezinner a Cheemiker '''[[Henri-Jean-Népomucène Crantz]]''' vu Rued (1722-1792) fir seng Fuerschungen an der Hygiène fir Hiewanen vum [[Joseph II. (HRR)|Jousef II.]] geadelt gouf?
}}
| 3-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dead Sea 1920px.jpg|60px|right|Doudegt Mier]]
| Text = d'Uewerfläch vum '''[[Doudegt Mier|Doudege Mier]]''' ronn 400 m ënnert dem Mieresspigel ass?
}}
| 3-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Simmering (Wien) - Gasometer (1).JPG|130px|right|Gasometeren zu Simmering]]
| Text = an de fréiere '''[[Gasometeren (Wien)|Gasometere]] vu Wien-[[Simmering]]''' haut eng 1.500 Leit wunnen?
}}
| 3-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = dem '''[[Lëtzebuerger Haffbibliothéik|Groussherzog seng Bibliothéik]]''' ronn 45.000 Wierker ëmfaasst?
}}
| 3-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Belgium-6450 - Manneken Pis (13934735107).jpg|90px|right]]
| Text = de '''[[Manneken Pis]]''' am Mee 2018 säin 1000. Costume geschenkt krut?
}}
| 3-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Narmerpalette verso UT 1931.jpg|95px|right]]
| Text = op der '''[[Pallett vum Narmer]]''', an enger vun deenen alleréischten hieroglypheschen Inskriptiounen iwwerhaapt, d'Vereenegung vun Ënner- mat Ueweregypten duerch den [[Narmer]] duergestallt gëtt?
}}
| 3-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dicksgärtchen Vianden 02.jpg|95px|right]]
| Text = den '''[[Edmond de la Fontaine]]''' (1823-1891) net nëmmen, ënner dem [[Pseudonym]] ''Dicks'', [[Lëscht vun de Musekskompositioune vum Dicks|Operette]] geschriwwen huet, mä och jorelaang al [[Seechen|Seeërcher]] a [[Brauch|Bräich]] erfuerscht huet?
}}
| 3-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg Hotel de Ville (2232245399).jpg|130px|right]]
| Text = wärend den Ëmbauaarbechten vum [[Chambersgebai]], 1997-1999, d'[[Chamber]] hir Sëtzungen am '''[[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Stadhaus]]''' ofgehalen huet?
}}
| 3-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Sequoiaen Amaliapark 2009-04.JPG|95px|right]]
| Text = ''„'''[[Mammutbeem|Sequoiaen]]'''“'' wuel dat eenzegt Wuert am Lëtzebuergeschen ass, bei deem all 5 [[Vokal]]er hannerenee stinn?
}}
| 3-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wolfsschlucht michel engels 1901.jpg|88px|right]]
| Text = d''''[[Wollefsschlucht (Iechternach)|Wollefsschlucht]] bei [[Iechternach]]''' hiren Numm 1881 vun engem vun den éischten Touristen, déi doduerch gefouert goufen, krut, dee se mat der „Wolfsschlucht“ aus dem [[Carl Maria von Weber]] sengem ''Freischütz'' verglach huet?
}}
| 3-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:L'isola del cinema.jpg|130px|right]]
| Text = den Ausdrock '''''[[Paparazzi]]''''' op e Personnage aus dem [[Federico Fellini]] sengem Film ''[[La dolce vita]]'' zeréckgeet?
}}
| 3-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:WaterPolo.JPG|129px|right]]
| Text = beim '''[[Waasserball]]''' d'Feldspiller de Ball mat all Kierperdeel spille kënnen, just net mat den zwou Hänn gläichzäiteg?
}}
| 3-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Michel Théato en 1900.jpg|100px|right]]
| Text = deen éischte lëtzebuergesche Goldmedailegewënner op enger Olympiad de '''[[Michel Théato]]''' war, an zwar 1900 zu Paräis am Marathon-Laf?
}}
| 3-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Iceland Mid-Atlantic Ridge map.svg|130px|right]]
| Text = '''[[Island]]''' souwuel op der nordamerikanescher wéi der europäescher [[Tektonik|Lithosphärplack]] läit?
}}
| 3-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:TunnelStad.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Tunnel ënner der Stad Lëtzebuerg]]''' uganks der 1960er Joren ugeluecht gouf, fir eng Ofwaasserleitung aus dem Péitrussdall mam Pafendall ze verbannen?
}}
| 3-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MunnerefGrandChefGinkgo01.jpg|130px|right]]
| Text = de franséische Komponist [[Maurice Ravel]] 1937 ee Joer laang zu [[Munneref]] am '''[[Hotel Grand-Chef]]''' gewunnt huet?
}}
| 3-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d'Joer '''[[238]]''' och [[Sechskeeserjoer]] genannt gëtt, well sechs Männer no- a mateneen vum Senat als [[Lëscht vun de Keesere vum Réimesche Räich|Keeser vum Réimesche Räich]] unerkannt goufen?
}}
| 3-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wallnut Lane Bridge 361615pv.jpg|right|119px]]
| Text = d''''[[Walnut Lane Bridge]]''' zu Philadelphia eng Kopie aus arméiertem Bëtong vun der Neier Bréck ([[Adolphe-Bréck]]) an der Stad Lëtzebuerg ass?
}}
| 3-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Cooking with radio waves - Short Wave Craft Nov 1933 cover.jpg|100px|right]]
| Text = de lëtzebuergesch-amerikaneschen Erfinder a Science-fiction-Auteur '''[[Hugo Gernsback]]''' (1884-1967) sech a senge Geschichten eng ganz Rëtsch technesch Konzepter ausgeduecht huet, déi eréischt an de Joerzéngten duerno developpéiert konnte ginn?
}}
| 3-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RuanNguyen.png|100px|right]]
| Text = ronn all zweete Vietnamees mam Familljennumm '''[[Nguyễn]]''' heescht?
}}
| 3-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Zeichen_140_-_Tiere,_StVO_1970.svg|100px|right]]
| Text = d''''[[Verkéierswarnschëld]]''' viru [[Schëld A, 14a|Véi op der Strooss]] 2012 aus dem [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger Code de la Route]] gestrach gouf, ma 2024 nees agefouert gouf?
}}
| 3-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mammuthus exilis.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Zwergmammut]]''' (''Mammuthus exilis'') eng ausgestuerwe Mammutaart ass, déi sech op eng Insel zeréckgezunn hat, an do am Laf vun der [[Evolutioun (Biologie)|Evolutioun]] aus Manktem u Fudder ëmmer méi kleng gouf?
}}
| 3-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Anna Boch in Her Studio 1893.jpg|100px|right]]
| Text = d''''[[Anna Boch]]''' den eenzege Client war deen de [[Vincent Van Gogh]] zu senge Liefzäiten hat?
}}
| 3-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Beauvais Cathedral Exterior 1, Picardy, France - Diliff.jpg|130px|right|Kathedral Beauvais]]
| Text = d''''[[Kathedral Saint-Pierre zu Beauvais]]''' déi mam héchste gotesche Chouer vun der Welt ass, mä ni fäerdeg gebaut gouf?
}}
| 3-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Germaine Damar - Radiofilm 1960.jpg|100px|right|Germaine Damar op argentinescher Zäitschrëft 1960]]
| Text = d'lëtzebuergesch Schauspillerin '''[[Germaine Damar]]''' duerch de Film ''[[Die Beine von Dolores]]'' an Argentinien esou bekannt gouf, datt si do 3 Joer laang ëm Chrëschtdag eng eegen Televisiounsemissioun hat?
}}
| 3-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Casablanca, title.JPG|130px|right]]
| Text = de Saz ''„Play it again, Sam!“'' esou net am Film '''''[[Casablanca (Film)|Casablanca]]''''' (1942) virkënnt?
}}
| 3-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ukulele4.png|80px|right|Ukulele]]
| Text = d''''[[Ukulele]]''' en [[hawaii]]anescht [[Museksinstrument]] ass, deem seng Originnen op [[Madeira]] zeréckginn, vu wou portugisesch Immigranten et matbruecht haten?
}}
| 3-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Croix de Hinzert (2).JPG|120px|right|Hinzerter Kräiz]]
| Text = d''''[[Hinzerter Kräiz]]''' 1946 um Stater [[Nikloskierfecht]] opgeriicht gouf, fir un déi 82 Lëtzebuerger z'erënneren, déi am Zweete Weltkrich am [[SS-Sonderlager Hinzert]] an zu [[Klingelpütz|Köln-Klingelpütz]] higeriicht goufen?
}}
| 3-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Bryce Canyon 2 md.jpg|130px|right|Hoodooen am Bryce Canyon National Park]]
| Text = een am '''[[Bryce-Canyon-Nationalpark]]''' Honnerte vun [[Hoodoo]]e bewonnere kann?
}}
| 4-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Sunny april morning spaghetti tree harvest (7036208493).jpg|110px|right]]
| Text = e Reportage iwwer „'''[[Spaghetti-Bam|Spaghettibeem]]'''“ 1957 en [[Abrëllsgeck]] vun der [[BBC]] war, deen deemools vill fir richteg gehalen hunn?
}}
| 4-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Place de Bruxelles.svg|120px|right]]
| Text = op der '''[[Place de Bruxelles (Stad Lëtzebuerg)|Bréisseler Plaz]]''' an der Stad de 5. Juli 1951 déi éischt [[Verkéiersluucht]] zu Lëtzebuerg a Betrib geholl gouf?
}}
| 4-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Planets2008.jpg|130px|right]]
| Text = all d''''[[Planéit]]e vun eisem [[Sonnesystem]]''' no [[réimesch Mythologie|réimesche Gëtter]] genannt goufen, ausser d'[[Äerd]] an den [[Uranus (Planéit)|Uranus]]?
}}
| 4-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Halldór Kiljan Laxness 1955.jpg|90px|right]]
| Text = den islännesche [[Nobelpräis fir Literatur|Literatur-Nobelpräisdréier]] '''[[Halldór Laxness]]''' sech 1922-23 an d'[[Benediktinerabtei Klierf]] zeréckgezunn huet an do gedeeft gouf?
}}
| 4-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pinot Gris close.JPG|105px|right|Pinot-Gris-Drauwen]]
| Text = '''[[Wäisse Wäin]]''' vun alle méigleche [[Wäindrauf|Wäindrauwen]], och där mat bloelzeger Haut, gemaach ka ginn?
}}
| 4-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = déi '''éischt''' [[Geschicht vun der Eisebunn zu Lëtzebuerg|'''Eisebunnsstreck''' zu Lëtzebuerg]] den 11. August 1859 [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|tëscht Lëtzebuerg a Zoufftgen]] a Betrib geholl gouf?
}}
| 4-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Orgel_der_Nikolaikirche_in_Berlin_04.jpg|91px|right]]
| Text = bei '''[[Uergel]]päifen''' ë. a. tëscht ''Labial-'' an ''Zongepäifen'' ënnerscheet gëtt?
}}
| 4-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Norbert Jacques by Waldemar Flaig 1927.jpg|100px|right]]
| Text = de lëtzebuergeschen Auteur '''[[Norbert Jacques]]''' d'Figur vum ''Doktor Mabuse'' erfonnt huet?
}}
| 4-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Yellowstone River in Hayden Valley.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Yellowstone-Nationalpark]]''' den eelsten Nationalpark vun der Welt ass?
}}
| 4-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Emetteur de Junglinster les trois mâts vus de l'Ouest.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Sender 1212]]''' e Radiosprogramm an däitscher Sprooch war, dee vum Dezember 1944 bis Krichsenn vum amerikanesche militäresche Geheimdéngscht als „schwaarz Propaganda“ nuets iwwer d'Anlage vu Radio Lëtzebuerg ausgestraalt gouf?
}}
| 4-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mundaneum Tiräng Karteikaarten.jpg|120px|right|Tiräng mat Karteikaarte mat bibliographesche Referenzen aus dem Mundaneum]]
| Text = d''''[[Mundaneum]]''' vum Belsch [[Paul Otlet]] (1868-1944) eng Zort Multimedia-Archiv war, dat un e bibliographesch-enzyklopedesche Repertoire gekoppelt war, an haut als eng „analog Sichmaschinn“ vum Wësse vun der Welt ugesi gëtt?
}}
| 4-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gare Belval-Université 2010-10-17 B.JPG|130px|right]]
| Text = d''''[[Gare Belval-Université]]''', [[Jim Clemes|hirem Architekt]] no, engem Mued oder enger Raup gläiche soll?
}}
| 4-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg_-_rue_Chimay_Dräikinneksgaass_-_nom_de_rue.jpg|right|125px]]
| Text = d''''[[Dräikinneksgaass]]''' an der Stad Lëtzebuerg sou genannt gëtt, well et do eng Bäckerei gouf, déi e Bild vun den [[Dräi Kinneken]] iwwer der Dier hänken hat?
}}
| 4-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Plumedbasiliskcele4.jpg|130px|right]]
| Text = de '''''[[Basiliscus plumifrons]]''''', eng Eidechsenaart, op Franséisch och ''lézard Jésus-Christ'' genannt gëtt, well en, fir senge Feinden z'entkommen, op den hënneschte Patten iwwer d'Waasser lafe kann?
}}
| 4-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:10 Thaler Note BIL 1856.jpg|130px|right|10-Daler-Billjee vun der BIL]]
| Text = deen '''éischte lëtzebuergesche [[Geldschäin]]''' 1856 vun enger privater Bank erausgi gouf, nämlech der [[BIL]]?
}}
| 4-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:UNESCO logo French.svg|95px|right]]
| Text = der '''[[UNESCO]]''' no e [[Buch]] op d'mannst 49 Säiten (ouni den Deckel) muss hunn?
}}
| 4-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wilhelmvoigtgrab.jpg|95px|right|Graf Hauptmann von Köpenick]]
| Text = dem '''„[[Hauptmann von Köpenick]]“ säi Graf''' an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] um [[Nikloskierfecht]] ass?
}}
| 4-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Chateau Allemagne en Provence IMG 9064 touched.jpg|right|130px]]
| Text = et en '''„[[Allemagne-en-Provence|Däitschland]]“''' a Frankräich an e „[[Frankräich (Bergisch Gladbach)|Frankräich]]“ an Däitschland gëtt?
}}
| 4-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean Schortgen.png|90px|right]]
| Text = deen éischten Aarbechter, deen Deputéierten an der [[Chamber]] gouf, de '''[[Jean Schortgen]]''', op engem [[1. Mee]] bei engem Accident an der Grouf leie blouf?
}}
| 4-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:StenSchm1.JPG|right|130px]]
| Text = am Joer 1957 an der '''[[Stengeforter Schmelz]]''' 10.041 Tonne Phenol produzéiert goufen?
}}
| 4-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Site um Bois de Cazier w.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Drëttel-Reegel]]''' an der [[Fotografie]] dora besteet, datt de „Bléckfank“ vum Bild op enger Intersektioun vun den horizontalen a vertikale Linne vu jee engem Drëttel vum Bild ass?
}}
| 4-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:KueheinHalbtrauer.jpg|100px|right]]
| Text = am '''[[Arno Schmidt]]''' sengem Roman ''Abend mit Goldrand'' eng ganz Rei Beschreiwungen iwwer Lëtzebuerg stinn, obwuel de Schmidt ni e Fouss an d'Land gesat huet?
}}
| 4-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Péiterséileginselkonflikt]]''' e Grenzkonflikt tëscht [[Spuenien]] a [[Marokko]] war, deen ausgebrach ass, wéi am Juli 2002 marokkanesch Truppen op der [[Péiterséileginsel]] u Land gaange sinn?
}}
| 4-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:MetroStockelD&D.jpg|115px|right]]
| Text = déi zwéin Detektiven an ''[[Les Aventures de Tintin|Dem Tintin senge Geschichten]]'', am Original ''Dupont et Dupond'', an de lëtzebuergeschen Iwwersetzunge '''''[[Biwer a Biver]]''''' heeschen?
}}
| 4-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Amazonrivermap hr.svg|115px|right|Amazonas]]
| Text = den '''[[Amazonas]]''' seng Quell 190 km vum Pazifik ewech huet, mä da méi wéi 6000 km queesch duerch Südamerika leeft, fir dann an den [[Atlantik]] ze lafen?
}}
| 4-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Lëtzebuerger Guillotine 2009 08-IMG 6199.JPG|89px|right|Lëtzebuerger Guillotine]]
| Text = d''''[[Doudesstrof zu Lëtzebuerg]]''' fir d'lescht de 24. Februar 1949 ausgeféiert gouf, 1979 per Gesetz ofgeschaaft gouf an 1999 an der [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassung]] festgehale gouf, datt se net méi agefouert kéint ginn?
}}
| 4-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[File:House Shared By Two Countries.jpg|90px|right]]
| Text = '''[[Baarle-Hertog]]''', eng belsch Gemeng, ë. a. aus 20 Exklave besteet, déi an Holland leien, an deenen hirersäits 7 hollännesch Enklave sinn?
}}
| 4-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Loschbour Mullerthal 2013.jpg|130px|right|De Loschbuer]]
| Text = d''''[[Loschbur-Fra]]''' eng 1000 Joer méi al ass wéi de [[Loschbur-Mann]]?
}}
| 4-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:ServaisEmile.jpg|90px|right]]
| Text = den '''[[Émile Servais]]''' (1847-1928) den 9. Januar 1919 zum President vun der Republik Lëtzebuerg designéiert gi war, ier den Dag drop franséisch Truppen dem republikaneschen Opstand en Enn gemaach hunn?
}}
| 4-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:President Kaczyński and PM Kaczyński.jpg|95px|right|Jaroslaw a Lech Kaczyński]]
| Text = de '''[[Jarosław Kaczyński]]''' 2006-2007 polnesche Premierminister ënner dem Staatspresident '''[[Lech Kaczyński]]''', sengem [[Zwilling|eeneeëgen Zwillingsbrudder]], war?
}}
| 5-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ancien hôpital d'Esch-sur-Alzette 01.jpg|130px|right]]
| Text = dat eelst Spidol zu Esch-Uelzecht d''''[[Metze Spidol]]''' war, dat 1878 vun de Bedreiwer vun der [[Metze Schmelz]] als e Spidol fir hir Aarbechter gebaut gouf?
}}
| 5-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Plakeg Maulefsratl.jpg|right|130px|Plakeg Maulefsrat]]
| Text = d''''[[Plakeg Maulefsrat]]en''' (''Heterocephalus glaber'') a grousse Kolonië liewen, déi vu jee engem Weibchen dirigéiert ginn, dat sech, wéi bei de Beien, exklusiv ëm d'Reproduktioun këmmert?
}}
| 5-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:KettyMaus2.jpg|120px|right]]
| Text = „'''[[Ketty Maus]]'''“ den Numm vun enger fiktiver Fra ass, deen op Modeller vu lëtzebuergesche [[Pass (Dokument)|Päss]] gebraucht gëtt?
}}
| 5-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hydrochoeris hydrochaeris in Brazil in Petrópolis, Rio de Janeiro, Brazil 09.jpg|130px|right]]
| Text = dat gréisst [[Knabberdéieren|Knabberdéier]], d''''[[Capybara]]''', bis zu 1,20 m grouss ka ginn?
}}
| 5-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:20191212 Szczury w Świątyni Karni Maty w Deśnok 1052 8157 DxO.jpg|130px|right]]
| Text = am '''[[Ratentempel vun Deshnok|Karni-Mata-Tempel]] zu Deshnok''' an Indien eng 20.000 Rate liewen, déi als helleg gëllen an deenen do Friesse geaffert gëtt?
}}
| 5-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ondatra zibethicus FWS.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Bisamrat]]''' keng Rat ass, mä villméi zu de [[Wullmais]] (Arvicolinae) gehéiert, vun deene se de gréisste Vertrieder ass?
}}
| 5-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Roud Wullmaus Logo.JPG|129px|right|Logo Ro'd Wullmaus]]
| Text = '''''[[D'Ro'd Wullmaus]]''''' eng lëtzebuergesch Schülerzeitung aus de Joren 1969-1973 war, déi wéinst hiren antiautoritären Texter a [[Karikatur]]en och alt de Prozess gemaach krut?
}}
| 5-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Fredmeyer edit 1.jpg|130px|right]]
| Text = d'Zuel vun de '''[[Supermarché|Supermarchéën]] zu Lëtzebuerg''' tëscht 1996 an 2016 vun 42 op 106 eropgaangen ass?
}}
| 5-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rio de Janeiro Helicoptero 47 Feb 2006.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Rio de Janeiro]]''' iertemlech no engem „[[Januar]]-Floss“ genannt gouf, deen et awer net gëtt?
}}
| 5-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den [[18. Mee]] [[1975]] ronn 12.000 jonk Leit zu Lëtzebuerg '''op ee Coup [[Groussjäregkeet|groussjäreg]]''' goufen, well den Alter dofir per Gesetz vun 21 op 18 Joer erofgesat gouf?
}}
| 5-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Fallen Astronaut.jpg|right|100px]]
| Text = dem belsche Kënschtler '''[[Paul Van Hoeydonck]]''' säi '''''Fallen Astronaut''''' dat eenzegt Konschtwierk ass, dat bis ewell um [[Äerdmound]] installéiert gouf?
}}
| 5-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ruysmolen1867.jpg|100px|right|D'Senne zu Bréissel virun der Iwwerdeckelung]]
| Text = [[Bréissel]] a [[Paräis]] hiren Urspronk un de [[Meander]]e vun zwéin '''[[homophon]]e [[Floss|Flëss]]''' hunn?
}}
| 5-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Eurovisie Songfestival 1966 te Luxemburg. De winnaar Udo Jürgens met de winnares, Bestanddeelnr 918-9215.jpg|110px|right]]
| Text = Lëtzebuerg (via [[RTL Group|RTL]]) tëscht 1956 an 1993 am Ganze siwenandrëssegmol beim '''[[Eurovision Song Contest]]''' matgemaach huet an dëse [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Beiträg beim Eurovision Song Contest|fënnefmol gewonnen huet]]?
}}
| 5-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:OurthekanaalBernistap1.jpg|right|130px]]
| Text = de '''[[Meuse-Musel-Kanal]]''' e Projet aus den 1820er Jore war, deen, queesch duerch d'[[Ardennen]], [[Léck]] hätt solle mat [[Waasserbëlleg]] verbannen, an deen zwar ugefaangen, awer ni fäerdeg gemaach gouf?
}}
| 5-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kierch Crusnes.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Bäerbelekierch zu Crusnes]]''' déi eenzeg Kierch a Frankräich ass, déi ganz aus [[Eisen|Eise]] gebaut ass?
}}
| 5-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''''[[Prix Grand-Duc Adolphe]]''''' e Konschtpräis ass, deen zu Lëtzebuerg zanter 1902 all zwee Joer (virun 1995: meeschtens all Joer) un een oder méi Kënschtler vergi gëtt, déi um ''Salon'' vum [[Cercle artistique de Luxembourg]] (CAL) ausgestallt hunn?
}}
| 5-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Thyes Felix.jpg|95px|right]]
| Text = de '''[[Félix Thyes]]''' (1830-1855) deen éischte lëtzebuergesche Schrëftsteller a franséischer Sprooch war?
}}
| 5-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d'Lidd '''''[[Bella Ciao]]''''' ursprénglech iwwer dat schwéiert Liewe vu Räis-Baierinnen am [[Piemont]] erzielt, déi ënner hirem strenge Patron ze leiden haten, méi spéit awer an en antifaschistescht Partisane-Lidd ëmgedicht gouf?
}}
| 5-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Helen Buchholtz w.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Helen Buchholtz]]''' (1877-1953), eng lëtzebuergesch Komponistin, bei hirem Doud iwwer 200 Noutemanuskripter vu Kompositiounen hannerlooss huet?
}}
| 5-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d''''[[Staatlech Pressehëllef]]''', déi zu Lëtzebuerg 1976 agefouert gouf, fir de Meenungspluralismus ze stäipen, sech am Joer 2018 op eng 8,16 Milliounen Euro belaf huet?
}}
| 5-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Coat of arms of San Marino.svg|100px|right]]
| Text = zu '''[[San Marino]]''' d'Amt vum Staatschef vun zwou Persounen ausgeüübt gëtt, déi all 6 Méint änneren?
}}
| 5-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Burfelt 3.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Buergfrid-Affär]]''' eng politesch-juristesch Affär tëscht 1969 an 1974 war, déi der Ministesch [[Madeleine Kinnen]], der éischter Fra an enger Lëtzebuerger Regierung, hiert Amt kascht huet?
}}
| 5-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Giants-causeway-in-ireland.jpg|right|130px]]
| Text = '''[[Basalt]]''' d'Form vu sechseckege Saile kritt, wann d'Basalt-Lava méi lues wéi gewéinlech ofkillt?
}}
| 5-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jabo.jpg|right|130px]]
| Text = déi sougenannt '''''[[Offiziell Lëtzebuerger Orthographie|Ofizièl lezebuurjer ortografi]]''''' déi éischt gesetzlech festgeluecht Schreifweis vum [[Lëtzebuergesch]]e war, déi [[1946]] agefouert gouf, awer sou gutt wéi vu kengem benotzt a schonn 1950 duerch déi vum ''[[Luxemburger Wörterbuch]]'' ersat gouf, wat awer eréischt gesetzlech 1975 festgehale ginn ass?
}}
| 5-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flickr - BioDivLibrary - n26 w1150 (1).jpg|100px|right]]
| Text = et a Brasilien eng 20 '''''[[Luxemburgia]]'''''-Aarte gëtt?
}}
| 5-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:PaulGreen@FGRFC.jpg|110px|right]]
| Text = d''''[[Forest Green Rovers FC]]''' e [[Veganismus|vegane]] Foussballveräi sinn?
}}
| 5-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kronprinz Wilhelm - Darche - Esch - 1914-08-26.jpg|140px|right]]
| Text = den däitsche Krounprënz [[Wilhelm von Preußen]] déi éischt Méint vum [[Éischte Weltkrich]] säin '''Haaptquartéier an der [[Groussgaass (Esch-Uelzecht)|Groussgaass]]-Schoul''' zu [[Esch-Uelzecht]] hat?
}}
| 5-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Syldavia.webp|130px|right]]
| Text = d'Sprooch aus dem fiktive Land '''[[Syldawien]]''' an den [[Dem Tintin seng Geschichten|Tintins-Geschichten]] zu engem groussen Deel e schrëftlech verfriemte [[Bréissel]]er Dialekt ass?
}}
| 5-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:La clef du cabinet 1704.jpg|90px|right]]
| Text = déi éischt Zeitung, déi zu Lëtzebuerg erauskoum, '''''[[La Clef du cabinet des princes de l'Europe]]''''' ([[1704]]) war, an dat, fir d'Zensur a Frankräich z'ëmgoen?
}}
| 5-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:P7220018 DxO.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Louis XIV. vu Frankräich|Kinnek Louis XIV.]] de Pätter''' vum Stater Affekot [[Jean-Bernard Knepper]] sengem Jong Louis ass, dee wärend dem [[Openthalt vum Louis XIV. vu Frankräich zu Lëtzebuerg|Kinnek senger Visite zu Lëtzebuerg]] gebuer gouf?
}}
| 5-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:6-Reliquie der Sandalen v.Jesus-k.jpg|110px|right]]
| Text = d''''[[Sandale vu Christus]]''' an der [[Abtei Prüm]] am Mëttelalter zu de bedeitendste [[Reliquie]]n an der Géigend gezielt hunn, bis zu [[Tréier]] de sougenannten [[Hellege Rack]] opgedaucht ass?
}}
| 6-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hoopoe de.jpg|90px|right]]
| Text = de '''[[Mitock]]''' (''Upupa epops'') op Lëtzebuergesch och nach Wuppert, Butbutt, Buddert, Buddebutt, Bëschbuppert, Sténkert, Drecksvull, Riffer, Ruppert, Hupp-Hupp oder Witapp genannt gëtt?
}}
| 6-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gare Volmerange les Mines-002.jpg|130px|right]]
| Text = d'[[Gare Däitsch-Oth|Gare vun Däitsch-Oth]] an '''[[Gare Wuelmereng|déi vu Wuelmereng]]''' zwou '''[[Kappgare|Kappgarë]]''' vun der [[CFL]] sinn, déi a Frankräich leien?
}}
| 6-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =[[File:Joosy Stoffel - 60 jaar Rotterdamse Turnbond - Bestanddeelnr 916-3525 (1964).jpg|Josy Stoffel|90px|right]]
| Text = de Konschtturner '''[[Josy Stoffel]]''' vun 1949 bis 1964 ouni Ënnerbriechung Landesmeeschter am Turne war an u véier Weltmeeschterschaften, sechs Europameeschterschaften a fënnef Olympiaden deelgeholl huet?
}}
| 6-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Platinum-Iridium meter bar.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Meter]]''' [[1793]] als den 10-milliounsten Deel vun der Distanz vum [[Pol (Geographie)|Pol]] bis bei den [[Equator]] vum [[Äerdmeridian]], op deem [[Paräis]] läit, definéiert gouf, an e Prototyp vun dësem Meter [[1795]] a [[Messeng]] gegoss gouf?
}}
| 6-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Nobel Prize 2011-Press Conference KI-DSC 7581.jpg|90px|right]]
| Text = de gebiertegen Iechternacher '''[[Jules Hoffmann (Biolog)|Jules Hoffmann]]''' 2011 den [[Nobelpräis fir Physiologie oder Medezin|Nobelpräis fir Medezin]] kritt huet an zanter 2012 Member vun der [[Académie française]] ass?
}}
| 6-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Seconde-guerre-mondiale-debarquement-LCVP-6juin1944.jpg|120px|right]]
| Text = siwe Lëtzebuerger op der Säit vun den Alliéierte de 6. Juni 1944 bei der '''[[Operation Overlord]]''' am Asaz waren? Et waren dat bei de Buedemtruppen de [[Charles-André Schommer]] op ''Omaha Beach'' an op ''[[Sword Beach]]'' de [[Pierre Laux]] bei den engleschen Truppen an den [[Antoine Neven]], [[Jean Neven]], [[Félix Peters]] a [[Jean Reiffers]] beim franséische Commando Kieffer. De [[Jean-Bernard Ney]] war deen Dag als Navigateur u Bord vun engem Fliger vun der englescher Aviatioun iwwer ''Omaha Beach'' am Asaz.
}}
| 6-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:1 franc Luxembourg Jean I (1989)-revers.png|110px|right]]
| Text = de '''[[Lëtzebuerger Frang]]''' tëscht 1935 an 1941 e Véierels méi wäert war wéi [[Belsche Frang|dee Belschen]], nom Krich awer nees zu enger [[Belsch-Lëtzebuerger Wirtschaftsunioun|Paritéit vun 1:1]] erëmagefouert gouf?
}}
| 6-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Sender Housen 2 BRW.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Sendemast vun Housen]]''' mat 300 Meter dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Bauwierk vu Lëtzebuerg]] ass?
}}
| 6-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Schluecht vu Valmy.jpg|120px|right]]
| Text = d''''[[Schluecht vu Valmy]]''' zwar keng eendeiteg taktesch Resultater ervirbruecht huet, mä e grousse symbolesche Wäert hat, well se als déi éischt franséisch Victoire no der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]] gefeiert gouf?
}}
| 6-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Berlin, Mitte, Bertolt-Brecht-Platz 1, Theater am Schiffbauerdamm.jpg|110px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Schauspiller '''[[Joseph Noerden]]''' tëscht 1949 an 1953 am [[Bertolt Brecht]] sengem ''Berliner Ensemble'' gespillt huet?
}}
| 6-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ant Nebula.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Seechomessenniwwel]]''', e [[planetareschen Niwwel]], sou genannt gëtt, well en dem Kapp an dem Thorax vun enger [[Seechomessen|Seechomes]] gläicht?
}}
| 6-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Residenz der Grossherzoeglichen Familie.jpg|130px|right]]
| Text = am '''[[Schlass Bierg]]''', der [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|groussherzoglecher]] Residenz, tëscht 1941-1944 vum [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|däitschen Occupant]] eng sougenannt ''[[Nationalpolitische Erziehungsanstalt Kolmar-Berg|Nationalpolitische Erziehungsanstalt]]'' ageriicht gi war?
}}
| 6-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Seal of the United States Virgin Islands.svg|115px|right]]
| Text = d''''[[Amerikanesch Joffereninselen|Amerikanesch Joffereninsele]]''' bis 1917 zu [[Dänemark]] gehéiert hunn, déi se du fir 25 Milliounen Dollar un d'USA verkaaft hunn?
}}
| 6-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kursaal De Balkon haut.jpg|right|130px]]
| Text = de '''[[Kursaal|Ciné Kursaal]]''' vu Rëmeleng, och nach den ''Ale Kino'' genannt, deen eelste [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Kinoen|Kino zu Lëtzebuerg]] ass, deen nach haut a Betrib ass?
}}
| 6-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Edouard luja snl.jpg|90px|right]]
| Text = den '''[[Edouard Luja]]''' (1875-1953), e lëtzebuergesche Biolog, Fuerscher an Entdeckungsreesenden, eng 130 bis dohin onbekannt Planzen- an Déierenaarten entdeckt huet, wouvun der eng Partie säin Numm kruten, z. B. d<nowiki>'</nowiki>''Acacia Lujaei'' oder d<nowiki>'</nowiki>''Eulophia Lujaeana''?
}}
| 6-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Milbekéis.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Milbekéis]]''' eng Spezialitéit aus Sachsen-Anhalt ass, deen duerch d'Exkrementer vun e puer Millioune [[Milben]], déi drop sëtzen, zeideg gëtt, a sou säin typesche Goût kritt?
}}
| 6-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Simone de Beauvoir.jpg|100px|right]]
| Text = d'franséisch Schrëftstellerin '''[[Simone de Beauvoir]]''' en Urenkelkand vum [[Hubert Brasseur (1823)|Hubert Brasseur]] war, engem vun de Matgrënner vun der [[Brasseurs Schmelz]] zu Esch?
}}
| 6-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Blason département fr Var.svg|90px|right]]
| Text = '''[[Departement Var|Var]]''' dat eenzegt [[Franséisch Departementer|franséischt Departement]] ass, dat no engem Floss genannt ass (dem [[Var (Floss)|Var]]), deen hautesdaags guer net derduerchleeft?
}}
| 6-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de Begrëff „'''[[Télécran]]'''“ fir d'éischt an der franséischer Iwwersetzung vum [[George Orwell]] sengem Roman ''Nineteen eighty-four'' fir den englesche Begrëff ''telescreen'' gebraucht gouf?
}}
| 6-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Pont G-D Charlotte (1a).jpg|130px|right]]
| Text = op de Baupläng vun der '''[[Rout Bréck|Rouder Bréck]]''' zwou Vëlospistë vun 1,75 m virgesi waren; dës awer, wéi s'a Betrib geholl gouf, zu Gonschte vum Autostrafic geaffert goufen?
}}
| 6-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Viichten-Terpsichore-w.jpg|95px|right]]
| Text = um '''[[Mosaik vu Viichten]]''', dat 1994 entdeckt gouf, an dat géint d'Joer 240 geluecht gouf, den [[Homer]] mat den Néng [[Mus (Mythologie)|Musen]] ze gesinn ass?
}}
| 6-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Johannes Mylius]]''' vun Diddeleng (ëm 1537-1596) Studieboursse gestëft huet, déi nach Joerhonnerten duerno ausbezuelt goufen?
}}
| 6-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Chichen Itza 3.jpg|130px|right]]
| Text = op der Nordsäit vun der '''[[Pyramid vum Kukulcán]]''', wärend der [[Equinoxe]], de Schiet esou op d'Säitemauer vun der Trap fält, dass et ausgesäit wéi wann do eng riseg Schlaang erofkrauche géif?
}}
| 6-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Mongenast Mathias.jpg|right|85px|Mathias Mongenast]]
| Text = d''''[[Regierung Mongenast]]''' zu Lëtzebuerg just 25 Deeg, vum 12. Oktober bis de 6. November 1915 am Amt war?
}}
| 6-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Town Hall Tower & Sukiennice.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Kraków]]''' (Krakau) vun 1038 bis 1609 d'Haapt- a Kinneksstad vu [[Geschicht vu Polen|Polen]] war?
}}
| 6-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Lenoir gas engine car.jpg|right|130px]]
| Text = den '''[[Étienne Lenoir]]''' (1822-1900) 1860 deen éischte brauchbare Gasmotor an 1863 dat éischt Stroossegefier, dat domat ugedriwwe gouf, gebaut huet?
}}
| 6-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:LuxemburgWisconsinDowntown1.jpg|130px|right|Luxemburg, Wisconsin]]
| Text = „'''[[Luxemburg]]'''“ gläich dräi Uertschaften an de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staaten]] heeschen?
}}
| 6-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Tranchée de Caster.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Tranchée de Caster]]''' an der Belsch e 65 Meter déiwen Aschnëtt an d'[[Montagne Saint-Pierre]] ass, déi tëscht 1930 an 1933 fir den [[Albertkanal]] ugeluecht gouf?
}}
| 6-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg City église Saint-Alphonse ext a.jpg|90px|right|Kierch St Alphonse]]
| Text = d'Kierchtierm vun der 1858 gebauter '''[[Kierch Saint-Alphonse vu Lëtzebuerg|Kierch St. Alphonse]]''' („Paterekierch“) an der Stad Lëtzebuerg, sou niddreg sinn, well se no bei der [[Festung Lëtzebuerg|Festungsmauer]] stoungen a soss eng giedeleg Zilscheif gi wieren, wa se méi héich gewiescht wieren?
}}
| 6-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Maxwell - 2014 Euro - 1.jpg|80px|right]]
| Text = den '''Asteroid [[(255019) Fleurmaxwell]]''' no der Lëtzebuerger Äiskonschtleeferin [[Fleur Maxwell]] benannt gouf?
}}
| 7-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Astana-Ishim-River-embankment-7797.jpg|130px|right]]
| Text = déi '''[[Astana|kasachesch Haaptstad]]''' bannent manner wéi 7 Joerzéngte sechsmol den Numm gewiesselt huet?
}}
| 7-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Guillaume Kroll.jpg|95px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Metallurg '''[[William J. Kroll]]''' (1889 - 1973) ë. a. deen no him genannte „Kroll-Prozess“ entdeckt huet, deen et erméiglecht, [[Titan (Element)|Titan]] industriell ze produzéieren?
}}
| 7-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Husumer Protestfierkelen.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Husumer Protestschwäin]]''' eng rout-wäiss-rout gesträift Schwéngsrass ass, déi uganks vum 20. Jh. vun den Dänen an Nordfriesland geziicht gouf, fir dergéint ze protestéieren, datt se net den dänesche Fändel hunn däerfen eraushänken?
}}
| 7-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pellicola Cinematografica Sotto.png|130px|right]]
| Text = deen éischte ''Long métrage'' op Lëtzebuergesch '''''[[Wat huet e gesot?]]''''' geheescht huet, an 1981 doruechter gewise gouf?
}}
| 7-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hauptstrasse in Grevels 01.jpg|130px|right]]
| Text = d'Uertschaft '''[[Gréiwels]]''' fréier ''Nei-Brasilien'' housch, well sech do am Joer 1828, op den deemolege Gemengegrenze vu Groussbus, Heischent a Wal, Leit néiergelooss hunn, déi alles verkaaft haten, fir a [[Brasilien]] auszewanderen, do awer ni ukomm sinn a veraarmt op Lëtzebuerg zeréckkoumen?
}}
| 7-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Victor Tedesco at 68, from Louis Bertrand, Histoire de la démocratie et du socialisme en Belgique depuis 1830.gif|100px|right]]
| Text = de '''[[Victor Tedesco]]''' (1821-1897) aus der Stad Lëtzebuerg an der Belsch wéinst Opruff zur Revolutioun zum Doud verurteelt gouf, spéider awer Affekot, Gemengerot a Provënzialrot zu Arel war?
}}
| 7-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Core Creek Park dock on Lake Luxembourg.jpg|120px|right]]
| Text = de '''[[Lake Luxembourg]]''' a Pennsylvania säin Numm krut, well d'[[Charlotte vu Lëtzebuerg|Groussherzogin Charlotte]] an hirem Exil wärend dem [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] do en Terrain kaf hat?
}}
| 7-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Zolwerknapp 02.jpg|right|130px]]
| Text = den '''[[Zolwerknapp]]''' en [[Zeiebierg]] ass; d. h. en Hiwwel, deen op senger Kopp Reschter vun enger méi haarder Gestengsschicht huet, wéi déi ronderëm, déi erodéiert ass?
}}
| 7-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Wincrange, Wëntger (103).jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Gemeng Wëntger]]''' 2019 déi lescht Gemeng zu Lëtzebuerg war, déi [[Odonymie|Stroossennimm]] agefouert huet?
}}
| 7-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Guillaume Capus.jpg|95px|right]]
| Text = de lëtzebuergesch-franséischen Naturfuerscher an Entdeckungsreesende '''[[Guillaume Capus]]''' (1857-1939) annerhallwe Mount am Norde vum Afghanistan vun engem Stamm festgehale gi war, an eréischt op Interventioun vum Vizekinnek vun Indien fräikomm ass?
}}
| 7-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Antw-Zoo-Entrée--w.jpg|right|130px]]
| Text = den '''[[Zoo vun Antwerpen]]''' schonn 1843 gegrënnt gouf, an haut iwwer 5.000 Déieren huet, déi sech op 900 [[Aart (Biologie)|Aarte]] verdeelen?
}}
| 7-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charles Metz.JPG|100px|right|Charles Metz]]
| Text = de '''[[Charles Metz]]''' (1799-1853) Deputéierten souwuel an [[Chamber (Belsch)|der Belscher]] wéi och an der [[Chamber|Lëtzebuerger Chamber]] war?
}}
| 7-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kierfecht Zowaasch-103.jpg|130px|right]]
| Text = zu '''[[Zowaasch]]''' bis an d'Joer 1980 bei all Begriefnes e franséischen Douanier huet missen dobäi sinn, well de '''Kierfecht''' op franséischem Terrain läit?
}}
| 7-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Johann von beck.jpg|right|90px]]
| Text = de '''[[Jean Beck]]''' (1588-1648) aus der Stad Lëtzebuerg et zum Maître de Camp général an der Habsburger Arméi an zum [[Lëscht vun de Gouverneure vu Lëtzebuerg|Gouverneur]] vum Herzogtum Lëtzebuerg an der Grofschaft Chiny bruecht hat?
}}
| 7-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:The Beatles members at New York City in 1964.jpg|100px|right]]
| Text = op der Single ''Komm, gib mir deine Hand/Sie liebt dich'' zwou däitsch Versioune vun de [[Beatles]] hire Lidder sinn, déi de '''[[Camillo Felgen]]''' hinnen iwwersat hat?
}}
| 7-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:European Council (38185339475).jpg|130px|right]]
| Text = d'Fro vum '''[[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen|Sëtz vun den Europäeschen Institutiounen]]''' bal 40 Joer laang ëmmer nees diskutéiert gouf, bis eng Kompromëssléisung fonnt gouf?
}}
| 7-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Leiffraechen_(Grott).jpg|130px|right|Léiffrächen]]
| Text = zu [[Keel]] op der '''[[Léiffrächen]]''' Enn 1947 dräi Kanner mysteriéis ''Marienerscheinunge'' solle gehat hunn, wat deemools Dausende vu Virwëtzegen ugelackelt huet?
}}
| 7-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Bibliothéque nationale Kirchberg (102).jpg|130px|right]]
| Text = dat eelst Dokument am Besëtz vun der '''[[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]]''' en handgeschriwwent Stéck aus engem Gebietsbuch aus dem 8 Joerhonnert ass, dat de [[Willibrord]] vum Poopst geschenkt krut?
}}
| 7-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Canaan Banana.jpg|100px|right]]
| Text = et 1982 am [[Simbabwe]] e Gesetz gouf, dat et verbueden huet, de Geck mam President '''[[Canaan Banana]]''' sengem [[Familljennumm]] ze maachen?
}}
| 7-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:CodexAureusEpternacDEckel.JPG|right|90px]]
| Text = de '''''[[Codex Aureus Epternacensis]]''''', d'Gëllen Evangeliebuch vun Iechternach (entstanen 1030-1050), [[1955]] zu Verkaf stoung, mä de Lëtzebuerger Staat en deemools net kafe wollt oder konnt, an en sou an de Germanische Nationalmuseum zu Nürnberg koum, wou en haut nach ass?
}}
| 7-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Joséphine-Charlotte metro station platforms with a metro ghost (1s exposure) in Woluwe-Saint-Lambert, Belgium.jpg|140px|right]]
| Text = nom [[Henri vu Lëtzebuerg|Groussherzog Henri]] [[Joséphine-Charlotte vun der Belsch|senger Mamm]] schonns zu Liefzäiten eng '''[[Joséphine-Charlotte (Bréisseler Metro)|Bréisseler Metrosstatioun]]''' genannt gouf?
}}
| 7-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Walbor2.JPG|120px|right]]
| Text = d''''''Brubbel''''' zu [[Wallenborn]] deen eenzege Kalwaassergeysir an Däitschland ass, an all déck hallef Stonn Schwiefelgaser ausstéisst?
}}
| 7-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Jacques Leurs]]''' bekannt dofir ass, deen éischte Lëtzebuerger mat schwaarzer Hautfaarf gewiescht ze sinn?
}}
| 7-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg_Abbaye_de_Neumünster.jpg|130px|right|Neimënster]]
| Text = de Bäitrëttstraité vu [[Rumänien]] a [[Bulgarien]] zu der [[Europäesch Unioun|EU]] 2005 an der '''[[Neimënster|Abtei Neimënster]]''' ënnerschriwwe gouf?
}}
| 7-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Paul Lauterbur 2003 cropped.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Paul Lauterbur]]''' (1929-2007), Nobelpräisdréier fir Medezin 2003, lëtzebuergesch Urgrousselteren hat?
}}
| 7-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Venuspioneeruv.jpg|100px|right|d'Venus]]
| Text = en Dag op der '''[[Venus (Planéit)|Venus]]''' méi laang dauert wéi e Venus-Joer? Se brauch knapps 225 Äerd-Deeg fir en Ëmlaf ëm d'Sonn, mä hirer 243 fir eng Rotatioun ëm hir eegen Achs.
}}
| 7-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Bernard molitor (attr.), sécretaire, francia 1800 ca.jpg|80px|right]]
| Text = de '''[[Bernard Molitor]]''' (1755-1833) e lëtzebuergesche Konschtschräiner war, dee sech zu Paräis en Numm gemaach hat, an zäitweileg ''Fournisseur de la Cour impériale'' war?
}}
| 7-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = '''[[Luxembourgit]]''' e Mineral ass, dat zu Lëtzebuerg entdeckt gouf?
}}
| 7-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Golden-cap.jpg|110px|right]]
| Text = mat „[[Mutz vum Monomach (Kascht)|Mutz vum Monomach]]“, engem russesche Kascht a Form vun der traditioneller '''[[Mutz vum Monomach|Kroun vun de Groussfürsten]]''' an den éischten Zaren, souwuel eng Fleesch-Mayonnaise-Zalot wéi och e Friichtekuch gemengt ka sinn?
}}
| 7-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''''[[Magnum bullarium romanum]]''''', eng vun de véier grousse Kollektioune vun de Peepst hire Bullen (Ordenanzen) an der Kierchegeschicht, déi vu 1727 u beim Stater Libraire an Editeur [[André Chevalier]] erauskoum, dee gréisste Buchprojet vun der Lëtzebuerger Geschicht war?
}}
| 7-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Camp_Ashcan_prisoners.jpg|130px|right|Goering & Co an der Ashcan]]
| Text = '''''[[Ashcan]]''''' (d. h. Dreckskëscht) de Codenumm fir en [[alliéiert am Zweete Weltkrich|alliéiert]] Gefaangelager zu [[Munneref|Bad Munneref]] am Palace-Hôtel war, an deem am Summer 1945 all déi bis dohi gefaangen héichrangeg Nazien an däitsch Militär souzen, fir verhéiert ze ginn?
}}
| 8-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Cody-Buffalo-Bill-LOC.jpg|right|95px]]
| Text = de '''[[Buffalo Bill]]''' mat senger ''Wild West Show'' den 3. September [[1906]] en Optrëtt zu Lëtzebuerg hat?
}}
| 8-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of the German Community in Belgium.svg|130px|right]]
| Text = d<nowiki>'</nowiki>'''[[Däitschsproocheg Communautéit vun der Belsch|Däitschsproocheg Communautéit]]''' déi klengst vun den 3 Communautéiten an der [[Belsch]] ass?
}}
| 8-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Menhir Eenelter Luxembg 01.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Menhir vu Recken]]''' joerhonnertelaang ëmgekippt do louch, ier en 1978 als sollechen erkannt an an de Joren dono nees opgeriicht gouf?
}}
| 8-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Greek triremes at Salamis.jpg|130px|right]]
| Text = bei der '''[[Schluecht vu Salamis]]''' enger vun de gréisste Séischluechten an der griichescher Antiquitéit, [[Athen]] ënner dem [[Themistokles]] d'Flott vum [[Xerxes I.]] vu Persien verdriwwen huet?
}}
| 8-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:VenedEsch1 2001-09.jpg|right|130px]]
| Text = 2001 fir de Film '''''[[Secret Passage]]''''' zu Esch-Uelzecht, op der Industriebrooch vun Terre-Rouge, eng iwwer 6 Hektar grouss Kuliss vu [[Venedeg]] am 15. Joerhonnert an Originalgréisst, inklusiv de Kanäl, opgebaut gouf?
}}
| 8-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gloesener michel 1792 1876.jpg|100px|right]]
| Text = de '''[[Michel Gloesener]]''' vun [[Uewerkäerjeng]] d'Reversibilitéit vun der Induktioun am Dynamo erkannt huet an domat de Grondstee fir den elektresche Motor geluecht huet?
}}
| 8-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kreuzhof - panoramio - Hans100 (2).jpg|130px|right]]
| Text = d'[[Schengener Ofkommes]] um Schëff '''[[MS Princesse Marie-Astrid |MS Princesse Marie-Astrid 2]]''' ënnerschriwwe gouf, dat dono, als ''MS Regensburg,'' op der [[Donau]] ënnerwee war?
}}
| 8-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RIAN archive 612748 Valentina Tereshkova.jpg|110px|right]]
| Text = déi sowjetesch [[Raumfuerer|Kosmonaute]] [[Juri Gagarin]] a '''[[Walentina Tereschkowa]]''' 1961, respektiv 1963, deen éischte Mann an déi éischt Fra am Weltall waren?
}}
| 8-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Scarlett Johansson in Kuwait 01b-tweaked.jpg|95px|right]]
| Text = de Film ''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]'' mat der '''[[Scarlett Johansson]]''' an der Titelroll, bal ganz zu Lëtzebuerg gedréint ginn ass?
}}
| 8-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean_Jules_Linden01.jpg|right|100px|Jean Linden]]
| Text = de lëtzebuergesch-belsche Botaniker '''[[Jean Linden (Botaniker)|Jean Linden]]''' (1817-1898) mat deen éischte war, deen an Europa [[Orchideeën|Orchideeë]] geziicht huet an dës am grousse Stil kommerzialiséiert huet?
}}
| 8-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Macaca_nigra_self-portrait_large.jpg|100px|right|Cheeeeese]]
| Text = dem ''United States Copyright Office'' no '''[[Afeselfie|Afeselfien]]''' net dem [[Auteursrecht]] ënnerleien?
}}
| 8-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RenertCover1872Facsimile.jpg|90px|right]]
| Text = vun der 1. Oplo vum [[Michel Rodange]] sengem '''''[[Renert oder de Fuuss am Frack an a Maansgréisst|Renert]]''''' no 30 Joer just 313 Exemplairë verkaaft gi waren?
}}
| 8-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Georges Bidault.jpg|100px|right]]
| Text = 1946 an der franséischer Regierung vum '''[[Georges Bidault]]''' gläich zwéi Regierungsmembere waren, déi zu Lëtzebuerg gebuer waren, nämlech d'[[Andrée Viénot]] an de [[Robert Schuman]]?
}}
| 8-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gueule d'enfer.jpg|130px|right|''Gueule d'Enfer'', d'Meurthe leeft an d'Musel]]
| Text = d'[[Musel]] viru laanger Zäit an d'Meuse gelaf ass, an an deem Bett wou se haut leeft d''''[[Meurthe (Floss)|Meurthe]]''' gelaf ass?
}}
| 8-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dollar symbol gold.svg|70px|right]]
| Text = den '''[[Dollar]]''' säin Numm vun der Uertschaft Sankt Joachimsthal hier huet, déi haut [[Jáchymov]] heescht?
}}
| 8-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:2019 Luxembourg National Day VIP (124).jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Lëtzebuerger Nationalfeierdag]]''' 1840 zweemol gefeiert gouf?
}}
| 8-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Francesco Maria Grimaldi.jpg|100px|right]]
| Text = d'Traditioun, d'Bierger an d'[[Moundkrater|Krateren]] um [[Äerdmound|Mound]] no bekannten Astronomen a Wëssenschaftler ze nennen, vum '''[[Francesco Maria Grimaldi]]''' (1618-1663) agefouert gouf?
}}
| 8-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Barrage Esch-sur-Sure.jpg|right|130px]]
| Text = de '''[[Barrage Esch-Sauer]]''', deen tëscht 1955 an 1957 gebaut gouf, um Fouss 4,5 m déck ass an 1,5 un der Kroun, an datt d'Staumauer 168 m laang ass?
}}
| 8-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ideal1948.jpg|95px|right]]
| Text = am Joer 1811 zu Lëtzebuerg 66 '''[[Gierwereien zu Lëtzebuerg|Gierwereie]]''' bestanen hunn, an datt d'Haaptclienten dovu laang d'Arméie waren, déi zu Lëtzebuerg stationéiert waren?
}}
| 8-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:EschTDF06Gedenkplaz.jpg|130px|right|Monument TdF 2006 zu Esch-Uelzecht]]
| Text = den '''[[Tour de France]]''' zanter 1947 bis ewell néngmol duerch Lëtzebuerg goung?
}}
| 8-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Hieronymus van Busleyden.jpg|right|95px]]
| Text = de '''[[Jérôme vu Bauschelt]]''' (ëm 1470 - 1517) Member vum [[Grousse Conseil vu Mechelen]] war?
}}
| 8-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Monet dejeunersurlherbe.jpg|100px|right]]
| Text = souwuel de [[Claude Monet|Monet]] wéi de [[Edouard Manet|Manet]] en Tableau mam Numm '''''[[Le déjeuner sur l'herbe]]''''' gemoolt hunn?
}}
| 8-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rosa centifolia foliacea 17.jpg|89px|right]]
| Text = de Moler '''[[Pierre-Joseph Redouté]]''' (1759-1840) ''Rafael vun de Blumme'' genannt gouf?
}}
| 8-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = '''[[Jéinesch]]''' (oder ''Lakerschmus''), d'Sprooch vun de [[Jéiner|Jéinen]], bis ufanks vum 20. Joerhonnert vu Weimeschkiercher Händlerfamille geschwat gouf?
}}
| 8-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Greek-Persian duel.jpg|110px|right]]
| Text = d''''[[Ionesch Revolt]]''' 500/499 v. Chr. en Opstand vun de klengasiateschen an zypriotesche Griiche géint d'Perser war?
}}
| 8-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Spueneschen Tiermchen 04.jpg|130px|right]]
| Text = vun den iwwer 40 sougenannte '''[[Spueneschen Tiermchen|Spueneschen Tiermercher]]''', déi et an der Stad Lëtzebuerg gouf, der just nach 9 bis haut existéieren, resp. nees opgebaut goufen?
}}
| 8-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Der Landwirth Logo.jpg|130px|right|Der Landwirth]]
| Text = d''''[[Lise Rischard]]''' (geb. Meyer, 1868-1940) am [[Éischte Weltkrich]] den Englänner Informatiounen iwwer däitsch Truppentransporter an der [[Gare Lëtzebuerg|Stater Gare]] zoukomme gelooss huet, andeems dës kodéiert an engem Fortsetzungsroman an der Zäitschrëft ''[[Der Landwirth|Der Landwirt]]'' publizéiert goufen?
}}
| 8-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Postkaart Adolf-Emil-Hütte-101.jpg|130px|right]]
| Text = fir de Bau vun der '''[[Adolf-Emil-Hütte]]''' (haut ArcelorMittal Esch-Belval) 1909 praktesch dee ganzen 92 ha groussen ''Escher Bësch'' ofgeholzt ginn ass?
}}
| 8-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:4Gëttersteen Herkules.jpg|right|119px|Herkules um Bäerdrefer Véiergëttersteen]]
| Text = an der [[Kierch Bäerdref|Kierch]] vu [[Bäerdref]], ënner dem Haaptaltor, ee [[réimesch Mythologie|réimesche]] '''[[Véiergëtterstee vu Bäerdref|Véiergëtterstee]]''' steet, mat der Minerva, der Juno, dem Apollo an dem Herkules drop?
}}
| 8-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de lëtzebuergeschen Ethnolog '''[[Edouard Conzemius]]''' (1892-1931) e Spezialist vun de Miskito- a Sumu-Indianer an Honduras an Nicaragua war?
}}
| 8-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:20150823 Berchem Rest area 012.jpg|130px|right]]
| Text = déi zwou Bensinnsstatiounen op der '''[[Aire de Berchem]]''' iwwer 360 Millioune Liter Sprit am Joer verkafen?
}}
| 9-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Adrien Ries.jpg|100px|right]]
| Text = den '''[[Adrien Ries]]''' (1933-1991) am Joer 1970 de Begrëff ''[[Nordstad]]'' an d'Welt gesat huet, deen den urbane Ballungsraum ëm [[Dikrech]] an [[Ettelbréck]] bezeechent?
}}
| 9-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of South Africa.svg|130px|right]]
| Text = '''[[Südafrika]]''' offiziell 3 Haaptstied huet: [[Pretoria]] als Verwaltungshaaptstad, [[Kapstad]] als Regierungs- a [[Bloemfontein]] als Geriichts-Haaptstad?
}}
| 9-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Esch. Uelzechtstrooss.jpg|right|130px]]
| Text = d<nowiki>'</nowiki>'''[[Uelzechtstrooss]]''' zu Esch virun 1923, jee no Deelstéck, ''Avenue de l'Hôtel de Ville'', ''Rue de la Poste'' a ''Rue Marie-Thérèse'' housch?
}}
| 9-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Messier51.jpg|130px|right|Whirlpool-Galaxie]]
| Text = een an der '''[[Whirlpool-Galaxie]]''' (''Messier 51'' oder ''NGC 5194/5195''), eng Spiralgalaxie am [[Stärebild]] ''Canes Venatici'', eng äusserst aktiv Stäregebuert observéiere kann?
}}
| 9-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Chateau Berwart.JPG|130px|right]]
| Text = d''''[[Schlass Berwart|Berwart-Schlass]]''' zu [[Esch-Uelzecht]] 1954 ofgerappt gouf, fir 1956 als Kuliss fir d'Feierlechkeete vum Cinquantenaire nees fir kuerz Zäit opgeriicht ze ginn?
}}
| 9-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Termometro.JPG|90px|right]]
| Text = -40 '''[[Grad Fahrenheit]]''' a -40 '''[[Grad Celsius]]''' déi selwecht Temperatur uginn?
}}
| 9-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flevoland-Position.png|100px|right|Lag vu Flevoland]]
| Text = déi [[hollännesch Provënzen|hollännesch Provënz]] '''[[Provënz Flevoland|Flevoland]]''' praktesch ganz aus Land besteet, dat dem Mier ofgewonne gouf?
}}
| 9-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flaschenpost.jpg|130px|right]]
| Text = d'''Bundesamt für Seeschifffahrt und Hydrographie'' zu [[Hamburg]] déi gréisst Sammlung vu '''[[Fläschepost]]en''' op der Welt huet?
}}
| 9-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = et zu Lëtzebuerg zwéi Vëlossportler mam Numm '''[[Nicolas Frantz]]''' gouf, woubäi een dovun, den [[Nicolas Frantz II]], bei enger Course no enger Chute vun engem Auto iwwerrannt gouf, wéi e probéiert hat, säi Cousin mam nämmlechten Numm an zweemolegen Tour-de-France-Gewënner, z'iwwerhuelen?
}}
| 9-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Andorra.svg|right|120px]]
| Text = d'Republik '''[[Andorra]]''' zwéi Staatscheffen huet, nämlech de franséische President [[Emmanuel Macron]] an de [[Joan Enric Vives i Sicília]], Bëschof vu La Seu d'Urgell?
}}
| 9-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Portrait Henri Tudor 004.jpg|100px|right]]
| Text = den '''[[Henri Tudor]]''' (1859-1928), deen deen éischte brauchbare Bläiakkumulator erfonnt huet, u [[Bläi]]<nowiki>vergëftung </nowiki> gestuerwen ass?
}}
| 9-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =[[Fichier:20251012 142302Nature reserve Dreckwiss 2025-10.jpg|130px|right]]
| Text = d''''''[[Naturschutzgebitt Dreckswiss|Dreckswiss]]''''' en Naturschutzgebitt an de Gemenge [[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]] a [[Gemeng Suessem|Suessem]] ass, dat 71 ha Fiichtgebitt ëm d'[[Kuer]] ëmfaasst?
}}
| 9-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ropetrailer3.jpg|130px|right]]
| Text = dem [[Alfred Hitchcock]] säi Film '''''[[Rope (Film 1948)|Rope]]''''' esou opgeholl gouf, wéi wann en aus enger eenzeger Astellung bestoe géif?
}}
| 9-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:City walls and towers 2 Echternach, Luxembourg.JPG|right|130px]]
| Text = vun den ursprénglech op d'mannst 14 Tierm vun der '''[[Iechternacher Stadmauer]]''' der 5 erhale sinn an a Wunnengen ëmgebaut goufen?
}}
| 9-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Otzi-Quinson.jpg|130px|right]]
| Text = den '''''[[Ötzi]]''''' iwwer 5000 Joer no sengem Doud e klengen diplomatesche Sträit tëscht Éisträich an Italien ausgeléist huet?
}}
| 9-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Manatee photo.jpg|130px|right|Manati]]
| Text = '''[[Ronnschwanzséikéi]]''' (''Trichechidae'', och „Manati“ genannt) dacks ronderëm Elektrizitéitswierker ze fanne sinn, well do d'Waasser méi waarm ass, a se mëttlerweil ofhängeg vun dëser kënschtlecher Hëtzt gi sinn, an opgehalen hunn, a méi waarm Gewässer ze wanderen?
}}
| 9-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:King Baudouin of Belgium.jpg|100px|right]]
| Text = de belsche Kinnek '''[[Baudouin vun der Belsch|Baudouin]]''' am Abrëll 1990 fir 36 Stonnen als ''net am Stand, ze regéieren'' erkläert gouf?
}}
| 9-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rumelange, Grand-Rue (ca. 1948), carte postale 13031.jpg|130px|right]]
| Text = nodeem dem '''[[Minettstram]]''' säi Betrib den 22. September 1956 agestallt gi war, ee Bäiwon vum Tram eng Zäit duerno nach als Büro fir déi theoreetesch Führerschäiprüfung benotzt ginn ass?
}}
| 9-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:N-Liez_vue-de-la-schleifmuhl.png|130px|right|Schläifmillen, ëm 1834.]]
| Text = d''''[[Duchindustrie|Draperies de Luxembourg]]''' am 19. Joerhonnert 2.000 Leit beschäftegt an 1.000 Tonne gewäsche Woll am Joer verschafft hunn, an zu deene gréisste vun Europa gezielt gi sinn?
}}
| 9-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Désirée Nosbusch-1769.jpg|95px|right]]
| Text = d''''[[Désirée Nosbusch]]''' scho mat 12 Joer Radiosemissiounen a mat 15 Joer Tëleesemissiounen an däitscher Sprooch moderéiert huet?
}}
| 9-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxemburger Zeitung Logo.jpg|180px|right]]
| Text = d''''''[[Luxemburger Zeitung]]''''' tëscht 1902 an 1940 zweemol am Dag eng nei Editioun erausbruecht huet?
}}
| 9-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean Jacoby - Hurdling - The Race.jpg|130px|right]]
| Text = de lëtzebuergesche Moler '''[[Jean Jacoby]]''' (1891-1936) zweemol – 1924 an 1928 – d'Goldmedail am Olympesche Konschtconcours gewonnen huet?
}}
| 9-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jack-o'-Lantern 2003-10-31.jpg|110px|right]]
| Text = '''[[Halloween]]''' op e Karschnatz- an Neijoerschfest vun de [[Kelten]] zeréckgeet?
}}
| 9-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Haile Selassie in full dress.jpg|85px|right]]
| Text = de '''[[Haile Selassie I. vun Ethiopien|Ras-Täfäri]]''' de 25. Mee 1924 op offizieller Visite zu Lëtzebuerg war?
}}
| 9-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Bassin de la Meuse.svg|95px|right]]
| Text = d'[[Kuer]] mat hiren Niewebaachen an d'[[Fooschtbaach]] am [[Éislek]] déi eenzeg Waasserleef zu Lëtzebuerg sinn, déi net zum Baseng vum [[Rhäin]] gehéieren, mä zu '''deem vun der [[Meuse (Floss)|Meuse]]'''?
}}
| 9-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, concert Musique militaire Place d'Armes vers 1920.png|130px|right|De Kiosk ëm 1920]]
| Text = [[1895]], an de Pionéierjore vum [[Telefon]] zu Lëtzebuerg, e Mikro um '''[[Musekskiosk]] op der [[Plëss d'Arem]]''' un de Reseau ugeschloss war, fir datt d'Postbeamten de Sonndesconcert an der Telefonszentral nolauschtere konnten?
}}
| 9-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Freitag der 13. im Kalender.jpg|100px|right|Freideg den 13.]]
| Text = '''[[Paraskavedekatriaphobie]]''' d'Angscht virum [[Freideg]] den Dräizéngten ass?
}}
| 9-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RemouchampsRubicon.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Rubicon (Belsch)|Rubicon]]''' an der Belsch bei Remouchamps de längste schëffbaren ënnerierdesche [[Floss]] op der Welt ass?
}}
| 9-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = „'''[[Kueb (Gebai)|Kueb]]'''“ an de spéiden 1970er Jore wéinst sengem Glach mat engem Villchen de Spëtznumm vun engem Bauprojet fir d'[[Europäescht Parlament|Europaparlament]] um [[Kierchbierg]] war, dee schlussendlech duerch e manner ambiziéisen ersat gouf, deen dann, trotz enger anerer Form, bis haut „Klenge Kueb“ genannt gëtt?
}}
| 9-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Schëld Place de Metz.jpg|right|130px]]
| Text = d''''[[Nationalstrooss 3A]]''' mat nëmme knapps 50 m déi kierzt [[:Kategorie:Nationalstroossen zu Lëtzebuerg|Nationalstrooss zu Lëtzebuerg]] ass?
}}
| 10-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pravcicka brana 2015-08 --3.JPG|130px|right|Pravčická brána]]
| Text = d''''[[Pravčická brána]]''' an Nordtschechien déi gréisst natierlech Sandsteebréck an Europa ass?
}}
| 10-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d''''[[Hélène Hiertz]]''' (1911-1985), déi di éischt Kächen zu Lëtzebuerg war, déi fir hire Restaurant e ''Michelin''-Stär krut, eng aktiv [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzlerin]] war?
}}
| 10-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:DenkmalJohannEberhardJungblut.JPG|130px|right]]
| Text = den ''Erdäpfelmuseum'' zu Prinzendorf an Éisträich zu Éiere vum lëtzebuergesche Geeschtleche '''[[Johann Eberhard Jungblut]]''' ugeluecht gouf, deen do 1761 d'Gromper agefouert huet?
}}
| 10-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Moselle from Paul Eyschen Monument Stadtbredimus c65.jpg|130px|right]]
| Text = hanner dem '''[[Paul-Eyschen-Monument zu Stadbriedemes]]''' eng Populatioun vu [[Sëlwerfëschelchen|Sëlwerfëschelcher]] lieft, déi fir gewéinlech a Mëtteleuropa just a Wunnengen ze fanne sinn?
}}
| 10-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Nauru.svg|130px|right]]
| Text = '''[[Nauru]]''' deen eenzege Memberstaat vun der UNO ass, dee keng Haaptstad huet?
}}
| 10-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Faïencerie Dondelinger.jpg|130px|right]]
| Text = d'[[Basilika Iechternach|Iechternacher Basilika]] am 19. Joerhonnert joerzéngtelaang eng '''[[Faïencerie Dondelinger|Faïencerie]]''' war, an datt ee vun de Kierchtierm de Kamäin dovu war?
}}
| 10-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Henry Miller 1940.jpg|100px|right]]
| Text = dem '''[[Henry Miller]]''' säi Roman ''Quiet Days in Clichy'' ënner anerem och zu Lëtzebuerg spillt?
}}
| 10-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Spoorbrug lijn 126 over de Maas 3.JPG|130px|right]]
| Text = de '''''[[Pont de Fer]]''''' zu [[Huy]] an der Belsch entgéint sengem Numm net aus [[Eisen]], mä aus [[Bloe Steen (Natursteen)|Bloem Steen]] ass?
}}
| 10-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kondominium Sauer.JPG|130px|right]]
| Text = d'[[Our (Sauer)|Our]], d'[[Sauer]] an d'[[Musel]] op deene Stécker vun hirem Laf, wou se d'Grenz tëscht Lëtzebuerg an Däitschland maachen, e '''[[Kondominium]]''' sinn?
}}
| 10-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den [[Nicolas Kinsch]] vun [[Esch-Uelzecht]] vun 1959 bis 1967 Äerzbëschof vu Kisangani ([[Demokratesch Republik Kongo]]) war, den [[James Schwebach]] vu [[Platen]] 1891-1921 Bëschof vu La Crosse ([[Wisconsin (Bundesstaat)|Wisconsin]]) war; de [[Jacques Mangers]] vu [[Stolzebuerg]] vun 1953 bis 1964 Bëschof vun Oslo war; de [[Jean-Baptiste Fallize]] vun [[Harel]] 1892-1922 Apostolesche Vikar vun Norwegen war an de [[Michel Fallize]] och vun Harel 1889-1910 Generalvikar vun der Diözes Dacca ([[Bangladesch]]) war?
}}
| 10-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = {{center|[[Fichier:Salar de Uyuni Décembre 2007 - Centre de Nulle Part.jpg|450px|360-Grad-Panorama]]}}
| Text = de '''[[Salar de Uyuni]]''' mat enger [[Fläch]] vun 10.582 km² déi gréisste Salzwüst op der Welt ass?
}}
| 10-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg Ville photothèque 3-2011a.jpg|right|130px]]
| Text = an der '''[[Fotothéik vun der Stad Lëtzebuerg]]''' eng 6 Millioune Fotoen an Negativer vun 1855 bis haut iwwer d'Stad Lëtzebuerg versuergt ginn?
}}
| 10-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kockelscheuer, rue Luxite (nom de rue).jpg|right|130px]]
| Text = et an der Gemeng Réiser eng Strooss gëtt, déi '''[[Luxite|no Sprengstoff genannt]]''' gouf?
}}
| 10-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:A13 (Luxemburg) bei Frisange.jpg|130px|right]]
| Text = de Film ''[[Autobahnraser]]'' op der '''[[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|Lëtzebuerger A13]]''' gedréint gouf, ier déi fir den normale Verkéier opgoung, an déi dofir kuerzfristeg mat däitschen Autobunnsschëlter 'ëmdekoréiert' gouf?
}}
| 10-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Whale-shark-enhanced.jpg|160px|right]]
| Text = déi gréisst lieweg Hai-Aart, de '''[[Walhai]]''', deen iwwer 13 m laang ka ginn, sech vu [[Plankton]] erniert, an dofir fir de Mënsch ongeféierlech ass?
}}
| 10-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Emile Reuter.JPG|90px|right]]
| Text = den '''[[Émile Reuter]]''' (1874-1973) dee [[Chamberpresidenten|Chamberpresident]] zu Lëtzebuerg mat bis ewell der längster Amtszäit war (vun 1926 bis 1958, ofgesi vun der däitscher Besatzungszäit)?
}}
| 10-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Americas on the globe (white-red).svg|100px|right]]
| Text = de Kontinent '''[[Amerika (Kontinent)|Amerika]]''' säin nach haut geleefegen Numm [[1507]] op enger Kaart kritt huet, déi en Deel vum Kartograph [[Martin Waldseemüller]] sengem Wierk ''[[Cosmographiae Introductio]]'' war, well de Waldseemüller gemengt hat, den [[Amerigo Vespucci]] hätt en entdeckt?
}}
| 10-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:The_Atomium's_North_face_with_a_Smurf_(DSCF1216).jpg|100px|right|Atomium]]
| Text = den '''[[Atomium]]''' zu [[Bréissel]] en [[Eisen|Eise]]-Kristall an enger 165-milliardefacher Vergréisserung duerstellt?
}}
| 10-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = souwuel de Moler a Manager '''[[Gust Graas]]''' wéi och de Politiker [[Gusty Graas]] den Titel ''Grand officier de l'[[ordre de la couronne de chêne]]'' kritt hunn?
}}
| 10-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Degradation alfred dreyfus.jpg|110px|right]]
| Text = et am Kader vun der '''''[[Affär Dreyfus]]''''', déi déi franséisch Ëffentlechkeet jorelaang polariséiert huet, 11 Joer gedauert huet, ier den [[Alfred Dreyfus]] nees rehabilitéiert gouf?
}}
| 10-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Gefëllte Bretzel.jpg|right|130px|Bretzel]]
| Text = op '''[[Bretzelsonndeg]]''' dem [[Brauch]] no Männer enger Fra, déi hinnen eppes bedeit, eng [[Bretzel]] schenken, fir dann, bei géigesäitegem Intressi, [[Ouschteren]] en [[Ouschteree]] vun hir geschenkt kréien, ausser bei [[Schaltjoer|Schaltjoren]], wou et ëmgedréint ass?
}}
| 10-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Zénon Bernard, Jongen a Meedercher.jpg|110px|right]]
| Text = de '''[[Zénon Bernard (1893)|Zénon Bernard]]''', 20 Joer nodeem hien e Gol am eenzege Match, deen déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] jee géint Frankräich gewonnen huet, geschoss hat, als éischte [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|Kommunist]] an d'[[Chamber]] gewielt gouf?
}}
| 10-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:South Africa 2011 dominant language map.svg|110px|right]]
| Text = '''[[Südafrika]]''' eelef [[offiziell Sprooch|ofiziell Sproochen]] huet?
}}
| 10-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Serge Gainsbourg par Claude Truong-Ngoc 1981.jpg|130px|right|Serge Gainsbourg (1981)]]
| Text = de franséische Chansonnier '''[[Serge Gainsbourg]]''' an den 1960er Joren och Regisseur vu [[Sandalefilm]]er war?
}}
| 10-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Iechterncher Séi beta w 2-5.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Iechternacher Séi]]''' e kënschtleche Séi ass, deen Enn der 1970er Joren ugeluecht gouf, fir d'touristesch Offer ze diversifiéieren, an dofir d'[[Lëschenhaus]], e Barockgebai vu 1676, ofgerappt gouf, well et soll gehënnert hunn?
}}
| 10-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:John Adams Portrait.jpg|100px|right]]
| Text = den [[John Adams|zweeten]] an deen [[Thomas Jefferson|drëtte '''President vun de Vereenegte Staate''']] genee de selwechten Dag, de [[4. Juli]] [[1826]], gestuerwe sinn?
}}
| 10-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Belval Avenue de la Recherche 2019-12 --1.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Boulevard de la Recherche]]''' um [[Belval]] op knapps 300 Meter duerch Frankräich geet?
}}
| 10-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pierre Brunehaut 01.jpg|130px|right]]
| Text = et Legenden, awer keng schlësseg Erklärunge gëtt, wéi a firwat d''''[[Pierre Brunehaut]]''', e Monolith an der belscher [[Provënz Hainaut]], op déi Plaz koum, wou en haut steet?
}}
| 10-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = d''''[[Carmen Pereira]]''' 1984 wärend dräi Deeg d'Amt als Presidentin vu [[Guinea-Bissau]] hat an domat déi éischt Fra an där Positioun an Afrika war?
}}
| 10-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Limbourg, de Vesder in de stad foto1 2012-06-28 14.41.JPG|130px|right]]
| Text = d'Stad '''[[Limbourg]]''' weeder an [[Provënz Limburg (Belsch)|der belscher]] nach an [[Provënz Limburg (Holland)|hollännescher Provënz Limburg]] läit, deene se den Numm ginn huet, ma an der [[Provënz Léck]]?
}}
| 10-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[File:E' Schrek op de Lezeburger Parnassus vum A. Meyer. Lezeburg bei J. Lamort ob der Place-D'Aarem, 1829.jpg|right|100px]]
| Text = de Mathematiksprofesser [[Antoine Meyer]] (1801-1857) den Auteur vum éischte Buch op Lëtzebuergesch, '''''[[E' Schrek ob de' Lezeburger Parnassus]]''''' (1829), war?
}}
| 11-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Soldat Marathon Cortot Louvre LP243.jpg|130px|right]]
| Text = de Rapport iwwer e '''Leefer''', deen d'Victoire an der '''[[Schluecht vu Marathon]]''' mat sengem leschten Otemzuch zu Athen soll verkënnegt hunn, eng Erfindung aus dem 4. Jh v. Chr. war?
}}
| 11-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Habschter-Tunnel---w.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Habschter Tunnel]]''', beim Ofschloss vun den Aarbechten 1879, dee längsten am Land war?
}}
| 11-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Schwaarzspiecht.jpg|right|95px]]
| Text = de '''[[Schwaarze Spiecht]]''', dee virum Ufank vun den 1960er Jore just an de Biergbëscher an Nord- an Zentraleuropa doheem war, sech zanterhier am flaache Land bis op den Atlantik breetgemaach huet, ouni datt genee gewosst ass firwat?
}}
| 11-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Portrait de Jean-Baptiste Nothomb par Jean-Baptiste Bernard.jpg|right|100px]]
| Text = de '''[[Jean-Baptiste Nothomb]]''' (1805-1881) ee vun de „Pappe“ vun der Belscher Verfassung war?
}}
| 11-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Ice hockey puck on ice 20180112.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Puck (Sport)|Puck]]''' 1877 vum William Fleet Robertson erfonnt gouf, andeems en einfach zwou Tranchë vun engem Vollgummisball uewen an ënnen ewechgeschnidden hat?
}}
| 11-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charles Arendt 1825 1910.jpg|95px|right]]
| Text = de Staatsarchitekt '''[[Charles Arendt]]''' 1900 proposéiert hat, um [[Glacis (Lampertsbierg)|Glacis]] eng neigotesch Kathedral mat Plaz fir bis zu 3.000 Leit ze bauen?
}}
| 11-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Iran saffron threads.jpg|130px|right]]
| Text = een, fir ee Kilo '''[[Safran]]'''-Stempelen ze gewannen, 80.000 bis 150.000 Bléie brauch?
}}
| 11-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Walferdange, Grünewald, Chêne du prince Henri (102).jpg|90px|right]]
| Text = nach 100 Joer nom Doud vum Prënz [[Henri vun Oranien-Nassau]], him zu Éieren '''[[Eech vum Prënz Henri|eng Eech]] am [[Gréngewald]]''' geplanzt gouf?
}}
| 11-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = all Joers vun der Asbl [[natur&ëmwelt]] e „'''[[Vull vum Joer]]'''“ ausgeruff gëtt, fir op eng bedreet [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg|Vullenaart zu Lëtzebuerg]] opmierksam ze maachen?
}}
| 11-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:De Charly.JPG|130px|right]]
| Text = de Spëtznumm „'''[[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg - Iechternach|Chareli]]'''“ vun der [[Schmuelspuerbunnen zu Lëtzebuerg|Vizinalbunn]] vun der Stad op Iechternach op de Virnumm vum Minister [[Charles Rischard]] zeréckgeet?
}}
| 11-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Red deer stag 2009 denmark.jpg|95px|right]]
| Text = de '''[[Routhirsch]]''' zu Lëtzebuerg am 19. Joerhonnert praktesch ausgerott war, säi Bestand awer zanter der Mëtt vum 20. Joerhonnert nees an d'Luucht geet, op haut e puer Dausend Déieren?
}}
| 11-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Fort Louvigny Luxembourg City 2012-04.JPG|130px|right]]
| Text = d'Grondmauere vum markanten 8-stäckegen Tuerm vun der '''[[Villa Louvigny]]''', op de Reschter vum Fort Louvigny stinn?
}}
| 11-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Caméléon Madagascar 02.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Risechameleon]]''', mat enger Längt vu 70 cm, déi gréisst [[Chameleonen|Chameleonaart]] ass, déi et gëtt?
}}
| 11-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Haendschefabrik1963kutter.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Händschefabréck Reinhard am Stadgronn]]''', mat enger 1.000 Aarbechter, viru ronn 100 Joer dee gréissten Industriebetrib an der Stad Lëtzebuerg war?
}}
| 11-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:RR5111-0290R.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Alexei Leonow]]''' 1965 deen éischte Mënsch war, dee säi Raumschëff verlooss huet, an [[Baussebordasaz|am Weltraum geschwieft]] ass?
}}
| 11-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, rue de Chiny - nom de rue.jpg|130px|right]]
| Text = d''''[[Rue de Chiny (Märel)|Rue de Chiny]]''' an der Stad Lëtzebuerg 2013 zu [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]] opgehalen huet, z'existéieren, fir 2019 [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|op der Gare]] nees [[Rue de Chiny (Stad Lëtzebuerg)|nei opzetauchen]]?
}}
| 11-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Flag of Afghanistan (2013–2021).svg|130px|right]]
| Text = de '''[[Fändel vum Afghanistan]]''' am Laf vum 20. Joerhonnert eng 20-mol geännert gouf?
}}
| 11-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Remerschen, The Princess of Schengen (102).jpg|120px|right]]
| Text = vun der '''''[[Prinzessin vu Schengen]]''''' just nach Zänn iwreg sinn?
}}
| 11-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Olympic flag.svg|130px|right]]
| Text = d''''[[Olympesch Spiller]]''' vun 1916 engersäits an 1940 an 1944 op där anerer, wéinst dem [[Éischte Weltkrich|Éischten]], resp. dem [[Zweete Weltkrich]] annuléiert goufen?
}}
| 11-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Assemblée constitutive APF.jpg|130px|right]]
| Text = [[Victor Bodson|e Lëtzebuerger]] den éischte President vun der '''[[Assemblée parlementaire de la Francophonie]]''' war, enger Organisatioun déi sech aus [[franséisch]]sproochegen, interparlamentaresche Regierungen oder Organisatiounen zesummesetzt?
}}
| 11-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Paleis van de Grote Raad te Mechelen.jpg|100px|right]]
| Text = den Ausdrock „op [[Mechelen|Mechele]] goen“ (fir „déi lescht Trompkaart auszespillen“) op de '''[[Grousse Rot vu Mechelen]]''' zeréckgeet, déi iewescht Geriichtsinstanz an de [[Burgundesch Nidderlanden|Burgundeschen]], [[Spuenesch Nidderlanden|Spueneschen]] an [[Éisträichesch Nidderlanden|Éisträicheschen Nidderlanden]]?
}}
| 11-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den '''[[Alphonse Kemp]]''' 1911 e Projet virgestallt huet fir d'Uelzecht an engem Tunnel ënnert dem Rummplateau erduerch ze féieren?
}}
| 11-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kim Jong-il on August 24, 2011.jpg|95px|right]]
| Text = et vun enger vun de sëllege Publikatiounen, déi de '''[[Kim Jong-il]]''' als Auteur uginn, eng lëtzebuergesch Iwwersetzung gëtt, nämlech ''Déi historesch Lekzioun vum Opbau vum Zozialissem an déi allgemeng Linn vun onser Partei''?
}}
| 11-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|right|125px]]
| Text = bei de '''[[Chamberwale vum 18. Juni 1989]]''' véier verschidde gréng Parteien ugetruede sinn?
}}
| 11-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:IAEA 02790015 (5613115146).jpg|100px|right]]
| Text = d''''[[Katastroph vun Tschernobyl]]''' der Ëffentlechkeet bekannt gouf, wéi a Schweden anormal héich Stralungswäerter bei enger Atomzentral gemooss goufen, vun deenen ufanks ugeholl gouf, si kéime vun do?
}}
| 11-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de [[Joseph Faulké]] an den [[Alphonse Rupprecht]] „'''uniforméiert Champignonsspezialiste'''“ waren?
}}
| 11-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Stewart Granger in Young Bess trailer.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Stewart Granger]]''' e Pseudonym ass, deen dëse Schauspiller ugeholl huet fir net mat engem [[James Stewart|homonyme Beruffskolleeg]] verwiesselt ze ginn?
}}
| 11-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Jean-Claude Juncker & Jacques Santer - 1997.jpg|130px|right]]
| Text = de '''[[Jacques Santer]]''' an de '''[[Jean-Claude Juncker]]''' ee wéi deen aneren noeneen Affekot, CSV-Fraktiounssekretär, Staatssekretär am Aarbechtsministère, Aarbechts-, Finanz- a Premierminister, a President vun der Europäescher Kommissioun waren?
}}
| 11-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = 160 Millioune Liichtjoere vun hei ewech d''''[[HD 45350 b|Peitruss]]''' ronderëm d''''[[HD 45350|Lucilinburhuc]]''' kreest?
}}
| 11-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg road sign diagram A 28 (2018).svg|110px|right]]
| Text = am Mee 2012 zu Lëtzebuerg mam '''[[Schëld A, 28]]''' e [[Verkéiersschëld]] agefouert gouf, dat virun [[Tram]]sgleiser warnt, obwuel d'Gesetz, fir en [[Stater Tram|Tram an der Stad Lëtzebuerg]] (nees) anzeféieren, eréischt am Juni 2014 an der Chamber gestëmmt gouf?
}}
| 12-1 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Navez, Portrait of Engelspach-Larivière, 1830.jpg|100px|right|uguste Engelspach-Larivière]]
| Text = [[Auguste Engelspach-Larivière|ee vun de '''Pionéier vun der Lëtzebuerger Geologie''']] eng wichteg Roll an der belscher Revolutioun gespillt huet a mat just 32 Joer un engem Schlag gestuerwen ass?
}}
| 12-2 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, Église Saint-Jean (Neumünster) côté Alzette (101).jpg|130px|right]]
| Text = dem [[Serge Ecker]] seng '''[[Melusina (Skulptur)|Melusina-Skulptur]]''' mat Hëllef vun engem groussen 3D-Drécker entstanen ass?
}}
| 12-3 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Capital city Luxembourg 05.jpg|130px|right]]
| Text = ënner dem '''[[Pafendaller Viaduc]]''', wou haut d'[[Jugendherberg Stad Lëtzebuerg|Jugendherberg vun der Stad Lëtzebuerg]] steet, Enn 19./uganks 20. Jh. e Schluechthaus stoung?
}}
| 12-4 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxemb Weiler-la-Tour, Greek Orthodox Church with flags.jpg|130px|right]]
| Text = et zu Lëtzebuerg eng '''[[Griichesch-orthodox Kierch Weiler zum Tuer|griichesch-orthodox]]''' an eng [[russesch-orthodox Kierch zu Lëtzebuerg|russchesch-orthodox Kierch]] gëtt?
}}
| 12-5 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Charleroi - hôtel de ville vu de la place Charles II - 2014-08-07.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Charleroi]]''' deen Numm 1666 zu Éiere vum Kinnek [[Carlos II. vu Spuenien|Carlos II.]] krut, a bis dohi ''Charnoy'' housch?
}}
| 12-6 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = 1922 an 1923 mat der [[Marcelle Dauphin]] an der [[Louise Welter]] déi '''éischt Fraen zu Lëtzebuerg Doktesch''' goufen (Zänndoktesch, resp. Generalistin)?
}}
| 12-7 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, fontaine Trentenaire Traité de Rome (2).jpg|130px|right]]
| Text = dem '''[[François Gillen]] säi [[Buer fir den 30. Anniversaire vun de Réimeschen Traitéen|Buer]]''' op der Spëtzt vun der [[Al Avenue|Aler]] an der [[Nei Avenue|Neier Avenue]] am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] fir den 30. Anniversaire vun de [[Réimesch Traitéen|Réimesche Traitéen]] opgeriicht gouf?
}}
| 12-8 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:N-Liez vue-de-la-schleifmuhl.png|130px|right]]
| Text = d''''Duchfabréck op der [[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmille]]''' laang virun der [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Gemeng Hamm]], an där se louch, en eegen Pompjeescoprs hat?
}}
| 12-9 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Malakoff place du 11 Novembre 1.jpg|130px|right]]
| Text = d'Stad '''[[Malakoff (Hauts-de-Seine)|Malakoff]]''' bei Paräis no enger Kopie vun engem [[Malakoff-Tuerm (Sewastopol)|Tuerm vun der Festung Malakoff]], déi do stoung, genannt gouf, deen d'Fransousen 1856 am [[Krimkrich]] eruewert haten?
}}
| 12-10 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Dreifaltigkeitskirche Luxbg 2011B.jpg|100px|right]]
| Text = 1890, wéi mam [[Adolphe vu Lëtzebuerg]] d'Dynastie [[Nassau-Weilburg]] de Lëtzebuerger Troun iwwerholl huet, d''''[[Dräifaltegkeetskierch vu Lëtzebuerg|Dräifaltegkeetskierch]] an der [[rue de la Congrégation|Jofferegässel]]''' d'Kierch vum Lëtzebuerger Herrscherhaus gouf?
}}
| 12-11 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den Doud vum Deputéierten [[Aly Duhr]], den 1. Januar 1974, als Konsequenz hat, datt d'CSV bis d'[[Chamberwale vum 26. Mee 1974|Walen am Mee 1974]] mat '''engem Deputéierte manner''' an der Chamber vertruede war, well kee méi op hirer Lëscht vum Ostbezierk stoung, deen nach hätt kënnen noréckelen?
}}
| 12-12 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Verenigde Nederlandse Staten 1790.jpg|130px|right]]
| Text = '''[[Léck]]''' tëscht August 1789 a Januar 1791 [[Lécker Revolutioun|eng Republik war]]?
}}
| 12-13 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Pellicola Cinematografica Sotto.png|130px|right]]
| Text = de Film '''''[[Déi zwéi vum Bierg]]''''' am Dréibuch ''Di zwéi vum Bierg'' an um Filmplakat ''Déi zwee vum Bierg'' housch?
}}
| 12-14 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Close-up of mole.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Europäesche Maulef]]''' op der Insel [[Groussbritannien (Insel)|Groussbritannien]], awer net op [[Irland (Insel)|Irland]] virkënnt?
}}
| 12-15 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Robert-Schuman-1953 (cropped).jpg|100px|right]]
| Text = deen nom Politiker '''[[Robert Schuman]]''' genannte [[Rond-point Robert-Schuman]] an der Stad Lëtzebuerg, grad wéi deen zu Bréissel, allen zwéin zwar „Rond-Point“ heeschen, awer keng ''[[Intersection à sens giratoire obligatoire]]'', wéi s'am [[Code de la route (Lëtzebuerg)|Code de la route]] virgesinn ass, sinn?
}}
| 12-16 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = déi héchst '''Victoire''' vun der '''[[Lëtzebuergesch Foussballnationalequipe|Lëtzebuergescher Foussballnationalequipe]]''', de 26. Juli 1948 zu London, 6–0 géint Afghanistan war?
}}
| 12-17 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:ChessSet.jpg|100px|right]]
| Text = dat Wuert '''''[[Schach]]''''' op Persesch „Kinnek“ bedeit, a ''Schachmatt'' „de Kinnek ass dout“?
}}
| 12-18 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg, parcmètre Duncan meter (102).jpg|130px|right]]
| Text = déi éischt '''[[Parkauer]]''' zu Lëtzebuerg de 25. Abrëll 1958 an der Stad bei der [[Postgebai Stad Lëtzebuerg|Post]] um [[rue de la Poste (Stad Lëtzebuerg)|Piquet]] an an der [[Aldrengerstrooss]] opgestallt gouf?
}}
| 12-19 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =[[Fichier:Court of Justice of the European Union Logo EN.svg|160px|right]]
| Text = den '''3. Tuerm vum [[Europäesche Geriichtshaff]]''', mat 115 Meter Héicht, dat [[Héich Konstruktiounen zu Lëtzebuerg|héchst Gebai zu Lëtzebuerg]] ass (Antennemasten net matgerechent)?
}}
| 12-20 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Front view of a resting Canis lupus ssp.jpg|100px|right]]
| Text = ëm d'Joer 2020 '''[[Wollef|Wëllef]]''' vun der mëtteleuropäescher Flaachlandpopulation a vun där aus dem Alperaum sech an der Regioun ëm d'Belsch a Lëtzebuerg vereenegt hunn?
}}
| 12-21 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Richard2 Anna.jpg|100px|right]]
| Text = dem [[Geoffrey Chaucer]] säin allegorescht Gedicht ''The Parliament of Fowls'' dacks als Geleeënheetsgedicht fir d''''Hochzäit''' vum Kinnek '''[[Richard II. vun England|Richard II.]]''' mat der '''[[Anne vu Béimen]]''' gedeit gëtt?
}}
| 12-22 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Kneiff.jpg|130px|right]]
| Text = bis 1952 den [[Napoleonsgaart]], dono bis 1997 d'[[Buergplaz zu Huldang]], an zanterhier '''[[Op Kneiff]]''' als déi héchst Plaz zu Lëtzebuerg gëllt?
}}
| 12-23 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Erpeldange4.JPG|130px|right]]
| Text = d''''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer]]''' aus dräi [[Kadastersektioun|Sektioune]] besteet, wouvun eng am [[Éislek]], eng am [[Guttland]] an déi drëtt op der Grenz vun den zwou Regioune läit?
}}
| 12-24 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = den Zockerbäcker '''[[Nicolas Namur]]''', ier e säi Betrib an der Stad Lëtzebuerg gegrënnt huet, 1854 bis 1861 Pâtissier a [[Kalifornien]] war?
}}
| 12-25 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Rubjerg Knude Fyr, Hjørring, Denmark, 1807072202, ako.jpg|130px|right]]
| Text = den 1900 gebaute Liichttuerm '''[[Rubjerg Knude Fyr]]''' an Dänemark 2019 eng 70 Meter an d'Hannerland geréckelt gouf, fir dass en net an d'Mier soll falen?
}}
| 12-26 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Auto-mixte-Parijs-1906.jpg|100px|right]]
| Text = de lëtzebuergeschen Entreprener '''[[Théodore Pescatore (1871-1931)|Théodore Pescatore]]''' (1871-1931) schonn 1904 eng Firma (''L'Auto mixte'') gegrënnt huet, fir [[Hybrid]]-Gefierer ze bauen?
}}
| 12-27 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = Klierf, den Houwald, Esch-Sauer an d'Kautebaach déi éischt Uertschaften zu Lëtzebuerg waren, déi eng '''[[Gemeinschaftsantenn]]''' haten an dat, nach ier et 1967 e Gesetz dofir gouf?
}}
| 12-28 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Olympus Mons.jpg|130px|right]]
| Text = den '''[[Olympus Mons]]''' um [[Mars (Planéit)|Mars]] mat iwwer 22 km Héicht iwwer dem mëttlere Planéitenniveau a 26 km iwwer der Plateausdéift an engem Duerchmiesser vu bal 600 km deen héchsten a gréisste bekannte Bierg am Sonnesystem ass?
}}
| 12-29 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Maison Höcklin von Steinach Luxembourg City 2013-08.jpg|100px|right]]
| Text = d''''[[Haus Höcklin von Steinach]]''' um [[Krautmaart]] warscheinlech dat eelst Wunnhaus an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] ass, dat nach erhalen ass?
}}
| 12-30 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild = [[Fichier:Luxembourg communes map.svg|100px|right]]
| Text = d''''[[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg|Zuel vun de Gemengen zu Lëtzebuerg]]''' tëscht de Joren 1830 an 1891 vun 120 op 130 eropgoung, fir dann nees, duerch Fusiounen, op déi aktuell {{Gemengenzuel}} erofzefalen?
}}
| 12-31 = {{#switch: {{{2}}}
| Bild =
| Text = de '''[[Julien Lefèvre]]''' Lëtzebuerg 1936 op den olympesche Summerspiller als Sculpteur an op de Wanterspiller als (Ersatz-)Bobfuerer vertrueden huet?
}}
}}<noinclude>
{{Dokumentatioun}}
[[Kategorie:Schablounen:WDS]]</noinclude>
7tt2865pviv5l2vieeg9rx0wn3xs28c
TikTok
0
169074
2679547
2661667
2026-05-25T08:23:58Z
Puscas
735
....
2679547
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Entreprise}}
'''TikTok''' ass e Videoportal fir Kuerzvideoen, dat zousätzlech och Funktioune vun engem [[Soziaalt Netzwierk|sozialen Netzwierk]] ubitt a vun der chineesescher Entreprise [[ByteDance]] bedriwwe gëtt. An der [[Volleksrepublik China]] leeft et an enger zenséiert Versioun ënnert dem Numm '''Douyin''' (chineesesch 抖音短视频). Et ass als [[Mobil Applikatioun|mobil App]] fir d'Betribssystemer [[Android]] an [[iOS]] verfügbar.
Zënter senger Aféierung am Joer 2016 huet TikTok sech zu enger vun de weltwäit beléiftste Plattforme fir [[Sozial Medien]] entwéckelt. D'Applikatioun benotzt Recommendatiouns-[[Algorithmus]]sen, fir [[Content Creator]]en an [[Influencer]] mat neien Zilgruppen ze verbannen. Bis Abrëll 2020 gouf TikTok iwwer zwou Milliarde mol erofgelueden.<ref>rtbf.be: [https://www.rtbf.be/article/tiktok-depasse-les-2-milliards-de-telechargements-10492659 ''TikTok dépasse les 2 milliards de téléchargements''] vum Anthony Mirelli (30. Abrëll 2020)</ref> D'Beléiftheet vun der App huet [[Viralen Trend|viral Trenden]] a Beräicher wéi der Musek an dem Iessen erméiglecht an de kulturellen Afloss vun der Plattform weltwäit gesteigert.
D'Plattform ass wéinst Bedenken hisiichtlech Daten- a Jugendschutz, an och Spionage, Propaganda an Zensur zugonschte vun der chineesescher Regierung ëmstridden. Déi Bedenke ginn expriméiert, well d'App déif an d'Privatsphär vun de Benotzer agräift, an deem se op de [[Cache]] zougräift a potenziell sensibel Date sammelt.<ref>spiegel.de: [https://www.spiegel.de/netzwelt/web/sascha-lobo-warum-tiktok-interessant-und-trotzdem-ein-problem-ist-a-b09b98ef-1b01-43fd-af9b-b5ad3e09ce70 ''Warum TikTok so interessant ist – und trotzdem ein Problem''] vum Sacha Lobo (11. August 2022)</ref> Et gëtt ënner anerem kritiséiert, datt d'Algorithmusse bestëmmt Gruppe benodeelegen a Contenu zenséieren, deen der chineesescher Regierung net gefalen kéint.<ref>n-tv.de: [https://www.n-tv.de/wirtschaft/China-kann-Inhalte-bei-Tiktok-lesen-und-beeinflussen-article24985003.html ''"China kann Inhalte bei Tiktok lesen und beeinflussen"''] vum Caroline Amme (3. Juni 2024)</ref><ref>[https://www.nytimes.com/article/tiktok-ban.html ''Why Countries Are Trying to Ban TikTok''] vum Sapna Maheshwari an Amanda Holpuch (28. November 2023)</ref>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Internet]]
[[Kategorie:Sozial Netzwierker]]
ss7gzjn20ijc1jigrgh73fkb40pkak3
Fleeschwollef
0
169203
2679545
2654226
2026-05-25T08:03:00Z
Mobby 12
60927
k
2679545
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Meat-grinder-30701283801918LoLK.jpg|thumb|E klenge, manuell bedriwwene Fleeschwollef, mat de Stécker Fleesch, déi era gemaach ginn (lénks) an dem gemuelene Fleesch, dat erauskënnt.]]
[[Fichier:Fleischwolf-zerlegt.jpg|thumb|En änleche Modell a seng Eenzeldeeler zerluecht.]]
E '''Fleeschwollef''' ass eng [[Maschinn]], mat där haaptsächlech [[Fleesch]] op eng homogen Manéier kleng gemaach gëtt, respektiv gemuelen a vermëscht gëtt. E gëtt fir gekacht a réit Fleesch gebraucht, an och fir aner Liewensmëttel wéi [[Fësch]] a gekacht [[Geméis]].<ref>senoner.online: [https://www.senoner.online/product/fleischwolf-gemuesepresse/ ''Fleischwolf (Gemüsepresse)''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref><ref>hausschlachtebedarf.de: [https://hausschlachtebedarf.de/lexikon/fleischwolf/?srsltid=AfmBOoqk3Pt-_jySn6U8I5Zym5i4zVEG9ayBgQT6DevhybhiEvSFSKMG ''Fleischwolf''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref> Mam Fleeschwollef produzéiert een zum Beispill [[Gehacktes]] oder d'Basis vum [[Paté]].
Fleeschwëllef ginn am [[Stot|Privatstot]] agesat, mee och an der Gastronomie an am Liewensmëtteleenzelhandel, wéi der [[Metzlerei]].<ref name=kbs>kbs-gastrotechnik.de: [https://www.kbs-gastrotechnik.de/de/fleischwolf-cl-5-785---2.html ''Fleischwolf''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref> Si sinn entweder hand- oder elektresch bedriwwen.<ref name=laviande>la-viande.fr: [https://www.la-viande.fr/cuisine-achat/ustensiles/hachoir-viande ''Le hachoir à viande''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref>
D'Funktiounsweis vum Fleeschwollef ass relativ simpel. Fir d'éischt muss d'Fleesch mat der Hand graff a méi kleng Stécker geschnidde ginn. Da gëtt et an den [[Triichter|Afëlltriichter]] gekippt, wou et op eng horizontal Schinn fält, déi méi oder manner d'Form vun enger [[Spiral]] huet. Déi gëtt op Däitsch "Förderschnecke" an op Franséisch "transporteur à vis" oder "convoyeur à vis" genannt. Si gëtt mat enger Handkurbel oder engem Elektromotor ugedriwwen a rotéiert. Esou zerquëtscht si d'Fleesch a vermëscht et deelweis. Um Enn vun där Spiral trëfft d'Fleesch op eng Messerscheif, déi och rotéiert a virun eng Plack mat ville Lächer montéiert ass. Duerch déi Lächer trëtt dann déi zerklengert Fleeschmass aus.<ref name=hoio>hoio.ch: [http://www.hoio.ch/index-id=692.html ''Fleischwolf''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref>
D'Maschinn kann a Stécker demontéiert ginn, fir se besser kënnen ze botzen. D'Scheif mat de Lächer kann duerch eng aner mat méi groussen, respektiv méi klenge Lächer ersat ginn, fir en anert Resultat ze kréien. Esou léisst sech d'Konsistenz vun der Fleeschmass variéieren. Duerch de Fleeschwollef léisst sech esou och Fleesch mat ville [[Seen]]en einfach verschaffen.
Den Däitsche [[Karl von Drais]], dee mat der "[[Draisine]]" ee vun de Virgänger vum moderne [[Vëlo]] erfonnt huet, gëtt dacks och als Erfinder vun der éischter Versioun vum Fleeschwollef genannt, mee dofir ginn et keng historesch Beweiser.<ref name=laviande/><ref name=hoio/>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Fleesch]]
ml12f8ab94ek27a6vlp4ob2r8wlw02y
2679550
2679545
2026-05-25T08:27:13Z
Puscas
735
....
2679550
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Meat-grinder-30701283801918LoLK.jpg|thumb|E klenge, manuell bedriwwene Fleeschwollef, mat de Stécker Fleesch, déi era gemaach ginn (lénks) an dem gemuelene Fleesch, dat erauskënnt.]]
[[Fichier:Fleischwolf-zerlegt.jpg|thumb|En änleche Modell a seng Eenzeldeeler zerluecht.]]
E '''Fleeschwollef''' ass eng [[Maschinn]], mat där haaptsächlech [[Fleesch]] op eng homogen Manéier kleng gemaach gëtt, respektiv gemuelen a vermëscht gëtt. E gëtt fir gekacht a réit Fleesch gebraucht, an och fir aner Liewensmëttel wéi [[Fësch]] a gekacht [[Geméis]].<ref>senoner.online: [https://www.senoner.online/product/fleischwolf-gemuesepresse/ ''Fleischwolf (Gemüsepresse)''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref><ref>hausschlachtebedarf.de: [https://hausschlachtebedarf.de/lexikon/fleischwolf/?srsltid=AfmBOoqk3Pt-_jySn6U8I5Zym5i4zVEG9ayBgQT6DevhybhiEvSFSKMG ''Fleischwolf''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref> Mam Fleeschwollef produzéiert een zum Beispill [[Gehacktes]] oder d'Basis vum [[Paté]].
Fleeschwëllef ginn am [[Stot|Privatstot]] agesat, mee och an der Gastronomie an am Liewensmëtteleenzelhandel, wéi der [[Metzlerei]].<ref name=kbs>kbs-gastrotechnik.de: [https://www.kbs-gastrotechnik.de/de/fleischwolf-cl-5-785---2.html ''Fleischwolf''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref> Si sinn entweder hand- oder elektresch bedriwwen.<ref name=laviande>la-viande.fr: [https://www.la-viande.fr/cuisine-achat/ustensiles/hachoir-viande ''Le hachoir à viande''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref>
D'Funktiounsweis vum Fleeschwollef ass relativ simpel. Fir d'éischt muss d'Fleesch mat der Hand graff a méi kleng Stécker geschnidde ginn. Da gëtt et an den [[Triichter|Afëlltriichter]] gekippt, wou et op eng horizontal Schinn fält, déi méi oder manner d'Form vun enger [[Spiral]] huet. Déi gëtt op Däitsch "Förderschnecke" an op Franséisch "transporteur à vis" oder "convoyeur à vis" genannt. Si gëtt mat enger Handkurbel oder engem Elektromotor ugedriwwen a rotéiert. Esou zerquëtscht si d'Fleesch a vermëscht et deelweis. Um Enn vun där Spiral trëfft d'Fleesch op eng Messerscheif, déi och rotéiert a virun eng Plack mat ville Lächer montéiert ass. Duerch déi Lächer trëtt dann déi zerklengert Fleeschmass aus.<ref name=hoio>hoio.ch: [http://www.hoio.ch/index-id=692.html ''Fleischwolf''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref>
D'Maschinn kann a Stécker demontéiert ginn, fir se besser kënnen ze botzen. D'Scheif mat de Lächer kann duerch eng aner mat méi groussen, respektiv méi klenge Lächer ersat ginn, fir en anert Resultat ze kréien. Esou léisst sech d'Konsistenz vun der Fleeschmass variéieren. Duerch de Fleeschwollef léisst sech esou och Fleesch mat ville [[Seen]]en einfach verschaffen.
Den Däitsche [[Karl von Drais]], dee mat der "[[Draisine]]" ee vun de Virgänger vum moderne [[Vëlo]] erfonnt huet, gëtt och dacks als Erfinder vun der éischter Versioun vum Fleeschwollef genannt, mä dofir gëtt et keng historesch Beweiser.<ref name=laviande/><ref name=hoio/>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Fleesch]]
3ytwwbj92h678syaas62s8fgyjxe1tt
2679551
2679550
2026-05-25T08:27:55Z
Puscas
735
...
2679551
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Meat-grinder-30701283801918LoLK.jpg|thumb|E klenge, manuell bedriwwene Fleeschwollef, mat de Stécker Fleesch, déi dra gemaach ginn (lénks) an dem gemuelene Fleesch, dat erauskënnt.]]
[[Fichier:Fleischwolf-zerlegt.jpg|thumb|En änleche Modell a seng Eenzeldeeler zerluecht.]]
E '''Fleeschwollef''' ass eng [[Maschinn]], mat där haaptsächlech [[Fleesch]] op eng homogen Manéier kleng gemaach gëtt, respektiv gemuelen a vermëscht gëtt. E gëtt fir gekacht a réit Fleesch gebraucht, an och fir aner Liewensmëttel wéi [[Fësch]] a gekacht [[Geméis]].<ref>senoner.online: [https://www.senoner.online/product/fleischwolf-gemuesepresse/ ''Fleischwolf (Gemüsepresse)''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref><ref>hausschlachtebedarf.de: [https://hausschlachtebedarf.de/lexikon/fleischwolf/?srsltid=AfmBOoqk3Pt-_jySn6U8I5Zym5i4zVEG9ayBgQT6DevhybhiEvSFSKMG ''Fleischwolf''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref> Mam Fleeschwollef produzéiert een zum Beispill [[Gehacktes]] oder d'Basis vum [[Paté]].
Fleeschwëllef ginn am [[Stot|Privatstot]] agesat, mee och an der Gastronomie an am Liewensmëtteleenzelhandel, wéi der [[Metzlerei]].<ref name=kbs>kbs-gastrotechnik.de: [https://www.kbs-gastrotechnik.de/de/fleischwolf-cl-5-785---2.html ''Fleischwolf''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref> Si sinn entweder hand- oder elektresch bedriwwen.<ref name=laviande>la-viande.fr: [https://www.la-viande.fr/cuisine-achat/ustensiles/hachoir-viande ''Le hachoir à viande''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref>
D'Funktiounsweis vum Fleeschwollef ass relativ simpel. Fir d'éischt muss d'Fleesch mat der Hand graff a méi kleng Stécker geschnidde ginn. Da gëtt et an den [[Triichter|Afëlltriichter]] gekippt, wou et op eng horizontal Schinn fält, déi méi oder manner d'Form vun enger [[Spiral]] huet. Déi gëtt op Däitsch "Förderschnecke" an op Franséisch "transporteur à vis" oder "convoyeur à vis" genannt. Si gëtt mat enger Handkurbel oder engem Elektromotor ugedriwwen a rotéiert. Esou zerquëtscht si d'Fleesch a vermëscht et deelweis. Um Enn vun där Spiral trëfft d'Fleesch op eng Messerscheif, déi och rotéiert a virun eng Plack mat ville Lächer montéiert ass. Duerch déi Lächer trëtt dann déi zerklengert Fleeschmass aus.<ref name=hoio>hoio.ch: [http://www.hoio.ch/index-id=692.html ''Fleischwolf''] (gekuckt den 2. Januar 2025)</ref>
D'Maschinn kann a Stécker demontéiert ginn, fir se besser kënnen ze botzen. D'Scheif mat de Lächer kann duerch eng aner mat méi groussen, respektiv méi klenge Lächer ersat ginn, fir en anert Resultat ze kréien. Esou léisst sech d'Konsistenz vun der Fleeschmass variéieren. Duerch de Fleeschwollef léisst sech esou och Fleesch mat ville [[Seen]]en einfach verschaffen.
Den Däitsche [[Karl von Drais]], dee mat der "[[Draisine]]" ee vun de Virgänger vum moderne [[Vëlo]] erfonnt huet, gëtt och dacks als Erfinder vun der éischter Versioun vum Fleeschwollef genannt, mä dofir gëtt et keng historesch Beweiser.<ref name=laviande/><ref name=hoio/>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Fleesch]]
i476b01gf7z25xvui09v8g7hatdxi05
Wikipedia:Wikifunctions/Newsletter
4
171989
2679571
2678139
2026-05-25T09:48:26Z
MediaWiki message delivery
23144
Neien Abschnitt /* Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #249 is out: Annual plan 2026-2027 */
2679571
wikitext
text/x-wiki
{| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;"
|
Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vum '''Wikifunctions-Newsletter ''Status updates'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Wikifunctions-Säit [[wikifunctions:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions:Status updates]].
Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]].
|}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #215 is out: Accessing Wikidata items now possible from embedded function calls; Wikifunctions available on 65 Wikitionaries ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we announce that it is now possible to access Wikidata items from embedded function calls, we also inform that Wikifunctions is now available on 60 more Wiktionaries, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:57, 29. Aug. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29173200 benotzt huet-->
== Next Wikifunctions & Abstract Wikipedia Volunteers’ Corner is tomorrow! ==
We remind you that our next '''Wikifunctions & Abstract Wikipedia Volunteers’ Corner''' will be '''[https://zonestamp.toolforge.org/1757352600 tomorrow, September 8, at 17:30 UTC]''' ([https://meet.google.com/xuy-njxh-rkw link to the meeting]).
Unless you have many questions, we will follow our usual agenda, giving updates on the upcoming plans and recent activities, having plenty of time and space for your questions, and building a Function together.
See you at the Corner! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:39, 7. Sep. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29173200 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #216 is out: Copying function calls from one Wikipedia to another ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-07|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we announce that it is now possible to use natural languages as a default value in embedded function calls, we discuss the latest news in Types, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 16:04, 8. Sep. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29173200 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #217 is out: More than 3,000 functions on Wikifunctions ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12|a new update]] for Wikifunctions and Abstract Wikipedia. Please, come and read it!
In this issue, we celebrate reaching the milestone of 3,000 functions on Wikifunctions, we discuss our upcoming commitments in outreach, we share with you our latest blogpost, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 18:21, 12. Sep. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29173200 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #218 is out: Wikifunctions available on 123 Wiktionary languages ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-19|a new update]] for Wikifunctions and Abstract Wikipedia. Please, come and read it!
In this issue, we update you on the recent Wikifunctions deployment on Wiktionaries, we introduce our new page for requesting cleanups, we update you on what's new on Types, we remind you of the upcoming meetings, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Also we remind you that the next '''Natural Language Generation Special Interest Group meeting''' will be held on '''[https://zonestamp.toolforge.org/1758643200 September 23, at 16:00 UTC]''' ([https://meet.google.com/xzn-kqer-mah link to the meeting]).
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:26, 20. Sep. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29289969 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #219 is out: Accessing qualifiers in Wikidata statements ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-26|a new update]] for Wikifunctions and Abstract Wikipedia. Please, come and read it!
In this issue, we introduce the possibility of calling also qualifiers from Wikidata, we update you on the recent deployments of Wikifunctions and on the Wikifunctions presentations at Wikimedia events, we give you the recent updates on Types, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:46, 26. Sep. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29319712 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #220 is out: Rich text now available in embedded function calls on 148 Wiktionaries and Incubator ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-10-03|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we update you on the latest functions and types you can create, we announce that functions are now available to call on 152 projects, we talk about our presentations at Wikimedia meetings, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Also, we remind you that if you have questions or ideas to discuss, the next '''Volunteers' Corner''' will be held on '''[https://zonestamp.toolforge.org/1759771800 October 6, at 17:30 UTC]''' ([https://meet.google.com/xuy-njxh-rkw link to the meeting]).
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 08:55, 4. Okt. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29367070 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #221 is out: Decision on location for abstract content and Quarterly Planning for October–December ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-10-08|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we introduce our [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|naming contest for Abstract Wikipedia]], we discuss our plans and work for the upcoming quarter (October-December 2025), we report on the next events we'll be part of, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:47, 9. Okt. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29367070 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #222 is out: Kicking Off the Naming Contest for Abstract Wikipedia; Visualizing functions ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-10-15|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we kickstart our [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|naming contest for Abstract Wikipedia]], we present a beautiful representation of functions by a community member, we report on the next events we'll be part of, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:04, 15. Okt. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29444338 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #223 is out: Welcome Zaree and Laura! Naming contest round 1 kicked off ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-10-23|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we welcome two new additions to the team, we update you on our [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|naming contest for Abstract Wikipedia]], we report on the next events we'll be part of, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 21:10, 23. Okt. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29491948 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #224 is out: Round 1 of “abstract content wiki” naming vote ending Monday; An example of short descriptions ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-10-29|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we update you on our [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|naming contest for Abstract Wikipedia]], we announce our first experimentation with short descriptions on Wikidata, we talk about our presentations at the upcoming WikidataCon 2025, and we take a look at the latest Type and software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Also, we remind you that if you have questions or ideas to discuss, the next '''Volunteers' Corner''' will be held on '''[https://zonestamp.toolforge.org/1762194600 November 3, at 18:30 UTC]''' ([https://meet.google.com/xuy-njxh-rkw link to the meeting]).
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:48, 30. Okt. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29511879 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #225 is out: First round of voting for naming the wiki for abstract content closed; Calling for Wiktionary functions; Embedded Wikifunctions on Bengali Wikipedia and seven more Wiktionaries ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-11-05|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we update you on the closing of the first phase of the [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|naming contest for Abstract Wikipedia]], we introduce a possible implementation of Wikifunctions for Wiktionaries, we talk about our latest outreach events, and we take a look at the latest Type and software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:06, 6. Nov. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29511879 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #226 is out: Getting ready for second round of voting for naming the wiki with abstract content; Rewriting the backend: Why Rust? ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-11-13|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we summarise current discussion regarding the [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|naming contest for Abstract Wikipedia]], we discuss how we are rewriting the backend, we ask for help in substituting a function, we suggest you the recordings of Wikifunctions-related sessions at the WikidataCon 2025, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Also we remind you that the next '''Natural Language Generation Special Interest Group meeting''' will be held on '''[https://zonestamp.toolforge.org/1763481600 November 18, at 16:00 UTC]''' ([https://meet.google.com/xzn-kqer-mah link to the meeting]).
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:42, 13. Nov. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29511879 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #227 is out: Second round of voting for naming the wiki with language-independent content; Sharing function calls ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-11-20|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we announce the start of the second phase of the [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|naming contest for Abstract Wikipedia]], we share the results of the MacArthur Foundation's 100&Change contest, we share the recording of the last NLG SIG meeting, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 10:11, 21. Nov. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29511879 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #228 is out: Vote on the new wiki name! Finishing each other’s sentences ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-11-27|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we update you on our [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|naming contest for Abstract Wikipedia]], we discuss our progress on sentence creation with functions, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Also, we remind you that if you have questions or ideas to discuss, the next '''Volunteers' Corner''' will be held on '''[https://zonestamp.toolforge.org/1762194600 December 1, at 18:30 UTC]''' ([https://meet.google.com/xuy-njxh-rkw link to the meeting]).
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:38, 27. Nov. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29511879 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #229 is out: And the name is Abstract Wikipedia ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-12-04|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we share the final results of the [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|naming contest for Abstract Wikipedia]], we share two demos about new Wikifunctions features, we talk about Wikidata components in Wikifunctions, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:02, 4. Dez. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29735279 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #230 is out: How to write better error messages ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-12-11|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we share an essay on how to write better error messages, on improving which we focused in the last months.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 12:01, 12. Dez. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29735279 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #231 is out: We wish you a happy new Gregorian year! ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-12-18|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we showcase some templates using Wikifunctions functions on several projects, and we wrap up work for this Gregorian year, wishing you happy holidays.
The updates will resume in the week of January 14, so if you feel like you want more, you can always read the previous updates in [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 16:01, 18. Dez. 2025 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29814552 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #232 is out: 25 years of Wikipedia ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-01-15|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In the first issue of 2026, we celebrate our incredible milestone of 25 years of Wikipedia and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 10:04, 16. Jan. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29902635 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #233 is out: Quarterly plan for January–March 2026 ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-01-22|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we share our work plans for the quarter that goes from January to March 2026, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 12:01, 22. Jan. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29963119 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #234 is out: Integrating Abstract Wikipedia ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-01-29|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we share our ideas about the integration of Abstract Wikipedia with the existing Wikimedia projects, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 09:51, 30. Jan. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29963119 benotzt huet-->
== Next Wikifunctions & Abstract Wikipedia Volunteers' Corner will be on February 9 ==
Hi, we remind you that, if you have questions or ideas to discuss about Wikifunctions & Abstract Wikipedia, you can participate to the next '''Volunteers' Corner''', that will be held on '''[https://zonestamp.toolforge.org/1770661800 February 9, at 18:30 UTC]''' ([https://meet.google.com/xuy-njxh-rkw link to the meeting]).
We hope to see you there! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 06:23, 6. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29963119 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #235 is out: Finishing each other sentences: Starting things; Offsite in Istanbul ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-02-13|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we share the results of our recent team offsite (meeting in person) in Istanbul, Türkiye, especially on creating sentence fragments in several languages.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 16:31, 13. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29963119 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #236 is out: A sneak preview of Abstract Wikipedia ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-02-20|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we share a sneak preview of how Abstract Wikipedia will look like and work, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:15, 20. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=29963119 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #237 is out: Graceful overrides and fallbacks ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-02-26|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we discuss different patterns in articles about years on different Wikipedias, we present the video of the Wikifunctions presentation by Nicolas Vigneron at the last Celtic Knot, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Also, we remind you that if you have questions or ideas to discuss, the next '''Volunteers' Corner''' will be held on '''[https://zonestamp.toolforge.org/1772476200 March 2, at 18:30 UTC]''' ([https://meet.google.com/xuy-njxh-rkw link to the meeting]).
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:18, 27. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30119120 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #238 is out: Citations and Copy and Paste ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-06|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we introduce the possibility of creating a function that deals with references and a Wikifunctions internal clipboard, where you can temporarily store any piece of code in order to paste it somewhere else, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:28, 6. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30119120 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #239 is out: A new composition language ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we talk about the revamp of the composition language on Wikifunctions, with its potential for further improvements.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 16:19, 12. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30229736 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #240 is out: Abstract Wikipedia is now in Beta ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-19|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we celebrate the launch of the [https://abstract.wikipedia.org/ preliminary Beta version of Abstract Wikipedia], and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 18:23, 19. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30229736 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #241 is out: First few days of Abstract Wikipedia Beta; Status of Composition Language v2 ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we discuss the first early edits on [https://abstract.wikipedia.org/ Abstract Wikipedia], we share the status of Composition Language v2, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 16:48, 26. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30289284 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #242 is out: Request for Discussion: Syntactic tables ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-04-02|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we introduce a proposal for Natural Language Generation, we introduce a page for function suggestions from Abstract Wikipedia, we inform you that there will be a presentation about Abstract Wikipedia at WikiCon Australia, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Also, we remind you that if you have questions or ideas to discuss, the next '''Volunteers' Corner''' will be held on '''[https://zonestamp.toolforge.org/1776101400 April 13, at 17:30 UTC]''' ([https://meet.google.com/xuy-njxh-rkw link to the meeting]).
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:37, 3. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30325620 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #243 is out: Community proposals for capturing meaning ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-04-10|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we report on three community proposals on syntactic approaches, we introduce a new Type (Complex numbers), we report on current hiccups on Abstract Wikipedia, we share more information about a presentation about Abstract Wikipedia at WikiCon Australia, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Also, we remind you that if you have questions or ideas to discuss, the next '''Volunteers' Corner''' will be held on '''[https://zonestamp.toolforge.org/1776101400 April 13, at 17:30 UTC]''' ([https://meet.google.com/xuy-njxh-rkw link to the meeting]).
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:35, 10. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30325620 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #244 is out: Milestones; Some major issues hopefully resolved ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-04-16|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we celebrate 4000 functions on Wikifunctions and 1000 abstract articles on Abstract Wikipedia, we announce that we should have fixed some major issues with the websites, we inform you on our latest outreach activities, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 10:22, 17. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30325620 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #245 is out: The Foundation's search for the perfect language ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-04-25|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we present an academic paper about Abstract Wikipedia, we discuss our latest Type created, and we take a look at the newest created functions.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 09:54, 25. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30325620 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #246 is out: Request for input: what should we count for Abstract Wikipedia ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-05-02|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we ask you what would be the relevant metrics for Abstract Wikipedia, we discuss our latest news on Composition Language v2, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 12:21, 2. Mee 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30325620 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #247 is out: References from Wikidata now available ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-05-08|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we announce that is now possible to pass references in Wikidata statements, we introduce the [https://abstract-data.toolforge.org/ Abstract Data dashboard], we report you on the presentation about Abstract Wikipedia at WikiCon Australia, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Also, we remind you that if you have questions or ideas to discuss, the next '''Volunteers' Corner''' will be held on '''[https://zonestamp.toolforge.org/1778520600 May 11, at 17:30 UTC]''' ([https://meet.google.com/xuy-njxh-rkw link to the meeting]).
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:16, 8. Mee 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30325620 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #248 is out: A higher meaning ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-05-15|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we discuss functions creating language fragments, we present our latest news in Types, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:36, 15. Mee 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30536976 benotzt huet-->
== Wikifunctions & Abstract Wikipedia Newsletter #249 is out: Annual plan 2026-2027 ==
There is [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-05-23|a new update]] for Abstract Wikipedia and Wikifunctions. Please, come and read it!
In this issue, we present you the current draft of objectives for Wikifunctions and Abstract Wikipedia in the WMF Annual Plan 2026-2027, and we take a look at the latest software developments.
Want to catch up with the previous updates? Check [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|our archive]]!
Enjoy the reading! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 09:48, 25. Mee 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Sannita (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikifunctions_%26_Abstract_Wikipedia&oldid=30536976 benotzt huet-->
8lzwm1lkknk9c8qd18nfro4rnx9wqq3
Communautéit vun den Onofhängege Staaten
0
175247
2679560
2670951
2026-05-25T09:05:06Z
Puscas
735
....
2679560
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable toptextcells infobox" style="width:20%; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#F9F9F9; border:1px solid #CCCCCC; font-size:90%;" cellpadding="2" cellspacing="0"
|-
|colspan="2" class="hintergrundfarbe5" style="text-align:center"| '''Содружество Независимых Государств'''<br /> '''Communautéit vun den Onofhängege Staaten'''
|-
|colspan="2" style="text-align:center"| [[Fichier:Flag of the CIS.svg|120px|Fändel vun der COS]]<br> [[Fändel vun der Communitéit vun den Onofhängege Staaten|Fändel]]
|-
|colspan="2" style="text-align:center"| [[Fichier:Emblem of CIS.svg|100px|Emblem vum COS]]<br> Emblem
|-
| '''Memberstaaten''' || [[#Memberstaaten|9]]
|-
| '''Aarbechtssprooch''' || [[Russesch]]
|-
| '''Haaptsëtz''' || [[Minsk]], {{BLR}}
|-
| '''Generalsekretär''' || {{RUS-f}} [[Sergei Nikolajewitsch Lebedew|Sergei Lebedew]]
|-
| '''Fläch''' || 21.393.795 km²
|-
| '''Bevëlkerung''' || ≈ 223 Millionen
|-
| '''Grënnung''' || 8. Dezember 1991
|-
| '''Wärung''' || All Staat huet seng eege Wärung
|-
| '''Zäitzonen''' || [[Koordinéiert Weltzäit|UTC]] +2 bis +12
|-
| '''Websäiten''' || [https://www.cis.minsk.by/ www.cis.minsk.by], [https://www.e-cis.info/ www.e-cis.info]
|}
[[Fichier:Commonwealth of Independent States.svg|250px|mini|Memberen:<br>{{legend|#FFFFD0|Vollmemberen (8)}}{{legend|yellow|Associéierte Member ([[Turkmenistan]])}}{{legend|#FFA3A3FF|2026 ausgetrueden ([[Moldawien]])}}{{legend|red|Fréier Memberen ([[Georgien]], [[Ukrain]])}}]]
D''''Communautéit vun den Onofhängege Staaten''' ('''COS'''; [[englesch|en:]] '''CIS'''; [[däitsch|de:]] '''GUS''' (Gemeinschaft Unabhängiger Staaten); [[russesch|ru:]] Содружество Независимых Государств (СНГ)) ass eng tëschestaatlech Organisatioun, an där sech déi meescht Nofollgerstaate vun der [[Sowjetunioun]] fir e gemeinsame Wirtschafts- a Sécherheetsraum zesummegedoen hunn. D'Grënnung war den 8. Dezember 1991 duerch d'Staatscheffe vu [[Russland]], [[Wäissrussland]] an der [[Ukrain]].
De Sëtz vun der COS ass d'wäissrussesch Haaptstad [[Minsk]]; d'Versammlung ass am [[Tauresche Palais]] an der russescher Stad [[Sankt Péitersbuerg]].
Den 21. Dezember 1991 sinn aacht weider fréier Sowjetrepublicke bäigetrueden: [[Aserbaidjan]], [[Armenien]], [[Kasachstan]], [[Kirgisistan]], [[Moldawien]], [[Tadjikistan]], [[Turkmenistan]] an [[Usbekistan]]. Wéi 1993 och [[Georgien|Georgie]] bäigetrueden ass, bestoung d'Communautéit aus 12 vun de 15 fréiere Sowjetrepublicken – d'[[Baltesch Staaten]] hate sech vun Ufank un distanzéiert.
Den Turkmenistan ass zënter 2005 nëmmen nach associéierte Member; Georgien (2009), d'Ukrain (2018) a Moldawien (2026) si wéinst politesch-militäresche Konflikter mat Russland nees ausgetrueden.
== Memberstaaten ==
{| class="wikitable sortable"
! Membere vun der COS
! Haapstad
! Bevëlkerung<br> (Mio.)
! Fläch<br> (km²)
|-
| {{ARM}}
| [[Jerewan]]
|style="text-align:right"| 2,99
|style="text-align:right"| 29.800
|-
| {{AZE}}
| [[Baku]]
|style="text-align:right"| 8,47
|style="text-align:right"| 86.600
|-
| {{BLR-1991}} / {{BLR}}
| [[Minsk]]
|style="text-align:right"| 9,85
|style="text-align:right"| 207.595
|-
| {{KAZ}}
| [[Astana]]
|style="text-align:right"| 15,23
|style="text-align:right"| 2.717.300
|-
| {{KGZ-1992}} / {{KGZ}}
| [[Bischkek]]
|style="text-align:right"| 5,08
|style="text-align:right"| 198.500
|-
| {{RUS-1991}} / {{RUS}}
| [[Moskau]]
|style="text-align:right"| 142,40
|style="text-align:right"| 17.075.400
|-
| {{TJK}}
| [[Duschanbe]]
|style="text-align:right"| 7,32
|style="text-align:right"| 143.100
|-
| {{TKM-1992|#}} / {{TKM-1997}} / {{TKM}} <small>(bäigeuerdente Member)</small>
| [[Aşgabat]]
|style="text-align:right"| 5,04
|style="text-align:right"| 488.100
|-
| {{UZB}}
| [[Taschkent]]
|style="text-align:right"| 26,49
|style="text-align:right"| 447.400
|-
| {{COS}} ''COS <small>am Ganzen (mam Turkmenistan)</small>''
| [[Minsk]]
|style="text-align:right"| '''222,87'''
|style="text-align:right"| '''21.393.795'''
|-
| <small>''Als Verglach:''</small>
|-
| <small>{{COS}} ''COS ouni den Turkmenistan''</small>
| <small>''[[Minsk]]''</small>
|style="text-align:right"| <small>''217,83''</small>
|style="text-align:right"| <small>''20.905.695''</small>
|-
| <small>''{{URSS}}'' (1990/91)</small>
| <small>''[[Moskau]]''</small>
|style="text-align:right"| <small>''289,94''</small>
|style="text-align:right"| <small>''22.402.223''</small>
|}
== Fréier Memberstaaten ==
{| class="wikitable sortable"
! Fréier Memberen vun der COS
! Haaptstad
! Bevëlkerung<br> (Mio.)
! Fläch<br> (km²)
|-
| {{GEO-1990}} / {{GEO}} <small>(1993–2009)</small>
| [[Tiflis]]
|style="text-align:right"| 3,72
|style="text-align:right"| 69.700
|-
| {{UKR}} <small>(1991–2018)</small>
| [[Kiew]]
|style="text-align:right"| 46,30
|style="text-align:right"| 603.700
|-
| {{MDA}} <small>(1991–2026)</small>
| [[Chișinău]]
|style="text-align:right"| 3,15
|style="text-align:right"| 33.843
|-
| ''Am Ganzen''
|
|style="text-align:right"| '''53,17'''
|style="text-align:right"| '''707.243'''
|}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Communautéit vun den Onofhängege Staaten]]
[[Kategorie:International Organisatiounen]]
5hy49w4qmlwop4cwevrdgniikc06bi4
Lëscht vun den Orchideeënaarten zu Lëtzebuerg
0
175760
2679579
2679232
2026-05-25T10:27:03Z
Zinneke
34
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: neien Zortéierschlëssel fir d'[[Kategorie:Lëschten (Biologie)]]: „Orchideeen“
2679579
wikitext
text/x-wiki
Dëst ass d''''Lëscht vun den Orchideeënaarten zu Lëtzebuerg'''.
Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] si 45 wëll [[Aart (Biologie)|Aarte]] vun [[Orchideeën]] an ënnerschiddleche [[Biotop|Liewensraim]] [[Autochthon Aart|eenheemesch]]. Dovu sinn der 9 ausgestuerwen, 14 Aarte si bedreet oder a Gefor. Orchideeë weise ganz empfindlech op biologesch intakt Liewensraim hin an do, wou se virkommen, fënnt een dacks nach aner seelen Déieren- a Planzenaarten.
Dës Lëscht baséiert op Recherchë vum [[Naturmusée]]<ref>[https://orchid.mnhn.lu/lb/aartelescht/ "Lëscht vun de wëllwuessenden Orchideeë vu Lëtzebuerg."] Websäit zu der Ausstellung "Täuschend echt: Wëll Ochideeën zu Lëtzebuerg", orchid.mnha.lu (nogekuckt: 15.05.2026); ([https://orchid.mnhn.lu/media/filer_public/3a/c5/3ac5000d-0a96-4260-b4a9-b3553cc4bca9/katalog-taeuschend-echt-l_web.pdf PDF] vum Katalog)</ref>.
{| class="wikitable sortable" style="width: 100%"
! Wëssenschaftlechen Numm !! Lëtzebuergeschen Numm !! Liewensraum !! Rout Lëscht 2023 !! Bild
|-
| ''Anacamptis coriophora'' (L.) <br>R.M.Bateman, Pridgeon & M.W.Chase || [[Wanzen-Hondswuerzel]] || MAR || RE || [[File:Mg-k ddf00079.jpg|100px]]
|-
| ''Anacamptis morio'' (L.) R.M.Bateman, Pridgeon & M.W.Chase || [[Boken-Hondswuerzel]] || DRY || CR || [[File:Anacamptis morio hampe.jpg|100px]]
|-
| ''Anacamptis palustris'' (Jacq.) R.M.Bateman, Pridgeon & M.W.Chase
||
[[Suppen-Hondswuerzel]]
||
MAR
||
RE
||
[[File:Mgk d0802127.jpg|100px]]
|-
|''Anacamptis pyramidalis'' (L.) L.C.M. Rich.
||
[[Pyramiden-Hondswuerzel]]
||
DRY
||
LC
||
[[File:AnacamptisPyramidalis.jpg|100px]]
|-
|''Cephalanthera damasonium'' (Mill.) Druce
||
[[Bleeche Bëschvillchen]]
||
FOR
||
LC
||
[[File:Cephalanthera damasonium 210505.jpg|100px]]
|-
| ''Cephalanthera longifolia'' (L.) Fritsch
||
[[Laangbliederege Bëschvillchen]]
||
FOR
||
VU
||
[[File:Cephalanthera longifolia - identifiée7.jpg|100px]]
|-
| ''Cephalanthera rubra'' (L.) L.C.M Rich.
||
[[Roude Bëschvillchen]]
||
FOR
||
EN
||
[[File:Cephalanthera rubra-001.jpg|100px]]
|-
| ''Cypripedium calceolus'' L.
||
[[Giel Venusschlapp]]
||
FOR
||
RE
||
[[File:Cypripedium calceolus inflorescence.jpg|100px]]
|-
|
''Dactylorhiza fuchsii (Druce)'' Soó
||
[[Fuchs-Fangerwuerzel]]
||
MAR
||
VU
||
[[File:Dactylorhiza fuchsii Mariazell 01.JPG|100px]]
|-
| ''Dactylorhiza incarnata'' (L.) Soó
||
[[Fleeschrout Fangerwuerzel]]
||
MAR
||
EN
||
[[File:Dactylorhiza incarnata 190505.jpg|100px]]
|-
| ''Dactylorhiza incarnata ssp. cungsii'' Kreutz
||
[[Cungs' Fleeschrout Fangerwuerzel]]
||
MAR
||
CR
||
|-
| ''Dactylorhiza maculata'' (L.) Soó
||
[[Gefleckt Fangerwuerzel]]
||
MAR
||
LC
||
[[File:Heath spotted-orchid - Flickr - gailhampshire.jpg|100px]]
|-
| ''Dactylorhiza majalis'' (Reichenb.) P.F. Hunt et Summerh.
||
[[Breetbliedereg Fangerwuerzel]]
||
MAR
||
LC
||
[[File:Dactylorhiza lapponica D39 132 M.jpg|100px]]
|-
| ''Dactylorhiza praetermissa'' (Druce) Soó
||
[[Vernoléissegt Fangerwuerzel]]
||
MAR
||
EN
||
[[File:Dactylorhiza praetermisa, Southern Marsh Orchid, Trawscoed, North Wales, June 2022.jpg|100px]]
|-
| ''Dactylorhiza sambucina'' (L.) Soó
||
[[Hielenner-Fangerwuerzel]]
||
DRY
||
RE
||
[[File:Dactylorhiza sambucina Rheinland-Pfalz 03.jpg|100px]]
|-
| ''Dactylorhiza viridis'' (L.) R.M.Bateman, Pridgeon & M.W.Chase
||
[[Gréng Fangerwuerzel]]
||
DRY
||
CR
||
[[File:Dactylorhiza viridis (flowers).jpg|100px]]
|-
|Epipactis atrorubens (Hoffmann) Besser
||
[[Donkelrout Harespelorchidee]]
||
DRY
||
VU
||
[[File:Epipactis atrorubens flowers.jpg|100px]]
|-
| ''Epipactis helleborine'' (L.) Crantz
||
[[Breetbliedereg Harespelorchidee]]
||
FOR
||
LC
||
[[File:Epipactis helleborine - Keila.jpg|100px]]
|-
| ''Epipactis leptochila'' (Godfery) Godfery
||
[[Schmuellëpseg Harespelorchidee]]
||
FOR
||
CR
||
[[File:Epipactis leptochila 180706.jpg|100px]]
|-
| ''Epipactis microphylla'' (Ehrh.) Swartz
||
[[Klengbliedereg Harespelorchidee]]
||
FOR
||
CR
||
[[File:Epipactis microphylla Saarland 02.jpg|100px]]
|-
| ''Epipactis muelleri'' Godf.
||
[[Müller-Harespelorchidee]]
||
FOR
||
EN
||
[[File:Epipactis muelleri flowers.jpg|100px]]
|-
| ''Epipactis palustris'' (L.) Crantz
||
[[Suppen-Harespelorchidee]]
||
MAR
||
EN
||
[[File:Soo-neiuvaip.jpg|100px]]
|-
| ''Epipactis purpurata'' Smith
||
[[Roudelzeg Harespelorchidee]]
||
FOR
||
EN
||
[[File:Epipactis purpurata Luxemburg 94.jpg|100px]]
|-
| ''Epipogium aphyllum'' Swartz
||
[[Ouniblat-Geeschterorchidee]]
||
FOR
||
CR
||
[[File:Epipogium aphyllum Luxembourg 005.jpg|100px]]
|-
| ''Goodyera repens'' (L.) R. Brown
||
[[Krauchend Netzblat]]
||
FOR
||
/
||
[[File:Goodyera repens flowers in detail - Männiku.jpg|100px]]
|-
| ''Gymnadenia conopsea'' (L.) R. Brown
||
[[Mécken-Handwuerzel]]
||
DRY
||
LC
||
[[File:Mücken-Händelwurz Gymnadenia conopsea.jpg|100px]]
|-
| ''Gymnadenia odoratissima'' (L.) L.C.M. Rich.
||
[[Dofteg Handwuerzel]]
||
DRY
||
RE
||
[[File:Gymnadenia odoratissima - Niitvälja bog.jpg|100px]]
|-
| ''Herminium monorchis'' (L.) R. Brown
||
[[Eenzelknoll-Hunnegorchidee]]
||
DRY
||
RE
||
[[File:Herminium monorchis (flowers).jpg|100px]]
|-
| ''Himantoglossum hircinum'' (L.) Spreng.
||
[[Bock-Rimmerzong]]
||
DRY
||
LC
||
[[File:BockriemenzungeH3b.jpg|100px]]
|-
| ''Limodorum abortivum'' (L.) Swartz
||
[[Mof Limodore]]
||
FOR
||
RE
||
[[File:Недоразвит лимодорум Limodorum abortivum.jpg|100px]]
|-
| ''Neotinea tridentata'' (Scop.) R.M. Bateman, Pridgeon et M.W. Chase
||
[[Dräizänn-Bouwekraut]]
||
DRY
||
RE
||
[[File:Orchis Tridentata.JPG|100px]]
|-
| ''Neotinea ustulata'' (L.) R.M. Bateman, Pridgeon et M.W. Chase
||
[[Gesengt Bouwekraut]]
||
DRY
||
RE
||
[[File:Neotinea ustulata 47.jpg|100px]]
|-
| ''Neottia nidus-avis'' (L.) L.C.M. Rich.
||
[[Vullennascht-Zweeblat]]
||
FOR
||
LC
||
[[File:Neottia nidus-avis.jpg|100px]]
|-
| ''Neottia ovata'' (L.) Bluff et Fingerh.
||
[[Grousst Zweeblat]]
||
FOR
||
LC
||
[[File:Listera ovata ENBLA01.JPG|100px]]
|-
| ''Ophrys apifera'' Huds.
||
[[Beien-Aperhoerorchidee]]
||
FOR
||
LC
||
[[File:(MHNT) Ophrys apifera - Villeneuve-lès-Bouloc - Flower.jpg|100px]]
|-
| ''Ophrys holosericea'' (Burm. f.) Greuter
||
[[Bommelen-Aperhoerorchidee]]
||
DRY
||
NT
||
[[File:Ophrys holosericea flower.JPG|100px]]
|-
| ''Ophrys insectifera'' L.
||
[[Mécken-Aperhoerorchidee]]
||
DRY
||
NT
||
[[Fichier:Ophrys insectifera - Niitvälja2.jpg|100px]]
|-
| ''Ophrys sphegodes'' Mill.
||
[[Spannen-Aperhoerorchidee]]
||
DRY
||
CR
||
[[File:Ophrys sphegodes, Folkestone 1.JPG|100px]]
|-
|''Orchis anthropophora'' (L.) All.
||
[[Gaalgemännche-Bouwekraut]]
||
DRY
||
NT
||
[[File:Aceras anthropophora (detail).jpg|100px]]
|-
| ''Orchis mascula'' (L.) L.
||
[[Maans-Bouwekraut]]
||
DRY
||
LC
||
[[File:Orchis mascula inflorescence - Keila.jpg|100px]]
|-
| ''Orchis militaris'' L.
||
[[Zaldote-Bouwekraut]]
||
DRY
||
NT
||
[[File:Hall käpp (Military Orchid, orchis militaris).jpg|100px]]
|-
| ''Orchis purpurea'' Huds.
||
[[Purpurrout Bouwekraut]]
||
DRY
||
LC
||
[[File:Orchis purpurea .jpg|100px]]
|-
| ''Orchis simia'' Lam.
||
[[Afe-Bouwekraut]]
||
FOR
||
CR
||
[[File:Orchis simia flowers.jpg|100px]]
|-
| ''Platanthera bifolia'' (L.) L.C.M. Rich.
||
[[Wäiss Kräizblumm]]
||
DRY
||
LC
||
[[File:Platanthera bifolia ENBLA02.JPG|100px]]
|-
| ''Platanthera chlorantha'' (Cust.) Reichenb.
||
[[Gréngelzeg Kräizblumm]]
||
FOR
||
LC
||
[[File:Platanthera chlorantha Luxemburg 04.jpg|100px]]
|}
'''Legend:<br>
DRY = Dréchewues - FOR = Bësch - MAR = Fiicht Wiss.<br>
CR = staark gefärdet a vum Ausstierwe bedrot - EN = gefärdet - LC = net bedrot - NT = just net bedrot - RE = zu Lëtzebuerg ausgestuerwen - VU = bedrot.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Orchideeën zu Lëtzebuerg|*]]
[[Kategorie:Lëschten (Biologie)|Orchideeen]]
[[Kategorie:Lëschten (Lëtzebuerg)|Orchideeen]]
gfd0oj2l9o3kwqzzzy4t4bakauv4rzd
Wikipedia:Auteuren, deenen hir Wierker an den Domaine public falen
4
175818
2679513
2679503
2026-05-24T14:35:11Z
GilPe
14980
2027: Binsfeld, Michels, Müller bäigesat (iwwer Wikidata Query Service erausfonnt)
2679513
wikitext
text/x-wiki
Dës Säit soll eng Orientéierungshëllef bidden, wat fir '''Auteuren/Kënschtler/Komponisten geschwënn an den [[Domaine public]] falen''', sou dass een, wann et bis esouwäit ass, hir Wierker op [[:c:|Commons]] oder [[:oldwikisource:Main_Page/Lëtzebuergesch|Wikisource]] eroplueden, an dës Fichieren an d'Artikelen abauen, resp. verlinke kann.
Et gëllt den 1. Januar vun deem jeeweilege Joer.
{{div col}}
== 2026==
* '''A''' [[Paul Flesch]]
* '''S''' [[Eugène Forman]]
* '''S''' [[Ernest Grosber]]
* '''K''' [[Michel Hülsemann]]
* '''S''' [[Poutty Stein]]
* '''A''' [[Pierre Johanns]]
* '''K''' [[Joseph Oth]]
== 2027 ==
* '''S''' [[Adolf Berens]]
* '''S''' [[Franz Binsfeld]]
* '''S''' [[August Donnen]]
* '''S''' [[Max Duchscher]]
* '''S''' [[Josy Imdahl]]
* '''A''' [[Pol Michels]]
* '''M''' [[Jack Müller]]
* '''S''' [[Marcel Reuland]]
* '''M''' [[Albert Simon]]
== 2028 ==
* '''S''' [[Eugénie Arens]]
* '''M''' [[Nicolas Brücher]]
* '''A''' [[Christian Scholl]]
== 2029 ==
* '''F''' [[Batty Fischer]]
* '''K''' [[Henri Pensis]]
== 2030 ==
* '''S''' [[Robert Bruch]]
* '''S''' [[ Pierre Frieden]]
* '''A''' [[Léon Muller (Architekt)]]
* '''M''' [[Jean Schaack]]
== 2031 ==
* '''S''' [[Isi Comes]]
* '''M''' [[Emile Majerus]]
* '''M''' [[Carin Meyers-Urban]]
*'''S''' [[Paul Noesen]]
* '''A''', '''M''' [[Paul Wigreux]]
== 2032 ==
* '''S''' [[Léon Berchem]]
* '''K''' [[Jean Eiffes]]
* '''S''' [[Lucien Koenig]]
* '''A''' [[Jean Lutz]]
* '''S''' [[Nicolas Pletschette]]
* '''A''', '''M''' [[Hubert Schumacher]]
== 2033 ==
* '''A''', '''M''' [[Victor Engels]]
* '''A''' [[Isidore Engler]]
* '''M''' [[Jean-Pierre Lamboray]]
{{div col end}}
{{small|'''A''' : Architekt - '''F''' : Fotograf - '''K''' : Komponist - '''M''' : Moler, Zeechner - '''S''' : Schrëftsteller, Auteur.}}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
cul4l92lqbfla1q30dsgy16yd0ihxa8
2679514
2679513
2026-05-24T14:43:06Z
GilPe
14980
2031: +Krettels, Kurth, Stumper
2679514
wikitext
text/x-wiki
Dës Säit soll eng Orientéierungshëllef bidden, wat fir '''Auteuren/Kënschtler/Komponisten geschwënn an den [[Domaine public]] falen''', sou dass een, wann et bis esouwäit ass, hir Wierker op [[:c:|Commons]] oder [[:oldwikisource:Main_Page/Lëtzebuergesch|Wikisource]] eroplueden, an dës Fichieren an d'Artikelen abauen, resp. verlinke kann.
Et gëllt den 1. Januar vun deem jeeweilege Joer.
{{div col}}
== 2026==
* '''A''' [[Paul Flesch]]
* '''S''' [[Eugène Forman]]
* '''S''' [[Ernest Grosber]]
* '''K''' [[Michel Hülsemann]]
* '''S''' [[Poutty Stein]]
* '''A''' [[Pierre Johanns]]
* '''K''' [[Joseph Oth]]
== 2027 ==
* '''S''' [[Adolf Berens]]
* '''S''' [[Franz Binsfeld]]
* '''S''' [[August Donnen]]
* '''S''' [[Max Duchscher]]
* '''S''' [[Josy Imdahl]]
* '''A''' [[Pol Michels]]
* '''M''' [[Jack Müller]]
* '''S''' [[Marcel Reuland]]
* '''M''' [[Albert Simon]]
== 2028 ==
* '''S''' [[Eugénie Arens]]
* '''M''' [[Nicolas Brücher]]
* '''A''' [[Christian Scholl]]
== 2029 ==
* '''F''' [[Batty Fischer]]
* '''K''' [[Henri Pensis]]
== 2030 ==
* '''S''' [[Robert Bruch]]
* '''S''' [[ Pierre Frieden]]
* '''A''' [[Léon Muller (Architekt)]]
* '''M''' [[Jean Schaack]]
== 2031 ==
* '''S''' [[Isi Comes]]
* '''S''' [[Gaspard Krettels]]
* '''M''' [[Eugène Kurth]]
* '''M''' [[Emile Majerus]]
* '''M''' [[Carin Meyers-Urban]]
*'''S''' [[Paul Noesen]]
* '''S''' [[Oscar Stumper]]
* '''A''', '''M''' [[Paul Wigreux]]
== 2032 ==
* '''S''' [[Léon Berchem]]
* '''K''' [[Jean Eiffes]]
* '''S''' [[Lucien Koenig]]
* '''A''' [[Jean Lutz]]
* '''S''' [[Nicolas Pletschette]]
* '''A''', '''M''' [[Hubert Schumacher]]
== 2033 ==
* '''A''', '''M''' [[Victor Engels]]
* '''A''' [[Isidore Engler]]
* '''M''' [[Jean-Pierre Lamboray]]
{{div col end}}
{{small|'''A''' : Architekt - '''F''' : Fotograf - '''K''' : Komponist - '''M''' : Moler, Zeechner - '''S''' : Schrëftsteller, Auteur.}}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
8f9jngvig6dk21yaiah435bk2heaybz
2679515
2679514
2026-05-24T14:45:50Z
GilPe
14980
2033: +Hurt
2679515
wikitext
text/x-wiki
Dës Säit soll eng Orientéierungshëllef bidden, wat fir '''Auteuren/Kënschtler/Komponisten geschwënn an den [[Domaine public]] falen''', sou dass een, wann et bis esouwäit ass, hir Wierker op [[:c:|Commons]] oder [[:oldwikisource:Main_Page/Lëtzebuergesch|Wikisource]] eroplueden, an dës Fichieren an d'Artikelen abauen, resp. verlinke kann.
Et gëllt den 1. Januar vun deem jeeweilege Joer.
{{div col}}
== 2026==
* '''A''' [[Paul Flesch]]
* '''S''' [[Eugène Forman]]
* '''S''' [[Ernest Grosber]]
* '''K''' [[Michel Hülsemann]]
* '''S''' [[Poutty Stein]]
* '''A''' [[Pierre Johanns]]
* '''K''' [[Joseph Oth]]
== 2027 ==
* '''S''' [[Adolf Berens]]
* '''S''' [[Franz Binsfeld]]
* '''S''' [[August Donnen]]
* '''S''' [[Max Duchscher]]
* '''S''' [[Josy Imdahl]]
* '''A''' [[Pol Michels]]
* '''M''' [[Jack Müller]]
* '''S''' [[Marcel Reuland]]
* '''M''' [[Albert Simon]]
== 2028 ==
* '''S''' [[Eugénie Arens]]
* '''M''' [[Nicolas Brücher]]
* '''A''' [[Christian Scholl]]
== 2029 ==
* '''F''' [[Batty Fischer]]
* '''K''' [[Henri Pensis]]
== 2030 ==
* '''S''' [[Robert Bruch]]
* '''S''' [[ Pierre Frieden]]
* '''A''' [[Léon Muller (Architekt)]]
* '''M''' [[Jean Schaack]]
== 2031 ==
* '''S''' [[Isi Comes]]
* '''S''' [[Gaspard Krettels]]
* '''M''' [[Eugène Kurth]]
* '''M''' [[Emile Majerus]]
* '''M''' [[Carin Meyers-Urban]]
*'''S''' [[Paul Noesen]]
* '''S''' [[Oscar Stumper]]
* '''A''', '''M''' [[Paul Wigreux]]
== 2032 ==
* '''S''' [[Léon Berchem]]
* '''K''' [[Jean Eiffes]]
* '''S''' [[Lucien Koenig]]
* '''A''' [[Jean Lutz]]
* '''S''' [[Nicolas Pletschette]]
* '''A''', '''M''' [[Hubert Schumacher]]
== 2033 ==
* '''A''', '''M''' [[Victor Engels]]
* '''A''' [[Isidore Engler]]
* '''S''' [[Joseph Hurt]]
* '''M''' [[Jean-Pierre Lamboray]]
{{div col end}}
{{small|'''A''' : Architekt - '''F''' : Fotograf - '''K''' : Komponist - '''M''' : Moler, Zeechner - '''S''' : Schrëftsteller, Auteur.}}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
me3coqzqgu5x41ophtblmerdkrf82yo
2679562
2679515
2026-05-25T09:13:15Z
Zinneke
34
De(n) Zinneke huet d'Säit [[Wikipedia:Auteuren, déi an den Domaine public falen]] op [[Wikipedia:Auteuren, deenen hir Wierker an den Domaine public falen]] geréckelt: corr.
2679515
wikitext
text/x-wiki
Dës Säit soll eng Orientéierungshëllef bidden, wat fir '''Auteuren/Kënschtler/Komponisten geschwënn an den [[Domaine public]] falen''', sou dass een, wann et bis esouwäit ass, hir Wierker op [[:c:|Commons]] oder [[:oldwikisource:Main_Page/Lëtzebuergesch|Wikisource]] eroplueden, an dës Fichieren an d'Artikelen abauen, resp. verlinke kann.
Et gëllt den 1. Januar vun deem jeeweilege Joer.
{{div col}}
== 2026==
* '''A''' [[Paul Flesch]]
* '''S''' [[Eugène Forman]]
* '''S''' [[Ernest Grosber]]
* '''K''' [[Michel Hülsemann]]
* '''S''' [[Poutty Stein]]
* '''A''' [[Pierre Johanns]]
* '''K''' [[Joseph Oth]]
== 2027 ==
* '''S''' [[Adolf Berens]]
* '''S''' [[Franz Binsfeld]]
* '''S''' [[August Donnen]]
* '''S''' [[Max Duchscher]]
* '''S''' [[Josy Imdahl]]
* '''A''' [[Pol Michels]]
* '''M''' [[Jack Müller]]
* '''S''' [[Marcel Reuland]]
* '''M''' [[Albert Simon]]
== 2028 ==
* '''S''' [[Eugénie Arens]]
* '''M''' [[Nicolas Brücher]]
* '''A''' [[Christian Scholl]]
== 2029 ==
* '''F''' [[Batty Fischer]]
* '''K''' [[Henri Pensis]]
== 2030 ==
* '''S''' [[Robert Bruch]]
* '''S''' [[ Pierre Frieden]]
* '''A''' [[Léon Muller (Architekt)]]
* '''M''' [[Jean Schaack]]
== 2031 ==
* '''S''' [[Isi Comes]]
* '''S''' [[Gaspard Krettels]]
* '''M''' [[Eugène Kurth]]
* '''M''' [[Emile Majerus]]
* '''M''' [[Carin Meyers-Urban]]
*'''S''' [[Paul Noesen]]
* '''S''' [[Oscar Stumper]]
* '''A''', '''M''' [[Paul Wigreux]]
== 2032 ==
* '''S''' [[Léon Berchem]]
* '''K''' [[Jean Eiffes]]
* '''S''' [[Lucien Koenig]]
* '''A''' [[Jean Lutz]]
* '''S''' [[Nicolas Pletschette]]
* '''A''', '''M''' [[Hubert Schumacher]]
== 2033 ==
* '''A''', '''M''' [[Victor Engels]]
* '''A''' [[Isidore Engler]]
* '''S''' [[Joseph Hurt]]
* '''M''' [[Jean-Pierre Lamboray]]
{{div col end}}
{{small|'''A''' : Architekt - '''F''' : Fotograf - '''K''' : Komponist - '''M''' : Moler, Zeechner - '''S''' : Schrëftsteller, Auteur.}}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
me3coqzqgu5x41ophtblmerdkrf82yo
2679566
2679562
2026-05-25T09:15:52Z
Zinneke
34
2679566
wikitext
text/x-wiki
Dës Säit soll eng Orientéierungshëllef bidden, wat fir Wierker vun '''Auteuren/Kënschtler/Komponisten geschwënn an den [[Domaine public]] falen''', sou dass een, wann et bis esouwäit ass, dës op [[:c:|Commons]] oder [[:oldwikisource:Main_Page/Lëtzebuergesch|Wikisource]] eroplueden, an dës Fichieren an d'Artikelen abauen, resp. verlinke kann.
Et gëllt den 1. Januar vun deem jeeweilege Joer.
Fir et einfach ze halen, stinn hei just Persounen aus Lëtzebuerg. International bekannt Leit kann een hei noliesen,
{{div col}}
== 2026==
* '''A''' [[Paul Flesch]]
* '''S''' [[Eugène Forman]]
* '''S''' [[Ernest Grosber]]
* '''K''' [[Michel Hülsemann]]
* '''S''' [[Poutty Stein]]
* '''A''' [[Pierre Johanns]]
* '''K''' [[Joseph Oth]]
== 2027 ==
* '''S''' [[Adolf Berens]]
* '''S''' [[Franz Binsfeld]]
* '''S''' [[August Donnen]]
* '''S''' [[Max Duchscher]]
* '''S''' [[Josy Imdahl]]
* '''A''' [[Pol Michels]]
* '''M''' [[Jack Müller]]
* '''S''' [[Marcel Reuland]]
* '''M''' [[Albert Simon]]
== 2028 ==
* '''S''' [[Eugénie Arens]]
* '''M''' [[Nicolas Brücher]]
* '''A''' [[Christian Scholl]]
== 2029 ==
* '''F''' [[Batty Fischer]]
* '''K''' [[Henri Pensis]]
== 2030 ==
* '''S''' [[Robert Bruch]]
* '''S''' [[ Pierre Frieden]]
* '''A''' [[Léon Muller (Architekt)]]
* '''M''' [[Jean Schaack]]
== 2031 ==
* '''S''' [[Isi Comes]]
* '''S''' [[Gaspard Krettels]]
* '''M''' [[Eugène Kurth]]
* '''M''' [[Emile Majerus]]
* '''M''' [[Carin Meyers-Urban]]
*'''S''' [[Paul Noesen]]
* '''S''' [[Oscar Stumper]]
* '''A''', '''M''' [[Paul Wigreux]]
== 2032 ==
* '''S''' [[Léon Berchem]]
* '''K''' [[Jean Eiffes]]
* '''S''' [[Lucien Koenig]]
* '''A''' [[Jean Lutz]]
* '''S''' [[Nicolas Pletschette]]
* '''A''', '''M''' [[Hubert Schumacher]]
== 2033 ==
* '''A''', '''M''' [[Victor Engels]]
* '''A''' [[Isidore Engler]]
* '''S''' [[Joseph Hurt]]
* '''M''' [[Jean-Pierre Lamboray]]
{{div col end}}
{{small|'''A''' : Architekt - '''F''' : Fotograf - '''K''' : Komponist - '''M''' : Moler, Zeechner - '''S''' : Schrëftsteller, Auteur.}}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
b6dr90eo3ondefq553y7fimydxq66jy
2679576
2679566
2026-05-25T10:18:44Z
Zinneke
34
hei
2679576
wikitext
text/x-wiki
Dës Säit soll eng Orientéierungshëllef bidden, wat fir Wierker vun '''Auteuren/Kënschtler/Komponisten geschwënn an den [[Domaine public]] falen''', sou dass een, wann et bis esouwäit ass, dës op [[:c:|Commons]] oder [[:oldwikisource:Main_Page/Lëtzebuergesch|Wikisource]] eroplueden, an dës Fichieren an d'Artikelen abauen, resp. verlinke kann.
Et gëllt den 1. Januar vun deem jeeweilege Joer.
Fir et einfach ze halen, stinn hei just Persounen aus Lëtzebuerg. International bekannt Leit kann een [[:en:Category:Public domain by year|hei]] noliesen,
{{div col}}
== 2026==
* '''A''' [[Paul Flesch]]
* '''S''' [[Eugène Forman]]
* '''S''' [[Ernest Grosber]]
* '''K''' [[Michel Hülsemann]]
* '''S''' [[Poutty Stein]]
* '''A''' [[Pierre Johanns]]
* '''K''' [[Joseph Oth]]
== 2027 ==
* '''S''' [[Adolf Berens]]
* '''S''' [[Franz Binsfeld]]
* '''S''' [[August Donnen]]
* '''S''' [[Max Duchscher]]
* '''S''' [[Josy Imdahl]]
* '''A''' [[Pol Michels]]
* '''M''' [[Jack Müller]]
* '''S''' [[Marcel Reuland]]
* '''M''' [[Albert Simon]]
== 2028 ==
* '''S''' [[Eugénie Arens]]
* '''M''' [[Nicolas Brücher]]
* '''A''' [[Christian Scholl]]
== 2029 ==
* '''F''' [[Batty Fischer]]
* '''K''' [[Henri Pensis]]
== 2030 ==
* '''S''' [[Robert Bruch]]
* '''S''' [[ Pierre Frieden]]
* '''A''' [[Léon Muller (Architekt)]]
* '''M''' [[Jean Schaack]]
== 2031 ==
* '''S''' [[Isi Comes]]
* '''S''' [[Gaspard Krettels]]
* '''M''' [[Eugène Kurth]]
* '''M''' [[Emile Majerus]]
* '''M''' [[Carin Meyers-Urban]]
*'''S''' [[Paul Noesen]]
* '''S''' [[Oscar Stumper]]
* '''A''', '''M''' [[Paul Wigreux]]
== 2032 ==
* '''S''' [[Léon Berchem]]
* '''K''' [[Jean Eiffes]]
* '''S''' [[Lucien Koenig]]
* '''A''' [[Jean Lutz]]
* '''S''' [[Nicolas Pletschette]]
* '''A''', '''M''' [[Hubert Schumacher]]
== 2033 ==
* '''A''', '''M''' [[Victor Engels]]
* '''A''' [[Isidore Engler]]
* '''S''' [[Joseph Hurt]]
* '''M''' [[Jean-Pierre Lamboray]]
{{div col end}}
{{small|'''A''' : Architekt - '''F''' : Fotograf - '''K''' : Komponist - '''M''' : Moler, Zeechner - '''S''' : Schrëftsteller, Auteur.}}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
gn558fw3f3o5ydbt3glkqe7zmfvrfrx
Europamusée Schengen
0
175835
2679511
2679464
2026-05-24T13:42:41Z
GilPe
14980
+Leedung
2679511
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Musée
|Leedung = Marlene Schmidt
}}
Den '''Europamusée Schengen''' (och nach '''Europäesche Musée Schengen''') ass e [[Musée]] am [[Centre européen Schengen|Europazenter]] zu [[Schengen]], dee mat enger Dauerausstellung un d'[[Schengener Ofkommes]] erënnert. D'Ofkommes gouf de [[14. Juni]] [[1985]] am [[Dräilännereck bei Schengen|Dräilännereck viru Schengen]], u Bord vun der ''[[MS Princesse Marie-Astrid#MS Princesse Marie-Astrid 2|M.S. Marie-Astrid]]'' vun de Vertrieder vu fënnef [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|EU-Memberstaaten]] ([[Belsch]], [[Däitschland]], [[Frankräich]], [[Holland]] a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]) ënnerschriwwen. Fënnefanzwanzeg Joer méi spéit, den 13. Juni 2010, gouf den Europamusée ageweit fir un dat historescht Evenement z'erënneren.
== Geschicht ==
Den Europazenter gouf 2005 am Gebai vun der fréierer [[Schwämm]] vum [[Klouschter Schengen|Klouschter vu Schengen]] ageriicht<ref name="LW 5.8.2016">A.-A. Schmitz, 2016. ''Die Decke hängt weiter schief. Europamuseum in Schengen wird nicht vor dem Jahresende wiedereröffnet.'' [[Luxemburger Wort]] vum 5. August 2016, S. 22.</ref>, et gouf duerno ëmgebaut an den 13. Juni 2010, genee 25 Joer no der Ënnerzeechnung vum Schengener Ofkommes, gouf den Europamusée ageweit.<ref name="LW 5.8.2016" />
D'Gebai gehéiert der ''Administratin des bâtiments publics'', also dem Lëtzebuerger Staat. De Musée gëtt vun der [[Association sans but lucratif|ASBL]] [[Centre européen Schengen (Veräin)|Centre européen Schengen]] gefouert.<ref name="LW 5.8.2016" />
Am Mee 2016 hat sech en Deel vum [[Plaffong]] lassgeléist a war op d'Exponate gefall, woubäi awer kee Mënsch blesséiert gouf.
== Ausstellung ==
D'Ausstellung am Musée hëlt d'Visiteuren op eng Rees duerch en [[Europa (Kontinent)|Europa]] ouni [[Grenz|Grenze]] mat. D'Geschicht vum grenzelosen Europa ass op véier Haaptsujeten opgebaut: vun den historeschen Deelunge bis zu enger Visioun vun engem vereenegte Kontinent.
# Europa vun de Grenzen – Wéi Grenzen e Kontinent gepräägt hunn;
# Schengen: Europa ouni Grenzen – Vun der Visioun bis zur Realitéit;
# D'Grenze vu Schengen – Dieren opmaachen an erhalen;
# De Schengen-Mythos – Schengen an der Kultur an an der Imaginatioun.
An der interaktiver Dauerausstellung kann ee sech historesch Fotoen a Filmer ukucken. Zu der Ausstellung gehéiert ausserdeem eng interaktiv Kaartenanimatioun, wou ee gesäit wéi d'Grenzen an Europa sech zënter 1815 verännert hunn, en Europa-[[Puzzle]], an en Automat wou all Visiteur sech säin eegene „Schengen-Pass“ als Souvenir ausdrécke kann.
=== Cube ===
De Cube ass d'Häerzstéck vun der Ausstellung: e Raum, an deem een d'Geschicht vu Schengen duerch d'Stëmme vu Leit, deenen hiren Alldag vu Grenze gepräägt gëtt,erliewe kann.
== Prinzessin Marie-Astrid Europa ==
[[Fichier:Schengen,_MS_Prinzessin_Marie-Astrid_Europa_(102).jpg|miniatur|260x260px|D'''MS Prinzessin Marie-Astrid Europa'' um Quai zu Schengen]]
Fir de 40. Joresdag vum Schengener Ofkommes gouf d'[[MS Princesse Marie-Astrid#MS Princesse Marie-Astrid 2|MS Princesse Marie-Astrid 2]] an e „schwammenden Theater“ ëmgebaut a läit, no enger Renovéierung, zanter Mëtt Juni 2025 um [[Quai (Hafen)|Quai]] zu Schengen; d'Schëff ass en Deel vun der Ausstellung vum Europamusée. Nom Ëmbau krut d'Schëff en neien Numm an heescht elo ''Prinzessin Marie-Astrid Europa''.
D'Schëff ass e Symbol vun der europäescher Eenheet an eng lieweg Erënnerung un en historescht Evenement.
== Tourist Info Schengen ==
Den Tourismusbüro Schenge läit direkt an der Entrée vum Europamusée.
== Biller ==
<gallery>
Fichier:Schengen Agreement (1985) signatures.jpg|D'Schengener Ofkommes vun 1985
Fichier:Headgears of customs officials of EU Member States 2011-05.jpg|Kape vun den Douaniere vun de Länner aus dem [[Schengen-Raum]].
</gallery>
== Literatur ==
* ''Schengen am Klengen: eine Entdeckungstour rund um das Europamuseum in Schengen'' / [Hrsg.: Centre Européen Schengen asbl], 2021, ISBN 978-2-9199689-0-9
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Muséeën zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Schengen]]
6p3mxoomzvq2ef3xjx86zjd41z9qzx3
2679580
2679511
2026-05-25T10:47:07Z
Chably
71446
Derbäigesat: Den Embau vum Musée a seng Réouverture am Juni 2025. Den neie Quai vun der Marie-Astrid deen zanter dem Europadag 2026 op ass. Verschidden Tippfeeler
2679580
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Musée
|Leedung = Marlene Schmidt
}}
Den '''Europamusée Schengen''' (och nach '''Europäesche Musée Schengen''') ass e [[Musée]] am [[Centre européen Schengen|Europazenter]] zu [[Schengen]], dee mat enger Dauerausstellung un d'[[Schengener Ofkommes]] erënnert. D'Ofkommes gouf de [[14. Juni]] [[1985]] am [[Dräilännereck bei Schengen|Dräilännereck viru Schengen]], u Bord vun der ''[[MS Princesse Marie-Astrid#MS Princesse Marie-Astrid 2|M.S. Marie-Astrid]]'' vun de Vertrieder vu fënnef [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|EU-Memberstaaten]] ([[Belsch]], [[Däitschland]], [[Frankräich]], [[Holland]] a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]) ënnerschriwwen. Fënnefanzwanzeg Joer méi spéit, den 13. Juni 2010, gouf den Europamusée ageweit fir un dat historescht Evenement z'erënneren. Am Juni 2025, fir de 40. Anniversaire vum Schengener Ofkommes ze feieren, ass de Musée no enger joerelaanger Sanéierung a Renovation a mat engem neien Ausstellungs- a Multimediadesign vum italieneschen Designerstudio Migliore & Servetto nees opgaangen.
== Geschicht ==
Den Europazenter gouf 2005 am Gebai vun der fréierer [[Schwämm]] vum [[Klouschter Schengen|Klouschter vu Schengen]] ageriicht<ref name="LW 5.8.2016">A.-A. Schmitz, 2016. ''Die Decke hängt weiter schief. Europamuseum in Schengen wird nicht vor dem Jahresende wiedereröffnet.'' [[Luxemburger Wort]] vum 5. August 2016, S. 22.</ref>, et gouf duerno ëmgebaut an den 13. Juni 2010, genee 25 Joer no der Ënnerzeechnung vum Schengener Ofkommes, gouf den Europamusée ageweit.<ref name="LW 5.8.2016" />
D'Gebai gehéiert der ''Administration des bâtiments publics'', also dem Lëtzebuerger Staat. De Musée gëtt vun der [[Association sans but lucratif|ASBL]] [[Centre européen Schengen (Veräin)|Centre européen Schengen]] gefouert.<ref name="LW 5.8.2016" />
Am Mee 2016 hat sech en Deel vum [[Plaffong]] lassgeléist a war op d'Exponate gefall, woubäi awer kee Mënsch blesséiert gouf.
== Ausstellung ==
D'Ausstellung am Musée hëlt d'Visiteuren op eng Rees duerch en [[Europa (Kontinent)|Europa]] ouni [[Grenz|Grenze]] mat. D'Geschicht vum grenzelosen Europa ass op véier Haaptsujeten opgebaut: vun den historeschen Deelunge bis zu enger Visioun vun engem vereenegte Kontinent.
# Europa vun de Grenzen – Wéi Grenzen e Kontinent gepräägt hunn;
# Schengen: Europa ouni Grenzen – Vun der Visioun bis zur Realitéit;
# D'Grenze vu Schengen – Dieren opmaachen an erhalen;
# De Schengen-Mythos – Schengen an der Kultur an an der Imaginatioun.
An der interaktiver Dauerausstellung kann ee sech historesch Fotoen a Filmer ukucken. Zu der Ausstellung gehéiert ausserdeem eng interaktiv Kaartenanimatioun, wou ee gesäit wéi d'Grenzen an Europa sech zënter 1815 verännert hunn, en Europa-[[Puzzle]], an en Automat wou all Visiteur sech säin eegene „Schengen-Pass“ als Souvenir ausdrécke kann.
=== Cube ===
De Cube ass d'Häerzstéck vun der Ausstellung: e Raum, an deem een d'Geschicht vu Schengen duerch d'Stëmme vu Leit, deenen hiren Alldag vu Grenze gepräägt gëtt, erliewe kann.
== Prinzessin Marie-Astrid Europa ==
[[Fichier:Schengen,_MS_Prinzessin_Marie-Astrid_Europa_(102).jpg|miniatur|260x260px|D'''MS Prinzessin Marie-Astrid Europa'' um Quai zu Schengen]]
Fir de 40. Joresdag vum Schengener Ofkommes gouf d'[[MS Princesse Marie-Astrid#MS Princesse Marie-Astrid 2|MS Princesse Marie-Astrid 2]] an e „schwammenden Musée“ ëmgebaut a loung, no enger Renovéierung, zanter Mëtt Juni 2025 um traditionnelle [[Quai (Hafen)|Quai]] zu Schengen. Den neie Quai vis-à-vis vum Europamusée ass zanter dem 9. Mee 2026 (Europadag) fäerdeg. D'Schëff ass en Deel vun der Ausstellung vum Europamusée a seng Besichtegung am Entréespräis vum Musée abegraff. Nom Ëmbau krut d'Schëff en neien Numm an heescht elo ''Prinzessin Marie-Astrid Europa''.
D'Schëff ass e Symbol vun der europäescher Eenheet an eng lieweg Erënnerung un en historescht Evenement.
== Tourist Info Schengen ==
Den Tourismusbüro Schengen läit direkt an der Entrée vum Europamusée.
== Biller ==
<gallery>
Fichier:Schengen Agreement (1985) signatures.jpg|D'Schengener Ofkommes vun 1985
Fichier:Headgears of customs officials of EU Member States 2011-05.jpg|Kape vun den Douaniere vun de Länner aus dem [[Schengen-Raum]].
</gallery>
== Literatur ==
* ''Schengen am Klengen: eine Entdeckungstour rund um das Europamuseum in Schengen'' / [Hrsg.: Centre Européen Schengen asbl], 2021, ISBN 978-2-9199689-0-9
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Muséeën zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Schengen]]
eswhbw9z2dwjugqmdyqpj38zbm13y0v
2679587
2679580
2026-05-25T11:28:07Z
Les Meloures
580
k
2679587
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Musée
|Leedung = Marlene Schmidt
}}
Den '''Europamusée Schengen''' (och nach '''Europäesche Musée Schengen''') ass e [[Musée]] am [[Centre européen Schengen|Europazenter]] zu [[Schengen]], dee mat enger Dauerausstellung un d'[[Schengener Ofkommes]] erënnert. D'Ofkommes gouf de [[14. Juni]] [[1985]] am [[Dräilännereck bei Schengen|Dräilännereck viru Schengen]], u Bord vun der ''[[MS Princesse Marie-Astrid#MS Princesse Marie-Astrid 2|M.S. Marie-Astrid]]'' vun de Vertrieder vu fënnef [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|EU-Memberstaaten]] ([[Belsch]], [[Däitschland]], [[Frankräich]], [[Holland]] a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]) ënnerschriwwen. Fënnefanzwanzeg Joer méi spéit, den 13. Juni 2010, gouf den Europamusée ageweit fir un dat historescht Evenement z'erënneren. Am Juni 2025, fir de 40. Anniversaire vum Schengener Ofkommes ze feieren, ass de Musée no enger jorelaanger Sanéierung a Renovatioun a mat engem neien Ausstellungs- a Multimediadesign vum italieeneschen Designerstudio Migliore & Servetto nees opgaangen.
== Geschicht ==
Den Europazenter gouf 2005 am Gebai vun der fréierer [[Schwämm]] vum [[Klouschter Schengen|Klouschter vu Schengen]] ageriicht<ref name="LW 5.8.2016">A.-A. Schmitz, 2016. ''Die Decke hängt weiter schief. Europamuseum in Schengen wird nicht vor dem Jahresende wiedereröffnet.'' [[Luxemburger Wort]] vum 5. August 2016, S. 22.</ref>, et gouf duerno ëmgebaut an den 13. Juni 2010, genee 25 Joer no der Ënnerzeechnung vum Schengener Ofkommes, gouf den Europamusée ageweit.<ref name="LW 5.8.2016" />
D'Gebai gehéiert der ''Administration des bâtiments publics'', also dem Lëtzebuerger Staat. De Musée gëtt vun der [[Association sans but lucratif|ASBL]] [[Centre européen Schengen (Veräin)|Centre européen Schengen]] gefouert.<ref name="LW 5.8.2016" />
Am Mee 2016 hat sech en Deel vum [[Plaffong]] lassgeléist a war op d'Exponate gefall, woubäi awer kee Mënsch blesséiert gouf.
== Ausstellung ==
D'Ausstellung am Musée hëlt d'Visiteure mat op eng Rees duerch en [[Europa (Kontinent)|Europa]] ouni [[Grenz|Grenze]]. D'Geschicht vum grenzelosen Europa ass op véier Haaptsujeten opgebaut: vun den historeschen Deelunge bis zu enger Visioun vun engem vereenegte Kontinent.
# Europa vun de Grenzen – Wéi Grenzen e Kontinent gepräägt hunn;
# Schengen: Europa ouni Grenzen – Vun der Visioun bis zur Realitéit;
# D'Grenze vu Schengen – Dieren opmaachen an erhalen;
# De Schengen-Mythos – Schengen an der Kultur an an der Imaginatioun.
An der interaktiver Dauerausstellung kann ee sech historesch Fotoen a Filmer ukucken. Zu der Ausstellung gehéiert ausserdeem eng interaktiv Kaartenanimatioun, wou ee gesäit wéi d'Grenzen an Europa sech zënter 1815 verännert hunn, en Europa-[[Puzzle]], an en Automat wou all Visiteur sech säin eegene „Schengen-Pass“ als Souvenir ausdrécke kann.
=== Cube ===
De Cube ass d'Häerzstéck vun der Ausstellung: e Raum, an deem een d'Geschicht vu Schengen duerch d'Stëmme vu Leit, deenen hiren Alldag vu Grenze beaflosst gëtt, erliewe kann.
== Prinzessin Marie-Astrid Europa ==
[[Fichier:Schengen,_MS_Prinzessin_Marie-Astrid_Europa_(102).jpg|miniatur|260x260px|D'''MS Prinzessin Marie-Astrid Europa'' um Quai zu Schengen]]
Fir de 40. Joresdag vum Schengener Ofkommes gouf d'[[MS Princesse Marie-Astrid#MS Princesse Marie-Astrid 2|MS Princesse Marie-Astrid 2]] an e „Musée dee schwëmmt“ ëmgebaut a louch, no enger Renovéierung, zanter Mëtt Juni 2025 um traditionnelle [[Quai (Hafen)|Quai]] zu Schengen. Den neie Quai vis-à-vis vum Europamusée ass zanter dem 9. Mee 2026 (Europadag) fäerdeg. D'Schëff ass en Deel vun der Ausstellung vum Europamusée a seng Visite ass am Entréespräis vum Musée abegraff. Nom Ëmbau krut d'Schëff en neien Numm an heescht elo ''Prinzessin Marie-Astrid Europa''.
D'Schëff ass e Symbol vun der europäescher Eenheet an eng lieweg Erënnerung un en historescht Evenement.
== Tourist Info Schengen ==
Den Tourismusbüro Schengen läit direkt an der Entrée vum Europamusée.
== Biller ==
<gallery>
Fichier:Schengen Agreement (1985) signatures.jpg|D'Schengener Ofkommes vun 1985
Fichier:Headgears of customs officials of EU Member States 2011-05.jpg|Kape vun den Douaniere vun de Länner aus dem [[Schengen-Raum]].
</gallery>
== Literatur ==
* ''Schengen am Klengen: eine Entdeckungstour rund um das Europamuseum in Schengen'' / [Hrsg.: Centre Européen Schengen asbl], 2021, ISBN 978-2-9199689-0-9
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Muséeën zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Schengen]]
q55ae3nctkvpm2d3qxwxh74belqj9x2
Centre européen Schengen (Veräin)
0
175843
2679509
2679498
2026-05-24T12:59:32Z
Puscas
735
....
2679509
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem lëtzebuergesche Veräin|d'Gebai mam selwechten Numm|Centre européen Schengen}}
{{Infobox Veräin}}
'''Centre européen Schengen''' (och nach ''European Centre Schengen'') ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescher]] [[Association sans but lucratif|ASBL]] déi den [[Europamusée Schengen|Europamusée]], d[[MS Princesse Marie-Astrid#MS Princesse Marie-Astrid 2|''Prinzessin Marie-Astrid Europa'']] an de lokalen Tourismusbüro zu [[Schengen|Schenge]] bedreift.
== Geschicht ==
De Veräin ass den 10. Abrëll 2018 als ''Entente des communes de Mondorf-les-Bains, Remich et Schengen et de leurs syndicats d'initiative et de tourisme'', genannt ''Schengen asbl'' gegrënnt ginn.
Den aktuellen Numm vun der ASBL gouf op der Generalversammlung vum 26. Februar 2020 ugeholl.
== Ziler vum Veräin ==
D'Haaptziler vum Veräin sinn:
{{Zitat|Promouvoir le développement touristique, culturel et historique de la région de Schengen;<br>Mettre en valeur les richesses naturelles, patrimoniales et europeennes du territoire;<br>Défendre et diffuser les valeurs europeennes, notamment celles liees a la liberte de circulation, a la cooperation transfrontaliere et a la construction europeenne;<br>Contribuer a la sensibilisation du public a l'histoire et a l'impact des accords de Schengen;<br>Soutenir et defendre les valeurs du musee.|Art 3 vun de Statute vum 22.10.2025}}
== Memberen ==
Am Veräi gëtt et Effektiv- an Éierememberen; zu den Effektive gehéieren:
* d'[[Gemeng Schengen|Gemenge Schengen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]] a [[Gemeng Réimech|Réimech]] déi d'office derbäi sinn;
* d'Syndicat-d'initiative-et-de-tourisme vun den dräi Gemenge kënnen Effektivmember ginn;
* de Lëtzebuerger Staat, vertruede vu jee engem Member vum [[Ministère des Affaires étrangères et européennes|Europaministère]] a vum [[Tourismusministère]] ass d'office Member.
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: Dossier vun der ASBL am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] (lbr.lu), gekuckt de 24. Mee 2026)
[[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]]
mf7667jzgrdnq7c0yl5cj2v3oyzndpu
2679510
2679509
2026-05-24T13:41:47Z
GilPe
14980
+President/Tresorier
2679510
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem lëtzebuergesche Veräin|d'Gebai mam selwechten Numm|Centre européen Schengen}}
{{Infobox Veräin
| President = Michel Gloden
| Tresorier = Marc Bichler
}}
'''Centre européen Schengen''' (och nach ''European Centre Schengen'') ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescher]] [[Association sans but lucratif|ASBL]] déi den [[Europamusée Schengen|Europamusée]], d[[MS Princesse Marie-Astrid#MS Princesse Marie-Astrid 2|''Prinzessin Marie-Astrid Europa'']] an de lokalen Tourismusbüro zu [[Schengen|Schenge]] bedreift.
== Geschicht ==
De Veräin ass den 10. Abrëll 2018 als ''Entente des communes de Mondorf-les-Bains, Remich et Schengen et de leurs syndicats d'initiative et de tourisme'', genannt ''Schengen asbl'' gegrënnt ginn.
Den aktuellen Numm vun der ASBL gouf op der Generalversammlung vum 26. Februar 2020 ugeholl.
== Ziler vum Veräin ==
D'Haaptziler vum Veräin sinn:
{{Zitat|Promouvoir le développement touristique, culturel et historique de la région de Schengen;<br>Mettre en valeur les richesses naturelles, patrimoniales et europeennes du territoire;<br>Défendre et diffuser les valeurs europeennes, notamment celles liees a la liberte de circulation, a la cooperation transfrontaliere et a la construction europeenne;<br>Contribuer a la sensibilisation du public a l'histoire et a l'impact des accords de Schengen;<br>Soutenir et defendre les valeurs du musee.|Art 3 vun de Statute vum 22.10.2025}}
== Memberen ==
Am Veräi gëtt et Effektiv- an Éierememberen; zu den Effektive gehéieren:
* d'[[Gemeng Schengen|Gemenge Schengen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]] a [[Gemeng Réimech|Réimech]] déi d'office derbäi sinn;
* d'Syndicat-d'initiative-et-de-tourisme vun den dräi Gemenge kënnen Effektivmember ginn;
* de Lëtzebuerger Staat, vertruede vu jee engem Member vum [[Ministère des Affaires étrangères et européennes|Europaministère]] a vum [[Tourismusministère]] ass d'office Member.
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: Dossier vun der ASBL am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] (lbr.lu), gekuckt de 24. Mee 2026)
[[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]]
6acjm0i2wvjievlyhu7bpur3tfxdl4x
2679581
2679510
2026-05-25T10:49:14Z
Chably
71446
2679581
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem lëtzebuergesche Veräin|d'Gebai mam selwechten Numm|Centre européen Schengen}}
{{Infobox Veräin
| President = Michel Gloden
| Tresorier = Marc Bichler
}}
'''Centre européen Schengen''' (och nach ''European Centre Schengen'') ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescher]] [[Association sans but lucratif|ASBL]] déi den [[Europamusée Schengen|Europamusée]], d[[MS Princesse Marie-Astrid#MS Princesse Marie-Astrid 2|''Prinzessin Marie-Astrid Europa'']] an de lokalen Tourismusbüro zu [[Schengen]] bedreift.
== Geschicht ==
De Veräin ass den 10. Abrëll 2018 als ''Entente des communes de Mondorf-les-Bains, Remich et Schengen et de leurs syndicats d'initiative et de tourisme'', genannt ''Schengen asbl'' gegrënnt ginn.
Den aktuellen Numm vun der ASBL gouf op der Generalversammlung vum 26. Februar 2020 ugeholl.
== Ziler vum Veräin ==
D'Haaptziler vum Veräin sinn:
{{Zitat|Promouvoir le développement touristique, culturel et historique de la région de Schengen;<br>Mettre en valeur les richesses naturelles, patrimoniales et europeennes du territoire;<br>Défendre et diffuser les valeurs europeennes, notamment celles liees a la liberte de circulation, a la cooperation transfrontaliere et a la construction europeenne;<br>Contribuer a la sensibilisation du public a l'histoire et a l'impact des accords de Schengen;<br>Soutenir et defendre les valeurs du musee.|Art 3 vun de Statute vum 22.10.2025}}
== Memberen ==
Am Veräin ginn et Effektiv- an Éierememberen; zu den Effektive gehéieren:
* d'[[Gemeng Schengen|Gemenge Schengen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]] a [[Gemeng Réimech|Réimech]] déi d'office derbäi sinn;
* d'Syndicat-d'initiative-et-de-tourisme vun den dräi Gemenge kënnen Effektivmember ginn;
* de Lëtzebuerger Staat, vertruede vu jee engem Member vum [[Ministère des Affaires étrangères et européennes|Europaministère]] a vum [[Tourismusministère]] ass d'office Member.
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: Dossier vun der ASBL am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] (lbr.lu), gekuckt de 24. Mee 2026)
[[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]]
9vuz1kjk8sjh0g9d0r89ryb903inv33
2679588
2679581
2026-05-25T11:28:57Z
Les Meloures
580
Ännerung vum [[Special:Contributions/Chably|Chably]] ([[User talk:Chably|Diskussioun]]) zeréckgesat op déi lescht Versioun vum [[User:GilPe|GilPe]]
2679510
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem lëtzebuergesche Veräin|d'Gebai mam selwechten Numm|Centre européen Schengen}}
{{Infobox Veräin
| President = Michel Gloden
| Tresorier = Marc Bichler
}}
'''Centre européen Schengen''' (och nach ''European Centre Schengen'') ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescher]] [[Association sans but lucratif|ASBL]] déi den [[Europamusée Schengen|Europamusée]], d[[MS Princesse Marie-Astrid#MS Princesse Marie-Astrid 2|''Prinzessin Marie-Astrid Europa'']] an de lokalen Tourismusbüro zu [[Schengen|Schenge]] bedreift.
== Geschicht ==
De Veräin ass den 10. Abrëll 2018 als ''Entente des communes de Mondorf-les-Bains, Remich et Schengen et de leurs syndicats d'initiative et de tourisme'', genannt ''Schengen asbl'' gegrënnt ginn.
Den aktuellen Numm vun der ASBL gouf op der Generalversammlung vum 26. Februar 2020 ugeholl.
== Ziler vum Veräin ==
D'Haaptziler vum Veräin sinn:
{{Zitat|Promouvoir le développement touristique, culturel et historique de la région de Schengen;<br>Mettre en valeur les richesses naturelles, patrimoniales et europeennes du territoire;<br>Défendre et diffuser les valeurs europeennes, notamment celles liees a la liberte de circulation, a la cooperation transfrontaliere et a la construction europeenne;<br>Contribuer a la sensibilisation du public a l'histoire et a l'impact des accords de Schengen;<br>Soutenir et defendre les valeurs du musee.|Art 3 vun de Statute vum 22.10.2025}}
== Memberen ==
Am Veräi gëtt et Effektiv- an Éierememberen; zu den Effektive gehéieren:
* d'[[Gemeng Schengen|Gemenge Schengen]], [[Gemeng Munneref|Munneref]] a [[Gemeng Réimech|Réimech]] déi d'office derbäi sinn;
* d'Syndicat-d'initiative-et-de-tourisme vun den dräi Gemenge kënnen Effektivmember ginn;
* de Lëtzebuerger Staat, vertruede vu jee engem Member vum [[Ministère des Affaires étrangères et européennes|Europaministère]] a vum [[Tourismusministère]] ass d'office Member.
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: Dossier vun der ASBL am [[Handelsregëster (Lëtzebuerg)|Handelsregëster]] (lbr.lu), gekuckt de 24. Mee 2026)
[[Kategorie:ASBLen zu Lëtzebuerg]]
6acjm0i2wvjievlyhu7bpur3tfxdl4x
Wikipedia Diskussioun:Auteuren, deenen hir Wierker an den Domaine public falen
5
175845
2679512
2026-05-24T14:10:39Z
GilPe
14980
Säit ugeluecht mat: 'Gudde Mëtteg, Dëst ass eng interessant Säit; esou wéi ech dat verstinn, "sammele" mer just Lëtzebuerger Auteuren? Woubäi Auteur jo net 100%eg richteg ass, well et jo eng ganz Partie Beruffer betrëfft. Ech wéisst momentan awer och keen Iwwerbegrëff fir déi Persounen ze bezeechnen. | ~~~~'
2679512
wikitext
text/x-wiki
Gudde Mëtteg,
Dëst ass eng interessant Säit; esou wéi ech dat verstinn, "sammele" mer just Lëtzebuerger Auteuren? Woubäi Auteur jo net 100%eg richteg ass, well et jo eng ganz Partie Beruffer betrëfft. Ech wéisst momentan awer och keen Iwwerbegrëff fir déi Persounen ze bezeechnen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:10, 24. Mee 2026 (UTC)
76u23uhtc1l5b7kknkgpyr1z8tjv41j
2679517
2679512
2026-05-24T16:16:48Z
Puscas
735
....
2679517
wikitext
text/x-wiki
Gudde Mëtteg,
Dëst ass eng interessant Säit; esou wéi ech dat verstinn, "sammele" mer just Lëtzebuerger Auteuren? Woubäi Auteur jo net 100%eg richteg ass, well et jo eng ganz Partie Beruffer betrëfft. Ech wéisst momentan awer och keen Iwwerbegrëff fir déi Persounen ze bezeechnen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:10, 24. Mee 2026 (UTC)
:Et sinn och net Auteuren déi an den Domaine public falen mä hir Rechter déi ofgelaf sinn. :-) :-) --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 16:16, 24. Mee 2026 (UTC)
8qb3b40qn9hu6gu9z1cgtgxiic2p7s5
2679561
2679517
2026-05-25T09:12:36Z
Zinneke
34
2679561
wikitext
text/x-wiki
Gudde Mëtteg,
Dëst ass eng interessant Säit; esou wéi ech dat verstinn, "sammele" mer just Lëtzebuerger Auteuren? Woubäi Auteur jo net 100%eg richteg ass, well et jo eng ganz Partie Beruffer betrëfft. Ech wéisst momentan awer och keen Iwwerbegrëff fir déi Persounen ze bezeechnen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:10, 24. Mee 2026 (UTC)
:Et sinn och net Auteuren déi an den Domaine public falen mä hir Rechter déi ofgelaf sinn. :-) :-) --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 16:16, 24. Mee 2026 (UTC)
::Moien, et sollt effektiv just eng Hëllefssäit sinn, wou een idealerweis ëm Niejooschdag eng Kéier erakuckt, a sech dann deen een oder aneren erauskroopt, fir Biller op Commons ze lueden, Artikelen ze bebilleren, Textsammlungen op Wikisource ze transferéieren, asw. Ech hunn et op Lëtzebuerg beschränkt, well genuch Anerer sech ëm déi "international" bekannt Auteuren (am breede Sënn) bekëmmeren. D'Iddi war mer beim Paul Flesch komm, vun deem et eng Rëtsch Gebaier zu Esch ginn, déi endlech emol am Detail ofgeknipst konnte ginn. @Puscas: Effektiv, ech réckelen d'"Auteuren" op "Auteuren, deenen hir Wierker". --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 09:12, 25. Mee 2026 (UTC)
dsmiskx56f9nzgu18gj49s18knt4bhg
2679564
2679561
2026-05-25T09:13:15Z
Zinneke
34
De(n) Zinneke huet d'Säit [[Wikipedia Diskussioun:Auteuren, déi an den Domaine public falen]] op [[Wikipedia Diskussioun:Auteuren, deenen hir Wierker an den Domaine public falen]] geréckelt: corr.
2679561
wikitext
text/x-wiki
Gudde Mëtteg,
Dëst ass eng interessant Säit; esou wéi ech dat verstinn, "sammele" mer just Lëtzebuerger Auteuren? Woubäi Auteur jo net 100%eg richteg ass, well et jo eng ganz Partie Beruffer betrëfft. Ech wéisst momentan awer och keen Iwwerbegrëff fir déi Persounen ze bezeechnen. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 14:10, 24. Mee 2026 (UTC)
:Et sinn och net Auteuren déi an den Domaine public falen mä hir Rechter déi ofgelaf sinn. :-) :-) --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 16:16, 24. Mee 2026 (UTC)
::Moien, et sollt effektiv just eng Hëllefssäit sinn, wou een idealerweis ëm Niejooschdag eng Kéier erakuckt, a sech dann deen een oder aneren erauskroopt, fir Biller op Commons ze lueden, Artikelen ze bebilleren, Textsammlungen op Wikisource ze transferéieren, asw. Ech hunn et op Lëtzebuerg beschränkt, well genuch Anerer sech ëm déi "international" bekannt Auteuren (am breede Sënn) bekëmmeren. D'Iddi war mer beim Paul Flesch komm, vun deem et eng Rëtsch Gebaier zu Esch ginn, déi endlech emol am Detail ofgeknipst konnte ginn. @Puscas: Effektiv, ech réckelen d'"Auteuren" op "Auteuren, deenen hir Wierker". --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 09:12, 25. Mee 2026 (UTC)
dsmiskx56f9nzgu18gj49s18knt4bhg
Geescht (Fruucht)
0
175846
2679516
2026-05-24T15:47:03Z
GilPe
14980
Nei Säit am Opbau
2679516
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:47, 24. Mee 2026 (UTC)}}
{{Infobox Planzen
| Numm = Geescht
| An anere Sproochen = {{de}} Gerste, {{fr}} orge, {{en}} barley
| Bild = Illustration Hordeum vulgare1.jpg
| Bildtext = (''Hordeum vulgare'')
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Hordeum vulgare
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}
}}
D''''Geescht '''(och alt Giescht, Gääscht, Gjääscht<ref>{{Citation|URL=https://dico.uni.lu/?sigle=LWB&lemid=G01179|Titel=„Geescht“|Gekuckt=2026-05-24|Datum=|Wierk=Luxemburger Wörterbuch, digitalisierte Fassung im Wörterbuchangebot der Universität Luxemburg, Department of Humanities|Sprooch=de}}</ref>, ''Hordeum vulgare'') ass eng [[Aart|Planzenaart]], déi zur [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''Hordeum'' bannent de [[Séissgrieser]] (Poaceae) gehéiert. D'kultivéiert Geescht ass ee vun de wichtegsten an eelste [[Kärenzorten|Kären]], well se virun ongeféier 10.000 Joer aus der [[Wëll Geescht|Wëller Geescht]] (''Hordeum spontaneum'') am [[Fruchtbaren Hallefmound]] recoltéiert an domestikéiert gouf.
D'[[Geeschtesprenz|Sprenz vun der Geescht]] ass meeschtens däitlech méi laang wéi déi vun der [[Kar (Planz)|Kar]] oder dem [[Weess]].
Den Ausdrock „Geeschtekär“ gëtt net just fir de [[Som (Planz)|Som]] vun der Planz benotzt, mä och fir eng Form vun enger [[Entzündung]] vun den [[Aendeckel|Aendeckelen]] ([[Weeschësser|Hordeolum]]).
== Ubau ==
D'Geescht ass selwerbestäubend; et gëtt Summer- a Wantergeescht.
=== Summergeescht ===
Fir de mënschleche Konsum gëtt haaptsächlech d'Summergeescht benotzt. Se gëtt vun Enn Februar bis Ufank Abrëll geséit. Se gëtt a manner wéi 100 Deeg zeideg.
=== Wantergeescht ===
D'Wantergeescht, déi am September geséit gëtt, ass méi produktiv. Ideal Bedingungen fir de Wuesstem sinn Temperaturen ënner 10 °C. Wann d'Temperaturen iwwer eng méi laang Zäit ënner –15 °C leien, erfréiert se.
Am Verglach mat der Summergeescht ass d'Recolte méi héich a se huet och e méi héije Proteingehalt (12–15 %); se gëtt haaptsächlech als Déierefudder benotzt.
== Kuckt och ==
* [[Kärenzorten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Séissgrieser]]
[[Kategorie:Kären]]
2xe96wgoqtl3g4rcoohkstli9yq0uvt
2679518
2679516
2026-05-24T16:18:26Z
GilPe
14980
Nei Säit aus der Serie "Artikelen, déi et op all Wikipedia sollt ginn"
2679518
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Fruuchtzort Geescht|aner Bedeitungen|Geescht (Homonymie)}}
{{Infobox Planzen
| Numm = Geescht
| An anere Sproochen = {{de}} Gerste, {{fr}} orge, {{en}} barley
| Bild = Illustration Hordeum vulgare1.jpg
| Bildtext = (''Hordeum vulgare'')
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Hordeum vulgare
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}
}}
D''''Geescht '''(och alt Giescht, Gääscht, Gjääscht<ref>{{Citation|URL=https://dico.uni.lu/?sigle=LWB&lemid=G01179|Titel=„Geescht“|Gekuckt=2026-05-24|Datum=|Wierk=Luxemburger Wörterbuch, digitalisierte Fassung im Wörterbuchangebot der Universität Luxemburg, Department of Humanities|Sprooch=de}}</ref>, ''Hordeum vulgare'') ass eng [[Aart|Planzenaart]], déi zur [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''Hordeum'' bannent de [[Séissgrieser]] (Poaceae) gehéiert. D'kultivéiert Geescht ass ee vun de wichtegsten an eelste [[Kärenzorten|Kären]], well se virun ongeféier 10.000 Joer aus der [[Wëll Geescht|Wëller Geescht]] (''Hordeum spontaneum'') am [[Fruchtbaren Hallefmound]] recoltéiert an domestikéiert gouf.
D'[[Geeschtesprenz|Sprenz vun der Geescht]] ass meeschtens däitlech méi laang wéi déi vum [[Kar (Planz)|Kar]] oder dem [[Weess]].
Den Ausdrock „Geeschtekär“ gëtt net just fir de [[Som (Planz)|Som]] vun der Planz benotzt, mä och fir eng Form vun enger [[Entzündung]] vun den [[Aendeckel|Aendeckelen]] ([[Weeschësser|Hordeolum]]).
== Ubau ==
D'Geescht ass selwerbestäubend; et gëtt Summer- a Wantergeescht.
=== Summergeescht ===
Fir de mënschleche Konsum gëtt haaptsächlech d'Summergeescht benotzt. Se gëtt vun Enn Februar bis Ufank Abrëll geséit a gëtt a manner wéi 100 Deeg zeideg.
=== Wantergeescht ===
D'Wantergeescht, déi am September geséit gëtt, ass méi produktiv. Ideal Bedingunge fir de Wuesstem sinn Temperaturen ënner 10 °C. Wann d'Temperaturen iwwer eng länger Zäit ënner –15 °C leien, erfréiert se.
Am Verglach mat der Summergeescht ass d'Recolte méi héich a se huet och e méi en héije Proteingehalt (12–15 %); se gëtt haaptsächlech als Déierefudder benotzt.
== Produktioun ==
{| class="wikitable"
|+Iwwersiicht vun der Produktioun zu Lëtzebuerg (an Tonnen)
!
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
!2023
!2024
!2025
|-
|Kären Total
| align="right" |139.272
|149.289
| align="right" | 154.236
| align="right" | 160.022
| align="right" | 143.500
| align="right" | 147.688
| align="right" | 166.940
| align="right" | 146.635
| align="right" | 141.113
| align="right" | 177.617
|-
|'''Geescht'''
| align="right" | '''34.005'''
| align="right" | '''34.951'''
| align="right" | '''34.662'''
| align="right" | '''35.356'''
| align="right" | '''32.452'''
| align="right" | '''28.861'''
| align="right" | '''36.675'''
| align="right" | '''30.672'''
| align="right" | '''32.858'''
| align="right" | '''39.039'''
|-
|dovun: Summergeescht
| align="right" | 8.450
| align="right" | 8.497
| align="right" | 8.976
| align="right" | 7.683
| align="right" | 10.952
| align="right" | 6.661
| align="right" | 11.033
| align="right" | 4.167
| align="right" | 6.879
| align="right" | 12.124
|-
|dovun: Wantgergeescht
| align="right" | 25.555
| align="right" | 26.454
| align="right" | 25.686
| align="right" | 27.674
| align="right" | 21.500
| align="right" | 22.199
| align="right" | 25.642
| align="right" | 26.505
| align="right" | 25.979
| align="right" | 26.915
|}
<small>Quell: [https://lustat.statec.lu/vis?lc=fr&pg=0&fs[0]=Th%C3%A8mes%2C1%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23&fs[1]=Th%C3%A8mes%2C2%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23%7CProduction%20v%C3%A9g%C3%A9tale%23D23%23&fc=Th%C3%A8mes&snb=8&df[ds]=ds-release&df[id]=DF_D2104&df[ag]=LU1&df[vs]=1.0&dq=A.L01%2BSSL08%2BSSSL03%2BSSL07%2BSL03&pd=2016%2C2025&to[TIME_PERIOD]=false Quantités produites des principales productions de grande culture et fourragères (en tonnes)], STATEC</small>
== Kuckt och ==
* [[Kärenzorten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Séissgrieser]]
[[Kategorie:Kären]]
du3ithkpvvvitewj0in9mkuasrzme7y
2679524
2679518
2026-05-24T18:25:22Z
Puscas
735
k
2679524
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Fruuchtzort Geescht|aner Bedeitungen|Geescht (Homonymie)}}
{{Infobox Planzen
| Numm = Geescht
| An anere Sproochen = {{de}} Gerste, {{fr}} orge, {{en}} barley
| Bild = Illustration Hordeum vulgare1.jpg
| Bildtext = (''Hordeum vulgare'')
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Hordeum vulgare
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}
}}
D''''Geescht '''(och alt Giescht, Gääscht, Gjääscht<ref>{{Citation|URL=https://dico.uni.lu/?sigle=LWB&lemid=G01179|Titel=„Geescht“|Gekuckt=2026-05-24|Datum=|Wierk=Luxemburger Wörterbuch, digitalisierte Fassung im Wörterbuchangebot der Universität Luxemburg, Department of Humanities|Sprooch=de}}</ref>, ''Hordeum vulgare'') ass eng [[Aart|Planzenaart]], déi zur [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''Hordeum'' bannent de [[Séissgrieser]] (Poaceae) gehéiert. D'kultivéiert Geescht ass ee vun de wichtegsten an eelste [[Kärenzorten|Kären]], well se virun ongeféier 10.000 Joer aus der [[Wëll Geescht|Wëller Geescht]] (''Hordeum spontaneum'') am [[Fruchtbaren Hallefmound]] recoltéiert a geziicht gouf.
D'[[Geeschtesprenz|Sprenz vun der Geescht]] ass meeschtens däitlech méi laang wéi déi vum [[Kar (Planz)|Kar]] oder dem [[Weess]].
Den Ausdrock „Geeschtekär“ gëtt net just fir de [[Som (Planz)|Som]] vun der Planz benotzt, mä och fir eng Form vun enger [[Entzündung]] vun den [[Aendeckel|Aendeckelen]] ([[Weeschësser|Hordeolum]]).
== Ubau ==
D'Geescht ass selwerbestäubend; et gëtt Summer- a Wantergeescht.
=== Summergeescht ===
Fir de mënschleche Konsum gëtt haaptsächlech d'Summergeescht benotzt. Se gëtt vun Enn Februar bis Ufank Abrëll geséit a gëtt a manner wéi 100 Deeg zeideg.
=== Wantergeescht ===
D'Wantergeescht, déi am September geséit gëtt, ass méi produktiv. Ideal Bedingunge fir de Wuesstem sinn Temperaturen ënner 10 °C. Wann d'Temperaturen iwwer eng länger Zäit ënner –15 °C leien, erfréiert se.
Am Verglach mat der Summergeescht ass d'Recolte méi héich a se huet och e méi en héije Proteingehalt (12–15 %); se gëtt haaptsächlech als Déierefudder benotzt.
== Produktioun ==
{| class="wikitable"
|+Iwwersiicht vun der Produktioun zu Lëtzebuerg (an Tonnen)
!
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
!2023
!2024
!2025
|-
|Kären Total
| align="right" |139.272
|149.289
| align="right" | 154.236
| align="right" | 160.022
| align="right" | 143.500
| align="right" | 147.688
| align="right" | 166.940
| align="right" | 146.635
| align="right" | 141.113
| align="right" | 177.617
|-
|'''Geescht'''
| align="right" | '''34.005'''
| align="right" | '''34.951'''
| align="right" | '''34.662'''
| align="right" | '''35.356'''
| align="right" | '''32.452'''
| align="right" | '''28.861'''
| align="right" | '''36.675'''
| align="right" | '''30.672'''
| align="right" | '''32.858'''
| align="right" | '''39.039'''
|-
|dovun: Summergeescht
| align="right" | 8.450
| align="right" | 8.497
| align="right" | 8.976
| align="right" | 7.683
| align="right" | 10.952
| align="right" | 6.661
| align="right" | 11.033
| align="right" | 4.167
| align="right" | 6.879
| align="right" | 12.124
|-
|dovun: Wantgergeescht
| align="right" | 25.555
| align="right" | 26.454
| align="right" | 25.686
| align="right" | 27.674
| align="right" | 21.500
| align="right" | 22.199
| align="right" | 25.642
| align="right" | 26.505
| align="right" | 25.979
| align="right" | 26.915
|}
<small>Quell: [https://lustat.statec.lu/vis?lc=fr&pg=0&fs[0]=Th%C3%A8mes%2C1%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23&fs[1]=Th%C3%A8mes%2C2%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23%7CProduction%20v%C3%A9g%C3%A9tale%23D23%23&fc=Th%C3%A8mes&snb=8&df[ds]=ds-release&df[id]=DF_D2104&df[ag]=LU1&df[vs]=1.0&dq=A.L01%2BSSL08%2BSSSL03%2BSSL07%2BSL03&pd=2016%2C2025&to[TIME_PERIOD]=false Quantités produites des principales productions de grande culture et fourragères (en tonnes)], STATEC</small>
== Kuckt och ==
* [[Kärenzorten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Séissgrieser]]
[[Kategorie:Kären]]
0jf4d5zxnhyiwc15mr87ta83ibr651x
2679525
2679524
2026-05-24T18:30:18Z
Puscas
735
/* Ubau */ fir den Duuscht
2679525
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Fruuchtzort Geescht|aner Bedeitungen|Geescht (Homonymie)}}
{{Infobox Planzen
| Numm = Geescht
| An anere Sproochen = {{de}} Gerste, {{fr}} orge, {{en}} barley
| Bild = Illustration Hordeum vulgare1.jpg
| Bildtext = (''Hordeum vulgare'')
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Hordeum vulgare
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}
}}
D''''Geescht '''(och alt Giescht, Gääscht, Gjääscht<ref>{{Citation|URL=https://dico.uni.lu/?sigle=LWB&lemid=G01179|Titel=„Geescht“|Gekuckt=2026-05-24|Datum=|Wierk=Luxemburger Wörterbuch, digitalisierte Fassung im Wörterbuchangebot der Universität Luxemburg, Department of Humanities|Sprooch=de}}</ref>, ''Hordeum vulgare'') ass eng [[Aart|Planzenaart]], déi zur [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''Hordeum'' bannent de [[Séissgrieser]] (Poaceae) gehéiert. D'kultivéiert Geescht ass ee vun de wichtegsten an eelste [[Kärenzorten|Kären]], well se virun ongeféier 10.000 Joer aus der [[Wëll Geescht|Wëller Geescht]] (''Hordeum spontaneum'') am [[Fruchtbaren Hallefmound]] recoltéiert a geziicht gouf.
D'[[Geeschtesprenz|Sprenz vun der Geescht]] ass meeschtens däitlech méi laang wéi déi vum [[Kar (Planz)|Kar]] oder dem [[Weess]].
Den Ausdrock „Geeschtekär“ gëtt net just fir de [[Som (Planz)|Som]] vun der Planz benotzt, mä och fir eng Form vun enger [[Entzündung]] vun den [[Aendeckel|Aendeckelen]] ([[Weeschësser|Hordeolum]]).
== Ubau ==
D'Geescht ass selwerbestäubend; et gëtt Summer- a Wantergeescht.
=== Summergeescht ===
Fir de mënschleche Konsum gëtt haaptsächlech d'Summergeescht benotzt. Se gëtt vun Enn Februar bis Ufank Abrëll geséit a gëtt a manner wéi 100 Deeg zeideg.
=== Wantergeescht ===
D'Wantergeescht, déi am September geséit gëtt, ass méi produktiv. Ideal Bedingunge fir de Wuesstem sinn Temperaturen ënner 10 °C. Wann d'Temperaturen iwwer eng länger Zäit ënner –15 °C leien, erfréiert se.
Am Verglach mat der Summergeescht ass d'Recolte méi héich a se huet och e méi en héije Proteingehalt (12–15 %); se gëtt haaptsächlech als Déierefudder benotzt.
Déi zwou Zorte kënnen als Braugeescht benotzt ginn.
== Produktioun ==
{| class="wikitable"
|+Iwwersiicht vun der Produktioun zu Lëtzebuerg (an Tonnen)
!
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
!2023
!2024
!2025
|-
|Kären Total
| align="right" |139.272
|149.289
| align="right" | 154.236
| align="right" | 160.022
| align="right" | 143.500
| align="right" | 147.688
| align="right" | 166.940
| align="right" | 146.635
| align="right" | 141.113
| align="right" | 177.617
|-
|'''Geescht'''
| align="right" | '''34.005'''
| align="right" | '''34.951'''
| align="right" | '''34.662'''
| align="right" | '''35.356'''
| align="right" | '''32.452'''
| align="right" | '''28.861'''
| align="right" | '''36.675'''
| align="right" | '''30.672'''
| align="right" | '''32.858'''
| align="right" | '''39.039'''
|-
|dovun: Summergeescht
| align="right" | 8.450
| align="right" | 8.497
| align="right" | 8.976
| align="right" | 7.683
| align="right" | 10.952
| align="right" | 6.661
| align="right" | 11.033
| align="right" | 4.167
| align="right" | 6.879
| align="right" | 12.124
|-
|dovun: Wantgergeescht
| align="right" | 25.555
| align="right" | 26.454
| align="right" | 25.686
| align="right" | 27.674
| align="right" | 21.500
| align="right" | 22.199
| align="right" | 25.642
| align="right" | 26.505
| align="right" | 25.979
| align="right" | 26.915
|}
<small>Quell: [https://lustat.statec.lu/vis?lc=fr&pg=0&fs[0]=Th%C3%A8mes%2C1%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23&fs[1]=Th%C3%A8mes%2C2%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23%7CProduction%20v%C3%A9g%C3%A9tale%23D23%23&fc=Th%C3%A8mes&snb=8&df[ds]=ds-release&df[id]=DF_D2104&df[ag]=LU1&df[vs]=1.0&dq=A.L01%2BSSL08%2BSSSL03%2BSSL07%2BSL03&pd=2016%2C2025&to[TIME_PERIOD]=false Quantités produites des principales productions de grande culture et fourragères (en tonnes)], STATEC</small>
== Kuckt och ==
* [[Kärenzorten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Séissgrieser]]
[[Kategorie:Kären]]
snu2v04mi3hb874sag8hryu0cvsmb0m
2679537
2679525
2026-05-25T06:38:48Z
GilPe
14980
esou geet et…
2679537
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Fruuchtzort Geescht|aner Bedeitungen|Geescht (Homonymie)}}
{{Infobox Planzen
| Numm = Geescht
| Numm (Franséisch) = orge
| Numm (Däitsch) = Gerste
| Bild = Illustration Hordeum vulgare1.jpg
| Bildtext = (''Hordeum vulgare'')
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Hordeum vulgare
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}
}}
D''''Geescht '''(och alt Giescht, Gääscht, Gjääscht<ref>{{Citation|URL=https://dico.uni.lu/?sigle=LWB&lemid=G01179|Titel=„Geescht“|Gekuckt=2026-05-24|Datum=|Wierk=Luxemburger Wörterbuch, digitalisierte Fassung im Wörterbuchangebot der Universität Luxemburg, Department of Humanities|Sprooch=de}}</ref>, ''Hordeum vulgare'') ass eng [[Aart|Planzenaart]], déi zur [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''Hordeum'' bannent de [[Séissgrieser]] (Poaceae) gehéiert. D'kultivéiert Geescht ass ee vun de wichtegsten an eelste [[Kärenzorten|Kären]], well se virun ongeféier 10.000 Joer aus der [[Wëll Geescht|Wëller Geescht]] (''Hordeum spontaneum'') am [[Fruchtbaren Hallefmound]] recoltéiert a geziicht gouf.
D'[[Geeschtesprenz|Sprenz vun der Geescht]] ass meeschtens däitlech méi laang wéi déi vum [[Kar (Planz)|Kar]] oder dem [[Weess]].
Den Ausdrock „Geeschtekär“ gëtt net just fir de [[Som (Planz)|Som]] vun der Planz benotzt, mä och fir eng Form vun enger [[Entzündung]] vun den [[Aendeckel|Aendeckelen]] ([[Weeschësser|Hordeolum]]).
== Ubau ==
D'Geescht ass selwerbestäubend; et gëtt Summer- a Wantergeescht.
=== Summergeescht ===
Fir de mënschleche Konsum gëtt haaptsächlech d'Summergeescht benotzt. Se gëtt vun Enn Februar bis Ufank Abrëll geséit a gëtt a manner wéi 100 Deeg zeideg.
=== Wantergeescht ===
D'Wantergeescht, déi am September geséit gëtt, ass méi produktiv. Ideal Bedingunge fir de Wuesstem sinn Temperaturen ënner 10 °C. Wann d'Temperaturen iwwer eng länger Zäit ënner –15 °C leien, erfréiert se.
Am Verglach mat der Summergeescht ass d'Recolte méi héich a se huet och e méi en héije Proteingehalt (12–15 %); se gëtt haaptsächlech als Déierefudder benotzt.
Déi zwou Zorte kënnen als Braugeescht benotzt ginn.
== Produktioun ==
{| class="wikitable"
|+Iwwersiicht vun der Produktioun zu Lëtzebuerg (an Tonnen)
!
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
!2023
!2024
!2025
|-
|Kären Total
| align="right" |139.272
|149.289
| align="right" | 154.236
| align="right" | 160.022
| align="right" | 143.500
| align="right" | 147.688
| align="right" | 166.940
| align="right" | 146.635
| align="right" | 141.113
| align="right" | 177.617
|-
|'''Geescht'''
| align="right" | '''34.005'''
| align="right" | '''34.951'''
| align="right" | '''34.662'''
| align="right" | '''35.356'''
| align="right" | '''32.452'''
| align="right" | '''28.861'''
| align="right" | '''36.675'''
| align="right" | '''30.672'''
| align="right" | '''32.858'''
| align="right" | '''39.039'''
|-
|dovun: Summergeescht
| align="right" | 8.450
| align="right" | 8.497
| align="right" | 8.976
| align="right" | 7.683
| align="right" | 10.952
| align="right" | 6.661
| align="right" | 11.033
| align="right" | 4.167
| align="right" | 6.879
| align="right" | 12.124
|-
|dovun: Wantgergeescht
| align="right" | 25.555
| align="right" | 26.454
| align="right" | 25.686
| align="right" | 27.674
| align="right" | 21.500
| align="right" | 22.199
| align="right" | 25.642
| align="right" | 26.505
| align="right" | 25.979
| align="right" | 26.915
|}
<small>Quell: [https://lustat.statec.lu/vis?lc=fr&pg=0&fs[0]=Th%C3%A8mes%2C1%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23&fs[1]=Th%C3%A8mes%2C2%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23%7CProduction%20v%C3%A9g%C3%A9tale%23D23%23&fc=Th%C3%A8mes&snb=8&df[ds]=ds-release&df[id]=DF_D2104&df[ag]=LU1&df[vs]=1.0&dq=A.L01%2BSSL08%2BSSSL03%2BSSL07%2BSL03&pd=2016%2C2025&to[TIME_PERIOD]=false Quantités produites des principales productions de grande culture et fourragères (en tonnes)], STATEC</small>
== Kuckt och ==
* [[Kärenzorten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Séissgrieser]]
[[Kategorie:Kären]]
37hxo3qpe9eilzfvql5tzi7qar5kj39
Hordeum vulgare
0
175847
2679552
2026-05-25T08:35:39Z
Zinneke
34
Virugeleet op [[Geescht (Fruucht)]]
2679552
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[Geescht (Fruucht)]]
nyoztspjucoki1tj1jh3wc7usivyy9j
Gemeinschaft vun onofhängege Staaten
0
175848
2679558
2026-05-25T08:47:00Z
Zinneke
34
Virugeleet op [[Communautéit vun den Onofhängege Staaten]]
2679558
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[communautéit vun den Onofhängege Staaten]]
r1fan8hgycirtsf3fl9tddsiimdda6e
Wikipedia:Auteuren, déi an den Domaine public falen
4
175849
2679563
2026-05-25T09:13:15Z
Zinneke
34
De(n) Zinneke huet d'Säit [[Wikipedia:Auteuren, déi an den Domaine public falen]] op [[Wikipedia:Auteuren, deenen hir Wierker an den Domaine public falen]] geréckelt: corr.
2679563
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[Wikipedia:Auteuren, deenen hir Wierker an den Domaine public falen]]
7jif6uqxsh0ti730586587jxwy2ufpx
Wikipedia Diskussioun:Auteuren, déi an den Domaine public falen
5
175850
2679565
2026-05-25T09:13:15Z
Zinneke
34
De(n) Zinneke huet d'Säit [[Wikipedia Diskussioun:Auteuren, déi an den Domaine public falen]] op [[Wikipedia Diskussioun:Auteuren, deenen hir Wierker an den Domaine public falen]] geréckelt: corr.
2679565
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[Wikipedia Diskussioun:Auteuren, deenen hir Wierker an den Domaine public falen]]
9i9810vv0c8dfql3ib64g6dn04dfgv2