Wikipedia
lbwiki
https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Media
Spezial
Diskussioun
Benotzer
Benotzer Diskussioun
Wikipedia
Wikipedia Diskussioun
Fichier
Fichier Diskussioun
MediaWiki
MediaWiki Diskussioun
Schabloun
Schabloun Diskussioun
Hëllef
Hëllef Diskussioun
Kategorie
Kategorie Diskussioun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussioun
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
5. Januar
0
1539
2679694
2668599
2026-05-26T06:26:36Z
GilPe
14980
/* Gebuer */ François Nockels
2679694
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
De '''5. [[Januar]]''' ass de 5. Dag vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1066]]: Den [[Harold II. vun England|Harold II.]] gëtt [[Lëscht vun de brittesche Monarchen|Kinnek vun England]].
* [[1757]]: De [[Robert François Damiens]] probéiert de franséische Kinnek [[Louis XV. vu Frankräich|Louis XV.]] ëmzebréngen, allerdéngs ouni Erfolleg.
* [[1919]]: Zu München gëtt d'''Deutsche Arbeiterpartei'' gegrënnt, d'Virgängerorganisatioun vun der [[NSDAP]].
* [[1968]]: Den [[Alexander Dubček]] gëtt Generalsekretär vun der KP vun der [[Tschechoslowakei]], Ufank vum "[[Prager Fréijoer]]".
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Bundesarchiv B 145 Bild-F078072-0004, Konrad Adenauer.jpg|Konrad Adenauer
Fichier:Frantz Nicolas II.jpg|Nicolas Frantz II
Fichier:Grand Duke Jean 29.09.2006.jpg|Jean vu Lëtzebuerg
Fichier:Friedrich duerrenmatt 19890427.jpg|Friedrich Dürrenmatt
Fichier:Umberto Eco w 1.jpg|Umberto Eco
Fichier:Diane Keaton by Firooz Zahedi 2.jpg|Diane Keaton
</gallery>
* [[1723]]: [[Nicole-Reine Lepaute]], franséisch Astronomin.
* [[1759]]: [[Jacques Cathelineau]], ''Généralissime'' vun der Arméi vun der Vendée.
* [[1807]]: [[Clément Hemmer]], lëtzebuergesche Politiker an Nottär.
* [[1818]]: [[Gabriel Mayer]], franséisch-lëtzebuergeschen Entreprener.
* [[1842]]: [[Jean Pierre Stumper]], lëtzebuergesche Forstinspekter a Chef vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung.
* [[1860]]: [[Mathias Huss]], lëtzebuergeschen Agronom a Politiker.
* [[1867]]: [[Théodore Bassing]], lëtzebuergesche Lokalhistoriker.
* [[1872]]: [[Pierre Braun]], lëtzebuergesche Jurist a Politiker.
* [[1874]]: [[Jean-Baptiste Didier (1874)|Jean-Baptiste Didier]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1876]]: [[Konrad Adenauer]], däitsche Politiker a laangjärege Kanzler.
* [[1900]]: [[Jean-Pierre Ker]], lëtzebuergesche Moler a Graveur.
* [[1902]]: [[François Nockels]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1904]]: [[Nicolas Frantz II|Nicolas Frantz]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[1907]]: [[Mathias Sancassiani]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[1911]]: [[Jean-Pierre Aumont]], franséische Schauspiller.
* [[1915]]: [[Mathias Neiseler]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1920]]: [[Arturo Benedetti Michelangeli]], italieenesche Pianist.
* [[1921]]: [[Jean vu Lëtzebuerg|Jean]], Groussherzog vu Lëtzebuerg (1964-2000).
* 1921: [[Friedrich Dürrenmatt]], Schwäizer Schrëftsteller.
* [[1928]]: [[Walter Mondale]], US-amerikanesche Politiker, Vizepresident vun 1977 bis 1981.
* 1928: [[Léon Roller]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[1931]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 1931: [[Alfred Brendel]], éisträichesche Pianist a Schrëftsteller.
* [[1932]]: [[Umberto Eco]], italieenesche [[Semiotik]]er a Schrëftsteller.
* [[1933]]: [[Calvin Coolidge]], 30. President vun den USA.
* [[1938]]: [[Juan Carlos I.]], Kinnek vu Spuenien.
* [[1940]]: [[Pim de la Parra]], kollännesche Filmregisseur.
* [[1941]]: [[Hayao Miyazaki]], japanesche Filmregisseur.
* [[1942]]: [[Cliff Potts]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 1942: [[Dany Saval]], franséisch Schauspillerin.
* [[1943]]: [[Marthe Thyes-Walch]], lëtzebuergesch Nottär a Politikerin.
* [[1945]]: [[Roger Spottiswoode]], kanadesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[1946]]: [[Diane Keaton]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1952]]: [[Uli Hoeneß]], däitsche Foussballspiller- a manager.
* [[1956]]: [[Frank-Walter Steinmeier]], däitsche Politiker, 12. Bundespresident.
* [[1957]]: [[Guy Hary]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1958]]: [[Monica Guerritore]], italieenesch Schauspillerin.
* [[1960]]: [[Bettina Tietjen]], däitsch TV-Moderatorin.
* [[1962]]: [[Suzy Amis]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1968]]: [[Marc Hansen (1968)|Marc Hansen]], lëtzebuergeschen Apdikter a Politiker.
* [[1969]]: [[Claude Christ]], lëtzebuergesche Comiczeechner.
* [[1972]]: [[Sasha]], däitsche Pop-Sänger.
* [[1982]]: [[Janica Kostelić]], kroatesch Alpinschileeferin.
* [[2000]]: [[Roxen]], rumänesch Sängerin.
== Gestuerwen ==
* [[1477]]: [[Karel de Kéngen]], Herzog vun der Bourgogne.
* [[1589]]: [[Catherine de Médicis]], Kinnigin vu Frankräich.
* [[1610]]: [[Henri de Samrée]], Jesuitt, Reliounshistoriker an Humanist.
* [[1636]]: [[Jean de Wiltheim]], Notabelen zu Lëtzebuerg.
* [[1856]]: [[David d'Angers]], franséische Sculpteur.
* [[1913]]: [[Lewis A. Swift]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[1944]]: [[Nicolas Biwer]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1973]]: [[Robert Bibal]], franséische Filmregisseur.
* [[1982]]: [[Pierre Becker (Foussballspiller)|Pierre Becker]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1983]]: [[Clément Duhour]], franséische Liichtathleet, Schauspiller, Filmregisseur a Filmproduzent.
* [[1990]]: [[Arthur Kennedy]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[1997]]: [[André Franquin]], belsche Comiczeechner.
* [[2000]]: [[Bernhard Wicki]], éisträichesche Schauspiller a Regisseur.
* [[2002]]: [[Émile Krier (1949)|Émile Krier]], lëtzebuergeschen Historiker.
* [[2003]]: [[Roy Jenkins]], brittesche Politiker.
* [[2005]]: [[René Le Hénaff]], franséische Filmediteur a Filmregisseur.
* [[2014]]: [[Eusébio]], portugisesche Foussballspiller.
* [[2016]]: [[Pierre Boulez]], franséische Komponist an Dirigent.
* [[2017]]: [[Klaus Wildbolz]], Schwäizer Schauspiller.
* [[2018]]: [[John Watts Young]], US-amerikaneschen Astronaut.
* [[2021]]: [[John Richardson (Schauspiller)|John Richardson]], englesche Schauspiller.
* [[2023]]: [[Victor Schadeck]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[2024]]: [[Mário Zagallo]], brasilianesche Foussballspiller.
* [[2025]]: [[Robert Hübner]], däitsche Schachspiller.
* 2025: [[Konstantinos Simitis]], griichesche Politiker.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|5 January|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorie:Dag am Januar| 04]]
jjwwmyz9i4w3zwva8ac8hl8d1w3n2zz
9. August
0
2004
2679635
2611154
2026-05-25T16:32:58Z
Johnny Chicago
17
/* Gestuerwen */
2679635
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
Den '''9. [[August]]''' ass den 221. Dag vum Joer (222. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1805]]: [[Vereenegt Kinnekräich|Englesch]]-[[éisträich]]esch-[[Russland|russesch]] Koalitioun géint [[Frankräich]].
*[[1965]]: [[Singapur]] gëtt onofhängeg.
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Amadeo Avogadro.png|Amadeo Avogado
|Albert Ketèlby
Fichier:Romano Prodi - Giornata Autonomia 2014.JPG|Romano Prodi
Fichier:Jean-Claude Hollerich.jpg|Jean-Claude Hollerich
Fichier:Flickr Whitney Houston performing on GMA 2009 4.jpg|Whitney Huston
Fichier:Audrey Tautou Cannes 2013 2.jpg|Audrey Tautou
</gallery>
* [[1696]]: [[Josef Wenzel I. vu Liechtenstein]], Fürst a Militär an der Éisträichescher Arméi.
* [[1736]]: [[Louis V. Joseph vu Bourbon-Condé]], franséischen Adelegen.
* [[1776]]: [[Amedeo Avogadro]], italieenesche Cheemiker a Physiker.
* [[1829]]: [[Matthias Raus]], lëtzebuergesche Redemptoristepater.
* [[1875]]: [[Albert Ketèlbey]], englesche Komponist an Dirigent.
* [[1892]]: [[Ahmed Mohammed Rami]], egypteschen Dichter a Komponist.
* [[1897]]: [[Noël-Noël]], franséische Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* [[1898]]: [[Florelle]], franséisch Sängerin a Schauspillerin.
* [[1905]]: [[Leo Genn]], brittesche Schauspiller.
* [[1906]]: [[Nicolas Wolff (1906)|Nicolas Wolff]], lëtzebuergeschen Affekot a Resistenzler.
* [[1908]]: [[Eugène Pesch]], Sammler vu Fossilien, Mineraler a Minièresgeschier.
* [[1911]]: [[William Alfred Fowler]], US-amerikaneschen Astrophysiker a Physik-Nobelpräisdréier.
* [[1914]]: [[Tove Jansson]], finnesch Schrëftstellerin, Graphikerin a Molerin.
* 1914: [[Lou Theisen]], lëtzebuergesche Moler.
* [[1918]]: [[Robert Aldrich]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[1927]]: [[Mario David]], franséische Schauspiller.
* 1927: [[Robert Shaw (Schauspiller)|Robert Shaw]], englesche Schauspiller.
* [[1928]]: [[Gerd Ruge]], däitsche Journalist.
* [[1931]]: [[Jängy Schmit]], lëtzebuergesche Vëlossportler an Tour-de-France-Fuerer
* 1931: [[Mário Zagallo]], brasilianesche Foussballspiller.
* [[1939]]: [[Bulle Ogier]], franséisch Schauspillerin.
* [[1939]]: [[Romano Prodi]], italieenesche Politiker (Ministerpresident) a President vun der Europäescher Kommissioun.
* [[1950]]: [[Anémone (Schauspillerin)|Anémone]], franséisch Schauspillerin.
* [[1952]]: [[Jean-Louis Margue]], lëtzebuergesche Foussballnationalspiller.
* [[1954]]: [[André Hartmann]], lëtzebuergesche Sportprofesser, Dëschtennisspiller a Politiker.
* [[1958]]: [[Jean-Claude Hollerich]], lëtzebuergesche Jesuittepater.
* [[1961]]: [[John Key]], neiséilännesche Politiker.
* [[1963]]: [[Whitney Houston]], US-amerikanesch Sängerin.
* [[1976]]: [[Audrey Tautou]], franséisch Schauspillerin.
* [[1987]]: [[Martine Weber]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* [[1988]]: [[Liz Schmitz]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[1997]]: [[Jil Devresse]], lëtzebuergesch Schauspillerin.
== Gestuerwen ==
* {{0}}[[117]]: [[Trajan]], réimesche Keeser.
* [[1420]]: [[Pierre d'Ailly]], franséischen Theolog an Astronom.
* [[1516]]: [[Hieronymus Bosch]], hollännesche Moler.
* [[1728]]: [[Mathias Hartz]], Benediktinerpater an Abt vun der Iechternacher Abtei.
* [[1878]]: [[Theodor von Cederstolpe]], preiseschen Offizéier an Auteur.
* [[1908]]: [[Théodore Mergen]], lëtzebuergesche Sculpteur.
* [[1919]]: [[Ernst Haeckel]], däitschen Naturwëssenschaftler a Philosoph.
* [[1929]]: [[Heinrich Zille]], däitsche Moler, Zeechner a Fotograf.
* [[1944]]: [[Thomas Schmit]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[1946]]: [[Ferdinand Marian]], éisträichesche Schauspiller.
* [[1954]]: [[Nicolas Obertin]], Direkter vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung.
* [[1962]]: [[Hermann Hesse]], däitsch-Schwäizer Schrëftsteller.
* [[1975]]: [[Dmitri Schostakowitsch]], sowjetrussesche Komponist.
* [[1983]]: [[André Hossein]], franséische Komponist.
* [[1991]]: [[Caroline Cartier (Schauspillerin)|Caroline Cartier]], franséisch Schauspillerin.
* [[1998]]: [[Reinhard Hess]], däitsche Kierchemoler.
* [[2006]]: [[James Van Allen]], US-amerikaneschen Astrophysiker a Raumfaartpionéier.
* [[2007]]: [[Ulrich Plenzdorf]], däitsche Schrëftsteller.
* [[2012]]: [[Joseph Goedert]], lëtzebuergeschen Historiker.
* 2012: [[Mel Stuart]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[2016]]: [[Ernst Iossifowitsch Neiswestny]], russesch-US-amerikanesche Sculpteur a Konschtphilosoph.
* [[2021]]: [[Alex Cord]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[2023]]: [[Christian Franck]], lëtzebuergeschen Autoscoureur.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|9 August|{{PAGENAME}}}}
[[Kategorie:Dag am August| 09]]
fzhtgzc9ee05viyqsz7h07id8190bzz
2. September
0
2063
2679632
2669949
2026-05-25T16:32:13Z
Johnny Chicago
17
/* Gebuer */
2679632
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
Den '''2. [[September]]''' ass den 245. Dag vum Joer (246. am [[Schaltjoer]]) am [[Gregorianesche Kalenner]].
[[Fichier:Mamoru Shigemitsu signs the Instrument of Surrender, officially ending the Second World War - Original.jpg|thumb|180px|Japanesch Kapitulatioun]]
== Evenementer ==
* [[1792]]: [[Frankräich]]: [[Septembermassakeren]]. (bis [[7. September]])
* [[1870]]: [[Franséisch-Preisesche Krich]]: Frankräich kapituléiert an der [[Schluecht vu Sedan]]; den [[Napoleon III. vu Frankräich|Napoleon III.]] gëtt gefaange geholl.
* [[1945]]: Um amerikanesche Schluechtschëff [[USS Missouri (BB-63)|USS Missouri]] gëtt an der Bucht vun [[Tokio]] formell d'[[Kapitulatioun]] vu [[Japan]] ënnerschriwwen. De [[Pazifikkrich]], den asiateschen Deel vum [[Zweete Weltkrich]], ass eriwwer.
==Sport==
* [[2006]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2008]], 0:1 géint Holland.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=623 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Holland den 2. September 2006 op der Websäit vun European Football.info]</ref>
* [[2011]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 2012]], 0:2 géint Rumänien.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=4209 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Rumänien den 2. September 2011 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[2016]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an engem Frëndschaftsmatch zu [[Rīga|Riga]] 1:3 géint Lettland, den [[Daniel da Mota]] huet de Gol fir Lëtzebuerg geschoss.<ref name=":0">[http://eu-football.info/_match.php?id=2038 Lännermatch Lettland-Lëtzebuerg] op eu-football.info</ref>
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Hillabecher.jpg|Hilla Becher
Fichier:Keanu Reeves (Berlin Film Festival 2009).jpg|Keanu Reeves
Fichier:Salma Hayek 2, 2012.jpg|Salma Hayek
Fichier:GiulianoGemma08.jpg|Giuliano Gemma
</gallery>
* [[1688]]: [[Eberhard Fräihär von Gemmingen|Eberhard von Gemmingen]], keeserleche Feldmarschall-Läitnant a Gouverneur vu Lëtzebuerg.
* [[1756]]: [[Carl Englerth]], preiseschen Industriellen an Offizéier.
* [[1841]]: [[Paul Matthieu Hermann Laurent]], franséische Mathematiker.
* [[1854]]: [[Jules Salentiny (Forstingenieur)|Jules Salentiny]], lëtzebuergesche Forstingenieur.
* [[1879]]: [[Nicolas Schaeftgen]], lëtzebuergeschen Dokter a Lokalpolitiker.
* [[1882]]: [[J Harlen Bretz]], US-amerikanesche Geolog.
* [[1891]]: [[Victor Prost]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[1910]]: [[Madeleine Barbulée]], franséisch Schauspillerin.
* [[1919]]: [[Marge Champion]], US-amerikanesch Schauspillerin, Choreographin an Dänzerin.
* [[1923]]: [[Walerian Borowczyk]], polnesche Filmregisseur, Kameramann an Dréibuchauteur.
* [[1924]]: [[Daniel arap Moi]], kenianesche Politiker.
* [[1927]]: [[Trude Jochum-Beiser]], éisträichesch Alpinschileeferin.
* [[1928]]: [[Mel Stuart]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[1929]]: [[Harry Carman Barteau]], US-amerikaneschen Auteur.
* [[1934]]: [[Hilla Becher]], däitsch Fotografin.
* [[1938]]: [[Giuliano Gemma]], italieenesche Schauspiller.
* 1938: [[Jany Clair]], franséisch Schauspillerin.
* [[1954]]: [[Andrej Babiš]], tschechesche Geschäftsmann a Politiker.
* [[1955]]: [[Lucien Bély]], franséischen Historiker.
* [[1960]]: [[Karin Monschauer]], lëtzebuergesch Kënschtlerin.
* [[1963]]: [[Stanislaw Salamowitsch Tschertschessow]], russesche Foussballspiller an -trainer.
* [[1964]]: [[Keanu Reeves]], kanadesche Schauspiller.
* [[1966]]: [[Salma Hayek]], mexikanesch Schauspillerin.
* [[1969]]: [[Dorothee Oberlinger]], däitsch Flüttistin.
* [[1989]]: [[Andy May]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1992]]: [[Claudine Bernard]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* [[1994]]: [[Chriss Zuidberg]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
== Gestuerwen ==
* [[1764]]: [[Nathaniel Bliss]], britteschen Astronom.
* [[1864]]: [[Joseph Ritter]], lëtzebuergesche Nottär a Politiker.
* [[1910]]: [[Henri Rousseau]], franséische Moler.
* [[1930]]: [[Jos Alzin]], lëtzebuergesche Gewiichthiewer an Olympionik.
* [[1935]]: [[Léon Frédéricq]], belschen Naturwëssenschaftler a Moler.
* [[1937]]: [[Pierre de Coubertin]], franséische Sportspedagog an éischte President vum [[Internationalen Olympesche Kommitee]].
* [[1969]]: [[Hồ Chí Minh]], vietnameesesche Politiker.
* [[1973]]: [[John Ronald Reuel Tolkien]], englesche Schrëftsteller a Philolog.
* [[2000]]: [[Joseph Adam]], lëtzebuergesche Pater a Fotograf.
* [[2001]]: [[Christiaan Barnard]], südafrikaneschen Häerzchirurg.
* [[2013]]: [[Ronald Coase]], britteschen Ekonomist; Nobelpräisdréier.
* [[2014]]: [[Carlo Clasen]], lëtzebuergesche Kellereidirekter.
* [[2016]]: [[Paul Muller (Schauspiller)|Paul Muller]], Schweizer Schauspiller.
* [[2020]]: [[Adrianus Simonis]], hollännesche Kardinol.
* [[2021]]: [[Mikis Theodorakis]], griichesche Komponist, Schrëftsteller a Politiker.
* [[2022]]: [[Frank Drake]], US-amerikaneschen Astronom an Astrophysiker.
* [[2024]]: [[James Darren]], US-amerikanesche Schauspiller.
== Feierdeeg ==
* [[Vietnam]]: Nationalfeierdag
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|2 September|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Dag am September| 02]]
h4hifoah8xpsbit34jvmiyw4bjjwiph
29. September
0
2113
2679626
2675481
2026-05-25T16:24:38Z
Johnny Chicago
17
/* Gebuer */
2679626
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
Den '''29. September''' ass den 272. Dag (273. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1364]]: D'[[Schluecht vun Auray]], déi lescht am bretoneschen Ierffollegkrich.
* [[1938]]: D'[[Münchener Ofkommes]] gëtt ënnerschriwwen, mat deem Frankräich a Groussbritannien dem [[Adolf Hitler|Hitler]] zougestinn, d'[[Sudeteland]] z'annektéieren.
* [[1941]]: Beim Massaker vu [[Babi Jar]] bei [[Kiew]] gi méi wéi 33.000 Judde vun der däitscher Wehrmacht, Police an SS ermuert.
'''Lëtzebuerg'''
* [[1956]]: Tëscht [[Arel]] an [[Gare Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] fiert den éischten elektreschen Zuch<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/qm7mpmxf0/pages/8/articles/DIVL510|Titel=Feierliche Eröffnung einst u. heute.|Gekuckt=12.03.2025|Datum=29.09.1956|Editeur=Luxemburger Wort, 109. Jg., n° 273/274, p. 8.|Sprooch=de}}</ref>.
* [[1982]]: Den [[Aeroflot Fluch 343]] verongléckt bei der Landung um [[Fluchhafe Lëtzebuerg]] um [[Findel]], 7 Leit kommen ëm d'Liewen.
== Wëssenschaft an Technik ==
=== Astronomie ===
* [[1865]]: Den däitsch-balteschen Astronom [[Otto Wilhelm von Struve]] entdeckt den [[Duebelstär]] [[NGC 8]].
===Sport===
* [[1957]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1958]], 0:3 géint Éisträich.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=14842 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Éisträich den 29. September 1957 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[1965]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Den Haag]] 0:3 géint Holland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=203 D'Detailer vum Foussballlännermatch Holland-Lëtzebuerg vum 29. September 1965 op der Websäit vun European Football]</ref>
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Cervantes Jáuregui.jpg|Miguel de Cervantes
Fichier:Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|Carvaggio
Fichier:Anita Ekberg 1956 crop.jpg|Anita Ekberg
Fichier:Jerry Lee Lewis @ Credicard Hall 01.jpg|Jerry Lee Lewis
Fichier:Berlusconi-2010-1.jpg|Silvio Berlusconi
Fichier:Lech Walesa.jpg|Lech Wałęsa
</gallery>
* [[1547]]: [[Miguel de Cervantes]], spuenesche Schrëftsteller (''Don Quijote'').
* [[1573]]: [[Michelangelo Merisi da Caravaggio]], italieenesche Moler.
* [[1743]]: [[Antonio Cagnoli]], italieeneschen Astronom.
* [[1758]]: [[Horatio Nelson|Sir Horatio Nelson]], britteschen Admirol.
* [[1765]]: [[Karl Ludwig Harding]], däitschen Astronom a Theolog.
* [[1869]]: [[Jean-Pierre Decker (Sculpteur)|Jean-Pierre Decker]], lëtzebuergesche Sculpteur.
* [[1899]]: [[László József Bíró]], ungareschen Erfinder vum Bic.
* [[1901]]: [[Lanza del Vasto]], Schrëftsteller.
* 1901: [[Enrico Fermi]], italieenesche Physiker.
* [[1904]]: [[Georges Bauer]], lëtzebuergesche Waasserballspiller an Olympionik.
* [[1909]]: [[Michel Stemper]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1912]]: [[Lukas Ammann]], Schwäizer Schauspiller.
* 1912: [[Michelangelo Antonioni]], italieenesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmediteur.
* [[1913]]: [[Trevor Howard]], englesche Schauspiller.
* [[1919]]: [[Margot Hielscher]], däitsch Schauspillerin a Schlagersängerin.
* [[1922]]: [[Karl-Heinz Köpcke]], däitschen Noriichte-Speaker.
* [[1924]]: [[Marina Berti]], italieenesch Schauspillerin.
* [[1930]]: [[Romain Urhausen]], lëtzebuergesche Fotograf, Architekt an Designer.
* [[1931]]: [[James Cronin]], US-amerikanesche Physiker.
* 1931: [[Anita Ekberg]], schweedesch Schauspillerin.
* [[1932]]: [[Robert Benton]], Filmregisseur.
* [[1935]]: [[Jerry Lee Lewis]], US-amerikanesche Museker.
* 1935: [[Mylène Demongeot]], franséisch Schauspillerin.
* [[1936]]: [[Silvio Berlusconi]], italieenesche Politiker.
* [[1938]]: [[Wim Kok]], hollännesche Politiker.
* [[1941]]: [[Werner Pochath]], éisträichesche Schauspiller.
* [[1942]]: [[Jean-Luc Ponty]], franséische Museker.
* 1942: [[Felice Gimondi]], italieenesche Vëlossportler.
* 1942: [[Ian McShane]], englesche Schauspiller.
* [[1943]]: [[Lech Wałęsa]], polnesche Politiker.
* [[1945]]: [[Fernand Jeitz]], lëtzebuergeschen internationale Foussballspiller.
* [[1948]]: [[Theo Jörgensmann]], däitschen Jazzmuseker a Komponist.
* [[1951]]: [[Michelle Bachelet]], chileenesch Politikerin.
* [[1952]]: [[Steve Kaspar]], lëtzebuergesche Kënschtler.
* [[1954]]: [[Geoffrey Marcy]], US-amerikaneschen Astronom an Astrophysiker.
* [[1961]]: [[Julia Gillard]], australesch Politikerin.
* [[1971]]: [[Annemarie Hastert]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* [[1977]]: [[Debelah Morgan]], US-amerikanesch Sängerin, Songwriterin a Produzentin.
* [[1984]]: [[Per Mertesacker]], däitsche Foussballspiller.
* [[1996]]: [[Liz Braz]], lëtzebuergesch Juristin a Politikerin.
* [[1998]]: [[Sarah Gruskovnjak]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
== Gestuerwen ==
* {{0}}[[855]]: [[Lothaire I. (HRR)|Lothaire I.]], réimesch-däitsche Keeser.
* [[1902]]: [[Émile Zola]], franséische Schrëftsteller.
* [[1913]]: [[Rudolf Diesel]], däitschen Ingenieur an Erfinder.
* [[1867]]: [[Jean Pierre Michaelis]], lëtzebuergesche Professer a Schoulinspekter.
* [[1930]]: [[Ilja Efimowitsch Repin]], russesche Moler.
* [[1939]]: [[Paul Medinger]], lëtzebuergeschen Historiker.
* [[1953]]: [[Hubert Clément]], lëtzebuergesche Politiker an Editeur.
* [[1973]]: [[Wystan Hugh Auden]], englesche Schrëftsteller.
* [[1983]]: [[Nicky Kirsch]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[1985]]: [[Benjamin Markarjan]], armeeneschen Astronom an Astrophysiker.
* [[1986]]: [[Helmut Qualtinger]], éisträichesche Schauspiller, Schrëftsteller a Kabarettist.
* [[1989]]: [[Edmond Cigrang]], lëtzebuergesche Komponist a Musekspedagog.
* [[1991]]: [[Félix Welter]], lëtzebuergesche Jurist.
* [[1993]]: [[Dany Jacquet]], franséisch Schauspillerin.
* [[1997]]: [[Roy Lichtenstein]], US-amerikanesche Moler (''[[Pop-Art]]'').
* [[2004]]: [[Heinz Wallberg]], däitschen Trompettist, Violonist an Dirigent.
* 2004: [[Antje Weisgerber]], däitsch Schauspillerin.
* [[2005]]: [[Rolf Winter]], däitsche Journalist.
* [[2010]]: [[Tony Curtis]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 2010: [[Georges Charpak]], franséische Physiker.
* [[2011]]: [[Albert Weinberg]], belsche Comiczeechner
* [[2015]]: [[Hellmuth Karasek]], däitschen Auteur, Journalist, Film- a Literaturkritiker.
* [[2017]]: [[Marcel Gérard]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[2022]]: [[Paul Veyne]], franséischen Historiker.
* [[2023]]: [[François Schanen]], franséische Linguist.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|29 September|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Dag am September]]
ob9nx6hfc7nijr8cnc8rhadjacihred
19. November
0
2166
2679697
2648083
2026-05-26T06:27:59Z
GilPe
14980
/* Gestuerwen */ François Nockels
2679697
wikitext
text/x-wiki
{{Mountkalenner}}
Den '''19. November''' ass den 323. Dag (324. am [[Schaltjoer]]) vum Joer am [[Gregorianesche Kalenner]].
== Evenementer ==
* [[1995]]: Den [[Aleksander Kwaśniewski]] gëtt Staatspresident a [[Polen]].
==Sport==
* [[1980]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Kopenhagen]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1982]], 0:4 géint Dänemark.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=7476 D'Detailer vum Foussballlännermatch Dänemark-Lëtzebuerg den 19. November 1980 op der Websäit vum European Football]</ref>
== Gebuer ==
<gallery>
Fichier:Charles I (1625).jpg|Charles I.
Fichier:Ferdinand de Lesseps.jpg|Ferdinand de Lesseps
Fichier:James Abram Garfield, photo portrait seated.jpg|James Garfield
Fichier:Anna Seghers (Bundesarchiv-Bild 183-F0114-0204-003) – retouched by Carschten.jpg|Anna Seghers
Fichier:1984 CPA 5588.jpg|Indira Gandhi
Fichier:Jodie Foster.4785.jpg|Jodie Foster
</gallery>
* [[1600]]: [[Charles I. vun England|Charles I.]], Kinnek vun [[England]], [[Schottland]], [[Irland]] an, dem Titel no, [[Frankräich]].
* [[1805]]: [[Ferdinand Vicomte de Lesseps]], franséischen Ingenieur.
* [[1831]]: [[James A. Garfield]], 20. President vun de Vereenegte Staate vun Amerika.
* [[1839]]: [[Emil Škoda]], tschecheschen Ingenieur an Industriellen.
* [[1840]]: [[André Duchscher]], lëtzebuergeschen Theaterauteur an Industriellen.
* [[1850]]: [[Mathias Adam]], lëtzebuergesche Pedagog.
* [[1870]]: [[Robert Brasseur]], lëtzebuergesche Politiker, Affekot a Journalist.
*1870: [[Léon Kinsch (1870-1954)|Léon Kinsch]], lëtzebuergesche Gemengepolitiker an Deputéierten.
* [[1875]]: [[Michail Iwanowitsch Kalinin]], sowjetesche Politiker.
* [[1888]]: [[José Raúl Capablanca]], kubanesche Schachgroussmeeschter.
* [[1889]]: [[Emile Molling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Ornitholog.
* [[1900]]: [[Anna Seghers]], däitsch Schrëftstellerin.
* [[1903]]: [[Jacques de Casembroot]], franséische Filmregisseur.
* [[1917]]: [[Indira Gandhi]], indesch Politikerin.
* 1917: [[Sylvester William Treinen]], US-amerikanesche Bëschof.
* [[1918]]: [[Hendrik Christoffel van de Hulst]], hollänneschen Astrophysiker.
* [[1919]]: [[Nic Pauly]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[1923]]: [[Monique Elvinger]], belsch-lëtzebuergesch Molerin.
* 1923: [[Paul Margue]], lëtzebuergesche Geschichtsprofesser, Historiker an Editeur.
* [[1927]]: [[Lucien Knebel]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1932]]: [[Eleanor Helin]], US-amerikanesch Astronomin.
* [[1933]]: [[Larry King]], US-amerikanesche Journalist an Talkmaster.
* [[1938]]: [[Ted Turner]], US-amerikanesche Medienentrepreneur.
* [[1948]]: [[Robert Biever]], lëtzebuergesche Jurist a fréiere Member vum Staatsrot.
* 1948: [[Tito Mina]], philippinnesche Museker.
* [[1954]]: [[Abdel Fattah al-Sissi]], egyptesche Militär a Politiker.
* [[1958]]: [[Algirdas Butkevičius]], litauesche Politiker.
* [[1961]]: [[Meg Ryan]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1962]]: [[Jodie Foster]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[1977]]: [[Mette Frederiksen]], dänesch Politikerin.
* [[1982]]: [[Carina Alves Nogueira]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* [[1989]]: [[Amel Cosic]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[1998]]: [[Jackie Ries]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[2005]]: [[Caroline Jorge Magalhaes]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
== Gestuerwen ==
* [[1828]]: [[Franz Schubert]], éisträichesche Komponist.
* [[1928]]: [[Joss Ackland]], englesche Schauspiller.
* [[1944]]: [[Léon Roger]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* [[1949]]: [[James Ensor]], belsche Moler.
* [[1970]]: [[Georges Gredt]], lëtzebuergeschen Ingenieur.
* [[1986]]: [[François Nockels]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[1991]]: [[Reggie Nalder]], éisträichesche Schauspiller.
* [[1993]]: [[Léon Roller]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[1998]]: [[Alan J. Pakula]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[2004]]: [[Helmut Griem]], däitsche Schauspiller.
* [[2006]]: [[Jeremy Slate]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[2013]]: [[Frederick Sanger]], brittesche Cheemiker an Nobelpräisdréier.
* [[2014]]: [[Mike Nichols]], US-amerikanesche Theater- a Filmregisseur.
* [[2017]]: [[Jana Novotná]], tschechesch Tennisspillerin.
* 2017: [[Charles Manson]], US-amerikanesche Mäerder.
* [[2023]]: [[Joss Ackland]], englesche Schauspiller.
== Gestuerwen ==
* [[19. November]]: [[Henri-Paul Pellaprat]], franséische Kach.
== Feierdeeg ==
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|19 November|{{PAGENAME}}}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Dag am November]]
e6za2p36neaq4ifpsns5ddj9383pxro
1928
0
2417
2679631
2661884
2026-05-25T16:31:21Z
Johnny Chicago
17
/* Gebuer */
2679631
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''1928''' huet op engem [[Sonndeg]] ugefaangen. Et war e [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
=== Europa ===
==== Lëtzebuerg ====
* [[27. Mäerz]]: D'[[CEGEDEL]] (''Compagnie Grand-Ducale d'Électricité du Luxembourg'') gëtt gegrënnt.
* {{3. Juni}}: [[Partiell Chamberwale vum 3. Juni 1928|Partiell Chamberwalen]] an de Bezierker Süd an Ost (a Wiel fir een neie Sëtz am Zentrum).
=== Afrika ===
=== Amerika ===
==== USA ====
* [[13. Dezember]]: an der [[Carnegie Hall]] zu [[New York City|New York]] gëtt dem [[George Gershwin]] säi Musical [[An American in Paris]] fir d'éischt gespillt.
==== Südamerika ====
=== Asien ===
* {{4. Juni}}: eng kleng Grupp ronderëm déi [[japan]]esch [[Offizéier]]en [[Ishihara]] an [[Itagaki]] hunn de [[Marschall]] [[Chang Tso-Lin]] ëmbruecht. Hie war de Chef vun der japanescher [[Kwantung Arméi]] an der Mandschurei, also quasi vun der [[Regierung]] vun dëser [[Provënz]].
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
=== Kino ===
* ''[[Waterloo (Film, 1928)|Waterloo]]'' vum [[Karl Grune]].
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[28. September]]: De schottesche [[Bakteriolog]] [[Alexander Fleming]] entdeckt zoufälleg de [[Penicillin]].
== Sport ==
* [[11. Februar]]: Zu [[Sankt Moritz]] fänken d'[[Olympesch Wanterspiller 1928|Olympesch Wanterspiller]] un.
* {{1. Abrëll}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] spillt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] géint Belsch a verléiert 2:3. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Joseph Koetz]] an de [[Joseph Berchem]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=55 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 1. Abrëll 1928 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[15. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Esch-Uelzecht]] géint Frankräich a verléiert 1:3. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Joseph Kirpes]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=56 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich de 15. Abrëll 1928 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[17. Mee]]: Zu [[Amsterdam]] fänken d'[[Olympesch Summerspiller 1928|Olympesch Summerspiller]] un.
* [[27. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Amsterdam]] op den [[Olympesch Summerspiller 1928|Olympesche Summerspiller]] géint Belsch a verléiert 3:5. D'Goler fir d'Lëtzebuerger hunn de [[Guillaume Schütz]], de [[Jean-Pierre Weisgerber]] an de [[Robert Theissen]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=5333 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 27. Mee 1928 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[28. Juni]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu Esch-Uelzecht géint Egypten 1:1. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de Robert Theissen geschoss<ref name="eu-football.info">[http://eu-football.info/_match.php?id=15136 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Egypten den 28. Juni 1928 op der Websäit vun European Football]</ref>.
* {{4. November}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Gent]] géint Belsch 1:1. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Pierre Bommertz]] geschoss<ref name="eu-football.info"/>.
== Gebuer ==
* {{2. Januar}}: [[Jos Durlet]], lëtzebuergesche Journalist an Auteur.
* {{0}}[[5. Januar]]: [[Zulfikar Ali Bhutto]], Staatspresident a Premierminister vu Pakistan.
* {{0}}5. Januar: [[Walter Mondale]], US-amerikanesche Politiker.
* {{0}}5. Januar: [[Léon Roller]], lëtzebuergesche Boxer.
* {{6. Januar}}: [[Capucine]], franséisch Schauspillerin.
* {{0}}8. Januar: [[Felice Andreasi]], italieenesche Schauspiller.
* {{8. Januar}}: [[René Hengel]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Benito Gallo]], italieeneschen Theolog.
* [[21. Januar]]: [[Gene Sharp]], US-amerikanesche Politolog.
* [[22. Januar]]: [[Pierre Remy]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[23. Januar]]: [[Jeanne Moreau]], franséisch Schauspillerin, Sängerin a Filmregisseurin.
* [[24. Januar]]: [[Desmond Morris]], britteschen Zoolog, Verhalensfuerscher, Publizist a Kënschtler.
* 24. Januar: [[Michel Serrault]], franséische Schauspiller.
* [[25. Januar]]: [[Eduard Schewardnadse]], georgesche Politiker.
* [[26. Januar]]: [[Roger Vadim]], franséische Filmregisseur.
* [[27. Januar]]: [[Michael Craig]], brittesche Schauspiller an Dréibuchauteur.
* 27. Januar: [[Marie Daëms]], franséisch-belsch Schauspillerin.
* 27. Januar: [[Hans Modrow]], däitsche Politiker, Regierungschef vun der DDR.
* [[29. Januar]]: [[Pierre Tchernia]], franséische Tëleesanimateur, Dréibuchauteur a Regisseur.
* {{1. Februar}}: [[Tom Lantos]], amerikanesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Eugène Hanck]], lëtzebuergesche Kanut.
* {{0}}1. Februar: [[Stuart Whitman]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{6. Februar}}: [[Edmond Gutenkauf]], lëtzebuergesche Fechter.
* [[10. Februar]]: [[Gust Altzinger]], lëtzebuergesche Cheemiker.
* 10. Februar: [[Jean-Luc Lagardère]], franséischen Entreprener.
* [[11. Februar]]: [[Gotthilf Fischer]], däitsche Chouer-Leeder.
* [[13. Februar]]: [[André Conrardy]], lëtzebuergesche Kanut.
* [[16. Februar]]: [[Eva-Ingeborg Scholz]], däitsch Schauspillerin.
* [[19. Februar]]: [[Nicolas Hayek]], Schwäizer Entreprener.
* [[20. Februar]]: [[Antonio Abetti]], italieeneschen Astronom.
* [[22. Februar]]: [[Henri Clees]], lëtzebuergeschen Dokter.
* [[26. Februar]]: [[Fats Domino]], US-amerikanesche Bluesmuseker.
* 26. Februar: [[Anatoli Wassiljewitsch Filiptschenko|Anatoli Filiptschenko]], sowjetesche Kosmonaut.
* [[27. Februar]]: [[Alfred Hrdlicka]], éisträichesche Sculpteur, Zeechner, Moler a Graphiker
* [[28. Februar]]: [[Robin Cook]], schottesch-brittesche Politiker.
* [[29. Februar]]: [[Joss Ackland]], englesche Schauspiller.
* {{0}}[[1. Mäerz]]: [[Jacques Rivette]], franséische Regisseur.
* {{4. Mäerz}}: [[Henri Chevin]], franséischen Entomolog.
* {{8. Mäerz}}: [[Zbigniew Brzezinski]], polnesch-amerikanesche Politikwëssenschaftler.
* [[10. Mäerz]]: [[Sara Montiel]], spuenesch Schauspillerin.
* [[11. Mäerz]]: [[Frederick Stafford]], éisträichesche Schauspiller.
* [[12. Mäerz]]: [[Edward Albee]], US-amerikanesche Schrëftsteller
* 12. Mäerz: [[Paul Kuhn]], däitsche Museker a Schauspiller.
* [[14. Mäerz]]: [[Frank Borman]], US-amerikaneschen Astronaut.
* [[15. Mäerz]]: [[Jeannot Welter]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[16. Mäerz]]: [[Christa Ludwig]], däitsch Operesängerin.
* 16. Mäerz: [[Jacques Seiler]], franséische Schauspiller an Theaterregisseur.
* [[16. Mäerz]]: [[Karlheinz Böhm]], éisträichesche Schauspiller.
* [[18. Mäerz]]: [[Fidel Ramos]], philippinnesche Militär a Politiker.
* [[19. Mäerz]]: [[Patrick McGoohan]], US-amerikanesche Filmschauspiller.
* 19. Mäerz: [[Marceline Loridan-Ivens]], franséisch Regisseurin a Schauspillerin.
* [[21. Mäerz]]: [[Luigi Magni]], italieeneschen Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* [[22. Mäerz]]: [[Nic Klecker]], lëtzebuergesche Schrëftsteller a Mënscherecht-Aktivist.
* [[25. Mäerz]]: [[Jim Lovell]], US-amerikaneschen Astronaut.
* [[27. Mäerz]]: [[François Eisenbarth]], lëtzebuergeschen Turner.
* 27. Mäerz: [[Erny Schumacher]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[28. Mäerz]]: [[Zbigniew Brzeziński]], polnesch-US-amerikanesche Politikwëssenschaftler
* [[30. Mäerz]]: [[Tom Sharpe]], brittesche Schrëftsteller
* {{2. Abrëll}}: [[Serge Gainsbourg]], franséische Sänger, Komponist, Schauspiller a Regisseur.
* {{4. Abrëll}}: [[Josep Maria Forn]], spuenesche Filmregisseur, Dréibuchauteur, Filmproduzent a Schauspiller.
* {{7. Abrëll}}: [[James Garner]], US-amerikanesche Schauspiller.
*{{0}}7. Abrëll: [[Alan J. Pakula]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[12. Abrëll]]: [[Hardy Krüger]], däitsche Schauspiller.
* [[18. Abrëll]]: [[Geneviève Cluny]], franséisch Schauspillerin.
* [[20. Abrëll]]: [[Karl Burgeff]], däitsche Sculpteur.
* [[23. Abrëll]]: [[Shirley Temple]], US-amerikanesch Schauspillerin a Politikerin.
* [[26. Abrëll]]: [[Jeanne Olinger-Rouff]], lëtzebuergesch Juristin a Fraerechtlerin.
* [[27. Abrëll]]: [[Brigitte Auber]], franséisch Schauspillerin.
* 27. Abrëll: [[Marcel Coppin]], lëtzebuergeschen Turner.
* [[28. Abrëll]]: [[Yves Klein]], franséische Moler, Sculpteur a Performancekënschtler.
* 28. Abrëll: [[Eugene Shoemaker]], US-amerikaneschen Astronom a Geolog.
* [[30. Abrëll]]: [[Peter Carsten]], däitsche Schauspiller.
* {{2. Mee}}: [[Guillaume Peiffer]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{3. Mee}}: [[Dave Dudley]], US-amerikanesche Country-Sänger.
* {{0}}3. Mee: [[Julien Guiomar]], franséische Schauspiller.
* {{4. Mee}}: [[Maynard Ferguson]], kanadeschen Jazz-Trompettist a Flügelhornist.
* {{0}}4. Mee: [[Husni Mubarak]], egyptesche Militär a Politiker; Staats- a Regierungspresident.
* {{9. Mee}}: [[Barbara Ann Scott]], kanadesch Äiskonschtleeferin.
* [[10. Mee]]: [[Arnold Rüütel]], estesche Politiker a President.
* [[11. Mee]]: [[Marco Ferreri]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 11. Mee: [[Frank Wolff]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. Mee]]: [[Burt Bacharach]], US-amerikanesche Pianist a Komponist.
* [[13. Mee]]: [[Gernot Duda]], däitsche Schauspiller.
* [[14. Mee]]: [[Jean-Jacques Becker]], franséischen Historiker an Auteur.
* [[19. Mee]]: [[Pol Pot]], kambodjanesche Politiker, ''Brudder Nr. 1'' vun de Roude Khmer.
* [[20. Mee]]: [[Malka Ribowska]], franséisch Schauspillerin.
* [[25. Mee]]: [[Madeleine Delavaivre]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Mee]]: [[Agnès Varda]], franséisch Filmregisseurin.
* [[31. Mee]]: [[Édouard Molinaro]], franséische Filmregisseur.
* 31. Mee: [[Shelomo Selinger]], franséisch-israeelesche Sculpteur.
* {{5. Juni}}: [[Tony Richardson]], brittesche Filmregisseur a -schauspiller.
* {{0}}[[7. Juni]]: [[James Ivory]], US-amerikanesche Filmregisseur
* {{0}}7. Juni: [[François Magnani]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{0}}7. Juni: [[Reg Park]], englesche Bodybuilder a Schauspiller.
* [[11. Juni]]: [[Fabiola de Mora y Aragón]], Kinnigin vun de(r) Belsch.
* [[12. Juni]]: [[Anise Koltz]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* [[13. Juni]]: [[John Forbes Nash, Jr.]], US-amerikanesche Mathematiker.
* 13. Juni: [[Li Ka-shing]], chineeseschen Entreprener.
* [[14. Juni]]: [[Che Guevara]], argentineschen Dokter a kubanesche Revolutionär.
* [[15. Juni]]: [[Laurence Badie]], franséisch Schauspillerin.
* [[16. Juni]]: [[Annie Cordy]], belsch Sängerin a Schauspillerin.
* 16. Juni: [[Ernst Stankovski]], éisträichesche Schauspiller.
* [[18. Juni]]: [[Gino Bramieri]], italieenesche Schauspiller.
* [[19. Juni]]: [[Haidy Jacobi]], däitsch Radio-Speakerin, Schauspillerin a Regisseurin.
* [[20. Juni]]: [[Eric Dolphy]], US-amerikaneschen Jazzmuseker.
* 20. Juni: [[Martin Landau]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 20. Juni: [[Jean-Marie Le Pen]], franséische Politiker.
* [[22. Juni]]: [[Steingrímur Hermannsson]], islännesche Politiker.
* 22. Juni: [[Horst Keitel]], däitsche Schauspiller.
* [[25. Juni]]: [[Nicolas Bock]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 25. Juni: [[Peyo]], belsche Comiczeechner.
* [[26. Juni]]: [[Danford B. Greene]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[27. Juni]]: [[Josy Stoffel]], lëtzebuergeschen Turner.
* [[28. Juni]]: [[Claus Biederstaedt]], däitsche Schauspiller.
* {{1. Juli}}: [[Gunnar Möller]], däitsche Schauspiller.
* {{5. Juli}}: [[Pierre Mauroy]], franséische Politiker.
* {{0}}5. Juli: [[Warren Oates]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{6. Juli}}: [[Albert Haas]], lëtzebuergesche Sculpteur.
* {{9. Juli}}: [[Marcel Schlechter]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* {{0}}9. Juli: [[Federico Bahamontes]], spuenesche Vëlossportler..
* [[10. Juli]]: [[Bernard Buffet]], franséische Moler.
* [[15. Juli]]: [[Pál Benkő]], ungaresche Schachgroussmeeschter.
* [[19. Juli]]: [[Léon Nilles]], lëtzebuergesche Bauingenieur, Auteur an Hotelier.
* [[20. Juli]]: [[Pavel Kohout]], tschechesche Schrëftsteller a Politiker.
* [[23. Juli]]: [[Vera Rubin]], US-amerikanesch Astronomin.
* [[25. Juli]]: [[Mimmo Palmara]], italieenesche Schauspiller.
* [[26. Juli]]: [[Stanley Kubrick]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* 26. Juli: [[Francesco Cossiga]], italieenesche Politiker.
* 26. Juli: [[Armand Müller]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[30. Juli]]: [[Chris Howland]], brittesche Schlagersänger, Radio- a Fernseemoderator a Schauspiller.
* {{2. August}}: [[Luigi Colani]], däitschen Designer.
* {{0}}[[6. August]]: [[Jean-Claude Carrière]], franséischen Dréibuchauteur a Schrëftsteller.
* {{0}}6. August: [[Andy Warhol]], US-amerikanesche Pop-Art-Kënschtler.
*{{9. August}}: [[Gerd Ruge]], däitsche Journalist.
* [[11. August]]: [[Rudy Kugeler]], lëtzebuergesche Fechter.
* [[15. August]]: [[Nicolas Roeg]], brittesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[14. August]]: [[Jacques Rouffio]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* 14. August: [[Lina Wertmüller]], italieenesch Filmregisseurin an Dréibuchauteurin.
* [[16. August]]: [[Ann Blyth]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[19. August]]: [[Pierre Bergem]], lëtzebuergeschen Offizéier a Kënschtler.
* [[22. August]]: [[Karlheinz Stockhausen]], däitsche Komponist.
* [[27. August]]: [[Mangosuthu Gatsha Buthelezi]], südafrikanesche Politiker.
* 27. August: [[Osamu Shimomura]], japanesche Biochemiker.
* [[31. August]]: [[James Coburn]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 31. August: [[Jaime Lachica Sin]], philippinnesche Kardinol.
* {{2. September}}: [[Mel Stuart]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* {{3. September}}: [[Gaston Thorn]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[14. September]]: [[Alberto Korda]], kubanesche Fotograf.
* [[15. September]]: [[Jean Backes]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler.
* 15. September: [[Henry Silva]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[18. September]]: [[Philippe Avron]], franséische Schauspiller.
* [[19. September]]: [[Will Tremper]], däitsche Journalist, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 19. September: [[Adam West]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[25. September]]: [[Harold Becker]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[30. September]]: [[Elie Wiesel]], rumänesch/US-amerikaneschen Auteur.
* {{1. Oktober}}: [[Laurence Harvey]], brittesche Filmschauspiller a Regisseur.
* {{0}}1. Oktober: [[George Peppard]], US-amerikanesche Schauspiller
* {{2. Oktober}}: [[Oswalt Kolle]], däitsche Journalist, Auteur a Filmproduzent.
* {{7. Oktober}}: [[Lull Gillen]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* {{8. Oktober}}: [[Helmut Qualtinger]], éisträichesche Schauspiller, Kabarettist an Auteur.
* [[10. Oktober]]: [[Ferdy Reiff]], lëtzebuergeschen Theaterschauspiller.
* [[14. Oktober]]: [[Edmond Jacobs]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 14. Oktober: [[Edith Hancke]], däitsch Schauspillerin.
* [[15. Oktober]]: [[Coryse Kieffer]], lëtzebuergesch Molerin.
* [[18. Oktober]]: [[Colette Probst-Wurth]], lëtzebuergesch Keramikerin.
* [[20. Oktober]]: [[Li Peng]], chineesesche Politiker.
* 20. Oktober: [[Zhu Rongji]], chineesesche Politiker.
* [[23. Oktober]]: [[Bella Darvi]], polnesch Filmschauspillerin.
* 23. Oktober: [[Marthe Mercadier]], franséisch Schauspillerin.
* [[25. Oktober]]: [[Anthony Franciosa]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[28. Oktober]]: [[Marcel Bozzuffi]], franséische Schauspiller a Filmregisseur.
* [[30. Oktober]]: [[Boy Cloos]], lëtzebuergeschen Entreprener a Moler.
* 30. Oktober: [[Daniel Nathans]], US-amerikanesche Mikrobiolog a Biochemiker, Nobelpräisdréier.
* {{8. November}}: [[Natalie Zemon Davis]], kanadesch-US-amerikanesch Historikerin.
* {{9. November}}: [[Joseph Grosbusch]], lëtzebuergesche Moler.
* [[10. November]]: [[Ennio Morricone]], italieenesche Komponist.
* [[16. November]]: [[Clu Gulager]], US-amerikanesche Schauspiller
* 16. November: [[Germain Dahm]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[17. November]]: [[Emely Arnoldy-Loos]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* [[18. November]]: [[Franz Ehringer]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[23. November]]: [[Pierre Étaix]], franséische Schauspiller a Regisseur.
* {{6. Dezember}}: [[Stanley Clinton-Davis]], brittesche Politiker.
* {{7. Dezember}}: [[Noam Chomsky]], amerikanesche Sproochwëssenschaftler.
* [[11. Dezember]]: [[Willy Dondelinger]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[11. Dezember]]: [[Ronald Lewis]], walisesche Schauspiller.
* [[12. Dezember]]: [[Tschingis Aitmatow]], kirgiseschen Auteur.
* [[15. Dezember]]: [[Friedensreich Hundertwasser]], éisträichesche Moler an Architekt.
* [[18. Dezember]]: [[Galt MacDermot]], kanadesch-amerikanesche Komponist.
* [[23. Dezember]]: [[Marcel Gillen]], lëtzebuergesche Buergermeeschter.
* [[24. Dezember]]: [[Manfred Rommel]], däitsche Politiker.
* [[30. Dezember]]: [[René Arend]], lëtzebuergesche Kach.
* [[30. Dezember]]: [[Bo Diddley]], US-amerikanesche Museker.
* [[30. Dezember]]: [[Henri Debehogne]], belschen Astronom.
* [[Marcel Erpelding]], lëtzebuergeschen DP-Politiker a Buergermeeschter vu Miersch.
== Gestuerwen==
* {{Eidelt Joer}}[[Árpád Tóth]], ungaresche Schrëftsteller.
* [[14. Januar]]: [[François Reisen]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter, Botaniker an Zoolog.
* [[21. Januar]]: [[François Kries|François ("Franz") Kries]],lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker.
* [[20. Februar]]: [[Antonio Abetti]], italieeneschen Astronom.
* [[23. Februar]]: [[Mathias Huss]], lëtzebuergeschen Agronom a Politiker.
* {{4. Mäerz}}: [[Émile Mayrisch]], lëtzebuergeschen Industriellen.
* {{7. Mäerz}}: [[Jules-Auguste Lemire]], franséische Geeschtlechen a Politiker.
* [[19. Mäerz]]: [[Antoine Lefort (Diplomat)|Antoine Lefort]], lëtzebuergesche Politiker an Diplomat.
* [[21. Mäerz]]: [[Edward Walter Maunder]], britteschen Astronom a Bibelfuerscher.
* [[30. Abrëll]]: [[Maurice Pescatore]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker.
* {{5. Mee}}: [[Georges Passerieu]], franséische Vëlossportler an Tour de France-Fuerer.
* [[13. Mee]]: [[Jean-Baptiste Dortignacq]], franséische Vëlossportler an Tour de France-Fuerer
* [[31. Mee]]: [[Henri Tudor]], lëtzebuergeschen Ingenieur an Erfinder.
* {{0}}{{0}} [[Juni]]: [[Roald Amundsen]], norwegesche Polarfuerscher.
* {{6. Juni}}: [[Auguste Praum]], lëtzebuergeschen Dokter an Direkter vum Staatslaboratoire.
* [[25. Juni]]: [[Léon Metz]], lëtzebuergeschen Industriellen a Politiker.
* [[21. Juli]]: [[Samuel Fuchs]], Groussrabbiner zu Lëtzebuerg.
* [[12. August]]: [[Leoš Janáček]], tschechesche Komponist.
* [[30. August]]: [[Wilhelm Wien]], däitsche Physiker a Physik-Nobelpräisdréier.
* [[28. September]]: [[Pierre Puiseux]], franséischen Astronom a Geolog.
* [[11. Oktober]]: [[Michel Gehrend]], lëtzebuergeschen Affekot an Editeur.
* [[24. Oktober]]: [[Émile Servais]], lëtzebuergesche Politiker an Ingenieur.
* {{4. November}}: [[Mathias Esch]], lëtzebuergesche Literaturkritiker a Schrëftsteller.
* [[12. November]]: [[Francis Preserved Leavenworth]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[15. November]]: [[Thomas Chrowder Chamberlin]], US-amerikanesche Geolog.
* [[28. Dezember]]: [[Louis Capazza]], franséischen Erfinder a Loftfaartpionéier.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
d2fclvcakarj9ajkurls131plv4hs5c
1902
0
3001
2679696
2676690
2026-05-26T06:27:27Z
GilPe
14980
/* Gebuer */ François Nockels
2679696
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[24. Januar]]: A [[Frankräich]] ginn d'[[Eisebunn]]e verstaatlecht.
* [[17. Mee]]: Den [[Alfonso XIII. vu Spuenien|Alfonso XIII.]] gëtt op sengem 16. Gebuertsdag Kinnek vu [[Spuenien]].
* [[12. Juli]]: De brittesche Premierminister [[Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, 3. Marquess of Salisbury|Salisbury]] trët aus Altersgrënn zeréck, Nofollger gëtt den [[Arthur James Balfour]].
* {{9. August}}: De Kinnek [[Edward VII.]] gëtt zu London gekréint.
==== Lëtzebuerg ====
* [[4. Januar]]: Déi éischt Ausgab vum [[Escher Journal]] kënnt eraus.
* [[5. Abrëll]]: Duerch d'Gesetz vum 5. Abrëll 1902 gëtt eng éischt Kéier eng obligatoresch Accidentsversécherung fir Aarbechter agefouert.
=== Afrika ===
* [[31. Mee]]: Mam [[Fridde vu Vereeniging|Friddensvertrag vu Vereeniging]] kënnt den [[Zweete Burekrich]] a [[Südafrika]] op en Enn.
=== Amerika ===
* {{8. Mee}}: D'Eruptioun vum Vulkan [[Montagne Pelée]] op [[Martinique]] mécht ronn 30.000 Doudeger.
* [[20. Mee]]: [[Kuba]] gëtt vun den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] onofhängeg. Den Tomás Estrada Palma gëtt éischte President.
==== Südamerika ====
=== Asien ===
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
== Wëssenschaft an Technik ==
== Gebuer ==
* [[Nelly Flick]], lëtzebuergesch Affekotin a Politikerin.
* [[Louise Lévêque de Vilmorin]], franséisch Schrëftstellerin.
* [[Theo Makowsky]], däitschen Jazzbatteur.
* [[Michel Mertens]], lëtzebuergesche Gewiichthiewer.
* {{4. Januar}}: [[Jean-Baptiste Esch]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Journalist.
* {{0}}4. Januar: [[Léon Wagner]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler.
* {{5. Januar}}: [[François Nockels]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[15. Januar]]: [[Félix Unden]], lëtzebuergesche Waasserballspiller an Olympionik.
* 15. Januar: [[Saud ibn Abd al-Aziz]], Kinnek vu Saudi-Arabien.
* [[17. Januar]]: [[Leonid Trauberg]], russesche Regisseur.
* [[31. Januar]]: [[Tallulah Bankhead]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{4. Februar}}: [[Charles Lindbergh]], US-amerikanesche Pilot.
* {{7. Februar}}: [[Hélène Philippart]], lëtzebuergesch Zänndoktesch.
* [[14. Februar]]: Prinzessin [[Sophie vu Lëtzebuerg]].
* [[20. Februar]]: [[Ansel Adams]], Fotograf.
* [[22. Februar]]: [[Fritz Straßmann]], däitsche Cheemiker.
* [[24. Februar]]: [[Hary Haagen]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* [[26. Februar]]: [[Vercors|Jean Bruller, genannt Vercors]], franséische Schrëftsteller.
* [[27. Februar]]: [[Lúcio Costa]], brasilianeschen Architekt an Urbanist.
* 27. Februar: [[John Steinbeck]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* {{4. Mäerz}}: [[Robert Serebrenik]], Groussrabbiner vu Lëtzebuerg.
* {{6. Mäerz}}: [[Max Ophüls]], däitsch-franéische Filmregisseur.
* {{7. Mäerz}}: [[Heinz Rühmann]], däitsche Schauspiller.
* {{8. Mäerz}}: [[Arno Arthur Wachmann]], däitschen Astronom.
* {{0}}8. Mäerz: [[Robert Ries]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[12. Mäerz]]: [[Josy Meyers]] Friob, lëtzebuergeschen Zeecheprof a Moler.
* [[14. Mäerz]]: [[Joseph Schaack (1902)|Joseph Schaack]], lëtzebuergesche Jesuittepater an Auteur.
* [[21. Mäerz]]: [[Gustav Fröhlich]], däitsche Schauspiller.
* [[23. Mäerz]]: [[Josef von Báky]], ungaresche Filmregisseur a Filmproduzent.
* [[24. Mäerz]]: [[Victor Bodson]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[29. Mäerz]]: [[Marcel Aymé]], franséische Schrëftsteller.
* 29. Mäerz: [[Gaby Basset]], franséisch Schauspillerin.
* {{6. Abrëll}}: [[Julien Torma]], franséische Schrëftsteller.
* [[23. Abrëll]]: [[Halldór Kiljan Laxness]], islännesche Schrëftsteller.
* 23. Abrëll: [[Louis Salou]], franséische Schauspiller.
* [[24. Abrëll]]: [[Laure Koster]], lëtzebuergesch Musekerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Nicolas Engel]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* {{1. Mee}}: [[Mathias Erang]], lëtzebuergeschen Turner.
* {{2. Mee}}: [[Werner Finck]], däitsche Schauspiller.
* {{3. Mee}}: [[José Nieto (Schauspiller)|José Nieto]], spuenesche Schauspiller.
* {{0}}3. Mee: [[Walter Slezak]], éisträichesch-US-amerikanesche Schauspiller.
* {{6. Mee}}: [[Max Ophüls]], däitsche Regisseur.
* [[10. Mee]]: [[Anatole Litvak]], russesche Regisseur.
* [[13. Mee]]: [[Pierre Maas]], lëtzebuergesche Moler.
* [[15. Mee]]: [[Anny Ondra]], Filmschauspillerin.
* [[19. Mee]]: [[Joseph Mille]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[22. Mee]]: [[Carmen Ennesch]], lëtzebuergesch-franséisch Journalistin.
* [[24. Mee]]: [[Michel Ewen]], lëtzebuergesche Resistenzler a Politiker.
* [[30. Mee]]: [[Bernard Fischer]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{2. Juni}}: [[Aloyse Sandt]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* {{3. Juni}}: [[Jean-Pierre Welter]], lëtzebuergesche Journalist.
* {{0}}3. Juni: [[Prosper Friob]], lëtzebuergesche Moler.
* {{0}}3. Juni: [[Emile Kolb]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{6. Juni}}: [[Marcel Bourguignon]], belschen Historiker.
* {{7. Juni}}: [[Jules Steichen]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik.
* {{0}}7. Juni: [[Émile Lux]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker a Gewerkschaftler.
* [[10. Juni]]: [[Dominique Baum]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker a Gewerkschaftler.
* [[14. Juni]]: [[Carl Esmond]], éisträichesch-US-amerikanesche Schauspiller.
* [[18. Juni]]: [[Boris Barnet]], russesche Regisseur.
* [[20. Juni]]: [[Tony Neuman]], lëtzebuergeschen Affekot, Nottär, Gaardenamateur a Konschtmäzen.
* [[29. Juni]]: [[Carl-Heinz Schroth]], éisträichesche Schauspiller.
* {{1. Juli}}: [[William Wyler]], amerikanesche Regisseur.
* {{0}}1. Juli: [[Nicolas Bommertz]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{7. Juli}}: [[Vittorio De Sica]], italieenesche Regisseur.
* [[10. Juli]]: [[Kurt Alder]], däitsche Cheemiker.
* [[12. Juli]]: [[Günther Anders]], däitsche Schrëftsteller.
* [[15. Juli]]: [[Jean Rey]], belschen Affekot a Politiker.
* {{1. August}}: [[Harold D. Schuster]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* {{4. August}}: [[Tony Biwer]], lëtzebuergeschen Architekt.
* {{5. August}}: [[Albert Valentin]], belschen Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* {{6. August}}: [[Sylvain Julien Victor Arend]], belschen Astronom.
* {{8. August}}: [[Nicolas Meyers (1902)|Nicolas Meyers]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[11. August]]: [[Christian de La Croix de Castries]], franséischen Offizéier.
* [[12. August]]: [[Franz Etzel]], däitsche Politiker.
* [[14. August]]: [[Ferdinand Marian]], éisträichesche Schauspiller.
* [[18. August]]: [[Christophe Mirgain]], lëtzebuergesche Leefer an Olympionik.
* [[19. August]]: [[Georges Lacombe (Filmregisseur)|Georges Lacombe]], franséische Filmregisseur.
* [[22. August]]: [[Leni Riefenstahl]], däitsch Schauspillerin a Regisseurin.
* [[25. August]]: [[Hélène Palgen]], lëtzebuergesch Sproochwëssenschaftlerin.
* [[27. August]]: [[Renée Brasseur]], lëtzebuergesch Schwëmmerin an Olympionickin.
* [[28. August]]: [[Jean-Pierre Thoma]], Grënner vun der AMIPERAS
* [[30. August]]: [[Nicolas Molling]], lëtzebuergesche Journalist, Editeur a Schrëftsteller.
* [[31. August]]: [[Erika von Thellmann]], éisträichesch-däitsch Schauspillerin.
* {{3. September}}: [[Pierre Ponath]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* {{0}}3. September: [[Christiane Delyne]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. September]]: [[Juscelino Kubitschek]], brasilianesche Politiker a Staatspresident.
* [[16. September]]: [[Charles Krier]], Vëlossportler.
* [[22. September]]: [[Christian Stengel]], franséische Filmregisseur.
* {{7. Oktober}}: [[René Nussbaum]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[18. Oktober]]: [[Alfred Loesch]], lëtzebuergeschen Affekot.
* [[31. Oktober]]: [[André Cerf]], franséische Filmregisseur, Schauspiller an Dréibuchauteur.
* {{1. November}}: [[Paul Dornseiffer]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[10. November]]: [[Roland Tual]], franséische Filmregisseur a Filmproduzent.
* [[14. November]]: [[Eugène Kuborn]], lëtzebuergesche Schwëmmer.
* [[17. November]]: [[Roger Tréville]], franséische Schauspiller.
* [[22. November]]: [[Emanuel Feuermann]], Cellist.
* [[22. November]]: [[André Patry]], franséischen Astronom.
* {{2. Dezember}}: [[Jacques Daniel-Norman]], franséische Filmregisseur.
* {{5. Dezember}}: [[Jean Gourguet]], franséische Filmregisseur.
* {{0}}5. Dezember: [[Guy de la Vasselais]], franséische Colonel.
* {{8. Dezember}}: [[Jean Peters (Aulebäcker)|Jean Peters]], lëtzebuergesche Modelleur an Aulebäcker.
* [[18. Dezember]]: [[Frédéric Eyschen]], lëtzebuergesche Leefer a Foussballspiller.
* [[19. Dezember]]: [[Ralph Richardson]], brittesche Schauspiller.
== Gestuerwen ==
* {{Eidelt Joer}}[[Pierre Frieden (1837-1902)|Pierre Frieden]], lëtzebuergesche Paschtouer.
* {{Eidelt Joer}}[[Felix Hettner]], däitschen Archeolog.
*[[11. Januar]]: [[Bernard Isidore Clasen]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur.
* [[15. Januar]]: [[Alpheus Hyatt]], US-amerikaneschen Zoolog a Paleontolog.
* [[19. Januar]]: [[Gustave Herr]], lëtzebuergeschen Dokter a Lokalpolitiker.
* {{4. Februar}}: [[George Barnard]], Fotograf.
* {{7. Februar}}: [[Laurent Menager]], lëtzebuergesche Musekspedagog a Komponist.
* {{3. Abrëll}}: [[Charles Mullendorff (Geeschtlechen)|Charles Mullendorff]], lëtzebuergeschen Auteur a Professer.
* [[12. Mee]]: [[Émile Lefort (Jurist)|Emile Lefort]], lëtzebuergesche Jurist a Member vum Staatsrot.
* [[25. Mee]]: [[Franz Richard Unterberger]], éisträichesche Moler.
* {{9. Juni}}: [[Viktor Barvitius]], béimesche Moler.
* {{4. Juli}}: [[Hervé Faye]], franséischen Astronom a Bildungsminister.
* [[29. September]]: [[Émile Zola]], franséische Schrëftsteller.
* [[19. Oktober]]: [[Eugénie Dutreux-Pescatore]], lëtzebuergesch Konschtmäzenin.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
k55rtleay48f9e19r43q2eznwxfpsh9
1942
0
3030
2679625
2679410
2026-05-25T16:23:46Z
Johnny Chicago
17
/* Gebuer */
2679625
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
== Evenementer ==
* {{1. Januar}}: 26 Länner, dorënner Lëtzebuerg, ënnerschreiwen d'Deklaratioun vun de [[Vereent Natiounen|Vereenten Natiounen]].
=== Europa ===
* {{9. Januar}}: Duerch eng Offensiv vun der [[Rout Arméi|Rouder Arméi]] ginn déi däitsch ''Heeresgruppen Nord'' a ''Mitte'' vunenee getrennt.
[[Fichier:Villa Wannsee.jpg|thumb|120px|d'Villa vun der Wannseekonferenz]]
* [[20. Januar]]: Op der [[Wannseekonferenz]] zu Berlin gëtt den administrativen Oflaf vun der „[[Endlösung der Judenfrage]]“, dem [[Holocaust]], organiséiert.
* [[28. Mäerz|28.]]–[[29. Mäerz]]: [[Lübeck]] gëtt als éischt däitsch Groussstad vun der [[Royal Air Force]] mat engem Fläche-Bombardement ugegraff.
* {{7. Juni}}: Ufank vun der [[Schluecht ëm Sewastopol 1941–1942]].
* [[10. Juni]]: Als Vengence fir d'Attentat op de Reinhard Heydrich duerch d'Resistenz zerstéieren d'Nazien dat tschechescht Duerf [[Lidice]] an ermuerden all erwuesse Männer; bal all d'Kanner an d'Frae ginn a KZer verschleeft, wou déi meescht vun hinne stierwen oder ermuert ginn.
* [[28. Juni]]: Ufank vun der [[Schluecht vu Stalingrad]].
* [[30. Juni]]: Jiddesch Kanner däerfen am Däitsche Räich net méi d'Schoul besichen.
* [[12. Juli]]: D'Kannerkonzentratiounslager [[KZ Jastrebarsko|Jastrebarsko]], [[KZ Sisak|Sisak]] a [[KZ Gornja Rijeka|Gornja Rijeka]] ginn am [[Onofhängege Staat Kroatien|Onofhängege Staat Kroatie]] fäerdeg gebaut.
* [[16. Juli]]: ''[[Rafle du Vel' d'hiv']]'' zu Paräis; 13.000 Judde gi vun der franséischer Police festgeholl, fir spéider an d'[[KZ Auschwitz|KZ Auschwitz-Birkenau]] gefouert ze ginn.
* [[17. August]]: Éischte Loftugrëff vun der [[United States Army Air Forces|USAAF]] an Europa am Zweete Weltkrich (eng Rangéiergare bei [[Le Havre]]).
* [[23. August]]: Stalingrad gëtt duerch däitsch Bombardementer bal ganz zerstéiert.
* [[11. November]]: Als Reaktioun op d'[[Operation Torch|Landung vun den Alliéierten an Algerien]], besetzen däitsch Truppen d'[[Zone libre]], de fräien Deel vu Frankräich.
* [[19. November]]: Ufank vun der sowjetescher Géigenoffensiv an der Schluecht vu Stalingrad.
==== Lëtzebuerg ====
* [[23. Abrëll]]-[[28. Juli]]: 228 [[Juddentum zu Lëtzebuerg|Judde]] ginn op [[Theresienstadt]] (Terezin), Izbica an [[KZ Auschwitz|Auschwitz]] deportéiert.
* [[5. August|5.]]/[[19. August]]: D'[[Gestapo]] mécht eng grouss ugeluechte Sich op [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|kommunistesch]] [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]].
* [[23. August]]: D'''Verordnung'' iwwer d'Nationalitéit vun den Elsässer, Loutrenger a Lëtzebuerger trëtt a Kraaft.[[Fichier:Plaque Enrôlés de force Halle V Hugo 2012.jpg|thumb|120px|D'[[Gedenkplack un d'Zwangsrekrutéierung um Lampertsbierg]].]]
* [[30. August]]: An der Ausstellungshal um Lampertsbierg verkënnegt de [[Gauleiter]] [[Gustav Simon]] d'Aféiere vum obligatoresche Militärdéngscht an der [[Wehrmacht]] fir d'Lëtzebuerger jong Männer vun de Joergäng 1920-1924. Mam Antrëtt an d'Wehrmacht kréie s'automatesch déi däitsch Nationalitéit.
* [[31. August]]: Fir géint d'[[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Zwangsrekrutéierung]] ze protestéieren, gëtt et op ville Plazen am Land Protestmanifestatiounen a [[Streik]]en. De Gauleiter léisst den Ausnamezoustand ausruffen, an e Standgeriicht gëtt opgesat.
* {{1. September}}: D'Streike breede sech aus, an ëmmer méi Leit gi festgeholl.
* [[2. September|2.]]-[[10. September]]: D'Standgeriicht verurteelt 20 Leit [[Doudesstrof|zu Doud]], si ginn am Bësch beim [[KZ Hinzert]] exekutéiert.
* [[6. September|6.]]/[[9. September]]: De brittesche Premierminister [[Winston Churchill]] an d'[[Charlotte vu Lëtzebuerg|Groussherzogin Charlotte]] encouragéieren d'Lëtzebuerger op der [[BBC]].
* [[11. September]]: een Dag, nodeem den Ausnamezoustand opgehuewe gouf, gëtt duerch d'''Sondergericht'' nach een Demonstrant zum Doud verurteelt an zu [[Klingelpütz|Köln-Klingelpütz]] higeriicht.
* [[13. September]]: Eng ''Verordnung'' iwwer d'[[Ëmsiidlung am Zweete Weltkrich|Ëmsiidlung aus politesche Grënn]] trëtt a Kraaft: Honnerte vu Famille ginn an de Méint drop an den Oste vun Däitschland, ë. a. op [[Leubus]], ëmgesidelt.
* [[18. Oktober]]: Déi éischt Zwangsrekrutéiert ginn agezunn.
=== Afrika ===
[[Fichier:Operation Torch - map.jpg|thumb|160px|Operation Torch]]
* {{2. Januar}}: D'däitsch an italieeneschen Truppe kapituléieren zu [[Bardia|Bardijja]], [[Libyen]].
* [[23. Oktober]]: Zweet Schluecht vun [[El-Alamein]]: Britte maachen eng Konterattack.
* {{8. November}}: [[Operation Torch]]: brittesch an amerikanesch Truppen ënner dem Generol [[Dwight D. Eisenhower]] landen a [[Marokko]] an [[Algerien]].
=== Amerika ===
==== USA ====
==== Südamerika ====
* [[29. Januar]]: Duerch de [[Protokoll vu Rio de Janeiro]] verléiert [[Ecuador]] bal d'Hallschent vu sengem Territoire u [[Peru]].
=== Asien ===
[[Pazifikkrich]]:
* {{2. Januar}}: Japanesch Truppe besetze [[Manila]] op de [[Philippinnen]].
* [[11. Januar]]: Japan erkläert Holland de Krich a fänkt mat der [[Schluecht ëm Tarakan]] un, d'hollännesch Kolonien z'erueweren.
* [[20. Januar]]: [[Japan]] iwwerfält [[Myanmar|Burma]].
* [[31. Januar]]: Nom Succès vun der japanescher Invasioun vun der Malaysescher Hallefinsel zéien déi Alliéiert sech op d'Insel [[Singapur]] zeréck. D'Schluecht ëm Singapur geet de 15. Februar mat enger Defaite vun den Alliéierten op en Enn.
* {{9. Mäerz}}: D'Alliéiert kapituléieren op [[Java (Insel)|Java]]. Ganz [[Nidderlännesch-Indien]] ass ewell bis zum Enn vum Krich an der Hand vun de Japaner.
* {{7. Mee}}: [[Schluecht am Korallemier]]
* {{4. Juni}} – [[7. Juni]]: [[Schluecht ëm Midway]], d'[[United States Navy]] setzt sech géint d'[[Keeserlech Japanesch Marinn]] duerch.
* {{6. Juni}}: Ufank vun der [[Schluecht ëm d'Aleuten]].
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
== Wëssenschaft an Technik ==
=== Wissenschaft und Technik ===
* [[21. September]]: D'''[[Boeing B-29]] Superfortress'', dee gréissten a stäerkste Bomber am Zweete Weltkrich, mécht hiren éischte Fluch.
* Den amerikanesche Biochemiker [[Vincent du Vigneaud]] synthetiséiert d'[[Biotin]], och bekannt als Vitaminn H.
* {{2. Dezember}}: Éischt Energiegewënnung duerch [[Kärfissioun]]
== Gebuer ==
*? [[Al Estgen]], lëtzebuergeschen Historiker.
*? [[Hartmut Jahreiß]], däitschen Astronom.
*? [[Lian Reckinger]], lëtzebuergesch Sculptrice.
* Januar (5. oder 25.): [[Eusébio]], portugisesche Foussballspiller.
* {{1. Januar}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
* {{2. Januar}}: [[Dennis Hastert]], US-amerikanesche Politiker.
* {{4. Januar}}: [[John McLaughlin (Museker)|John McLaughlin]], brittesche Museker.
* {{5. Januar}}: [[Cliff Potts]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{0}}5. Januar: [[Dany Saval]], franséisch Schauspillerin.
* {{6. Januar}}: [[Jochen Senf]], däitsche Schauspiller an Auteur.
* {{8. Januar}}: [[Stephen Hawking]], brittesche Physiker.
* {{0}}8. Januar: [[Yvette Mimieux]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[10. Januar]]: [[Walter Hill]], US-amerikanesche Regisseur.
* [[12. Januar]]: [[Michel Mayor]], Schwäizer Astronom.
* [[14. Januar]]: [[Michael Gwisdek]], däitsche Schauspiller a Filmregisseur.
* [[16. Januar]]: [[Jhemp Biver]], lëtzebuergesche Lokalhistoriker an Auteur.
* 16. Januar: [[Nicole Fontaine]], franséisch Politikerin.
* [[17. Januar]]: [[Cassius Clay]], US-amerikanesche Boxer.
* [[17. Januar]]: [[Karel Van Miert]], belsche Politiker.
* [[18. Januar]]: [[Raymond Kirsch]], lëtzebuergesche Jurist an Ekonomist.
* 18. Januar: [[Maggy Masselter]], lëtzebuergesch Nonn, Molerin a Sculptrice.
* [[29. Januar]]: [[Dominique Di Genova]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[30. Januar]]: [[Heidi Brühl]], däitsch Schauspillerin a Sängerin.
* [[31. Januar]]: [[Roland Pletschette]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 31. Januar: [[Daniela Bianchi]], italieenesch Filmschauspillerin.
* {{1. Februar}}: [[Terry Jones]], brittesche Komiker, Regisseur a Schrëftsteller.
* {{4. Februar}}: [[Frank Zander]], däitsche Museker a Moderator.
* {{8. Februar}}: [[Jean Gol]], belsche Politiker.
* {{9. Februar}}: [[Marianna Hill]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[12. Februar]]: [[Ehud Barak]], israeelesche Generol, Politiker a Ministerpresident.
* [[14. Februar]]: [[Roland Giraud]], franséische Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Iolu Abil]], Politiker vu Vanuatu.
* [[20. Februar]]: [[Claude Miller]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[21. Februar]]: [[Margarethe von Trotta]], däitsch Schauspillerin a Regisseurin.
* [[23. Februar]]: [[Rudy Muller]], lëtzebuergesch Schwëmmer.
* [[24. Februar]]: [[Norbert Hastert]], lëtzebuergesche Moler.
* [[25. Februar]]: [[Valérie Lagrange]], franséisch Sängerin a Schauspillerin.
* [[26. Februar]]: [[Wolf Gremm]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[28. Februar]]: [[Brian Jones (Museker)|Brian Jones]], brittesche Museker (''The Rolling Stones'')
* 28. Februar: [[Oliviero Toscani]], italieenesche Fotograf.
* {{2. Mäerz}}: [[Lou Reed]], US-amerikanesche Museker.
* {{0}}2. Mäerz: [[John Irving]], US-amerikaneschen Auteur.
* {{5. Mäerz}}: [[Felipe González]], spueneschen Affekot a Politiker.
* {{7. Mäerz}}: [[Montserrat Figueras]], spuenesch Sopranistin.
* {{6. Mäerz}}: [[Gérard Lartigau]], franséische Schauspiller.
* [[15. Mäerz]]: [[Pinuccio Sciola]], italieenesche Sculpteur.
* [[21. Mäerz]]: [[Françoise Dorléac]], franséisch Schauspillerin.
* 21. Mäerz: [[Ali Abdullah Salih]], jemenittesche Politiker.
* [[22. Mäerz]]: [[Jorge Ben]], brasilianesche Popmuseker.
* [[23. Mäerz]]: [[Michael Haneke]], éisträicheschen Theater- a Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[24. Mäerz]]: [[Johny Lahure]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[25. Mäerz]]: [[Aretha Franklin]], US-amerikanesch Soul-Sängerin.
* [[26. Mäerz]]: [[Erica Jong]], US-amerikanesch Schrëftstellerin.
* 26. Mäerz: [[Fred Junck]], Grënner an Direkter vun der [[Cinémathèque de la Ville de Luxembourg|Cinemathéik vun der Stad Lëtzebuerg]].
* [[27. Mäerz]]: [[Michael York]], brittesche Schauspiller.
* [[28. Mäerz]]: [[Neil Kinnock]], brittesche Gewerkschaftler a Politiker, Member vun der EU-Kommissioun.
* {{2. Abrëll}}: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{4. Abrëll}}: [[Norbert Ketter]], lëtzebuergesche Fotograf.
* {{5. Abrëll}}: [[Peter Greenaway]], brittesche Regisseur.
* {{6. Abrëll}}: [[Barry Levinson]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* {{9. Abrëll}}: [[Jean-Pierre Sinner]], lëtzebuergesche Jurist a fréiere Member vum Staatsrot.
* [[12. Abrëll]]: [[Bruce Myers]], englesche Schauspiller.
* 12. Abrëll: [[Jacob Zuma]], südafrikanesche Politiker.
* [[18. Abrëll]]: [[Berthe Granval]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Abrëll]]: [[Frank Elstner]], däitsche Speaker an Tëleesmoderator.
* [[22. Abrëll]]: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin, Radiosspeakerin a Fernseemoderatorin.
* 22. Abrëll: [[Rudolf Jaenisch]], däitsche Molekularbiolog a Genetiker.
* [[23. Abrëll]]: [[Sandra Dee]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 23. Abrëll: [[Jean-Pierre Blanc]], franséische Filmregisseur.
* [[24. Abrëll]]: [[Barbra Streisand]], US-amerikanesch Filmschauspillerin, Sängerin a Filmregisseurin.
* 24. Abrëll: [[George Vella]], malteesesche Politiker a Staatspresident.
* {{5. Mee}}: [[Tammy Wynette]], US-amerikanesch Country-Sängerin.
* {{8. Mee}}: [[John Zimmer]], lëtzebuergesche Spezialist vu Buergen a Schlässer.
* [[10. Mee]]: [[Jean-Pierre Hansen]], lëtzebuergesche Physiker.
* [[12. Mee]]: [[Ian Dury]], englesche Museker a Schauspiller.
* 12. Mee: [[Michel Fugain]], franséische Sänger a Komponist.
* 12. Mee: [[Jim Penning]], lëtzebuergeschen Affekot an Auteur.
* [[13. Mee]]: [[Pál Schmitt]], ungaresche Fechter, Diplomat a Politiker.
* [[16. Mee]]: [[Lidia Biondi]], italieenesch Schauspillerin.
* [[21. Mee]]: [[Catherine Bouroche]], franséisch Sculptrice.
* {{2. Juni}}: [[Paul Esswood]], englesche Kontertenor.
* {{7. Juni}}: [[Gérard Zingg]], franséischen Dréibuchauteur, Filmregisseur, Schauspiller a Moler.
* [[11. Juni]]: [[Gunter Gabriel]], däitsche Sänger.
* [[15. Juni]]: [[Herman Berkien]], hollännesche Sänger an Entertainer.
* [[17. Juni]]: [[Mohamed ElBaradei]], egyptesche Politiker an Diplomat; Nobelpräisdréier.
* [[18. Juni]]: [[Thabo Mbeki]], südafrikanesche Staatspresident.
* 18. Juni: [[Mario Dicato]], lëtzebuergesche Medezinner a Wëssenschaftler.
* 18. Juni: [[Roger Ebert]], US-amerikanesche Filmkritiker.
* 18. Juni: [[Paul McCartney]], brittesche Museker.
* [[19. Juni]]: [[Muammar al-Gaddafi]], libesche Militär a Staatschef.
* [[20. Juni]]: [[Michel Hubert]], lëtzebuergeschen Auteur.
* 20. Juni: [[Brian Wilson]], US-amerikanesche Museker
* [[23. Juni]]: [[Martin John Rees]], britteschen Astronom.
* [[27. Juni]]: [[Jérôme Savary]], franséischen Theaterregisseur.
* [[29. Juni]]: [[Gilberto Gil]], brasilianesche Museker a Politiker.
* [[30. Juni]]: [[Friedrich von Thun]], éisträichesche Schauspiller.
* {{1. Juli}}: [[Geneviève Bujold]], franko-kanadesch Filmschauspillerin.
* {{3. Juli}}: [[Arnold Biewers]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* {{0}}3. Juli: [[Eddy Mitchell]], franséische Sänger, Schauspiller an Tëleesmoderator.
* {{4. Juli}}: [[René Hoffmann (1942)|René Hoffmann]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer.
* {{5. Juli}}: [[Matthias Bamert]], Schwäizer Hautbois-Bléiser an Dirigent.
* {{9. Juli}}: [[Richard Roundtree]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[13. Juli]]: [[Harrison Ford]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[14. Juli]]: [[Javier Solana]], spuenesche Politiker.
* [[20. Juli]]: [[Yves Mourousi]], franséische Journalist.
* [[21. Juli]]: [[Véronique Vendell]], franséisch Schauspillerin.
* [[23. Juli]]: [[Erika Blanc]], italieenesch Schauspillerin.
* [[24. Juli]]: [[Emil Haag]], lëtzebuergeschen Historiker a Gewerkschaftler.
* [[26. Juli]]: [[Hannelore Elsner]], däitsch Schauspillerin.
* 26. Juli: [[Vladimír Mečiar]], slowakesche Politiker.
* {{6. August}}: [[Evelyn Hamann]], däitsch Schauspillerin.
*{{7. August}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{0}}7. August: [[B. J. Thomas]], US-amerikanesche Sänger.
* {{0}}7. August: [[Caetano Veloso]], brasilianesche Sänger a Komponist.
* [[10. August]]: [[Robert Pauly]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[13. August]]: [[Hissène Habré]], Politiker aus dem Tschad.
* [[18. August]]: [[Sabine Sinjen]], däitsch Schauspillerin.
* [[20. August]]: [[Isaac Hayes]], US-amerikanesche Museker.
* [[22. August]]: [[Triny Beckius]], lëtzebuergesch Molerin.
* [[25. August]]: [[Hilde Zach]], éisträichesch Politikerin.
* [[26. August]]: [[Kirk Morris]], italieenesche Bodybuilder a Schauspiller.
* [[27. August]]: [[Jean Greisch]], lëtzebuergesche Philosoph, Auteur an Iwwersetzer.
* [[28. August]]: [[José Eduardo dos Santos]], angolanesche Politiker.
* [[29. August]]: [[Gottfried John]], däitsche Schauspiller.
* [[31. August]]: [[Gérard Pirès]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* 31. August: [[Pedro Solbes]], spuenesche Politiker.
* {{1. September}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Psychiater a Schrëftsteller.
* {{5. September}}: [[Werner Herzog]], däitsche Filmregisseur.
* {{9. September}}: [[Ted Herold]], däitsche Sänger a Schauspiller.
* [[10. September]]: [[Philippe Clévenot]], franséische Schauspiller an Theaterregisseur.
* [[12. September]]: [[Michel Drucker]], franséische Speaker an Tëleesmoderator.
* 12. September: [[Linda Gray]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* 12. September: [[François Tavenas]], franko-kanadeschen Akadeemiker.
* [[18. September]]: [[Wolfgang Schäuble]], däitsche Politiker.
* [[22. September]]: [[Jean Octave]], lëtzebuergesche Journalist.
* [[26. September]]: [[Jean Marbœuf]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[28. September]]: [[Pierre Clémenti]], franséische Schauspiller a Filmregisseur.
* 28. September: [[Donna Leon]], US-amerikanesch Schrëftstellerin.
* [[29. September]]: [[Felice Gimondi]], italieenesche Vëlossportler.
* 29. September: [[Ian McShane]], englesche Schauspiller.
* {{1. Oktober}}: [[Günter Wallraff]], däitsche Journalist.
* {{2. Oktober}}: [[Manfred Zapatka]], däitsche Schauspiller.
* {{4. Oktober}}: [[Irm Hermann]], däitsch Schauspillerin.
* {{0}}4. Oktober: [[Jóhanna Sigurðardóttir]], islännesch Politikerin.
* {{0}}4. Oktober: [[Frantz Charles Muller]], lëtzebuergesche Forstingenieur an Naturschützer.
* {{6. Oktober}}: [[Britt Ekland]], schweedesch Schauspillerin.
* [[12. Oktober]]: [[Daliah Lavi]], israeelesch Filmschauspillerin.
* [[13. Oktober]]: [[Pamela Tiffin]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[15. Oktober]]: [[Chris Andrews]], brittesche Popsänger.
* 15. Oktober: [[Fernand Bauer]], lëtzebuergesche Mathematiksprofesser.
* [[23. Oktober]]: [[Michael Crichton]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* [[26. Oktober]]: [[Milton Nascimento]], brasilianesche Museker.
* [[26. Oktober]]: [[Bob Hoskins]], brittesche Schauspiller.
* [[27. Oktober]]: [[Philip Catherine]], belschen Jazzgittarist.
* 27. Oktober: [[José Ensch]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* {{1. November}}: [[Larry Flynt]], US-amerikaneschen Editeur.
* {{2. November}}: [[Shere Hite]], US-amerikanesch-däitsch Sexualfuerscherin.
* {{7. November}}: [[André Vingt-Trois]], franséische Bëschof.
* {{9. November}}: [[Liliane Becker]], lëtzebuergesch Turnerin.
* {{0}}9. November: [[Alphonse Grimler]], lëtzebuergeschen Handballspiller, Gewerkschaftler a Politiker.
* [[13. November]]: [[Remo Mannelli]], lëtzebuergesche Fechter an Olympionik.
* [[15. November]]: [[Daniel Barenboim]], russesch-israeelesche Pianist an Dirigent.
* [[17. November]]: [[Martin Scorsese]], US-amerikanesche Regisseur.
* 17. November: [[Ady Stefanetti]], lëtzebuergeschen Turner.
* [[18. November]]: [[Linda Evans]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[20. November]]: [[Joe Biden]], US-amerikanesche Politiker a President.
* [[25. November]]: [[Rosa von Praunheim]], däitsche Filmregisseur a -produzent.
* [[22. November]]: [[Johny Schleck]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[27. November]]: [[Jimi Hendrix]], US-amerikanesche Museker.
* 27. November: [[René Steichen (Politiker)|René Steichen]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.
* 27. November: [[Roger Bour]], lëtzebuergesche Moler, Historiker, Auteur a Liichtathleet.
* {{1. Dezember}}: [[Christophe Klein|Chrëscht Klein]], lëtzebuergeschen Architekt.
* {{3. Dezember}}: [[Alice Schwarzer]], däitsch Journalistin.
* {{6. Dezember}}: [[Peter Handke]], éisträichesche Schrëftsteller an Iwwersetzer.
* [[10. Dezember]]: [[Norbert Stull]], lëtzebuergesche Schachspiller.
* [[17. Dezember]]: [[Muhammadu Buhari]], nigerianesche Militär a Politiker.
* [[18. Dezember]]: [[Helga Guitton]], däitsch Radiosspeakerin an Televisiounsmoderatorin.
* [[20. Dezember]]: [[Jean-Claude Trichet]], franséischen Ekonomist, President vun der Europäescher Zentralbank.
* [[19. Dezember]]: [[Bettina Sabbatini]], lëtzebuergesch Sculptrice.
* [[21. Dezember]]: [[Hu Jintao]], chineesesche Politiker.
* 21. Dezember: [[Jean Klein (1942)|Jean Klein]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 21. Dezember: [[Reinhard Mey]], däitsche Liddermécher
* [[25. Dezember]]: [[John Fisch]], lëtzebuergesche Publizist a Journalist.
* [[27. Dezember]]: [[Marie-Thérèse Boever]], lëtzebuergesch Politikerin.
* 27. Dezember: [[Léon Zeches]], lëtzebuergesche Soziolog a Journalist.
* [[29. Dezember]]: [[Cordula Trantow]], däitsch Schauspillerin a Regisseurin.
* [[30. Dezember]]: [[Georges Theves]], lëtzebuergesche Veterinär an Auteur.
* 30. Dezember: [[Fred Ward]], US-amerikanesche Schauspiller.
== Gestuerwen ==
* [[Wilhelm Michel]], däitsche Schrëftsteller.
* [[Wilbur L. Scoville]], US-amerikanesche Pharmakolog.
* [[Franz Conrad]], lëtzebuergesche Gewiichtshiewer an Olympionik.
* {{7. Januar}}: [[Jules Wilhelm (Historiker)|Jules Wilhelm]], lëtzebuergeschen Historiker.
* {{9. Januar}}: [[Heber Doust Curtis]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[16. Januar]]: [[Carole Lombard]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[31. Januar]]: [[Léon Weirich]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler.
* {{4. Februar}}: [[Henri Frommes]], éischte President vun der "Société nationale des habitations à bon marché".
* {{6. Februar}}: [[Pierre Olinger (1864-1942)|Pierre Olinger]], lëtzebuergesche Schoulinspekter a Schrëftsteller.
* [[12. Februar]]: [[Ady Claude]], Lëtzebuerger Scout a Resistenzler.
* [[21. Februar]]. [[Victor Boucher]], franséische Schauspiller.
* [[23. Februar]]: [[Stefan Zweig]], éisträichesche Schrëftsteller.
* {{8. Mäerz}}: [[José Raúl Capablanca]], kubanesche Schachgroussmeeschter.
* [[10. Mäerz]]: [[Michel Thill]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[15. Abrëll]]: [[Robert Musil]], éisträichesche Schrëftsteller.
* [[17. Abrëll]]: [[Edouard Schaack]], lëtzebuergesche Geeschtlechen.
* [[21. Abrëll]]: [[Raymond Petit (Resistenzler)|Raymond Petit]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* {{4. Mee}} oder [[14. Juli]]: [[Théophile Becker]], lëtzebuergesche Paschtouer a Resistenzler.
* [[17. Mee]]: [[Willy Prinz]], lëtzebuergesche Boxer.
* [[20. Mee]]: [[Hector Guimard]], belschen Architekt.
* [[27. Mee]]: [[Cipri Adolf Bermann]], däitsche Sculpteur.
* [[29. Mee]]: [[John Barrymore]], US-amerikanesche Schauspiller.
* {{2. Juni}}: [[Frantz Clément (Journalist)|Frantz Clément]], lëtzebuergesche Journalist a Schrëftsteller.
* {{4. Juni}}: [[Reinhard Heydrich]], däitschen Offizéier.
* {{6. Juni}}: [[Willy Goergen]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[11. Juni]]: [[Hary Godefroid]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* [[25. Juni]]: [[Zénon Bernard (1893)|Zénon Bernard]], lëtzebuergesche Politiker a Resistenzler
* [[15. Juli]]: [[Jean Brachmond]], lëtzebuergesche Paschtouer a Resistenzler.
* {{1. August}}: [[Maria Ana vu Bragança (1861)|Maria Ana vu Bragança]], Fra vum [[Wëllem IV. vu Lëtzebuerg]].
* [[10. August]]: [[Raymond de Waha]], lëtzebuergesche Politiker an Diplomat.
* 10. August: [[Jean-Baptiste Esch]], lëtzebuergesche Geeschtlechen a Journalist.
* [[14. August]]: [[Hans Behrendt]], däitsche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller.
* [[22. August]]: [[Michel Fokine]], russesche Choreograph.
* [[26. August]]: [[Guido Oppenheim]], lëtzebuergesche Moler.
* [[27. August]]: [[Alfred Maul (Ingenieur)|Alfred Maul]], däitschen Ingenieur an Erfinder.
* am [[August]]: [[Janusz Korczak]], polneschen Dokter, Pedagog a Kannerbuchauteur.
* {{3. September}}: [[Ernest Toussaint]], lëtzebuergesche Sportler a Resistenzler.
* {{5. September}}: [[Alphonse Schmit]], lëtzebuergesche Mathematiksprofesser an Nazi-Affer.
* [[11. September]]: [[Henri Adam]], däitsche Resistenzler.
* [[17. September]]: [[Jean Origer]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Direkter vum ''[[d'Wort|Wort]]''.
* [[27. September]]: [[Victor Ferrant]], lëtzebuergeschen Naturfuerscher a -moler.
* [[30. September]]: [[Jean-Pierre Mockel]], lëtzebuergeschen Eisebunner a Politiker.
* [[21. Oktober]]: [[Gaston Carré (Resistenzler)|Gaston Carré]], franséische Resistenzler.
* [[31. Oktober]]: [[Mathias Tresch]], lëtzebuergesche Journalist a Schrëftsteller.
* [[14. Dezember]]: [[Charles Krier]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[22. Dezember]]: [[Hubert Mullenberger]], lëtzebuergeschen Eisebunner a Päiperleksspezialist.
* [[28. Dezember]]: [[Albert von Brunn]], däitschen Astronom.
* [[29. Dezember]]: [[Edmond Joseph Klein]], lëtzebuergeschen Naturwëssenschaftler an Theaterschrëftsteller.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
2dzhbd7jfwhd3cpb8xf8qrqjxu847jb
1986
0
3071
2679698
2651697
2026-05-26T06:28:33Z
GilPe
14980
/* Gestuerwen */ François Nockels
2679698
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''1986''' huet op engem [[Mëttwoch]] ugefaangen. Et war kee Schaltjoer.
== Evenementer ==
=== Europa ===
* {{1. Januar}}: [[Portugal]] a [[Spuenien|Spuenie]] gi Member vun der [[EU|Europäescher Gemeinschaft]] (EG).
* [[17. Februar]]: Den [[Acte unique]] gëtt vun 12 EG-Memberstaaten ënnerschriwwen, deen ë. a. d'Schafe vun engem Europäesche Bannemaart an d'Weeër leet.
* [[23. Februar]]: Massemanifestatiounen a Spuenie fir en Austrëtt vu Spuenien aus der [[NATO]].
* [[25. Februar]]: De Generalsekretär [[Michail Sergejewitsch Gorbatschow|Michail Gorbatschow]] fuerdert um 27. Parteikongress vun der [[Kommunistesch Partei vun der Sowjetunioun|KPSU]] „[[Glasnost]]“.
* {{9. Mäerz}}: De [[Mário Soares]] gëtt neie portugisesche President.
* [[12. Mäerz]]: Bei engem [[Referendum]] stëmmt d'Majoritéit vun de Spuenier dofir, datt hiert Land an der NATO bleift.
* [[26. Abrëll]]: [[Katastroph vun Tschernobyl|Reaktorkatastroph]] zu [[Tschernobyl]].
* {{8. Juni}}: De [[Kurt Waldheim]] gëtt zum éisträichesche [[Bundespresident (Éisträich)|Bundespresident]] gewielt.
* [[22. Juni]]: Parlamentswalen a Spuenien.
* [[24. Oktober]]: D'[[Atomkraaftwierk Cattenom|Atomzentral Cattenom]] geet un d'Netz.
* [[23. November]]: Parlamentswalen an Éisträich, d'[[SPÖ]] mam [[Bundeskanzler (Éisträich)|Bundeskanzler]] [[Franz Vranitzky|Vranitzky]] bleift stäerkste Partei.
* [[19. Dezember]]: De sowjetesche Regimekritiker [[Andrei Dmitrijewitsch Sacharow|Andrei Sacharow]] gëtt rehabilitiéert an däerf aus der Verbannung op Moskau hannescht.
==== Lëtzebuerg ====
* Wanter: De [[Stauséi Uewersauer]] fréiert zou.
* {{8. Mee}}: De Grand-Duc [[Jean vu Lëtzebuerg|Jean]] hëlt zu [[Oochen]] de [[Karlspräis]] un, deen un d'Lëtzebuerger Vollek vergi gouf.
* {{9. Juni}} - [[12. Juni]]: De Grand-Duc Jean an d'Grand-Duchesse [[Joséphine-Charlotte]] sinn op offiziellem [[Staatsbesuch]] an [[Island]].
* Juni: 15.000 Leit demonstréiere géint d'[[Atomkraaftwierk Cattenom|Atomzentral Cattenom]].
* [[23. September]]: Um hallwer aacht moies ginn [[UFO]]en iwwer Lëtzebuerg gesinn. Enger spéiderer AFP-Meldung no soll et sech awer dobäi ëm d'Reschter vun zwou [[sowjetunioun|sowjeteschen]] Dro[[rakéit]]e gehandelt hunn, déi an der [[Atmosphär vun der Äerd|Atmosphär]] vergloust sinn.
=== Afrika ===
* [[29. Januar]]: De [[Yoweri Kaguta Museveni]] gëtt President vun der Republik [[Uganda]].
* [[25. Abrëll]]: De Kinnek [[Mswati III.]] gëtt Staatschef vu [[Swasiland]].
* [[21. August]]: De [[Nyos-Séi]] e Gas-Séi a [[Kamerun]] stéisst nuets grouss Qantitéiten CO<sub>2</sub> aus. iwwer 1700 Leit an hiert Véi an engem Ëmkrees vun e puer Dose Kilometer erstécken.
=== Amerika ===
* [[28. Januar]]: De Space-Shuttle ''[[Challenger (Space-Shuttle)|Challenger]]'' explodéiert kuerz nom Start, all siwen Astronaute kommen ëm d'Liewen.
* [[16. August]]: [[Dominikanesch Republik]]: De [[Joaquin Balaguer]] gëtt Staatspresident.
* Oktober/November: D'[[Iran-Contra-Affär]] gëtt bekannt.
* [[10. Oktober]]: Äedbiewen an [[El Salvador]], iwwer 1.000 Doudeger.
=== Asien ===
* [[25. Februar]]: De President [[Ferdinand Marcos]] vun de [[Philippinnen]] gëtt gestierzt, Nofollgerin gëtt d'[[Corazón Aquino]].
=== Ozeanien ===
* [[21. Oktober]]: D'[[Marshallinselen]] a [[Mikronesien]] ginn vun den USA onofhängeg.
=== Arabesch Welt an Noen Osten ===
* [[13. Januar]]: Ufank vum Biergerkrich am [[Jemen|Nordjemen]]
== Konscht a Kultur ==
=== Musek ===
* {{3. Mee}}: D'[[Sandra Kim]] gewënnt fir d'[[Belsch]] mam Lidd ''[[J'aime la vie]]'' den [[Eurovision Song Contest 1986|31. Eurovision Song Contest]] zu [[Bergen (Norwegen)|Bergen]].
== Sport ==
* Den [[Avenir Beggen]] gëtt Lëtzebuerger Champion, d'[[Union Lëtzebuerg]] gewënt d'Coupe de Luxembourg am Foussball.
* {{5. Februar}}: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[Portimão]] 0:2 géint Portugal.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8635 D'Detailer vum Foussballlännermatch Portugal-Lëtzebuerg de 5. Februar 1986 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[29. Juni]]: Bei der Foussball-WM a Mexiko gewënnt d'Ekipp aus Argentinie géint déi aus Westdäitschland an der Finall mat 3:2.
* [[14. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft 1988]], 0:6 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8576 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch de 14. Oktober 1986 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[12. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Glasgow]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Europameeschterschaft 1988, 0:3 géint Schottland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=8570 D'Detailer vum Foussballlännermatch Schottland-Lëtzebuerg den 12. November 1986 op der Websäit vun European Football]</ref>
== Gebuer ==
* {{4. Januar}}: [[Jerry Weyer]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[21. Januar]]: [[Martin Schickes]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{2. Februar}}: [[Gemma Arterton]], englesch Schauspillerin.
* [[10. Februar]]: [[Radamel Falcao]], kolumbianesche Foussballspiller.
* [[11. Februar]]: [[Gabriel Boric]], chileenesche Politiker a Staatspresident.
* {{3. Mäerz}}: [[Elisabet Johannesdottir]], islännesch Schauspillerin.
* {{4. Mäerz}}: [[Cyrille Heymans]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[17. Mäerz]]: [[Philippe Dürrer]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* 17. Mäerz: [[Mickaël Cherel]], franséische professionelle Vëlossportler.
* [[20. Mäerz]]: [[Sara Olivieri]], lëtzebuergesch Basketball- a Foussballspillerin.
* [[24. Mäerz]]: [[Nathalia Dill]], brasilianesch Schauspillerin.
* 24. Mäerz: [[Anxhela Peristeri]], albanesch Sängerin a Lidderschreiwerin.
* [[28. Mäerz]]: [[Lady Gaga]], US-amerikanesch Songwriterin a Sängerin.
* {{9. Abrëll}}: [[Nadia Mossong]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[11. Abrëll]]: [[Tatjana Anatoljewna Kossinzewa]], russesch Schachspillerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Lynn Ruppert]], lëtzebuergesch Foussballspillerin.
* {{2. Mee}}: [[Michele Orban]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* {{3. Mee}}: [[Michèle Weynandt]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* {{5. Mee}}: [[Francesco Masciarelli]], italieenesche Vëlossportler.
* [[15. Mee]]: [[Joe Hatto]], lëtzebuergeschen Tennisspiller.
* {{3. Juni}}: [[Admira Joldic]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* {{4. Juni}}: [[Farid Bang]], däitsche [[Gangsta-Rap]]per
* {{6. Juni}}: [[Carlo Kirsch]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[11. Juni]]: [[Sébastien Lecornu]], franséische Politiker.
* [[13. Juni]]: [[Måns Zelmerlöw]], schweedesche Popsänger.
* {{8. Juli}}: [[Colm Cannon]], brittesch-lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* 10. Juli: [[Daniel Houdremont]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* [[14. Juli]]: [[Mandy Charlet]], lëtzebuergesch Foussballspillerin a Liichtathleetin.
* [[15. Juli]]: [[Ben Zeimetz]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* [[16. Juli]]: [[Paulina Dąbrowska]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* [[19. Juli]]: [[Jeff Decker]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* [[24. Juli]]: [[Vüqar Həşimov]], aserbaidjanesche Schachgroussmeeschter.
* {{3. August}}: Prënz [[Louis vu Lëtzebuerg|Louis]] vu Lëtzebuerg.
* [[10. August]]: [[Aurélien Joachim]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[11. August]]: [[Tom Habscheid]], lëtzebuergesche Liichtathlet.
* [[21. August]]: [[Usain Bolt]], jamaikanesche Sprinter.
* [[27. August]]: [[Sebastian Kurz]], éisträichesche Politiker.
* {{3. September}}: [[Jempy Drucker jun.|Jempy Drucker]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* {{9. September}}: [[Tessy Hetting]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[11. September]]: [[Julie Zorn]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[17. September]]: [[Lesley Roy]], iresch Sängerin.
* [[18. September]]: [[Charles Weiler]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[30. September]]: [[Olivier Giroud]], franséische Foussballspiller.
* {{5. Oktober}}: [[Rui Alberto Faria Da Costa|Rui Da Costa]], portugisesche Vëlossportler.
* [[17. Oktober]]: [[Simon Harris]], iresche Politiker.
* [[23. Oktober]]: [[Andy Mauruschatt]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{4. November}}: [[Alexz Johnson]], kanadesch Schauspillerin.
* {{8. November}}: [[Eric Jeitz]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* {{7. Dezember}}: [[Jakov Milatović]], montenegrinesche Politiker.
* [[15. Dezember]]: [[Evelyne Stoll]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[21. Dezember]]: [[Philippe Lepage]], lëtzebuergeschen Äishockeyspiller.
* 21. Dezember: [[Sam Thill]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[22. Dezember]]: [[Kevin Auger]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* [[23. Dezember]]: [[David Reinhardt]], franséischen Jazz-Gittarist.
== Gestuerwen ==
* [[Roberto Bianchi Montero]], italieenesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Schauspiller.
* [[Tony Rollman]], lëtzebuergesche Stolspezialist.
* [[Camille Wagner-Rollinger]], lëtzebuergeschen Ekonomist a Lepidopterist.
* {{4. Januar}}: [[Phil Lynott]], iresche Museker.
* [[10. Januar]]: [[Jaroslav Seifert]], tschecheschen Dichter a Schrëftsteller, Literaturnobelpräisdréier.
* [[14. Januar]]: [[Donna Reed]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[14. Januar]]: [[Daniel Balavoine]], franséische Sänger.
* [[16. Januar]]: [[Jules Spedener]], lëtzebuergeschen Cellist a Musekspedagog.
* [[18. Januar]]: [[Nicolas Espen]], lëtzebuergesche Geeschtlechen.
* [[23. Januar]]: [[Joseph Beuys]], däitsche Kënschtler.
* [[27. Januar]]: [[Lilli Palmer]], däitsch Schauspillerin.
* 27. Januar: [[Tit Schroeder]], lëtzebuergeschen Auteur.
* [[12. Februar]]: [[Pasquale Festa Campanile]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[19. Februar]]: [[Ry Boissaux]], lëtzebuergesch Schrëftstellerin.
* 19. Februar: [[Adolfo Celi]], italieensche Schauspiller a Filmregisseur.
* [[28. Februar]]: [[Olof Palme]], schweedesche Politiker.
* {{4. Mäerz}}: [[Will Dahlem]], lëtzebuergesche Moler.
* [[10. Mäerz]]: [[Ray Milland]], brittesche Schauspiller a Regisseur.
* [[11. Mäerz]]: [[Sonny Terry]], US-amerikanesche Bluessänger a Mondharmonikaspiller.
* [[16. Mäerz]]: [[Vera Molnar (Schauspillerin)|Vera Molnar]], däitsch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[James Cagney]], US-amerikanesche Filmschauspiller.
* [[14. Abrëll]]: [[Simone de Beauvoir]], franséisch Schrëftstellerin, Philosophin a Feministin.
* [[15. Abrëll]]: [[Jean Genet]], franséische Schrëftsteller.
* [[17. Abrëll]]: [[Marcel Dassault]], franséischen Entreprener an der Aviatioun.
* [[22. Abrëll]]: [[Mircea Eliade]], rumänesche Reliounshistoriker, Essayist a Romancier.
* [[23. Abrëll]]: [[Otto Preminger]], US-amerikanescher Regisseur a Filmproduzent.
* [[26. Abrëll]]: [[Hermann Gmeiner]], Grënner vun den SOS-Kannerdiefer.
* [[30. Abrëll]]: [[Robert Stevenson (Filmregisseur)|Robert Stevenson]], brittesche Filmregisseur.
* 26. Abrëll: [[Broderick Crawford]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 26. Abrëll: [[Lou van Burg]], hollännesch-däitsche Showmaster an Entertainer.
* {{5. Mee}}: [[Käthe Haack]], däitsch Schauspillerin.
* {{7. Mee}}: [[Gaston Defferre]], franséische Politiker.
* {{9. Mee}}: [[Tenzing Norgay]], Alpinist, Éischten um Mount Everest.
* [[23. Mee]]: [[Sterling Hayden]], US-amerikanesche Schauspiller an Auteur.
* [[26. Mee]]: [[Gunnar Björnstrand]], schweedesche Schauspiller.
* [[30. Mee]]: [[Boy Gobert]], däitsch-éisträichesche Theaterregisseur a Schauspiller.
* {{5. Juni}}: [[Henk Backer]], hollännesche Comiczeechner.
* {{6. Juni}}: [[Norbert Stelmes]], lëtzebuergesche Komponist a Pianist.
* {{0}}6. Juni: [[Joseph Fischer (Foussballspiller)|Joseph Fischer]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik.
* [[13. Juni]]: [[Benny Goodman]], US-amerikaneschen Jazz-Museker.
* [[14. Juni]]: [[Jorge Luis Borges]], argentinesche Schrëftsteller.
* [[15. Juni]]: [[Christian Stengel]], franséische Filmregisseur.
* [[19. Juni]]: [[Coluche]], franséische Filmschauspiller a Komiker.
* [[30. Juni]]: [[László Lékai]], ungaresche Geeschtlechen.
* [[14. Juli]]: [[Georges Schmitt]], lëtzebuergesche Konschthistoriker an Auteur.
* [[19. Juli]]: [[Harold D. Schuster]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[25. Juli]]: [[Vincente Minnelli]], US-amerikanesche Regisseur.
* {{1. August}}: [[Joseph Schaack (1902)|Joseph Schaack]], lëtzebuergesche Jesuittepater an Auteur.
* [[25. August]]: [[Peter Chatel]], däitsche Schauspiller.
* [[31. August]]: [[Urho Kaleva Kekkonen]], finnesche President.
* 31. August: [[Henry Moore]], englesche Sculpteur a Moler.
* {{4. September}}: [[Albert Malet]], franséische Moler.
* [[12. September]]: [[Emmy Rossum]], US-amerikanesch Sängerin a Schauspillerin.
* [[17. September]]: [[René Mertzig]], lëtzebuergesche Pianist a Komponist.
* [[27. September]]: [[Cliff Bourton]], Bassist vun der Band [[Metallica]].
* [[29. September]]: [[Helmut Qualtinger]], éisträichesche Schauspiller, Kabarettist an Auteur.
* [[30. September]]: [[Franz Burda]], däitschen Editeur a Grënner vum Burda-Verlag.
* {{4. Oktober}}: [[Paul Sontag]], lëtzebuergesche Sänger, Dirigent a Komponist.
* {{9. Oktober}}: [[Harald Reinl]], däitsche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[21. Oktober]]: [[Dominique Urbany]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Politiker.
* [[22. Oktober]]: [[François Mathieu]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter an Lokalhistoriker.
* [[26. Oktober]]: [[Alfred Nimax]], lëtzebuergeschen Apdikter.
* [[30. Oktober]]: [[Fritz Tillmann (Schauspiller)|Fritz Tillmann]], däitsche Schauspiller.
* {{8. November}}: [[Wjatscheslaw Michailowitsch Molotow]], Regierungschef an Ausseminister vun der Sowjetunioun.
* [[13. November]]: [[Rudolf Schock]], däitschen Tenorsänger.
* [[19. November]]: [[François Nockels]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[26. November]]: [[Ingeborg Drewitz]], däitsch Schrëftstellerin.
* 26. November: [[Géza von Radványi]], ungaresche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[27. November]]: [[Raphaël Patorni]], franséische Schauspiller.
* [[29. November]]: [[Cary Grant]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[29. Dezember]]: [[Harold Macmillan]], brittesche Politiker.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
cgzkaqx4lwoqbdphxmf9xdtyvnd4c1c
Willibrord
0
6661
2679597
2655558
2026-05-25T13:34:40Z
GilPe
14980
+Mamm (cf. de.wiki)
2679597
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Hellegen
|Ënnertitel1=Villibrordus
|Mamm =Men(n)a
}}
[[Fichier:Willibrord-echternach.jpg|thumb|260px|Statu zu Iechternach]]
Den hellege '''Willibrord''', gebuer ëm [[658]] an [[Northumbrien]] (e fréiert Kinnekräich am Norde vum haitegen [[England]] a Südoste vu [[Schottland]]), a gestuerwen de [[7. November]] [[739]] zu [[Iechternach]], war en [[Angelsachsen|angelsächsege]] [[Benediktiner]] a [[Missionnaire]], deen d'[[Iechternacher Abtei]] gegrënnt huet.
== Liewen ==
Scho mat 5 Joer huet säi Papp hien an d'[[Klouschter]] [[Ripon]] geschéckt, wou hie vum [[Wilfrid vu York]] gezillt gouf.
Am Joer 678 ass hien an dat deemolegt Klouschter Rathmelsigi (haut: Mellifont) am [[County Louth]] an [[Irland]] gaangen. No zwielef Joer Klouschterschüler beim [[Egbert von Irland|Egbert]] gouf hie mat 30 Joer zum Paschtouer geweit an am Joer 690 mat enger Grupp vun zwielef Begleeder a [[Provënz Frisland|Frisland]] geschéckt, wou hien, am Optrag vum [[Pippin de Mëttelsten|Pippin dem Mëttelsten]], ugefaangen huet ze missionéieren.
692 ass hie bei de Poopst [[Sergius I. (Poopst)|Sergius I.]] gereest fir den Accord fir seng Missioun ze kréien. Bei enger zweeter Visitt zu Roum am Joer 695 gouf hien zum [[Bëschof|Äerzbëschof]] „vun de Frisen op der Rees“ ernannt a krut gläichzäiteg de kierchlechen Numm '''Clemens'''.
De Willibrord huet Verbindungen tëscht dem Poopst an dem karolengesche Kinnekshaus hiergestallt; Staatsschutz a gläichzäiteg peepstlech Autoritéit hunn den Toun fir déi ganz Missioun vun den Angelsachsen duerno uginn, besonnesch fir de Bonifatius, wat dem Willibrord senger Aarbecht Stabilitéit an Dauer abruecht huet
Hien huet seng Communautéit zu ''Trajectum'' (haut: [[Utrecht]]) ageriicht; vum Pippin krut hien eng Kathedral an der Stad, vu wou aus hie seng Missioun organiséiert huet
Dem Willibrord seng Missioun hat e grousse Succès, net zulescht duerch d'Ënnerstëtzung vum Adel. 698 huet d'[[Irmina vun Oeren]], d'Fra vun engem [[Palzgrof]], him en Terrain geschenkt, op deem hien d'[[Abtei Iechternach|Iechternacher Abtei]] gegrënnt huet, an do och Abt gouf.
De Willibrord huet iwwer 40 Joer a Frisland geschafft, ausser der kuerzer Zäit (vu 716 bis 719) wärend där de frisesche Kinnek Radbod do geherrscht huet an deen den heednesche Kult nees aféiere wollt. Wärend dëser Zäit huet de Willibrord ee vun de fréiste Versich gestart, fir d'Dänen ze missionéieren. Vu 719 u gouf de Willibrord bei senger Aarbecht vum fränkeschen Hausmeier [[Karl Martell]] ënnerstëtzt; de Bonifatius, deen dem Willibrord seng Aarbecht méi spéit weidergefouert huet, huet him och vu 719 bis 722 gehollef. Kuerz viru sengem Doud huet de Willibrord nach e Chouerbëschof fir d'Diözees Utrecht ernannt.
Eng [[Evangelium|Evangelien]]-Bildhandschrëft, de sougenannten [[Evangeliar vum hellege Willibrord]], dat am Willibrord sengem Besëtz gewiescht soll sinn, war an der Iechternacher Abtei erhale ginn, koum awer 1802 am Kader vun der Sekulariséierung an d'[[Bibliothèque nationale de France|franséisch Nationalbibliothéik]] zu [[Paräis]].
Fir déi sëllege Pilger zu Iechternach opzehuelen, huet schonn am Joer 800 eng méi grouss Kierch misse gebaut ginn. D'Kierch huet 1016 gebrannt an 1031 gouf en neit Kierchegebai ageweit. Wärend der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Revolutioun]] gouf d'Kierch geplëmmt, dem Willibrord seng Reliquie goufen an d'[[Péitrus a Paulus-Kierch Iechternach|Iechternacher Péitrus a Paulus-Kierch]] geréckelt; 1906 goufen se zréck an d'[[Basilika Iechternach|Basilika]] transferéiert an 1939 goufen se do an d'Krypta geluecht.
Zënter dem [[15. Joerhonnert]] ass dem Willibrord säi Graf zu Iechternach all Joer Péngschtdënschdeg d'Zil vun der [[Iechternacher Sprangpressessioun|Sprangpressessioun]], déi 1497 fir d'éischt an engem Dokument ernimmt gouf an déi zanter dem 16. November 2010 op der [[Representativ Lëscht vum immaterielle Kulturierwe vun der Mënschheet|Representativer Lëscht vum immaterielle Kulturierwe vun der Mënschheet]] vun der UNESCO steet. Historesch gëtt bei der Pressessioun fir d'Heelung vun der Epilepsie gebiet.
== Veréierung ==
De Willibrord gouf scho kuerz no sengem Doud [[Hellegspriechung|helleggesprach]]; säin Dag ass de 7. November.
Hien ass de Patréiner vun [[Holland]], no der [[Tréischterin am Leed]] den zweete [[Patréiner]] vum [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerger Land]] an zënter dem [[7. November]] [[2015]] och nieft dem [[Tarcisius]] den zweete Patréiner vun de lëtzebuergesche [[Massendénger]]<ref>[http://www.wort.lu/de/lokales/pilgermesse-in-der-echternacher-basilika-willibrord-zum-schutzpatron-der-luxemburger-messdiener-ernannt-563e23740da165c55dc4cb9d „Willibrord zum Schutzpatron der Luxemburger Messdiener ernannt“] op wort.lu, 8. November 2015</ref><ref>(asc/Jma), 2015. ''Willibrorduswallfahrt in Echternach. Auftakt mit Überraschung. Willibrord zum Schutzpatrton der Messdiener ernannt.'' Luxemburger Wort vum 9. November 2015, S. 20.</ref><ref>[http://www.cathol.lu/article4732 Artikel op cathol.lu]</ref>.
De Willibrord gëtt och ugebiet géint [[Epilepsie]], [[Wansin]]n, [[Hautkrankheet]]en an [[Zuckung]]en.
== Éierungen ==
Fir un de {{PAGENAME}} z'erënneren, sinn zu Lëtzebuerg eng Partie Stroossen oder Plazen no him genannt:
* [[Porte Saint-Willibrord|Porte St Willibrord]] zu Iechternach,
* [[Place Saint-Willibrord|Place St Willibrord]] a [[Rue Saint-Willibrord|Rue St Willibrord]] zu [[Bouneweg]] an der Stad Lëtzebuerg,
* [[Rue Saint-Willibrord|Rue St Willibrord]] zu [[Bech-Maacher]].
== Literatur ==
* ''Geschichte des Heiligen Willibrord und seiner Reliquien. Den frommen Pilgern gewidmet.'' Luxemburg, Drock vum M.Huss 1906. 48 Säiten.
* [[Emil Haag|Haag, Emil]], 2011. ''St Willibrord et Echternach <sup>*</sup>658 <sup>†</sup>739: vie et oeuvre d'un saint de dimension européenne'', In: ''Une réussite originale - Le Luxembourg au fil des siècles''; Lëtzebuerg (Éditions Guy Binsfeld), 2011; 576 Säiten (ill.); ISBN 978-2-87954-235-5, Ss 72-83.
* [[Camille Wampach]]: Willibrord. Sein Leben und Lebenswerk. Luxemburg 1953
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de chrëschtlechen Hellegen]]
* [[Willibrordus-Buer zu Wëlwerwolz]]
* [[Iechternacher Sprangpressessioun]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Saint Willibrord|Willibrord}}
* [http://web.cathol.lu/rubrique1129 Willibrord op cathol.lu]
* [https://www.heiligenlexikon.de/BiographienW/Willibrord_von_Echternach.html De {{PAGENAME}} am ökumeenesche Lexikon vun den Hellegen] {{De}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Willibrord}}
[[Kategorie:Gebuer 658]]
[[Kategorie:Gestuerwen 739]]
[[Kategorie:Bëscheef an Irland]]
[[Kategorie:Helleg]]
[[Kategorie:Äbt vun der Abtei Iechternach]]
[[Kategorie:Kathoulesch Bëscheef]]
[[Kategorie:Missionnairen]]
[[Kategorie:Willibrord| ]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
huvjttj197tjw1hw0a72lqr4n4wfhc3
Tunnel ënner der Stad Lëtzebuerg
0
9053
2679602
2678570
2026-05-25T14:42:01Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679602
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Gebai
|Numm = Tunnel ënner der Stad Lëtzebuerg<br>''Aquatunnel''
}}
[[Fichier:Luxembourg, Aquatunnel, puits Place d'Armes(102).jpg|thumb|260px|De Pëtz vun der Plëss (56m héich eropgekuckt)]]
[[Fichier:Luxembourg City Petrusse Pfaffenthal Aquatunnel 2011.jpg|thumb|260px|Informatiounspanneau virum Agank vum ''Aquatunnel'' 2011.]]
Den '''Tunnel ënner der Stad (Lëtzebuerg)''' ass eng Galerie mat engem Ofwaasserkollekter, déi de [[Péitruss]]dall mam [[Pafendall]] verbënnt. D'Galerie, déi och nach ënnert dem Numm '''Aquatunnel''' bekannt ass, ass 900 m laang, 4,40 m breet, 3,25 m héich a läit an der Moyenne 60 m ënner dem Buedem vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Am Tunnel sinn et d'ganzt Joer duerch 12-14 °C.
== Geschicht ==
An de Joren [[1910]] - [[1912]] gouf en Ofwaasserkanal fir d'Quartiere [[Märel (Stad Lëtzebuerg)|Märel]], [[Belair]] an [[Zéisseng]] vun [[Hollerech]] duerch de Péitrusdall bis an de [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Gronn]] gebaut ginn, a vun do aus laanscht d'[[Uelzecht]] bis bei d'[[Kläranlag Beggen|Beggener Kläranlag]]. Um Enn vun den [[1950]]er-Joren ass en dunn ze kleng gi fir nach all d'Ofwaasser ze packen, an et huet missen no enger Léisung gesicht ginn. Well den alen Tracé 3.300 m laang war an deelweis ënner Haiser verlaf war, war net wierklech un en Ausbau ze denken. D'Iddi fir en neie Kanal riicht ënner der Stad ze verleeën huet do och vun engem finanzielle Standpunkt aus gesinn duerchaus Sënn gemaach.
Den Tunnel gouf mat 15 t [[Dynamit]] an de Fiels gesprengt an et goufe 14.000 m³ Gestengs evakuéiert. D'Aarbechte goufe vun der Firma „Arge“ realiséiert, enger Zesummenaarbecht vun der Lëtzebuerger Firma Dupont-Flammang mat der däitscher „Hochtief A.G.“ vun [[Essen (Nordrhein-Westfalen)|Essen]]. Se hunn am Juli [[1961]] ugefaangen, et gouf op dräi Schichte geschafft an déi lescht Sprengung war den 9. Mee 1962. Am August [[1963]] war den Tunnel fäerdeg gebaut an de Kanalsrouer verluecht.
D'[[Protection Civile]] huet Intressi gewisen, fir den Tunnel als Loftschutz[[bunker]] ausbauen ze loossen, wat och deelweis geschitt ass.
Den Tunnel ënner der Stad mécht awer och e klenge Lien zur [[Festung Lëtzebuerg|Festungsgeschicht]]: e gëtt Accès op den ale Pëtz op der [[Plëss]] an op dee vun der [[Place des Bains (Stad Lëtzebuerg)|Biederplaz]] mat senger extreem gudder a grousser Quell. Déi Plaz vu wou een am Aquatunnel no uewen duerch de Pëtz kucke kann, ass awer net um Niveau vum Grondwaasser; dee läit ronn 10 m méi déif, den ënneschten Deel vum Pëtz gouf opgeschott.
Heiansdo kënne Schoulklassen oder Privatleit un enger Féierung duerch den Tunnel deelhuelen.
==Aquatunnel 2011==
Den 23. Januar an den 13. Februar 2011 huet d'Waasseramt vun der Stad Lëtzebuerg eng Ausstellung iwwer de [[Zyklus vum Waasser|Waasserzyklus]] am Tunnel organiséiert, deen dofir an „Aquatunnel“ ëmgedeeft gi war an zanterhier säin ëmgangssproochlech Numm huet. Am Kader vun der Porte-ouverte konnten d'Visiteuren duerch de ganzen Tunnel goen, vum Agank am Péitrussdall bis zur Sortie am Pafendall. Am Ganzen 8.500 Leit ware sech déi Ausstellung ukucken<ref>[https://web.archive.org/web/20120112030753/http://www.wort.lu/wort/web/fr/luxembourg/articles/2011/02/141546/laquatunnel-deborde-de-visiteurs.php "L'AquaTunnel déborde de visiteurs."] wort.lu, 14.02.2011 08:42.</ref>.
== Kuckt och ==
* [[Ofwaasserkollekter vun der Stad Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Aquatunnel|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.rail.lu/tunnelluxcanal.html Fotoe vun der Chantiersbunn vum Tunnel op der Websäit "rail.lu"]
* [https://persist.lu/ark:70795/76zvjz/pages/1/articles/DTL176 Das aktuelle Bild - Eine erste Narbe in den Erdwällen der Unterstadt], d'Letzeburger Land, 8. Jg., nº 29 (21.07.1961), p. 1.
* [https://persist.lu/ark:70795/rw40zxh5b/pages/5/articles/DIVL491 Abwassertunnel der Stadt Luxemburg], Luxemburger Wort, 114. Jg., n° 335 (01.12.1961), p. 5.
* ''[https://persist.lu/ark:70795/twmrb7fjr/pages/4/articles/DIVL358 Letzter Schuß am neuen Abwässerstollen Im Petrußtal]'', Luxemburger Wort, 115. Jg., n° 129 (10.05.1962), p. 4.
* [https://web.archive.org/web/20230716194440/https://www.virgule.lu/luxembourg/aquatunnel-plongee-dans-les-entrailles-de-la-capitale/234623.html Aquatunnel: plongée dans les entrailles de la capitale] mat engem Video-Reportage {{Lb}}, virgule.lu, (28.01.2017)
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Tunnellen zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Uewerstad]]
[[Kategorie:Kanalisatioun]]
gfjq40y1e02lohcxdmf61326jtv107m
Spelz
0
9086
2679598
2679538
2026-05-25T14:02:55Z
GilPe
14980
+Produktioun Lëtzebuerg
2679598
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Planzen
| Numm = Spelz
| Numm (Franséisch) = épeautre
| Numm (Däitsch) = Dinkel
| Bild = Triticum spelta 2.JPG
| Bildtext = ''Triticum spelta''
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Gattung = [[Weess]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Triticum spelta
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}
}}
'''Spelz''' (''Triticum spelta'' L.) ass eng [[Kärenzorten|Fruucht]]aart, déi als Virleefer vum haitege [[Weess]] gëllt.
== Geschicht ==
Bis virun honnert Joer war de Spelz an Europa wäit verbreet a gouf dunn allerdéngs vum Weess ëmmer méi verdrängt an dat bis déi nei [[Naturkascht]]ernierung erëm entdeckt gouf.
Spelz fënnt een dowéinst erëm méi op de Felder, wat absënns op Efforten an d'Richtung vum [[Ekologie|ekologeschen]] Akerbau zeréckzeféieren ass. Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ass et apaart d<nowiki>'</nowiki>''Spelzgenossenschaft Naturpark Öewersauer'', déi d'Virdeeler vum Spelz ze schätze weess.
== Gebrauch ==
De Lëtzebuerger Spelz gëtt virun allem fir [[Brout]], [[Lëtzebuerger Béier|Béier]] an [[Deegwueren|Deegwuere]] gebraucht. Spelz gëtt an der [[Vollwäert]]kichen erëm vill gebraucht an e kann als Zousaz fir [[Kniddel|Kniddelen]], Zoppen a Gratin benotzt ginn.
D'[[Brasserie Simon|Brauerei Simon]] vu [[Gemeng Wolz|Wolz]] braut zanter e puer Joer{{wéini?}} e Béier mam Numm ''Simon Dinkel'' bei deem een Drëttel vun der Maisch aus net vermalztem Spelz besteet.<ref>Triviales: de Batteur vun der Rock-Grupp ''Mild'N'' vun [[Zürich]] heescht ''Simon Dinkel''.</ref>
== Eegenschaften ==
Spelz ass net exigent wat de Buedem ugeet, en ass robust an net besonnesch krankheetsufälleg. Dozou kënnt, datt Spelz net mat anere Fruuchtzorte gekräizt ginn ass, well e relativ schwéier ze verschaffen ass, an doduerch seng ursprénglech Eegenschafte behale konnt, deenen eng besser gesondheetlech Verdréiglechkeet zougeschriwwe gëtt. Spelz huet e wierzegen an nëssege Goût.
=== Inhaltsstoffer ===
Spelz enthält vill [[Magnesium]], [[Eisen]], [[Zénk]] a [[Mangan]].
=== Gesondheetswäert ===
Spelz ass net [[gluten]]fräi, dofir solle Leit, déi mat [[Zöliakie]] geplot sinn, kee Spelz iessen.
== Produktioun ==
{| class="wikitable"
|+Iwwersiicht vun der Produktioun zu Lëtzebuerg (an Tonnen)
!
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
!2023
!2024
!2025
|-
|Kären Total
| align="right" |139.272
|149.289
| align="right" | 154.236
| align="right" | 160.022
| align="right" | 143.500
| align="right" | 147.688
| align="right" | 166.940
| align="right" | 146.635
| align="right" | 141.113
| align="right" | 177.617
|-
|'''Spelz'''
| align="right" | 1.929
| align="right" | 3.222
| align="right" | 3.081
| align="right" | 3.788
| align="right" | 4.218
| align="right" | 7.308
| align="right" | 7.635
| align="right" | 4.865
| align="right" | 2.233
| align="right" | 4.140
|}
<small>Quell: [https://lustat.statec.lu/vis?lc=fr&pg=0&fs[0]=Th%C3%A8mes%2C1%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23&fs[1]=Th%C3%A8mes%2C2%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23%7CProduction%20v%C3%A9g%C3%A9tale%23D23%23&fc=Th%C3%A8mes&snb=8&df[ds]=ds-release&df[id]=DF_D2104&df[ag]=LU1&df[vs]=1.0&dq=A.L01%2BSSL08%2BSSSL03%2BSSL07%2BSL03&pd=2016%2C2025&to[TIME_PERIOD]=false Quantités produites des principales productions de grande culture et fourragères (en tonnes)], STATEC</small>
== Kuckt och ==
* [[Kärenzorten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Spelt|Spelz}}
* [https://web.archive.org/web/20050831151125/http://www.spelz.lu/ Lëtzebuerger Spelzgenossenschaft: Spelz vum Séi]
{{Notten}}
[[Kategorie:Séissgrieser]]
[[Kategorie:Kären]]
5t8otrjvlfzae7urfjf45kap105owyu
Schabloun:Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen
10
10662
2679676
2679245
2026-05-25T22:24:48Z
Zinneke
34
update
2679676
wikitext
text/x-wiki
<!-- D e e n N e i s t e v i r, wgl.
Kopéiert déi, déi ënnen "erausrutschen", an d'Archiv!
Leschten Update 26.05.2026. -->
[[Nicolas Jacqué]] • [[Gustave Feyder]] • [[Joseph Muller]] • [[Fred Coullen]] • [[Michel Junckel]] • [[Jean-Pierre Thiry]] • [[Nicolas Roth]] • [[Roger Frisch]] • [[Centre européen Schengen]] • [[Henri Jungers]] • [[Jean Anen]] • [[Nicolas Thill (Lokalpolitiker)]] • [[Joseph Moscardo • [[Jean Simon]] • [[ Europamusée Schengen]] • [[Henri Franck (1942)]] • ''[[De Piwitsch]]'' • [[Bank of Boston (Lëtzebuerg)]] • [[Bank of America International[[ • [[FC Orania Veianen]] • [[Nadine Braconnier]] • [[Clementine Witry-Schmit]] • [[Mamer Schlass]] • [[Raymond Sinnen]] • ''[[Lëtzebuerg sicht de Luxonaut]]'' • [[echo.lu]] • [[Lëscht vun den Orchideeënaarten zu Lëtzebuerg]] • [[Lëscht vun déidlechen Accidenter am Lëtzebuerger Automobilsport]] • [[Adapth]] • [[Gare Kockelscheier]] • [[Gare Bierchem-West]] • [[Banco di Santo Spirito (Luxembourg)]] • [[Fleegeversécherung]] • [[Hôpital intercommunal de Steinfort]] • [[CHNP De Park]] • [[CHNP Pontalize]] • [[Sixo]] • [[Ronald Pierre]] • [[Rehaklinick Manternach]] • [[Rehaklinick Useldeng]] • [[CHdN Wolz]] • [[CHdN Ettelbréck]] • [[CHEM Diddeleng]] • [[CHL Potaschbierg]] • [[Gust Stefanetti]] • [[Victor Alesch]] • [[Attitude Music]] • [[Spawecken (Roman)]] • [[CHL Eich]] • [[CHL Centre]] • [[Yves Stein]] • [[CHL Kannerklinick]] • [[Banco di Roma International]] • [[Aktivbanken International]] • [[Trois C-L]] • [[FC Chiers Rodange]] • ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]'' • [[Marcelle Bous-Castellani]] • [[Tanklager vun Zéisseng]] • [[Henri de Stein]] • [[FC Racing Rodange]] • [[Stade Diddeleng]] • [[Liichtathleetiksstadion zu Hamm]] • [[Perl oder Pica (Roman)|''Perl oder Pica'' (Roman)]] • [[Live Music (Veräin)]] • [[Eduard Michelis]] • [[Gustave Ziegler]] • [[Philippe-Christophe Wurth]] • [[Victor-Charles-Janus Wolff]] • [[Charles Wolff]] • [[André Wolff]] • [[Nicolas Welter (Elektriker)]] • [[Louis Welter]] • [[Mathias Wawer]] • [[Valentin Wahl]] • [[Mathias Vinandy]] • [[Gustave Velter]] • [[Guillaume Velter]] • [[Alfred Velter]] • [[René Daubenfeld]] • [[Eva Marija]] • ...
{{small|[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2026|'''Archiv''']]}}<noinclude>[[Kategorie:Schablounen:Portaler:Lëtzebuerg]] [[fr:Projet:Luxembourg/Articles récents]]</noinclude>
rahn3pm377zcjn9lzxk2rly1ovfd0bi
2679678
2679676
2026-05-25T22:26:31Z
Zinneke
34
2679678
wikitext
text/x-wiki
<!-- D e e n N e i s t e v i r, wgl.
Kopéiert déi, déi ënnen "erausrutschen", an d'Archiv!
Leschten Update 26.05.2026. -->
[[Nicolas Jacqué]] • [[Gustave Feyder]] • [[Joseph Muller]] • [[Fred Coullen]] • [[Michel Junckel]] • [[Jean-Pierre Thiry]] • [[Nicolas Roth]] • [[Roger Frisch]] • [[Centre européen Schengen]] • [[Henri Jungers]] • [[Jean Anen]] • [[Nicolas Thill (Lokalpolitiker)]] • [[Joseph Moscardo]] • [[Jean Simon]] • [[ Europamusée Schengen]] • [[Henri Franck (1942)]] • ''[[De Piwitsch]]'' • [[Bank of Boston (Lëtzebuerg)]] • [[Bank of America International]] • [[FC Orania Veianen]] • [[Nadine Braconnier]] • [[Clementine Witry-Schmit]] • [[Mamer Schlass]] • [[Raymond Sinnen]] • ''[[Lëtzebuerg sicht de Luxonaut]]'' • [[echo.lu]] • [[Lëscht vun den Orchideeënaarten zu Lëtzebuerg]] • [[Lëscht vun déidlechen Accidenter am Lëtzebuerger Automobilsport]] • [[Adapth]] • [[Gare Kockelscheier]] • [[Gare Bierchem-West]] • [[Banco di Santo Spirito (Luxembourg)]] • [[Fleegeversécherung]] • [[Hôpital intercommunal de Steinfort]] • [[CHNP De Park]] • [[CHNP Pontalize]] • [[Sixo]] • [[Ronald Pierre]] • [[Rehaklinick Manternach]] • [[Rehaklinick Useldeng]] • [[CHdN Wolz]] • [[CHdN Ettelbréck]] • [[CHEM Diddeleng]] • [[CHL Potaschbierg]] • [[Gust Stefanetti]] • [[Victor Alesch]] • [[Attitude Music]] • [[Spawecken (Roman)]] • [[CHL Eich]] • [[CHL Centre]] • [[Yves Stein]] • [[CHL Kannerklinick]] • [[Banco di Roma International]] • [[Aktivbanken International]] • [[Trois C-L]] • [[FC Chiers Rodange]] • ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]'' • [[Marcelle Bous-Castellani]] • [[Tanklager vun Zéisseng]] • [[Henri de Stein]] • [[FC Racing Rodange]] • [[Stade Diddeleng]] • [[Liichtathleetiksstadion zu Hamm]] • [[Perl oder Pica (Roman)|''Perl oder Pica'' (Roman)]] • [[Live Music (Veräin)]] • [[Eduard Michelis]] • [[Gustave Ziegler]] • [[Philippe-Christophe Wurth]] • [[Victor-Charles-Janus Wolff]] • [[Charles Wolff]] • [[André Wolff]] • [[Nicolas Welter (Elektriker)]] • [[Louis Welter]] • [[Mathias Wawer]] • [[Valentin Wahl]] • [[Mathias Vinandy]] • [[Gustave Velter]] • [[Guillaume Velter]] • [[Alfred Velter]] • [[René Daubenfeld]] • [[Eva Marija]] • ...
{{small|[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2026|'''Archiv''']]}}<noinclude>[[Kategorie:Schablounen:Portaler:Lëtzebuerg]] [[fr:Projet:Luxembourg/Articles récents]]</noinclude>
krkxmlj05nzaofqnb5vbk3y0tdi1ajf
Wäibau zu Lëtzebuerg
0
11129
2679652
2668802
2026-05-25T20:34:05Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679652
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Wine Luxembourg.png|right|200px]]
De '''Wäibau''' gëtt zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] laanscht d'[[Musel]], op enger Streck vun 42 km, vu [[Schengen]] bis [[Waasserbëlleg]], an och zu [[Rouspert]] op der [[Sauer]] praktizéiert. D'Lëtzebuerger Wäibauregioun – déi als « Moselle luxembourgeoise » bezeechent gëtt<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2004/05/06/n2|Titel=Règlement grand-ducal du 6 mai 2004 fixant les variétés de vignes et certaines pratiques culturales et oenologiques|Gekuckt=01.03.2026|Datum=06.05.2004|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> – huet eng total Fläch vun 1.307 [[Ar (Flächemooss)|ha]], vun deenen 1.295 ha vu Lëtzebuerger an 12 ha vun auslännesche Betriber bewirtschaft ginn ([[2013]]).
== Geschicht vum Lëtzebuerger Wäin ==
De Wäibau op der Musel huet eng laang Traditioun. Schonn am Joer 370 huet de [[Réimescht Räich|réimeschen]] Dichter [[Decimus Magnus Ausonius|Ausonius]] beschriwwen, datt op den ieweschten Häng laanscht d'Musel [[Wäirief|Riewe]] geplanzt goufen, woubäi op den ënneschte Parzellen Akerbau bedriwwe gouf. Am Mëttelalter sinn d'[[Klouschter|Kléischter]] du mam Wäibau virugefuer. An dëser méi waarmer Klimaperiod huet sech d'Wéngertsfläch iwwert d'ganzt Land bis an d'Éislek ausgebreet. Nom sougenannte „Joerdausendwanter“ vu 1709 sinn déi Wéngerten awer verschwonnen a just déi an de méi mëllen Däller hunn iwwerlieft, sou wéi mir se haut kennen.<ref name=":1">{{Citation|URL=http://aop.public.lu/de/vignobles.html|Titel=Weinbaugebiet|Gekuckt=2026-03-02|Datum=2022-10-04|Wierk=aop.public.lu|Sprooch=de}}</ref>
Wann och vu laanger Zäit hier Wäin zu Lëtzebuerg produzéiert gëtt, da war dëse Wäin net duerch eng besonnesch Qualitéit bekannt. Wärend der Zäit vum [[Däitschen Zollveräin|Zollveräin]], zu deem och Lëtzebuerg bis nom [[Éischte Weltkrich]] gehéiert huet, ass de lëtzebuergesche Wäi benotzt ginn, fir e mat den däitsche Wäiner ze verschneiden. Qualitéitsufuerderunge goufen net gestallt. Dat huet sech geännert, wéi Lëtzebuerg [[1922]] der [[Union économique belgo-luxembourgeoise]] bäigetratt ass, an Efforten huet misse maachen, fir d'Qualitéit ze verbesseren, besonnesch op follgende Pläng:
* Méi eng rationell Auswiel vun den ugebaute Riefzorten, mam Zil, Qualitéitswäiner ze produzéieren, an deene Riefzorten eng Preferenz ze ginn, déi méi resistent géint d'[[Rieflaus]] sinn;
* Aféierung vun enger [[Prime de déblavement]], am Hibléck op d'Suppressioun vum Wäinubau a schlechte Lagen;
* Aféierung vun engem [[Wäibauperimeter]];
* Schafe vum Lëtzebuerger [[Lëtzebuerger Wäibauinstitut|Wäibauinstitut]] 1925;
* Schafe vun enger [[Marque Nationale|Marque nationale]], 1935 fir de Lëtzebuerger Wäin an Duerchsetze vu Qualitéitsbestëmmungen;
* Schafe vun engem [[Solidaritéitsfong]];
* Promotioun vum Zesummeleeë vun de Parzellen ([[Remembrement]]);
* Kreatioun,1969 vu [[Protvigne]], déi eng geziilt Hëllef soll gi beim Sprëtze vun de Wéngerten an der Bekämpfung vun der Rieflaus;
* Mëtt vun den 1970er Joren: vill Kellereien ersetzen déi traditionell Holzfässer mat modernen Inox-Tanken, fir de Wäiner méi Frëschheet a Fruuchtegkeet ze ginn<ref name=":1" />;
* Participatioun zanter 2012 um Projet [[Terroir Moselle]].
== Fundamental Donnéeën ==
Vun de bebaute Fläche sinn hautdesdaags<sup>(Stand: 2024)</sup> 19,2 % mat [[Rivaner]]-Riewen ugeplanzt, virum [[Pinot gris]] (15,9 %), dem [[Auxerrois (Riefzort)|Auxerrois]] (14,8 %) an dem [[Pinot blanc]] an dem [[Riesling]] mat jeeweils 13,1 %. Den [[Elbling]], dee fréier{{Wéini?}} bis zu 90 % vun der Fläch ausgemaach huet, ass op 4,1 % zeréckgefall. Iwwer d'Zäit sinn och Versich mat neien, net-traditionelle Riefzorten op der Musel gemaach ginn, mat ë. a. dem [[Saint Laurent]], dem [[Dakapo]], dem [[Gamay]] an dem [[Muscat Ottonel]]. Si falen allerdéngs an der Statistik net an d'Gewiicht.
D'Lëtzebuerger Wäiproduktioun ass duerch extreem staark, wiederofhängeg Schwankunge gekennzeechent, wat, wéinst de klengen, fir den Export disponibele Quantitéiten, d'Prospektioun vun auslännesche Mäert schwéier mécht.
Am Joer 2013 ass zu Lëtzebuerg en Total vun 100.889 Hektoliter Wäin op 1.309 ha produzéiert ginn, wat e Rendement vu 77,07 hl/ha ausmécht. Fir d'Joer 2024 louch de Rendement bei 64,23 hl/ha.
Zur Wäiproduktioun hunn 2013 zu Lëtzebuerg bäigedroen:
* d'Wënzer, déi Member vun enger Genossenschaftskellerei sinn: eppes 58 % vun der Landesproduktioun;
* d'Privatwënzer: mat ronn 28 % vun der Produktioun;
* de Wäinhandel: mat eppes wéi 14 % vun der Produktioun.
Ausser dem Wäin, produzéiert d'Lëtzebuerger Musel och nach zanter [[1992]] [[Crémant de Luxembourg|Crémant]]. Lëtzebuerg huet als eenzegt Land nieft Frankräich d'Recht fir d'Bezeechnung ''Crémant'' ze benotzen. Beim ''Crémant'' mussen d'Wënzer verschidde streng Konditiounen erfëlle fir datt et Crémant gëtt.
{| class="wikitable"
|+Ubaufläch<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?tm=vin&pg=0&snb=33&isAvailabilityDisabled=false&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_D2201&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&pd=1975,2024&to%5BTIME_PERIOD%5D=false&vw=tb&lb=bt|Titel=(DF_D2201) Superficies viticoles selon les différents cépages|Gekuckt=2026-02-28|Datum=20.06.2025|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref> a Produktioun<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?tm=vin&pg=0&snb=33&isAvailabilityDisabled=false&vw=ov&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_D2200&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&hc%5BSp%C3%A9cification%5D=&dq=A.&pd=2016,2024&to%5BTIME_PERIOD%5D=false&lb=bt|Titel=(DF_D2200) Superficie des vignes, rendement en vin, valeur de la récolte et qualité du moût|Gekuckt=2026-02-28|Datum=07/08/2025|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
!
! colspan="2" |1960
! colspan="2" |2000
! colspan="4" |2024
|-
|Gesamtfläch Wéngerten a Produktioun (ha)
| colspan="2" align="right" |1.140
| colspan="2" align="right" |1.309
| colspan="4" align="right" |1.191
|-
|Zuel vun de Wéngertsparzellen
| colspan="2" align="right" | –
| colspan="2" align="right" |6.117
| colspan="4" align="right" |4.497
|-
|Wäin-Produktioun (hl)
| colspan="2" align="right" |133.000
| colspan="2" align="right" |131.931
| colspan="4" align="right" |76.504
|-
|idem, hl pro ha
| colspan="2" align="right" |116,67
| colspan="2" align="right" |100,78
| colspan="4" align="right" |64,23
|-
!Verdeelung no Riefzorten
! align="right" |Produktioun<br>(hl)
! align="right" |Undeel
! align="right" |Produktioun<br>(hl)
! align="right" |Undeel
! align="right" |Ubaufläch<br>(ha)
! align="right" |Undeel
! align="right" |Produktioun<br>(hl)
! align="right" |Undeel
|-
|[[Elbling]]
| align="right" |58.000
| align="right" |43,61 %
| align="right" |17.635
| align="right" |13,37 %
| align="right" |49,1
| align="right" |4,1 %
| align="right" |3.757
| align="right" |4,91 %
|-
|[[Rivaner]]
| align="right" |46.400
| align="right" |34,89 %
| align="right" |48.412
| align="right" |36,69 %
| align="right" |228,8
| align="right" |19,2 %
| align="right" |17.986
| align="right" |23,51 %
|-
|[[Auxerrois (Riefzort)|Auxerrois]]
| align="right" |9.000
| align="right" |6,77 %
| align="right" |15.789
| align="right" |11,97 %
| align="right" |176,6
| align="right" |14,8 %
| align="right" |12.778
| align="right" |16,70 %
|-
|[[Pinot blanc]]
| align="right" |1.600
| align="right" |1,20 %
| align="right" |13.647
| align="right" |10,34 %
| align="right" |155,7
| align="right" |13,1 %
| align="right" |12.475
| align="right" |16,31 %
|-
|[[Pinot gris]]
| align="right" |1.800
| align="right" |1,35 %
| align="right" |13.316
| align="right" |10,09 %
| align="right" |189,0
| align="right" |15,9 %
| align="right" |11.482
| align="right" |15,01 %
|-
|[[Pinot noir]]
|align="right" |–
| align="right" |0,00 %
| align="right" |5.054
| align="right" |3,83 %
| align="right" |129,1
| align="right" |10,8 %
| align="right" |6.124
| align="right" |8,00 %
|-
|[[Riesling]]
| align="right" |15.000
| align="right" |11,28 %
| align="right" |16.406
| align="right" |12,44 %
| align="right" |155,7
| align="right" |13,1 %
| align="right" |8.401
| align="right" |10,98 %
|-
|[[Gewürztraminer]]
| align="right" |1.200
| align="right" |0,90 %
| align="right" |713
| align="right" |0,54 %
| align="right" |19,8
| align="right" |1,7 %
| align="right" |267
| align="right" |0,35 %
|-
|[[Chardonnay (Riefzort)|Chardonnay]]
|align="right" |–
| align="right" |0,00 %
| align="right" |759
| align="right" |0,58 %
| align="right" |57,5
| align="right" |4,8 %
| align="right" |3.008
| align="right" |3,93 %
|-
|Aner Cepagen
|align="right" |–
| align="right" |0,00 %
| align="right" |200
| align="right" |0,15 %
| align="right" |29,5
| align="right" |2,5 %
| align="right" |224
| align="right" |0,29 %
|}
An der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]] gëtt et zënter 2004 ënnerzeg vum [[Bockfiels]] op ronn 4 Ar e pedagogesche Wéngert am sougenannte ''Klouschtergaart''. D'Stad Lëtzebuerg produzéiert hei pro Joer ongeféier 200 Fläsche « Wäin vum Bock »{{Sic}} (Rivaner, Elbling, Riesling, Pinot blanc, Auxerrois)<ref>{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/le-waein-vum-bock-le-vin-de-la-capitale/27499.html|Titel=Le «Wäin vum Bock», le vin de la capitale|Gekuckt=01.03.2026|Datum=20.09.2022|Wierk=www.virgule.lu|Sprooch=fr|archivedate=2023-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230531002810/https://www.virgule.lu/luxembourg/le-waein-vum-bock-le-vin-de-la-capitale/27499.html}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/communique-vendanges-au-klouschtergaart|Titel=Vendanges au «Klouschtergaart»|Gekuckt=2026-03-01|Datum=09.10.2014|Wierk=paperjam.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/a-la-une/klouschtergaart-des-vendanges-en-pleine-capitale/|Titel=Klouschtergaart : des vendanges en pleine capitale|Gekuckt=2026-03-01|Datum=03.10.2016|Wierk=lequotidien.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Riefzorten zu Lëtzebuerg ==
[[Fichier:Riesling grapes leaves.jpg|thumb|Rieslingsrief]]
Déi Riefzorten, déi zu Lëtzebuerg däerfen ugeplanzt ginn, sinn an engem [[Groussherzoglecht Reglement|Groussherzogleche Reglement]] festgehalen. 2004 waren et 15 verschidde Riefzorten op der [[Lëtzebuerger Musel]]<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2004/05/06/n2|Titel=Règlement grand-ducal du 6 mai 2004 fixant les variétés de vignes et certaines pratiques culturales et oenologiques|Gekuckt=27.02.2026|Datum=06.05.2004|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>; mam Reglement vun 2014 koumen eng Rëtsch Riefzorte bäi an d'Wäibaugebitt (fr. ''périmètre viticole'') bezitt sech net just op d'Musel<ref name=":0">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2014/11/26/n2|Titel=Règlement grand-ducal du 26 novembre 2014 modifiant le règlement grand-ducal modifié du 6 mai 2004 fixant les variétés de vignes et certaines pratiques culturales et oenologiques|Gekuckt=27.02.2026|Datum=26.11.2014|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Wéngerten zéien sech zwar haaptsächlech laanscht d'Musel, vun der [[Gemeng Schengen]] bis an d'[[Gemeng Mäertert]], mat zousätzlech klenge Gebidder op der Sauer (zu [[Waasserbëlleg]] an an der [[Gemeng Rouspert-Mompech]]).
Gewëssen aner Riefzorten däerfen allerdéngs fir Versich oder fir wëssenschaftlech Zwecker ugeplanzt ginn. Sou war 2013 de [[Sauvignon blanc|Wäisse Sauvignon]] op enger Fläch vun 0,48 ha a verschidden aner Zorten op enger Fläch vun 3,34 ha ugebaut ginn; zënter 2014 ass en awer generell erlaabt.
{| class="wikitable" id="fn_table_back"
|+Riefzorten déi zu Lëtzebuerg dierfen ugebaut ginn<ref name=":0" />
!Wäiss
!Schwaarz
!Gro
!Rout
|-
|[[Auxerrois (Riefzort)|Auxerrois]]
|[[Blauer Limberger]] (Lemberger)<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|[[Pinot gris]] (Ruländer)
|[[Elbling]]
|-
|[[Cabernet blanc]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|[[Cabernet Cortis]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|[[Sauvignon gris]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|[[Gewürztraminer]]
|-
|[[Chardonnay]]
|[[Cabernet Dorsa]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|
|[[Riesling]]
|-
|[[Elbling]]
|[[Cabernet noir]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|
|
|-
|[[Helios]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|[[Dakapo]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn B|■]]</sup>
|
|
|-
|[[Johanniter]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|[[Dornfelder]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|
|
|-
|[[Merlot]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|[[Gamaret]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|
|
|-
|[[Merzling]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|[[Gamay]]
|
|
|-
|[[Muscat Ottonel]]
|[[Merlot]]
|
|
|-
|[[Pinot blanc]]
|[[Pinot meunier]] (Schwarzriesling)<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|
|
|-
|[[Riesling]]
|[[Pinot noir]]
|
|
|-
|[[Rivaner]] (Muller Thurgau)
|[[Pinot noir précoce]]
|
|
|-
|[[Sauvignon blanc]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|[[Pinotage]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|
|
|-
|[[Solaris]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|[[Pinotin]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|
|
|-
|
|[[Regent]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|
|
|-
|
|[[Rondo]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|
|
|-
|
|[[Saint Laurent]]
|
|
|-
|
|[[Zweigelt]]<sup>[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn A|▲]]</sup>
|
|
|}
<cite id="fn_A">[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn_table_back|<sup>▲</sup>]]</cite> <small>zënter 2014</small><br>
<cite id="fn_B">[[Wäibau zu Lëtzebuerg#fn_table_back|<sup>■</sup>]]</cite> <small>däerf nëmme fir de [[Coupage]] benotzt ginn a bis zu maximal 10 % bei de Riefzorten [[Gamay]], [[Pinot noir]], [[Pinot noir précoce]] a [[Saint Laurent]] bäigemëscht ginn.</small><br>
== Encadrement vum Lëtzebuerger Wäibau a Wäibaugenossenschaften ==
D'Wënzer zu Lëtzebuerg hunn ëmmer zesummegehalen, wann et geheescht huet hir Intressien ze vertrieden. Schonn [[1911]] ass de Lëtzebuerger Wënzerverband ([[Fédération des associations viticoles du Grand-Duché de Luxembourg]]) mat Sëtz zu [[Gréiwemaacher]] gegrënnt ginn. Du koum et [[1921]] zur Schafung vun der éischter Genossenschaftskellerei, där vu Gréiwemaacher an [[1925]] zur Grënnung vum Lëtzebuerger Wäibauinstitut. Deemools war de Wäibau an enger kritescher Lag an et huet em missen op ville Plaze gehollef ginn.
Eng wichteg Etapp fir de Wäibau war och d'Zesummeleeë vun de Genossenschaftskellereien. Eng eenzeg, [[Vinsmoselle]], ass no der Fusiounswell nach iwwereg bliwwen.
== Qualitéitslabelen ==
=== Marque nationale ===
[[Fichier:Luxembourg-Marque Nationale Vin.jpg|thumb|200px|Collerette "marque nationale" fir de Lëtzebuerger Wäin]]
Mam Gesetz vum 12. Mäerz 1935 ass zu Lëtzebuerg eng [[Marque nationale]] fir de Wäin [[1935]] agefouert ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/a/1935/03/12/n1|Titel=Arrêté du 12 mars 1935, portant création d'une marque nationale du vin luxembourgeois|Gekuckt=01.03.2026|Datum=12.03.1935|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>; se gëtt mat enger ovaler Collerette um Fläschenhals dokumentéiert a seet aus, wéinst de Bestëmmunge vun 1935 an hire spéideren Ofännerungen<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgc/1971/10/15/n1|Titel=Règlement du Gouvernement en conseil du 15 octobre 1971 portant création d'une marque nationale du vin et fixant les conditions d'attribution de cette marque|Gekuckt=01.03.2026|Datum=15.10.1971|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgc/1985/02/22/n1|Titel=Règlement du Gouvernement en Conseil du 22 février 1985 portant réglementation de la marque nationale du vin et fixant les conditions d'attribution de cette marque|Gekuckt=01.03.2026|Datum=22.02.1985|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2001/01/30/n2|Titel=Règlement grand-ducal du 30 janvier 2001 portant réglementation de la marque nationale du vin et fixant les conditions d'attribution de cette marque|Gekuckt=02.03.2026|Datum=30.01.2001|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>, datt:
* de Wäin eng lëtzebuergesch Originn huet,
* en ënner staatlecher Kontroll steet,
* en net mat auslännesche Wäiner verschnidden ass,
* seng Qualitéit den europäesche Bestëmmungen entsprécht.
D'Marque nationale garantéiert deemno d'Hierkonft an d'Qualitéit vum Wäin. D'Wäiner gi vun enger Kommissioun nom Prinzip vun der „Qualitéit am Glas“ bewäert, d. h. op Grond vun der Faarf a Kloerheet, souwéi dem Geroch an dem Geschmaach vum Wäin.
D'Marque nationale fir d'Wäiner ass mam [[Groussherzoglecht Reglement|Groussherzogleche Reglement]] vum 30. Januar 2001 ofgeschaaft ginn<ref name=":2">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2016/08/24/n8|Titel=Règlement grand-ducal du 24 août 2016 fixant certaines modalités d'application du règlement (CEE) n° 607/2009 de la Commission du 14 juillet 2009 fixant certaines modalités d'application du règlement (CE) n° 479/2008 du Conseil en ce qui concerne les appellations d'origine protégées et les indications géographiques protégées, les mentions traditionnelles, l'étiquetage et la présentation de certains produits du secteur vitivinicole et portant création de l'Office national des appellations d'origine protégées.|Gekuckt=02.03.2026|Datum=24.08.2016|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
=== Appellation d'origine protégée – Moselle luxembourgeoise ===
D'kontrolléiert Hierkonftsbezeechnung (''Appellation d'origine protégée'', AOP) ass eng Äntwert op d'Erkenntnis, datt den Ertrag eng entscheedend Roll spillt fir e gewësse Qualitéitsniveau am Endprodukt ze garantéieren, ass awer och op dat héicht Qualitéitsbewosstsinn vun den haitege Wäilibhaber zeréckzeféieren.
D'Haaptcharakteristik vun der AOP ass d'Bescheinegung iwwer d'Qualitéit, déi op der geographescher Hierkonft vum Produkt baséiert. Fir datt een den Numm vun enger geographescher Eenheet benotzen däerf, muss déi prezis definéiert sinn: wat d'geographesch Eenheet méi prezis definéiert ass, wat d'Originnen am Geschmaach besser z'erkennen ass.
==== ''Côtes de'' ====
D'Wäiner mat der Hierkonftsbezeechnung „Côtes de“ sinn harmonesch, héichwäerteg Wäiner an der ënneschter Gamm; et si fruuchteg, liicht Wäiner fir en onkomplizéierten, alldeegleche Genoss. D'Ertragslimitt fir all Drauwenzorte läit bei héchstens 100 Hektoliter den Hektar; fir den Elbling an de Rivaner sinn et 115 hl/ha.
==== ''Coteau de'' ====
Bei de Wäiner mat der Bezeechnung „Coteaux de“ handelt et sech ëm klassesch Wäiner vun der Lëtzebuerger Musel, mat typesche Charakteristike vun der Regioun oder den Drauwenzorten. Et si Premium-Wäiner aus héichwäertege Lagen aus de Kantone Gréiwemaacher (Muschelkalk-Buedem) oder Réimech (Keuper mat Leemmergel).
==== ''Lieu-dit'' ====
Déi sougenannt „Terroir-Wäiner“ kommen aus de beschte Wéngerte vun der Lëtzebuerger Musel. Déi renomméiert Lieu-dite si streng ofgegrenzt. D'Qualitéit vum Wäi gëtt duerch de Lieu-dit (den Terroir) bestëmmt, an domat duerch säin Urspronk.<ref>{{Citation|URL=http://aop.public.lu/de.html|Titel=Die « Appellation d'origine protégée – Moselle luxembourgeoise »|Gekuckt=2026-03-02|Datum=2022-11-03|Wierk=aop.public.lu|Sprooch=de}}</ref>
Déi eenzeg traditionell Begrëffer, déi fir d'Bezeechnung vu Wäiner vun der AOP Lëtzebuerger Musel däerfe benotzt ginn, sinn: ''Premier'' ''cru, Grand premier cru, Vendanges tardives, Vin de paille, Vin de glace'' a ''Crémant de Luxembourg''<ref name=":2" />.
==Biologesche Wäibau zu Lëtzebuerg==
{{Kapitel Info feelt}}
[[2012]] gouf de biologesche Wäibau, och nach Bio-Wäibau, vu 7 Wënzerbetriber op am Ganze 25 ha bedriwwen (35 ha am Joer 2013). D'Wënzer ginn dobäi vum [[Institut fir biologesch Landwirtschaft an Agrarkultur]] (IBLA) beroden<ref>Van der Hoef, J., 2012. ''Biologischer Weinbau nimmt auch in Luxemburg an Bedeutung zu. Das Interesse ist verstärkt vorhanden.'' [[Luxemburger Wort]] vum 22. September 2012, S. 41.</ref>.
== Wéngerten ==
[[File:Vue Palmberg, On-101.jpg|thumb|Zu Ohn am ''Palmberg'']]
[[Lieu-dit]]e vum Lëtzebuerger Wäibau, de Gemengen no, vu Süden a Richtung Norden<ref>gekuckt op [http://g-o.lu/3/Urun5 geoportail.lu] den 1. Mäerz 2026 (Layer: Lieux-dits du vignoble)</ref>:
{{Div col|cols=2}}
=== Musel ===
==== Gemeng Schengen ====
* [[Schengen]]: ''Fels, Markusberg''
* [[Rëmerschen]]: ''Haff Wéngerten, Jongeberg, Kraitzberg''
* [[Wëntreng]]: ''Felsberg, Haff Wéngerten, Hommelsberg, Op Schleed''
* [[Schwéidsbeng]]: ''Haff Wéngerten, Hanner Fels, Kolteschbnerg, Steilberg''
* [[Welleschten]]: ''Foulschett, Kurschels''
* [[Bech-Maacher]]: ''Enschberg, Haff Wéngerten, Heiberg, Falkenberg, Naumberg''
==== Gemeng Bous-Waldbriedemes ====
* [[Ierpeldeng (Bous-Waldbriedemes)|Ierpeldeng]]: Scheierbierg
==== Gemeng Réimech ====
* [[Réimech]]: Goldberg, Hopertsbour, Primerberg
==== Gemeng Stadbriedemes ====
* [[Stadbriedemes]]: Diefert, Goldberg, Hambierg, Primerberg, Rouseberg
* [[Greiweldeng]]: Hambierg, Härebierg
==== Gemeng Wuermer ====
* [[Lenneng]]: ''Ehnerberg, Péiteschberg''
* [[Éinen]]: ''Kelterberg, Rousemen, Wousselt''
* [[Dräibuer]]: ''Bauschberg, Mouerberg''
* [[Wuermer]]: ''Borreg, Elterberg, Heilihenhäuschen, Këppchen, Nossbam, Rousemen, Weibur, Wengertsberg, Wousselt''
* [[Ohn]]: ''Kaul, Palmberg, Pietert, Vugelsang''
* [[Meechtem]]: ''Houfels, Göllebur, Nidderfels, Ongkaf, Widdem''
==== Gemeng Fluessweiler ====
* [[Nidderdonwen]]: ''Bauschberg, Fels, Scheedberg''
==== Gemeng Gréiwemaacher ====
* [[Gréiwemaacher]]: ''Fels, Rouderberg, Rouseberg''
==== Gemeng Mäertert ====
* [[Mäertert]]: ''Häreberg, Rouseberg''
* [[Waasserbëlleg]]: ''Bocksberg''
=== Sauer ===
==== Gemeng Mäertert ====
* [[Waasserbëlleg]]: ''Bocksberg, Härebereg, Laser Kapell''
==== Gemeng Rouspert-Mompech ====
* [[Méischdref]]
* [[Rouspert]]: ''Hoelt''
{{Div col end}}
[[File:Carte du vignoble luxembourgeois (2018).tif|thumb|center|900px|Lëtzebuerger Wäibaugebitt am Moossstaf 1:50000]]
== Literatur ==
* Anonym, 1999. Guide Klée des meilleurs vins et spiritueux luxembourgeois, Luxembourg.
* Hemmer, Carlo, 1948. L'économie du Grand-Duché de Luxembourg - Première Partie - Les conditions sociales - La production primaire. Éditions Beffort, Luxembourg.
* Huberty, J., 1992. Les variétés de vigne cultivées au Luxembourg. ''Bull. Soc. Nat. luxemb.'' 93: 89-98. [http://snl.lu/publications/bulletin/SNL_1992_093_089_098.pdf PDF] (394 kB)
* Infalt, Constant, 2003. Gedanken zum 75jährigen Jubiläum der Winzergenossenschaftskellerei Stadtbredimus: gravierende Strukturprobleme wurden durch Selbsthilfe in Form von gemeinschaftlichen Einrichtungen besser gelöst! ''Bauerekalenner'' Jg. 55: 129-134.
* Scheuer, Jerry: ''Marque nationale - appellation contrôlée "Moselle luxembourgeoise"'', in: ''Bauerekalenner'', Lëtzebuerg, Jg. 55 (2003), Säiten 83-90, ill.
* Kuhn, Marc: ''Die Weinkontrolle in Luxemburg'', in: ''Bauerekalenner'', Lëtzebuerg, Jg. 57(2005), Säiten 65-70, ill.
* Gondringer, Marc: ''Der Weinbau in Gostingen'', in: ''Centenaire des sapeurs-pompiers Gostingen 1905 - 2005'', Gostingen, Sapeurs-pompiers, 2005, Säiten 93-103, ill.
* [[Laurens Mauquoi|Rudi & Laurens Mauquoi]], ''Luxemburger Wein - Vin luxembourgeois'', Éditions Schortgen, Luxembourg 2012, ISBN 978-2-87953-158-8
== Kuckt och ==
* [[Dikrecher Wéngerten]]
* [[Musel]]
* [[Terroir Moselle]]
* [[Projet Provino]]
* [[Rieflaus]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://aop.public.lu/fr.html Websäit vum Wäinbauinstitut]
* [https://vins-cremants.lu/fr/ Websäit vum Fonds de solidarité viticole]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Waibau zu Letzebuerg}}
[[Kategorie:Wäibau zu Lëtzebuerg| ]]
[[Kategorie:Önologie]]
8eddt0t0qlpng69bidj7g0to1zfr8ee
Triptychon
0
12785
2679682
2353369
2026-05-26T04:51:27Z
Surajr7
68777
2679682
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Ghent Altarpiece Google Art Project.jpg|thumb|400px|Triptychon vum Altor vu Gent vum Jan an Hubert van Eyck]]
En '''Triptychon''', aus dem Griicheschen ''triptychos'' (an dräi Deeler), ass eng Zesummestellung vun dräi Biller, woubäi dat mëttelst fest ugemaach ass, an déi säitlech mam Haaptbild duerch [[Jarnéier]]e verbonne sinn.
Den Triptychon ass typesch fir [[Gotik|gotesch]] [[Altor]]biller.
Berüümt Triptychen:
* ''[[Guernica (Bild)]]'' vum [[Pablo Picasso]]
* D'Triptychon an der Mariekierch zu [[Gdańsk|Danzeg]] vum [[Hans Memling]]
* De [[Genter Altor]] vun de [[Bridder van Eyck]]
* ''[[De Gaart vun de Glëschtereien]]'' vum [[Hieronymus Bosch]]
* ''[[Den Heewon]]'' vum Hieronymus Bosch
Kënschtler, déi een oder méi Triptyche gemoolt hunn:
* [[Francis Bacon (Moler)]]
* [[Oswald Baer]]
* [[Hieronymus Bosch]]
* [[Otto Dix]]: ''Der Krieg''
* [[Emil Nolde]]: ''Maria Aegyptiaca''
* [[Bernt Notke]]
* [[Peter Paul Rubens]]: Tritptychon an der Kierch vu [[Mechelen]]
* [[Eberhard Schlotter]]
* [[Andy Warhol]]
== D'Triptychon an der Literatur ==
* Dem Max Frisch säi lescht Stéck ''Triptychon''.
* Dem [[Felix Timmermans]] säi Roman vun 1924 ''Triptychon vun den hellegen dräi Kinneken''.
== D'Triptychon an der Musek ==
* [[Leoš Janáček]]: En Triptychon mat als Haaptfigur de Grënner vun der tschechescher Republik, dem Masaryk.
* [[Gerhard Braun]]: ''Tritychon'', 1983
== Literatur ==
* Pilz, P.: ''Das Triptychon als Kompositioins- und Erzählform in der deutschen Tafelmalerei von den Anfängen bis zur Dürerzeit'', München, 1970.
* Laubenthal, Annegrit: ''Paul Hindemiths Einakter-Tritychon'', Tutzing, Schneider, 1986.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Triptychs}}
[[Kategorie:Konscht]]
cgabhhh6em3shmp5u3346vqy3wjhohi
Iswestija
0
13837
2679735
1718450
2026-05-26T11:47:50Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2679735
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Zeitung}}
D''''Iswestija''' (''Известия'' - "Noriichten") ass eng russesch [[Zeitung]], déi sech mat enger Oplo vun 230.000 Exemplaren un déi guttsituéiert Intelligenz a politesch Elite riicht.
Si gouf den [[13. Mäerz|28. Februar]] (al Zäitrechnung) [[1917]] zu [[St Petersburg|Petrograd]] gegrënnt, deemools als sowjetescht Regierungsblat, wéi et schéngt Géigegewiicht zur [[Pravda]], déi als déi offiziell Stëmm vun der [[Kommunistesch Partei vun der Sowjetunioun|Kommunistescher Partei]] gegollt huet. Ursprénglech huet d'Iswestija d'Positioune vun de [[Menschewiken]] an de [[Trudowiken|Trudowike]] vertrueden.
Haut ass aus hir eng analytesch Zeitung ginn, déi am staark politiséierte russesche Medieraum am rietsen Zentrum steet.
Am Summer 2005 goufe 50,2 % vun den Iswestija-Aktien un de kremlnoe Mediekonzern [[Gasprom-Media]] verkaaft.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.izvestia.ru Online-Versioun vun der Iswestija]
[[Kategorie:Zeitungen a Russland]]
be6xi078nwi89rqqrrct3o61kvpg5af
Komsomolskaja Prawda
0
13841
2679736
1924368
2026-05-26T11:48:17Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2679736
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Zeitung}}
D''''Komsomolskaja Prawda''' (''Комсомольская правда'' - "dem Komsomol seng Wourecht") ass eng russesch [[Zeitung|Dageszeitung]].
Si gouf [[1925]] vun der [[Komsomol]]-Organisatioun gegrënnt. No der Opléisung vun der Komsomol huet eng Allianz [[Lukoil]]-[[Rosbank]] d'Finanzéierung vun der Zeitung iwwerholl, déi haut op eng Oplo vun 2,5 Milliounen Exemplare kënnt. Vun demokratescher Orientéirung, ass si net nëmmen ënner dem Jonktem populär.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.kp.ru Offiziell Säit vun der Komsomolskaja Prawda]
[[Kategorie:Zeitungen a Russland]]
[[Kategorie:Boulevardsblieder]]
73cs14pglll4d240jsad93fe84n9gfa
El Mundo
0
14326
2679737
2275677
2026-05-26T11:48:55Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2679737
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Zeitung}}
'''El Mundo''' ass mat engem Tirage vun 350.297 Exemplairen (2003) déi zweetgréisst [[Spuenien|spuenesch]] Dageszeitung. Si gouf den [[23. Oktober]] [[1989]] vum [[Alfonso de Salas]], [[Pedro J. Ramirez]], [[Balbino Fraga]] a [[Juan González]] gegrënnt an huet hiren Haaptsëtz zu [[Madrid]]. Den Direktor ass de [[Pedro José Ramirez]].
Sou wéi d'[[El País]] zu engem Symbol vum Iwwergank vun der [[Diktatur]] zur [[Demokratie]] ass, gëllt den El Mundo als Symbol fir d'Kris vun der sozialistescher Regierung. D'Zeitung huet eng sëllege Skandaler am Ëmfeld vun der Regierung opgedeckt, wat mat e Grond fir d'Néierlag vun der [[PSOE]] ënner dem [[Felipe González]] an de Walen [[1996]] war.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.elmundo.es Gratis Online-Editioun vum El Mundo]
[[Kategorie:Zeitungen a Spuenien]]
45e96ysom7z6swfkhgfxwjjfuzugkge
Gara
0
14327
2679739
2324325
2026-05-26T11:50:11Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2679739
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Zeitung}}
D''''Gara''' (Baskesch fir "mir sinn") ass eng zweesproocheg ([[Baskesch]] a [[Spuenesch]]) Dageszeitung déi zu [[San Sebastián|Donostia]] am [[Autonom Gemeinschaft Baskeland|Baskeland]] ([[Spuenien]]) erausgi gëtt, mat erkläertem Zil d'Terrororganisation [[Euskadi Ta Askatasuna|ETA]] z'ënnerstëtzen.
D'Gara huet eegenen Indikatiounen no 130.000 Lieser a kënnt zanter dem [[30. Januar]] [[1999]] eraus. Si gesäit sech als Nofollgerin vun der lénksgeriichtener a pro-separatistescher ''Egin'', déi de [[15. Juli]] [[1998]] vun der spuenescher Regierung ënner dem [[José María Aznar]] verbuede gouf.
Den [[12. Mäerz]] [[2004]] huet se och international vu sech schwätze gemaach, wéi se um 18 Auer ze melle wousst, eng Persoun hätt am Numm vun der ETA bei hir ugeruff, fir d'Bedeelegung vun der ETA un de [[Madrider Zuchuschléi]] ze dementéieren.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.gara.net Offiziell Säit vun der Gara]
[[Kategorie:Zeitungen a Spuenien]]
6vygvop9avaxux9ukyopk2rjlpe0ort
2679743
2679739
2026-05-26T11:58:10Z
Puscas
735
....
2679743
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Zeitung}}
D''''Gara''' (Baskesch fir "mir sinn") ass eng zweesproocheg ([[Baskesch]] a [[Spuenesch]]) Dageszeitung déi zu [[San Sebastián|Donostia]] am [[Autonom Gemeinschaft Baskeland|Baskeland]] ([[Spuenien]]) erausgi gëtt, mat erkläertem Zil d'Terrororganisation [[Euskadi Ta Askatasuna|ETA]] z'ënnerstëtzen{{Quell?}}.
D'Gara huet eegenen Indikatiounen no 130.000 Lieser a kënnt zanter dem [[30. Januar]] [[1999]] eraus. Si gesäit sech als Nofollgerin vun der lénksgeriichtener a pro-separatistescher ''Egin'', déi de [[15. Juli]] [[1998]] vun der spuenescher Regierung ënner dem [[José María Aznar]] verbuede gouf.
Den [[12. Mäerz]] [[2004]] huet se och international vu sech schwätze gemaach, wéi se um 18 Auer ze melle wousst, eng Persoun hätt am Numm vun der ETA bei hir ugeruff, fir d'Bedeelegung vun der ETA un de [[Madrider Zuchuschléi]] ze dementéieren.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.gara.net Offiziell Säit vun der Gara]
[[Kategorie:Zeitungen a Spuenien]]
f1i40nkgbwjldfku9ga95dlizvoy1qt
El País
0
16868
2679738
2677239
2026-05-26T11:49:37Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2679738
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Zeitung}}
'''El País''' ("D'Land") ass déi gréisst an international am bekanntsten Dageszeitung vu [[Spuenien]]. Si gëtt integral op [[spuenesch]] editéiert an huet eng Oplo vu 457.675 Exemplairen am Duerchschnëtt pro Dag.
Si gouf de [[4. Mee]] [[1976]] gegrënnt, sechs Méint nom Doud vum [[Francisco Franco]].
''El País'' gehéiert zu de gréissten Deeler zur spuenescher [[Mediegrupp]] [[PRISA]].
== Kuckt och ==
* [[El Mundo]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
*[https://web.archive.org/web/20170323234558/http://www.elpais.es/ ELPAIS.es, edición electrónica de El País]
[[Kategorie:Zeitungen a Spuenien]]
t1cbapdc941q0tx7doair2ui4m40lzl
Baarle-Hertog
0
18813
2679730
2436463
2026-05-26T11:30:00Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679730
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Belsch
| Numm = Baarle-Hertog
| Wopen = Coat of arms of Baarle-Hertog.jpg
| Regioun = {{Flämesch Regioun}}
| Communautéit = {{Flämesch Communautéit}}
| Provënz = {{Provënz Antwerpen}}
| Arrondissement = [[Arrondissement Turnhout|Turnhout]]
| Gemeng =
| Telefonszon = 014
| Postcode = 2387
| Koordinaten = {{coor dms|51|26|00|N|04|55|00|O}}
| Fläch = 748
| Bevëlkerung = 2.385
| Bevëlkerungsdatum = [[2008]]
| Kaart = Baarle-HertogLocatie.png
| Kaarttext = Baarle-Hertog an der Provënz Antwerpen
}}
'''Baarle-Hertog''' ass eng [[belsch]] Gemeng an der [[Provënz Antwerpen]].
[[Fichier:Huis Baarle.jpg|thumb|250px|left| Haus am Chaamseweg zu Baarle: D'Grenz - um Buedem markéiert - geet queesch duerch d'Haus. D'Garage ass an der Belsch, d'Entreesdier an Holland.]]
Baarle-Hertog ass bekannt fir seng komplizéiert Grenze mat [[Baarle-Nassau]] an [[Holland]]. Et besteet nämlech aus 24 separaten Terrainen. Ausser der Uertschaft, [[Zondereigen]], nërdlech vun der belscher Uertschaft [[Merksplas]], déi keng [[Exklav]] ass, gëtt et 20 belsch Exklaven an Holland an 3 aner Stécker op der belsch-hollännescher Grenz. Fir d'Saach nach méi komplizéiert ze maachen, gëtt et an de belschen Exklaven nach eng Kéier am Ganze 7 hollännesch Exklaven, 6 dovun an der gréisster belscher, an eng ganz am belschen Territoire. E klenge Wutz am Süde vu ronn 19 [[ha]] huet nëmmen eng e puer Meter breet Verbindung mat Holland.
Déi verwurelt Grenzzéiung geet bis an d'Mëttelalter zeréck, wou engersäits den [[Herzogtum Brabant|Herzog vum Brabant]] an anerersäits den Här vu Breda Herrscher iwwer eenzel Parzellen an Häff an deem Streech waren. [[1843]], wéi d'Grenz tëscht Holland an der nei gegrënnter Belsch gezu goufen, ass ee sech net eens ginn, wéi se do sollt verlafen. Dofir ass Parzell fir Parzell, dorënner der vun net emol engem [[Ar (Flächemooss)|Ar]], gekuckt ginn, weem déi historesch emol eng Kéier gehéiert haten. Déi Situatioun ass bis haut, mat minimale Justéierungen, onverännert bliwwen.
Sou kënnt et, datt haut d'Grenzen alt queesch duerch d'Haiser ginn. D'Lag vun der Hausdier bestëmmt dann, a wat fir engem Land d'Haus steet. Kleng Fändelen nieft der Hausnummer maachen et engem méi einfach, ze wëssen, a wat fir engem Land ee grad ass. Et heescht, datt et alt virkoum, datt, wann d'Steiergesetzer an engem Land zum Nodeel vum Bewunner geännert hunn, d'Hausdier einfach versat gouf. Och Bistroen, op der Grenz, hu vun dëser Situatioun profitéiert: wéi an Holland d'Bistroen éischter hu missen zoumaache wéi an der Belsch, sinn d'Clienten einfach op en aneren Dësch geplënnert.
Déi eenzegaarteg Situatioun lackelt eng jett Touristen an déi zwou Uertschaften un.
== Literatur ==
* Louis Malvoz, ''Baerle-Duc et Baerle-Nassau: Trente-quatre territoires pour deux communes'' ; in: ''Bulletin trimestriel du Crédit communal de Belgique'', Nr. 155 (Januar 1986); Ss. 3-58 (ill.).
* Dominique Seytre, ''Une vie en pointillé: Baarle-Hertog, les enclaves belges des Pays-Bas'' ; in: ''[[Le Jeudi]]'', Ausgab vum 29. Dezember 2011 - 4. Januar 2012; S. 30.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.baarle-hertog.be Offiziell Säit] (op Hollännesch)
* [http://ontology.buffalo.edu/smith//baarle.htm Baarle-Nassau / Baarle-Hertog] (mat Kaarten)
* [https://web.archive.org/web/20060721133845/http://www.borderlandtv.com/photos_2.html Fotoe vu Baarle-Nassau/Hertog]
* [http://geosite.jankrogh.com/baarle.htm Dem Jan S. Krogh seng Säit iwwer déi 2 Baarlen]
{{Navigatioun Stied a Gemengen an der Provënz Antwerpen}}
[[Kategorie:Gemengen an der Provënz Antwerpen]]
[[Kategorie:Exklaven]]
[[Kategorie:Enklaven]]
[[Kategorie:Baarle-Hertog| ]]
lgdhdy77jbw95znypsjknlcpm3css1d
2012
0
21672
2679636
2653716
2026-05-25T16:35:46Z
Johnny Chicago
17
/* Gestuerwen */
2679636
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''2012''' huet op engem [[Sonndeg]] ugefaangen. Et war e [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
[[Fichier:Costa Concordia 5.jpg|150px|thumb|Gekentert Costa Concordia]]
=== Europa ===
* [[13. Januar]]: Virun der italieenescher Insel [[Giglio]] verongléckt d'Croisièresschëff [[Costa Concordia]], wouduerch et zu enger dramatescher Rettungsaktioun mat 32 Doudesaffer kënnt.
* {{5. Februar}}: De [[Sauli Niinistö]] gewënnt am 2. Tour d'Walen zum President vun der [[Finnland|Republik Finnland]].
* {{9. Februar}}: De [[Mihai Razvan Ungureanu]] gëtt vum [[rumänien|rumänesche]] Parlament zum neie Premierminister gewielt.
* {{4. Mäerz}}: De [[Wladimir Putin]] gewënnt d'Presidentewalen a [[Russland]]. Hien trëtt säin Amt de [[7. Mee]] un; Premierminister gëtt den [[Dmitri Medwedew]], dee bis dohi President war.
* [[10. Mäerz]]: Dem fréiere Ministerpresident [[Robert Fico]] seng sozialdemokratesch Partei gewënnt d'virgezunne Parlamentswalen an der [[Slowakei]].
* [[16. Mäerz]]: Den [[Nicolae Timofti]] gëtt vum [[moldawien|moldawesche]] Parlament zum neie Staatspresident gewielt.
* [[18. Mäerz]]: De [[Joachim Gauck]] gëtt, nom Récktrëtt vum [[Christian Wulff]], zum neien däitsche Bundespresident gewielt.
* {{2. Mee}}: De [[János Áder]] gëtt als neien ungaresche Staatspresident ernannt.
* {{6. Mee}}: De [[François Hollande]] gewënnt den zweeten Tour vun de Presidentewalen a [[Frankräich]] géint den amtéierenden [[Nicolas Sarkozy]].
*{{0}}6. Mee: Bei de Parlamentswalen a [[Griicheland]] verléieren d'Mëtt-Riets- a Mëtt-Lénks-Parteie staark zu Gonschte vun de méi extreeme Parteien. Well et zu kenger Eenegung iwwer eng Koalitoun kënnt, gëtt et de 17. Juni Neiwalen.
* [[15. Mee]]: De [[Jean-Marc Ayrault]] gëtt zum neie Premierminister a Frankräich ernannt.
* [[20. Mee]]: Presidentewalen a [[Serbien]]; de Gewënner [[Tomislav Nikolić]] trëtt den [[31. Mee]] säin Amt un.
* [[11. Juni]]: De [[Bujar Nishani]] gëtt zum President vun der Republik [[Albanien]] gewielt.
* [[17. Juni]]: Parlamentswalen a Frankräich. D'[[Sozialistesch Partei (Frankräich)|PS]] kritt mat 300 vun de 577 Sëtz d'absolut Majoritéit.
* 17. Juni: Neiwale fir d'Parlament a Griicheland. Gewënner ass déi konservativ Nea Dimokratia, knapps virun der lénks-radikaler SYRIZA. De President vun der ND, [[Antonis Samaras]] bëtt den [[20. Juni]] Premierminister.
* [[30. Juni]]: De [[Ólafur Ragnar Grímsson]] gëtt fir d'fënnefte Kéier zum President vun [[Island]] gewielt.
* [[27. Juli]]: Den [[Ivica Dačić]] trëtt säin Amt als Regierungschef a Serbien un.
* [[12. September]]: Bei de virgezunnene Parlamentswalen an [[Holland]] kritt déi liberal VVD vum Ministerpresident [[Mark Rutte]] déi meescht Stëmmen, knapps virun der sozialdemokratescher PvdA. De [[5. November]] koum et zu enger Regierung vun enger grousser Koalitioun tëscht deenen zwou Parteien, de Rutte gouf nees Ministerpresident.
* {{1. Oktober}}: Déi oppositionell Partei ''Georgeschen Dram'' ënner dem [[Bidsina Iwanischwili]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Georgien]]; den Iwanischwili gëtt de [[25. Oktober]] zum Premierminister ernannt.
* [[22. November]]: A [[Litauen]] gëtt no de Parlamentswale vum [[28. Oktober]] den [[Algirdas Butkevičius]] (Sozialdemokratesch Partei) zum neie Premierminister ernannt.
* {{2. Dezember}}: A [[Slowenien]] gewënnt de [[Borut Pahor]] den 2. Tour vun de Presidentschaftswalen.
* {{9. Dezember}} D'Sozialliberal Unioun (USL) vum Premierminister [[Victor Ponta]] gewënnt d'Parlamentswalen a [[Rumänien]].
[[Fichier:Stéphanie and Guillaume Royal Wedding 2012-007.jpg|thumb|150px|Guillaume a Stéphanie]]
==== Lëtzebuerg ====
* {{1. Januar}}: Gemengefusiounen, déi a Kraaft trieden, reduzéieren d'[[Gemengenzuel zu Lëtzebuerg|Zuel vun de Lëtzebuerger Gemenge]] vun 116 op 106.
* [[9. Mäerz]]: De [[Lëtzebuerger Filmpräis 2012|5. Lëtzebuerger Filmpräis]] gëtt verdeelt.
* [[19. Oktober]]: Hochzäit vum [[Guillaume vu Lëtzebuerg|Ierfgroussherzog Guillaume]] mat der [[Stéphanie de Lannoy]].
* [[23. Oktober]]: Mam 100.000. Awunner, dee sech umellt, gëtt d'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] eng Groussstad.
=== Afrika ===
* [[25. Mäerz]]: De [[Macky Sall]] gewënnt am 2. Tour d'Presidenterwalen a [[Senegal]].
* {{7. Abrëll}}: D'[[Joyce Banda]] gëtt, nom Doud vum [[Bingu wa Mutharika]], Presidentin vu [[Malawi]].
* [[31. August]]: Parlaments- a Presidentewalen an [[Angola]].
* [[17. November]]: Den [[Ernest Koroma]] gëtt als President vu [[Sierra Leone]] erëmgewielt.
=== Amerika ===
==== USA ====
* {{6. November}}: De [[Barack Obama]] gëtt als President vun de Vereenegte Staaten erëmgewielt.
==== Mëttel- a Südamerika ====
* [[22. Juni]]: De [[Federico Franco]] gëtt neie President a [[Paraguay]], nodeem de [[Fernando Lugo]] vum Parlament d'Vertrauen entzu kritt hat.
* {{1. Juli}}: Den [[Enrique Peña Nieto]] vun der PRI gewënnt d'Presidenteswalen a [[Mexiko]].
* {{7. Oktober}}: Den [[Hugo Chávez]] gëtt zum President vu [[Venezuela]] erëmgewielt.
=== Asien ===
* {{7. Februar}}: De [[Mohammed Waheed Hassan]] gëtt neie President vun de [[Malediven]], nom Récktrëtt vum [[Mohamed Nasheed]].
* [[13. Februar]]: De [[Gurbanguly Berdimuhamedow]] gëtt zum President vun Turkmenistan erëmgewielt.
* {{4. Mäerz}}: De [[Wladimir Putin]] gewënnt d'Presidentewalen a [[Russland]]. Hien trëtt säin Amt de [[7. Mee]] un; Premierminister gëtt den [[Dmitri Medwedew]], dee bis dohi President war.
* [[22. Juni]]: De [[Raja Pervaiz Ashraf]] gëtt neie Premierminister am [[Pakistan]].
* [[19. Juli]]: De [[Pranab Mukherjee]] gëtt zum neie President vun [[Indien]] gewilet an de [[25. Juli]] vereedegt.
* [[15. Oktober]]: De [[Xi Jinping]] gëtt Generalsekretär vun der Kommunistescher Partei vu China; am Mäerz 2013 gëtt hie President vum Land.
* [[16. Dezember]]: A [[Japan]] kritt bei de Parlamentswalen d'Liberaldemokratesch Partei (LDP) an hire Kaolitiounspartner New Komeito ronn 2/3 vun de Stëmmen. De [[Shinzo Abe]] gëtt neie Premierminister.
* [[19. Dezember]]: D'[[Park Geun-hye]] gëtt zu der Presidentin vu [[Südkorea]] gewielt.
=== Ozeanien & Pazifik ===
* [[18. Mäerz]]: Nom Doud vum [[George Tupou V.]] gëtt säi Brudder ënner dem Numm [[Tupou VI.]] Kinnek vun [[Tonga]].
=== Arabesch Welt ===
* [[25. Februar]]: Den [[Abed Rabbo Mansur Hadi]] gëtt zum neie President vu [[Jemen]] ernannt.
* [[14. Juni]]: An [[Egypten]] erkläert d'Hougeriicht d'Parlamentswale vun 2011 als ongëlteg.
* [[17. Juni]]: De [[Mohammed Mursi]] gewënnt d'Presidentewalen an Egypten, hien trëtt den [[1. Juli]] säin Amt un.
* {{9. August}}: De [[Mohamed Yusuf Al Magariaf]] gëtt Parlamentspresident an domat Iwwergankspresident a [[Libyen]].
* {{3. September}}: Den [[Abdelmalek Sellal]] gëtt neie Premierminister vun [[Algerien]].
== Konscht a Kultur ==
* 1. Januar - 31. Dezember: [[Guimarães]] a [[Maribor]] sinn [[Europäesch Kulturhaaptstad]].
=== Molerei ===
=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[Gilles Ortlieb]] säin ''Tombeau des anges''.
* 1. Präis vum [[Concours littéraire national 2012|Nationale Literaturconcours]] fir der [[Elise Schmit]] hiert Wierk ''Im Zug''.
=== Musek ===
* [[22. Mee]]–[[26. Mee]]: D'[[Loreen]] gewënnt mam Lidd ''[[Euphoria]]'' de [[Eurovision Song Contest 2012|57. Eurovision Song Contest]] zu [[Baku]].
=== Film ===
* [[26. Februar]]: Bei der 84. [[Academy Awards|Oscar]]-Präisverleiung kritt ''[[The Artist]]'' vum [[Michel Hazanavicius]] den ''Oscar'' fir de beschte Film.
* ''César'' fir de beschte Film: ''[[The Artist]]'' vum [[Michel Hazanavicius]].
* Dem [[Michael Haneke]] säi Film ''Amour'' gewënnt d'Gëlle Palm fir de beschte Film um [[Filmfestival Cannes 2012|Festival zu Cannes]].
==== Lëtzebuerg ====
* {{9. Mäerz}}: De [[Lëtzebuerger Filmpräis|5. Lëtzebuerger Filmpräis]] geet ë. a. un der [[Beryl Koltz]] hiren ''[[Hot Hot Hot]]'' (bescht Fictioun) an dem [[Jean-Louis Schuller]] a [[Sam Blair]] hiren ''[[High/Low]]'' (beschten Documentaire).
* Première vun ë. a.: ''[[D'Belle Époque]], [[Les fameux gars]], [[D'Symmetrie vum Päiperlek]], [[Schatzritter]] an [[Doudege Wénkel (Film)|Doudege Wénkel]].''
== Wëssenschaft an Technik ==
[[Fichier:PIA16239 High-Resolution Self-Portrait by Curiosity Rover Arm Camera square.jpg|120px|right|De ''Curiosity'' um Mars]]
* [[30. Juni]]: Am [[Saarland]] gëtt den Ofbau vu [[Steekuel]] agestallt. Déi lescht Grouwe maachen zou.
* [[August]]: D'[[International Astronomesch Unioun]] huet op hirer 28. Generalversammlung zu Peking de Wäert vun der [[Astronomesch Eenheet|Astronomescher Eenheet]] (AE) op 149.597.870.700 Meter festgeluecht.
* {{9. August}}: De Roboter ''Curiosity'' vum [[Mars Science Laboratory]] kënnt um [[Mars (Planéit)|Mars]] un.
== Sport ==
* [[29. Februar]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gewënnt an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] 2:1 géint Mazedonien. Déi zwéi Goler fir d'Lëtzebuerger huet de [[Maurice Deville]] geschoss.<ref>[http://www.eu-football.info/_match.php?id=3529 D'Detailer vum Lännermatch Lëtzebuerg-Mazedonien vum 29. Februar 2012 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[30. Mee]] - [[3. Juni]]: De [[Jakob Fuglsang]] gewënnt den [[Tour de Luxembourg 2012]].
* {{2. Juni}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 0:2 géint Malta.<ref>[http://www.wort.lu/de/view/luxemburg-mit-bitterer-niederlage-gegen-malta-4fca4680e4b0409e8f7a540f De Lännermatch Lëtzebuerg Malta op der Websäit wort.lu]</ref>
* {{9. Juni}} - [[1. Juli]]: 14. [[Foussball-Europameeschterschaft 2012|Foussball-Europameeschterschaft]] a [[Polen]] an an der [[Ukrain]]; déi spuenesch Ekipp klappt an der Finall déi italieenesch mat 4:0.
* [[30. Juni]] - [[22. Juli]]: [[Tour de France 2012]].
* [[27. Juli]] - [[12. August]]: [[Olympesch Summerspiller 2012|Olympesch Summerspiller]] zu [[London]].
* [[15. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Uewerkuer]] 1:2 géint Georgien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Aurélien Joachim]] geschoss.<ref>[http://5minutes.rtl.lu/fr/actualite/luxembourg/198547.html/298185.html De Resümmee vum Match Lëtzebuerg Georgien vum 15. August 2012 op rtl.lu]</ref>
* {{7. September}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 2014]], 1:2 géint Portugal. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Daniel da Mota]] geschoss.<ref>{{Citation |URL=http://www.wort.lu/de/view/luxemburg-verkauft-sich-teuer-gegen-portugal-504a63f0e4b095ae929e5ecc |Titel=De Resümmee vum Match Lëtzebuerg Portugal de 7. September 2012 op wort.lu |Gekuckt=2012-09-08 |archivedate=2012-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120911003753/http://www.wort.lu/de/view/luxemburg-verkauft-sich-teuer-gegen-portugal-504a63f0e4b095ae929e5ecc }}</ref><ref>[http://sport.rtl.lu/news/aktualiteit/309949.html De Lännermatch Lëtzebuerg-Portugal de 7. September 2012 op rtl.lu]</ref>
* [[11. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp spillt zu [[Belfast]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2014, 1:1 géint Nordirland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den Daniel da Mota geschoss.<ref>[http://www.wort.lu/de/view/da-mota-trifft-erneut-1-1-gegen-nordirland-504f4ce9e4b0d62256ad9cb4 De Lännermatch Nordirland-Lëtzebuerg den 11. September 2012 op wort.lu]</ref>
* [[12. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2014, 0:6 géint Israel.<ref>{{Citation|URL=http://www.tageblatt.lu/sport/story/0-6--Tiefschlag-gegen-Israel-26947813 |Titel=De Lännermatch Lëtzebuerg-Israel den 12. Oktober 2012 op tageblatt.lu |Gekuckt=13.10.2012|Archiv-Datum=05.03.2016|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160305072328/http://www.tageblatt.lu/sport/story/0-6--Tiefschlag-gegen-Israel-26947813 }}</ref>
* [[16. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Tel-Aviv]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 2014, 0:3 géint Israel.<ref>[http://sport.rtl.lu/news/aktualiteit/329977.html De Foussballlännermatch Israel-Lëtzebuerg de 16. Oktober 2012 op rtl.lu]</ref>
* [[14. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg 1:2 géint Schottland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Lars Gerson]] geschoss.<ref>[http://5minutes.rtl.lu/fr/actualite/luxembourg/198547.htmlhttp://sport.rtl.lu/news/aktualiteit/347137.html De Resümmee vum Match Lëtzebuerg-Schottland vum 14. August 2012 op rtl.lu]</ref>
== Gebuer ==
== Gestuerwen ==
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 115
| Bild3 = Wisława Szymborska 2009.10.23 (1).jpg
| Text3 =Wisława Szymborska
| Bild4 =Flickr Whitney Houston performing on GMA 2009 4.jpg
| Text4 = Whitney Houston
| Bild5=Lucio Dalla 1.JPG
| Text5=Lucio Dalla
| Bild6=Donna Summer (1977 Casablanca publicity headshot).jpg
| Text6=Donna Summer
| Bild7=RobinGibb.jpg
| Text7=Robin Gibb
|Bild8=Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-30 (cropped).jpg
|Text8=Elinor Ostrom
|Bild9=Pol-Puetz-w.jpg
|Text9=Pol Puetz
}}
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 115
| Bild1 = Josy-Braun--VI07-w.jpg
| Text1 =Josy Braun
| Bild2=Joseph Goedert 01.jpg
| Text2=Joseph Goedert
| Bild3 = Neil Armstrong pose.jpg
| Text3 =Neil Armstrong
| Bild5=Sylvia Kristel in galerie Zandvoort, 1998 (cropped).jpg
| Text5=Sylvia Kristel
| Bild6=Larry Hagman 2010.jpg
| Text6=Larry Hagman
| Bild7=Dave Brubeck (1964).jpg
| Text7=Dave Brubeck
| Bild8=Oscar Niemeyer, Pic, 9 - edit.jpg
| Text8=Oscar Niemeyer
| Bild9=Bim Diederich (1952).jpg
| Text9=Bim Diederich
| Bild10=Rita Levi-Montalcini (1986).png
| Text10=Rita Levi Montalcini
}}
* {{6. Januar}}: [[Louis Rech]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* {{9. Januar}}: [[Malam Bacai Sanhá]], Politiker aus Guinea-Bissau.
* [[10. Januar]]: [[Mady Nurenberg-Reuter]], lëtzebuergesch Lokalpolitikerin a Resistenzlerin.
* [[13. Januar]]: [[Rauf Denktaş]], zypriotesch-tierkesche Politiker.
* [[14. Januar]]: [[Rosy Varte]], armeenesch-franséisch Schauspillerin.
* 14. Januar: [[Mila Parély]], franséisch Schaspillerin.
* [[20. Januar]]: [[Etta James]], US-amerikanesch Sängerin.
* [[24. Januar]]: [[Theo Angelopoulos]], griichesche Filmregisseur.
* 24. Januar: [[Vadim Glowna]], däitsche Schauspiller, Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent.
* 24. Januar: [[Pierre Sinibaldi]], franséische Foussballspiller an -trainer.
* [[25. Januar]]: [[Franco Pacini]], italieeneschen Astronom an Astrophysiker.
* [[29. Januar]]: [[Oscar Luigi Scalfaro]], italieenesche Politiker.
* {{1. Februar}}: [[Wisława Szymborska]], polnesch Schrëftstellerin.
* {{3. Februar}}: [[Ben Gazzara]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[11. Februar]]: [[Whitney Houston]], US-amerikanesch Sängerin.
* [[13. Februar]]: [[Sophie Desmarets]], franséisch Schauspillerin.
* [[15. Februar]]: [[Lina Romay (Schauspillerin)|Lina Romay]], spuenesch Schauspillerin.
* [[20. Februar]]: [[Imanuel Geiss]], däitschen Historiker.
* [[25. Februar]]: [[Maurice André]], franséischen Trompetist.
* [[26. Februar]]: [[Hazy Osterwald]], Schwäizer Museker, Sänger an Dirigent.
* [[29. Februar]]: [[Davy Jones]], brittesche Schauspiller a Sänger.
* {{1. Mäerz}}: [[Luigi Bazzoni]], italieenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* {{0}}1. Mäerz: [[Lucio Dalla]], italieenesche Sänger a Museker.
* [[10. Mäerz]]: [[Jean Giraud]] (''Mœbius''), franséische BD-Auteur.
* [[11. Mäerz]]: [[Emile Back]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* [[13. Mäerz]]: [[Michel Duchaussoy]], franséische Schauspiller.
* 13. Mäerz: [[Ernest Ersfeld]], lëtzebuergesche Moler.
* [[18. Mäerz]]: [[George Tupou V.]], Kinek vun Tonga.
* [[19. Mäerz]]: [[Ulu Grosbard]], US-amerikanesch-belschen Theater- a Filmregisseur.
* [[25. Mäerz]]: [[Raymond Bley]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[26. Mäerz]]: [[Edmond Jacobs]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* {{4. Abrëll}}: [[Claude Miller]], franséische Filmregisseur.
* {{5. Abrëll}}: [[Bingu wa Mutharika]], President vum Malawi.
* {{7. Abrëll}}: [[Germaine Simon]], lëtzebuergesch Doktesch a Schrëftstellerin.
* [[11. Abrëll]]: [[Raymond Aubrac]], franséische Resistenzler.
* [[12. Abrëll]]: [[Ahmed Ben Bella]], éischte Staatspresident vun Algerien.
* 12. Abrëll: [[Claude Pescatore]], lëtzebuergesche Resistenzler a Politiker.
* 12. Abrëll: [[Wladimir Alexandrowitsch Astapowski]], russesche Foussballspiller
* [[20. Abrëll]]: [[Peter Carsten]], däitsche Schauspiller.
* [[21. Abrëll]]: [[Raymond Zender]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[28. Abrëll]]: [[Matilde Camus]], spuenesch Schrëftstellerin.
* [[29. Abrëll]]: [[Roland Moreno]], franséischen Erfinder.
* {{7. Mee}}: [[Nathalie Nerval]], franséisch Schauspillerin.
* [[16. Mee]]: [[Kurt Felix]], Schwäizer Tëleesmoderator a Journalist.
* [[17. Mee]]: [[Donna Summer]], US-amerikanesch Sängerin.
* [[20. Mee]]: [[Robin Gibb]], brittesche Museker.
* {{3. Juni}}: [[Jean-Louis Richard]], franséische Schauspiller a Filmregisseur.
* {{5. Juni}}: [[Ray Bradbury]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* {{8. Juni}}: [[Fernand Théato]], lëtzebuergesche Lokalhistoriker.
* [[11. Juni]]: [[Teófilo Stevenson]], kubanesche Boxer.
* [[12. Juni]]: [[Elinor Ostrom]], US-amerikanesch Ekonomistin.
* [[16. Juni]]: [[Nayef bin Abdul-Aziz Al Saud]], saudi-arabesche Krounprënz.
* [[18. Juni]]: [[Constant Gillardin]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[25. Juni]]: [[Josy Welter (Geschäftsmann)|Josy Welter]], lëtzebuergesche Geschäftsmann.
* [[26. Juni]]: [[Nora Ephron]], US-amerikanesch Regisseurin an Dréibuchauteur.
* [[28. Juni]]: [[Robert Sabatier]], franséische Schrëftsteller.
* [[30. Juni]]: [[Jitzchak Schamir]], israeelesche Politiker.
* {{1. Juli}}: [[Margot Werner]], éisträichesch Balletdänzerin, Schauspillerin a Chansonsängerin.
* {{3. Juli}}: [[Andy Griffith]], US-amerikanesche Schauspiller, Schrëftsteller, Sänger a Filmproduzent.
* {{0}}3. Juli: [[Sergio Pininfarina]], italieeneschen Autodesigner.
* {{0}}3. Juli: [[Pol Pütz]], lëtzebuergeschen Auteur.
* {{7. Juli}}: [[Mouss Diouf]], franséische Schauspiller.
* {{8. Juli}}: [[Ernest Borgnine]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[15. Juli]]: [[Georges Schroeder]], lëtzebuergesche Politiker, Member a President vum Staatsrot.
* [[16. Juli]]: [[John Castegnaro]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* [[16. Juli]]: [[Jon Lord]], brittesche Museker a Komponist.
* [[21. Juli]]: [[Annie France]], franséisch Schauspillerin.
* 21. Juli: [[Eberhard Itzenplitz]], däitsche Film- an Tëleesregisseur.
* 21. Juli: [[Susanne Lothar]], däitsch Schauspillerin.
* [[24. Juli]]: [[John Atta-Mills]], Politiker aus Ghana.
* [[25. Juli]]: [[Paul Frieden]], lëtzebuergesche Liichtathleet an Olympionik.
* [[27. Juli]]: [[R. G. Armstrong]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[31. Juli]]: [[Gore Vidal]], US-amerikanesche Schrëftsteller.
* {{3. August}}: [[Josy Braun]], lëtzebuergesche Schrëftsteller.
* {{5. August}}: [[Chavela Vargas]], mexikanesch Sängerin.
* {{6. August}}: [[Marvin Hamlisch]], US-amerikanesche Komponist.
* {{6. August}}: [[Bernard Lovell]], britteschen Astronom a Pionéier vun der Radioastronomie.
* {{9. August}}: [[Joseph Goedert]], lëtzebuergeschen Historiker.
* {{0}}9. August: [[Mel Stuart]], US-amerikanesche Filmregisseur.
* [[16. August]]: [[Joaquín Luis Romero Marchent]], spuenesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[18. August]]: [[Scott McKenzie]], US-amerikanesche Sänger.
* [[19. August]]: [[Tony Scott]], brittesche Filmregisseur.
* [[20. August]]: [[Meles Zenawi]], ethiopesche Politiker.
* [[21. August]]: [[Guy Spitaels]], belsche Politiker.
* [[25. August]]: [[Neil Armstrong]], US-amerikaneschen Astronaut, éischte Mënsch um Äerdmound.
* [[27. August]]: [[Albert George Wilson]], US-amerikaneschen Astronom.
* [[28. August]]: [[Félix Hulsemann]], lëtzebuergesche Moler.
* {{4. September}}: [[Egino Weinert]], däitsche Sëlwer- a Goldschmadd.
* [[15. September]]: [[Pierre Mondy]], franséische Schauspiller a Regisseur.
* [[27. September]]: [[Herbert Lom]], tschechesch/brittesche Schauspiller.
* {{1. Oktober}}: [[Dirk Bach]], däitsche Schauspiller an Tëlees-Moderator.
* {{0}}1. Oktober: [[Eric Hobsbawm]], britteschen Historiker.
* {{5. Oktober}}: [[Claude Pinoteau]], franséische Regisseur.
* {{6. Oktober}}: [[Chadli Bendjedid]], algeeresche Politiker a Staatspresident.
* [[11. Oktober]]: [[Frank Alamo]], franséische Sänger.
* [[12. Oktober]]: [[Harry Valérien]], däitsche Sportsjournalist an Auteur.
* [[15. Oktober]]: [[Claude Cheysson]], franséische Politiker.
* 15. Oktober: [[Norodom Sihanouk]], Kinnek vum Kambodja.
* [[17. Oktober]]: [[Sylvia Kristel]], hollännesch Schauspillerin.
* [[31. Oktober]]: [[Jemp Mertl]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[24. Oktober]]: [[Anita Björk]], schweedesch Schauspillerin.
* {{6. November}}: [[Clive Dunn]], brittesche Schauspiller.
* [[23. November]]: [[Larry Hagman]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 23. November: [[Robert Thorn]], lëtzebuergeschen Herpetolog.
* [[24. November]]: [[Antoine Kohn|Spitz Kohn]], lëtzebuergesche Foussballspiller an -trainer.
* [[26. November]]: [[Joseph Murray]], US-amerikanesche Chirurg, Nobelpräisdréier.
* [[27. November]]: [[René Hengel]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Politiker.
* {{1. Dezember}}: [[Andrea Costa-Delvaux]], lëtzebuergesch Politikerin an Aktivistin.
* {{2. Dezember}}: [[Paul Pavel]], franséische Schauspiller.
* {{5. Dezember}}: [[Dave Brubeck]], US-amerikaneschen Jazzpianist.
* {{0}}5. Dezember: [[Oscar Niemeyer]], brasilianeschen Architekt.
* {{6. Dezember}}: [[Bim Diederich]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* {{7. Dezember}}: [[Jacques Rigaud (RTL)|Jacques Rigaud]], franséische Manager an Auteur.
* {{9. Dezember}}: [[Patrick Moore]], britteschen Astronom.
* [[11. Dezember]]: [[Gérard Rasquin]], lëtzebuergesche Jurist a Liichtathleet.
* 11. Dezember: [[Ravi Shankar]], indesche Sitarspiller a Komponist.
* [[19. Dezember]]: [[Peter Struck]], däitsche Politiker.
* 19. Dezember: [[Paul Crauchet]], franséische Schauspiller.
* [[22. Dezember]]: [[René Richon]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[24. Dezember]]: [[Charles Durning]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 24. Dezember: [[Jack Klugman]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[25. Dezember]]: [[Rob Roemen]], lëtzebuergesche Politiker a Journalist.
* [[26. Dezember]]: [[Fontella Bass]], US-amerikanesch R&B- a Soul-Sängerin, Pianistin a Komponistin.
* [[28. Dezember]]: [[Jon Finch]], brittesche Schauspiller.
* 28. Dezember: [[Jeanne Olinger-Rouff]], lëtzebuergesch Juristin a Fraerechtlerin.
* [[30. Dezember]]: [[Rita Levi-Montalcini]], italieenesch Neuro-Biologin.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
75clq00n7mlqrceea8m0dtqyqbybzv9
Kar (Planz)
0
29486
2679616
2632298
2026-05-25T16:00:42Z
GilPe
14980
Update; +Statistik
2679616
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der Fruuchtzort Kar|d'Gefier|Kar (Gefier)}}
{{Infobox Planzen
| Numm = Kar
| Numm (Franséisch) = seigle
| Numm (Däitsch) = Roggen
| Bild = Illustration Secale cereale0.jpg
| Bildtext = ''Secale cereale''
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Gattung = [[Secale]]
| Aart =
| Wëssenschaftlechen Numm = Secale cereale
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}, 1753
}}
[[Fichier:Getreidefeld mit Roggen - Secale cereale 1.jpg|thumb|260px|E Feld mat Kar]]
[[File:Rye 6026.jpg|thumb|260px|D'Kar ass fäerdeg fir erageholl ze ginn]]
D''''Kar''' (''Secale cereale'', [[Däitsch|dt]]. ''Roggen'', [[Franséisch|fr]]. ''seigle''), och alt ''Kuer'', ''Kuarren'', ''Kuärren'', eng vun de Kar-Aarten (''Secale''), ass eng [[Kärenzorten|Kärenzort]], déi an den temperéierten Zone wiisst. Et gëtt Summer- a Wanterkar, woubäi a Mëtteleuropa bal nëmme Wanterkar ugebaut gëtt.
D'Kar ass besser un e killt an dréchent [[Klima]] ugepasst wéi [[Weess]]. Kar ass keng klassesch Fruuchtaart, déi et schonn an der [[Antiquitéit]] gouf. Et gëtt villméi ugeholl, datt et virun 2000 bis 3000 Joer als "Onkraut" an de [[Weess]]felder vu Klengasien opkoum a mat recoltéiert gouf<ref>A Géigende mat rauem Klima ass den Undeel vu Kar an der Rekolt no an no geklommen, fir op ganz aarme Bieden a kille Gebidder praktesch 100 % vun der Rekolt auszemaachen. Sou erkläert sech déi fréier staark Dominanz vum "Kuarren" am Éislek grad sou wéi an de meeschte Gebidder an Europa déi méi héich leien.</ref>.
Kar gëtt a Mëttel- an Osteuropa geholl, fir mat sengem [[Miel]] [[Brout]] ze maachen. Soss doruechter gëtt et och als Fudder fir d'Béischte geholl. Kar kann och zu [[Ethanol|Alkohol]] verschafft ("gebrannt") ginn ([[Kardrëpp]]), vereenzelt gëtt et geholl, fir Bio-[[Ethanol]] ze produzéieren.
Am [[19. Joerhonnert]] gouf d'Kar nëmmen op liichte (sandege) Biedem a Rengkultur geséit. Wou de Buedem fir reng Weesskultur net gutt genuch war, ass bewosst eng Mëschung vu Kar a Weess geséit ginn. Dës Mëschung gëtt op Lëtzebuergesch [[Mëschler]] genannt.
== Zesummesetzung ==
[[Waasser]] 9 %
[[Protein]] 12 %
[[Fett]] 2,5 %
[[Kuelenhydrater]] 65 %
[[Ballaststoffer]] 9,5 %
[[Mineralstoffer]] 2 %
Donnéeë fir 100 [[Gramm|g]]
[[Brennwäert]] 1400 [[Joule|kJ]]
=== [[Mineralstoffer]] ===
[[Calcium]] 33 mg
[[Eisen]] 2,67 mg
[[Magnesium]] 121 mg
[[Phosphor]] 374 mg
[[Kalium]] 264 mg
[[Natrium]] 6 mg
[[Zénk]] 3,73 mg
[[Koffer]] 0,450 mg
[[Mangan]] 2,680 mg
[[Selen]] 0,035 mg
=== [[Vitaminn]]en===
[[Thiamin]] 0,316 mg
[[Riboflavin]] 0,251 mg
[[Niacin]] 4,270 mg
[[Pantothensaier]] 1,456 mg
[[Vitaminn B6]] 0,294 mg
[[Folsaier]] 0,060 mg
[[Vitaminn E]] 1,870 mg
[[Alpha-Tocopherol]] 1,280 mg
=== [[Aminosaier]]en ===
[[Tryptophan]] 0,154 g
[[Threonin]] 0,532 g
[[Isoleucin]] 0,549 g
[[Leucin]] 0,980 g
[[Lysin]] 0,605 g
[[Methionin]] 0,248 g
[[Cystin]] 0,329 g
[[Phenylalanin]] 0,674 g
[[Tyrosin]] 0,339 g
[[Valin]] 0,747 g
[[Arginin]] 0,813 g
[[Histidin]] 0,367 g
[[Alanin]] 0,711 g
[[Asparagin]] 1,177 g
[[Glutamin]] 3,661 g
[[Glycin]] 0,701 g
[[Prolin]] 1,491 g
[[Serin]] 0,681 g
Et gëtt eng modern Kräizung tëscht Kar a Weess, [[Triticale]], déi d'Proprietéite vun deenen zwou Aarte vereenegt.
== Produktioun ==
{| class="wikitable"
|+Déi 15 gréisst Produzenten vu Kar op der Welt (2024)
!Land
!Produktioun (t)<ref name=":02">''Quell: Food and Agriculture Organization, [https://www.fao.org/Faostat/fr/#data/QCL Cultures et produits animaux]''</ref>
|-
|{{DEU}}
| align="right" |2.584.400
|-
|{{POL}}
| align="right" |2.393.180
|-
|{{RUS}}
| align="right" |1.200.000
|-
|{{BLR}}
| align="right" |800.000
|-
|{{DNK}}
| align="right" |649.760
|-
|{{CHN}}
| align="right" |514.091
|-
|{{CAN}}
| align="right" |420.925
|-
|{{USA}}
| align="right" |374.130
|-
|{{IRQ}}
| align="right" |315.111
|-
|{{TUR}}
| align="right" |257.000
|-
|{{ESP}}
| align="right" |223.510
|-
|{{UKR}}
| align="right" |218.390
|-
|{{ARG}}
| align="right" |217.699
|-
|{{SWE}}
| align="right" |155.500
|-
|{{GBR}}
| align="right" |138.259
|-
| colspan="2" |''am Verglach:''
|-
|{{LUX}}<ref name=":0">Quell: [https://lustat.statec.lu/vis?lc=fr&pg=0&fs%5B0%5D=Th%C3%A8mes%2C1%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23&fs%5B1%5D=Th%C3%A8mes%2C2%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23%7CProduction%20v%C3%A9g%C3%A9tale%23D23%23&fc=Th%C3%A8mes&snb=8&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_D2104&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=A.L01%2BSSL08%2BSSSL03%2BSSL07%2BSL03&pd=2016%2C2025&to%5BTIME_PERIOD%5D=false Quantités produites des principales productions de grande culture et fourragères (en tonnes)], STATEC</ref>
| align="right" |6.245
|}
=== Lëtzebuerg ===
{| class="wikitable"
|+Iwwersiicht vun der Produktioun zu Lëtzebuerg (an Tonnen)<ref name=":0" />
!
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
!2023
!2024
!2025
|-
|Kären Total
| align="right" |139.272
|149.289
| align="right" |154.236
| align="right" |160.022
| align="right" |143.500
| align="right" |147.688
| align="right" |166.940
| align="right" |146.635
| align="right" |141.113
| align="right" |177.617
|-
|'''Weess'''
| align="right" |4.173
| align="right" |4.634
| align="right" |6.048
| align="right" |6.366
| align="right" |4.670
| align="right" |7.101
| align="right" |6.049
| align="right" |8.865
| align="right" |6.245
| align="right" |7.255
|}Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] louch d'Produktioun 1990 bei 2.366 Tonnen. Dës goung bis 2006 op 8.727 Tonnen erop, fir dann nees, bis 2011 op 4.189 Tonnen erofzegoen<ref name="statec">Ministère de l'agriculture, de la viticulture et du développement durable, Service d'économie rurale: ''[https://web.archive.org/web/20160305044712/http://www.statistiques.public.lu/fr/publications/thematique/entreprises/agriculture-en-chiffres/lux-landwirtschaft-fr.pdf L'agriculture luxembourgeoise en chiffres 2012. op statistiques.public.lu]''</ref>.
== Literatur ==
* Miedaner, Thomas, 2007. ''Roggen - Getreide mit Zukunft!'' 190 S. Roggenforum e. V. (Hrsg.). DLG-Verlag. ISBN 978-3-7690-0687-2.
* Reiner, L., 1979. ''Winterroggen aktuell.'' DLG Verlag.
* Schiemann, Elisabeth, 1948. ''Weizen, Roggen, Gerste. Systematik, Geschichte und Verwendung''. Fischer-Verlag Jena.
== Kuckt och ==
* [[Kärenzorten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Kären]]
[[Kategorie:Séissgrieser]]
cxib4qde80mo5yv2acyesc05b559559
Internationalen Eenheetesystem
0
29871
2679727
2537773
2026-05-26T11:04:48Z
GilPe
14980
Update amgaang
2679727
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
Den '''Internationalen Eenheetesystem''', dacks ofgekierzt mat '''SI''' (vum [[Franséisch|fr.]] ''Système international d'unités'') verkierpert de moderne metresche System an ass deen am wäitste verbreeten [[Eenheetesystem]] fir physikalesch Eenheeten.
Den SI-Eenheetesystem ass opgrond vun de Fuerderunge vu [[Wëssenschaft]] a [[Fuerschung]] entstanen, mä et ass mëttlerweil och dee predominanten Eenheetesystem vun [[Ekonomie]] an [[Handel]] ginn. A ville Staaten, wéi z. B. och zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], ass de Gebrauch vum SI-Eenheetesystem am administrativen oder geschäftleche Schrëftverkéier gesetzlech virgeschriwwen.
== Déi 7 Basiseenheeten ==
D'Definitioune vun de Basiseenheeten a -gréisste vum SI sinn net definitiv, mä evoluéiere mam fortschrëttleche Stand vun der Miesstechnik. Am SI entspriechen déi siwe Basisgréissten de siwe Basiseenheeten. Fir kënnen d'Basiseenheete bei verschiddene Gréissteskalen ze gebrauchen, hëlt ee bestëmmt [[Lëscht vun de Prefixe fir Moosseenheeten|Virsilben]] wéi "Kilo-" oder "Milli-".
{| border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" style="margin:1em 1em 1em 0; border-style:solid; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show"
|-
!Gréisst
!Formelzeechen
!Numm
!Eenheetenzeechen
![[Definitioun]]
|-
|[[Längt (Physik)|Längt]]
|<math>l</math>
|[[Meter]]
|m
|Längt vun der Distanz, déi d'Luucht am Vakuum an enger 1/299 792 458 Sekonn zeréckleeft
|-
|[[Mass (Physik)|Mass]]
|<math>m</math>
|[[Kilogramm]]
|kg
|De Kilogramm ass duerch den zueleméisseg festgeluechte Wäert vun der [[Plancksche Wierkungsquantum|Planckscher Konstant]] definéiert, ënner Beuechtung vun den Definitioune fir [[Meter]] a [[Sekonn]] (gëllt zanter dem 20. Mee 2019)
|-
|[[Zäit]]
|<math>t</math>
|[[Sekonn]]
|s
|dat 9 192 631 770facht vun der Periodendauer vun der Stralung, déi dem Iwwergank tëscht den zwéin [[Hyperreng Struktur|hyperrenge Strukturniveaue]] vum Grondzoustand vun Atomer vum Nuklid <sup>133</sup>Cs entsprécht.
|-
|[[Stroumstäerkt]]
|<math>I</math>
|[[Ampère (Eenheet)|Ampère]]
|A
|Stäerkt vun engem [[Elektresche Stroum|konstante Stroum]], deen duerch zwee [[Parallel (Geometrie)|parallel]], [[grued]]linneg, onendlech laang an am [[Vakuum]] ee Meter vuneneen ewech placéiert [[Leeder (Physik)|Leeder]] fléisst, tëscht dëse Leedere pro Meter [[Längt]] déi [[Kraaft]] vun 2 · 10 <sup>−7</sup> [[Newton (Eenheet)|Newton]] ervirrifft.
|-
|[[Temperatur|Thermodynamesch Temperatur]]
|<math>T</math>
|[[Kelvin]]
|K
|den 273,16-ten Deel vun der thermodynamescher Temperatur vum [[Tripelpunkt]] vum Waasser<sup>1)</sup>
|-
|[[Quantitéit vun der Matière]]
|<math>n</math>
|[[Mol]]
|mol
|d'Quantitéit vun der Matière vun engem System, deen aus geneesou vill Eenzeldeelercher besteet, wéi Atomer an 0,012 Kilogramm vum Kuelestoffnuklid <sup>12</sup>C sinn.
|-
|[[Liichtstäerkt (Photometrie)|Liichtstäerkt]]
|<math>I_V</math>
|[[Candela]]
|cd
|Liichtstäerkt an enger bestëmmter Direktioun vun enger Stralungsquell, déi monochromatesch Stralung vun der Frequenz 540 · 10<sup>12</sup> Hertz ausstraalt an där hir Stralstäerkt an dëser Richtung (1/683) Watt duerch Steradiant bedréit
|-
|colspan="5" | <small> 1) Déi aktuell Definitioun kënnt vun der [[International Temperaturskala|Internationaler Temperaturskala]] aus dem Joer 1990 ([[ITS-90]]) hir. Tëscht den Zuelewäerter vun der thermodynamescher Temperatur ''<math>T</math>'' an der Celsiustemperatur ''<math>\vartheta</math>'' besteet den Zesummenhang: <math>\{\vartheta_{\rm Grad \, Celsius} \} = \{T_{\rm Kelvin} \} - 273{,}15 </math></small>>|}
|
|}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|International System of Units|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.bipm.org/en/si/ Definitioun vun de Basiseenheeten]
* [http://www1.bipm.org/en/publications/brochure/ SI-Eenheete-Broschüre vum BIPM]
* [https://web.archive.org/web/20050316105305/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1981/0731910/1981A18741.html Règlement grand-ducal iwwer d'Moosseenheeten]
[[Kategorie:SI-Eenheeten| ]]
skh99nzcozmyberqlth76c93xjbuyco
Weess
0
30714
2679605
2679554
2026-05-25T15:12:07Z
GilPe
14980
Update; +Statistik
2679605
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Planzen
| Numm = Weess
| Numm (Franséisch) = blé
| Numm (Däitsch) = Weizen
| Bild = Koeh-274.jpg
| Bildtext = ''Triticum''
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Triticum
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}, 1753
}}
[[File:Wheat_P1210892.jpg|thumb|Broutweess (''Triticum aestivum'')]]
'''Weess''' ginn eng Rëtsch [[Aart (Biologie)|Aarte]] vun de [[Séissgrieser]] (''Poaceae'') an der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''Triticum'' L. genannt. [[Etymologie|Etymologesch]] kënnt den Numm ''Weess'' vu "[[Wäiss]]"; d'Faarf vun deem, wat aus dëser [[Kärenzorten|Fruuchtzort]] gemaach gëtt, nämlech wäisst [[Miel]].
== Ubau ==
Weess ass, wat d'[[Klima]], de Buedem an d'Waasserversuergung ubelaangt, méi kriddeleg wéi aner Fruuchtzorten.
'''Wanterweess''', déi geleefegst Zort zu Lëtzebuerg, gëtt am [[Hierscht]] ausgeséit. D'Fruucht ass dat Joer drop zeideg. All Planz huet 2 bis 3 [[Éi|Éien]], an an all Éi si 25 bis 40 Kären. Op engem [[Quadratmeter]] kënnen 350 bis 700 Hällem wuessen, soudatt 70 [[Ball (Moosseenheet)|Balle]] Weesskäre pro Hektar (heiansdo alt bis zu 110 Ballen um ha) eragefuer kënne ginn. Keng aner Fruuchtzort huet sou ee Rendement.
Déi zeideg Käre bestinn zu 60 % aus [[Steif (Zocker)|Steif]], zirka 12 % [[Eewäiss]], zirka 2 % [[Fett]] an zirka 14 % [[Waasser]].
'''Summerweess''' gëtt sou fréi wéi méiglech am [[Fréijoer]] geséit. E gëtt manner Käre wéi de Wanterweess, déi hunn awer méi [[Protein]]nen.
== Bedeitung ==
Déi verschidde Weessaarte sinn nom [[Mais]] déi Zort Fruucht, déi am meeschten op der Welt ugebaut gëtt. A ville Länner ass de Weess fir d'Mënschen eent vun de Grond[[liewensmëttel]] (aus sengem Miel gëtt [[Brout]] gebak) a spillt och eng wichteg Roll als Déierefudder. Haarde Weess gëtt geholl, fir [[Deegwueren]] ze maachen.
== Produktioun ==
{| class="wikitable"
|+Déi 15 gréisst Weessproduzenten op der Welt (2024)
!Land
!Produktioun (t)<ref name=":0">''Quell: Food and Agriculture Organization, [https://www.fao.org/Faostat/fr/#data/QCL Cultures et produits animaux]''</ref>
|-
|{{KAZ}}
| align="right" |1.857.669.415
|-
|{{UZB}}
| align="right" |672.935.731
|-
|{{ETH}}
| align="right" |618.534.131
|-
|{{SRB}}
| align="right" |290.053.606
|-
|{{MEX}}
| align="right" |264.837.774
|-
|{{MAR}}
| align="right" |244.167.047
|-
|{{AZE}}
| align="right" |190.104.608
|-
|{{CHN}}
| align="right" |140.105.000
|-
|{{URY}}
| align="right" |129.541.468
|-
|{{CHL}}
| align="right" |118.878.486
|-
|{{IND}}
| align="right" |113.292.368
|-
|{{RUS}}
| align="right" |82.588.000
|-
|{{SAU}}
| align="right" |82.039.278
|-
|{{USA}}
| align="right" |53.650.020
|-
|{{MNG}}
| align="right" |39.725.823
|-
| colspan="2" |''am Verglach:''
|-
|{{LUX}}
| align="right" |65.860
|}
=== Lëtzebuerg ===
{| class="wikitable"
|+Iwwersiicht vun der Produktioun zu Lëtzebuerg (an Tonnen)
!
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
!2023
!2024
!2025
|-
|Kären Total<ref>Quell: [https://lustat.statec.lu/vis?lc=fr&pg=0&fs%5B0%5D=Th%C3%A8mes%2C1%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23&fs%5B1%5D=Th%C3%A8mes%2C2%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23%7CProduction%20v%C3%A9g%C3%A9tale%23D23%23&fc=Th%C3%A8mes&snb=8&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_D2104&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=A.L01%2BSSL08%2BSSSL03%2BSSL07%2BSL03&pd=2016%2C2025&to%5BTIME_PERIOD%5D=false Quantités produites des principales productions de grande culture et fourragères (en tonnes)], STATEC</ref>
| align="right" |139.272
|149.289
| align="right" |154.236
| align="right" |160.022
| align="right" |143.500
| align="right" |147.688
| align="right" |166.940
| align="right" |146.635
| align="right" |141.113
| align="right" |177.617
|-
|'''Weess'''<ref name=":0" />
| align="right" |70.069
| align="right" |77.781
| align="right" |79.650
| align="right" |82.260
| align="right" |72.400
| align="right" |76.140
| align="right" |85.890
| align="right" |72.360
| align="right" |65.860
| align="right" |
|}
Zu Lëtzebuerg louch d'Produktioun vu Wanterweess 1990 bei 39.657 Tonnen, 2011 bei bal duebel sou vill: 73.048 Tonnen. Beim Summerweess waren et just 3.854 Tonnen (1990), respektiv 2.274 Tonnen (2011).<ref name="statec">Ministère de l'agriculture, de la viticulture et du développement durable, Service d'économie rurale: ''[https://web.archive.org/web/20160305044712/http://www.statistiques.public.lu/fr/publications/thematique/entreprises/agriculture-en-chiffres/lux-landwirtschaft-fr.pdf L'agriculture luxembourgeoise en chiffres 2012.]'', op statistiques.public.lu.</ref>
[[Fichier:Triticum aestivum.jpg|thumb|Weess-Ier]]
== Aarten ==
*''T. aestivum'' L.
*''T. aestivum subsp. spelta'' (L.) Thell. ([[Spelz]])
*''T. antiquorum'' Heer
*''T. baeoticum'' Boiss.
*''T. compactum'' Host (Zwergweess)
*''T. compositum'' L.
*''T. dicoccum'' Schübler
*''T. turgidum ssp. durum'' [[René Louiche Desfontaines|Desf]]. ([[Haartweess]])
*''T. ispahanicum'' Heslot
*''T. jakubzineri'' (Udacz. & Schachm.)
*''T. karamyschevii'' Nevski
*''T. militinae'' Zhuk. & Migush.
*''T. monococcum'' L.
*''T. parvicoccum''
*''T. petropavlovskyi'' Udacz. & Migush.
*''T. polonicum'' L.
*''T. sinskajae'' Filat. & Kurk.
*''T. tetraurartu'' Gandil.
*''T. timonovum'' Heslot & Ferrary
*''T. timopheevii'' (Zhuk.) Zhuk.
*''T. turanicum'' Jakubz.
*''T. turgidum'' L. (Rauweess)
*''T. urartu'' Thumanyan ex Gandilyan
*''T. vavilovii'' (Tum.) Jakubc. in Zhuk.
*''T. zhukovskyi'' Menabe & Ericzjan
== Geschicht vun der Domestizéierung/Ubau==
De Weess, dee mer haut kennen, kënnt hir vun enger Kräizung vu verschiddene Fruucht- a Wëllgraszorten.
Déi éischt Zorten waren den ''Triticum monococcum'' (de: ''Einkorn'') an den ''Emmer'' (Triticum dicoccum). Weess kënnt aus dem Noen Osten. E gëtt op d'mannst zanter 7.800 v. Chr. ugebaut an ass, no der [[Geescht (Fruucht)|Geescht]], déi zweeteelst Aart vu Fruucht. An [[Europa (Kontinent)|Europa]] gouf en awer eréischt zanter dem [[11. Joerhonnert]] populär, wou d'Wäissbrout Moud ginn ass
== Zesummesetzung (Mëlle Weess) ==
{| {{Prettytable}}
! colspan="2" style="background:#efefff;" | Bestanddeeler
! colspan="2" style="background:#efefff;" |Mineralstoffer pro 100 g
! colspan="2" style="background:#efefff;" |Vitaminnne pro 100 g
|-
|[[Waasser]]||10,42 %||[[Calcium]]||34 mg||[[Thiamin]] (Vitaminn B1)||0,41 mg
|-
|[[Protein|Eewäiss]]||10,7 %||[[Eisen]]||5,4 mg||[[Riboflavin]] (Vitaminn B2)||0,11 mg
|-
|[[Fett]]||2,0 %||[[Magnesium]]||90 mg||[[Niacin]]||4,77 mg
|-
|[[Kuelenhydrat]]en||75,36 %||[[Phosphor]]||402 mg||[[Pantothensaier]]||0,85 mg
|-
|[[Ballaststoff]]er<br>(Deel vun de Kuelenhydraten)||12,7 %||[[Kalium]]||435 mg||[[Vitaminn B6]]||0,38 mg
|-
|[[Mineralstoffer]]||1,5 %||[[Natrium]]||2 mg||[[Folsaier]]||0,04 mg
|-
| || ||[[Zénk]]||3,5 mg||[[Vitaminn E]]||1,44 mg
|-
| || ||[[Koffer]]||0,43 mg
|-
| || ||[[Mangan]]||3,40 mg
|-
|}
De [[Brennwert]] ass 1425 [[Joule|kJ]] op 100 [[Gramm|g]].
== Literatur ==
* Friedrich J. Zeller, Sai L.K. Hsam: ''Weizen: Grundstoff für die menschliche Ernährung und für industrielle Erzeugnisse''. Naturwissenschaftliche Rundschau 57(8), S. 413–421 ([[2004]]), ISSN 0028-1050
* Elisabeth Schiemann: ''Weizen, Roggen, Gerste. Systematik, Geschichte und Verwendung.'' [[1948]]
== Kuckt och ==
* [[Mëschler]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Triticum}}
* [http://mansfeld.ipk-gatersleben.de/ D'Systematik vum Weess]
* [http://www.fao.org/es/ess/top/commodity.html?lang=en&item=15&year=2005 Statistik vun der FAO 2006]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Séissgrieser]]
[[Kategorie:Kären]]
79638tnviziqehv0x20sz2mrl1jn7vr
2679608
2679605
2026-05-25T15:24:52Z
GilPe
14980
/* Kuckt och */
2679608
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Planzen
| Numm = Weess
| Numm (Franséisch) = blé
| Numm (Däitsch) = Weizen
| Bild = Koeh-274.jpg
| Bildtext = ''Triticum''
| Räich = [[Planzeräich]]
| Iwwerofdeelung = [[Somplanzen]]
| Ofdeelung = [[Bléieplanzen]]
| Klass = [[Commelinidae]]
| Uerdnung = [[Poales]]
| Famill = [[Séissgrieser]]
| Wëssenschaftlechen Numm = Triticum
| Wëssenschaftlechen Numm Auteur = {{Kapitälchen|[[Carl von Linné|L.]]}}, 1753
}}
[[File:Wheat_P1210892.jpg|thumb|Broutweess (''Triticum aestivum'')]]
'''Weess''' ginn eng Rëtsch [[Aart (Biologie)|Aarte]] vun de [[Séissgrieser]] (''Poaceae'') an der [[Gattung (Biologie)|Gattung]] ''Triticum'' L. genannt. [[Etymologie|Etymologesch]] kënnt den Numm ''Weess'' vu "[[Wäiss]]"; d'Faarf vun deem, wat aus dëser [[Kärenzorten|Fruuchtzort]] gemaach gëtt, nämlech wäisst [[Miel]].
== Ubau ==
Weess ass, wat d'[[Klima]], de Buedem an d'Waasserversuergung ubelaangt, méi kriddeleg wéi aner Fruuchtzorten.
'''Wanterweess''', déi geleefegst Zort zu Lëtzebuerg, gëtt am [[Hierscht]] ausgeséit. D'Fruucht ass dat Joer drop zeideg. All Planz huet 2 bis 3 [[Éi|Éien]], an an all Éi si 25 bis 40 Kären. Op engem [[Quadratmeter]] kënnen 350 bis 700 Hällem wuessen, soudatt 70 [[Ball (Moosseenheet)|Balle]] Weesskäre pro Hektar (heiansdo alt bis zu 110 Ballen um ha) eragefuer kënne ginn. Keng aner Fruuchtzort huet sou ee Rendement.
Déi zeideg Käre bestinn zu 60 % aus [[Steif (Zocker)|Steif]], zirka 12 % [[Eewäiss]], zirka 2 % [[Fett]] an zirka 14 % [[Waasser]].
'''Summerweess''' gëtt sou fréi wéi méiglech am [[Fréijoer]] geséit. E gëtt manner Käre wéi de Wanterweess, déi hunn awer méi [[Protein]]nen.
== Bedeitung ==
Déi verschidde Weessaarte sinn nom [[Mais]] déi Zort Fruucht, déi am meeschten op der Welt ugebaut gëtt. A ville Länner ass de Weess fir d'Mënschen eent vun de Grond[[liewensmëttel]] (aus sengem Miel gëtt [[Brout]] gebak) a spillt och eng wichteg Roll als Déierefudder. Haarde Weess gëtt geholl, fir [[Deegwueren]] ze maachen.
== Produktioun ==
{| class="wikitable"
|+Déi 15 gréisst Weessproduzenten op der Welt (2024)
!Land
!Produktioun (t)<ref name=":0">''Quell: Food and Agriculture Organization, [https://www.fao.org/Faostat/fr/#data/QCL Cultures et produits animaux]''</ref>
|-
|{{KAZ}}
| align="right" |1.857.669.415
|-
|{{UZB}}
| align="right" |672.935.731
|-
|{{ETH}}
| align="right" |618.534.131
|-
|{{SRB}}
| align="right" |290.053.606
|-
|{{MEX}}
| align="right" |264.837.774
|-
|{{MAR}}
| align="right" |244.167.047
|-
|{{AZE}}
| align="right" |190.104.608
|-
|{{CHN}}
| align="right" |140.105.000
|-
|{{URY}}
| align="right" |129.541.468
|-
|{{CHL}}
| align="right" |118.878.486
|-
|{{IND}}
| align="right" |113.292.368
|-
|{{RUS}}
| align="right" |82.588.000
|-
|{{SAU}}
| align="right" |82.039.278
|-
|{{USA}}
| align="right" |53.650.020
|-
|{{MNG}}
| align="right" |39.725.823
|-
| colspan="2" |''am Verglach:''
|-
|{{LUX}}
| align="right" |65.860
|}
=== Lëtzebuerg ===
{| class="wikitable"
|+Iwwersiicht vun der Produktioun zu Lëtzebuerg (an Tonnen)
!
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
!2023
!2024
!2025
|-
|Kären Total<ref>Quell: [https://lustat.statec.lu/vis?lc=fr&pg=0&fs%5B0%5D=Th%C3%A8mes%2C1%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23&fs%5B1%5D=Th%C3%A8mes%2C2%7CEntreprises%23D%23%7CAgriculture%20et%20foresterie%23D2%23%7CProduction%20v%C3%A9g%C3%A9tale%23D23%23&fc=Th%C3%A8mes&snb=8&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_D2104&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=A.L01%2BSSL08%2BSSSL03%2BSSL07%2BSL03&pd=2016%2C2025&to%5BTIME_PERIOD%5D=false Quantités produites des principales productions de grande culture et fourragères (en tonnes)], STATEC</ref>
| align="right" |139.272
|149.289
| align="right" |154.236
| align="right" |160.022
| align="right" |143.500
| align="right" |147.688
| align="right" |166.940
| align="right" |146.635
| align="right" |141.113
| align="right" |177.617
|-
|'''Weess'''<ref name=":0" />
| align="right" |70.069
| align="right" |77.781
| align="right" |79.650
| align="right" |82.260
| align="right" |72.400
| align="right" |76.140
| align="right" |85.890
| align="right" |72.360
| align="right" |65.860
| align="right" |
|}
Zu Lëtzebuerg louch d'Produktioun vu Wanterweess 1990 bei 39.657 Tonnen, 2011 bei bal duebel sou vill: 73.048 Tonnen. Beim Summerweess waren et just 3.854 Tonnen (1990), respektiv 2.274 Tonnen (2011).<ref name="statec">Ministère de l'agriculture, de la viticulture et du développement durable, Service d'économie rurale: ''[https://web.archive.org/web/20160305044712/http://www.statistiques.public.lu/fr/publications/thematique/entreprises/agriculture-en-chiffres/lux-landwirtschaft-fr.pdf L'agriculture luxembourgeoise en chiffres 2012.]'', op statistiques.public.lu.</ref>
[[Fichier:Triticum aestivum.jpg|thumb|Weess-Ier]]
== Aarten ==
*''T. aestivum'' L.
*''T. aestivum subsp. spelta'' (L.) Thell. ([[Spelz]])
*''T. antiquorum'' Heer
*''T. baeoticum'' Boiss.
*''T. compactum'' Host (Zwergweess)
*''T. compositum'' L.
*''T. dicoccum'' Schübler
*''T. turgidum ssp. durum'' [[René Louiche Desfontaines|Desf]]. ([[Haartweess]])
*''T. ispahanicum'' Heslot
*''T. jakubzineri'' (Udacz. & Schachm.)
*''T. karamyschevii'' Nevski
*''T. militinae'' Zhuk. & Migush.
*''T. monococcum'' L.
*''T. parvicoccum''
*''T. petropavlovskyi'' Udacz. & Migush.
*''T. polonicum'' L.
*''T. sinskajae'' Filat. & Kurk.
*''T. tetraurartu'' Gandil.
*''T. timonovum'' Heslot & Ferrary
*''T. timopheevii'' (Zhuk.) Zhuk.
*''T. turanicum'' Jakubz.
*''T. turgidum'' L. (Rauweess)
*''T. urartu'' Thumanyan ex Gandilyan
*''T. vavilovii'' (Tum.) Jakubc. in Zhuk.
*''T. zhukovskyi'' Menabe & Ericzjan
== Geschicht vun der Domestizéierung/Ubau==
De Weess, dee mer haut kennen, kënnt hir vun enger Kräizung vu verschiddene Fruucht- a Wëllgraszorten.
Déi éischt Zorten waren den ''Triticum monococcum'' (de: ''Einkorn'') an den ''Emmer'' (Triticum dicoccum). Weess kënnt aus dem Noen Osten. E gëtt op d'mannst zanter 7.800 v. Chr. ugebaut an ass, no der [[Geescht (Fruucht)|Geescht]], déi zweeteelst Aart vu Fruucht. An [[Europa (Kontinent)|Europa]] gouf en awer eréischt zanter dem [[11. Joerhonnert]] populär, wou d'Wäissbrout Moud ginn ass
== Zesummesetzung (Mëlle Weess) ==
{| {{Prettytable}}
! colspan="2" style="background:#efefff;" | Bestanddeeler
! colspan="2" style="background:#efefff;" |Mineralstoffer pro 100 g
! colspan="2" style="background:#efefff;" |Vitaminnne pro 100 g
|-
|[[Waasser]]||10,42 %||[[Calcium]]||34 mg||[[Thiamin]] (Vitaminn B1)||0,41 mg
|-
|[[Protein|Eewäiss]]||10,7 %||[[Eisen]]||5,4 mg||[[Riboflavin]] (Vitaminn B2)||0,11 mg
|-
|[[Fett]]||2,0 %||[[Magnesium]]||90 mg||[[Niacin]]||4,77 mg
|-
|[[Kuelenhydrat]]en||75,36 %||[[Phosphor]]||402 mg||[[Pantothensaier]]||0,85 mg
|-
|[[Ballaststoff]]er<br>(Deel vun de Kuelenhydraten)||12,7 %||[[Kalium]]||435 mg||[[Vitaminn B6]]||0,38 mg
|-
|[[Mineralstoffer]]||1,5 %||[[Natrium]]||2 mg||[[Folsaier]]||0,04 mg
|-
| || ||[[Zénk]]||3,5 mg||[[Vitaminn E]]||1,44 mg
|-
| || ||[[Koffer]]||0,43 mg
|-
| || ||[[Mangan]]||3,40 mg
|-
|}
De [[Brennwert]] ass 1425 [[Joule|kJ]] op 100 [[Gramm|g]].
== Literatur ==
* Friedrich J. Zeller, Sai L.K. Hsam: ''Weizen: Grundstoff für die menschliche Ernährung und für industrielle Erzeugnisse''. Naturwissenschaftliche Rundschau 57(8), S. 413–421 ([[2004]]), ISSN 0028-1050
* Elisabeth Schiemann: ''Weizen, Roggen, Gerste. Systematik, Geschichte und Verwendung.'' [[1948]]
== Kuckt och ==
* [[Kärenzorten]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Triticum}}
* [http://mansfeld.ipk-gatersleben.de/ D'Systematik vum Weess]
* [http://www.fao.org/es/ess/top/commodity.html?lang=en&item=15&year=2005 Statistik vun der FAO 2006]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Séissgrieser]]
[[Kategorie:Kären]]
rdse7fg1voz082u802cr6tv1m3wyk8b
Jan van Eyck
0
32617
2679681
2666645
2026-05-26T04:45:46Z
Surajr7
68777
2679681
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|thumb|200px| D'Hochzäitskoppel Arnolfini]]
[[Fichier:Ghent Altarpiece Google Art Project.jpg|thumb|350px|De Retabel vum Mystesche Lamm, Gent (auserneegeklappt, bannen)]]
De '''Jan van Eyck''' (oder '''Johannes de Eyck'''), gebuer ëm 1385 zu [[Maaseik]], a gestuerwen den [[9. Juli]] [[1441]] zu [[Bruges]], war e flämesche Moler, deen zu deene gréisste Moler vum Spéitmëttelalter gezielt gëtt.
Nom Doud vum [[Johann III. vu Bayern]], wou hien Haffmoler war, ass de van Eyck an der selwechter Funktioun bei de [[Philippe III. vun der Burgogne|Philippe de Gudden]] an den Déngscht getrueden, deem säin Haff zu [[Lille]] war. Nieft senger Haaptaarbecht als Moler war hien och Dekorateur, a Moler vu Schëlter, Fändelen a Statuen, an huet als geschéckten Diplomat déi eng oder aner Geheimmissioun fir de Philipp gemaach.
==Seng Biller==
Wann de van Eyck d'[[Uelegmolerei]] och net erfonnt huet, sou huet hien des Technik dach perfektionéiert.
Zu senge bekanntste Wierker zielen de Retabel aus der Kathedral vu [[Gent]] (''[[Genter Altor|D'Ubiede vum Mystesche Lamm]]'') an de Portrait vun der Händlerkoppel Arnolfini (haut an der National Gallery zu London).
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Eyck}}
[[Kategorie:Flämesch Moler]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1441]]
[[Kategorie:Gebuer 1385]]
oi10zgfklx7lze2sm2v3nvhfrle71si
Groupe Sudmedia
0
39424
2679733
2673598
2026-05-26T11:45:32Z
Mobby 12
60927
k
2679733
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Entreprise
| Sëtz = Rue de Coquelet 134<br>5000 [[Namouer]]<br>{{BEL}}
| Branche = [[Medien]]
}}
De '''Groupe Sudmedia'''<!--offiziellen Numm; "Sudmedia" ass d'Kuerzform--> ass eng [[belsch]] Medienentreprise, déi 1998 gegrënnt gouf. Bis 2021 huet si '''Sudpresse''' geheescht. Hire Sëtz ass zu [[Namouer]].<ref>[https://kbopub.economie.fgov.be/kbopub/toonondernemingps.html?ondernemingsnummer=464786980 Sudmedia an der belscher Banque-Carrefour des Entreprises (BCE)]</ref>
D'Entreprise gehéiert zum belsche Mediekonglomerat [[Rossel]]<!--an der BCE: "ROSSEL & Cie" / fréier och als "Groupe Rossel" bekannt-->, deem ënner anerem och d'Dageszeitung ''Le Soir'' gehéiert.<ref name=rossel>{{Citation | URL = https://www.rossel.be/societes/groupe-sudmedia/ | Titel = Groupe Sudmedia | Gekuckt = 18. Abrëll 2026 | Editeur = rossel.be | Sprooch = fr}}</ref>
== Medien ==
Sudmedia regruppéiert verschidde Proximitéitsmedien an der franséischsproocheger Belsch. Dozou zielen déi lokal Dageszeitunge vun der Mark ''Sudinfo''; d'Gratiszeitung ''VLAN''; d'Zäitschrëfte ''Ciné Télé Revue'' a ''7 Dimanche''; an de Radiosender ''Maximum''. An der Vergaangenheet huet och de Radiosender ''Must FM'' (zënter 2024: ''Inside Radio'') zu Sudmedia gehéiert.<ref name=rossel/>
Ënnert der Mark ''Sudinfo'' gëtt et am ganze fënnef regional Dageszeitungen, déi zwar aner Nimm mee de selwechte Branding hunn. Déi fënnef Zeitungen hunn hir Internetpresenz all um Site sudinfo.be, dee sech an am Ganzen an 12 lokal Editiounen deklinéiert:
* ''[[La Meuse (Zeitung)|La Meuse]]'' gëtt et a Lokaleditioune fir [[Léck]], d'Basse Meuse, [[Huy]]-[[Waremme]], [[Verviers]], [[Namouer]] an d'[[Provënz Lëtzebuerg]]
* ''La Nouvelle Gazette'' gëtt et a Lokaleditioune fir [[Charleroi]], ''Centre'' ([[La Louvière]]) a ''Sambre-et-Meuse'' (de Süde vun de Provënzen [[Provënz Hainaut|Hainaut]] an [[Provënz Namouer|Namur]])
* ''La Province'' fir [[Mons]]
* ''Nord Éclair'' gëtt et a Lokaleditioune fir [[Mouscron]] an [[Tournai]]
* ''La Capitale''gëtt et a Lokaleditioune fir [[Bréissel]] an d'[[Provënz Wallounesche Brabant]]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Belsch Entreprisen|Sudmedia]]
jx5erw5jbn5f4jpahjo3judv2ukak4b
Aire de Berchem
0
41844
2679680
2646978
2026-05-26T04:44:58Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679680
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Luxembourg, Aire de Berchem Est (102).jpg|thumb|300px|Vue op déi zwou Raschtplazen ''Aire de Berchem'' am Mäerz 2025: riets Bierchem-Ost a Richtung Lëtzebuerg a lénks West a Richtung Diddeleng]]
'''Aire de Berchem''' ass den Numm vun enger Koppel [[Autobunnsraschtplaz|Raschtplaze]] mat [[Bensinnsstatioun]] op der [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescher]] [[Autobunn A3 (Lëtzebuerg)|Autobunn A3]], nieft der Uertschaft [[Bierchem]] an der [[Gemeng Réiser]].
== Bierchem-West ==
{{Coor dms1 uewen|49|32|33.5|N|06|07|03.0|O}}
D'Raschtplaz Bierchem-West ({{Fr}} ''Aire de Berchem-Ouest'') läit ongeféier um [[Kilometerpunkt|KP]] 5,25 tëscht dem [[Gaasperecher Kräiz]] an der ''Ausfaart Léiweng'' (N° 2) an der Richtung fir op [[Diddeleng]].
D'Statioun gëtt bis den 30. Abrëll 2025 vun [[Aral]] exploitéiert an et ass déi gréisst Tankstell iwwerhaapt vun dëser Firma. Se setzt am Joer ronn 108 Millioune Liter ëm, déi an iwwer 1 Millioun Autoen a ronn 15.000 Camione gezaapt ginn. Eng hallef Millioun Leit passéieren all Joer an hirem Restaurant.
Als Restaurant gëtt et eng Filial vu [[Philéas]] an eng vu [[L'Arche]].
Nodeems d'Raschtplaz mat der Autobunn 1983 opgaangen ass, gouf se ëm 1994/95 vergréissert<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/wxr63x/pages/12/articles/DTL135|Titel=Avis d'adjudication|Gekuckt=06.08.2024|Auteur=d'Letzeburger Land, 41. Jg., nº 3, p. 12.|Datum=21.01.1994|Editeur=Ministère des Travaux publics, Administration des Ponts et Chaussées, Division Centrale de la Voirie|Sprooch=fr}}</ref>.
2025 huet [[Kuwait Petroleum International|Q8]] den Appel d'offre gewonnen, d'Raschtplaz (Bensinnsstatioun mat de Restauranten asw.) véier Joer laang ze bedreiwen. Aral muss dann op den 1. Mee eraus.<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20250317183505/https://www.virgule.lu/luxembourg/le-restaurant-mcdonald-s-de-l-aire-de-berchem-va-bientot-fermer/49814736.html "Le restaurant McDonald's de l’aire de Berchem va bientôt fermer."] virgule.lu, 17.03.2025.</ref>
{{Nokucken|2025 Mee|wéi ass d'Situatioun mat de Pompelen an de Restauranten?}}
<gallery widths="290" perrow="2" caption="Bierchem-West Richtung Diddeleng">
Luxembourg, Aire de Berchem Ouest (101).jpg|D'Entrée an de Restaurant
Luxembourg, Aire de Berchem Ouest (108).jpg|D'Aral-Statioun
</gallery>
== Bierchem-Ost ==
{{Coor dms1 uewen|49|32|29.8|N|06|07|07.8|O}}
An der Richtung fir an d'Stad läit d'Raschtplaz Bierchem-Ost ({{Fr}} ''Aire de Berchem-Est'') tëscht der ''Opfaart Léiweng'' (N° 2) an dem [[Gaasperecher Kräiz]], ongeféier um [[Kilometerpunkt|KP]] 5,25.
D'Bensinnsstatioun gouf, zënter datt d'Autobunn 1983 opgaangen ass, a bis Enn Abrëll 2025 vu [[Shell]] exploitéiert. Nodeems se 2016 komplett renovéiert gouf, sti 27 Pompele fir [[Auto]]en an der 24 fir [[Schwéiert Gefier|schwéier Gefierer]] zur Verfügung {{small|Stand 2024}}. Dem Exploitant no ass et déi gréisst Shell-Statioun weltwäit; se verkeeft iwwer 260 Millioune Liter Sprit am Joer, a se gëtt mat ronn 20 Camionen den Dag beliwwert.
D'Statioun ka bis 25.000 Clienten am Dag zerwéieren an am Ganze passéieren hei ronn 1,5 Millioune Cliente bannent engem Joer.
Op der Raschtplaz Bierchem-Ost gëtt et eng Filial vu [[Starbucks]] an eng vu [[McDonald's]]. Fir Shell a Starbucks zesumme schaffe ronn 100 Leit a McDonald's beschäftegt sengersäits nach ronn 30 Leit.
2025 huet [[Kuwait Petroleum International|Q8]] den Appel d'offre gewonnen, d'Raschtplaz (Bensinnsstatioun mat de Restauranten asw.) véier Joer laang ze bedreiwen. Absënns Shell a McDonald's mussen dann op den 1. Mee eraus.<ref name=":0" />
<gallery widths="290" perrow="2" caption="Bierchem-Ost Richtung Lëtzebuerg">
Luxembourg, Aire de Berchem Est (101).jpg|Vue op d'Shell-Statioun
20150823 Berchem Rest area 012.jpg|Eng [[Spillplaz]] op der ''Aire de Berchem''
</gallery>
==Soss==
* Den Dokumentarfilm "[[Plein d'essence]]" vun der [[Geneviève Mersch]] vun [[2007]] beschreift de Mikrokosmos vun dëser Raschtplaz.
* E Foussgängertunnel ënnert der Autobunn verbënnt déi zwou Raschtplaze mateneen. Uganks als technesche Passage just fir d'Personal gebaut, gouf e méi spéit – an nodeems et zu engem déidlechen Accident koum, wéi Leit ze Fouss queesch iwwer d'Autobunn gelaf sinn<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/5p3qnh7jht/pages/10/articles/DIVL409|Titel=Sans titre|Gekuckt=06.08.2024|Datum=15.01.1997|Editeur=Revue, Jg. nº 3, p. 10|Sprooch=de}}</ref> – fir jiddereen accessibel. Wéinst den Ëmbauaarbechte vun der Autobunn ass den Tunnel awer zënter August 2023 gespaart.
* Am Oktober 1989 gouf et eng Explosioun op der Aral-Statioun, wouduerch déi eng Zäit laang zou war<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/15s96254b4/pages/14/articles/DIVL221|Titel=Gasexplosion verwüstete « aire de Berchem »|Gekuckt=06.08.2024|Datum=25.10.1989|Editeur=Revue, 45. Jg., nº 43, p. 14.|Sprooch=de}}</ref>.
== Kuckt och ==
* [[Tanktourismus]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Aire de Berchem|{{PAGENAME}}}}
* [https://lequotidien.lu/economie/berchem-a-la-plus-grande-station-shell-au-monde/ Berchem a la plus grande station Shell au monde], lequotidien.lu, 08.06.2016
* [https://www.francebleu.fr/infos/transports/luxembourg-la-station-shell-de-berchem-revendique-le-titre-de-plus-grande-aire-d-autoroute-du-monde-1531152291 Bienvenue dans la plus grande station-service du monde, l'aire Shell de Berchem au Luxembourg], francebleu.fr, 16.07.2018
* [https://web.archive.org/web/20090408201248/http://www.aral.de/aral/sectiongenericarticle.do?categoryId=4001326&contentId=56578 "Station autoroutière de Berchem" op der Aral-Websäit] {{fr}} (archivéiert Versioun)
* [https://web.archive.org/web/20070711052834/http://www.advantage.lu/mmp/online/website/content/news/news_archive/news_activity/377_FR.html Iwwer d'Shell-Statioun] {{fr}} (archivéiert Versioun)
* [https://web.archive.org/web/20190123092842/https://www.100komma7.lu/program/episode/231581/201812071110-201812071120 Klangbild - Moies um hallwer zéng op der Raschtplaz], 100komma7.lu, 07. Dez 2018 - 11:10
* [https://persist.lu/ark:70795/npmbzj/pages/9/articles/DTL162 Die Entdeckung des Stillstands - Aire de Berchem Ein Sommertag auf der umsatzstärksten Autobahntankstelle Europas], d'Letzeburger Land, 24.08.2001
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Autobunnen zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Autobunnsraschtplazen]]
[[Kategorie:Gemeng Réiser]]
e0x4rbij1cvrd08sa4h01hjmdnd32x7
Schabloun:RIP
10
44169
2679714
2679528
2026-05-26T08:32:55Z
Zinneke
34
2679714
wikitext
text/x-wiki
<!-- No Méiglechkeet net méi wéi 4-5 Zeilen, jee no Héicht vun der Foto (130px de breede Wee, 100px den héije Wee) --- Setzt wa méiglech den Numm beim Datum a Joer vum Gebuerts- an Doudesdag bäi!--> [[Fichier:Thérèse Liotard 2023.jpg|90px|right|d'Thérèse Liotard (2023)]]
* [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]] , US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist.
* ≤ 23. Mee: '''[[Thérèse Liotard]]''', franséisch Schauspillerin.
* [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin.
{{Small|[[2026#Gestuerwen|Éischter am Joer]] -}} [http://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Schabloun:RIP&action=edit {{Small|änneren}}]
<noinclude>[[Kategorie:Haaptsäit]]<noinclude />
j69nnpf6nr4sfp8ar9092l13b45jbpk
Kelvin
0
53921
2679741
2619092
2026-05-26T11:57:00Z
GilPe
14980
Artikel komplettéiert
2679741
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen|der Temperatureenheet}}
{{Skizz}}
[[Fichier:Lord Kelvin photograph.jpg|thumb|upright|William Thomson, Lord Kelvin (1824–1907)]]
De '''Kelvin''' (Eenheetenzeechen: K) ass eng [[Moosseenheet|Eenheet]] fir [[Thermodynamik|thermodynamesch]] [[Temperatur]]en, déi fir d'Ausdrécke vun Temperaturdifferenze benotzt gëtt. Et ass eng [[Basiseenheet]] am [[internationalen Eenheetesystem]] (SI).
== Definitioun ==
De Kelvin gëtt duerch d'[[Boltzmann-Konstant]] <math>k_\mathrm{B}</math> definéiert. Dës Konstant gouf am Kader vun der Revisioun vum SI am Joer 2019 op de Wäert <math>k_\mathrm{B}=1,380\,649\cdot10^{-23}\,\mathrm{J}/\mathrm{K}</math> festgeluecht.
Ee Kelvin ass also déi Ännerung vun der thermodynamescher Temperatur ''T'', déi enger Ännerung vun der thermescher Energie ''k''<sub>B</sub>''T'' vun exakt <math>1,380\,649\cdot10^{-23}</math>[[Joule]] entsprécht.
== Zesummenhang mam Grad Celsius ==
Thermodynamesch Temperaturen an [[Grad Celsius|Celsius-Temperaturen]] hunn déi selwecht Skaléierung:
* 0 K = −273,15 °C (dat ass den [[absolutten Nullpunkt]]);
* 273,15 K = 0 °C;
* 274,15 K sinn 1 °C asw.;
* Eng Temperaturdifferenz vun 10 K ass d'selwecht wéi eng Differenz vun 10 °C.
De Kelvin gouf nom [[William Thomson (Physiker)|William Thomson]], dem spéidere Lord Kelvin, genannt, dee mat 24 Joer déi thermodynamesch Temperaturskala agefouert huet.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Kelvin temperature|Kelvin}}
{{Navigatioun SI-Basiseenheeten}}
[[Kategorie:SI-Eenheeten]]
[[Kategorie:Temperatureenheeten]]
pbyw6xqbq8x93212ub8z6tzkhe788j4
Şalom
0
67507
2679740
1672825
2026-05-26T11:50:56Z
Mobby 12
60927
+Infobox
2679740
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPress}}
{{Infobox Zeitung}}
'''Şalom''' ([[Hebräesch Sprooch|Hebräesch]]: שָׁלוֹם, [[Lëtzebuergesch]]: Fridden), ass eng [[Tierkei|tierkesch]]-[[Iuddentum|jiddesch]] Wochen[[zeitung]], déi vum tierkesch-jidesche [[Journalist]] [[Avram Leyon]] gegrënnt gouf.
Déi éischt Nummer koum den [[29. Oktober]] [[1947]] zweesproocheg op [[Tierkesch]] an 1 Säit op [[Ladino]], zu [[Istanbul]] eraus.
Den Editeur a Chefredakter ass de [[Yakup Barokas]].
''Şalom'' hat 2005 eng [[Drockoplo]] vu 5.000 a war 12 Säiten déck.
== Mataarbechter ==
* Gerant ass de [[İvo Molinas]]
=== Redaktioun ===
* [[Yakup Barokas]]
=== Karikaturen ===
* [[İzel Rozental]]
Gedréckt gëtt de Şalom am [[Offset]] an der [[Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş.]] zu Istanbul.
== Um Spaweck ==
* [http://www.salom.com.tr Websäit vum ''Şalom'' in Tierkesch]
** [http://www.salom.com.tr/news/list/category/19-Judeo-Espanyol.aspx Websäit vum ''Şalom'' in Ladino]
[[Kategorie:Zeitungen an der Tierkei]]
p6ypbj3qp0mppxcy8bfdjm1yag9t2gt
Zigarett
0
68130
2679661
2629275
2026-05-25T21:26:28Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679661
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Cigarette diagram.svg|thumb|299px|Schema vun enger Filter-Zigarett: 1) Filter (95 % Zellulos-Azetat); 2) Pabeier vum Mondstéck ronderëm dem Filter; 3) Pabeier ("Blietchen") ronderëm dem Tubak; 4) Mëschung aus ë. a. geschnëppeltem Tubak.]]
Eng '''Zigarett''' (vum Franséische ''cigarette'' fir ''kleng [[Zigar]]'') ass en [[Tubak]]sprodukt. Ursprénglech huet et sech ëm eng Verwäertung vun Offallprodukter vun der Zigareproduktioun gehandelt. Modern Zigarette sinn awer en héichentwéckelt Industrieprodukt, mat en ettlech Zousazstoffer am Tubak, engem spezielle Pabeier an dacks mat engem Filter.
De Konsum heescht [[fëmmen]], an ass an deene meeschten entwéckelte Länner duerch [[Fëmmverbuet]]er reglementéiert.
== Zu Lëtzebuerg ==
Zu Lëtzebuerg fëmmen 123.000 Leit iwwer 16 Joer (23 % vun der Bevëlkerung), 15 % all Dag an 8% geleeëntlech.<ref>No enger ILRES Enquête vun 2024 'iwwer '' la prévalence tabagique au Luxembourg.'', zit. n. Pascal Mittelberger: [https://web.archive.org/web/20250710092252/https://www.virgule.lu/luxembourg/les-milliards-de-cigarettes-du-luxembourg-un-marche-qui-ne-connait-pas-la-crise/76663611.html" Les milliards de cigarettes du Luxembourg, un marché qui ne connaît pas la crise."] virgule.lu, 10.07.2025</ref>.
De Verkaf vun Zigaretten ass am Land an den 2020er Jore staark geklommen: Vun 3,21 Milliarden am Joer 2020 iwwer 3,53 Milliarden 2021 a 4.044 Milliarden 2022 op 4,34 Milliarden 2023 an op 5,08 Milliarden 2024. <ref>Pascal Mittelberger: [https://web.archive.org/web/20250704172146/https://www.virgule.lu/luxembourg/les-ventes-de-cigarettes-ont-explose-au-luxembourg-en-2024/72464648.html "Les ventes de cigarettes ont explosé au Luxembourg en 2024."] virgule.lu, 19.06.2025. Deen Artikel bezitt sech op eng Etude vu KPMG: ''[https://www.pmi.com/resources/docs/default-source/itp/illicit-cigarette-consumption-in-europe-2024-results.pdf?sfvrsn=4ad3ac8_6 Illicit cigarette consumtion in Europe.]'' (11.6.2025). Der Lëtzebuerger Douane no wieren et 4,9 Mrd am Joer 2024, 4,4 Mrd 2023 an 3,3 Mrd am Joer 2020 gewiescht.</ref> Dovu ginn der nëmmen eppes iwwer 600 Milliounen (2024) am Land selwer konsuméiert. 9 vun 10 Zigaretten déi am Land verkaaft ginn, ginn deemno déisäit der Grenz gefëmmt.
Déi ronn 5 Milliarden Zigaretten, déi 2024 verkaaft goufen, hunn dem Staatsbudget 1,4 Milliarden Euro abruecht. 2025 sollen et der 1,6 Milliarde sinn, an 2028 1,9 Milliarden. Kriticker no géift dës fiskal Konkurrenz op Zigaretten anere Länner net just e Steierausfall bréngen, ma hätt och negativ Auswierkungen op hir Gesondheetspolitik, déi dorop ziilt, duerch héich Präisser den Tubackkonsum ze reduzéieren, an domat och d'negativ gesondheetlech Auswierkunge vum Fëmmen.<ref>Pierre Pailler: [https://web.archive.org/web/20250411014056/https://www.virgule.lu/luxembourg/le-luxembourg-au-c%C5%93ur-du-marche-parallele-du-tabac/47616271.html "Le Luxembourg au cœur du 'marché parallèle' du tabac".] virgule.lu, 10.03.2025.</ref>
D'Firma [[Heintz Van Landewyck|Landewyck Tobacco]] ass deen eenzegen Zigaretteproduzent am Land. An hirer Fabréck um Fridhaff ginn do all Joers tëscht 7 an 9 Milliarden Zigarette produzéiert. Dës hunn zu Lëtzebuerg e Maartundeel vu ronn 10 %. De Gros gëtt an iwwer 20 Länner an Europa an doriwwer eraus exportéiert, fir do verkaaft ze ginn.<ref>Mittelberger 10.07.2025 (cf. uewendriwwer).</ref>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Cigarettes|Zigaretten}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Zigaretten| ]]
ah5wxbjzauj5q3uzi1qn5ahqiumw3w3
Gemeng Kielen
0
72820
2679662
2667879
2026-05-25T21:30:03Z
Zinneke
34
/* Buergermeeschteren{{Citation|URL=https://www.kehlen.lu/fr/la-commune/organisation-politique/le-bourgmestre|Titel=Bourgmestre|Gekuckt=2025-12-13|Wierk=www.kehlen.lu|Sprooch=fr}} */
2679662
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm = Kielen
| Wopen = Coat of arms kehlen luxbrg.png
| Numm (Franséisch) = Kehlen
| Numm (Däitsch) = Kehlen
| Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
| Kanton = {{Kanton Capellen}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Kielen}}
| Fläch = 2.817,27 [[Hektar|ha]]<ref>{{Kadaster Fläch}}</ref>
| Koordinaten = {{coor dms|49|40|7|N|06|02|04|O}}
}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Capellen]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
== Uertschaften an der Gemeng<ref>{{Kadaster Nimm}}</ref>==
{{Div col|cols=3}}
* [[Dondel]]
* [[Keespelt]]
* [[Kielen]]
* [[Meespelt]]
* [[Nouspelt]]
* [[Ollem]]
{{Div col end}}
Zur Gemeng Kielen gehéieren nach follgend Häff a [[Lieu-dit]]en:
{{Div col|cols=3}}
* ''[[Brameschhaff]]''
* ''[[Direndall]]''
* ''[[Katrewang (Kielen)|Katrewang]]''
* ''[[Kleng-Amerika]]''
* ''[[Koubierg]]''
* ''[[Kräizwee (Keespelt)]]''
* ''[[Kräizwee (Ollem)]]''
* ''[[Weidendall]]''
{{Div col end}}
== Geschicht ==
Duerch e Gesetz vum 22. Februar 1853 goufen Deeler vun der [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]] Kielen ofgetrennt fir déi nei [[Gemeng Koplescht]] ze schafen.
===Entwécklung vun der Awunnerzuel===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:6200
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2021 text:2021
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:1821 from:0 till:1528
bar:1871 from:0 till:2512
bar:1910 from:0 till:1972
bar:1922 from:0 till:1881
bar:1935 from:0 till:1681
bar:1947 from:0 till:1562
bar:1960 from:0 till:1629
bar:1970 from:0 till:1674
bar:1981 from:0 till:2727
bar:1991 from:0 till:4381
bar:2001 from:0 till:4792
bar:2011 from:0 till:5038
bar:2021 from:0 till:6138
PlotData=
bar:1821 at: 1528 fontsize:S text:1.528 shift:(-14,5)
bar:1871 at: 2512 fontsize:S text:2.512 shift:(-14,5)
bar:1910 at: 1972 fontsize:S text:1.972 shift:(-14,5)
bar:1922 at: 1881 fontsize:S text:1.881 shift:(-14,5)
bar:1935 at: 1681 fontsize:S text:1.681 shift:(-14,5)
bar:1947 at: 1562 fontsize:S text:1.562 shift:(-14,5)
bar:1960 at: 1629 fontsize:S text:1.629 shift:(-14,5)
bar:1970 at: 1674 fontsize:S text:1.674 shift:(-14,5)
bar:1981 at: 2727 fontsize:S text:2.727 shift:(-14,5)
bar:1991 at: 4381 fontsize:S text:4.381 shift:(-14,5)
bar:2001 at: 4792 fontsize:S text:4.792 shift:(-14,5)
bar:2011 at: 5038 fontsize:S text:5.038 shift:(-14,5)
bar:2021 at: 6138 fontsize:S text:6.138 shift:(-14,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
==Politik==
De [[Gemengerot]] vu Kielen gëtt zanter 1987 nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech zanter 2023 aus 13 (virdrun: 11) [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.
Als Resultat vun de Gemengewale vun 2011, wéi och vun 2017, baséiert de Schäfferot op enger Majoritéit vun [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] an [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]].<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/wahlen/news/1084409.html "Félix Eischen Buergermeeschter, Guy Scholtes 1. Schäffen."] rtl.lu, 11.10.2017, 12:05:25.</ref>
=== Zesummesetzung ===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPLU]]
|-
| 1999 || 4 || 2 || - || 4 || -
|-
| 2005 || 4 || 2 || - || 5 || -
|-
| 2011 || '''4''' || 1 || 1 || '''5''' || -
|-
| 2017 || '''5''' || 1 || 2 || '''3''' || 0
|-
| 2023 || '''6''' || 2 || 1 || '''4''' || 0
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
=== Buergermeeschteren<ref>{{Citation|URL=https://www.kehlen.lu/fr/la-commune/organisation-politique/le-bourgmestre|Titel=Bourgmestre|Gekuckt=2025-12-13|Wierk=www.kehlen.lu|Sprooch=fr}}</ref> ===
{{div col}}
* 1804 - 1820: [[Nicolas Reiser]]<ref>Informatioun um Stroosseschëld.</ref>
* 1820 - 1830: Théodor Reiser
* 1830 - 1848: Jean Baptiste Poeckes<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [https://web.archive.org/web/20160303175401/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1844/0003/a003.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref>
* 1849 - 1853: Théodor Reiser
* 1854 - 1854: Johann Baptiste Poeckes<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 5 août 1853, N°510, portant nomination de deux bourgmestres. am [http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1853/0061/a061.pdf Memorial N°61 vum 18. August 1853]</ref>
* 1855 - 1860: Johann Moes
* 1861 - 1866: Johann Peter Hemmer
* 1867 - 1878: Peter Stoltz
* 1879 - 1880: Johann Peter Hemmer, (fils)
* 1881 - 1896: Karl Ries
* 1897 - 1914: Johann Kurt
* 1915 - 1921: Nikolaus Schmitz
* 1922 - 1928: [[Gustav Feyder]]
* 1929 - 1949: [[Nicolas Wirtgen]]<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1946/0004/a004.pdf|Titel=Memorial A N° 4 vun 1946 mam Avis: Administrations communales. COMPOSITION DES COLLEGES ECHEVINAUX|Gekuckt=04.11.2015|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160328084557/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1946/0004/a004.pdf|Archiv-Datum=28.03.2016}}</ref>
* 1950 - 1969: Ferdinand Goevelinger
* 1970 - 1981: Ferdinand Wendel
* 1982 - 1984: [[Albert Berchem]]
* 1985 - 1987: [[Henri Becker]]
* 1988 - 2004: [[Joseph Halsdorf]]
* 2004 - 2016: [[Aloyse Paulus]]
* 2016 - 2017: [[Guy Scholtes]]
* Zanter 2017: [[Félix Eischen]]
{{div col end}}
== Jumelage ==
* [[Meckenbeuren]] an {{DEU}}
== Kuckeswäertes ==
[[Fichier:Kierint3.JPG|200px|thumb|Kierch a Galerie mat Internetstuff zu Kielen]]
* Kielener Kierfecht op [[Schéimerech]]
* [[Véiergëttersteen op Schéimerech]]
* [[Musée de la poterie Nouspelt|Musée de la poterie]] zu Nouspelt
* de [[Kanounentiermchen Kielen|Kanounentiermchen zu Kielen]]
== Bekannt Leit aus der Gemeng ==
* [[Nina Berton]] (*2001), Vëlossportlerin
* [[Aimé Knepper]] (1921-2021), Sportsprofesser, Liichtathleet a Resistenzler
* [[Jean-Pierre Knepper (Architekt)|Jean-Pierre Knepper]] (1851-1929), Architekt an Amateur-Historiker
* [[Joseph-Émile Muller]] (1911-1999), Konschtkritiker an Auteur
* [[Claire Parsons]] (*1993), Jazzmusekerin a Lidderschreiwerin
* [[Jeff Saibene]] (*1968), Foussballspiller an -trainer
* [[Charles Wirtgen]] (1904-1995), Bauer a Politiker
* [[Ferdinand Wirtgen]] (1906-1982), Jurist a President vum Staatsrot
* [[Nicolas Wirtgen]] (1866-1951), Bauer a Politiker
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Kielen ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{Div col|cols=3}}
* [[SICONA-Sud-Ouest]]
* [[SIDERO]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
* [[ZARO]]
{{Div col end}}
== Literatur ==
* ''Op Schéimerech'' vum Jemp Schuster {{Todo|kee richtegt Literaturzitat}}
== Kuckt och ==
* [[Kierch Schéimerech]]
* [[Kierch Nouspelt]]
* [[Kapell Ollem]]
* [[Allee um Katrewang]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
* den neie Wunnquartier [[Elmen]]
{{LNM}}
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Kehlen (Luxembourg)|Kielen}}
* [http://www.kehlen.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Kielen]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/capellen/kehlen D'Gemeng Kielen op der Websäit vum Syvicol]
{{Referenzen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Capellen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Kielen]]
[[Kategorie:Gemeng Kielen| ]]
ryqcb0hfkwfswgeyh8j404m1ovl4l33
Gemeng Keel
0
73098
2679651
2633021
2026-05-25T20:31:17Z
Zinneke
34
/* Zesummesetzung */
2679651
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm = Keel
| Wopen = Coat of arms kayl luxbrg.png
| Bild = Gemeng Käl um Widdem.jpg
| Bildtext = D'Märei um [[Widdem]]
| Numm (Franséisch) = Kayl
| Numm (Däitsch) = Kayl
| Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
| Kanton = {{Kanton Esch-Uelzecht}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Keel}}
| Fläch = 1.486 [[Hektar|ha]]
| Koordinaten = {{coor dms|49|29|11|N|6|2|21|O}}
| Kaart = Kayl map.svg
| Kaartentext = D'Gemeng Keel (orange) <br> am Kanton Esch-Uelzecht (rout)
}}
D''''{{PAGENAME}}''' (fir d'Awunner ''Käl'') ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Esch-Uelzecht]] an de [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
== Uertschaften an der Gemeng ==
* [[Keel]]
* [[Téiteng]]
== Geographie ==
[[Fichier:Kaart Bierger Käldall.png|thumb|Reliefkaart vun de Bierger]]
{| {{prettytable-R}}
| background: #ffdead;" | [[Fichier:Géi Ofbaufront zu Téiteng um Hesselsbierg.jpg|thumb|center|300px|Géi Wand um Hesselsbierg zu [[Téiteng]]]]
|-
|[[Fichier:Kayl tét cortège.jpg|thumb|center|200px|Stroosseplang]]
|}
D'Gemeng Keel ass am Süde vum Groussherzogtum Lëtzebuerg an engem Dall, dem Keeldall, wat sech no Norde breet mécht an an den Uelzechtdall iwwergeet. Obwuel [[Rëmeleng]] ([[Maark|Grenzmaark]] FL-91 op 49° 26′ 53,7″) déi südlechst Uertschaft ass, läit de südlechste Punkt vum Lëtzebuerger Land an der Gemeng Keel, um Bann vun der Sektioun Téiteng, op der Maark FL-96 (49° 26' 52")<ref>{{Citation|URL=https://www.journal.lu/top-navigation/article/am-suedzipfel-luxemburgs/|Titel=Am Südzipfel Luxemburgs|Gekuckt=24.07.2020|Datum=13.08.2016|Editeur=journal.lu|Sprooch=de|Archiv-Datum=24.07.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200724211807/https://www.journal.lu/top-navigation/article/am-suedzipfel-luxemburgs/}}</ref>.
Koordinate vum südlechste Punkt: {{Coor dms1|49|26|52.0|N|6|02|29.8|O}}
Duerch den Dall leeft vu Süden no Norden d'[[Keelbaach]]. De Keeldall ass flankéiert op zwou Säite mat Koppen a klenge [[Zeiebierg|Bierger]], déi den nërdlechen Deel vun der [[Cuesta]] vum [[Dogger (Geologie)|Dogger]] duerstellen.
Op der ëstlecher Säit vu Süden no Norde gekuckt fanne mer hei de [[Perchesbierg]], den [[Hesselsbierg]], den [[Hérenterbierg]], d'[[Haard]], den [[Duelebierg]], de [[Kalebierg]], de [[Gaalgebierg op der Scherr|Gaalgebierg]] an als leschten an der Rei de [[Gehaansbierg]]. Op der westlecher Säit steet de [[Millebierg (Téiteng)|Millebierg]], den [[Tewesbierg]], de [[Bromeschbierg]], nach e [[Gaalgebierg bei Aedelen]], de [[Brucherbierg]] an d'[[Weimeschkëppchen]]. Do stoung uewen op der Kopp, op 390 m, eng keltesch Siidlung mat Ofwierhiwwelen.
Op an an deene Koppen ass [[Eisenäerz]] ausgegruewe ginn, vu [[Kelten]], [[Roum|Réimer]] a bis an d'lescht Joerhonnert, wat dem Land säi Räichtum bruecht huet.
===Nopeschuertschaften===
{|
| width = "200" |
==== Zu Lëtzebuerg ====
* [[Esch-Uelzecht]]
* [[Diddeleng]]
* [[Schëffleng]]
* [[Näerzeng]]
* [[Rëmeleng]]
|valign= "top" width = "200" |
==== A Frankräich ====
* [[Wuelmereng]]
* [[Ëtteng]]
|}
== Wopen ==
D'Gemeng Keel huet hire Wopen duerch een Arrêté grand-ducal vum 30. Mee 1975 kritt (''Memorial B vun 1975, Säit 534'').
D'heraldesch Beschreiwung am Originaltext ass:<br>
''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules'', wat op Lëtzebuergesch heescht, datt op engem gëllene Schëld e schwaarze Gräif mat roude Krallen an enger rouder Zong ass.
D'Gemeng Keel krut de Wopen zwar schonn eng Kéier 1972 zougesprach, awer well do Gesetzer sech iwwerschnidden haten, an eent dat anert ausser Kraaft gesat hat, ass dat net als rechtskräfteg ugesi ginn, soudatt d'Prozedur 1975 nach eng Kéier gemaach gouf.
== Bevëlkerungsentwécklung ==
Am Joer 1869, an deem d'Eisenindustrie gegrënnt an a Schwong koum, war Keel déi zweetgréisst Gemeng am Minett:
[[Esch-Uelzecht]] 2869 Awunner, Keel 2864, [[Déifferdeng]] 2238, [[Diddeleng]] 1678 a [[Péiteng]] 1101 Awunner.
1951 war d'Gemeng Keel déi sechstgréisste Gemeng vum Land. D'Gemengenawunnerzuel war deemools 5750 Séilen, wouvun 3250 Awunner an der Uertschaft Keel waren.
===Entwécklung vun der Awunnerzuel===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:10000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:400 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2021 text:2021
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:1821 from:0 till:724
bar:1871 from:0 till:1949
bar:1910 from:0 till:4555
bar:1922 from:0 till:4224
bar:1935 from:0 till:5415
bar:1947 from:0 till:5471
bar:1960 from:0 till:6505
bar:1970 from:0 till:6691
bar:1981 from:0 till:6354
bar:1991 from:0 till:6292
bar:2001 from:0 till:7050
bar:2011 from:0 till:7918
bar:2021 from:0 till:9668
PlotData=
bar:1821 at: 724 fontsize:S text:724 shift:(-8,5)
bar:1871 at: 1949 fontsize:S text:1.949 shift:(-14,5)
bar:1910 at: 4555 fontsize:S text:4.555 shift:(-14,5)
bar:1922 at: 4224 fontsize:S text:4.224 shift:(-14,5)
bar:1935 at: 5415 fontsize:S text:5.415 shift:(-14,5)
bar:1947 at: 5471 fontsize:S text:5.471 shift:(-14,5)
bar:1960 at: 6505 fontsize:S text:6.505 shift:(-14,5)
bar:1970 at: 6691 fontsize:S text:6.691 shift:(-14,5)
bar:1981 at: 6354 fontsize:S text:6.354 shift:(-14,5)
bar:1991 at: 6292 fontsize:S text:6.292 shift:(-14,5)
bar:2001 at: 7050 fontsize:S text:7.050 shift:(-14,5)
bar:2011 at: 7918 fontsize:S text:7.918 shift:(-14,5)
bar:2021 at: 9668 fontsize:S text:9.668 shift:(-14,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
== Gemengerot ==
De [[Gemengerot]] vu Keel gëtt nom [[Proporz-Walsystem]] gewielt. E setzt sech aus 13 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.
Als Folleg vun de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017 huet de Schäfferot ufanks, wéi och virdrun, op enger LSAP-déi-Gréng-Koalitioun baséiert.<ref>[https://web.archive.org/web/20171011123327/https://www.wort.lu/de/lokales/koalitionen-auf-lokaler-ebene-die-kuenftigen-schoeffenraete-im-ueberblick-59db6be556202b51b13c4ddb "Die künftigen Schöffenräte im Überblick."] wort.lu, 12 Oktober, 2017 um 11:19.</ref> Nom Austrëtt vun engem Gemengerotsmember aus der LSAP koum et uganks 2022 zu enger neier Koalitioun vun CSV an DP, déi dësen ënnerstëtzt.<ref name=neie>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1852491.html "D'Gemeng Keel kritt en neie Buergermeeschter."] rtl.lu, 25.01.2022.</ref>
=== Zesummesetzung ===
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[KPL]] || onofhäng. || [[ADR]] || [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]]
|-
| 1987 || 5 || 1 || - || '''6''' || '''1''' || - || - || -
|-
| 1993 || '''5''' || '''3''' || - || 5 || 0 || - || - || -
|-
| 1999 || 5 || 2 || - || 6 || - ||- || - || -
|-
| 2005 || 3 || 2 || - || 8 ||| - || - || - || -
|-
| 2011 || 3 || 2 || '''2''' || '''6''' ||- || - || - || -
|-
| 2017 || 4 || 2 || '''2''' || '''5''' || - || - || - || -
|-
| ''2022*'' || '''4''' || '''2''' ||2 || 4 || - || '''1''' || - ||
|-
| 2023 || 5 || 1 ||1|| 4 || - || 1 || 1 ||
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / [https://persist.lu/ark:70795/zt91x5kqn8/pages/24/articles/DIVL5349 Tageblatt] 28.10.1993; * Koalitiounswiessel wärend dem Mandat.<ref name=neie/>}}
== Buergermeeschteren ==
{{Méi Info 1|Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel}}
==Interkommunal Syndikater==
D'Gemeng Keel ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{Div col|cols=4}}
* [[MINETT-KOMPOST]]
* [[PRO-SUD]]
* [[Syndicat des eaux du Sud|SES]]
* [[SICEC]]
* [[SICONA-Sud-Ouest]]
* [[SICOSPORT Kayldall]]
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[STEP (Beetebuerg)|STEP]]
* [[SYCOSAL]]
* [[SYVICOL]]
* [[TICE]]
{{Div col end}}
== Kuckeswäertes an der Gemeng==
* [[Léiffrächen]]
* [[Monument national des mineurs]]
* [[Kierch Keel]]
== Literatur ==
* Jos Dupong: ''Kayl in der Geschichte'', Sankt-Paulus-Dréckerei Lëtzebuerg, Éischt Oplo: 1963, Zweet Oplo:1997
* [[Jules Kauffmann]]: ''Kayl früher und heute'', Dréckerei: éditpress Lëtzebuerg, Oplo 1988
* Jules Kauffmann: ''Das Denkmal am "Sperrewee"'', Dréckerei: éditpress Lëtzebuerg, Oplo 1990
* Jules Kauffmann: ''Mit der Bannmühle durch die Jahrhunderte'', Dréckerei polyprint s.a., Oplo 1993
* Les Cyclistes Kayl: ''Centenaire du Velo-Club "L.C.Kayl"'', Dréckerei polyprint s.a., Oplo 1996
* Jules Kauffmann: ''Kayl um Giinzebechel'', Dréckerei polyprint s.a., Oplo 2000
* Marcel Bouschet / Gilbert Maurer: ''70 Joer Käler Basket'', Dréckerei St Paul Lëtzebuerg, Oplo 2002
== Kuckt och ==
* [[Gare Keel]]
* [[Gare Téiteng]]
* [[Géisserei a Schlässerei Massard]]
* [[Centre culturel "Schungfabrik"]]
{{LNM}}
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Kayl|Keel}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}}
* [http://www.kayl.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Keel]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/esch-sur-alzette/kayl D'Gemeng Keel op der Websäit vum Syvicol]
* [https://web.archive.org/web/20100206214635/http://www.kayldall.lu/ De Kayldall]
* [https://web.archive.org/web/20030904235014/http://www.tice.lu/ TICE]
* [http://tourisme-kayl.lu Syndicat d'initiative Kayl-Tétange]
* [http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1891/0380207/0380207.pdf#page=2 Gesetz vum 27. Juni 1891 iwwer d'Kreatioun vun enger neier Gemeng ënner dem Numm Rëmeleng <nowiki>[lassgeléist vun der Gemeng Keel]</nowiki>]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Keel]]
[[Kategorie:Gemeng Keel| ]]
0686spop5uocplsblkogd6g2pjxqdku
2679653
2679651
2026-05-25T20:58:31Z
Zinneke
34
/* Zesummesetzung */
2679653
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm = Keel
| Wopen = Coat of arms kayl luxbrg.png
| Bild = Gemeng Käl um Widdem.jpg
| Bildtext = D'Märei um [[Widdem]]
| Numm (Franséisch) = Kayl
| Numm (Däitsch) = Kayl
| Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
| Kanton = {{Kanton Esch-Uelzecht}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Keel}}
| Fläch = 1.486 [[Hektar|ha]]
| Koordinaten = {{coor dms|49|29|11|N|6|2|21|O}}
| Kaart = Kayl map.svg
| Kaartentext = D'Gemeng Keel (orange) <br> am Kanton Esch-Uelzecht (rout)
}}
D''''{{PAGENAME}}''' (fir d'Awunner ''Käl'') ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Esch-Uelzecht]] an de [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
== Uertschaften an der Gemeng ==
* [[Keel]]
* [[Téiteng]]
== Geographie ==
[[Fichier:Kaart Bierger Käldall.png|thumb|Reliefkaart vun de Bierger]]
{| {{prettytable-R}}
| background: #ffdead;" | [[Fichier:Géi Ofbaufront zu Téiteng um Hesselsbierg.jpg|thumb|center|300px|Géi Wand um Hesselsbierg zu [[Téiteng]]]]
|-
|[[Fichier:Kayl tét cortège.jpg|thumb|center|200px|Stroosseplang]]
|}
D'Gemeng Keel ass am Süde vum Groussherzogtum Lëtzebuerg an engem Dall, dem Keeldall, wat sech no Norde breet mécht an an den Uelzechtdall iwwergeet. Obwuel [[Rëmeleng]] ([[Maark|Grenzmaark]] FL-91 op 49° 26′ 53,7″) déi südlechst Uertschaft ass, läit de südlechste Punkt vum Lëtzebuerger Land an der Gemeng Keel, um Bann vun der Sektioun Téiteng, op der Maark FL-96 (49° 26' 52")<ref>{{Citation|URL=https://www.journal.lu/top-navigation/article/am-suedzipfel-luxemburgs/|Titel=Am Südzipfel Luxemburgs|Gekuckt=24.07.2020|Datum=13.08.2016|Editeur=journal.lu|Sprooch=de|Archiv-Datum=24.07.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200724211807/https://www.journal.lu/top-navigation/article/am-suedzipfel-luxemburgs/}}</ref>.
Koordinate vum südlechste Punkt: {{Coor dms1|49|26|52.0|N|6|02|29.8|O}}
Duerch den Dall leeft vu Süden no Norden d'[[Keelbaach]]. De Keeldall ass flankéiert op zwou Säite mat Koppen a klenge [[Zeiebierg|Bierger]], déi den nërdlechen Deel vun der [[Cuesta]] vum [[Dogger (Geologie)|Dogger]] duerstellen.
Op der ëstlecher Säit vu Süden no Norde gekuckt fanne mer hei de [[Perchesbierg]], den [[Hesselsbierg]], den [[Hérenterbierg]], d'[[Haard]], den [[Duelebierg]], de [[Kalebierg]], de [[Gaalgebierg op der Scherr|Gaalgebierg]] an als leschten an der Rei de [[Gehaansbierg]]. Op der westlecher Säit steet de [[Millebierg (Téiteng)|Millebierg]], den [[Tewesbierg]], de [[Bromeschbierg]], nach e [[Gaalgebierg bei Aedelen]], de [[Brucherbierg]] an d'[[Weimeschkëppchen]]. Do stoung uewen op der Kopp, op 390 m, eng keltesch Siidlung mat Ofwierhiwwelen.
Op an an deene Koppen ass [[Eisenäerz]] ausgegruewe ginn, vu [[Kelten]], [[Roum|Réimer]] a bis an d'lescht Joerhonnert, wat dem Land säi Räichtum bruecht huet.
===Nopeschuertschaften===
{|
| width = "200" |
==== Zu Lëtzebuerg ====
* [[Esch-Uelzecht]]
* [[Diddeleng]]
* [[Schëffleng]]
* [[Näerzeng]]
* [[Rëmeleng]]
|valign= "top" width = "200" |
==== A Frankräich ====
* [[Wuelmereng]]
* [[Ëtteng]]
|}
== Wopen ==
D'Gemeng Keel huet hire Wopen duerch een Arrêté grand-ducal vum 30. Mee 1975 kritt (''Memorial B vun 1975, Säit 534'').
D'heraldesch Beschreiwung am Originaltext ass:<br>
''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules'', wat op Lëtzebuergesch heescht, datt op engem gëllene Schëld e schwaarze Gräif mat roude Krallen an enger rouder Zong ass.
D'Gemeng Keel krut de Wopen zwar schonn eng Kéier 1972 zougesprach, awer well do Gesetzer sech iwwerschnidden haten, an eent dat anert ausser Kraaft gesat hat, ass dat net als rechtskräfteg ugesi ginn, soudatt d'Prozedur 1975 nach eng Kéier gemaach gouf.
== Bevëlkerungsentwécklung ==
Am Joer 1869, an deem d'Eisenindustrie gegrënnt an a Schwong koum, war Keel déi zweetgréisst Gemeng am Minett:
[[Esch-Uelzecht]] 2869 Awunner, Keel 2864, [[Déifferdeng]] 2238, [[Diddeleng]] 1678 a [[Péiteng]] 1101 Awunner.
1951 war d'Gemeng Keel déi sechstgréisste Gemeng vum Land. D'Gemengenawunnerzuel war deemools 5750 Séilen, wouvun 3250 Awunner an der Uertschaft Keel waren.
===Entwécklung vun der Awunnerzuel===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:10000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:400 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2021 text:2021
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:1821 from:0 till:724
bar:1871 from:0 till:1949
bar:1910 from:0 till:4555
bar:1922 from:0 till:4224
bar:1935 from:0 till:5415
bar:1947 from:0 till:5471
bar:1960 from:0 till:6505
bar:1970 from:0 till:6691
bar:1981 from:0 till:6354
bar:1991 from:0 till:6292
bar:2001 from:0 till:7050
bar:2011 from:0 till:7918
bar:2021 from:0 till:9668
PlotData=
bar:1821 at: 724 fontsize:S text:724 shift:(-8,5)
bar:1871 at: 1949 fontsize:S text:1.949 shift:(-14,5)
bar:1910 at: 4555 fontsize:S text:4.555 shift:(-14,5)
bar:1922 at: 4224 fontsize:S text:4.224 shift:(-14,5)
bar:1935 at: 5415 fontsize:S text:5.415 shift:(-14,5)
bar:1947 at: 5471 fontsize:S text:5.471 shift:(-14,5)
bar:1960 at: 6505 fontsize:S text:6.505 shift:(-14,5)
bar:1970 at: 6691 fontsize:S text:6.691 shift:(-14,5)
bar:1981 at: 6354 fontsize:S text:6.354 shift:(-14,5)
bar:1991 at: 6292 fontsize:S text:6.292 shift:(-14,5)
bar:2001 at: 7050 fontsize:S text:7.050 shift:(-14,5)
bar:2011 at: 7918 fontsize:S text:7.918 shift:(-14,5)
bar:2021 at: 9668 fontsize:S text:9.668 shift:(-14,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
== Gemengerot ==
De [[Gemengerot]] vu Keel gëtt nom [[Proporz-Walsystem]] gewielt. E setzt sech aus 13 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.
Als Folleg vun de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017 huet de Schäfferot ufanks, wéi och virdrun, op enger LSAP-déi-Gréng-Koalitioun baséiert.<ref>[https://web.archive.org/web/20171011123327/https://www.wort.lu/de/lokales/koalitionen-auf-lokaler-ebene-die-kuenftigen-schoeffenraete-im-ueberblick-59db6be556202b51b13c4ddb "Die künftigen Schöffenräte im Überblick."] wort.lu, 12 Oktober, 2017 um 11:19.</ref> Nom Austrëtt vun engem Gemengerotsmember aus der LSAP koum et uganks 2022 zu enger neier Koalitioun vun CSV an DP, déi dësen ënnerstëtzt.<ref name=neie>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1852491.html "D'Gemeng Keel kritt en neie Buergermeeschter."] rtl.lu, 25.01.2022.</ref>
=== Zesummesetzung ===
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[KPL]] || onofhäng. || [[ADR]] || [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]]
|-
| 1987 || 5 || 1 || - || '''6''' || '''1''' || - || - || -
|-
| 1993 || '''5''' || '''3''' || - || 5 || 0 || - || - || -
|-
| 1999 || 5 || 2 || - || 6 || - ||- || - || -
|-
| 2005 || 3 || 2 || - || '''8''' ||| - || - || - || -
|-
| 2011 || 3 || 2 || '''2''' || '''6''' ||- || - || - || -
|-
| 2017 || 4 || 2 || '''2''' || '''5''' || - || - || - || -
|-
| ''2022*'' || '''4''' || '''2''' ||2 || 4 || - || '''1''' || - ||
|-
| 2023 || 5 || 1 ||1|| 4 || - || 1 || 1 ||
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / [https://persist.lu/ark:70795/zt91x5kqn8/pages/24/articles/DIVL5349 Tageblatt] 28.10.1993; * Koalitiounswiessel wärend dem Mandat.<ref name=neie/>}}
== Buergermeeschteren ==
{{Méi Info 1|Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel}}
==Interkommunal Syndikater==
D'Gemeng Keel ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{Div col|cols=4}}
* [[MINETT-KOMPOST]]
* [[PRO-SUD]]
* [[Syndicat des eaux du Sud|SES]]
* [[SICEC]]
* [[SICONA-Sud-Ouest]]
* [[SICOSPORT Kayldall]]
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[STEP (Beetebuerg)|STEP]]
* [[SYCOSAL]]
* [[SYVICOL]]
* [[TICE]]
{{Div col end}}
== Kuckeswäertes an der Gemeng==
* [[Léiffrächen]]
* [[Monument national des mineurs]]
* [[Kierch Keel]]
== Literatur ==
* Jos Dupong: ''Kayl in der Geschichte'', Sankt-Paulus-Dréckerei Lëtzebuerg, Éischt Oplo: 1963, Zweet Oplo:1997
* [[Jules Kauffmann]]: ''Kayl früher und heute'', Dréckerei: éditpress Lëtzebuerg, Oplo 1988
* Jules Kauffmann: ''Das Denkmal am "Sperrewee"'', Dréckerei: éditpress Lëtzebuerg, Oplo 1990
* Jules Kauffmann: ''Mit der Bannmühle durch die Jahrhunderte'', Dréckerei polyprint s.a., Oplo 1993
* Les Cyclistes Kayl: ''Centenaire du Velo-Club "L.C.Kayl"'', Dréckerei polyprint s.a., Oplo 1996
* Jules Kauffmann: ''Kayl um Giinzebechel'', Dréckerei polyprint s.a., Oplo 2000
* Marcel Bouschet / Gilbert Maurer: ''70 Joer Käler Basket'', Dréckerei St Paul Lëtzebuerg, Oplo 2002
== Kuckt och ==
* [[Gare Keel]]
* [[Gare Téiteng]]
* [[Géisserei a Schlässerei Massard]]
* [[Centre culturel "Schungfabrik"]]
{{LNM}}
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Kayl|Keel}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}}
* [http://www.kayl.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Keel]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/esch-sur-alzette/kayl D'Gemeng Keel op der Websäit vum Syvicol]
* [https://web.archive.org/web/20100206214635/http://www.kayldall.lu/ De Kayldall]
* [https://web.archive.org/web/20030904235014/http://www.tice.lu/ TICE]
* [http://tourisme-kayl.lu Syndicat d'initiative Kayl-Tétange]
* [http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1891/0380207/0380207.pdf#page=2 Gesetz vum 27. Juni 1891 iwwer d'Kreatioun vun enger neier Gemeng ënner dem Numm Rëmeleng <nowiki>[lassgeléist vun der Gemeng Keel]</nowiki>]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Keel]]
[[Kategorie:Gemeng Keel| ]]
fkl6smvgo2vsx8aq3gi0d5ih9b51mo7
2679654
2679653
2026-05-25T21:06:08Z
Zinneke
34
/* Zesummesetzung */
2679654
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm = Keel
| Wopen = Coat of arms kayl luxbrg.png
| Bild = Gemeng Käl um Widdem.jpg
| Bildtext = D'Märei um [[Widdem]]
| Numm (Franséisch) = Kayl
| Numm (Däitsch) = Kayl
| Land = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]
| Kanton = {{Kanton Esch-Uelzecht}}
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Keel}}
| Fläch = 1.486 [[Hektar|ha]]
| Koordinaten = {{coor dms|49|29|11|N|6|2|21|O}}
| Kaart = Kayl map.svg
| Kaartentext = D'Gemeng Keel (orange) <br> am Kanton Esch-Uelzecht (rout)
}}
D''''{{PAGENAME}}''' (fir d'Awunner ''Käl'') ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Esch-Uelzecht]] an de [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
== Uertschaften an der Gemeng ==
* [[Keel]]
* [[Téiteng]]
== Geographie ==
[[Fichier:Kaart Bierger Käldall.png|thumb|Reliefkaart vun de Bierger]]
{| {{prettytable-R}}
| background: #ffdead;" | [[Fichier:Géi Ofbaufront zu Téiteng um Hesselsbierg.jpg|thumb|center|300px|Géi Wand um Hesselsbierg zu [[Téiteng]]]]
|-
|[[Fichier:Kayl tét cortège.jpg|thumb|center|200px|Stroosseplang]]
|}
D'Gemeng Keel ass am Süde vum Groussherzogtum Lëtzebuerg an engem Dall, dem Keeldall, wat sech no Norde breet mécht an an den Uelzechtdall iwwergeet. Obwuel [[Rëmeleng]] ([[Maark|Grenzmaark]] FL-91 op 49° 26′ 53,7″) déi südlechst Uertschaft ass, läit de südlechste Punkt vum Lëtzebuerger Land an der Gemeng Keel, um Bann vun der Sektioun Téiteng, op der Maark FL-96 (49° 26' 52")<ref>{{Citation|URL=https://www.journal.lu/top-navigation/article/am-suedzipfel-luxemburgs/|Titel=Am Südzipfel Luxemburgs|Gekuckt=24.07.2020|Datum=13.08.2016|Editeur=journal.lu|Sprooch=de|Archiv-Datum=24.07.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200724211807/https://www.journal.lu/top-navigation/article/am-suedzipfel-luxemburgs/}}</ref>.
Koordinate vum südlechste Punkt: {{Coor dms1|49|26|52.0|N|6|02|29.8|O}}
Duerch den Dall leeft vu Süden no Norden d'[[Keelbaach]]. De Keeldall ass flankéiert op zwou Säite mat Koppen a klenge [[Zeiebierg|Bierger]], déi den nërdlechen Deel vun der [[Cuesta]] vum [[Dogger (Geologie)|Dogger]] duerstellen.
Op der ëstlecher Säit vu Süden no Norde gekuckt fanne mer hei de [[Perchesbierg]], den [[Hesselsbierg]], den [[Hérenterbierg]], d'[[Haard]], den [[Duelebierg]], de [[Kalebierg]], de [[Gaalgebierg op der Scherr|Gaalgebierg]] an als leschten an der Rei de [[Gehaansbierg]]. Op der westlecher Säit steet de [[Millebierg (Téiteng)|Millebierg]], den [[Tewesbierg]], de [[Bromeschbierg]], nach e [[Gaalgebierg bei Aedelen]], de [[Brucherbierg]] an d'[[Weimeschkëppchen]]. Do stoung uewen op der Kopp, op 390 m, eng keltesch Siidlung mat Ofwierhiwwelen.
Op an an deene Koppen ass [[Eisenäerz]] ausgegruewe ginn, vu [[Kelten]], [[Roum|Réimer]] a bis an d'lescht Joerhonnert, wat dem Land säi Räichtum bruecht huet.
===Nopeschuertschaften===
{|
| width = "200" |
==== Zu Lëtzebuerg ====
* [[Esch-Uelzecht]]
* [[Diddeleng]]
* [[Schëffleng]]
* [[Näerzeng]]
* [[Rëmeleng]]
|valign= "top" width = "200" |
==== A Frankräich ====
* [[Wuelmereng]]
* [[Ëtteng]]
|}
== Wopen ==
D'Gemeng Keel huet hire Wopen duerch een Arrêté grand-ducal vum 30. Mee 1975 kritt (''Memorial B vun 1975, Säit 534'').
D'heraldesch Beschreiwung am Originaltext ass:<br>
''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules'', wat op Lëtzebuergesch heescht, datt op engem gëllene Schëld e schwaarze Gräif mat roude Krallen an enger rouder Zong ass.
D'Gemeng Keel krut de Wopen zwar schonn eng Kéier 1972 zougesprach, awer well do Gesetzer sech iwwerschnidden haten, an eent dat anert ausser Kraaft gesat hat, ass dat net als rechtskräfteg ugesi ginn, soudatt d'Prozedur 1975 nach eng Kéier gemaach gouf.
== Bevëlkerungsentwécklung ==
Am Joer 1869, an deem d'Eisenindustrie gegrënnt an a Schwong koum, war Keel déi zweetgréisst Gemeng am Minett:
[[Esch-Uelzecht]] 2869 Awunner, Keel 2864, [[Déifferdeng]] 2238, [[Diddeleng]] 1678 a [[Péiteng]] 1101 Awunner.
1951 war d'Gemeng Keel déi sechstgréisste Gemeng vum Land. D'Gemengenawunnerzuel war deemools 5750 Séilen, wouvun 3250 Awunner an der Uertschaft Keel waren.
===Entwécklung vun der Awunnerzuel===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:10000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:400 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2021 text:2021
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:1821 from:0 till:724
bar:1871 from:0 till:1949
bar:1910 from:0 till:4555
bar:1922 from:0 till:4224
bar:1935 from:0 till:5415
bar:1947 from:0 till:5471
bar:1960 from:0 till:6505
bar:1970 from:0 till:6691
bar:1981 from:0 till:6354
bar:1991 from:0 till:6292
bar:2001 from:0 till:7050
bar:2011 from:0 till:7918
bar:2021 from:0 till:9668
PlotData=
bar:1821 at: 724 fontsize:S text:724 shift:(-8,5)
bar:1871 at: 1949 fontsize:S text:1.949 shift:(-14,5)
bar:1910 at: 4555 fontsize:S text:4.555 shift:(-14,5)
bar:1922 at: 4224 fontsize:S text:4.224 shift:(-14,5)
bar:1935 at: 5415 fontsize:S text:5.415 shift:(-14,5)
bar:1947 at: 5471 fontsize:S text:5.471 shift:(-14,5)
bar:1960 at: 6505 fontsize:S text:6.505 shift:(-14,5)
bar:1970 at: 6691 fontsize:S text:6.691 shift:(-14,5)
bar:1981 at: 6354 fontsize:S text:6.354 shift:(-14,5)
bar:1991 at: 6292 fontsize:S text:6.292 shift:(-14,5)
bar:2001 at: 7050 fontsize:S text:7.050 shift:(-14,5)
bar:2011 at: 7918 fontsize:S text:7.918 shift:(-14,5)
bar:2021 at: 9668 fontsize:S text:9.668 shift:(-14,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
== Gemengerot ==
De [[Gemengerot]] vu Keel gëtt nom [[Proporz-Walsystem]] gewielt. E setzt sech aus 13 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.
Als Folleg vun de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017 huet de Schäfferot ufanks, wéi och virdrun, op enger LSAP-déi-Gréng-Koalitioun baséiert.<ref>[https://web.archive.org/web/20171011123327/https://www.wort.lu/de/lokales/koalitionen-auf-lokaler-ebene-die-kuenftigen-schoeffenraete-im-ueberblick-59db6be556202b51b13c4ddb "Die künftigen Schöffenräte im Überblick."] wort.lu, 12 Oktober, 2017 um 11:19.</ref> Nom Austrëtt vun engem Gemengerotsmember aus der LSAP koum et uganks 2022 zu enger neier Koalitioun vun CSV an DP, déi dësen ënnerstëtzt.<ref name=neie>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1852491.html "D'Gemeng Keel kritt en neie Buergermeeschter."] rtl.lu, 25.01.2022.</ref>
=== Zesummesetzung ===
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[KPL]] || onofhäng. || [[ADR]] || [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]]
|-
| 1987 || 5 || 1 || - || '''6''' || '''1''' || - || - || -
|-
| 1993 || '''5''' || '''3''' || - || 5 || 0 || - || - || -
|-
| 1999 || 5 || 2 || - || 6 || - ||- || - || -
|-
| 2005 || 3 || 2 || - || '''8''' ||| - || - || - || -
|-
| 2011 || 3 || 2 || '''2''' || '''6''' ||- || - || - || -
|-
| 2017 || 4 || 2 || '''2''' || '''5''' || - || - || - || -
|-
| ''2022*'' || '''4''' || '''2''' ||2 || 4 || - || '''1''' || - ||
|-
| 2023 || '''5''' || 1 || 1 || '''4''' || - || 1 || 1 ||
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / [https://persist.lu/ark:70795/zt91x5kqn8/pages/24/articles/DIVL5349 Tageblatt] 28.10.1993; * Koalitiounswiessel wärend dem Mandat.<ref name=neie/>}}
== Buergermeeschteren ==
{{Méi Info 1|Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel}}
==Interkommunal Syndikater==
D'Gemeng Keel ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{Div col|cols=4}}
* [[MINETT-KOMPOST]]
* [[PRO-SUD]]
* [[Syndicat des eaux du Sud|SES]]
* [[SICEC]]
* [[SICONA-Sud-Ouest]]
* [[SICOSPORT Kayldall]]
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[STEP (Beetebuerg)|STEP]]
* [[SYCOSAL]]
* [[SYVICOL]]
* [[TICE]]
{{Div col end}}
== Kuckeswäertes an der Gemeng==
* [[Léiffrächen]]
* [[Monument national des mineurs]]
* [[Kierch Keel]]
== Literatur ==
* Jos Dupong: ''Kayl in der Geschichte'', Sankt-Paulus-Dréckerei Lëtzebuerg, Éischt Oplo: 1963, Zweet Oplo:1997
* [[Jules Kauffmann]]: ''Kayl früher und heute'', Dréckerei: éditpress Lëtzebuerg, Oplo 1988
* Jules Kauffmann: ''Das Denkmal am "Sperrewee"'', Dréckerei: éditpress Lëtzebuerg, Oplo 1990
* Jules Kauffmann: ''Mit der Bannmühle durch die Jahrhunderte'', Dréckerei polyprint s.a., Oplo 1993
* Les Cyclistes Kayl: ''Centenaire du Velo-Club "L.C.Kayl"'', Dréckerei polyprint s.a., Oplo 1996
* Jules Kauffmann: ''Kayl um Giinzebechel'', Dréckerei polyprint s.a., Oplo 2000
* Marcel Bouschet / Gilbert Maurer: ''70 Joer Käler Basket'', Dréckerei St Paul Lëtzebuerg, Oplo 2002
== Kuckt och ==
* [[Gare Keel]]
* [[Gare Téiteng]]
* [[Géisserei a Schlässerei Massard]]
* [[Centre culturel "Schungfabrik"]]
{{LNM}}
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Kayl|Keel}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}}
* [http://www.kayl.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Keel]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/esch-sur-alzette/kayl D'Gemeng Keel op der Websäit vum Syvicol]
* [https://web.archive.org/web/20100206214635/http://www.kayldall.lu/ De Kayldall]
* [https://web.archive.org/web/20030904235014/http://www.tice.lu/ TICE]
* [http://tourisme-kayl.lu Syndicat d'initiative Kayl-Tétange]
* [http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1891/0380207/0380207.pdf#page=2 Gesetz vum 27. Juni 1891 iwwer d'Kreatioun vun enger neier Gemeng ënner dem Numm Rëmeleng <nowiki>[lassgeléist vun der Gemeng Keel]</nowiki>]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Keel]]
[[Kategorie:Gemeng Keel| ]]
8rb61txp7oo3ixninmcoqh76kv1o0v4
Gemeng Monnerech
0
73673
2679713
2677276
2026-05-26T08:19:29Z
Zinneke
34
/* Buergermeeschteren */
2679713
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Mondercange
| Numm (Däitsch) = Monnerich
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Monnerech}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|31|55|N|5|59|20|O}}
}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Esch-Uelzecht]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
== Geographie ==
D'Gemeng Monnerech läit am Süde vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] op enger Héicht tëscht zirka 275 an 340 m ([[Nivellement général du Luxembourg|NG-L]]).
Nopeschgemenge si [[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]] a [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] am Norden, [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] am Osten, [[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]] an [[Gemeng Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]] am Süden a [[Gemeng Suessem|Suessem]] am Westen.
Duerch d'Gemeng lafen d'Baache [[Mierbech]], [[Bréckenderbaach]], [[Kiemelbaach]], [[Kazebaach]], d'[[Mess]] an och d'[[Uelzecht]] op engem kuerze Stéck.
== Uertschaften an der Gemeng<ref>{{Kadaster Nimm}}</ref>==
* [[Biergem]]
* [[Féiz]]
* [[Monnerech]]
* [[Steebrécken]]
=== Häff a Lieu-diten an der Gemeng ===
* [[Lameschmillen (Biergem)|Lameschmillen]]
== Verkéier an Transport ==
Déi wichtegst Stroosseverbindunge sinn d'{{A4}} an d'{{N13}}, op engem kuerze Stéck och nach d'{{A13}}. Ausserdeem lafen nach d'[[Chemin repris]]en [[CR106|106]], [[CR164|164]], [[CR169|169]] an [[CR172|172]] duerch d'Gemeng.
D'Gemeng Monnerech läit um Wee vun den [[Régime général des transports routiers|RGTR-Linnen]] [[RGTR-Linn 612|612]], [[RGTR-Linn 641|641]], [[RGTR-Linn 750|750]] an der [[Transport intercommunal de personnes dans le canton d'Esch-sur-Alzette|TICE]]-Linn [[TICE-Linn 17|17]].
== Aktivitéitszonen ==
D'Aktivitéitszon [[ZARE]] läit laanscht d'{{A13}} zu engem klengen Deel um Gebitt vun der Gemeng Monnerech. Zu Féiz ass zu béid Säite vum CR164 eng grouss Geschäfts- an Aktivitéitszon.
== Geschicht ==
D'[[Siderurgie zu Lëtzebuerg|Entwécklung vun der Siderurgie]] géint Enn vum [[19. Joerhonnert]], déi Nopeschuertschafte wéi [[Esch-Uelzecht]], [[Déifferdeng]] oder [[Diddeleng]] a richteg Stied verwandelt huet, hat kaum Afloss op d'Uertschaften aus der Gemeng Monnerech. Dës Dierfer blouwen duerch den Akerbau gekennzeechent. Eréischt nom [[Zweete Weltkrich]] a virun allem an den 1970er an 1980er Jore gouf et eng reegelrecht Bevëlkerungsexplosioun.
===Entwécklung vun der Awunnerzuel===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:7500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:300 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2021 text:2021
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:1821 from:0 till:988
bar:1871 from:0 till:1216
bar:1910 from:0 till:1034
bar:1922 from:0 till:1140
bar:1935 from:0 till:1311
bar:1947 from:0 till:1253
bar:1960 from:0 till:2200
bar:1970 from:0 till:3262
bar:1981 from:0 till:3964
bar:1991 from:0 till:4942
bar:2001 from:0 till:6089
bar:2011 from:0 till:6227
bar:2021 from:0 till:6982
PlotData=
bar:1821 at: 988 fontsize:S text:988 shift:(-8,5)
bar:1871 at: 1216 fontsize:S text:1.216 shift:(-14,5)
bar:1910 at: 1034 fontsize:S text:1.034 shift:(-14,5)
bar:1922 at: 1140 fontsize:S text:1.140 shift:(-14,5)
bar:1935 at: 1311 fontsize:S text:1.311 shift:(-14,5)
bar:1947 at: 1253 fontsize:S text:1.253 shift:(-14,5)
bar:1960 at: 2200 fontsize:S text:2.200 shift:(-14,5)
bar:1970 at: 3262 fontsize:S text:3.262 shift:(-14,5)
bar:1981 at: 3964 fontsize:S text:3.964 shift:(-14,5)
bar:1991 at: 4942 fontsize:S text:4.942 shift:(-14,5)
bar:2001 at: 6089 fontsize:S text:6.089 shift:(-14,5)
bar:2011 at: 6227 fontsize:S text:6.227 shift:(-14,5)
bar:2021 at: 6982 fontsize:S text:6.982 shift:(-14,5)
</timeline>
<noinclude>
{{Statec Awunner}}
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.''<br><!--{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[xx]] [[19xx]] - Mémorial B xx, Säit xx - Projet: xx 19xx-->
|}
== Politik ==
De [[Gemengerot]] vu Monnerech gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech aus 13 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.
'''Zesummesetzung'''<br>
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[ADR]] !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]]
|-
| 1999 || 1 || 4 || 3 || 1 || 4 || -
|-
| 2005 || 1 || 4 || 2 || 1 || 5 || -
|-
| 2011 || 0 || 3 || 2 || 1 || '''7''' || -
|-
| 2017 || - || '''5''' ||''' 2''' || 1 || 5 || -
|-
| 2023 || - || '''6''' || '''2''' || 0 || 4 || 1
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
=== Buergermeeschteren ===
{{Kapitel Info feelt}}
*...
* 1844: Pierre Steichen<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [https://web.archive.org/web/20160303175401/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1844/0003/a003.pdf Memorial N°3 vun 1844]</ref>
* ...
* 1867: [[Jean Steichen]]<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/xf98xpf368/pages/2/articles/DIVL137?search=Steichen+monder%C3%A7ange|Titel=Avis. — Nomination de bourgmestres.|Gekuckt=2026-03-31|Datum=1867-01-25|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Sprooch=fr}}</ref>
*...
* ... [[Jacques Steichen]]
* 1945: P. Bicheler<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1946/0004/a004.pdf |Titel=Memorial A N° 4 vun 1946 mam Avis: Administrations communales. COMPOSITION DES COLLEGES ECHEVINAUX |Gekuckt=05.11.2015 |Archiv-Datum=28.03.2016 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20160328084557/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1946/0004/a004.pdf }}</ref>
*...
* 1966 - 1969: Fernand Dondelinger
*...
* Nov. 1984 - Feb. 1993: Theo Wernimont
* 1993 - 1998: Camille Medinger (CSV)
*...
*... - 2005: [[Jean-Claude Schanen]]
* 2005 - Dez. 2012: [[Dan Kersch]] (LSAP)
* Jan. 2013 - 2017: [[Christine Schweich]] (LSAP)
* zanter 2017: [[Jeannot Fürpass]] (CSV)
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Monnerech ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{|
|
* [[MINETT-KOMPOST]]
* [[Pimodi]]
* [[PRO-SUD]]
* [[Syndicat des eaux du Sud|SES]]
* [[SICEC]]
* [[SICONA-Sud-Ouest]]
|
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[SIVEC]]
* [[SYCOSAL]]
* [[SYVICOL]]
* [[ZARE]]
* [[TICE]]
|}
== Kuckeswäertes ==
* Zu Monnerech um [[CR106]] ass déi eenzeg [[Karting-Pist zu Monnerech|Karting-Pist]] am Land
* De Formatiounszenter vun der [[FLF]] läit och um CR106 nieft der Karting-Pist
== Literatur ==
* Weber, John: ''La population de Mondercange de 1766 à 1803'' - In: 100 Joer Pompjeën Monnerech: 1901 - 2001. - Monnerich: Sapeurs-pompiers, 2001. - P. 128-141, tabl.
== Kuckt och ==
* {{LNM}}
* [[Uergel Kierch Monnerech]]
* [[Kierch Monnerech]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Mondercange|Monnerech}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}}
* [http://www.mondercange.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Monnerech]
* [https://web.archive.org/web/20170409054520/http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/esch-sur-alzette/mondercange D'Gemeng Monnerech op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.spm.lu Offiziell Säit vun de Pompjeeë vu Monnerech]
* [http://www.monnerecher-schoulen.lu/ Monnerecher Schoulen]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Monnerech]]
[[Kategorie:Gemeng Monnerech| ]]
l8jkwtv7eqzw8qhxv9e8w0w4a3azu1z
Gemeng Miersch
0
73885
2679699
2668365
2026-05-26T06:37:57Z
Zinneke
34
/* Buergermeeschteren */
2679699
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Mersch
| Numm (Däitsch) = Mersch
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Miersch}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|45|00|N|06|06|00|O}}
}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Miersch]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
==Geographie==
D'Gemeng Miersch läit an den Däller vun [[Uelzecht]], [[Mamer (Baach)|Mamer]] an [[Äisch]], déi sech e Wee duerch de [[Sandsteen]] gesicht hunn, an de Koppe ronderëm. D'Uertschaft Miersch läit am Agank vum [[Äischdall]].
==Uertschaften an der Gemeng<ref>{{Kadaster Nimm}}</ref>==
{|
|
* [[Biereng (Miersch)|Biereng]]
* [[Bierschbech]]
* [[Essen]]
|
* [[Miersch]]
* [[Miesdref]]
* [[Pëtten]]
|
* [[Recken]]
* [[Rolleng (Miersch)|Rolleng]]
* [[Schëndels]]
|}
===Häff a Lieu-diten===
{|
|
* ''[[Bënzert]]''
* ''[[Bierengerbierg]]''
* ''[[Fënsterdallerhaff]]''
* ''[[Héngerhaff]]''
|
* ''[[Hilbech]]''
* ''[[Hosbech]]''
* ''[[Hunnebuer]]''
* ''[[Miersch-Gare]]''
|
* ''[[Recken-Barrière]]''
* ''[[Rouschthaff]]''
* ''[[Scheierhaff (Miersch)|Scheierhaff]]''
|}
==Geschicht==
===Entwécklung vun der Awunnerzuel===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:11000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:400 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2021 text:2021
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:1821 from:0 till:2223
bar:1871 from:0 till:3360
bar:1910 from:0 till:2951
bar:1922 from:0 till:3060
bar:1935 from:0 till:3350
bar:1947 from:0 till:3367
bar:1960 from:0 till:3480
bar:1970 from:0 till:4004
bar:1981 from:0 till:4817
bar:1991 from:0 till:5970
bar:2001 from:0 till:7012
bar:2011 from:0 till:7973
bar:2021 from:0 till:10018
PlotData=
bar:1821 at: 2223 fontsize:S text:2.223 shift:(-14,5)
bar:1871 at: 3360 fontsize:S text:3.360 shift:(-14,5)
bar:1910 at: 2951 fontsize:S text:2.951 shift:(-14,5)
bar:1922 at: 3060 fontsize:S text:3.060 shift:(-14,5)
bar:1935 at: 3350 fontsize:S text:3.350 shift:(-14,5)
bar:1947 at: 3367 fontsize:S text:3.367 shift:(-14,5)
bar:1960 at: 3480 fontsize:S text:3.480 shift:(-14,5)
bar:1970 at: 4004 fontsize:S text:4.004 shift:(-14,5)
bar:1981 at: 4817 fontsize:S text:4.817 shift:(-14,5)
bar:1991 at: 5970 fontsize:S text:5.970 shift:(-14,5)
bar:2001 at: 7012 fontsize:S text:7.012 shift:(-14,5)
bar:2011 at: 7973 fontsize:S text:7.973 shift:(-14,5)
bar:2021 at: 10018 fontsize:S text:10.018 shift:(-14,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}}
|}
==Politik==
De [[Gemengerot]] vu Miersch gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech aus 15 (bis 2023: 13) [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.
Well op den 30. September 2022 méi ewéi 10.000 Leit an der Gemeng ugemellt waren, ass d'Zuel vun de Schäffen no de Gemengewale vum 11. Juni 2023 vun zwéin op dräi eropgesat ginn<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/agd/2023/06/21/a327|Titel=Arrêté grand-ducal du 21 juin 2023 portant fixation du nombre des échevins de la commune de Mersch à trois|Gekuckt=28.06.2023|Datum=21.06.2023|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
=== Zesummesetzung ===
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] || Leit
|-
| 1999 || 3 || 6 || 2 || 2 || -
|-
| 2005 || 4 || 4 || 3 || 2 || -
|-
| 2011 || '''3''' || '''5''' || 4 || 1 || -
|-
| 2017 || '''4''' || '''5''' || 3 || 1 || -
|-
| 2023 || '''4''' || '''7''' || 2 || - || 2
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
Aus de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengerotswale]] vun 2011 ass eng [[Demokratesch Partei|DP]]-[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-Koalitioun mat 8 Sëtz als Gewënner ervirgaangen, mat dem Albert Henkel (DP) als [[Buergermeeschter]] an dem Michel Reiland (CSV) als éischten an de Michel Malherbe (DP) als zweete Schäffen. 2016 huet den Albert Henkel säi Buergermeeschteramt zu Gonschte vum Michel Malherbe opginn.
No de Wale vun 2017 an 2013 gouf d'DP-CSV-Koalitioun virugefouert; de Malherbe blouf Buergermeeschter<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/wahlen/news/1085411.html "Michel Malherbe vun der DP bleift Buergermeeschter."] rtl.lu, 13.10.2017, 06:01:12.</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/gemengewalen|Titel=RTL - Gemengewalen|Gekuckt=14.07.2023|Wierk=RTL|Sprooch=lb}}</ref>.
=== Buergermeeschteren ===
{{Kapitel Info feelt}}
*...
* 1844: [[Emmanuel Servais]]<ref>[https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1843/12/29/n1/jo Arrêté royal grand-ducal du 29 décembre 1843, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am Memorial N°3 vun 1844]</ref>
* 1849: [[Nicolas Schroeder]]<ref>[https://web.archive.org/web/20081209051903/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1849/0016/a016.pdf#page=1 Memorial N°16 vun 1849 mat dem ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL du 13 février 1849, n°12,] portant nomination de bourgmestres</ref>
*...
* 1854 - 1859: [[Joseph Servais]]
* 1859 - 1867: [[Michel Clement]]
* 1867 - 1878: Joseph Servais
*...
* 1890 - 1920: [[Gustave Wilhelmy]]<ref>[http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1890/0069/a069.pdf Memorial N°69 vun 1890] mat enger ganzer Rei vun Nominatioune vu Buergermeeschteren</ref><ref>[http://www.mersch.lu/la-commune-se-presente/decouvrir-la-commune/sections-de-la-commune/rollingen Historesches aus der Sektioun Rolleng] op www.mersch.lu ofgeruff den 1. November 2015</ref>
*...
* ? - 1957: [[Edouard Kraus]]
* 1958 - 1970: Eugène Schroeder<ref>[https://persist.lu/ark:70795/zx3z0x8z0/pages/7/articles/DIVL550 Abschiedsfeier in Mersch.] In: Luxemburger Wort, 123. Jg., n° 17/18 (17.01.1970), p. 7 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
* 1970 - 1982: [[Jules Dentzer]]
* 1982 - 1993: [[Marcel Erpelding]]
* 1994 - 1999: [[Albert Lentz]]
* 2000 - 2003: Marcel Erpelding
* 2004 - 2016: [[Albert Henkel]]
* zanter 2016: [[Michel Malherbe]]
==Interkommunal Syndikater==
D'Gemeng Miersch ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{div col|col=2}}
* [[Syndicat des eaux du Centre|SEC]]
* [[SICEC]]
* [[SICONA-Centre]]
* [[SIDEC]]
* [[SIDERO]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
{{div col end}}
==Kuckeswäertes==
* den [[Centre national de littérature|Nationale Literaturzentrum]]
* d'[[Nationalmonument vun der Onofhängegkeet]]
* de [[Méchelstuerm (Miersch)|Méchelstuerm]]
* d'[[Schlass Miersch]]
* [[Réimesch Villa zu Miersch]]
* de [[Menhir vu Recken]]
* d'[[Mamerleeën]]
== Kuckt och ==
* {{LNM}}
* [[Lëtzebuerger Kannerduerf Miersch]]
* [[Zockerfabréck vu Miersch]]
* [[Kierch Miersch]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Mersch|Miersch}}
* [http://www.mersch.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Miersch]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/mersch/mersch D'Gemeng Miersch op der Websäit vum Syvicol]
== Galerie ==
<gallery>
Fichier:Miersch Tuerm.jpg|[[Méchelstuerm Miersch|De [[Méchelstuerm (Miersch)|Méchelstuerm]] zu Miersch
Fichier:Mersch Maison Servais front.jpg|D'[[Servais-Haus (Miersch)|Servais-Haus]]
Fichier:Luxembourg Mersch national monument of independence 20090712 02.jpg|D'[[Nationalmonument vun der Onofhängegkeet|Onofhängegkeetsmonument]]
Fichier:Mersch 130.jpg|D'[[Réimesch Villa Miersch|Réimesch Villa]]
Fichier:Pettingen Luxembourg 20090918 05.jpg|D'[[Waasserbuerg Pëtten|Waasserbuerg zu Pëtten]]
Fichier:Menhir Eenelter Luxembg 01.jpg|De [[Menhir vu Recken]]
</gallery>
{{Referenzen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Miersch}}
[[Kategorie:Gemeng Miersch|*]]
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Miersch]]
hpqm8stkejkso1l1xogs1k898qj22y8
Gemeng Réiser
0
74377
2679704
2648623
2026-05-26T07:05:12Z
Zinneke
34
/* Buergermeeschteren */
2679704
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Roeser
| Numm (Däitsch) = Roeser
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Réiser}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|32|10|N|06|08|45|O}}
}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Esch-Uelzecht]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
== Geographie ==
D'Gemeng Réiser läit tëscht de [[Gemeng Beetebuerg|Gemenge Beetebuerg]] an [[Gemeng Hesper|Hesper]] an zitt sech am Süde bis op d'[[Frankräich|franséisch]] Grenz, wou se un d'[[Zoufftgen|Gemeng Zoufftgen]] stéisst.
Mat enger Gesamtfläch vun 2,379 [[Ar (Flächemooss)|ha]] ass se no [[Gemeng Suessem|Suessem]] flächeméisseg déi zweetgréisst Gemeng aus dem Kanton Esch-Uelzecht<ref>{{Citation|URL=https://statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=12700&IF_Language=fra&MainTheme=1&FldrName=1|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=15.07.2020|Datum=01.01.2018|Editeur=Source: Administration du Cadastre et de la Topographie|Sprooch=fr}}</ref>.
== Uertschaften an der Gemeng ==
{{div col|cols = 2}}
* [[Bierchem]] (''Berchem'')
* [[Béiweng]] (''Bivange'')
* [[Krautem]] (''Crauthem'')
* [[Kockelscheier]] (''Kockelscheuer'')
* [[Léiweng]] (''Livange'')
* [[Peppeng]] (''Peppange'')
* [[Réiser]] (''Roeser'')
{{div col end}}
==Geschicht==
===Entwécklung vun der Awunnerzuel===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:7000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2021 text:2021
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:1821 from:0 till:915
bar:1871 from:0 till:1396
bar:1910 from:0 till:1393
bar:1922 from:0 till:1474
bar:1935 from:0 till:1493
bar:1947 from:0 till:1518
bar:1960 from:0 till:1767
bar:1970 from:0 till:2281
bar:1981 from:0 till:3038
bar:1991 from:0 till:3488
bar:2001 from:0 till:4457
bar:2011 from:0 till:5269
bar:2021 from:0 till:6550
PlotData=
bar:1821 at: 915 fontsize:S text:915 shift:(-8,5)
bar:1871 at: 1396 fontsize:S text:1.396 shift:(-14,5)
bar:1910 at: 1393 fontsize:S text:1.393 shift:(-14,5)
bar:1922 at: 1474 fontsize:S text:1.474 shift:(-14,5)
bar:1935 at: 1493 fontsize:S text:1.493 shift:(-14,5)
bar:1947 at: 1518 fontsize:S text:1.518 shift:(-14,5)
bar:1960 at: 1767 fontsize:S text:1.767 shift:(-14,5)
bar:1970 at: 2281 fontsize:S text:2.281 shift:(-14,5)
bar:1981 at: 3038 fontsize:S text:3.038 shift:(-14,5)
bar:1991 at: 3488 fontsize:S text:3.488 shift:(-14,5)
bar:2001 at: 4457 fontsize:S text:4.457 shift:(-14,5)
bar:2011 at: 5269 fontsize:S text:5.269 shift:(-14,5)
bar:2021 at: 6550 fontsize:S text:6.550 shift:(-14,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[8. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: 1984 [[Marcel Lenertz]]}}
|}
==Politik==
===Gemengerot===
De Gemengerot vun der {{PAGENAME}} gëtt nom [[Majorzsystem]] gewielt.
Bis 2011 goufen 11 Conseilleren an de [[Gemengerot]] gewielt; zanter 2017 sinn et der 13.
De Schäfferot baséiert sech, no de Gemengewale vun 2011 wéi och deene vun 2017, op eng Majoritéit vun [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] an [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]].<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/wahlen/news/1087657.html "LSAP-CSV-Koalitiounsaccord, Jungen bleift Buergermeeschter."] rtl.lu, 19.10.2017, 23:26:38.</ref>
'''Zesummesetzung'''
<br>{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|-
| 1999 || || || ||
|-
| 2005 || 3 || 1 || - || 7
|-
| 2011 || '''2''' || 2 || 2 || '''5'''
|-
| 2017 || '''3''' || 2 || 2 || '''6'''
|-
| 2023 || 3 || 2 || 1 || '''7'''
|}
{{small|Quell: elections.lu}}
=== Buergermeeschteren ===
{{Kapitel Info feelt}}
* 1800 - 1806: François Blouet
* 1806 - 1812: Nicolas Knepper
* 1812 - 1820: Pierre Schintgen
* 1822 - 1825: [[Jean-Jacques Knepper|Johan Jacob Knepper]]
* 1825 - 1830: Michel Schmit
* 1831 - 1842: Jean Jaminet
*
* 1844: Jean Jaminet<ref>ARRÊTÉ ROYAL GRAND-DUCAL, du 29 décembre 1843, n°2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché am [https://www.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1843/12/29/n1/jo Memorial N°3 vun 1844, S. 18]</ref>
*
* 1849 - 1857: Jean Joseph Antoine Rolle
* 1858 - 1875 Jean Jaminet
* 1876 - 1886: [[Alexandre Schintgen]]
* 1897 - 1912: François Hirtz
*...
* 1915 - 1921: [[Paul Goedert]]<!--source: Stroosseschëld-->
* 1921 - 1928: [[Emile Barthel]]<!--source: Stroosseschëld-->
* 1929 - 1932: [[Jean-Pierre Hoffmann (Lokalpolitiker Réiser)|Jean-Pierre Hoffmann]]<!--source: Stroosseschëld-->
* 1933 - ?: [[Joseph Lentz]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/bfzk51db2s/pages/3/articles/DIVL157 Avis. — Administration communale]. In: Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg = Memorial des Großherzogtums Luxemburg, nº 25 (03.06.1933), p. 351 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
* ...
* 1946 - 1963: [[Aloyse Weber]]
* 1964 - 1967: [[Alex Federspil]]
* 1967 - 1969: [[Jean Braun]]
* 1970 - 1975: [[Arthur Sinner]]
* 1976 - 1981: [[Milla Hoffmann]]
* 1982 - 2008: Arthur Sinner
* zanter 2008: [[Tom Jungen]]
== Radio zu Réiser ==
*[[Radio Locale Réiserbann-Betebuerg]]
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Réiser ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{div col|cols = 3}}
* [[MINETT-KOMPOST]]
* [[Syndicat des eaux du Sud|SES]]
* [[SICEC]]
* [[SICONA-Sud-Ouest]]
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[SPIC]]
* [[STEP]]
* [[SYCOSAL]]
* [[SYVICOL]]
{{div col end}}
== Jumelage ==
* [[Turi]] an {{ITA}}
* [[Simmern/Hunsrück]] an {{DEU}}
== Literatur ==
* Pierre Back, Pit Hamen, ''Roeserbann, L'histoire du Roeserbann d'hier à aujourd'hui'', 2015, Gérard Klopp éditions, Mondorf-les Bains, 220 S., ISBN 2-911992-68-7
== Kuckt och ==
{{LNM}}
* [[Donatuskierch zu Réiser]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Roeser|Réiser}}
* [http://www.roeser.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Réiser]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/esch-sur-alzette/roeser D'Gemeng Réiser op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.hmr.lu Offiziell Säit vun der Réiserbänner Musek]
* [http://www.pompjeen-reiserbann.lu Offiziell Säit vun de Réiserbänner Pompjeen]
* [http://www.roeserschool.lu Réiser Schoulen]
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Reiser]]
[[Kategorie:Gemeng Réiser| ]]
42swv9axuuru8es35ueir9n45w2lohm
Muller
0
82147
2679660
2665451
2026-05-25T21:25:28Z
Zinneke
34
2679660
wikitext
text/x-wiki
'''Muller''' (franziséiert Form vum däitsche ''Müller'' ("Mëller")) ass e [[Familljennumm]], deen dacks virkënnt.
Zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] hunn am Joer 1880 1.766 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 2.355 an 1981 hirer 2.486.<ref>Institut Grand-ducal, Section de linguistique, de folklore et de toponymie: ''Geographie der Luxemburger Familiennamen (nach der Volkszählung von 1930).'' Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XVIII. Luxemburg 1989, S.424.</ref>
Leit mat sou engem Familljennumm sinn ë. a.:
* [[Charles Muller]] (1953), Theaterschauspiller a -regisseur;
* [[Edmond Muller]] (1873-1955), Ingenieur a Politiker;
* [[François Muller]] (1927-1999), Foussballspiller;
* [[Frantz Charles Muller]] (1942), Naturschutz-Aktivist;
* [[Georges Erasme Muller]] (1925-2010), Neurolog an Auteur;
* [[Gilles Muller]] (1983), Tennisspiller;
* [[Henri Muller]] (1912-2011), Auteur an Iwwersetzer;
* [[Igor Muller]] (1967), Judoka;
* [[Jean Muller (Resistenzler)|Jean Muller]] (1909-1976), Resistenzler;
* [[Jean Muller (Pianist)|Jean Muller]] (1979), Pianist;
* [[Jean-Claude Muller]] (1956), Linguist, Kulturwëssenschaftler;
* [[Jean-Pierre Muller]] (1910-1948), Vëlossportler;
* [[John Muller]] (1943-2002), lëtzebuergesche Lokalpolitiker;
* [[Joseph Muller]] (.-1971), lëtzebuergesche Lokalpolitiker;
* [[Joseph-Émile Muller]] (1911-1999), Konschtkritiker;
* [[Léon Muller (Architekt)|Léon Muller]] (1885-1959), Architekt;
* [[Marie Muller]] (1985), Judoka;
* [[Michel Nicolas Muller]] (1793-1876), Geeschtlechen a Professer;
* [[Myriam Muller]] (1971), Schauspillerin;
* [[Nicholas Muller]] (1836-1917), Politiker, Member vum US-Kongress;
* [[Pierre Muller-Walse]], Geschäftsmann a Politiker:
* [[Roger Muller]] (1937), Auteur;
* [[Rudy Muller]] (1942), Schwëmmer.
== Kuckt och ==
* [[Müller]], [[Mueller]] (Homonymie).
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Familljennimm]]
4o40jsn52nqvywk4im6c9bbuo15oywi
Joseph Hansen (1932)
0
88964
2679712
2467400
2026-05-26T08:09:38Z
~2026-24333-22
70862
[[Kategorie:Gestuerwen 1990]]
2679712
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Foussballspiller Joseph Hansen (1932)|aner Leit mat dem selwechten Numm |Joseph Hansen}}
{{Infobox Biographie (Sportler)}}
De '''Joseph Hansen''' oder '''Jos Hansen''', gebuer den [[8. Juni]] [[1932]] op der [[Maulesmillen]], a gestuerwen de [[24. Juli]] [[1990]], war e fréiere lëtzebuergesche Foussballspiller.<ref>[http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.joseph.hansen.103916.fr.html De Joseph Hansen op der Websäit vun der Football Database.eu]</ref>
Tëscht dem 29. Juni 1952 am 24. Oktober 1954 huet hien aachtmol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt.<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=7845 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Jos Hansen op der Websäit vun European Football]</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Hansen Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer 1932]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1990]]
[[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]]
b4afmkxf4s5bulagjusod0j9xquf1wm
DeLux - Zeitung für Mosel, Sauer und Our
0
89795
2679734
2406973
2026-05-26T11:45:53Z
Mobby 12
60927
+
2679734
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPress}}
{{Infobox Zeitung}}
'''''DeLux - Zeitung für Mosel, Sauer und Our''''' ass eng [[Däitschland|däitsch]]-[[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Gratis[[zeitung]] am [[Berliner Format]], déi eemol de Mount erauskënnt. Si gëtt op deenen zwou Säite vun de Flëss [[Musel]], [[Sauer]] an [[Our (Sauer)|Our]] am däitsch-lëtzebuergesche Grenzgebitt, op all Säit a jee 35.000 Stéit gratis verdeelt.
Déi éischt Nummer vun der Zeitung gëtt de [[26. Januar]] [[2012]] publizéiert. ''DeLux'' gëtt vum [[Trierischer Volksfreund|Medienhaus Trierischer Volksfreund]] a vun [[Editpress|Editpress Groupe]] erausginn.<ref>[http://news.rtl.lu/news/national/187491.html "Nei Gratiszeitung fir Lëtzebuerg an Däitschland: DeLux."] RTL.lu - 24.01.2012, 07:04 | Fir d'lescht aktualiséiert: 24.01.2012, 07:10.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun Zeitungen an Zäitschrëften zu Lëtzebuerg]]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Zeitungen an Däitschland]]
[[Kategorie:Zeitungen zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gratiszeitungen]]
noadgzicr65dyywa0ubufl886khj544
Jules Wilhelm (Politiker)
0
90743
2679619
2544140
2026-05-25T16:18:33Z
Zinneke
34
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] derbäigesat
2679619
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|Politiker Jules Wilhelm|aner Leit mat dem selwechten Numm|Jules Wilhelm}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jules Wilhelm''', gebuer den [[23. September]] [[1935]]<!--Dësen Datum ass vun der Gemeng Keel confirméiert--> zu [[Keel]], a gestuerwen de [[27. Mee]] [[2020]]<ref>Doudesannonce vun der Famill am [[Luxemburger Wort]] vum 4. Juni 2020, S. 45. — An der Doudesannonce vun der Gemeng Keel steet: "décédé le 28 mai 2020".</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politik|Lokalpolitiker]].
Hie gouf bei de Gemengewale vun 1981 op der Lëscht vun der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] an de [[Gemeng Keel|Keeler]] Gemengerot gewielt, an den 1. Januar 1982 huet hie säi Mandat ugetrueden. Den 1. Januar 1994 gouf hie Schäffen ënner dem [[Buergermeeschter]] [[Fred Coullen]] an no deem sengem Doud ass hien den 1. Dezember 1997 Buergermeeschter ginn. Hie blouf bis den 1. Dezember 2005 am Amt.
Säin Nofollger war de [[John Lorent]].
Hie war zanter 2012 Éierebuergermeeschter vun der Gemeng Keel.
Zu Keel gouf eng Strooss no him genannt.<ref>[https://map.geoportail.lu/addresses/Kayl/Rue%20Jules%20Wilhelm/?lang=fr Adresses du Grand-duché de Luxembourg] op geoportail.lu.</ref>
== Literatur ==
* FH, 2012. ''Kayl/Tetingen: Zwei Lokalpolitiker gewürdigt: Nic. Plein und Jules Wihelm Ehrenbürgermeister.'' Tageblatt 2012, Nr. 59 (9. März), S. 21.
* rsd., 2012. ''Anerkennung für Leistungen: zwei Ehrenbürgermeister für die Gemeinde Kayl.'' Luxemburger Wort 2012, Nr. 59 (9. März), S. 35.
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Wilhelm Jules (1935)}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Gebuer 1935]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2020]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
n6n6o4oewf3czceb9i4956fi1wgg4ir
Genter Altor
0
119550
2679683
2679540
2026-05-26T04:53:22Z
Surajr7
68777
2679683
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Ghent Altarpiece Google Art Project.jpg|thumb|510px|Opgeklappt; 3.5m × 4.6m.]]
[[Fichier:Ghent Altarpiece (closed, after restoration).jpg|thumb|300px|Zou, hënnescht Panneauen]]
[[Fichier:Jan van Eyck - The Ghent Altarpiece - Singing Angels (detail) - WGA07642.jpg|thumb|Detail: D'Engelen, déi sangen.]]
De '''Genter Altor''' (och '''Veréierung vum mystesche Lamm''' (''Adoration de l'agneau mystique'') oder '''D'Lamm vu Gott''' (''Het Lam Gods'') genannt, ass e [[Retabel]] aus dem fréie 15. Joerhonnert an der [[St.-Bavo-Kathedral]] zu [[Gent]].
De Retabel besteet aus 12 hëlzene Panneaue mat Uelegbiller drop. En ass sou gebaut, datt d'Säitepanneauen, déi mat [[Jarnéier]]e festgemaach sinn, de mëttelsten Deel, wéi [[Klapplued]]en, bedecke kënnen, an domat d'Biller déi soss hannendru sinn, ze gesi sinn. Fréier war et sou, datt den zentralen Deel vum Altor just sonndes oder op Feierdeeg gewise gouf, an de Rescht vun der Woch zougeklappt war.
Den Altor war eng Commande vum [[Gent]]er Händler a Politiker (eng Zort Buergermeeschter) Jodocus Vyd fir eng Säitekapell vun der Parkierch hellege Jang den Deefer (haut d'[[Sint-Baafs-Kathedral]]), déi hien a seng Fra gestëft haten. Den [[Hubert van Eyck]], vun deem wéineg bekannt ass, huet warscheinlech den Entworf an d'Konstruktioun gemaach, mä hien ass 1426 gestuerwen. Säi klenge Brudder [[Jan van Eyck]] war héchstwarscheinlech deen, deen den Altor tëscht 1430 an 1432 gemoolt huet.
Den Altor mëscht Stilelementer vun der [[Gotik]], der [[Byzantinesch Konscht|byzantinescher]] an der [[Romanik|romanescher Konscht]] a bréngt gläichzäiteg eng nei Approche vun der Konscht zum Ausdrock, an där déi mëttelalterlech Idealiséierung enger geneeër Observatioun vun der Natur Plaz mécht, absënns bei de Gesiichter (kuckt z. B. d'[[Engel]]en, déi all prezis individuell Portraiten ze si schéinen).
Op de baussechte Panneauen ass am ieweschten Deel d'Verkënnegung vum Maria ze gesinn. Déi ënnescht sinn zum Deel a Grotéin gemoolt, fir stenge Statuen ze imitéieren, déi den [[Johannes den Deefer|hellege Jang den Deefer]] an de [[Johannes (Apostel)|hellege Jang den Evangelist]] duerstellen. Lénks a riets ass d'Koppel ofgemoolt, déi den Altor gestëft huet, de Joost Vijdt a seng Madame, d'Lysbette Borluut. Wann den Altor opgeklappt ass, gesäit een am mëttelsten Deel de [[Jesus|Christus als Kinnek]], d'[[Muttergottes]] an de Jang den Deefer. Lénks a riets dovu sinn Engelen, déi Sangen a Musek spillen, an, um rietsen a lénkse Bord vun de Klapp-Panneauen, den [[Uedem an Éiv|Uedem an d'Éiv]]. Den ënneschten Deel vum zentrale Panneau weist d'Ubiede vum [[Lamm vu Gott]], mat Gruppe vu Leit ronderëm, oder um Wee dohin. Uewendriwwer schwieft den [[hellege Geescht]].
De Genter Altor gëllt, zënter e geschaf gouf, als eent vun de Meeschterwierker vun der nordeuropäescher Konscht. E war méi wéi eemol bal zerstéiert ginn, sief et duerch Feier, oder an de Reliounskricher. Am [[Éischte Weltkrich|Éischten]], wéi och am [[Zweete Weltkrich]], gouf e vun den Däitsche geklaut. 1945 hunn d'''[[Monuments Men]]'' vun der [[United States Army|amerikanescher Arméi]] den Altor an enger Salzgrouf zu [[Altausee]], mat villen anere geklaute Konschtwierker, déi do verstoppt waren, an op een Hoer zerstéiert gi wieren, erëmfonnt. Ee Panneau war 1934 vun engem onbekannten Déif gestuel ginn, a gouf 1945 mat enger Kopie ersat. De geklaute Panneau spillt am [[Albert Camus]] sengem Roman ''La Chute'' eng net onwichteg Roll.
Zënter 1986 gëtt de Genter Altor net méi an der Kathedral selwer, mä an hirem [[Baptisterium]] versuergt, dee speziell geséchert ass. Am Oktober 2012 huet de [[KIK/IRPA]] mat Restauréierungsaarbechte vum Altor ugefaangen, déi bis 2020 dauere sollen.
== Literatur ==
* Elisabeth Dhanens: ''Van Eyck. The Ghent Altarpiece''. Lane Press, London 1973, ISBN 0-7139-0407-0.
* Volker Herzner: ''Jan van Eyck und der Genter Altar''. Edition Werner, Worms 1995, ISBN 3-88462-125-4.
* Stephan Kemperdick, Johannes Rößler (Hrsg.): ''Der Genter Altar der Brüder Van Eyck. Geschichte und Würdigung''. Petersberg 2014. ISBN 978-3-7319-0089-4.
* Otto Pächt: ''Van Eyck. Die Begründung der altniederländischen Malerei''. 4. Aufl. Prestel Verlag, München 2007, ISBN 978-3-7913-2720-4.
* Erwin Panofsky: ''Die altniederländische Malerei. Ihr Ursprung und Wesen'' („Early Netherlandish Painting“). DuMont, Köln 2001, ISBN 3-7701-3857-0 (2 Bde.).
* Peter Schmidt: ''Der Genter Altar''. 2. Aufl. Verlag Urachhaus, Stuttgart 2007.
* Peter Schmidt: ''Het Lam Gods''. Davidsfonds, Leuven 2005, ISBN 90-77942-03-3.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Ghent Altarpiece|Genter Altor}}
* [http://closertovaneyck.kikirpa.be/ Closer to Van Eyck: Rediscovering the Ghent Altarpiece]
[[Kategorie:Molerei an den Nidderlanden]]
[[Kategorie:Gent]]
[[Kategorie:Tableauen]]
rnw0tmawutkh3h4eoncyw9h370bsx1w
Bako Dagnon
0
121271
2679732
2638209
2026-05-26T11:43:25Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679732
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
D''''Bako Dagnon''', gebuer 1948<ref name="JA">Jeune Afrique: [http://www.jeuneafrique.com/244534/culture/bako-dagnon-lune-plus-grandes-voix-mali-sest-eteinte/ ''Bako Dagnon, l'une des plus grandes voix du Mali, s'est éteinte''] (7. Juli 2015)</ref> oder 1953<ref name="maliactu1">MaliActu: [http://maliactu.net/mali-deces-de-bako-dagnon-la-grande-voix-de-la-tradition/ ''Mali: Décès de Bako Dagnon: LA GRANDE VOIX DE LA TRADITION''] (8. Juli 2015)</ref> zu Golobladji bei [[Kita]], a gestuerwen de [[7. Juli]] [[2015]] zu [[Bamako]], war eng [[Griot]]-Sängerin aus dem [[Mali]].<ref name="Malijet">Malijet: [https://web.archive.org/web/20150804150439/http://malijet.com/actualite-politique-au-mali/flash-info/132573-mort-de-l%E2%80%99artiste-bako-dagnon-un-autre-coup-dur-pour-le-pr%C3%A9siden.html ''Mort de l'artiste Bako Dagnon: un autre coup dur pour le président IBK''] (7. Juli 2015)</ref> Si gëllt als eng vun de populäerste Vertriederinne vun der [[Mandinka]]-Musek.<ref name="JA"/><ref name="maliweb">MaliWeb: [http://www.maliweb.net/necrologie/le-monde-des-artistes-attriste-bako-dagnon-tire-sa-reverence-1049872.html ''Le monde des artistes attristé: Bako Dagnon tire sa révérence'' ] (7. Juli 2015)</ref><ref name="Story">Sophie Lespiaux op Music Story: [https://web.archive.org/web/20140612060236/http://www.music-story.com/bako-dagnon/biographie ''Bako Dagnon (Biographie)''] (9. Juli 2015)</ref>
==Biographie==
===Kandheet a Jugend===
D'Bako Dagnon gouf am klengen Duerf Golobladji, ronn 20 Kilometer vu [[Kita]] ewech an eng Famill vu [[Griot]]en an [[N'goni]]-Spiller gebuer.<ref name="rfimort"/> D'Originne vun hirer Famill gi bis an d'Zäit vum [[Soundiata Keïta]] zeréck. An hirem Gebuertsduerf huet si d'Lidder aus [[Guinea]] vun hirer Mamm, déi vu [[Ségou (Stad)|Ségou]] vun hirer Bom, an déi iwwer dem [[Samory Touré]] seng Schluechten a Kämpf vun hirem Bop geléiert, dee mam Touré zesumme géint d'Fransouse gekämpft hat.<ref name="accent">Lucy Duran op Accent-Presse: [https://web.archive.org/web/20150710092419/http://www.accent-presse.com/archives/bako-dagnon/biographie-35.html ''Biographie de Bako Dagnon''] (gekuckt den 9. Juli 2015)</ref>
Wéi hir Mamm gestuerwen ass wéi d'Bako Dagnon siwe Joer al war huet hire Papp si an d'Obhut vun der Fra vun engem Griot zu Kita ginn, déi selwer keng Kanner hat.<ref name="accent"/> D'Bako Dagnon ass do awer schlecht behandelt ginn an huet déi Famill spéider verlooss fir déi al Geschichten aus dem prekoloniale [[Mandinka-Räich]] ("tariku" genannt) vum grousse Mandinka-Griot Kele Monson Diabate ze léieren.<ref name="accent"/>
=== Éischte Succès ===
1966 hat d'Bako Dagnon hiren éischten ëffentlechen Optrëtt zu Kita wärend der lokaler Editioun vun der ''Semaine de la Jeunesse''. Dat Evenement war vum éischte President [[Modibo Keïta (1915-1977)|Modibo Keïta]] an d'Liewe geruff gi fir d'"malesch Kultur an Traditioun ze dynamiséieren".<ref name="rfimort">Radio France Internationale (RFI): [http://www.rfi.fr/afrique/20150707-mort-bako-dagnon-chanteuse-memoire-culture-malienne-musique-griots-keita-farka-toure/ ''Mort de Bako Dagnon, chanteuse et mémoire de la culture malienne''] (7. Juli 2015)</ref> Si huet d'Peul-Lidd ''Yirijanko Le'' op [[Bambara]] gesongen, mat deem si gewonnen huet an huet d'Joer drop dierfen op der regionaler Editioun vun der ''Semaine de la Jeunesse'' an der Regioun Kayes optrieden. Och do huet si gewonnen an ass schlussendlech bei der nationaler Kompetitioun, der ''Biennale de Bamako'' opgetrueden.<ref name="m-a">Frank Bessem op [https://web.archive.org/web/20150723025319/http://www.musiques-afrique.com/frames/art_dagnon_bako.html Musique-Afriques] (gekuckt den 9. Juli 2015)</ref> Dat huet et hir erlaabt reegelméisseg mam Orchestre Régional de Kita opzetrieden a fir d'éischt Kéier d'Haaptstad [[Bamako]] ze besichen, wou si op Hochzäiten opgetrueden ass an eng gewësse Bekanntheet erreecht huet.<ref name="accent"/>
Op Demande vum Kulturminister ass d'Bako Dagnon 1974<ref name="m-a"/> bei den [[Ensemble Instrumental National du Mali]] (EIN) gaangen, deen 1961 no der Onofhängegkeet gegrënnt gi war. Den EIN war de prestigiéiste musikaleschen Ensembel am Land an hat an déi 40 vun de beschte malesche Museker als Memberen. Obwuel d'Bako Dagnon net zu Bamako mä mat hirem Mann an hire Kanner zu Kita gewunnt huet ass si reegelméisseg mam EIN opgetrueden. Zesumme si si souguer a Korea an a China gereest, wou si virum [[Mao Zedong|Mao]] gesongen huet.<ref name="accent"/> Hir Optrëtter hunn zur Popularitéit vum Orchester a vun hir selwer bäigedroen. Am ganze Mali ass si mam Lidd ''Tiga Monyonko'' ("beim Cacahouete schielen") berüümt ginn - e Lidd, dat och haut nach zu hire bekanntste Lidder zielt.<ref name="JA"/>
=== Karriär ouni den Ensemble Instrumental National ===
Eréischt 1980 ass d'Sängerin mat hire Kanner op Bamako geplënnert.<ref name="JA"/> No engem schlëmme Stroossenaccident huet d'Bako Dagnon 1985 entscheet, den Ensemble Instrumental National du Mali ze verloossen, deen zu där Zäit och ënnerfinanzéiert war an ënnert der Korruptioun vun der Regierung gelidden huet.<ref name="maliactu1"/><ref name="accent"/> 1990 krut si e Plackekontrakt vun engem Museksproduzent aus [[Liberia]] ugebueden an huet hir éischt Kassett opgeholl. Spéider gouf nach eng zweet Kassett opgeholl éier d'Plackefirma am éischte liberianesche Biergerkrich verschwonnen ass.<ref name="jpc">JPC: [https://www.jpc.de/jpcng/poprock/detail/-/art/Bako-Dagnon-Sidiba/hnum/7358323 ''Produktinfo - Bako Dagnon: Sidiba''] (gekuckt den 21. Juli 2015)</ref>
An den 1990er huet d'Bako Dagnon weider privat an ëffentlech Concerte ginn.<ref>AfroPop: [http://www.afropop.org/2168/sidiba/ ''Review Sidiba''] (gekuckt de 25. Juli 2015)</ref> Ufank der 1990er Joren huet si erëm Opname gemaach, mat deene si och iwwer d'Grenze vum Mali ewech bekannt ginn ass. Esou huet si op den Albume ''Mandekalou'' (2004) a ''Mandekalou II'' (2006) vum Griot-Kollektiv mam selwechten Numm vum [[Ibrahima Sylla]] matgemaach.<ref>[[Discogs]]: [http://www.discogs.com/artist/690606-Mandekalou ''Discographie vu Mandekalou''] (gekuckt de 27. Juli 2015)</ref> Och um Album ''Electro Bamako'' (2006) vum Marc Minelli steiert si d'Lidd ''Donso Ke'' bäi.<ref name="m-a"/> Hiren éischte Soloalbum, deen international publizéiert gouf, war ''Titati'' a gouf vum Ibrahima Sylla op sengem Musekslabel Syllart Records am Joer 2007 verëffentlecht.<ref name="RFI">Bertrand Lavaine op Radio France Internationale (RFI): [https://web.archive.org/web/20150924123510/http://www.rfimusique.com/musiquefr/articles/096/article_17097.asp ''Chronique album: Bako Dagnon''] (3. Dezember 2007)</ref>
''Sidiba'', hire siwenten Album, ass zwee Joer méi spéit erauskomm.<ref>Phil Freeman op AllMusic: [http://www.allmusic.com/album/sidiba-mw0001978387 ''AllMusic Review Sidiba''] (gekuckt de 27. Juli 2015)</ref> D'Lidd ''Le guide de la révolution'' war dat eenzegt Lidd op franséisch an ass och als Single erauskomm.
De 14. Januar 2009 ass d'Bako Dagnon als ''Chevalier'' vum Ordre national du Mali ausgezeechent ginn.<ref name="maliactu2">MaliActu: [http://maliactu.net/mali-obseques-de-bako-dagnon-lhommage-de-la-nation-a-la-memoire-vivante-dune-culture-ancestrale/ ''Obsèques de Bako Dagnon L'hommage de la nation à la mémoire vivante d'une culture ancestrale''] (14. Juli 2015)</ref>
D'Sängerin ass de 7. Juli 2015 géint sechs Auer moies am Centre hospitalier universitaire du Point-G zu Bamako no enger laanger Krankheet gestuerwen. Si gouf den Dag drop am Quartier Hamdallaye ACI 2000 zu Bamako, an deem si gewunnt huet, bäigesat. Op hirem Begriefnes ware vill prominent Leit, dorënner Regierungsmemberen an d'Fra vum President, Keïta Aminata Maïga.<ref name="maliactu2"/>
==Discographie (net komplett)==
* 2004: ''Mandekalou: The Art and Soul of the Mande Griots II'' {{small|(als Member vum Kollektiv Mandekalou)}}
* 2006: ''Mandekalou: The Art and Soul of the Mande Griots II'' {{small|(als Member vum Kollektiv Mandekalou)}}
* 2007: ''Titati '' {{small|(Soloalbum)}}
* 2009: ''Sidiba'' {{small|(Soloalbum)}}
* 2010: ''Le guide de la révolution'' {{small|(Solosingle)}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Dagnon Bako}}
[[Kategorie:Malesch Persounen]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2015]]
[[Kategorie:Gebuer (20. Joerhonnert)]]
n3q7iefcbpc08vokp0soydjtogw3wlo
Bankomat
0
124349
2679742
2675725
2026-05-26T11:57:00Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679742
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Bancomat.JPG|thumb|upright|E Bancomat op der [[Capellen|Cap]]]]
[[Fichier:Geldausgabeautomat bestandteile.png|mini|upright|Schema vun engem Bankomat]]
E '''Bankomat''' oder '''Bancomat''' ass en techneschen Apparat, mat deem een am [[Self-service]] u [[Boergeld]] (Billjeeën) erukënnt, dat engem vu sengem [[Compte-courant]] ofgebucht gëtt. Fir dës Operatioun brauch een eng [[Debitkaart|Debit-]] oder [[Kreditkaart]], an eng [[PIN|Geheimzuel]], déi zu der Kaart passt. Bei moderne Bankomate kann een uginn, a wat fir enger Stéckelung ee gär seng Schäiner hätt. Bei verschiddene kann een och Suen abezuelen, oder a méi wéi enger [[Wärung]] Schäiner ophiewen.
Deen éischte Bankomat gouf de 27. Juni 1967 an enger Londoner Agence vun der Barclays Bank a Betrib geholl.<ref name=erfolg>[https://web.archive.org/web/20170627084050/https://www.wort.lu/de/business/erfolgsgeschichte-der-geldautomat-wird-50-595136ada5e74263e13c2ff2 "Der Geldautomat wird 50."] wort.lu, 27. Juni 2017 um 06:00.</ref>
== Opbau==
D'Haaptstéck vun engem Bankomat ass e [[Coffre-fort]], deen an der Reegel fest agemauert oder am Buedem verankert ass. Do dernieft spillt e [[Peronal Computer|PC]] eng wichteg Roll, dee verschidde Peripherie-Deeler steiert:
* e Modul, mat deem d'Schäiner ausbezuelt ginn (an eent, dat eng Quittung dréckt an ausstellt)
* e Kaartelieser, deen d'Identifikatiounsnummer vun der Debit- oder Kreditkaart ofliest;
* en [[Encrypting PIN Pad]] ''(EPP)'' fir de PIN-Code z'erfaassen an ze verifizéieren, a fir aner verschlësselt Kommunikatioun z'erméiglechen;
* en [[Ecran]], dacks ewell en [[Touchscreen]], fir dem Gebraucher Informatioune matzedeelen an em e [[Menü (Informatik)|Menü]] vun Optiounen unzebidden, wat e maache wëll;
* e [[Clavier]] oder [[Softkey]]s (nieft dem Ecran), mat deem de Benotzer seng Auswiel agi kann;
* an ëmmer méi Apparate ass och eng [[Kamera]] agebaut, déi enregistréiert, wie Suen ophieft. Déi Opname kënne saiséiert ginn, fir z. B. bei Bedruch eng Foto vun der gesichter Persoun kënnen ze publizéieren;
* [[Sensor]]e fir onerlaabt Manipulatiounen, wéi Beweegungen, Friemkierper, asw.
==Zu Lëtzebuerg==
Zu Lëtzebuerg gouf deen éischte Geldautomat den 11. Mee 1982 op der [[Postgebai op der Stater Gare|Post]], op der Stater Gare, a Betrib geholl. E war just fir d'Cliente vun der [[Post Luxembourg|Post]], a krut den Numm ''Postomat''. E knappst Joer drop, de 25. Abrëll 1983 goufen déi éischt Automaten an de Banken agefouert a kruten den Numm ''Bancomat''. Et ware 16 där Këschten, déi deen Dag a Filiale vun der [[Banque Générale du Luxembourg]], der [[Banque internationale à Luxembourg]] an der [[Spuerkeess]] installéiert goufen. Eng jett aner koumen no. 2017 gouf et 528 sou Automaten, déi am ganze Land verdeelt sinn. Mat (theoreeteschen) 911 Bankomate pro eng Millioun Awunner läit Lëtzebuerg op 8. Plaz vun den EU-Länner mat de meeschte Bankomaten op de Kapp.<ref name=erfolg />
<!--NACH NOZESICHEN:
Wee géréiert de System: Eenzel Banken oder e Verbond/eng eege Firma?
Gëtt et Statistiken doriwwer, wéivill Operatiounen d'Joer?
Wéivill gëtt pro Joer/Dag opgehuewen? Méisproocheg Menüen (Foto?)
asw. -->
Vun 2018 gouf et eng Rëtsch vun Attacken op Bankomaten duerch organiséiert Banden: Tëscht 2018 an Abrëll 2022 goufe 14 Automate gesprengt fir d'Suen ze klauen. Verschidde vun dësen attackéierten Automate goufen nees vun de Banken opgemaach, aner bloufen zou a goufen ausgebaut. Wéi vill Sue fortkoumen, hunn déi geschiedegt Banken net matgedeelt.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1903982.html "14 Bankomater bannent véier Joer zu Lëtzebuerg gesprengt."] rtl.lu, 26.04.2022.</ref>
Et ass virgesi fir vu spéitstens 2025 un, den aktuelle Bancomat-Reseau mat hauseegenen Apparater pro Bank mam engem neie Reseau z'ersetzen, bei deem et just ee Modell gëtt, deen da vun engem neien Operateur – ënnert der Mark „Bancomat“ – am Optrag vu sechs Banken ([[Spuerkeess]], [[Banque internationale à Luxembourg|BIL]], [[BGL BNP Paribas]], [[Banque Raiffeisen|Raiffeisen]], Post an [[ING]]) geréiert gëtt. De Client kann dann op all Apparat ouni zousätzlech Fraise Suen ophiewen<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2140488.html|Titel=Bis 2025: Sechs Lëtzebuerger Banke kreéieren e gemeinsame Reseau u Bankomater|Gekuckt=21.11.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Automatic teller machines|{{PAGENAME}}en}}
* [https://web.archive.org/web/20231121210438/https://www.virgule.lu/luxembourg/le-nombre-de-bancomats-en-forte-baisse-depuis-2018-au-luxembourg/1355278.html Le nombre de distributeurs automatiques en forte baisse depuis 2018 au Luxembourg] , virgule.lu den 21.04.2023, gekuckt den 21.11.2023
* [https://web.archive.org/web/20231121210446/https://bancomat.lu/index-lu.html Bancomat - e gemeinsame Reseau vu Geldautomaten zu Lëtzebuerg], Internetsäit vum Operateur Bancomat
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Banken]]
[[Kategorie:Apparater]]
6ojxycpl840qnyef5judaauxgmhzqnw
Zuchaccident zu Diddeleng
0
129930
2679667
2655594
2026-05-25T21:40:32Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679667
wikitext
text/x-wiki
{{Coor dms1 uewen|49|29|07|N|06|06|39|O}}
D''''Zuchaccident zu Diddeleng''' ass de [[14. Februar]] [[2017]] um 8h45 op der [[Eisebunnsstreck Lëtzebuerg-Beetebuerg Grenz|CFL-Linn 6]] op der Héicht vun der Firma Husky kuerz nom [[Rangéiergare Beetebuerg|Beetebuerger Triage]], um Gebitt vun der [[Gemeng Diddeleng]] geschitt.<ref name=rtl>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1005015.html "Zuchongléck Beetebuerger Triage: CFL-Passagéierzuch duerch Stopp-Signal gefuer."] rtl.lu, Leschten Update: 15.02.2017, 09:09:49.</ref>
Et war eng Frontalkollisioun tëscht engem Passagéier- an engem Gidderzuch. Dobäi koum eng Persoun - de Maschinist vum Passagéierzuch - ëm d'Liewen.<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/Un-mort-et-deux-blesses-dans-la-collision-20727685 "Un mort et deux blessés dans la collision."] lessentiel.lu, 2017-02-14.</ref><ref>[http://france3-regions.francetvinfo.fr/grand-est/moselle/metz/dudelange-collision-entre-2-trains-6-blesses-trafic-interrompu-1196415.html Collision entre deux trains] op francetvinfo.fr</ref>
De Passagéierzuch war eng [[Automotrice]] mat 3 Waggonen aus der [[CFL 2200|2200er Rei]] vun den [[CFL]]; de Gidderzuch bestoung aus zwou [[CFL 3000 / Serie 13 SNCB|Serie 13]]-Lokomotive vun der [[Société nationale des chemins de fer belges|SNCB]] a 27 eidele Waggonen ë. a. fir Stolblech ze transportéieren. En hat eng Längt vun 330 Meter an e Gewiicht vu 610 Tonnen. De Persounenzuch war duerch e Stopp-Signal gefuer.<ref name=rtl /><ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/Le-conducteur-a-franchi-un-signal-d-arret-30202805 "Le conducteur a franchi un signal d'arrêt."] lessentiel.lu</ref>
Nieft där enger Persoun, déi ëm d'Liewe koum, gouf de Maschinist vum Gidderzuch méi schwéier an eng Zuchbegleederin am Persounenzuch méi liicht blesséiert.<ref name=rtl />
D'[[Zuchaccident zu Zoufftgen]], am Joer 2006, war op der selwechter Streck, e puer honnert Meter méi südlech, direkt op der franséischer Grenz.
== Chronologie ==
De Persounenzuch 88807 vu Beetebuerg a Richtung franséisch Grenz hätt misse virum Signal Dm zu Beetebuerg stallhalen, fir de Gidderzuch 49800 an de Beetebuerger Triage erafueren ze loossen<ref>{{Citation |URL=http://www.justice.public.lu/fr/actualites/2017/03/communique-de-presse-rapport-preliminaire-accident-ferroviaire-14-fevrier-2017/index.html |Titel=Conclusions du rapport d'expertise préliminaire suite à l'accident ferroviaire du 14 février 2017 |Gekuckt=2017-03-24 |archivedate=2017-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170325231009/http://www.justice.public.lu/fr/actualites/2017/03/communique-de-presse-rapport-preliminaire-accident-ferroviaire-14-fevrier-2017/index.html }}</ref><ref>[https://aet.gouvernement.lu/content/dam/gouv_aet/l-administration/chemins-de-fer/rapport-d-etape-dudelange-20170214.pdf Rapport d'étape vun der Administration des enquêtes techniques]</ref>.
Virum Haaptsignal Dm huet e Virsignal (''signal fixe avancé'') de Mecanicien vum Persounenzuch drop higewisen, datt e säin Zuch virum Haaptsignal (''signal fixe principal'') Dm misst stoppen. Obwuel de Mecanicien seng Vitess hätt misse reduzéieren, ass en ouni ze bremse weidergefuer.
Firwat de Mecanicien net reagéiert huet ass am Ament (Mäerz 2017) nach net bekannt.
Eng technesch Ariichtung am Gleis ([[Krokodil (Sécherheetssystem)|Krokodil]]), wat d'Buedemkomponent vum Zuchsécherungssystem [[Memor II+]] ass, hätt der Automotrice d'Positioun vum Virsignal iwwerdroe missen. D'Opzeechnung weist allerdéngs, datt d'Automotrice keen Impuls kritt huet. D'Bordkomponent vum Memor II+, déi ageschalt war, konnt also keng Noutbrems aleeden, och wann de Mecanicien dat net vu sech aus gemaach huet.
Eréischt wéi de Persounenzuch beim Signal Dm (net wäit vun der Onglécksplaz ewech) laanscht gefuer ass, huet de Mecanicien eng Noutbrems ageleet, obwuel dat Signal scho puer honnert Meter virdrun ze gesi war. Den Zuchsécherungssystem Memor II+ huet de Passage vum Haaptsignal opgezeechent. Wéi d'Noutbrems vum Mecanicien ausgeléist gouf, war de Persounenzuch 88807 mat enger Vitess vun 133 km/h ënnerwee.
Trotz der Noutbrems war d'Kollisioun net méi vermeidbar, well d'Distanz fir d'Bremse vum Zuch ze kuerz gi war. Ier dee mam Gidderzuch 49800 kollidéiert ass, gouf eng lescht Vitess vu 85 km/h opgezeechent.
Dësem provisoresche Rapport no hu follgend Ëmstänn zum Zuchaccident de 14. Februar 2017 geféiert:
* De Mecanicien huet net op d'Virsignal (''signal fixe avancé'') reagéiert, dat d'Positioun "Avertissement" affichéiert huet, an huet seng Vitess net reduzéiert, sou wéi et am Reglement virgesinn ass,
* den Impuls deen de Krokodil vum Zuchsécherungssystem Memor II+ hätt missen iwwerdroe gouf net vum Persounenzuch 88807 empfaangen, wat dozou geféiert huet datt de Memor II+ keng Noutbremsung ageleet huet,
* wéi de Mecanicien vum Persounenzuch realiséiert huet, datt d'Haaptsignal Dm "Halt" affichéiert huet, war d'Distanz fir ze bremsen ze kuerz, wat zu der Kollisioun geféiert huet.
Fir all d'Ëmstänn vum Accident feststellen ze kënnen, goufen nach eng [[Geriichtsorganisatioun (Lëtzebuerg)|geriichtlech]] an eng [[Administration des enquêtes techniques|technesch]] Ermëttlung gefouert. Déi technesch Ermëttlung gouf am Februar 2020 publizéiert.<ref>[https://web.archive.org/web/20200215101330/https://www.wort.lu/de/lokales/toedliches-zugunglueck-bis-ins-letzte-detail-5e46bef4da2cc1784e356348 "Tödliches Zugunglück: Bis ins letzte Detail."] wort.lu, 14.02.2020.</ref><ref>[https://aet.gouvernement.lu/dam-assets/l-administration/chemins-de-fer/Rapport-final-Dudelange-20170214.pdf RAPPORT FINAL Collision ferroviaire du 14 février 2017 à Dudelange] op aet.gouvernement.lu, 17.02.2020</ref> Wat de geriichtleche Volet betrëeft, sou huet de [[Parquet (Lëtzebuerg)|Parquet]] den 11. Februar 2020 en [[Non-lieu (Droit)|Non-lieu]] gefrot.<ref>[https://justice.public.lu/fr/actualites/2020/02/communique-parquet-luxbg-accident-ferroviaire-dudelange.html "Communiqué du Parquet de Luxembourg en relation avec l'accident ferroviaire du 14 février 2017 à Dudelange."] op justice.public.lu, 11.02.2020.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20200215101400/https://www.wort.lu/de/lokales/zugunglueck-in-bettemburg-verfahren-wird-wohl-eingestellt-5e42880ada2cc1784e355fa4 "Zugunglück in Bettemburg: Verfahren wird wohl eingestellt."] wort.lu, 11.02.2020.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun den Zuchaccidenter zu Lëtzebuerg]]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:2017]]
[[Kategorie:CFL]]
5a3y46vt0pnoutt5nln3bnpytd2fv3x
2026
0
137072
2679679
2679570
2026-05-25T23:01:09Z
Zinneke
34
/* Kino */
2679679
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
* {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus.
=== Europa ===
[[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]]
* {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an.
* {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]].
* [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] kommen ëm 42 Leit ëm d'Liewen.
* [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]].
* {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt.
* [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt.
* [[24. Mäerz]]: Bei de Parlamentswalen an [[Dänemark]] verléiert déi aktuell Koalitioun vun der [[Mette Frederiksen]] hir Majoritéit.
* {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien]] vereedegt, nodeems seng Partei [[Progressiivt Bulgarien]] den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat.
* {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen déi absolutt Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat.
==== Lëtzebuerg ====
=== Afrika ===
* {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] als Haaptstad of.
* [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt.
* [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt.
* [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gëtt de [[24. Mee]] vereedegt.
=== Amerika ===
==== Nordamerika ====
==== Mëttel- a Südamerika ====
* {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht.
* [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] nei Staatspresident vum [[Peru]].
* [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vun [[Chile]] vereedegt.
* [[12. Abrëll]]: Presidentschaftswalen am [[Peru]].
=== Asien ===
* {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zwee-drëttel Majoritéit gewonnen.
* [[15. Mäerz]]: An engem Referendum gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl{{wou?}}.
* {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt.
* {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert.
==== Arabesch Welt an Noen Osten ====
* {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]].
* [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung.
* [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht.
* [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]].
* [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt.
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''.
* De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]].
=== Musek ===
=== Kino ===
* ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]].
* ''[[Gëlle Palm]]'': [[ Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''.
== Ekonomie ==
[[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]]
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd.
== Sport ==
* [[6. Februar|6.]] bis [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]].
* [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s).
== Gebuer ==
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
| Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg
| Text1 = Robert Goebbels
| Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg
| Text2 = Colette Flesch
| Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg
| Text3 = Lucien Weiler
| Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg
| Text4= Rita Süssmuth
| Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg
| Text5= Robert Duvall
| Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنهای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg
| Text6= Ali Khamenei
| Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg
| Text7= Chuck Norris
| Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg
| Text8= Mario Adorf
| Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg
| Text9= Nathalie Baye
| Bild10 =
| Text10 =
}}
== Gestuerwen ==
* {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur.
* [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner.
* [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.
* [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler.
* [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin.
* {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller.
* < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter.
* [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller.
* 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker.
* [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler.
* 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger.
* [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller.
* [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer.
* [[28. Februar]]: [[Mahmud Ahmadinedschad]], iranesche Politiker.
* 28. Februar: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker.
* {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller.
* {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller.
* {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
* [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog.
* [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler.
* [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker.
* {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger.
* [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent.
* 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin.
* [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin.
* [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* ≤ 23. Mee: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
fabzm1k8kpte3e193el9rbf8nur6wh4
2679715
2679679
2026-05-26T08:33:30Z
Zinneke
34
/* Gestuerwen */
2679715
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
* {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus.
=== Europa ===
[[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]]
* {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an.
* {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]].
* [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] kommen ëm 42 Leit ëm d'Liewen.
* [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]].
* {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt.
* [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt.
* [[24. Mäerz]]: Bei de Parlamentswalen an [[Dänemark]] verléiert déi aktuell Koalitioun vun der [[Mette Frederiksen]] hir Majoritéit.
* {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien]] vereedegt, nodeems seng Partei [[Progressiivt Bulgarien]] den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat.
* {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen déi absolutt Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat.
==== Lëtzebuerg ====
=== Afrika ===
* {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] als Haaptstad of.
* [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt.
* [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt.
* [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gëtt de [[24. Mee]] vereedegt.
=== Amerika ===
==== Nordamerika ====
==== Mëttel- a Südamerika ====
* {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht.
* [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] nei Staatspresident vum [[Peru]].
* [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vun [[Chile]] vereedegt.
* [[12. Abrëll]]: Presidentschaftswalen am [[Peru]].
=== Asien ===
* {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zwee-drëttel Majoritéit gewonnen.
* [[15. Mäerz]]: An engem Referendum gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl{{wou?}}.
* {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt.
* {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert.
==== Arabesch Welt an Noen Osten ====
* {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]].
* [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung.
* [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht.
* [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]].
* [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt.
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''.
* De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]].
=== Musek ===
=== Kino ===
* ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]].
* ''[[Gëlle Palm]]'': [[ Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''.
== Ekonomie ==
[[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]]
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd.
== Sport ==
* [[6. Februar|6.]] bis [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]].
* [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s).
== Gebuer ==
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
| Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg
| Text1 = Robert Goebbels
| Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg
| Text2 = Colette Flesch
| Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg
| Text3 = Lucien Weiler
| Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg
| Text4= Rita Süssmuth
| Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg
| Text5= Robert Duvall
| Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنهای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg
| Text6= Ali Khamenei
| Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg
| Text7= Chuck Norris
| Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg
| Text8= Mario Adorf
| Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg
| Text9= Nathalie Baye
| Bild10 =
| Text10 =
}}
== Gestuerwen ==
* {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur.
* [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner.
* [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.
* [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler.
* [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin.
* {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller.
* < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter.
* [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller.
* 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker.
* [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler.
* 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger.
* [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller.
* [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer.
* [[28. Februar]]: [[Mahmud Ahmadinedschad]], iranesche Politiker.
* 28. Februar: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker.
* {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller.
* {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller.
* {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
* [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog.
* [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler.
* [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker.
* {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger.
* [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent.
* 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin.
* [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin.
* [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* ≤ 23. Mee: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin
* [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
c39n0s9exey29foyoi19fvnz7fhn7wk
2679731
2679715
2026-05-26T11:43:01Z
Mobby 12
60927
/* Asien */ k
2679731
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''2026''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et ass kee [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
* {{1. Mee}}: d'[[Vereenegt Arabesch Emirater]] trieden aus dem [[Organization of the Petroleum Exporting Countries|OPEC]] aus.
=== Europa ===
[[Fichier:Welcome to the euro Bulgaria 01.jpg|thumb|200px|Calicot fir d'Aféiere vum Euro a Bulgarien ze begréissen.]]
* {{1. Januar}}: [[Bulgarien|Bulgarie]] gëtt Member vun der [[Eurozon]] a féiert den [[Euro]] an.
* {{0}}1. Januar: 41 Doudeger an iwwer 100 Blesséierter bei engem Feier op enger Silvesterfeier an enger Bar zu [[Crans-Montana]] an der [[Schwäiz]].
* [[18. Januar]]: Bei engem Eisebunnsaccident mat zwéin Héichvitesszich an der spuenescher [[Provënz Córdoba]] kommen ëm 42 Leit ëm d'Liewen.
* [[21. Januar]]: D'[[Ilijana Jotowa]] gëtt nom Récktrëtt vum [[Rumen Radew]] Presidentin vu [[Bulgarien]].
* {{8. Februar}}: Den [[António José Seguro]] gewënnt am 2. Tour d'Presidentewalen a [[Portugal]], hie gëtt den 11. Mäerz vereedegt.
* [[23. Februar]]: De [[Rob Jetten]] ([[Democraten 66|D66]]) gëtt als neie Premierminister an [[Holland]] vereedegt.
* [[24. Mäerz]]: Bei de Parlamentswalen an [[Dänemark]] verléiert déi aktuell Koalitioun vun der [[Mette Frederiksen]] hir Majoritéit.
* {{8. Mee}}: De [[Rumen Radew]] gëtt als neie Premierminister vu [[Bulgarien]] vereedegt, nodeems seng Partei [[Progressiivt Bulgarien]] den [[19. Abrëll]] déi virgezunne Parlamentswale mat 130 vun 240 Sëtz gewonnen hat.
* {{9. Mee}}: De [[Péter Magyar]] gëtt als neie Premierminister vun [[Ungarn]] vereedegt, nodeems seng [[TISZA]]-Partei den [[12. Abrëll]] bei de Parlamentswalen déi absolutt Majoritéit géint dem [[Viktor Orbán]] seng [[Fidesz]] gewonnen hat.
==== Lëtzebuerg ====
=== Afrika ===
* {{3. Januar}}: Am [[Equatorialguinea]] gëtt [[Ciudad de la Paz]] nei Haaptstad, a léist [[Malabo]] als Haaptstad of.
* [[15. Januar]]: De [[Yoweri Museveni]] gëtt bei de Presidentewalen am [[Uganda]] a senger Funktioun erëmgewielt.
* [[15. Mäerz]]: Den [[Denis Sassou-Nguesso]] gëtt als President vun der [[Republik Kongo]] erëmgewielt.
* [[12. Abrëll]]: Bei de Presidentschaftswalen am [[Benin]], gewënnt de [[Romuald Wadagni]] mat 94 % vun de Stëmmen; hie gëtt de [[24. Mee]] vereedegt.
=== Amerika ===
==== Nordamerika ====
==== Mëttel- a Südamerika ====
* {{3. Januar}}: D'[[Vereenegt Staate vun Amerika]] attackéiere [[Caracas]] am [[Venezuela]]. De President [[Nicolás Maduro]] a seng Fra goufe gefaange geholl an aus dem Land bruecht.
* [[17. Februar]]: No der Ofsetzung vum [[José Jerí]] gëtt de [[José María Balcázar]] nei Staatspresident vum [[Peru]].
* [[11. Mäerz]]: De [[José Antonio Kast]] gëtt als neie President vun [[Chile]] vereedegt.
* [[12. Abrëll]]: Presidentschaftswalen am [[Peru]].
=== Asien ===
* {{8. Februar}}: D'[[Sanae Takaichi]] huet bei de virgezunne Parlamentswalen a [[Japan]] am Parlament eng Zwee-drëttel Majoritéit gewonnen.
* [[15. Mäerz]]: An engem Referendum am [[Kasachstan]] gëtt déi nei Constitutioun mat 90 % vun de Wieler ugeholl.
* {{3. Abrëll}}: De [[Min Aung Hlaing]], Chef vun der Junta, déi zanter dem Putsch vun 2021 am [[Myanmar]] un der Muecht ass, gëtt zum President gewielt.
* {{7. Abrëll}}: De Generalsekretär vun der KP vum [[Vietnam]], [[Tô Lâm]], gëtt als Staatspresident confirméiert.
==== Arabesch Welt an Noen Osten ====
* {{9. Januar}}: Opléisung vum südlechen Iwwergangsconseil am [[Jemen]].
* [[6. Januar|6.]] bis [[20. Januar]]: D'syresch Arméi eruewert gréisstendeels den Nordoste vum Land, deen ënnert de ''[[Syrian Democratic Forces]]'' stoung.
* [[8. Januar|8.]] an [[9. Januar]]: Bei Masseprotester am [[Iran]] géint d'Regierung ginn Dausende vu Leit vun de Sécherheetsunitéiten ëmbruecht.
* [[28. Februar]]: [[Israel]] an d'[[USA]] gräifen den [[Iran]] un; eng Rëtsch héich miltäresch a staatlech Representanten, dorënner den Ieweschte Guide [[Ali Chamenei]], ginn dobei ëmbruecht. Den Iran revanchéiert sech mat Attacke géint Israel, souwéi US-Militärbasen am [[Persesche Golf]], a blockéiert d'[[Strooss vun Hormus]].
* [[11. Abrëll]]: Den [[Nizar Amidi]] gëtt zum neie President vum [[Irak]] gewielt.
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
* [[Servais-Präis]] fir dem [[ian De Toffoli]] säi ''[[Léa et la théorie des systèmes complexes]]''.
* De [[Guy Helminger]] kritt de [[Batty-Weber-Präis]].
=== Musek ===
=== Kino ===
* ''[[Oscar]]'' fir de beschte Film: ''[[One Battle After Another]]'' vum [[Paul Thomas Anderson]].
* ''[[Gëlle Palm]]'': [[ Cristian Mungiu]] fir ''[[Fjort]]''.
== Ekonomie ==
[[Fichier:Artemis 2 Crew Portrait (cropped).jpg|thumb|140px|Crew vun der [[Artemis II]].]]
== Wëssenschaft an Technik ==
* [[1. Abrëll|1.]] - [[11. Abrëll]]: D'[[Artemis II]]-Missioun vun der [[NASA]] an Zesummenaarbecht mat der [[ESA]], flitt ronderëm de Mound a lant nees op der Äerd.
== Sport ==
* [[6. Februar|6.]] bis [[22. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 2026|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Mailand]]/[[Cortina d'Ampezzo]].
* [[26. Abrëll]]: De Kenianer [[Sabastian Sawe]] an den Ethiopier [[Yomif Kejelcha]] lafen zu London als éischt e [[Marathon]] ënner zwou Stonnen (1 h 59 min 30 s, rtsp. 1 h 59 min 41 s).
== Gebuer ==
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
| Bild1 = Robert Goebbels MEP 2009.jpg
| Text1 = Robert Goebbels
| Bild2 = 1658018219365 19990000 Flesch Colette MOBILE.jpg
| Text2 = Colette Flesch
| Bild3 =Lucien Weiler EP 2005 (cropped).jpg
| Text3 = Lucien Weiler
| Bild4= Rita Süssmuth im Bundestag (cropped).jpg
| Text4= Rita Süssmuth
| Bild5= Flickr - Josh Jensen - Robert Duvall.jpg
| Text5= Robert Duvall
| Bild6= دیدار بشار اسد و هیئت همراه با سید علی خامنهای، ۱۰ خرداد ۱۴۰۳ (09).jpg
| Text6= Ali Khamenei
| Bild7= Chuck Norris May 2015.jpg
| Text7= Chuck Norris
| Bild8= Mario Adorf Frankfurter Buchmesse 2016.jpg
| Text8= Mario Adorf
| Bild9= Nathalie Baye Cannes 2019.jpg
| Text9= Nathalie Baye
| Bild10 =
| Text10 =
}}
== Gestuerwen ==
* {{6. Januar}}: [[Robert Goebbels]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[10. Januar]]: [[Erich von Däniken]], Schwäizer Auteur.
* [[11. Januar]]: [[Catherine Samie]], franséisch Schauspillerin.
* [[19. Januar]]: [[Valentino Garavani]], italieenesche Moudendesigner.
* [[21. Januar]]: [[Colette Flesch]], lëtzebuergesch Politikerin.
* [[22. Januar]]: [[Jean-Pierre Bastid]], franséische Schrëftsteller a Filmregisseur.
* [[26. Januar]]: [[Steve Rollmann]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* 26. Januar: [[Jacques Zeimet]], lëtzebuergeschen Handballspiller a Spillerentwéckler.
* [[30. Januar]]: [[Catherine O'Hara]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* {{1. Februar}}: [[Lucien Weiler]], lëtzebuergesche Politiker.
* {{0}}1. Februar: [[Rita Süssmuth]], däitsch Politikerin.
* {{4. Februar}}: [[François Beukelaers]], belsche Schauspiller.
* < 6. Februar: [[Patrick Hastert]], lëtzebuergesche Schauspiller.
* {{0}}[[6. Februar]]: [[Prosper Klein]], lëtzebuergesche Riichter.
* [[11. Februar]]: [[Bud Cort]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 11. Februar: [[Cees Nooteboom]], hollännesche Schrëftsteller.
* 11. Februar: [[James Van Der Beek]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[12. Februar]]: [[Robert Everling]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Lokalpolitiker.
* [[15. Februar]]: [[Robert Duvall]], US-amerikanesche Schauspiller.
* 15. Februar: [[Pol Greisch]], lëtzebuergeschen Auteur a Schauspiller.
* [[17. Februar]]: [[Jesse Jackson]], US-amerikanesche Politiker a Biergerrechtler.
* 17. Februar: [[José van Dam]], belschen Operesänger.
* [[19. Februar]]: [[Eric Dane]], amerikanesche Schauspiller.
* [[20. Februar]]: [[Roger Bofferding]], lëtzebuergesche Liichtathleet.
* [[23. Februar]]: [[Léon Faber]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[27. Februar]]: [[Neil Sedaka]], US-amerikanesche Sänger a Songschreiwer.
* [[28. Februar]]: [[Mahmud Ahmadinedschad]], iranesche Politiker.
* 28. Februar: [[Ali Chamenei]], iranesche Reliounsleader a Politiker.
* {{5. Mäerz}}: [[António Lobo Antunes]], portugisesche Schrëftsteller.
* {{6. Mäerz}}: [[Antonio Marsina]], italieenesche Schauspiller.
* {{7. Mäerz}}: [[Country Joe McDonald]], amerikanesche Folk- a Rocksänger.
* [[14. Mäerz]]: [[Jürgen Habermas]], däitsche Philosoph a Soziolog.
* [[19. Mäerz]]: [[Chuck Norris]], US-amerikanesche Kämpfer a Schauspiller.
* [[20. Mäerz]]: [[Nicholas Brendon]], US-amerikanesche Schauspiller a Kënschtler.
* [[22. Mäerz]]: [[Lionel Jospin]], franséische Politiker.
* [[23. Mäerz]]: [[Valerie Perrine]], US-amerikanesch Schauspillerin.
* [[30. Mäerz]]: [[Chan Santokhi]], surinamesche Politiker.
* {{3. Abrëll}}: [[Michele Massimo Tarantini]], italieenesche Filmregisseur.
* {{6. Abrëll}}: [[René Daubenfeld]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{8. Abrëll}}: [[Mario Adorf]], däitsche Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Nathalie Baye]], franséisch Schauspillerin.
* [[30. Abrëll]]: [[Georg Baselitz]], däitsch-éisträichesche Moler a Sculpteur.
* {{1. Mee}}: [[Gust Stefanetti]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{3. Mee}}: [[Claire Maurier]], franséisch Schauspillerin.
* [[12. Mee]]: [[Romuald Figuier]], franséische Sänger.
* [[14. Mee]]: [[Pierre Cao]], lëtzebuergesche Museker an Dirigent.
* 14. Mee: [[Sophie Garel]], franséisch Sängerin a Fernseemoderatorin.
* [[15. Mee]]: [[Angelica Domröse]], däitsch Schauspillerin.
* [[16. Mee]]: [[Raymond Sinnen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* [[21. Mee]]: [[Henri Franck (1942)|Henri Franck]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* ≤ 23. Mee: [[Thérèse Liotard]], franséisch Schauspillerin
* [[25. Mee]]: [[Sonny Rollins]], US-amerikaneschen Jazz-Saxophonist.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
e0xqa8v53s33lucnqftfcr0mm7o4oqb
Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel
0
148392
2679655
2654846
2026-05-25T21:11:01Z
Zinneke
34
/* Buergermeeschteren */
2679655
wikitext
text/x-wiki
Hei ass d''''Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der [[Gemeng Keel]]''' vu 1795 un.
==== Agents communaux ====
*1795 - 1796: Nicolas Schon (Schaune) (Keel)<ref name="Kauffmann1992">Kauffmann 1992, S. 297-298.</ref>
*1796 - 1797: Joseph Bock (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1797 - 1798: Nicolas Schon (Schaune) (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1798 - 1800 Jacques Laux (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
==== Maires ====
*1800 - 1811: Dominique Wilhelm (Téiteng)<ref name="Kauffmann1992"/><ref>[[Marcel Etringer|Etringer, Marcel]], 1964. ''Daten aus der Geschichte der Ortschaft und Pfarrei Tetingen.'' Sonderdruck aus: F.C. Sport-Club Tetingen 1914-1964, S. 95 (1790, "Der Landwirt Dominicus Wilhelm … legt ein persönliches Grundstückregister an.").</ref>
*1811 - 1820: Nicolas Steichen (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/><ref>Dupong 1997, S. 76, schreift: 1812 - 1820. De facto krut de Steichen seng Nominatioun den 18. November 1811 (Kauffmann 1992, S. 297).</ref>
==== Buergermeeschteren ====
*1820 - 1823: [[Jean Berens]] (Rëmeleng)<ref name="Kauffmann1992"/><ref>Dupong 1997, S. 76, schreift: 1821 – 1825. Laut Kauffmann 1992, S. 297, war d'Nominatioun den 20. Dezember 1820.</ref>
*1823 - 1850: [[Jean Wilhelm (père)]]<ref>De Jean Wilhelm ass den 19. August 1850 gestuerwen (Kauffmann 1992, S.132).</ref> (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1850 - 1852: [[Bernard Pauly]] (Keel)<ref>[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1850-104-fr-pdf.pdf ''Arrêté royal grand-ducal du 8 novembre 1850, portant nomination d'un bourgmestre.''] Mémorial 1850, N° 104, S. 1022. — ''Le sieur Bernard Pauly, cultivateur et cabaretier à Kayl, est nommé bourgmestre de la commune de Kayl, e remplacement de feu le sieur Wilhelm, sous la condition qu'il renoncera immédiatement à sa profession de cabaretier.'' — Cf. Kauffmann 1992, S. 132.</ref>
*1852 - 1854: [[Nicolas Nuel]] (Téiteng)<ref name="Kauffmann1992"/><ref>[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1852-60-fr-pdf.pdf ''König.-Großherzogl. Beschluß vom 4. August 1852, Nr. 584, enthaltend die Ernennung eines Bürgermeisters.''] Memorial 1852, N° 60, S. 591-592. Kuck och: Kauffmann 1992, S.132.</ref>
*1854 - 1860: [[Nicolas Gonner-Nau]] (Rëmeleng)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1861 - 1866: [[Jean Wilhelm (fils)]] (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1867: Jean Wilhelm (fils) (Keel), interim <ref name="Kauffmann1992"/><ref>De Jean Wilhelm (fils) krut am Oktober 1866 seng Demissioun accordéiert, sollt awer den Interim bis zur Nominatioun vu sengem Nofollger, déi sech an d'Längt gezunn huet, assuréieren (Kauffmann 1992, S. 167).</ref>
*1868 - 1872: [[Jean Mangen]] (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/><ref name="Dupong1997">Dupong 1997, S. 76.</ref>
*1873 - 1884: Nicolas Gonner-Nau (Rëmeleng)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1885 - 1887: [[Jean Wilhelm-Arensdorff]] (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1888 - 1892: [[Nicolas Wilhelm-Schmit]] (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1893 - 1894: [[Philippe Dur]] (Keel), Schäffen, Buergermeeschter ff.<ref name="Kauffmann1992"/><ref>Buergermeeschter war zënter dem 18. Februar 1893 de Jean Wilhelm-Welbes; deen huet seng Funktioun awer wärend engem ganze Joer net ausgeübt. Hien huet zwar un de Sëtzunge vum Gemengerot deelgeholl, net awer un de Sëtzunge vum Schäfferot (Kauffmann 1992, S. 184s.).</ref>
*1894 - 1899: [[Jean Massard (Keel)|Jean Massard]] (Keel)<ref name="Dupong1997"/>
*1900 - 1902: Nicolas Wilhelm-Schmit (Keel <ref name="Dupong1997"/>
*1903 - 1917: [[Jean Laux-Steichen]] (Keel)<ref name="Dupong1997"/>
*1918 - 1920: Jules Wilhelm (Keel)<ref name="Dupong1997"/>
*1921 - 1928: [[Pierre Schiltz (Buergermeeschter)|Pierre Schiltz]] (Téiteng)<ref name="Dupong1997"/>
*1929 - 1931: [[Michel Junkel]] (Keel)<ref name="Dupong1997"/>
*1931 - 1934: Pierre Schiltz (Téiteng)
*1935 - 1941: Michel Junkel (Keel)<ref name="Dupong1997"/>
*1941 - 1944: Pg. Dr. Schmitt, däitschen ‘‘Amtsbürgermeister’‘ (‘‘Amtsbezirk Rümelingen’‘ mat den Uertschaften: Rëmeleng, Téiteng, Keel).<ref>Den Dr. Schmitt huet säin Amt am Juli 1941 ugetrueden ([https://web.archive.org/web/20230408055015/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=774062&search_terms=#panel:pp|issue:774062|page:4 ''Rümelingen 50 Jahre selbständige Gemeinde''.] Luxemburger Wort 1941-10-31, S. 4); déi feierlech "Amtseinführung" war awer eréischt am September 1941 ([https://web.archive.org/web/20210922021729/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=699137&search_terms=#panel:pp|issue:699137|page:4 Ein Markstein zwischen früher und heute. Feierliche Amtseinführung der Amtsbürgermeister, Bürgermeister , Beigeordneten, Ratsherren und Gemeinderäte von Rümelingen, Düdelingen und Bettemburg.] Escher Tageblatt 1941-09-10, S. 4. – [https://web.archive.org/web/20210922024623/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1386546&search_terms=#panel:pp|issue:1386546|article:DTL71|page:4|block:DTL1187 ''Feier der Amtseinführung in Rümelingen.''] Luxemburger Wort 1941-09-11, S. 4); hien huet sech uganks September 1944 aus dem Stëbs gemaach.</ref> — ‘‘Bürgermeister’‘ Keel-Téiteng: Nicolas (Nikolaus) Hameling, Tramsschaffner.<ref>Den Hameling ass am Mee 1941 vun de Nazien als Nofollger vum Michel Junkel genannt ginn. ([https://web.archive.org/web/20210922021934/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=695633&search_terms=#panel:pp|issue:695633|page:4 ‘‘Aus Kayl wird berichtet: Einführung des neuen Bürgermeisters.’‘] Escher Tageblatt 1941-05-13, S. 4. – [https://web.archive.org/web/20210922021443/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=771522&search_terms=#panel:pp|issue:771522|page:5 ‘‘Amtsantritt des neuen Bürgermeisters. Kayl, 13. Mai.’‘] Luxemburger Wort 1941-05-14, S. 5). Hien ënnerstoung dem Amtsbürgermeister. – Den Hameling ass 1946 wéinst senger politescher Haltung am Krich zu véier Joer Prisong an enger Geldstrof vu 50.000 Frang condamnéiert ginn ([https://web.archive.org/web/20210922015634/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=113226&search_terms=#panel:pp|issue:113226|page:2 ''Politische Prozesse''.] Escher Tageblatt 1946-01-17, S. 2.)</ref>
*1944 (September):<ref>Déi éischt Sëtzung vum Keeler Gemengerot no der Befreiung war de 17. September 1944; si gouf vum Buergermeeschter Junkel presidéiert (Mille, M., 1988. ''Kayl, früher und heute herausgegeben von der Harmonie Ste-Cécile im Jubiläumsjahr 1988.'' Esch-sur-Alzette, Editpress, S. 93).</ref> - 1946 (Mee) [[Mich Junkel]]<ref>De Junkel ass bei de Gemengewale vun 1945 erëmgewielt ginn a krut den 18. Januar 1946 seng nei Nominatioun als Buergermeeschter ([http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1946-4-fr-pdf.pdf Memorial A, 1946, N° 4, S. 40, ''Avis: Administrations communales. Composition des collèges échevinaux.'']. Hien ass den 10. Mee 1946 gestuerwen ([https://web.archive.org/web/20210922030959/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=116046&search_terms=junkel#panel:pp|issue:116046|article:DTL504|query:junkel Escher Tageblatt 1946-05-13, S. 8.])</ref>
*1946 - 1951: [[Michel Meylender]] (Keel)<ref name="Heftchen">LSAP Käl-Téiteng, 2003. ''100 Joer Sozialisten an der Gemeng Käl-Téiteng.'' d'Heftche vun der LSAP Käl-Téiteng, Nr. 21, S. 54 (M. Meylender), S. 55 (J. Kauffmann), S. 57 (N. Wilhelm); S. 75-76 (Junkel - Plein).</ref>
*1952 (Januar): Pierre Schiltz (Téiteng)<ref name="Dupong1997"/>
*1952 - 1957: [[Joseph Mille]] (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1958 - 1963: [[Joseph Müller]] (Keel)<ref name="Dupong1997"/>
*1964 - 1969: [[Jules Kauffmann]]<ref name="Heftchen"/>
*1970 - 1975: [[Nicolas Wilhelm]]<ref name="Heftchen"/>
*1976 - 1985 (Juni): Jules Kauffmann (Keel)<ref name="Heftchen"/>
*1985 (Juli) - 1993: [[Nicolas Plein]] (Téiteng)<ref name="Heftchen"/>
*1994 - 1997: [[Fred Coullen]] (Keel)
*1997 - 2005: [[Jules Wilhelm (Politiker)|Jules Wilhelm]] (Keel)
*2005 - 2022: [[John Lorent]] (Téiteng)
*2022 - : [[Jean Weiler]] (CSV)<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2022/02-fevrier/21-assermentation-kayl.html|Titel=Assermentation du nouveau bourgmestre et de deux nouveaux échevins de la commune de Kayl|Gekuckt=21.02.2022|Datum=21.02.2022|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>
== Literatur ==
*Dupong, J. 1997. ''Kayl in der Geschichte.'' Sankt-Paulus-Druckerei Luxemburg. Zweite Auflage. Gemeindeverwaltung Kayl, 195 S. (1. Aufl. 1963).
*Kauffmann, J., 1992. ''Kayl : auf den Spuren des Gemeinderats : 1795 bis 1990.'' Gemeindeverwaltung, Kayl, 327 S.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel| ]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren| Lëscht Keel]]
[[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg|Buergermeeschtere vu Keel]]
4vgrezdrkriyj43duln3c53lje18l1w
2679685
2679655
2026-05-26T05:42:00Z
Zinneke
34
/* Buergermeeschteren */
2679685
wikitext
text/x-wiki
Hei ass d''''Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der [[Gemeng Keel]]''' vu 1795 un.
==== Agents communaux ====
*1795 - 1796: Nicolas Schon (Schaune) (Keel)<ref name="Kauffmann1992">Kauffmann 1992, S. 297-298.</ref>
*1796 - 1797: Joseph Bock (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1797 - 1798: Nicolas Schon (Schaune) (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1798 - 1800 Jacques Laux (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
==== Maires ====
*1800 - 1811: Dominique Wilhelm (Téiteng)<ref name="Kauffmann1992"/><ref>[[Marcel Etringer|Etringer, Marcel]], 1964. ''Daten aus der Geschichte der Ortschaft und Pfarrei Tetingen.'' Sonderdruck aus: F.C. Sport-Club Tetingen 1914-1964, S. 95 (1790, "Der Landwirt Dominicus Wilhelm … legt ein persönliches Grundstückregister an.").</ref>
*1811 - 1820: Nicolas Steichen (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/><ref>Dupong 1997, S. 76, schreift: 1812 - 1820. De facto krut de Steichen seng Nominatioun den 18. November 1811 (Kauffmann 1992, S. 297).</ref>
==== Buergermeeschteren ====
*1820 - 1823: [[Jean Berens]] (Rëmeleng)<ref name="Kauffmann1992"/><ref>Dupong 1997, S. 76, schreift: 1821 – 1825. Laut Kauffmann 1992, S. 297, war d'Nominatioun den 20. Dezember 1820.</ref>
*1823 - 1850: [[Jean Wilhelm (père)]]<ref>De Jean Wilhelm ass den 19. August 1850 gestuerwen (Kauffmann 1992, S.132).</ref> (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1850 - 1852: [[Bernard Pauly]] (Keel)<ref>[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1850-104-fr-pdf.pdf ''Arrêté royal grand-ducal du 8 novembre 1850, portant nomination d'un bourgmestre.''] Mémorial 1850, N° 104, S. 1022. — ''Le sieur Bernard Pauly, cultivateur et cabaretier à Kayl, est nommé bourgmestre de la commune de Kayl, e remplacement de feu le sieur Wilhelm, sous la condition qu'il renoncera immédiatement à sa profession de cabaretier.'' — Cf. Kauffmann 1992, S. 132.</ref>
*1852 - 1854: [[Nicolas Nuel]] (Téiteng)<ref name="Kauffmann1992"/><ref>[http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1852-60-fr-pdf.pdf ''König.-Großherzogl. Beschluß vom 4. August 1852, Nr. 584, enthaltend die Ernennung eines Bürgermeisters.''] Memorial 1852, N° 60, S. 591-592. Kuck och: Kauffmann 1992, S.132.</ref>
*1854 - 1860: [[Nicolas Gonner-Nau]] (Rëmeleng)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1861 - 1866: [[Jean Wilhelm (fils)]] (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1867: Jean Wilhelm (fils) (Keel), interim <ref name="Kauffmann1992"/><ref>De Jean Wilhelm (fils) krut am Oktober 1866 seng Demissioun accordéiert, sollt awer den Interim bis zur Nominatioun vu sengem Nofollger, déi sech an d'Längt gezunn huet, assuréieren (Kauffmann 1992, S. 167).</ref>
*1868 - 1872: [[Jean Mangen]] (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/><ref name="Dupong1997">Dupong 1997, S. 76.</ref>
*1873 - 1884: Nicolas Gonner-Nau (Rëmeleng)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1885 - 1887: [[Jean Wilhelm-Arensdorff]] (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1888 - 1892: [[Nicolas Wilhelm-Schmit]] (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1893 - 1894: [[Philippe Dur]] (Keel), Schäffen, Buergermeeschter ff.<ref name="Kauffmann1992"/><ref>Buergermeeschter war zënter dem 18. Februar 1893 de Jean Wilhelm-Welbes; deen huet seng Funktioun awer wärend engem ganze Joer net ausgeübt. Hien huet zwar un de Sëtzunge vum Gemengerot deelgeholl, net awer un de Sëtzunge vum Schäfferot (Kauffmann 1992, S. 184s.).</ref>
*1894 - 1899: [[Jean Massard (Keel)|Jean Massard]] (Keel)<ref name="Dupong1997"/>
*1900 - 1902: Nicolas Wilhelm-Schmit (Keel <ref name="Dupong1997"/>
*1903 - 1917: [[Jean Laux-Steichen]] (Keel)<ref name="Dupong1997"/>
*1918 - 1920: Jules Wilhelm (Keel)<ref name="Dupong1997"/>
*1921 - 1928: [[Pierre Schiltz (Buergermeeschter)|Pierre Schiltz]] (Téiteng)<ref name="Dupong1997"/>
*1929 - 1931: [[Michel Junkel]] (Keel)<ref name="Dupong1997"/>
*1931 - 1934: Pierre Schiltz (Téiteng)
*1935 - 1941: Michel Junkel (Keel)<ref name="Dupong1997"/>
*1941 - 1944: Pg. Dr. Schmitt, däitschen ‘‘Amtsbürgermeister’‘ (‘‘Amtsbezirk Rümelingen’‘ mat den Uertschaften: Rëmeleng, Téiteng, Keel).<ref>Den Dr. Schmitt huet säin Amt am Juli 1941 ugetrueden ([https://web.archive.org/web/20230408055015/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=774062&search_terms=#panel:pp|issue:774062|page:4 ''Rümelingen 50 Jahre selbständige Gemeinde''.] Luxemburger Wort 1941-10-31, S. 4); déi feierlech "Amtseinführung" war awer eréischt am September 1941 ([https://web.archive.org/web/20210922021729/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=699137&search_terms=#panel:pp|issue:699137|page:4 Ein Markstein zwischen früher und heute. Feierliche Amtseinführung der Amtsbürgermeister, Bürgermeister , Beigeordneten, Ratsherren und Gemeinderäte von Rümelingen, Düdelingen und Bettemburg.] Escher Tageblatt 1941-09-10, S. 4. – [https://web.archive.org/web/20210922024623/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=1386546&search_terms=#panel:pp|issue:1386546|article:DTL71|page:4|block:DTL1187 ''Feier der Amtseinführung in Rümelingen.''] Luxemburger Wort 1941-09-11, S. 4); hien huet sech uganks September 1944 aus dem Stëbs gemaach.</ref> — ‘‘Bürgermeister’‘ Keel-Téiteng: Nicolas (Nikolaus) Hameling, Tramsschaffner.<ref>Den Hameling ass am Mee 1941 vun de Nazien als Nofollger vum Michel Junkel genannt ginn. ([https://web.archive.org/web/20210922021934/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=695633&search_terms=#panel:pp|issue:695633|page:4 ‘‘Aus Kayl wird berichtet: Einführung des neuen Bürgermeisters.’‘] Escher Tageblatt 1941-05-13, S. 4. – [https://web.archive.org/web/20210922021443/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=771522&search_terms=#panel:pp|issue:771522|page:5 ‘‘Amtsantritt des neuen Bürgermeisters. Kayl, 13. Mai.’‘] Luxemburger Wort 1941-05-14, S. 5). Hien ënnerstoung dem Amtsbürgermeister. – Den Hameling ass 1946 wéinst senger politescher Haltung am Krich zu véier Joer Prisong an enger Geldstrof vu 50.000 Frang condamnéiert ginn ([https://web.archive.org/web/20210922015634/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=113226&search_terms=#panel:pp|issue:113226|page:2 ''Politische Prozesse''.] Escher Tageblatt 1946-01-17, S. 2.)</ref>
*1944 (September):<ref>Déi éischt Sëtzung vum Keeler Gemengerot no der Befreiung war de 17. September 1944; si gouf vum Buergermeeschter Junkel presidéiert (Mille, M., 1988. ''Kayl, früher und heute herausgegeben von der Harmonie Ste-Cécile im Jubiläumsjahr 1988.'' Esch-sur-Alzette, Editpress, S. 93).</ref> - 1946 (Mee) Michel Junkel<ref>De Junkel ass bei de Gemengewale vun 1945 erëmgewielt ginn a krut den 18. Januar 1946 seng nei Nominatioun als Buergermeeschter ([http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1946-4-fr-pdf.pdf Memorial A, 1946, N° 4, S. 40, ''Avis: Administrations communales. Composition des collèges échevinaux.'']. Hien ass den 10. Mee 1946 gestuerwen ([https://web.archive.org/web/20210922030959/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=116046&search_terms=junkel#panel:pp|issue:116046|article:DTL504|query:junkel Escher Tageblatt 1946-05-13, S. 8.])</ref>
*1946 - 1951: [[Michel Meylender]] (Keel)<ref name="Heftchen">LSAP Käl-Téiteng, 2003. ''100 Joer Sozialisten an der Gemeng Käl-Téiteng.'' d'Heftche vun der LSAP Käl-Téiteng, Nr. 21, S. 54 (M. Meylender), S. 55 (J. Kauffmann), S. 57 (N. Wilhelm); S. 75-76 (Junkel - Plein).</ref>
*1952 (Januar): Pierre Schiltz (Téiteng)<ref name="Dupong1997"/>
*1952 - 1957: [[Joseph Mille]] (Keel)<ref name="Kauffmann1992"/>
*1958 - 1963: [[Joseph Müller]] (Keel)<ref name="Dupong1997"/>
*1964 - 1969: [[Jules Kauffmann]]<ref name="Heftchen"/>
*1970 - 1975: [[Nicolas Wilhelm]]<ref name="Heftchen"/>
*1976 - 1985 (Juni): Jules Kauffmann (Keel)<ref name="Heftchen"/>
*1985 (Juli) - 1993: [[Nicolas Plein]] (Téiteng)<ref name="Heftchen"/>
*1994 - 1997: [[Fred Coullen]] (Keel)
*1997 - 2005: [[Jules Wilhelm (Politiker)|Jules Wilhelm]] (Keel)
*2005 - 2022: [[John Lorent]] (Téiteng)
*2022 - : [[Jean Weiler]] (CSV)<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2022/02-fevrier/21-assermentation-kayl.html|Titel=Assermentation du nouveau bourgmestre et de deux nouveaux échevins de la commune de Kayl|Gekuckt=21.02.2022|Datum=21.02.2022|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>
== Literatur ==
*Dupong, J. 1997. ''Kayl in der Geschichte.'' Sankt-Paulus-Druckerei Luxemburg. Zweite Auflage. Gemeindeverwaltung Kayl, 195 S. (1. Aufl. 1963).
*Kauffmann, J., 1992. ''Kayl : auf den Spuren des Gemeinderats : 1795 bis 1990.'' Gemeindeverwaltung, Kayl, 327 S.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel| ]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren| Lëscht Keel]]
[[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg|Buergermeeschtere vu Keel]]
4u1q3p6juie6cvnddj9vkp79w0mttb2
Mobil Applikatioun
0
156139
2679728
2514934
2026-05-26T11:13:54Z
~2026-31395-44
71457
2679728
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Instagram app on smartphone (grass background) (cropped).jpg|miniatur|D'[[Instagram]] Fotodeel-App op engem [[Smartphone]]]]
Eng '''mobil Applikatioun''' oder eng '''mobil App''', meescht einfach nëmmen '''App''' genannt, ass e [[Computerprogramm]], deen entwéckelt gouf fir op engem [[mobillen Apparat]] ze funktionéieren, wéi zum Beispill op engem [[Handy]], engem [[Tablet]] oder enger [[Smartwatch]]. Doran ënnerscheede sech mobil Applikatioune vun den aneren [[Applikatioun (Informatik)|Applikatiounen]], déi op engem [[Desktopcomputer]] oder engem [[Laptop]] funktionéieren, a vu [[Webapplikatiounen]], déi iwwer de mobile [[Webbrowser]] lafen amplaz direkt iwwert de mobillen Apparat.
Mobil Applikatioune goufen ufanks entwéckelt fir de [[Benotzer (Informatik)|Benotzer]] bei produktiver Aarbecht ze ënnerstëtzen, zum Beispill bei Emailprogrammen, dem Kalenner, an de Kontaktdatebanken. Duerno hu si sech awer séier an aner Domainer ausgebreet, dorënner Spiller fir mobil Apparater, GPS, oder Applikatioune fir online anzekafen.
Déi meescht mobil Applikatioune brauchen eng Internetverbindung fir ze funktionéieren. Mobil Applikatioune gi generell iwwer een [[App Store]] erofgelueden.
Wäitverbreet mobil Applikatioune sinn zum Beispill [[WhatsApp]] oder d'App vu [[Facebook]].
[[Kategorie:Mobil Applikatiounen| ]]
sqb6aoo5l9ekw1di6db3n8eojvd2dqb
Karin Monschauer
0
159201
2679637
2395575
2026-05-25T18:42:55Z
Sultan Edijingo
1468
en Update
2679637
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
D''''Karin Monschauer''', gebuer den [[2. September]] [[1960]] zu [[Esch-Uelzecht]], ass eng lëtzebuergesch-schweizeresch [[Konscht|Kënschtlerin]], déi am Beräich vun der geometrescher Konscht, zäitgenëssescher Broderie an digitaler Konscht aktiv ass. Hir kënschtleresch Fuerschung verbënnt [[Mathematik|mathematesch]] Prezisioun, visuell Perceptioun an technologesch Experimentatioun, a schaaft eng visuell Sprooch op Basis vun abstrakte Geometrien, modulare Strukturen a chromatesche Bezéiungen.
== Biografie ==
No hirer Première am [[Lycée de garçons d'Esch-sur-Alzette|Escher Jongelycée]] huet si eng ganz Rei Joren zu Lëtzebuerg geschafft. Wéinst hirem éischte Liewenspartner, deen italieener war, huet si sech dacks an [[Italien]] opgehalen. Si wunnt zurzäit {{small|(Stand: 2026)}} zu [[Muralto]] an der [[Schwäiz]].
Als Autodidaktin huet Monschauer schonn a jonke Joren en Interessi fir Mathematik a geometresch Strukturen entwéckelt. Hir kënschtleresch Fuerschung huet an den 1980er Joren duerch d’[[Broderie]] Form ugeholl, déi si am Ufank mat traditionelle Technike wéi Hallefkräizstéch a Kräizstéch praktizéiert huet. Dës Technike goufen zu Instrumenter fir visuell Exploratioun a geometresch Konstruktioun.
Zanter 2015 widmet si sech komplett hirer kënschtlerescher Praxis an entwéckelt eng Fuerschung, déi traditionell Techniken an digital Instrumenter kombinéiert. Si huet sech a Computergraphik an an der digitaler Konscht spezialiséiert. Hir digital Wierker dréckt si dann an héijer Opléisung op [[Toile]] an ënnerschiddleche Gréissten. Niewent hirer digitaler Konscht, brodéiert si weiderhin an huet och ugefaangen ze [[wiewen]] an ze [[Molerei|molen]].
== Kënschtleresch Fuerschung ==
D’Fuerschung vun der Karin Monschauer baséiert op der Verbindung tëscht mathematescher Struktur a visueller Perceptioun. Duerch Broderie an dono duerch digital Prozesser schaaft d’Kënschtlerin abstrakt Kompositiounen, déi op Modularitéit, Rhythmus a chromatesche Bezéiunge baséieren.
Beaflosst vum geometreschen [[Abstraktismus]] an der Optëscher Konscht behandelt si Themen ewéi d’[[Onendlechkeet]], Kontinuitéit an d’Relatioun tëscht Uerdnung a Beweegung. Hir Wierker schafen optesch Vibratiouns- an Dräidimensionalitéitseffekter duerch geometresch Sequenzen a chromatesch Kontraster. An de leschte Joren huet si hir Fuerschung op digital Konscht ausgebaut, dobäi awer de konstante Dialog tëscht mathematescher Konstruktioun a Perceptioun bäibehalen.
Zu den Aflëss, déi dacks mat hirer Aarbecht a Verbindung bruecht ginn, gehéieren d’Wierker vum [[M. C. Escher|Maurits Cornelis Escher]] an d’Traditioune vun der europäescher geometrescher Abstraktioun an der ''Optical Ar''t.
== Ausstellungen a Präisser ==
D'Kënschtlerin huet hir Wierker a ville Gruppenausstellungen ausgestallt an dat a verschiddene Länner wéi Italien, [[Portugal]], [[Däitschland]], [[Belsch]], [[Éisträich]], [[Spuenien]], Schwäiz, [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]], [[Kanada]], [[Vereenegt Arabesch Emirater]].
D'Karin Monschauer huet un internationale Ausstellungen a Konschtprojeten deelgeholl. 2022 huet si an der ''Galleria Accademica d’Arte Contemporanea'' zu [[Roum]] ausgestallt, a Zesummenaarbecht mat der [[Universitéit Roma Tre]].
E puer vun hire Wierker gehéieren zur permanenter Sammlung vum [[Musée Bois du Cazier]] zu [[Charleroi]].
Am Joer 2017 huet si un der ''XI. Florence Biennale'' an der ''Fortezza da Basso'' zu [[Florenz]] deelgeholl a krut den zweete internationale Präis ''Lorenzo il Magnifico'' an der Kategorie Digital Konscht, deen am Kader vun der Manifestatioun vun enger internationaler Jury vergi gouf.
=== Perséinlech Ausstellungen ===
* 2025 „Tessitura di Forme e Colore”, Galleria d’arte Studio C, Piacenza, Italien
* 2024 Solo Exhibition, M.A.D.S Art Gallery, Times Square, New York, Amerika
* 2022 "L'intreccio Ordente dell'Arazzo del Vivere fra Narrato e Narrante", Galleria Accademica Arte Contemporanea, Canale di Monterano di Roma, Italien
* 2022 "Universi di colore", Galleria Margutta, online
* 2021 Centro Culturale Polivalente San Francesco, Ventimiglia, Italien
* 2021 Caffè Corte Cavour, Ravenna, Italien
* 2019 Banca Raiffeisen, Locarno, Schwäiz
* 2018 Colorida Art Gallery, Lissabon, Portugal
* 2018 Universi Geometrici, Casa dei Carraresi, Treviso, Italien
* 2017 Lycée de Garçons Esch-Uelzecht, Lëtzebuerg
* 2016 Spazio Ambiente Locarno, Schwäiz
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden]]
== Um Spaweck ==
* [https://karinmonschauer.ch D'Websäit vun der Karin Monschauer]
* D'Karin Monschauer op [https://www.artavita.com/artists/3b2d61fb-012f-4f2d-aa9a-7dfcebe9962b artavita]
* D'Karin Monschauer op [https://www.contemporaryartstation.com/new-era-exhibition-1/karin-monschauer Contemporary Art Station]
[[Kategorie:Gebuer 1960]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Kënschtler]]
l1r1vtz7ptar1l4wzurougxdva638xr
Alexandra Schoos
0
163795
2679686
2653769
2026-05-26T05:46:02Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679686
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
D''''Alexandra''' ("'''Lexy'''") '''Schoos''', gebuer den [[13. Mee]] [[1988]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<ref>{{Citation|URL=https://www.chd.lu/fr/deputy/1254|Titel=AlexandraSchoos|Gekuckt=27.10.2023|Wierk=www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>, ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[Veterinär|Déierendoktesch]]<ref name=":0" /> a [[Politiker]]in ([[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]]).
== Formatioun a Karriär ==
No hirer Première um [[École privée Fieldgen|Fieldgen]] (2007) huet d'Alexandra Schoos [[Medezin|Humanmedezin]] op der [[Medizinische Universität Wien|Medezinescher Universitéit Wien]] studéiert an duerno, vun 2008 un, Veterinärmedezin op der [[Veterinärmedizinische Universität Wien|Veterinärmedezinescher Universitéit]] an der selwechter Stad. Si huet hire Studium 2014 mat engem [[Master]] ofgeschloss<ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.linkedin.com/in/alexandra-schoos-167b20119/|Titel=Alexandra Schoos|Gekuckt=11.10.2023|Editeur=www.linkedin.com|Sprooch=en}}</ref>.
D'Alexandra Schoos schafft zanter 2020 als Veterinärin am [[Laboratoire de médecine vétérinaire de l'État|staatleche Veterinärslaboratoire]] zu Diddeleng<ref name=":1" />.
=== Politesch Karriär ===
2023 huet d'Alexandra Schoos bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Chamberwale]] kandidéiert a gouf fir d'ADR am [[Walbezierk Osten|Bezierk Osten]] – als éischt Fra fir hir Partei – an d'Chamber gewielt<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/60-deputes-elus-dont-13-nouveaux-visages-a-la-chambre/4150230.html|Titel=60 députés élus, dont 13 nouveaux visages à la Chambre|Gekuckt=10.10.2023|Datum=10.10.2023|Wierk=virgule-online|Sprooch=fr|archivedate=2023-10-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231011103149/https://www.virgule.lu/luxembourg/60-deputes-elus-dont-13-nouveaux-visages-a-la-chambre/4150230.html}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2023/resultats/circonscriptions/est.html|Titel=Résultats détaillés - Est|Gekuckt=11.10.2023|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Zënter dem 17. Mäerz 2024 ass si Parteipresidentin vum ADR.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2178518.html|Titel=Nationalkongress zu Gréiwemaacher: Kampf géint de WOKE: ADR mat klorer Missioun|Gekuckt=17.03.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
== Privates ==
D'Alexandra Schoos ass d'Duechter vum fréieren ADR-Politiker a Parteipresident [[Jean Schoos (Politiker)|Jean Schoos]].
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Schoos Alexandra}}
[[Kategorie:Gebuer 1988]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Veterinären]]
fa19yzsvk6sxl2p74855ci9s7onef81
Andrij Melnyk (Offizéier)
0
164218
2679604
2679348
2026-05-25T15:09:25Z
~2026-31135-70
71447
/* */ 1947
2679604
wikitext
text/x-wiki
{{iwwerschaffen}}
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Andriy Melnyk grave.jpg|thumb|260px|Dem Melnyk säi fréiert Graf um Bouneweger Kierfecht]]
Den '''Andrij Atanassowych Melnyk''', gebuer den [[12. Dezember]] [[1890]] zu Wolja, Distrikt [[Lwiw]] ({{De}}: ''Lemberg'') an der haiteger [[Ukrain]], a gestuerwen den [[1. November]] [[1964]] zu [[Köln]], war en [[Offizéier]], [[Resistenz (Politik)|Resistenzler]] a [[Politiker]] vun der [[Ukrainesch Volleksrepublik|Ukrainescher Volleksrepublik]]. Hie war vun 1938 bis 1964 President vun der [[Organisatioun vun ukraineschen Nationalisten]] (OUN), déi hien 1929 zu [[Wien]] matgegrënnt hat.
== Liewen a Karriär ==
No sengem [[Landwirtschaft]]sstudium zu Wien huet de Melnyk am [[Éischte Weltkrich]] an der ukrainescher Legioun, engem Fräiwellegeverband bannent der [[Éisträich-Ungarn|Éisträichesch-ungarescher]]-Arméi, gekämpft. <!--De leschte Keeser vun Éisträich-Ungarn, de Karl Habsburg, huet him säi Saber ginn. (Wat fir ee Geschier ass dat dann an huet dee Mann wierklech Karl Habsburg geheescht?--> 1916 koum hien a [[Russland|russesch]] Gefaangenschaft, konnt awer 1917 fortlafen. Hie gouf duerno Chef vum [[État-major]] vun der Arméi an der Ukrainescher Volleksrepublik, déi Enn 1918 gegrënnt gi war. De fräien Nationalstaat bestoung awer net laang, well d'[[Sowjetunioun]] de jonke Staat 1922 als [[Ukrainesch sozialistesch Sowjetrepublik]] annexéiert huet.
1923 huet de Vëlkerbond d'West-Ukrain de Pole ginn, an 1924 gouf de Melnyk verhaft an zu 5 Joer Prisong veruertelt, wou en awer schonn 1928 fräikoum.
Mat anere patriotesche Veteranen huet de Melnyk sech du géint d'sowjeetesch Ënnerdréckung gewiert. 1929 ass d'Organisatioun vun ukraineschen Nationalisten (OUN) entstanen. Méi frëndlech fir d'Kierch wéi all vu senge Mataarbechter (d'Organisatioun vun den ukraineschen Nationalisten war allgemeng antiklerikal), gouf de Melnyk souguer de President vun "Orly", der [[Galizien (Osteuropa)|galizescher]] kathoulescher Jugendorganisatioun, déi vu villen OUN Memberen als anti-nationalistesch ugesi gouf. Nodeems de President vun där Organisatioun, de [[Jewhen Konowalez]], 1938 (warscheinlech vu sowjeteschen Agenten) ermort gi war, ass den Andrij Melnyk President vun der OUN ginn.
Mam Ufank vum [[Zweete Weltkrich]] huet d'Sowjetunioun déi westlech Ukrain annektéiert. Fir de grousse Feind am [[Osten|Oste]] lasszeginn, huet de Melnyk sech en anere staarke Partner gesicht, deen e mam [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Nazidäitschland]] fonnt hat. An engem Bréif um [[Adolf Hitler|Hitler]] säin Ausseminister [[Joachim von Ribbentrop]] huet de Melnyk den 2. Mee 1939 geschriwwen, datt der OUN hir Usiichte vun der Welt enk mat deene vun den [[Nazi]]en an de Faschisten iwwereneestëmme géifen an huet och seng Hëllef ugebuede fir eng „Neiuerdnung“ vun Osteuropa z'arrangéieren.
1940 huet d'OUN sech gespléckt an engersäits déi méi radikal „Banderisten“ (OUN-B) ënnert dem jonke [[Stepan Bandera]], engersäits, an op där anerer, eng moderéiert Grupp vu meeschtens eeler d'„Melnykisten" (OUN-M) vun Melnyk.
De Melnyk huet aus dem [[Exil]] eraus agéiert an am Abrëll 1941 huet hien dem Hitler proposéiert eng „Groussukrain“ ze schafen, vun der [[Donau]] bis bei d'[[Kaspescht Mier]]. Dat huet den Hitler awer net intresséiert, deen huet sech léiwer domat ofginn, fir d'Judden „auszeläschen“, an dat och an der Ukrain.
Nom däitschen Iwwerfall op d'Sowjetunioun am Juni 1941, ass de Melnyk vun den Nazien 1941 ënner Hausarrest gesat ginn an.
Zesumme mat de Judden, méi wéi 60 féierende Membere vun der Melnyk Organisatioun goufen alleng zu Kiew erschoss, dorënner de Buergermeeschter Volodymyr Bagaziy, Chef vun der Unioun vun ukrainesche Schrëftsteller, Olena Teliga, an anerer. Am Januar 1942 huet hien zu enger Grupp vun ukrainesche Figuren wéi de Mykola Velychkivsky, den Andry Livytsky, de Generol Mikhailo Omelianovich-Pavlenko an den <!--Metropolitan | wat ass domat gemengt?-->Andrey Sheptytsky, gehéiert déi dem Adolf Hitler e Memorandum ofginn huet, fir en Enn vun der däitscher Zerstéierung an der Ukrain ze verlaangen. Fir seng eegen trainéiert Arméi am Joer 1943 ze kreéieren, huet d'OUN ënnert dem Melnyk, d'Schafe vun enger ukrainescher Divisioun an der Wehrmacht ausgemaach. Méi wéi 80.000 Fräiwëlleger hu sech gemellt, awer d'Nazie wollten déi meescht vun hinnen net bewaffnen. De Melnyk koum 1944 als ''Sonderhäftling'' an d'[[KZ Sachsenhausen]]. Duerno koum hien am September 1944 op [[Hirschegg]] am [[Kleinwalsertal]] wou en am Hotel Ilfen internéiert war. Dee gouf deemools als eng Zort Luxusprisong benotzt an deem och nach aner héichgestallt Gefaangen internéiert waren, bis se am Mee 1945 vun der [[1. Arméi (Frankräich, 1944–1945)|1. franséischer Arméi]] befreit goufen<ref>[https://www.derstandard.at/story/2000142974119/gefangene-erster-klasse-interniert-im-luxushotel-ifen Artikel vun der Viktoria Kirner an ''Der Standard'']</ref>.
Den Andrij Melnyk hat sech (eventuell zu Sachsenhausen) mam [[Louis vu Bourbon-Parma]], engem vun de Bridder vum lëtzebuergesche [[Felix vu Bourbon-Parma|Prënz Felix]] ugefrënnt, well e gouf méi spéit vun Prënz invitéiert, fir op Lëtzebuerg wunnen ze kommen. Wärend der Schafung vun der UNO huet de Melnyk am Numm vun den Ukrainer an der fräier Welt en Appell un de Vizepresident vun den USA Welt geschriwwen. Beim Besuch an Amerika stoung de Melnyk ënner dem Schutz vun der CIA, hien huet sech mat Leader vu Kanada an anere Länner begéint. Schlussendlech koum de Melnyk mat senger Fra Sophie Fedak (Duechter vum Finanzminister vun der Ukrain) a mat senger Schwéiermamm op Lëtzebuerg, wou hie vun do u gewunnt huet ''1947.''
De Melnyk huet d'Schafe vum [[Weltkongress vun den Ukrainer]] initiéiert{{Quell?}}<!--De World Congress of Free Ukrainians ass eréischt 1967 gegrënnt ginn-->.
Den Andrij Melnyk ass den 1. November 1964 zu Köln gestuerwen a gouf um [[Bouneweger Kierfecht]] begruewen.
{{Kapitel Info feelt}}<<!-- Exhuméierung am Mee 2026 an Iwwerféierung vun de stierflechen Iwwerreschter an d'Ukrain -->
== Literatur ==
* [[John-Paul Himka]], ''Ukrainian Nationalists and the Holocaust: OUN and UPA’s Participation in the Destruction of Ukrainian Jewry'', 1941–1944 (2021);
* ''Das Dritte Reich und die ukrainische Frage: Dokumente 1934—1944'' / hrsg., eingel. u. dargest. von Wolodymyr Kosyk. — München: Ukrain. Inst., 1985. — 227 S.
* ''L' Allemagne national-socialiste et l'Ukraine'', Paris: Publ. de l'Est Européen, 1986. — 665 р. ISBN 2-902892-02-0.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Andriy Melnyk|{{PAGENAME}}}}
* Michael Merten, [https://www.wort.lu/international/warum-liess-selenskyj-in-luxemburg-einen-ukrainischen-nationalhelden-exhumieren/152361865.html Umstrittener ukrainischer Nationalist - Warum ließ Selenskyj in Luxemburg einen ukrainischen Nationalhelden exhumieren?], wort.lu, 21.05.2026
* Michael Merten, ''[https://www.wort.lu/politik/fur-die-ukraine-gekampft-in-luxemburg-begraben/4610134.html Für die Ukraine gekämpft, in Luxemburg begraben]'', Wort+, 05.11.2023
* [https://persist.lu/ark:70795/6qbz2pw4n/pages/11/articles/DIVL1097 Trauerfeier für Colonel Andry Melnyk], Luxemburger Wort, 118. Jg., n° 308/309 (06.11.1965), p. 11.
{{Referenzen an Notten}}
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: ''Für die Ukraine gekämpft, in Luxemburg begraben ''(kuckt: Um Spaweck)
{{DEFAULTSORT:Melnyk Andrij}}
[[Kategorie:Gebuer 1890]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1964]]
[[Kategorie:Politiker (Ukrain)]]
[[Kategorie:Resistenzler]]
ovbagkp7iio1yuqxxqmby02iddseer4
2679606
2679604
2026-05-25T15:15:15Z
GilPe
14980
/* Liewen a Karriär */ korrekte Saz
2679606
wikitext
text/x-wiki
{{iwwerschaffen}}
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Andriy Melnyk grave.jpg|thumb|260px|Dem Melnyk säi fréiert Graf um Bouneweger Kierfecht]]
Den '''Andrij Atanassowych Melnyk''', gebuer den [[12. Dezember]] [[1890]] zu Wolja, Distrikt [[Lwiw]] ({{De}}: ''Lemberg'') an der haiteger [[Ukrain]], a gestuerwen den [[1. November]] [[1964]] zu [[Köln]], war en [[Offizéier]], [[Resistenz (Politik)|Resistenzler]] a [[Politiker]] vun der [[Ukrainesch Volleksrepublik|Ukrainescher Volleksrepublik]]. Hie war vun 1938 bis 1964 President vun der [[Organisatioun vun ukraineschen Nationalisten]] (OUN), déi hien 1929 zu [[Wien]] matgegrënnt hat.
== Liewen a Karriär ==
No sengem [[Landwirtschaft]]sstudium zu Wien huet de Melnyk am [[Éischte Weltkrich]] an der ukrainescher Legioun, engem Fräiwellegeverband bannent der [[Éisträich-Ungarn|Éisträichesch-ungarescher]]-Arméi, gekämpft. <!--De leschte Keeser vun Éisträich-Ungarn, de Karl Habsburg, huet him säi Saber ginn. (Wat fir ee Geschier ass dat dann an huet dee Mann wierklech Karl Habsburg geheescht?--> 1916 koum hien a [[Russland|russesch]] Gefaangenschaft, konnt awer 1917 fortlafen. Hie gouf duerno Chef vum [[État-major]] vun der Arméi an der Ukrainescher Volleksrepublik, déi Enn 1918 gegrënnt gi war. De fräien Nationalstaat bestoung awer net laang, well d'[[Sowjetunioun]] de jonke Staat 1922 als [[Ukrainesch sozialistesch Sowjetrepublik]] annexéiert huet.
1923 huet de Vëlkerbond d'West-Ukrain de Pole ginn, an 1924 gouf de Melnyk verhaft an zu 5 Joer Prisong veruertelt, wou en awer schonn 1928 fräikoum.
Mat anere patriotesche Veteranen huet de Melnyk sech du géint d'sowjeetesch Ënnerdréckung gewiert. 1929 ass d'Organisatioun vun ukraineschen Nationalisten (OUN) entstanen. Méi frëndlech fir d'Kierch wéi all vu senge Mataarbechter (d'Organisatioun vun den ukraineschen Nationalisten war allgemeng antiklerikal), gouf de Melnyk souguer de President vun "Orly", der [[Galizien (Osteuropa)|galizescher]] kathoulescher Jugendorganisatioun, déi vu villen OUN Memberen als anti-nationalistesch ugesi gouf. Nodeems de President vun där Organisatioun, de [[Jewhen Konowalez]], 1938 (warscheinlech vu sowjeteschen Agenten) ermort gi war, ass den Andrij Melnyk President vun der OUN ginn.
Mam Ufank vum [[Zweete Weltkrich]] huet d'Sowjetunioun déi westlech Ukrain annektéiert. Fir de grousse Feind am [[Osten|Oste]] lasszeginn, huet de Melnyk sech en anere staarke Partner gesicht, deen e mam [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Nazidäitschland]] fonnt hat. An engem Bréif um [[Adolf Hitler|Hitler]] säin Ausseminister [[Joachim von Ribbentrop]] huet de Melnyk den 2. Mee 1939 geschriwwen, datt der OUN hir Usiichte vun der Welt enk mat deene vun den [[Nazi]]en an de Faschisten iwwereneestëmme géifen an huet och seng Hëllef ugebuede fir eng „Neiuerdnung“ vun Osteuropa z'arrangéieren.
1940 huet d'OUN sech gespléckt an engersäits déi méi radikal „Banderisten“ (OUN-B) ënnert dem jonke [[Stepan Bandera]], engersäits, an op där anerer, eng moderéiert Grupp vu meeschtens eeler d'„Melnykisten" (OUN-M) vun Melnyk.
De Melnyk huet aus dem [[Exil]] eraus agéiert an am Abrëll 1941 huet hien dem Hitler proposéiert eng „Groussukrain“ ze schafen, vun der [[Donau]] bis bei d'[[Kaspescht Mier]]. Dat huet den Hitler awer net intresséiert, deen huet sech léiwer domat ofginn, fir d'Judden „auszeläschen“, an dat och an der Ukrain.
Nom däitschen Iwwerfall op d'Sowjetunioun am Juni 1941, ass de Melnyk vun den Nazien 1941 ënner Hausarrest gesat ginn an.
Zesumme mat de Judden, méi wéi 60 féierende Membere vun der Melnyk Organisatioun goufen alleng zu Kiew erschoss, dorënner de Buergermeeschter Volodymyr Bagaziy, Chef vun der Unioun vun ukrainesche Schrëftsteller, Olena Teliga, an anerer. Am Januar 1942 huet hien zu enger Grupp vun ukrainesche Figuren wéi de Mykola Velychkivsky, den Andry Livytsky, de Generol Mikhailo Omelianovich-Pavlenko an den <!--Metropolitan | wat ass domat gemengt?-->Andrey Sheptytsky, gehéiert déi dem Adolf Hitler e Memorandum ofginn huet, fir en Enn vun der däitscher Zerstéierung an der Ukrain ze verlaangen. Fir seng eegen trainéiert Arméi am Joer 1943 ze kreéieren, huet d'OUN ënnert dem Melnyk, d'Schafe vun enger ukrainescher Divisioun an der Wehrmacht ausgemaach. Méi wéi 80.000 Fräiwëlleger hu sech gemellt, awer d'Nazie wollten déi meescht vun hinnen net bewaffnen. De Melnyk koum 1944 als ''Sonderhäftling'' an d'[[KZ Sachsenhausen]]. Duerno koum hien am September 1944 op [[Hirschegg]] am [[Kleinwalsertal]] wou en am Hotel Ilfen internéiert war. Dee gouf deemools als eng Zort Luxusprisong benotzt an deem och nach aner héichgestallt Gefaangen internéiert waren, bis se am Mee 1945 vun der [[1. Arméi (Frankräich, 1944–1945)|1. franséischer Arméi]] befreit goufen<ref>[https://www.derstandard.at/story/2000142974119/gefangene-erster-klasse-interniert-im-luxushotel-ifen Artikel vun der Viktoria Kirner an ''Der Standard'']</ref>.
Den Andrij Melnyk hat sech (eventuell zu Sachsenhausen) mam [[Louis vu Bourbon-Parma]], engem vun de Bridder vum lëtzebuergesche [[Felix vu Bourbon-Parma|Prënz Felix]] ugefrënnt, well e gouf méi spéit vun Prënz invitéiert, fir op Lëtzebuerg wunnen ze kommen. Wärend der Schafung vun der UNO huet de Melnyk am Numm vun den Ukrainer an der fräier Welt en Appell un de Vizepresident vun den USA Welt geschriwwen. Beim Besuch an Amerika stoung de Melnyk ënner dem Schutz vun der CIA, hien huet sech mat Leader vu Kanada an anere Länner begéint. Schlussendlech koum de Melnyk mat senger Fra Sophie Fedak (Duechter vum Finanzminister vun der Ukrain) a mat senger Schwéiermamm op Lëtzebuerg, wou hie vun 1947 u gewunnt huet.
De Melnyk huet d'Schafe vum [[Weltkongress vun den Ukrainer]] initiéiert{{Quell?}}<!--De World Congress of Free Ukrainians ass eréischt 1967 gegrënnt ginn-->.
Den Andrij Melnyk ass den 1. November 1964 zu Köln gestuerwen a gouf um [[Bouneweger Kierfecht]] begruewen.
{{Kapitel Info feelt}}<<!-- Exhuméierung am Mee 2026 an Iwwerféierung vun de stierflechen Iwwerreschter an d'Ukrain -->
== Literatur ==
* [[John-Paul Himka]], ''Ukrainian Nationalists and the Holocaust: OUN and UPA’s Participation in the Destruction of Ukrainian Jewry'', 1941–1944 (2021);
* ''Das Dritte Reich und die ukrainische Frage: Dokumente 1934—1944'' / hrsg., eingel. u. dargest. von Wolodymyr Kosyk. — München: Ukrain. Inst., 1985. — 227 S.
* ''L' Allemagne national-socialiste et l'Ukraine'', Paris: Publ. de l'Est Européen, 1986. — 665 р. ISBN 2-902892-02-0.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Andriy Melnyk|{{PAGENAME}}}}
* Michael Merten, [https://www.wort.lu/international/warum-liess-selenskyj-in-luxemburg-einen-ukrainischen-nationalhelden-exhumieren/152361865.html Umstrittener ukrainischer Nationalist - Warum ließ Selenskyj in Luxemburg einen ukrainischen Nationalhelden exhumieren?], wort.lu, 21.05.2026
* Michael Merten, ''[https://www.wort.lu/politik/fur-die-ukraine-gekampft-in-luxemburg-begraben/4610134.html Für die Ukraine gekämpft, in Luxemburg begraben]'', Wort+, 05.11.2023
* [https://persist.lu/ark:70795/6qbz2pw4n/pages/11/articles/DIVL1097 Trauerfeier für Colonel Andry Melnyk], Luxemburger Wort, 118. Jg., n° 308/309 (06.11.1965), p. 11.
{{Referenzen an Notten}}
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: ''Für die Ukraine gekämpft, in Luxemburg begraben ''(kuckt: Um Spaweck)
{{DEFAULTSORT:Melnyk Andrij}}
[[Kategorie:Gebuer 1890]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1964]]
[[Kategorie:Politiker (Ukrain)]]
[[Kategorie:Resistenzler]]
eilyw8rbn8wh8ak5xcnryknxnuakf2r
2679611
2679606
2026-05-25T15:47:04Z
~2026-31135-70
71447
/* */De Kampf vun der UdSSR géint den A. Melnyk.
2679611
wikitext
text/x-wiki
{{iwwerschaffen}}
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Andriy Melnyk grave.jpg|thumb|260px|Dem Melnyk säi fréiert Graf um Bouneweger Kierfecht]]
Den '''Andrij Atanassowych Melnyk''', gebuer den [[12. Dezember]] [[1890]] zu Wolja, Distrikt [[Lwiw]] ({{De}}: ''Lemberg'') an der haiteger [[Ukrain]], a gestuerwen den [[1. November]] [[1964]] zu [[Köln]], war en [[Offizéier]], [[Resistenz (Politik)|Resistenzler]] a [[Politiker]] vun der [[Ukrainesch Volleksrepublik|Ukrainescher Volleksrepublik]]. Hie war vun 1938 bis 1964 President vun der [[Organisatioun vun ukraineschen Nationalisten]] (OUN), déi hien 1929 zu [[Wien]] matgegrënnt hat.
== Liewen a Karriär ==
No sengem [[Landwirtschaft]]sstudium zu Wien huet de Melnyk am [[Éischte Weltkrich]] an der ukrainescher Legioun, engem Fräiwellegeverband bannent der [[Éisträich-Ungarn|Éisträichesch-ungarescher]]-Arméi, gekämpft. <!--De leschte Keeser vun Éisträich-Ungarn, de Karl Habsburg, huet him säi Saber ginn. (Wat fir ee Geschier ass dat dann an huet dee Mann wierklech Karl Habsburg geheescht?--> 1916 koum hien a [[Russland|russesch]] Gefaangenschaft, konnt awer 1917 fortlafen. Hie gouf duerno Chef vum [[État-major]] vun der Arméi an der Ukrainescher Volleksrepublik, déi Enn 1918 gegrënnt gi war. De fräien Nationalstaat bestoung awer net laang, well d'[[Sowjetunioun]] de jonke Staat 1922 als [[Ukrainesch sozialistesch Sowjetrepublik]] annexéiert huet.
1923 huet de Vëlkerbond d'West-Ukrain de Pole ginn, an 1924 gouf de Melnyk verhaft an zu 5 Joer Prisong veruertelt, wou en awer schonn 1928 fräikoum.
Mat anere patriotesche Veteranen huet de Melnyk sech du géint d'sowjeetesch Ënnerdréckung gewiert. 1929 ass d'Organisatioun vun ukraineschen Nationalisten (OUN) entstanen. Méi frëndlech fir d'Kierch wéi all vu senge Mataarbechter (d'Organisatioun vun den ukraineschen Nationalisten war allgemeng antiklerikal), gouf de Melnyk souguer de President vun "Orly", der [[Galizien (Osteuropa)|galizescher]] kathoulescher Jugendorganisatioun, déi vu villen OUN Memberen als anti-nationalistesch ugesi gouf. Nodeems de President vun där Organisatioun, de [[Jewhen Konowalez]], 1938 (warscheinlech vu sowjeteschen Agenten) ermort gi war, ass den Andrij Melnyk President vun der OUN ginn.
Mam Ufank vum [[Zweete Weltkrich]] huet d'Sowjetunioun déi westlech Ukrain annektéiert. Fir de grousse Feind am [[Osten|Oste]] lasszeginn, huet de Melnyk sech en anere staarke Partner gesicht, deen e mam [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Nazidäitschland]] fonnt hat. An engem Bréif um [[Adolf Hitler|Hitler]] säin Ausseminister [[Joachim von Ribbentrop]] huet de Melnyk den 2. Mee 1939 geschriwwen, datt der OUN hir Usiichte vun der Welt enk mat deene vun den [[Nazi]]en an de Faschisten iwwereneestëmme géifen an huet och seng Hëllef ugebuede fir eng „Neiuerdnung“ vun Osteuropa z'arrangéieren.
1940 huet d'OUN sech gespléckt an engersäits déi méi radikal „Banderisten“ (OUN-B) ënnert dem jonke [[Stepan Bandera]], engersäits, an op där anerer, eng moderéiert Grupp vu meeschtens eeler d'„Melnykisten" (OUN-M) vun Melnyk.
De Melnyk huet aus dem [[Exil]] eraus agéiert an am Abrëll 1941 huet hien dem Hitler proposéiert eng „Groussukrain“ ze schafen, vun der [[Donau]] bis bei d'[[Kaspescht Mier]]. Dat huet den Hitler awer net intresséiert, deen huet sech léiwer domat ofginn, fir d'Judden „auszeläschen“, an dat och an der Ukrain.
Nom däitschen Iwwerfall op d'Sowjetunioun am Juni 1941, ass de Melnyk vun den Nazien 1941 ënner Hausarrest gesat ginn an.
Zesumme mat de Judden, méi wéi 60 féierende Membere vun der Melnyk Organisatioun goufen alleng zu Kiew erschoss, dorënner de Buergermeeschter Volodymyr Bagaziy, Chef vun der Unioun vun ukrainesche Schrëftsteller, Olena Teliga, an anerer. Am Januar 1942 huet hien zu enger Grupp vun ukrainesche Figuren wéi de Mykola Velychkivsky, den Andry Livytsky, de Generol Mikhailo Omelianovich-Pavlenko an den <!--Metropolitan | wat ass domat gemengt?-->Andrey Sheptytsky, gehéiert déi dem Adolf Hitler e Memorandum ofginn huet, fir en Enn vun der däitscher Zerstéierung an der Ukrain ze verlaangen. Fir seng eegen trainéiert Arméi am Joer 1943 ze kreéieren, huet d'OUN ënnert dem Melnyk, d'Schafe vun enger ukrainescher Divisioun an der Wehrmacht ausgemaach. Méi wéi 80.000 Fräiwëlleger hu sech gemellt, awer d'Nazie wollten déi meescht vun hinnen net bewaffnen. De Melnyk koum 1944 als ''Sonderhäftling'' an d'[[KZ Sachsenhausen]]. Duerno koum hien am September 1944 op [[Hirschegg]] am [[Kleinwalsertal]] wou en am Hotel Ilfen internéiert war. Dee gouf deemools als eng Zort Luxusprisong benotzt an deem och nach aner héichgestallt Gefaangen internéiert waren, bis se am Mee 1945 vun der [[1. Arméi (Frankräich, 1944–1945)|1. franséischer Arméi]] befreit goufen<ref>[https://www.derstandard.at/story/2000142974119/gefangene-erster-klasse-interniert-im-luxushotel-ifen Artikel vun der Viktoria Kirner an ''Der Standard'']</ref>.
Den Andrij Melnyk hat sech (eventuell zu Sachsenhausen) mam [[Louis vu Bourbon-Parma]], engem vun de Bridder vum lëtzebuergesche [[Felix vu Bourbon-Parma|Prënz Felix]] ugefrënnt, well e gouf méi spéit vun Prënz invitéiert, fir op Lëtzebuerg wunnen ze kommen. Wärend der Schafung vun der UNO huet de Melnyk am Numm vun den Ukrainer an der fräier Welt en Appell un de Vizepresident vun den USA Welt geschriwwen. Beim Besuch an Amerika stoung de Melnyk ënner dem Schutz vun der CIA, hien huet sech mat Leader vu Kanada an anere Länner begéint. Schlussendlech koum de Melnyk mat senger Fra Sophie Fedak (Duechter vum Finanzminister vun der Ukrain) a mat senger Schwéiermamm op Lëtzebuerg, wou hie vun 1947 u gewunnt huet.
De Melnyk huet d'Schafe vum [[Weltkongress vun den Ukrainer]] initiéiert{{Quell?}}<!--De World Congress of Free Ukrainians ass eréischt 1967 gegrënnt ginn-->.
Den Andrij Melnyk ass den 1. November 1964 zu Köln gestuerwen a gouf um [[Bouneweger Kierfecht]] begruewen.
Nom Attentat um Grënner vun der OUN am Joer 1938 huet de Stalin dovun gedreemt, och den A. Melnyk ëmzebréngen, an d'Propaganda wollt d'Schold fir seng Zesummenaarbecht mam Hitler op anerer, virun allem d'Ukrainer, ofwerfen. Och wann de Leader vun der Ukrain zu där Zäit en Affer vum Nazismus war, gëtt de Melnyk ëmmer nach als kontrovers Figur bezeechent, wéi déi russesch Propaganda et mécht.<ref>{{Citation|URL=https://interesting.24tv.ua/yak-kdb-planuvav-likviduvati-andriya-melnika-detali-operatsiyi_n3073514|Titel=Як КДБ планував убити голову ОУН Андрія Мельника: невідомі раніше деталі операції Москви|Gekuckt=2026-05-25|Datum=2026-05-25|Wierk=24 Канал|Sprooch=uk}}</ref>
{{Kapitel Info feelt}}<<!-- Exhuméierung am Mee 2026 an Iwwerféierung vun de stierflechen Iwwerreschter an d'Ukrain -->
== Literatur ==
* [[John-Paul Himka]], ''Ukrainian Nationalists and the Holocaust: OUN and UPA’s Participation in the Destruction of Ukrainian Jewry'', 1941–1944 (2021);
* ''Das Dritte Reich und die ukrainische Frage: Dokumente 1934—1944'' / hrsg., eingel. u. dargest. von Wolodymyr Kosyk. — München: Ukrain. Inst., 1985. — 227 S.
* ''L' Allemagne national-socialiste et l'Ukraine'', Paris: Publ. de l'Est Européen, 1986. — 665 р. ISBN 2-902892-02-0.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Andriy Melnyk|{{PAGENAME}}}}
* Michael Merten, [https://www.wort.lu/international/warum-liess-selenskyj-in-luxemburg-einen-ukrainischen-nationalhelden-exhumieren/152361865.html Umstrittener ukrainischer Nationalist - Warum ließ Selenskyj in Luxemburg einen ukrainischen Nationalhelden exhumieren?], wort.lu, 21.05.2026
* Michael Merten, ''[https://www.wort.lu/politik/fur-die-ukraine-gekampft-in-luxemburg-begraben/4610134.html Für die Ukraine gekämpft, in Luxemburg begraben]'', Wort+, 05.11.2023
* [https://persist.lu/ark:70795/6qbz2pw4n/pages/11/articles/DIVL1097 Trauerfeier für Colonel Andry Melnyk], Luxemburger Wort, 118. Jg., n° 308/309 (06.11.1965), p. 11.
{{Referenzen an Notten}}
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: ''Für die Ukraine gekämpft, in Luxemburg begraben ''(kuckt: Um Spaweck)
{{DEFAULTSORT:Melnyk Andrij}}
[[Kategorie:Gebuer 1890]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1964]]
[[Kategorie:Politiker (Ukrain)]]
[[Kategorie:Resistenzler]]
hvma56dr1gtcuh76iz503muxkc1bx26
2679612
2679611
2026-05-25T15:51:48Z
~2026-31135-70
71447
/* */ grammatesch Korrekturen
2679612
wikitext
text/x-wiki
{{iwwerschaffen}}
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Andriy Melnyk grave.jpg|thumb|260px|Dem Melnyk säi fréiert Graf um Bouneweger Kierfecht]]
Den '''Andrij Atanassowych Melnyk''', gebuer den [[12. Dezember]] [[1890]] zu Wolja, Distrikt [[Lwiw]] ({{De}}: ''Lemberg'') an der haiteger [[Ukrain]], a gestuerwen den [[1. November]] [[1964]] zu [[Köln]], war en [[Offizéier]], [[Resistenz (Politik)|Resistenzler]] a [[Politiker]] vun der [[Ukrainesch Volleksrepublik|Ukrainescher Volleksrepublik]]. Hie war vun 1938 bis 1964 President vun der [[Organisatioun vun ukraineschen Nationalisten]] (OUN), déi hien 1929 zu [[Wien]] matgegrënnt hat.
== Liewen a Karriär ==
No sengem [[Landwirtschaft]]sstudium zu Wien huet de Melnyk am [[Éischte Weltkrich]] an der ukrainescher Legioun, engem Fräiwellegeverband bannent der [[Éisträich-Ungarn|Éisträichesch-ungarescher]]-Arméi, gekämpft. <!--De leschte Keeser vun Éisträich-Ungarn, de Karl Habsburg, huet him säi Saber ginn. (Wat fir ee Geschier ass dat dann an huet dee Mann wierklech Karl Habsburg geheescht?--> 1916 koum hien a [[Russland|russesch]] Gefaangenschaft, konnt awer 1917 fortlafen. Hie gouf duerno Chef vum [[État-major]] vun der Arméi an der Ukrainescher Volleksrepublik, déi Enn 1918 gegrënnt gi war. De fräien Nationalstaat bestoung awer net laang, well d'[[Sowjetunioun]] de jonke Staat 1922 als [[Ukrainesch sozialistesch Sowjetrepublik]] annexéiert huet.
1923 huet de Vëlkerbond d'West-Ukrain de Pole ginn, an 1924 gouf de Melnyk verhaft an zu 5 Joer Prisong veruertelt, wou en awer schonn 1928 fräikoum.
Mat anere patriotesche Veteranen huet de Melnyk sech du géint d'sowjeetesch Ënnerdréckung gewiert. 1929 ass d'Organisatioun vun ukraineschen Nationalisten (OUN) entstanen. Méi frëndlech fir d'Kierch wéi all vu senge Mataarbechter (d'Organisatioun vun den ukraineschen Nationalisten war allgemeng antiklerikal), gouf de Melnyk souguer de President vun "Orly", der [[Galizien (Osteuropa)|galizescher]] kathoulescher Jugendorganisatioun, déi vu villen OUN Memberen als anti-nationalistesch ugesi gouf. Nodeems de President vun där Organisatioun, de [[Jewhen Konowalez]], 1938 (warscheinlech vu sowjeteschen Agenten) ermort gi war, ass den Andrij Melnyk President vun der OUN ginn.
Mam Ufank vum [[Zweete Weltkrich]] huet d'Sowjetunioun déi westlech Ukrain annektéiert. Fir de grousse Feind am [[Osten|Oste]] lasszeginn, huet de Melnyk sech en anere staarke Partner gesicht, deen e mam [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Nazidäitschland]] fonnt hat. An engem Bréif um [[Adolf Hitler|Hitler]] säin Ausseminister [[Joachim von Ribbentrop]] huet de Melnyk den 2. Mee 1939 geschriwwen, datt der OUN hir Usiichte vun der Welt enk mat deene vun den [[Nazi]]en an de Faschisten iwwereneestëmme géifen an huet och seng Hëllef ugebuede fir eng „Neiuerdnung“ vun Osteuropa z'arrangéieren.
1940 huet d'OUN sech gespléckt an engersäits déi méi radikal „Banderisten“ (OUN-B) ënnert dem jonke [[Stepan Bandera]], engersäits, an op där anerer, eng moderéiert Grupp vu meeschtens eeler d'„Melnykisten" (OUN-M) vun Melnyk.
De Melnyk huet aus dem [[Exil]] eraus agéiert an am Abrëll 1941 huet hien dem Hitler proposéiert eng „Groussukrain“ ze schafen, vun der [[Donau]] bis bei d'[[Kaspescht Mier]]. Dat huet den Hitler awer net intresséiert, deen huet sech léiwer domat ofginn, fir d'Judden „auszeläschen“, an dat och an der Ukrain.
Nom däitschen Iwwerfall op d'Sowjetunioun am Juni 1941, ass de Melnyk vun den Nazien 1941 ënner Hausarrest gesat ginn an.
Zesumme mat de Judden, méi wéi 60 féierende Membere vun der Melnyk Organisatioun goufen alleng zu Kiew erschoss, dorënner de Buergermeeschter Volodymyr Bagaziy, Chef vun der Unioun vun ukrainesche Schrëftsteller, Olena Teliga, an anerer. Am Januar 1942 huet hien zu enger Grupp vun ukrainesche Figuren wéi de Mykola Velychkivsky, den Andry Livytsky, de Generol Mikhailo Omelianovich-Pavlenko an den <!--Metropolitan | wat ass domat gemengt?-->Andrey Sheptytsky, gehéiert déi dem Adolf Hitler e Memorandum ofginn huet, fir en Enn vun der däitscher Zerstéierung an der Ukrain ze verlaangen. Fir seng eegen trainéiert Arméi am Joer 1943 ze kreéieren, huet d'OUN ënnert dem Melnyk, d'Schafe vun enger ukrainescher Divisioun an der Wehrmacht ausgemaach. Méi wéi 80.000 Fräiwëlleger hu sech gemellt, awer d'Nazie wollten déi meescht vun hinnen net bewaffnen. De Melnyk koum 1944 als ''Sonderhäftling'' an d'[[KZ Sachsenhausen]]. Duerno koum hien am September 1944 op [[Hirschegg]] am [[Kleinwalsertal]] wou en am Hotel Ilfen internéiert war. Dee gouf deemools als eng Zort Luxusprisong benotzt an deem och nach aner héichgestallt Gefaangen internéiert waren, bis se am Mee 1945 vun der [[1. Arméi (Frankräich, 1944–1945)|1. franséischer Arméi]] befreit goufen<ref>[https://www.derstandard.at/story/2000142974119/gefangene-erster-klasse-interniert-im-luxushotel-ifen Artikel vun der Viktoria Kirner an ''Der Standard'']</ref>.
Den Andrij Melnyk hat sech (eventuell zu Sachsenhausen) mam [[Louis vu Bourbon-Parma]], engem vun de Bridder vum lëtzebuergesche [[Felix vu Bourbon-Parma|Prënz Felix]] ugefrënnt, well e gouf méi spéit vun Prënz invitéiert, fir op Lëtzebuerg wunnen ze kommen. Wärend der Schafung vun der UNO huet de Melnyk am Numm vun den Ukrainer an der fräier Welt en Appell un de Vizepresident vun den USA Welt geschriwwen. Beim Besuch an Amerika stoung de Melnyk ënner dem Schutz vun der CIA, hien huet sech mat Leader vu Kanada an anere Länner begéint. Schlussendlech koum de Melnyk mat senger Fra Sophie Fedak (Duechter vum Finanzminister vun der Ukrain) a mat senger Schwéiermamm op Lëtzebuerg, wou hie vun 1947 u gewunnt huet.
De Melnyk huet d'Schafe vum [[Weltkongress vun den Ukrainer]] initiéiert{{Quell?}}<!--De World Congress of Free Ukrainians ass eréischt 1967 gegrënnt ginn-->.
Den Andrij Melnyk ass den 1. November 1964 zu Köln gestuerwen a gouf um [[Bouneweger Kierfecht]] begruewen.
.<ref>{{Citation|URL=https://interesting.24tv.ua/yak-kdb-planuvav-likviduvati-andriya-melnika-detali-operatsiyi_n3073514|Titel=Як КДБ планував убити голову ОУН Андрія Мельника: невідомі раніше деталі операції Москви|Gekuckt=2026-05-25|Datum=2026-05-25|Wierk=24 Канал|Sprooch=uk}}</ref>
{{Kapitel Info feelt}}<<!-- Exhuméierung am Mee 2026 an Iwwerféierung vun de stierflechen Iwwerreschter an d'Ukrain -->
== Literatur ==
* [[John-Paul Himka]], ''Ukrainian Nationalists and the Holocaust: OUN and UPA’s Participation in the Destruction of Ukrainian Jewry'', 1941–1944 (2021);
* ''Das Dritte Reich und die ukrainische Frage: Dokumente 1934—1944'' / hrsg., eingel. u. dargest. von Wolodymyr Kosyk. — München: Ukrain. Inst., 1985. — 227 S.
* ''L' Alleagne national-socialiste et l'Ukraine'', Paris: Publ. de l'Est Européen, 1986. — 665 р. ISBN 2-902892-02-0.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Andriy Melnyk|{{PAGENAME}}}}
* Michael Merten, [https://www.wort.lu/international/warum-liess-selenskyj-in-luxemburg-einen-ukrainischen-nationalhelden-exhumieren/152361865.html Umstrittener ukrainischer Nationalist - Warum ließ Selenskyj in Luxemburg einen ukrainischen Nationalhelden exhumieren?], wort.lu, 21.05.2026
* Michael Merten, ''[https://www.wort.lu/politik/fur-die-ukraine-gekampft-in-luxemburg-begraben/4610134.html Für die Ukraine gekämpft, in Luxemburg begraben]'', Wort+, 05.11.2023
* [https://persist.lu/ark:70795/6qbz2pw4n/pages/11/articles/DIVL1097 Trauerfeier für Colonel Andry Melnyk], Luxemburger Wort, 118. Jg., n° 308/309 (06.11.1965), p. 11.
{{Referenzen an Notten}}
* Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: ''Für die Ukraine gekämpft, in Luxemburg begraben ''(kuckt: Um Spaweck)
{{DEFAULTSORT:Melnyk Andrij}}
[[Kategorie:Gebuer 1890]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1964]]
[[Kategorie:Politiker (Ukrain)]]
[[Kategorie:Resistenzler]]
tdhagr5tz7o08gjr2kzrpah0j0tcqx9
Wikipedia:WikiProjet Stroossennimm
4
167482
2679642
2679463
2026-05-25T20:11:20Z
Zinneke
34
/* No Gemeng */
2679642
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Rumelange, Rue Henri Luck street plate 2024-08.jpg|100px|right]]
[[File:Schëld rue Adolphe-Krieps, Déifferdeng-101.jpg|100px|right]]
[[File:Rue Ketty Thull, Mutfert.jpg|100px|right]]
[[File:Dudelange, rue Marie Carmes-Heffenisch (nom de rue).jpg|100px|right]]
[[Fichier:Rue Cyprien Merjai.JPG|100px|right]]
[[File:Schëld Rue Ernie Reitz, Esch.jpg|100px|right]]
[[File:Schëld Rue Josy-Haendel, Alzingen-101.jpg|100px|right]]
[[File:Stroosseschëld Place Marcel-Steffen, Altwis-101.jpg|100px|right]]
[[File:Luxembourg, Rue Evy Friedrich - nom de rue.jpg|100px|right]]
[[File:Ehnen, rue Johannes Enen 01.jpg|100px|right]]
[[File:Stroosseschëld Rue Jean-Baptiste-Determe, Soller-101.jpg|right|100px]]
[[File:Stroosseschëld «Rue Emil Marx», Weiler-la-Tour.jpg|100px|right]]
[[File:Schëld Willy Goergen, Steesel.jpg|right|100px]]
[[File:Schëld Rue Pasteur, Esch.jpg|100px|right]]
[[File:Schëld Rue Nic Kieffer, Réimech.jpg|100px|right]]
[[File:Fëschbech, Stroosseschëld.jpg|100px|right]]
[[File:Stroosseschëld Rue Jérôme-de-Busleyden, Bauschelt-101.jpg|100px|right]]
[[file:Place Martin Blum zu Menster.png|100px|right]]
[[File:Dalheim, Robert-Wiget-Strooss.jpg|100px|right]]
[[File:Schëld Rue J.-P. Hilger.jpg|100px|right]]
[[Fichier:Kockelscheuer, allée Louis Ackermann (nom de rue).jpg|100px|right]]
[[Fichier:Schëld Rue Jean-Wilwert, Wellesteen.jpg|100px|right]]
[[File:Schëld Rue Josy Welter, Walfer.jpg|100px|right]]
[[File:Mathias Cungs.jpg|100px|right]]
[[File:Aloyse Ludovissy.jpg|100px|right]]
[[File:Rue Jean FRIES - Berchem.png|100px|right]]
Dëse WikiProjet proposéiert zesummen dofir ze suergen, dass '''all Persounen, no deenen eng Strooss am Land genannt gouf, en Artikel''' hei kréien. E gouf am September 2024 an d'Liewe geruff.
Dacks freet ee sech bei engem Stroossennumm: ''A wie war dat scho méi?'' D'Wikipedia ass déi Plaz, wou een dat nosichen a fanne kënne soll.
No engem Joer, den 30. September 2025, waren 203 nei Biographies-Artikele geschriwwe ginn. D'Artikelen zu Persounen, déi et scho gëtt, sinn an der [[:Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass|Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] zesummegefaasst.
Heidrënner sinn, no Gemeng, déi Persounen op Stroosseschëlder, déi nach ëmmer op en Artikel waarden.
Vläicht wësst Dir eppes méi zu eenzele Persounen? Einfach op de roude Link klicken a lass!
__NOTOC__
== No Gemeng ==
{{div col|cols=2}}
=== Bartreng ===
[[Charles d'Huart]]
===Beefort ===
[[Pierre Saffroy]].
=== Beetebuerg ===
[[Nicolas Rosenfeld]] - Willmar.
=== Bettenduerf ===
[[Pierre Strauss]]
=== Betzder ===
'''Rued-Sir:''' [[Aloyse Hoffmann]].
=== Biekerech ===
'''Biekerech''': [[Josy Seyler]]. '''Huewel''': [[Jeanne vu Lëtzebuerg]] (Jeannegässel)
=== Biissen ===
[[Jean Engel]] - [[Albert Raths]] - [[Nicolas Schmitz]] - [[Nic Sinner]].
=== Bous-Waldbriedemes===
'''Bous''': [[Michael Mees]]. '''Ierpeldeng''': [[Theodor Mergen]].
===Colmer-Bierg ===
[[François Krack]] - [[Victor Kohner]].
=== Conter ===
'''Conter''': [[Klaus-Michael Kühne]] - [[Daniel Grün]] - [[Jacques Diedenhofen]] - [[Paul Rischard]] - Von der Feltz - [[Peter Dussmann]]. '''Méideng''': J. Z. Wellenstein.
=== Déifferdeng ===
'''Uewerkuer''':
[[Charles Schambourg]] - [[Jean Laboulle|Laboulle]] - [[Pierre Martin]] - [[Pierre Meintz]] - Prommenschenkel <br>
'''Déifferdeng''': Alexandre - [[Anna Lindh]] - [[Henri Jungers]] - [[Edmond Zinnen]] - [[Gustave Lemaire]] - [[Gustave Metzler]] - [[Louis Meyer]] - [[Marie Rausch-Weynand]] - Menager - [[Pierre Neiertz]] - Pütz<br>
'''Nidderkuer''' :
[[Barbe Stiefer-Philippe]] - Dr [[Emile Pauly]] - [[Franz Erpelding (Archeolog)|Franz Erpelding]] - [[Jean-Baptiste Scharlé]] - [[Nicolas Theis]]
=== Diddeleng ===
[[Réné-Auguste-Anatole de Bertier|Comte de Bertier]] - [[Jean Simon]] - [[Anne Holtz]]
=== Dikrech ===
[[Auguste Wirtgen]] - [[Emmanuel Goethals]] - [[Joseph Merten]] - [[Nicolas Wathlet]] - Tschiderer - [[Victor Muller-Fromes]].
=== Dippech ===
'''Dippech''': /.
'''Betteng op der Mess''': [[Isidor Lippert]] - [[Jean-Baptiste de La Salle]] - [[René de Geysen]] - [[Albert Bosseler]] - [[Adolphe Gilles]].
'''Schuller''': [[Jean-Guillaume Kremer]] - [[Raymond Krack]].
'''Sprénkeng''': [[Jean-Guillaume Kremer]] - [[Jean Urbany]] - [[Nicolas Calmes]].
=== Duelem ===
'''Duelem''': [[Jean-Pierre Hentzen]] - [[Georges Reuter (...)|Georges Reuter]] - [[Robert Wiget]].
=== Ëlwen ===
'''Ëlwen''': [[Emilie Schmitz]] - [[Josy Conrad]] - [[ Paul Dentzer]].
=== Esch-Uelzecht ===
[[Georgette Putz-Bernard]] - [[Léon Jouhaux]] <br>
'''Helleger''': Antoine, Henri, [[Hellege Jousef|Joseph]], Jean, Martin, Vincent
=== Ettelbréck ===
Abbé [[Henri Muller (Paschtouer)|Henri Muller]] - [[Gustave Herr|Dr Herr]] - Dr Klein <!-- Warscheinlech de Martin Klein, ma Klein e gouf et der méi -->- [[Michel Weber (Lokalpolitiker)|Michel Weber]] - [[Pierre Wiser]].
=== Fluesweiler ===
''[[Theis]]''.
=== Garnech ===
'''Duelem''': [[Batty Biver]].
'''Garnech''': [[Eugène Dondlinger]] - [[Nicolas Arend]].
=== Gréiwemaacher ===
[[Paul Faber (Wënzer)|Paul Faber]]
===Groussbus-Wal ===
'''Kéiber''': [[Théodore Welbes]].
=== Habscht ===
'''Äischen''': ''[[Clees]]''.
=== Hesper ===
'''Alzeng''': [[Jean Steichen]] - [[Jos Paquet]] - [[Nicolas Wester]] - [[Paul Reuter (Schoulmeeschter)|Paul Reuter]] - [[Pierre Flammang (Schoulmeeschter)|Pierre Flammang]] - [[Pierre Stein]].<br>
'''Fenteng''': [[Armand Rausch]] - [[Jean-Baptiste Stiff]] - [[Nicolas Mersch]] - [[Pierre Capesius]] - [[Pierre Weydert]] - [[René Thull]]. <br>
'''Hesper''': [[Adolphe Reding]] - [[Camille Mersch]] -
Dr [[Théodore Urbain]] - [[Jean-Pierre Hippert]] - [[Josy Printz]] - [[Nicolas Luxen]].<br>
'''Houwald''': [[Auguste Scholer]] - Dr [[Joseph Peffer]] - [[Ernest Beres]] - [[Eugène Welter]] - [[Henri Entringer]] - [[Joseph Felten (Buergermeeschter)|Jos Felten]] - Père Conrad - [[Rudi Herber]] - [[Théodore Gillen]] - [[Théodore Speyer]] - [[Victor Beck]].<br>
=== Helperknapp ===
'''Bëschdref''': [[François Nemers]].
=== Iechternach ===
'''Helleger''': Ste Claire, Ste Irmine.
=== Ierpeldeng / Sauer ===
'''Angelduerf''': /. '''Bierden''': [[Jean Melsen]] - [[Jean-Pierre Gaspard]] - [[Nicolas Angelsberg]]. '''Ierpeldeng''': Abbé [[Joseph Kalbersch|Kalbersch]] - [[Aloyse Birckel]].
=== Jonglënster ===
'''Buerglënster''': [[Felix Putz]] - [[Georges d'Arnould]] - [[ Urbain Lambert]]. '''Eesebuer''': [[Jean-Baptiste de Seyl]]. '''Jonglënster''': [[Emile Nilles]] - [[Marthe Prim-Welter]] - [[Nicolas Glesener]] - [[Nicolas Thewes]]. '''Gonnereng''': [[Emile Elsen]].
=== Käerch ===
'''Wandhaff''': [[Pierre Flammang (Lokalpolitiker)|Pierre Flammang]].
=== Käerjeng ===
'''Kënzeg''': [[Guillaume Jeitz (Buergermeeschter)|Guillaume Jeitz]].
'''Lénger''': [[ Nicolas Jacqué]].
'''Nidderkäerjeng''': [[Emile Bofferding]] - [[Jean Peschong]] - [[Nicolas Meyers (1902)|Nicolas Meyers]] - [[Pierre Clement]] - [[Pierre Schuetz]].
'''Uewerkäerjeng''': [[Jean Christophe]] - [[Eugène Mouschand]] - [[Jean-Pierre Origer]] - [[Jean-Pierre Thil]] - [[Jean-Pierre Thiry]] - [[Nicolas Roth]] - [[Roger Frisch]].
=== Keel ===
'''Keel''': Dr [[Henri Clees]] - [[Anne-Marie Federspiel]] - [[Fred Coullen]] - [[Joseph Mille]] - [[Joseph Muller]] - [[Michel Junckel]] - [[Michel Meylender]].
=== Kielen ===
'''Kielen''': [[Henri Becker]] - [[Nicolas Reiser]]. '''Nouspelt''': Dr [[Elvire Engel]] - [[Gustave Feyder]].
=== Klierf ===
'''Wäicherdang''': [[Ernest Krier]].
=== Koplescht ===
'''Briddel''': [[Michel Kieffer]] - [[François-Christian Gerden]] - [[Guillaume Stolz]] - [[Henri Hemes]] - [[Henry Moore]] - [[Henri Thill]] - [[Jean Oster]] - [[Mathias Perrang]] - [[Nicolas Goedert]] - [[Paul Binsfeld]] - [[Robert Bintener]] - [[Willibrord Steinmetz]].
=== Leideleng ===
[[Hélène Entenich-Wivenes]]
=== Lëntgen ===
A.T. Schmitz - [[Georges Haupt]] - Père Bettendorf.
=== Stad Lëtzebuerg ===
[[Alice Chomé-Bastian]] - [[Béatrice vu Bourbon]] - [[Emile Duployé]] - [[Emile Lavandier]] - [[Emile Verhaeren]] - [[Englebert Neveu]] - [[Fanny Leclerc]] - [[Omar N. Bradley]] - [[Georges Clemenceau]] - [[Guillaume de Machault]] - [[Guillaume Schneider]] - [[Henri Lamormesnil]] - [[Herbert Schaefer]] - [[Pontius Pilatus|Pilatus]]
=== Luerenzweiler ===
'''Hielem''': [[Nicolas Victor Colbert]]. '''Luerenzweiler''': [[Ferdinand Dostert]] - [[Nicolas Victor Colbert]] - [[Jean-Pierre Glaesener (Lokalpolitiker)|Jean-Pierre Glaesener]].
=== Mäertert ===
'''Waasserbëlleg''': [[Nic. Ueberecken]].
=== Mäerzeg ===
[[Fred A. Gilson]] - [[Victor Kips]] - [[Cécile Didier (Resistenzlerin)|Cécile Didier]].
=== Mamer ===
'''Mamer''': [[François Trausch]] - [[Jean Marx]] - [[Jean-Pierre Wilhelm]] - [[Jean Schneider]] - [[Jean Wester]] - [[Luitgardis]] - [[Pierre Krier-Becker]]. '''Capellen''': [[Aloyse Simon]] - [[Armand Even]] - [[Carlo Gausché]] - [[Charles Risch]] - [[François Bernard]] - [[François Nockels]] - [[Georges Weber]] - [[Henri Funck]] - [[Jean Morth]] - [[Jean-Pierre Rauchs]] - [[Joseph Becker]] - [[Marcel Becker]] - [[Paul Glück]] - [[René Moes]]. '''Holzem''': /.
=== Manternach ===
'''Berbuerg''': [[Nicolas Wagner (Lokalpolitiker)|Nicolas Wagner]]. '''Manternach''': [[Ernest Mehlen]].
'''Hellegen''': St. Désert.
=== Miersch ===
'''Miersch''': [[John W. Leonard]] - [[Adolphe Bouvart]] - Comte [[Thierry vu Miersch|Thierry]] - Dr [[Willy Thinnes]] - [[Edouard Kraus]] - [[Hermann Gmeiner]] - [[J.-B. Neuens|Jean-Baptiste Neuens]] - [[Jean Majerus (Paschtouer)|Jean Majerus]] - [[Pierre Schwartz]] -
'''Biereng''': [[Albert Lentz]] - Dr [[Henri Sinner]] - [[Jules Dentzer]] - [[Nicolas Espen]] -
'''Recken''': [[Camille Kleber]] - [[Pierre Anthony]] -
'''Rolleng''': [[Alphonse Sinner]].
=== Monnerech ===
[[Jacques Steichen]] - [[Arthur Thinnes]]; '''Féiz''': [[Jean-Pierre Bicheler]].
=== Munneref ===
'''Altwis''': Dr [[Julien Berger]] - [[Emile Kohn]] - [[Jean-Pierre Koppes]] - [[Jean-Pierre Molitor]] - [[Marcel Steffen]] - [[Nicolas Greeff|Nic Greeff]]. '''Munneref''': [[Pat Barron]] - [[Emile Diderrich]] - [[Bernard Weber (Resistenzler)|Bernard Weber]] - [[Alphonse Diederich]] - Dr [[Auguste Schumacher]] - Dr [[Jean Theodore Kirpach]] - Dr [[Nicolas Dominique Schmit]] - [[Ferd Schuman]] - [[Joseph Nicolas Sevenig]].
=== Nidderaanwen ===
'''Rammeldang''': [[Jos Schroeder]].
=== Péiteng ===
'''Péiteng''': [[Léonard Schroeder]]. '''Rodange''': Dr Gaasch - [[Amalberga vu Gent|Amalberge]] - [[Eugène Huberty]] - [[Joseph Moscardo]] - [[Julien Gaspar]] - [[Willy Huberty]]. '''Rolleng''': [[Jean-Pierre Kirchen]] - [[Jean Thill (Politiker)|Jean Thill]] - [[Mathias Heinen]] - [[Nicolas Thill (Lokalpolitiker)|Nicolas Thill]]
=== Rammerech ===
'''Ueschdref''': [[Jean-Jacques Klein]].
=== Réimech ===
[[Nic Kieffer]] - '''Helleger''': St Dominique - St François - St Urban - St Cunibert.
=== Réiser ===
'''Réiser''': [[Jean Weirig]].
'''Béiweng''': [[Aloyse Weber]] - '''Krautem''': Dr [[Auguste Schumacher]] - [[Emile Barthel]] - [[Jean-Pierre Hoffmann (Lokalpolitiker Réiser)|Jean-Pierre Hoffmann]] - [[Paul Goedert]].
'''Kockelscheier''': [[Aline Grün]] - [[Mathias Weistroffer]].
'''Léiweng''': [[Joseph Lentz]].
'''Peppeng''': [[Aloïse Rische]] - [[Jean-Jacques Knepper]].<br>
'''Hellegen''': St. Benoit
=== Rëmeleng ===
[[Auguste Flesch]] - [[Jean Krings]]
===Rouspert-Mompech ===
'''Mompech''': [[Mathias Braun]] - [[Mathias Wirtz]].
=== Sandweiler ===
[[Georges Hamen]] - [[Jean Lemmer]] - [[Jean Schaus]]
=== Schëffleng ===
[[Eugène Heynen]] - [[Jean Claus]] - [[Jean Wilhelm (Paschtouer)|Jean Wilhelm]] - [[Michel Noël]].
=== Schengen ===
'''Biermereng''': [[Théodore Flammang]] - [[Jos Kayser]]. '''Elveng''': [[Pierre Diederich]]. '''Bech-Maacher''': [[Aloyse Sandt]]. '''Schwéibseng''': - [[Robi Goldschmit]].
=== Schieren ===
[[Emile Tibessart]] - [[Antoine Bourkel]] - [[Alphonse Peusch]] - [[Hubert Schlechter]] - [[Jean-Pierre Schuster]].<br>
'''Hellegen''': St Blasius
=== Sëll ===
'''Sëll''': [[Jean Mersch]].
=== Stadbriedemes ===
[[Anton Beissel]] - [[Pierre Risch]].
=== Stauséigemeng ===
'''Harel:''' Abbé [[Anton Guill|Guill]].
'''Walter''': Abbé ''[[Welter]]''
=== Steesel ===
'''Steesel''': [[Georges Schwartz]] - '''Heeschdref''' [[Henri de Stein]] - [[Jean-Baptiste Schwartz]] - [[Jean Koenig]].
=== Stengefort ===
'''Stengefort''': [[Demy Steichen]]. '''Grass''': ''[[Charles Kieffer (...)|Charles Kieffer]]'' - Dr [[Elvire Engel]] - [[Luss Arendt]].
=== Stroossen ===
[[Clementine Witry-Schmit]] - [[Jean-Pierre Kemp]] - [[Mathias Goergen]] - [[Mathias Saur]] - [[Michel Weyrich]] - [[Pierre Witry]].
=== Suessem ===
'''Suessem''': [[Franz Biver]] - [[Guillaume Schmit]] - Joffroy - [[Pir Schockmel]]. '''Zolwer''': [[Jean Anen]].
=== Wolz ===
'''Ierpeldeng''': [[Nic Schildermans]].
'''Wolz''': [[Léopold Richard]] - [[Michel Thilges]].
{{div col end}}
=== Legend ===
''Kursiv'': Identitéit net kloer (méiglecherweis Homonym). Kee Link: Numm net komplett.
=== Fir nozesichen ===
* D'Lëscht vun '''alle Stroossen, no Uertschaft''', mat där festgestallt gouf, ob et schonn en Artikel géif, steet um Geoportail an der Rubrik ''[https://map.geoportail.lu/addresses/?lang=fr Adresses du Grand Duché de Luxembourg]''.
*D'Biographië vu '''Frae''' sinn deelweis op [https://www.rues-au-feminin.lu/ Les rues au féminin] ze fannen.
*Stroossen an der '''Stad''' si méiglecherweis an [https://onsstad.vdl.lu/artikelsuche? ''ons stad'' an der Rubrik ''Was bedeuten die Straßennamen der Stadt''] traitéiert ginn.
* Fir '''Esch''' ass d'Buch vum [[Willy Allamano]] a Gilbert Bernardini, ''Esch-sur-Alzette et ses rues. Esch an der Alzette und seine Straßen'' Esch/Alz. 2013, eng grouss Hëllef.
*Fir '''Biissen''' fënnt een am ''Klautjen'' (als PDF verfügbar ënner https://bissen.lu/publications/) vun den Asugaben 2006-1 bis 2009-1 d'Rubrik ''Eis Stroossennimm'', déi op dem [[Victor Kalmes]] sengen zwee Bänn ''Bissen - seit eh und je'' baséieren.
* Zu '''Gréiwemaacher''' fënnt een Informatiounen am Buch vun der Monique Hermes: ''[https://grevenmacher.lu/de/maacher-stroossennimm-an-hier-bedeitung/ Maacher Stroossen an hir Bedeitung.]'' Nov. 2022.
* d'Gemeng '''Munneref''' huet op hirem Site Erkläerungen zu Stroossennimm ([https://www.mondorf-les-bains.lu/visitmondorf/de/la-commune/bad-mondorf-durch-seine-strassen/ ''Bad Mondorf durch seine Streßen'']).
Um Enn nach den Hiweis, dass op all Artikel iwwer eng Persoun mat enger Strooss (och déi, déi et scho gëtt), e Saz am Text soll uginn, dass et esou eng Strooss gëtt - a wou; an do dann ënnen d'[[:Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] bäigesat ginn.
[[Kategorie:Wikipedia:WikiProjeten|Stroossennimm]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass| ]]
8hv6aqpdjs4f2epp0jsttun9t4a3sjq
The Voice (Castingshow)
0
169143
2679592
2655447
2026-05-25T11:59:33Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679592
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''The Voice'' (Castingshow)}}
[[Fichier:The Voice Afrique francophone.jpg|thumb|Logo vun ''The Voice'' am fransséischssproochegen Afrika.]]
'''''The Voice''''' ass eng Televisiouns-[[Casting (Auswiel)|Castingshow]] fir Sänger a Sängerinnen, déi zënter 2010 a ville Länner op der Welt an ënnerschiddleche Formater leeft.
== Weltwäit Verbreedung ==
[[Fichier:The Voice world map.png|thumb|An de faarweg markéierte Länner gëtt oder gouf et mindestens eng Versioun vun ''The Voice''.]]
Déi ursprénglech Sendung ''The Voice'' kënnt aus [[Holland]], wou se vum Fernseeproduzent [[John de Mol]] erfonnt gouf, deen och schonn aner weltwäit erfollegräich TV-Konzepter entwéckelt huet, wéi zum Beispill ''Big Brother'', ''Fear Factor'' an ''Deal or No Deal''. Do ass déi éischt Sendung ënnert dem Titel ''The Voice of Holland'' am Joer 2010 gelaf a war direkt e groussen Erfolleg.
Zënterhier hunn Televisiounssenderen an iwwer 70 Länner oder Regiounen d'Format iwwerholl an hir eege Versioune produzéiert. An Däitschland heescht d'Sendung ''The Voice of Germany'', a Frankräich ''The Voice – La plus belle voix''. An der Belsch hu mat ''The Voice van Vlaanderen'' an ''The Voice Belgique'' déi zwou grouss Sproochgemeinschaften hir eege Versiounen. Donieft ginn et och regional Programmer, zum Beispill fir d'arabeschsproocheg Länner (''The Voice: Ahla Sawt''), oder fir d'franséischssproocheg Länner an Afrika (''The Voice Afrique Francophone'').
Aus dem ursprénglech Konzept sinn aner Variatiounen entsprongen, dorënner ''The Voice Kids'', bei där nëmme Kanner dierfen deelhuelen, ''The Voice Teens'' fir Jugendlecher an ''The Voice Senior'' fir eeler Leit.
Et ginn eng Rei offiziell weltwäit Kanäl op [[YouTube]]: ''The Voice Global'' (op Englesch), ''La Voz Global'' (op spuenesch), ''Best of The Voice'' a ''Best of The Voice Kids''. Hei gi Kompilatiounsvideoe vun den Optrëtter vun de Kandidaten aus aller Welt eropgelueden. Zesummen hu si Ronn 25 Milliounen Abonnenten.<!--https://www.youtube.com/@TheVoiceGlobal https://www.youtube.com/lavozglobal https://www.youtube.com/@bestofthevoice https://www.youtube.com/@BestofTheVoiceKids-->
== Konzept ==
[[Fichier:Lietuvos Balsas 2023 Final by Augustas Didzgalvis.jpg|thumb|Bün vun der litauescher Editioun vun ''The Voice'' ("Lietuvos balsas").]]
[[Fichier:O Ses Türkiye 2018 (1).jpg|thumb|Still vun de "Coaches" bei der tierkescher Editioun vun ''The Voice'' ("O Ses Türkiye").]]
Den Titel vun der Sendung weist drop hinn, datt d'Stëmm vun de Kandidate méi wichteg soll si wéi hiert Ausgesinn. D'Kandidaten triede virun enger Jury vu véier bis fënnef Prominenten op, déi "Coaches" genannt ginn a generell selwer erfollegräich Sänger sinn.
D'Jury sëtzt op [[Fotell]]en, déi der Bün de Réck dréinen, esou datt si d'Kandidaten net gesinn, mee just héieren. Da kommen d'Kandidaten a musse virsangen. Dat Format, "Blind [[Casting (Auswiel)|Auditions]]" genannt, stellt sécher, datt Entscheedungen fir oder géint e Kandidat nëmmen op Basis vun deem senger Stëmm getraff ginn. Wann engem Coach gefält, wat en héiert, dréckt en e Knäppchen, mat deem e säi Stull ëmdréint fir ze signaliséieren, datt en Interessi huet, de Sänger oder d'Sängerin ze betreien. Wa sech méi wéi ee Coach ëmdréint, dann ass et um Kandidat, säi Mentor selwer ze wielen.
No de "Blind Auditions" forméiert all Coach en Team a fänkt un, seng Sänger duerch verschidde Phasen ze betreien. An de "Battle-Ronnen" sangen d'Kandidaten aus dem selwechten Team Duetter, woubäi de Coach entscheed, wie weiderkënnt. D'Coaches vun den aneren Ekippe kënnen och déi ausgescheete Sänger "klauen". An e puer Versioune vun der Show gëtt et eng "K.O.-Ronn", an där d'Sänger e Solo sangen an nëmmen déi Stäerkst weider kommen.
Duerno ginn et Live-Showen, an deenen d'Kandidate souwuel virun de Coaches wéi och virum Public optrieden, dat ofstëmme kann. D'Stëmme vun den Zuschauer bestëmmen dacks, wien an d'Finall kënnt, wou e Gewënner ausgewielt gëtt. De Champion erhält generell e Geldpräis an e Kontrakt mat engem [[Plackelabel]].
== Lëtzebuerger bei The Voice ==
Et gëtt keng lëtzebuergesch Versioun vun ''The Voice'', awer 2012 gouf et mat ''[[The One]]'' eng änlech Emissioun. Dogéint hunn awer eng Rei Kandidaten aus Lëtzebuerg bei den ''The-Voice''-Formater an den Nopeschlänner matgemaach.
Fir déi franséisch Emissioun gouf och e puer Mol e Casting direkt zu Lëtzebuerg organiséiert.<ref>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/fr/story/the-voice-va-faire-etape-a-differdange-en-avril-209422921558 ''«The Voice» va faire étape à Differdange en avril''] (8. Februar 2019)</ref><ref>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/de/story/the-voice-laedt-zum-casting-in-differdingen-166356745703 ''«The Voice» lädt zum Casting in Differdingen''] (1. August 2022)</ref><ref>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/fr/story/evenement-au-luxembourg-plus-de-600-km-pour-participer-au-casting-de-the-voice--103182983 ''«Plus de 600 km pour participer au casting de ''The Voice''»''] vum Frédéric Lambert] (10. September 2024)</ref>
=== An Däitschland (''The Voice of Germany'') ===
* Den [[James Borges]] huet et 2012 bei der 2. Saison bis an d'Finall gepackt hat, wou hien de 4. gouf.<ref>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/kultur/news/363725.html ''"The Voice of Germany": James Borges 4. vu 4 an der Finale''] (26. November 2013)</ref>
* D'[[Thorunn Egilsdottir]] gouf 2013 an der 3. Staffel virun der Halleffinall erausgewielt.<ref>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/kultur/news/a/492355.html ''„The Voice of Germany“: Thorunn net an der Halleffinale''] (10. Dezember 2013)</ref>
* 2015 ass d'Sabrina Gerard (déi spéider hiert Geschlecht geännert huet an den Numm George Philippart ugeholl huet) an der 2. Phas ("Battle Round") vun der 5. Staffel ausgescheet.<ref>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/fr/story/le-jury-bluffe-par-une-jeune-luxembourgeoise-634859473159 ''Le jury bluffé par une jeune Luxembourgeoise''] (16. Oktober 2015)</ref><ref>brf.be: [https://2.brf.be/sendungen/kuenstlertreff/1063127/ ''George Philippart stellt sein Album vor: "C´est Moi"''] (16. Juli 2021)</ref>
* An der 7. Saison am Joer 2017 hunn direkt dräi Lëtzebuerger matgemaach. D'Christina Rodrigues vum Cents an den Jimmy Risch vu Steesel sinn an der zweeter Phas ("Battle Round") ausgescheed. D'Christine Heitz, spéider bekannt ënnert dem Numm [[Krick (Sängerin)|Krick]], huet et bis an déi drëtt Phas, de "Sing Off", gepackt.<ref name="Jimmy17">wort.lu: [https://www.wort.lu/panorama/jimmy-am-ende-der-zeit/920269.html ''Jimmy am Ende der Zeit''] vum Nicole Werkmeister (30. November 2017)</ref>
* De Joel Marques Cunha stoung an der 13. Staffel 2023 souguer bis an der éischter Liveshow (der Halleffinall).<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/panorama/joel-aus-differdingen-verpasst-das-voice-finale/5047215.html ''Joel aus Differdingen verpasst das „Voice“-Finale''] vum Sebastian Weisbrodt (2. Dezember 2023)</ref>
* An der 14. Staffel am Joer 2024 koum de Chris Chalmer, deen zu Lëtzebuerg als Kand vun däneschen Eltere gebuer an opgewuess ass a mëttlerweil an Éisträich lieft an do de Sänger vun der Band Stesy ass, bis an déi drëtt Phas ("Teamfights").<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/panorama/luxemburger-chris-chalmer-kommt-bei-the-voice-eine-runde-weiter/22109779.html ''Luxemburger Chris Chalmer kommt bei „The Voice“ eine Runde weiter''] vum Uwe Hentschel (4. Oktober 2024)</ref><ref>sat1.de: [https://www.sat1.de/serien/the-voice-of-germany/kandidaten/chris-chalmer-428678 ''Chris Chalmer'']</ref>
* Donieft war 2018 mam Kilian aus Waasserbëlleg e Kandidat bei ''The Voice Kids'' dobäi, deen an de "Blind Auditions" opgetrueden ass awer net weider koum.<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/panorama/nicht-weiter-und-trotzdem-gluecklich/930735.html ''Nicht weiter und trotzdem glücklich''] (11. Februar 2018)</ref>
=== An der Belsch (''The Voice Belgique'') ===
* An der 1. Staffel (2011-2012) ass de Ralf Haas an der Episod 10, den "Duels finaux" (der leschter Folleg virun de Live-Shows) ausgescheet.<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/luxemburg/ein-luxemburger-bei-the-voice-belgique/520205.html ''Ein Luxemburger bei “The Voice Belgique”''] (15. Mäerz 2012)</ref>
* An der 10. Staffel (2021-2022) ass d'Virginie Ranaivoson vun [[Nidderfeelen]] an der 9. Episod wärend der "K.O."-Ronn ausgescheet.<ref>virgule.lu: [https://www.virgule.lu/culture/fin-de-l-aventure-the-voice-pour-virginie/16541.html ''Fin de l’aventure «The Voice» pour Virginie''] vum Christophe Nadin (23. Februar 2022)</ref>
* An der 11. Staffel (2024) waren zwou Kandidatinnen aus Lëtzebuerg dobäi, vun deenen d'Emma Sorgato d'Emissioun gewonnen huet. Déi aner Kandidatin war d'Eugénie Moine, déi an der 9. Episod, den "Duels", ausgescheet ass.<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/panorama/schon-wieder-ueberzeugt-ein-luxemburger-talent-bei-the-voice/7544257.html ''Schon wieder überzeugt ein Luxemburger Talent bei „The Voice“''] vum Dustin Mertes (24. Januar 2024)</ref><ref>virgule.lu: [https://web.archive.org/web/20250113091035/https://www.virgule.lu/luxembourg/the-voice-belgique-fortunes-diverses-pour-les-deux-candidates-luxembourgeoises/9042733.html ''The Voice Belgique: fortunes diverses pour les deux candidates luxembourgeoises''] vum Dustin Mertes (6. März 2024)</ref><ref>lequotidien.lu:[https://lequotidien.lu/a-la-une/la-luxembourgeoise-emma-remporte-the-voice-belgique/ ''La Luxembourgeoise Emma remporte The Voice Belgique !''] vum Sophie Wiessler (24. Abrëll 2024)</ref>
=== A Frankräich (''The Voice Kids'') ===
A Frankräich gouf et keng Kandidaten aus Lëtzebuerg an der Emissioun fir Erwuessenen (''The Voice – La plus belle voix''). Et gouf awer Kandidate bei der Emissioun fir Kanner (''The Voice Kids''):
* 2018 huet den Alexander Ernoult, e Franko-Schweed vu Lëtzebuerg, et bis an d'Halleffinall vun der 5. Staffel vun ''The Voice Kids'' gepackt.<ref>lequotidien.lu: [https://lequotidien.lu/luxembourg/deux-jures-pour-le-luxembourgeois-alexander-ernoult/ ''The Voice Kids : deux jurés pour le Luxembourgeois Alexander Ernoult''] vum Sarah Mélis (20. Oktober 2018)</ref>
* D'[[Naomi Ayé]] koum 2020 an der 7. Staffel an d'Finall vun ''The Voice Kids'' a gouf do déi drëtt. Dat siwejäregt Léna vu Lëtzebuerg huet et bis an d'Halleffinall gepackt.<ref>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/fr/story/pour-naomi-et-lena-ca-devient-serieux-sur-tf1-266049237824 ''«The Voice Kids»: Pour Naomi et Léna, ça devient sérieux sur «TF1»''] vum Cédric Botzung (1. Oktober 2020)</ref>
=== A Portugal (''The Voice Portugal'') ===
* De Brasilianer Neemias Silva, deen tëscht 2017 an 2024 zu Lëtzebuerg gelieft, huet et an deem Joer an der 12. Saison bis an déi éischt Live-Show gepackt (13. Episod).<ref>radiolatina.lu: [https://www.latina.lu/noticias/neemias-segue-no-the-voice-otimista-e-com-o-apoio-dos-fas-do-luxemburgo-278 ''Neemias segue no The Voice, otimista e com o apoio dos fãs do Luxemburgo''] (net datéiert; gekuckt den 12. Januar 2025)</ref>
== Kuckt och ==
* ''[[Talents (Castingshow)|Talents]]'', eng lëtzebuergesch Castingshow aus dem Joer 2002.
* ''[[Wanns de eppes kanns!]]'', eng lëtzebuergesch Castingshow aus de Joren 2009-2011.
* ''[[The One]]'', eng lëtzebuergesch Castingshow aus dem Joer 2012.
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Casting-Showen]]
fm3gy7zsac540l82v4dnja803ausv17
Alima
0
169310
2679687
2657858
2026-05-26T06:03:41Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679687
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|mat der Entreprise|de Lycée|Lycée Aline-Mayrisch}}
{{Infobox Entreprise
| Numm = Alima
| Logo = Alima Logo 2024.png
| Typ = [[Société à responsabilité limitée (Lëtzebuerg)|S.à r.l.]]
| Slogan =
| Grënnungsdatum = 1951
| Sëtz = 5, [[Rue Aldringen]]<!--Fir béid SARLen--><br>[[Stad Lëtzebuerg]]<br>{{LUX}}
| Leedung =
| Mataarbechter = 37<ref name=retaildetail/> (2025)
| Produit = [[Supermarché]]
| Ëmsaz =
| RCS = B22537 (''Alima S.à r.l.'')<br>B22538 (''Alima Exploitation S.à r.l.'')<br>B24484 (''Alima Gare S.à r.l. et Cie''; 2014 ofgewéckelt)
| Homepage = [https://alima.lu/ www.alima.lu]
}}
[[File:Publicité Self-service A-Z (1962).png|thumb|260px|A-Z Reklamm (1962)]]
'''Alima''' war eng lëtzebuergesch [[Supermarché]]s-Ketten, déi tëscht 1951 an 2025 existéiert huet an an der [[Stad Lëtzebuerg]] aktiv war.
== Geschicht ==
Den 2. Januar 1951 huet den Nicolas Hansen, zesumme mam Marco Kaempff als Aktionär, déi éischt [[Epicerie]] an der Stad Lëtzebuerg opgemaach. Vun 1952 u gouf och frëscht [[Brout]] am Alima verkaaft<ref name=":0">Scheer, Joss u. a. ''Eis fofzeger Joren: eng nei Zäit: Wunnen, Iessen, Moud''. Itzig: RBS, 2016. Print. ISBN 978-99959-750-4-3, S. 62</ref>. De 15. OKtober 1959 koum eng zweet am [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Garer Quartier]] an 1969 eng drëtt um [[Belair]] dobäi. Am 21. Joerhonnert gouf et och nach e klengen Alima am Altersheem "[[Clinique Sainte-Élisabeth|Am Park]]" opgemaach.
2012 hu ronn 90 Leit fir d'Entreprise Alima geschafft.<ref>STATEC: [https://statistiques.public.lu/dam-assets/catalogue-publications/principaux-employeurs/2012/principaux-employeurs-branche-2012.pdf ''Les principaux employeurs au Luxembourg d'après l'effectif classés par branche d'activité économique de la NACE Rév.2''] (Situatioun um 1. Januar 2012)</ref>
Am Mäerz 2015 huet den Alima zesumme mat dräi aneren Epicerien de Label "Épiceries du Luxembourg" gegrënnt fir hir Visibilitéit mat gemeinsame Publicitéitscampagnen ze stäerken. Déi aner dräi Entreprise ware Massen S.A., déi de [[Shopping Center Massen]] exploitéiert, R. Goedert S.A., déi de Buttek Food2Go explodéiert, a [[Pall Center]] S.A.<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/wirtschaft/pall-center-wird-les-epiceries-du-luxembourg/886080.html ''Pall Center wird Les Epiceries du Luxembourg''] (8. Mee 2017)</ref> Dat huet zu enger Plainte beim ''Conseil de la concurrence'' gefouert, deen no enger Enquête 2018 awer entscheet huet, datt just de Pall Center a Massen S.A. géint d'Konkurrenzrecht verstouss hätten. D'Kartellamt huet keng Amende imposéiert.<ref name="concurrence">[https://concurrence.public.lu/dam-assets/fr/decisions/ententes/2018/Decision-n-2018-FO-02-Epiceries-de-Luxembourg.pdf ''Décision n°2018-FO-02''] vum Conseil de la concurrence (13. Juni 2018)</ref>
2020 war dat lescht Joer, an deem de Grupp Alima e Benefice gemaach huet.<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/wirtschaft/aus-alima-wird-im-februar-delhaize/32360650.html ''Aus Alima wird im Februar Delhaize''] vum Marco Meng (2. Januar 2025)</ref> 2021 huet d'''Alima S.à.r.l.'' d'Entreprise ''Alima Exploitation S.à.r.l.'' un ''CW Invest S.A'' vun der [[Christianne Wickler]] verkaaft, déi och de Pall Center bedreift. Mee schonn 2023 gouf dat schonn erëm réckgängeg gemaach.<ref>reporter.lu: [https://www.reporter.lu/luxembourg-commerce-alimentaire-les-magasins-alima-dans-la-tourmente/ ''Les magasins Alima dans la tourmente''] vum Véronique Poujol (14. Mäerz 2024)</ref> 2022 huet de Grupp Alima e Verloscht vun 330.000 Euro gemaach.<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/das-alima-geschaeft-im-garer-quartier-soll-ende-maerz-schliessen/9350431.html ''Das Alima-Geschäft im Garer Quartier soll Ende März schließen''] vum David Thinnes (14. Mäerz 2024)</ref>
Am Januar hunn och den Alima Bourse an der [[Uewerstad]] an den Alima Belair zougemaach, nodeems dat selwecht schonn e puer Méint éischter mat deem op der Gare geschitt war. Si goufe vum Grupp [[Delhaize]] opkaaft, deen och déi rechtlech 37 Employéeën iwwerholl huet.<ref name=retaildetail>retaildetail.eu: [https://www.retaildetail.eu/news/food/delhaize-completes-acquisition-in-luxembourg/ ''Delhaize completes acquisition in Luxembourg''] (30. Dezember 2024)</ref>
== Butteker ==
=== "Alima Bourse" ===
Déi éischt Epicerie mam Numm "Alima" huet 1951 hir Dieren an der Uewerstad opgemaach, a méi prezis um Eck vun der [[Biedergaass]] an der [[Neipuertsgaass]]. Si gouf an de Joren duerno e puer mol ausgebaut. Zéng Joer méi spéit ass se an den neie [[Centre Bourse]] an der Neipuertsgaass geplënnert, wou se och bis zum Schluss bliwwen ass. Dem Supermarché seng Fläch gouf 1974 op 800 Quadratmeter verduebelt. 2006 gouf se nach eng Kéier erweidert, an deem 500 Quadratmeter Verkafsfläch fir Drogerie, Parfumerie an Dekoratioun am Keller vum Gebai dobäikoumen.<ref name=OffizielGeschicht/>
Den 18. Januar 2025 war de leschten oppenen Dag vum Alima Bourse.<ref name=letzenMal>lessentiel.lu: [https://www.lessentiel.lu/de/story/luxemburg-die-alima-filialen-oeffnen-am-samstag-zum-letzten-mal-103260601 ''Alima-Filialen öffnen am Samstag zum letzten Mal''] (17. Januar 2025)</ref>
=== "Alima Gare" ===
[[File:Luxembourg, Alima Gare.jpg|thumb|Den Alima op der Gare, am Abrëll 2024, kuerz nodeem e fir zerguttst zougemaach gouf.|260x260px]]
Nom Succès vum éischte Buttek huet den Nicolas Hansen 1959 eng zweet Filial op der Nummer 15 an der [[Al Avenue|Aler Avenue]] opgemaach. Déi deemoleg Gesetzeslag huet et him net erlaabt, där Epicerie och den Numm "Alima" ze ginn, dowéinst krut si den Numm "A-Z". Den Numm goung op e Concours zeréck, bei deem een en Numm proposéiere konnt<ref name=":0" />. Et war den éischte Supermarché mam Konzept vum [[Self-service]], dat heescht eng Epicerie an där d'Leit sech hir Produkter selwer konnten huelen amplaz vum Personal zerwéiert ze ginn.<ref name=OffizielGeschicht>alima.lu: [https://www.alima.lu/online/www/content/aboutus/175/DEU/index.html ''Vorreiter in Sachen Handel''] (gekuckt den 20. Januar 2025)</ref> Et gouf och e [[Metzlerei|Metzleschrayon]], dee vum Antoine Paquet bedriwwe gouf, gradewéi e Rayon fir frësch [[Fësch]] a [[Gefligel]]. Den A-Z hat e Parkhaus mat 80 Plazen, wou ee seng Akeef direkt an den Auto luede konnt; den Accès war op der Récksäit vum Gebai, an der [[Rue du Fort-Wallis|Wallis-Strooss]].<ref name=":0" />
Nodeems déi deemoleg [[Imprimerie Saint-Paul]] hir Aktivitéite vun der [[Garer Quartier (Stad Lëtzebuerg)|Stater Gare]] op [[Gaasperech]] verluecht huet, ass d'Epicerie A-Z an hir fréier Raimlechkeeten an der [[Rue du Fort-Bourbon]] geplënnert a krut do den Numm "Alima Gare".<ref name=OffizielGeschicht/> Do ass de Buttek och bis 2011 bliwwen, wéi en a méi kleng Raimlechkeeten an der ''Rue Charles VI'', och am Garer Quartier, geplënnert ass.<ref name=GareZou>virule.lu: [https://web.archive.org/web/20241227171403/https://www.virgule.lu/luxembourg/quartier-gare-le-magasin-alima-fermera-ses-portes-a-la-fin-du-mois-de-mars/9343722.html ''Quartier gare: le magasin Alima fermera ses portes à la fin du mois de mars''] vum Thomas Berthol (14. Mäerz 2024)</ref> Déi nei Verkafsfläch gouf domat vun 1300 Quadratmeter op 450 Quadratmeter reduzéiert.<!--Zitat: Deux ans plus tôt, Alima a réduit la voilure en déménageant son magasin de la gare d'un site de 1.300 m2 à un autre de 450 m2. Son ancienne surface a ensuite été reprise par Monoprix.--><ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/wirtschaft/un-jour-il-y-aura-des-friches-commerciales/854263.html ''«Un jour, il y aura des friches commerciales»''] vum Linda Cortey (21. Oktober 2016)</ref> Am Mäerz 2024 gouf de Garer Alima zougemaach, well en net méi profitabel war.<ref name=GareZou/>
Déi fréier Raimlechkeeten an der Rue du Fort-Bourbon goufen 2014 vu [[Monoprix]] iwwerholl.<ref>luxtimes.lu: [https://www.luxtimes.lu/luxembourg/monoprix-has-arrived-in-luxembourg/1255162.html ''Monoprix has arrived in Luxembourg!''] (25. Februar 2014)</ref> D'Gebaier vum Garer Alima (op den Nummeren 1 an 3 an der ''Rue Charles VI'' an 1A-1B an der [[Rue du Fort-Wallis]] goufen 2024 vun der Stad Lëtzebuerg fir 2,7 Milliounen Euro opkaaft.<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/luxemburg/zentrum/stadt-luxemburg-uebernimmt-gebaeude-des-alima-gare/23641548.html ''Stadt Luxemburg übernimmt Gebäude des Alima Gare''] vum David Thinnes (21. Oktober 2024)</ref>
=== "Alima Belair" ===
Eng weider Filial mat 750 Quadratmeter gouf 1980 an der [[Avenue du Dix-Septembre]] am Quartier [[Belair]] opgemaach, déi wéinst enger Gesetzesännerung och direkt "Alima Belair" huet dierfen heeschen.<ref name=OffizielGeschicht/>
Den 18. Januar 2025 war de leschten Dag, op deem den Alima Bourse seng Diere fir d'Clienten op hat.<ref name=letzenMal/>
=== "Alima am Park" ===
E puer Joer laang gouf et och e klengen Alima am [[Clinique Sainte-Élisabeth|Altersheem Sainte Elisabeth am Park]] an der [[Avenue Émile-Reuter]].<ref name="concurrence"/> De Buttek gouf awer scho virum Enn vun der ganzer Chaîne zougemaach.
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Supermarchéschaînen zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Alima Luxembourg|{{PAGENAME}}}}{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Entreprisen]]
9lv5f4hhfpwalm80928qrwapjoi9wke
Wikipedia:Tech News
4
170207
2679673
2678931
2026-05-25T21:51:58Z
MediaWiki message delivery
23144
Neien Abschnitt /* Technische Neuigkeiten: 2026-22 */
2679673
wikitext
text/x-wiki
{| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;"
|
Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vun den '''''Tech News'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Meta-Wiki-Säit [[:m:Tech/News|Tech/News]].
Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]].
Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:Tech News/Archiv/2025|2025]]'''<!-- – '''[[Wikipedia:Tech News/Archiv/2026]]''' - …-->.
|}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-03</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Die Wikimedia Foundation hat auf [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] und ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]'' einige Leitfragen für den Jahresplan Juli 2026 bis Juni 2027 veröffentlicht. Diese konzentrieren sich auf globale Trends, schnellere und gesündere Experimente, bessere Unterstützung für Neulinge, die Stärkung von Autoren und fortgeschrittenen Nutzern, die Verbesserung der projektübergreifenden Zusammenarbeit sowie den Ausbau und die Bindung der Leserschaft. Rückmeldungen und Ideen sind auf der [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Diskussionsseite]] willkommen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Im Rahmen der aktuellen Arbeit des Teams Community-Tech am Projekt [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple Beobachtungslisten]] wird als erster Schritt zur Unterstützung multipler Beobachtungslisten die Anzeige von [[Special:EditWatchlist|Beobachtungsliste bearbeiten]] aktualisiert. Zusätzlich wird die Seitennavigation der [[Special:Search|Suche]] ebenfalls angepasst, um den Wunsch nach einer [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Überarbeitung der Seitennavigation]] zu erfüllen. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]] ist eine MediaWiki-[[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]], mit der du deine Beobachtungslisten aus verschiedenen Wikis auf derselben Seite betrachten kannst. Sie wurde kürzlich aktualisiert und ähnelt nun mehr der regulären Beobachtungsliste. Dazu gehört die Unterstützung temporärer Konten mit IP-Maskierung (einschließlich der Umleitung von Benutzerlinks auf Beitragsseiten), die Darstellung von Seitentiteln in Fettdruck und das Öffnen von Links in Bearbeitungszusammenfassungen und Markierungen in neuen Browser-Fenstern. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:28}} von der Community eingereichten {{PLURAL:28|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem, dass globale Sperren keine Option zum Verbieten des E-Mail-Versands hatten, nun behoben und steht ab der Woche vom 13. Januar zur Verfügung. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Das [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|Zitierungswerkzeug des VisualEditor]] und die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Einzelnachweis-Vorschau]] unterstützen jetzt "map" als Einzelnachweis-Typ. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12. Jan. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-04</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die in der mobilen Ansicht unter [[Special:Diff|Spezial:Diff]] angezeigte Bearbeitungsleiste wurde überarbeitet. Sie ist nun standardmäßig ausgeblendet und enthält einen Link zum Rückgängigmachen der angezeigten Bearbeitung. Dadurch können mobile Autoren und Sichter einfacher reagieren, ohne dass die Benutzeroberfläche überladen wird. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|Die globale Beobachtungsliste]] ermöglicht es dir, deine Beobachtungslisten aus mehreren Wikis auf einer Seite anzusehen. Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]] wird kontinuierlich verbessert — sie erkennt nun automatisch die Textrichtung (um die korrekte Darstellung von Seiten mit ungewöhnlichen Domainnamen zu gewährleisten) und zeigt detaillierte Beschreibungen für geloggte Aktionen an. Im Laufe dieser Woche werden ein neuer permanenter Link für Seitenerstellungen und CSS-Klassen für jedes Eintragselement hinzugefügt. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:32}} von der Community eingereichten {{PLURAL:32|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das zuvor in Vector 2022 beobachtete Problem, bei dem Ankerlink-Ziele durch die feste Überschrift verdeckt wurden, nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Wie bereits in der [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Ankündigung der Veraltung im Oktober 2025]] erwähnt, wird das Team MediaWiki Interfaces ab der Woche vom 26. Januar alle Umwandlungsendpunkte der MediaWiki REST API mit einem schließenden Schrägstrich abschalten. Die Änderungen werden voraussichtlich bis spätestens 30. Januar in allen Wikis umgesetzt. Allen API-Nutzern wird empfohlen, auf die Versionen ohne schließenden Schrägstrich umzusteigen. Beide Varianten können in der [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST-Spielwiese] gefunden, verglichen und getestet werden. Bei Fragen oder Problemen erstelle bitte ein Ticket im Phabricator auf dem [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ Board #MW-Interfaces-Team].
* Die interaktive Referenzdokumentation für die [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] wurde verschoben. Anfragen an die API-Dokumentation, die zuvor über [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] bereitgestellt wurde (z. B.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>), werden nun an die [[w:en:Special:RestSandbox|REST-Spielwiese]] weitergeleitet.
* Das [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Team WMF Wikidata Plattform]] (WDP) hat seinen [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Newsletter Januar 2026]] veröffentlicht. Er enthält Neuigkeiten zur Abschaltung der alten Vollgraph-Endpunkte, zur Änderung der User-Agent-Richtlinie, zu den monatlichen Sprechstunden zur Blazegraph-Migration und zu den Bemühungen, die durch die Abschaltung der alten Endpunkte verursachten Regressionen zu minimieren. Zur Erinnerung: Du kannst [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|den WDP-Newsletter abonnieren]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]
'''Treffen und Veranstaltungen'''
* Der [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Nordwesteuropa 2026]] findet am 13. und 14. März 2026 in Arnheim, Niederlande, statt. Die Bewerbungsphase begann Mitte Dezember und endet in Kürze oder sobald die maximale Teilnehmerzahl erreicht ist. Es handelt sich um einen zweitägigen, technisch orientierten Hackathon, der Wikimedia-Nutzer aus der Region zusammenbringt. Wir freuen uns auf eure Teilnahme!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 19. Jan. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-05</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die Wikimedia Foundation bittet darum, bis zum 28. Februar Kommentare zur [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|vorgeschlagenen Zukunft]] des [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Produkt- und Technologiebeirats]] abzugeben.
* Alle Benutzer mit registrierten Konten können jetzt Passkeys für die [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|Zwei-Faktor-Authentifizierung]] (2FA) verwenden. Passkeys ermöglichen die einfache Anmeldung ohne zweites Gerät. Sie verifizieren die Identität des Benutzers per Fingerabdruck, Gesichtserkennung oder PIN-Code. Um einen Passkey einzurichten, muss zunächst eine reguläre 2FA-Methode konfiguriert werden. Aktuell ist für die Anmeldung mit einem Passkey zusätzlich ein Passwort erforderlich. Im Laufe dieses Quartals wird die passwortlose Anmeldung mit einem Klick und einem Passkey möglich sein. Benutzer mit erweiterten Rechten müssen die 2FA ebenfalls aktivieren. Dies ist Teil des Projekts [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Kontensicherheit]].
* Nicht registrierte Beitragende mit gesperrten IP-Adressen oder IP-Adressbereichen können nun im Wiki aktiv werden, um eine Sperraufhebung zu beantragen. Dazu erstellen sie ein temporäres Konto und können auf der Benutzerdiskussionsseite die Sperraufhebung beantragen, sofern die Option "Eigene Diskussionsseite bearbeiten" nicht aktiviert ist. Dadurch wird das Problem behoben, dass unangemeldete Benutzer den standardmäßigen Entsperrungsprozess über die Benutzerdiskussionsseite nicht nutzen konnten. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:20}} von der Community eingereichten {{PLURAL:20|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde die Beschreibung der Methoden zur Zwei-Faktor-Authentifizierung (2FA) auf der Verwaltungsseite aktualisiert. Sie ist nun verständlicher und einfacher anzuwenden. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Um den Kontotyp, der mit den Aktionen <code>createaccount</code> und <code>autocreateaccount</code> erstellt wird, zuverlässig zu ermitteln, wurde die neue Missbrauchsfilter-Variable <code>account_type</code> hinzugefügt. Im Zuge dieser Änderung wurde die Variable <code>accountname</code> in <code>account_name</code> umbenannt und <code>accountname</code> ist nun veraltet. Betreuer von Bearbeitungsfiltern sollten alle Filter aktualisieren, die fest codierte Kontotypprüfungen oder die veraltete Variable verwenden. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Vorschaubilder, die in nicht standardmäßigen Größen angefordert werden oder nicht standardmäßige Methoden wie direkte Anfragen an <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> verwenden, werden in Kürze nicht mehr funktionieren. Diese Änderung dient dazu, den Missbrauch durch Web-Scraper und Bots zu verhindern. Benutzer mit benutzerdefiniertem CSS/JS, Benutzerobefflächenadministratoren, die Helferleins und lokale Skins anpassen können, sowie Autoren von Werkzeugen müssen ihren Code aktualisieren, um standardmäßige Vorschaugrößen zu verwenden. [[phab:T414805|Details, Suchlinks und Beispiele zur Behebung des Problems sind im Task verfügbar]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 26. Jan. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:UOzurumba (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-06</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die Funktion "{{int:pageinfo-toolboxlink}}", die Validierungsinformationen zu einer Seite bereitstellt ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} Beispiel]), enthält nun automatisch ein Inhaltsverzeichnis. Wenn von Benutzern eine lokale [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]]-Seite erstellt wurde, kann diese nun entfernt werden. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:21}} von der Community eingereichten {{PLURAL:21|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise hat der VisualEditor zuvor Linkbeschreibungen fett oder kursiv formatiert, was den Wikicode unnötig verkomplizierte. Dieses Problem wurde nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Am 20. Januar wurde kein XML-Dump erstellt. Darüber hinaus werden Dumps ab sofort nur noch einmal im Monat generiert. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* Das Team MediaWiki Interfaces hat die Unterstützung für alle Umwandlungsendpunkte mit abschließendem Schrägstrich aus der [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API] entfernt. Allen API-Nutzern, die diese Endpunkte verwenden, wird empfohlen, auf die Versionen ohne abschließenden Schrägstrich umzusteigen. Bei Fragen oder Problemen erstelle bitte ein Ticket im Phabricator auf dem [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ Board #MW-Interfaces-Team].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]
'''Wöchentliches Highlight'''
* Benutzer werden daran erinnert, dass die Wikimedia Foundation auf [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] und ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]'' einige Leitfragen für den Jahresplan Juli 2026 bis Juni 2027 veröffentlicht hat. Diese konzentrieren sich auf globale Trends, schnellere und gesündere Experimente, bessere Unterstützung für Neulinge, die Stärkung von Autoren und fortgeschrittenen Nutzern, die Verbesserung der projektübergreifenden Zusammenarbeit sowie den Ausbau und die Bindung der Leserschaft. Rückmeldungen und Ideen sind auf der [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Diskussionsseite]] willkommen.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 2. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-07</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Meldung zur Wunschliste]] Angemeldete Beitragende, die große oder komplexe Beobachtungslisten verwalten, können ihre beobachteten Seiten jetzt mit der neuen Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Beobachtungslisten-Labels]] besser organisieren und filtern und so ihre Arbeitsabläufe optimieren. Durch das Hinzufügen benutzerdefinierter Labels (zum Beispiel erstellte Seiten, Seiten, die wegen Vandalismus überwacht werden oder Diskussionsseiten) erkennen Benutzer schneller, was Aufmerksamkeit erfordert, reduzieren ihren kognitiven Aufwand und können effizienter reagieren. Dies verbessert die Benutzerfreundlichkeit der Beobachtungsliste, insbesondere für sehr aktive Autoren.
* Eine neue Funktion unter [[Special:Contributions|Spezial:Benutzerbeiträge]] zeigt [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporäre Konten]] an, die wahrscheinlich von derselben Person betrieben werden, und reduziert so den Zeitaufwand für das Kontrollieren. Beim Überprüfen der Beiträge eines temporären Kontos können Nutzer mit Zugriff auf die IP-Adressen temporärer Konten nun die Beiträge aller zugehörigen temporären Konten einsehen. Die Funktion ermittelt alle IP-Adressen, die innerhalb des Datenaufbewahrungszeitraums mit einem bestimmten temporären Konto verknüpft sind, und zeigt alle Beiträge aller temporären Konten an, die diese IP-Adressen verwendet haben. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Mehr erfahren]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674]
* Wenn Autoren eine Wikitext-Bearbeitung in der Vorschau betrachten, hat der (oben angezeigte) Hinweis, dass es sich nur um eine Vorschau handelt, nun einen grauen/neutralen Hintergrund anstelle eines gelben/Warnhintergrunds. Dadurch lassen sich Vorschauhinweise leichter von tatsächlichen Warnungen (zum Beispiel Bearbeitungskonflikte oder problematische Weiterleitungsziele) unterscheiden, die nun in separaten Warn- oder Fehlerfeldern angezeigt werden. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]] ermöglicht es dir, dekne Beobachtungslisten aus mehreren Wikis auf einer Seite zu betrachten. Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]] wird kontinuierlich verbessert — sie unterstützt nun mehrere Wikibase-Seiten, beispielsweise sowohl [[d:|Wikidata]] als auch [[testwikidata:|Test-Wikidata]]. Außerdem wurden Probleme mit der Textrichtung für Nutzer behoben, die Wikidata oder andere Wikibase-Seiten in Sprachen, die von rechts nach links geschrieben werden, bevorzugen. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* Die automatischen "magischen Links" für ISBN-, RFC- und PMID-Nummern sind [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|in Wikitext seit 2021 aufgrund mangelnder Flexibilität und Lokalisierungsschwierigkeiten veraltet]]. Mehrere Wikis haben magische RFC- und PMID-Links erfolgreich durch äquivalente externe Links ersetzt, jedoch war häufig eine Vorlage erforderlich, um die Funktionalität des magischen ISBN-Links zu ersetzen. Nun steht die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|neue integrierte Parserfunktion]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> zur Verfügung, die die grundlegende Funktionalität des magischen ISBN-Links ersetzt. Dies erleichtert Wikis, die von der veralteten Funktionalität magischer Links migrieren möchten, diesen Schritt. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Zwei neue Wikis wurden erstellt:
** eine {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Kaje]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** eine {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:23}} von der Community eingereichten {{PLURAL:23|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden.
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Eine neue globale Benutzergruppe wurde erstellt: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. Sie wird intern von der Software verwendet, um Bots der Community die Umgehung der für missbräuchliches [[w:de:Screen Scraping|Web-Scraping]] geltenden Ratenbegrenzungen zu ermöglichen. Konten, die in mindestens einem Wikimedia-Wiki als Bots genehmigt wurden, werden automatisch zu dieser Gruppe hinzugefügt. Die Benutzerberechtigungen des Bots bleiben davon unberührt. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]
'''Treffen und Veranstaltungen'''
* Die [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|Konferenz für MediaWiki-Nutzer und -Entwickler im Frühjahr 2026]] findet vom 25. bis 27. März in Salt Lake City, USA, statt. Diese Veranstaltung wird von und für die MediaWiki-Community der Drittnutzer organisiert. Du kannst Programmbeiträge vorschlagen und dich anmelden. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:30, 9. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Quiddity (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-08</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Das [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE-Team]] führt eine Bereinigung der [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]]-Instanz von Wikimedia durch, dem webbasierten Editor für die kollaborative Dokumentenbearbeitung in Echtzeit. Alle Etherpads werden nach dem 30. April 2026 endgültig gelöscht – sollten zu diesem Zeitpunkt noch Migrationsprojekte laufen, kann das Team den Termin im Einzelfall neu festlegen. Bitte erstelle lokale Sicherungskopien aller Inhalte, die du behalten möchtest, da gelöschte Daten nicht wiederhergestellt werden können. Diese Bereinigung trägt dazu bei, die Datenbankgröße zu reduzieren und den Infrastrukturaufwand zu minimieren. Etherpad wird weiterhin die Echtzeit-Zusammenarbeit unterstützen, jedoch ist keine langfristige Speicherung mehr möglich. Weitere Bereinigungen können zukünftig ohne vorherige Ankündigung erfolgen. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Das Team Informationsabruf startet ein [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Experiment in der mobilen Android-App]], das hybride Suchfunktionen testet, die sowohl semantische als auch Stichwortanfragen verarbeiten können. Die verbesserte Suche auf der Plattform ermöglicht es Lesern, direkt auf Wikipedia einfacher die gewünschten Informationen zu finden. Das Experiment startet Ende Februar mit der griechischsprachigen Wikipedia, gefolgt von der englischsprachigen, französischsprachigen und portugiesischsprachigen im März. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Erfahre mehr] im Diff-Blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* Das Team Leser-Wachstum führt [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|ein Experiment]] für mobile Webnutzer durch, bei dem ein Inhaltsverzeichnis hinzugefügt und alle Artikelabschnitte automatisch ausgeklappt werden, um mehr über deren Navigationsprobleme zu erfahren. Der Test wird in der arabischsprachigen, chinesischsprachigen, englischsprachigen, französischsprachigen, idonesischsprachigen und vietnamesischsprachigen Wikipedia verfügbar sein.
* Bisher wurden Sitenotices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] und [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) nur auf der Desktop-Version angezeigt. Jetzt werden sie auf allen Plattformen angezeigt. Auch mobile Nutzer sehen diese Hinweise und werden entsprechend informiert. Administratoren sollten die Hinweise auf Mobilgeräten testen und gegebenenfalls korrigieren, um Interferenzen mit Artikeln zu vermeiden. Um dies zu deaktivieren, können Benutzeroberflächenadministratoren <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> zu [[{{ns:8}}:Minerva.css]] hinzufügen. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:19}} von der Community eingereichten {{PLURAL:19|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem auf [[Special:RecentChanges|Spezial:LetzteÄnderungen]] behoben. Zuvor führte das Klicken auf Ausblenden bei den aktiven Filtern dazu, dass die Schaltfläche "Neue Änderungen seit… ansehen" verschwand, obwohl sie sichtbar bleiben sollte. Die Schaltfläche verhält sich nun wie erwartet. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Neue Dokumentationen stehen jetzt zur Verfügung, um Autoren bei der Fehlerbehebung der Suchfunktionen zu helfen. Sie unterstützen die Fehlerbehebung, wenn Seiten nicht in den Suchergebnissen erscheinen, das Ranking unerwartet ist oder du überprüfen musst, welche Inhalte indexiert werden. Dadurch wird das Suchverhalten leichter verständlich und analysierbar. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Mehr erfahren]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:16, 16. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-09</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Einzelnachweisprüfung]] wurde in der englischsprachigen Wikipedia eingeführt und ist damit in allen Wikipedias verfügbar. Die Funktion fordert Neulinge auf, vor der Veröffentlichung neuer Inhalte eine Quelle anzugeben. Dies trägt dazu bei, häufige Zurücksetzungen aufgrund fehlender Quellenangaben zu reduzieren und die Überprüfbarkeit zu verbessern. A/B-Tests zeigten einen deutlichen Effekt: Neulinge, denen die Einzelnachweisprüfung angezeigt wurde, fügten auf Desktop-Computern etwa 2,2-mal häufiger und auf mobilen Webseiten sogar etwa 17,5-mal häufiger einen Einzelnachweis hinzu. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|Erweiterung InterwikiSorting]], die das [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|Sortieren von Interwiki-Links]] ermöglichte, wurde aus Wikipedia entfernt. Daher werden die Links für Autoren, die die Sortierung von Interwiki-Links im nicht-kompakten Modus (vollständige Liste) aktiviert hatten, nun in einer neuen Reihenfolge angezeigt. Die Links werden künftig alphabetisch nach Sprachcode sortiert. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Später in dieser Woche wird Nutzern des mobilen visuellen Editors beim Bearbeiten von Seitenabschnitten die neue Schaltfläche "Ganze Seite bearbeiten" angezeigt. Durch Antippen dieser Schaltfläche lässt sich der gesamte Artikel bearbeiten. Dies ist hilfreich, wenn du die gewünschte Änderung außerhalb des ursprünglich geöffneten Abschnitts vornehmen möchtest. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Das Team Lesererlebnis]] lädt Autoren dazu ein, anhand ihrer Erfahrungen mit der Funktionsweise des Dark Mode auf Desktop- und Mobilgeräten zu beurteilen, ob dieser in ihrem Wiki weiterhin als "Beta"-Funktion gelten sollte. Sollte sich die Funktion als ausgereift erweisen, können Autoren die Benutzeroberflächennachrichten <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> und <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> aktualisieren, um anzuzeigen, dass der Dark Mode fertig ist und nicht mehr als Beta-Funktion betrachtet wird.
* Der verbesserte [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Aktivitätsreiter]], der Nutzerdaten anzeigt, ist jetzt für alle Nutzer der Wikipedia-iOS-App (Version 7.9.0 und neuer) verfügbar. Nachdem A/B-Tests gezeigt hatten, dass Nutzer mit Zugriff auf diese Funktion häufiger Konten erstellen, wurde sie zusammen mit einigen Aktualisierungen für 100 % der Nutzer eingeführt. Der Aktivitätsreiter zeigt nun deine bearbeiteten Artikel in der Zeitleiste an, bietet Einblicke in die Auswirkungen deiner Bearbeitungen, wie Anzahl der Beiträge und Trends bei den Artikelaufrufen, sowie Anpassungsoptionen zur Verbesserung des Nutzererlebnisses in der App.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:21}} von der Community eingereichten {{PLURAL:21|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Fehler behoben, der die Funktion der [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|Diskussionswerkzeuge]] auf Mobilgeräten verhinderte, womit die volle Funktionalität wiederhergestellt wurde. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]] ermöglicht es dir, dekne Beobachtungslisten aus verschiedenen Wikis auf einer Seite zu betrachten. Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]], die dies ermöglicht, wird kontinuierlich verbessert. Die neueste Verbesserung ist die Integration eines [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|neuen Hooks]] <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, der nach jedem Neuaufbau der Beobachtungsliste ausgeführt wird. Dadurch kannst du Helferleins und Benutzerskripte für die Spezialseite nutzen. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 23. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-10</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Der [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Geburtstagsmodus]] für Wikipedia 25 ist jetzt in den Wikipedias in Betawi, Bretonisch, Chinesisch, Tschechisch, Niederländisch, Englisch, Französisch, Gorontalo, Indonesisch, Italienisch, Luxemburgisch, Maduresisch, Sizilianisch, Spanisch, Thailändisch und Vietnamesisch verfügbar! Diese zeitlich begrenzte Aktion feiert 25 Jahre Wikipedia mit dem Geburtstagsmaskottchen Baby Globe. Wenn der Modus aktiviert ist, erscheint Baby Globe in [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2.500 Artikeln]] und wartet darauf, von Lesern entdeckt zu werden. Communitys können den Geburtstagsmodus aktivieren, indem sie Konsens in ihrer Community erzielen und einen Administrator bitten, die Funktion über die [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|Community-Konfiguration]] im lokalen Wiki zu aktivieren und anzupassen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Subreferenzierung]], eine neue Funktion zur Wiederverwendung von Einzelnachweisen mit unterschiedlichen Details, wurde für die schwedischsprachige Wikipedia, die polnischsprachige Wikipedia und [[:phab:T418209|einige weitere Wikis]] veröffentlicht. Du kannst die Funktion in diesen Projekten oder im Testwiki und [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing Betawiki] [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|ausprobieren]]. Erkenntnisse aus dem ersten Pilotwiki, der deutschsprachigen Wikipedia, wurden [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|in einem Bericht veröffentlicht]]. Wende dich an das Team von Wikimedia Deutschland, wenn du [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|Interesse daran hast, ein Pilotwiki zu werden]].
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Einfügungsprüfung]] wird diese Woche in allen Wikipedias verfügbar sein. Die Funktion fordert neue Benutzer, die im VisualEditor Text einfügen, den sie wahrscheinlich nicht selbst verfasst haben, auf, zu prüfen, ob dadurch eine Urheberrechtsverletzung droht. Die Einfügungsprüfung [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|markiert]] alle Bearbeitungen, bei denen sie angezeigt werden, um sie gegebenenfalls zu überprüfen. Lokale Administratoren können verschiedene Aspekte der Funktion über [[{{#special:EditChecks}}]] konfigurieren. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Untersuchungen]] in 22 Wikis ergaben, dass die Einfügungsprüfung im Vergleich zur Kontrollgruppe zu einem Rückgang der rückgängig gemachten Bearbeitungen um 18 % führte. Übersetzer können [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate bei der Lokalisierung dieser und ähnlicher Funktionen helfen].
* Das [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Team Lesererlebnis]] wird das Benutzermenü oben rechts für alle mobilen Nutzer standardisieren, um es der Desktop-Version anzugleichen. Aktuell ist dieses Menü nur für Nutzer mit aktivierter erweiterter mobiler Steuerung (AMC) sichtbar. Die einzige Änderung besteht darin, dass einige Schaltflächen, die sich zuvor im Menü auf der linken Seite befanden, für Nutzer ohne aktivierte AMC nach oben rechts verschoben werden. Diese Änderung wird voraussichtlich am 9. März eingeführt und zielt auf eine verbesserte Benutzeroberfläche ab. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Ab der Woche vom 2. März werden die E-Mails, die beim Hinzufügen, Entfernen oder Ändern einer E-Mail-Adresse für ein Konto versendet werden, von einer reinen Text-E-Mail auf eine wesentlich ansprechendere und übersichtlichere HTML-E-Mail umgestellt. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Aktuell sind Benachrichtigungen auf 2.000 Einträge pro Nutzer beschränkt und reichen bis ins Jahr 2013 zurück, als die Funktion eingeführt wurde. Künftig werden nur noch Benachrichtigungen der letzten fünf Jahre gespeichert, maximal jedoch 10.000. Dies trägt zur langfristigen Stabilität der Infrastruktur bei und verhindert, dass neuere Benachrichtigungen zu schnell verschwinden. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]], mit der du deine Beobachtungslisten aus mehreren Wikis auf einer einzigen Seite betrachten kannst, wurde kontinuierlich verbessert. Das neueste Update optimiert die Verwendung von Bezeichnungen. Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|Erweiterung]] ermöglicht nun die Aktivierung des [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|Sprachen-Rückfallsystems]] für Wikidata-Datenobjekte ohne Bezeichnungen in der angezeigten Sprache. Falls kein URL-Parameter <code dir=ltr>uselang=</code> angegeben wird, werden die Bezeichnungen in der bevorzugten Wikidata-Sprache des Nutzers angezeigt. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* Das Wikipedia-Android-Team hat einen Betatest der [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Hybridsuche]] in der griechischsprachigen Wikipedia gestartet. Die Hybridsuche kann sowohl semantische als auch Stichwortanfragen verarbeiten und ermöglicht es Lesern so, direkt in Wikipedia einfacher zu finden, wonach sie suchen.
* Aus Sicherheitsgründen ist für Mitglieder bestimmter Benutzergruppen die [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Zwei-Faktor-Authentifizierung (2FA) erforderlich]]. Derzeit ist 2FA für die Nutzung der Gruppe, nicht aber für die Mitgliedschaft notwendig. Da dieses Modell noch Sicherheitslücken aufweist, wird sich die Situation [[phab:T418580|im März schrittweise ändern]]. Mitglieder dieser Gruppen können die zuletzt verwendete 2FA-Methode nicht mehr deaktivieren und es ist nicht möglich, Benutzer ohne 2FA zu diesen Gruppen hinzuzufügen. Benutzer können weiterhin neue Authentifizierungsmethoden hinzufügen oder entfernen, solange mindestens eine Methode dauerhaft aktiviert ist. In der zweiten Hälfte des Monats März werden Benutzer ohne 2FA aus diesen Gruppen entfernt. Dies betrifft: CentralNotice-Administratoren, Checkuser, Benurzeroberflächenadministratoren, Oversighter, Wikidata-Mitarbeiter, Wikifunctions-Mitarbeiter, WMF Office IT und WMF Trust & Safety. Für andere Benutzer ändert sich nichts. Siehe den verlinkten Task für den Zeitplan der Einführung. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:27}} von der Community eingereichten {{PLURAL:27|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem, das Benutzer daran hinderte, eine Instanz in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] zu erstellen, nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Um eine [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|faire Nutzung der Infrastruktur]] zu gewährleisten, führt die Wikimedia Foundation im Laufe des nächsten Monats globale API-Ratenbegrenzungen für alle ihre APIs ein. Anfang März gelten strengere Beschränkungen für nicht identifizierte Anfragen von außerhalb von Toolforge/WMCS sowie für API-Anfragen von Webbrowsern. Im April werden höhere Beschränkungen für identifizierten Datenverkehr eingeführt. Diese Beschränkungen wurden bewusst so hoch wie möglich angesetzt, um die Auswirkungen auf die Community zu minimieren. Bots, die in Toolforge/WMCS laufen oder das Bot-Benutzerrecht in einem Wiki besitzen, sind vorerst nicht betroffen. Dennoch wird allen Entwicklern empfohlen, die aktualisierten besten Vorgehensweisen zu befolgen. Für weitere Informationen siehe [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia-APIs/Ratenbegrenzungen]].
* Der Linked-Data-Fragment-Endpunkt (LDF) des Wikidata-Abfragedienstes wird im Februar abgeschaltet. Dieser Endpunkt verarbeitete nur einen geringen Datenverkehr, der erfolgreich auf andere, besser geeignete Datenzugriffsmethoden migriert wurde. Die für den LDF-Endpunkt genutzte Hardware wird für die laufende Backend-Migration verwendet. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* Der neue Parsoid-Parser wird [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|weiterhin in zusätzlichen Wikis eingeführt]], wodurch die Nachhaltigkeit der Plattform verbessert und die Einführung neuer Lese- und Bearbeitungsfunktionen vereinfacht wird. Parsoid ist nun der Standard-Parser in 488 WMF-Wikis (268 Wikipedias) und deckt damit über 10 % aller Wikipedia-Seitenaufrufe ab.
* Der Prozess und die Kriterien für die [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|Beantragung eines Sonderzugriffs]] auf den umfangreichen Datenstrom der ''Wikimedia Enterprise''-APIs (kostenlos für Anwendungsfälle im Einklang mit unserer Mission) wurden nun veröffentlicht. Dies dient einer umfassenderen und verständlicheren Dokumentation für die Nutzer.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], der Blog für die technische Wikimedia-Community wird zu [[diffblog:|Diff]] [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ migrieren], dem Blog der Community für Neuigkeiten und Veranstaltungen. Die Migration soll im April 2026 abgeschlossen sein. Anschließend können wieder neue Beiträge veröffentlicht werden. Leser finden alle Beiträge – alte wie neue – auf der Startseite unter https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:51, 2. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-11</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Am Mittwoch, den 25. März 2026 um [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 16:00 Uhr MEZ] [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|werden alle Wikis für einige Minuten im Lesemodus sein]]. Dies dient den Backup-Tests für den Wechsel der Rechenzentrumsserver, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|die zweimal jährlich stattfinden]]. Während des Wechsels wird der gesamte Datenverkehr der Wikimedia-Website vom primären Rechenzentrum auf das Backup-Rechenzentrum umgeleitet, um die Verfügbarkeit zu testen und Serviceausfälle auch in Notfällen zu verhindern.
* Letzte Woche waren alle Wikis für zwei Stunden im Lesemodus und Benutzerskripte und Helferleins waren länger nicht verfügbar. Grund dafür war ein Sicherheitsvorfall, der inzwischen behoben wurde. Es wird daran gearbeitet, ein erneutes Auftreten zu verhindern. Für aktuelle Informationen siehe bitte den [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|Beitrag auf dem Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|Übersetzungen]]).
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Benutzer, die auf von mehreren Sperren betroffen sind, sehen in der mobilen Ansicht nun die Gründe für jede Sperre einzeln, anstatt einer allgemeinen Nachricht. Dies hilft ihnen zu verstehen, warum sie gesperrt sind und welche Schritte sie zur Behebung des Problems unternehmen können. Beispielsweise erhalten Nutzer, die gängige VPNs (wie [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) verwenden, eine genauere Anleitung, wie sie wieder bearbeiten können. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Später in dieser Woche wird der [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Vorschlagsmodus]] als Beta-Funktion im Visual Editor in allen Wikipedias verfügbar sein. Diese Funktion schlägt proaktiv verschiedene Maßnahmen vor, mit denen Nutzer Wikipedia-Artikel verbessern und sich über die zugehörigen Richtlinien informieren können. Die Funktion ist lokal konfigurierbar und kann durch benutzerdefinierte Vorschläge erweitert werden. Die aktuellen Einstellungen finden sich unter [[Special:EditChecks]]. Dort finden sich auch [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|Anleitung zur Anpassung der Links zu den lokalen Richtlinien durch Administratoren]]. Die Funktion ist mit der [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Bearbeitungsprüfung]] verknüpft, die während des Schreibens neuer Inhalte Verbesserungsvorschläge macht. Das Bearbeitungsteam plant, die Auswirkungen der Funktion auf neue Neulinge in einem kontrollierten Experiment zu evaluieren. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:23}} von der Community eingereichten {{PLURAL:23|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem, bei dem der Cursor während der Verwendung der Syntaxhervorhebung von CodeMirror, die das Lesen von Wikitext und Code erleichtert, falsch ausgerichtet war, behoben. Dieses Problem betraf insbesondere Benutzer, die beim Erstellen eines neuen Themas mit den Diskussionswerkzeugen eine Schriftartregel in einem benutzerdefinierten Stylesheet definiert hatten. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Aktualisierung der API-Ratenbegrenzung: Um eine [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|faire Nutzung der Infrastruktur]] zu gewährleisten, werden diese Woche globale API-Ratenbegrenzungen für Anfragen ohne konformen User-Agent, die von außerhalb von Toolforge/WMCS stammen, sowie für nicht authentifizierte Anfragen von Webbrowsern eingeführt. Im April werden höhere Grenzwerte für identifizierten Datenverkehr angewendet. Bots, die in Toolforge/WMCS laufen oder Bot-Benutzerrechte in einem Wiki besitzen, sind vorerst nicht betroffen. Dennoch wird allen Entwicklern empfohlen, die aktualisierten besten Vorgehensweisen zu befolgen. Für weitere Informationen siehe [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Ratenbegrenzungen]].
* Die neue GraphQL-API ist erschienen. Sie wurde als flexible Alternative zu ausgewählten Funktionen des Wikidata-Abfragedienstes (WDQS) entwickelt, um das Entwicklererlebnis zu verbessern, die Anpassungsfähigkeit zu erhöhen und einen effizienten Datenzugriff zu ermöglichen. Probiere sie aus und [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|gib uns Rückmeldung]]. Du kannst dich auch [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply für Usability-Tests melden].
* Die [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC-Arbeitsgruppe Nicht-unterstützte Werkzeuge]] hat im Februar die Verbesserungen an [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] fortgesetzt und dabei Authentifizierungsfehler behoben, die Verarbeitung großer Dateien, die Transparenz der Aufgabenwarteschlange und das Hochlade-Verhalten verbessert. In einigen Bereichen wird weiterhin gearbeitet, unter anderem an Änderungen im Zusammenhang mit veralteten serverseitigen Uploads. Lies [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|dieses Update]], um mehr zu erfahren.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]
'''In der Tiefe'''
* Das Team Artikel-Anleitungen lädt erfahrene Wikipedia-Autoren ausgewählter [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|Pilot-Wikis]] sowie interessierte Beitragende aus anderen Wikipedias ein, diesen Fragebogen auszufüllen. Er ist in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform Englisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengalisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portugiesisch], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persisch] und [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Türkisch] verfügbar. Deine Antworten helfen dem Team, die Anleitungen für weniger erfahrene Autoren anzupassen und ihnen die Community-Richtlinien und -Praktiken beim Erstellen von Artikeln näherzubringen. Erfahre mehr [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|auf der Projektseite]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-12</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die Beta-Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], auch bekannt als [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], wird seit November 2024 für die Syntaxhervorhebung in Wikitext verwendet. Sie wird bis Mai 2026 die Beta-Phase verlassen, um allen Autoren, die den Standard-Assistenten zur Syntaxhervorhebung nutzen, Verbesserungen und neue [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|Funktionen]] bereitzustellen. Bei Fragen oder Bedenken bezüglich der Entlassung der Funktion aus der Beta-Phase [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|teile diese bitte mit uns]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Einige Änderungen an lokalen Benutzergruppen werden von Administratoren im Meta-Wiki vorgenommen und nur dort protokolliert. Änderungen der Benutzerrechte werden nun sowohl im Meta-Wiki als auch im Wiki des betroffenen Benutzers protokolliert, um den Zugriff auf eine vollständige Übersicht der Rechteänderungen im lokalen Wiki zu vereinfachen. Ältere Logbucheinträge zu solchen Änderungen werden in den kommenden Wochen nachträglich ergänzt. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* In Wikis mit [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Gesichteten Versionen]] wurden zuvor unter [[{{#Special:PendingChanges}}]] auch Seiten mitgezählt, die nicht mehr zur Sichtung ausstanden, da sie ohne Sichtung aus dem System entfernt wurden, z. B. durch Löschen, Verschieben in einen anderen Namensraum oder Änderungen der Wiki-Konfiguration. Die Zählung ist nun korrekt. In manchen Wikis ist die angezeigte Zahl deutlich geringer als zuvor. Die Seitenliste selbst bleibt unverändert. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Die Kompositionssprache auf Wikifunctions wurde neu geschrieben und ist nun in einer neuen Version verfügbar. Ziel dieser Änderung ist es, die Stabilität des Dienstes durch einen geringeren Speicherverbrauch des Orchestrierers zu erhöhen. Die Überarbeitung ermöglicht zudem eine deutliche Reduzierung der Latenz, eine Vereinfachung des Codes und bessere Abstraktionen, wodurch die Grundlage für zukünftige Funktionserweiterungen geschaffen wird. Lies mehr über [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|die Änderungen]].
* Benutzer können Suchergebnisse jetzt alphabetisch nach Seitentitel sortieren. Die Neuerung bietet eine zusätzliche Option, um Seiten schneller und einfacher zu finden. Bisher konnten die Ergebnisse nach Bearbeitungsdatum, Erstellungsdatum oder Relevanz sortiert werden. Um die neue Option zu nutzen, öffne auf der Suchergebnisseite die 'Erweiterte Suche' und wähle unter 'Sortierreihenfolge' die Option 'Alphabetisch' aus. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:28}} von der Community eingereichten {{PLURAL:28|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde der Fehler, der den Hochladeassistenten auf Wikimedia Commons daran hinderte, Dateien von Flickr zu importieren, nun behoben. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Es wurde eine neue Spezialseite, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], erstellt, um eingebundene Seiten aufzulisten, die Lint-Fehler enthalten, damit Benutzern das Auffinden dieser Fehler erleichtert wird. Die Liste ist nach der Anzahl der Einbindungen mit Fehlern sortiert. Zum Beispiel: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Nutzer der Beta-Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] verwenden bereits seit einiger Zeit [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] anstelle von [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] für die Syntaxhervorhebung beim Bearbeiten von JavaScript-, CSS-, JSON-, Vue- und Lua-Inhaltsseiten. Mit der Entlassung von CodeMirror 6 aus der Beta-Phase ist geplant, CodeEditor bis Mai 2026 als Standardeditor für diese Inhaltsmodelle zu ersetzen. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Rückmeldungen oder Bedenken sind willkommen]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Die JavaScript-Module von [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] werden demnächst auf CodeMirror 6 aktualisiert. Im Vorfeld der Aktualisierung ist das Laden der Module <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> und <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> aus Helferleins und Benutzerskripten seit Juli 2025 veraltet. Die Verwendung des Hooks <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> ist ebenfalls seit März 2025 veraltet. Entwickler können ihre Skripte und Helferleins nun mit CodeMirror 6 kompatibel machen. Siehe den [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|Migrationsleitfaden]] für weitere Informationen. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* Das Team MediaWiki Interfaces erweitert die Abdeckung der REST-API-Moduldefinitionen um [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|Erweiterungs-APIs]]. REST-API-Module sind Gruppen zusammengehöriger Endpunkte, die unabhängig verwaltet und versioniert werden können. Module existieren bereits für die [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments]- und [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions]-APIs. Im Zuge der Migration der Erweiterungs-APIs in diese Struktur wird die Dokumentation aus der MediaWiki-OpenAPI-Spezifikation und der REST-Spielwiesen-Ansicht entfernt und ist stattdessen über modulspezifische Optionen im Dropdown-Menü der [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST-Spielwiese] zugänglich (d. h. [[{{#Special:RestSandbox}}]], verfügbar in allen Wiki-Projekten).
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]]-Erweiterung stellt über die [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]]-Bibliothek verschiedene Informationen über das Wiki bereit, in dem das Modul verwendet wird. Seit letzter Woche bietet die Bibliothek auch eine [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|Möglichkeit]], auf die [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|Wiki-ID]] zuzugreifen, was die Wartung von Wiki-übergreifenden Modulen erleichtert. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]
'''In der Tiefe'''
* Der [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2026]] für herausragende Community-Tools ist ab sofort für Nominierungen geöffnet! Nominiere deine Lieblingstool bis zum 23. März 2026 mit dem [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en Nominierungsformular]. Für weitere Informationen zum Datenschutz und zur Datenverarbeitung siehe bitte die [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|Datenschutzerklärung zur Umfrage]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 16. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-13</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Wikimedia-Nutzer können sich jetzt passwortlos per Passkey anmelden. Diese sichere Methode wird durch Fingerabdruck, Gesichtserkennung oder PIN unterstützt. Dank dieser Änderung können sich alle Nutzer, die sich für die passwortlose Anmeldung entscheiden, einfacher, schneller und sicherer von jedem Gerät aus in ihre Konten einloggen. Die neue Passkey-Anmeldeoption wird aktuell als Vorschlag im Benutzernamenfeld angezeigt. Eine zusätzliche [[phab:T417120|Schaltfläche "Mit Passkey anmelden"]] wird in Kürze für Nutzer verfügbar sein, die bereits einen Passkey registriert haben. Dieses Update verbessert die Sicherheit und die Benutzerfreundlichkeit. Die [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|Bildschirmaufnahme]] demonstriert den passwortlosen Anmeldevorgang Schritt für Schritt.
* Am Mittwoch, den 25. März 2026 um [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 16:00 Uhr MEZ] [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|werden alle Wikis für einige Minuten im Lesemodus sein]]. Dies dient den Backup-Tests für den Wechsel der Rechenzentrumsserver, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|die zweimal jährlich stattfinden]]. Während des Wechsels wird der gesamte Datenverkehr der Wikimedia-Website vom primären Rechenzentrum auf das Backup-Rechenzentrum umgeleitet, um die Verfügbarkeit zu testen und Serviceausfälle auch in Notfällen zu verhindern.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Wikimedia-Nutzer können ihre Benachrichtigungen, die älter als fünf Jahre sind, jetzt mit einem [[toolforge:echo-chamber|neuen Toolforge-Werkzeug]] exportieren. Dadurch wird sichergestellt, dass wichtige Benachrichtigungen erhalten bleiben und nicht verloren gehen, da zukünftig alle Benachrichtigungen, die älter als fünf Jahre sind, gelöscht werden, was bereits angekündigt wurde. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia-Autoren in Indonesisch, Thailändisch, Türkisch und einfachem Englisch haben jetzt Zugriff auf Special:PersonalDashboard. Dies ist eine [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|frühe Version einer Funktion]], die neue Autoren mit den Arbeitsabläufen des Kontrollierens vertraut macht und ihnen den Übergang von der reinen Bearbeitung hin zu fortgeschritteneren Moderationsaufgaben in ihrem Projekt erleichtert. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* [[Special:Block]] weist nun zwei kleinere Änderungen an der Benutzeroberfläche auf. Administratoren können jetzt unbeschränkte Sperren einfach über eine entsprechende Optionsschaltfläche im Auswahlbereich für die Dauer durchführen. Außerdem bietet die Auswahl einer unbeschränkten Sperre eine andere Auswahl an häufigen Sperrgründen, die unter [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]] geändert werden kann. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Autoren, die mobil arbeiten, sehen dank der kürzlichen Aktualisierungen des Growth-Teams [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|in mehreren Wikis]] nun eine verbesserte Warnung beim unangemeldeten Bearbeiten. Diese Änderungen, die letzte Woche veröffentlicht wurden, sind Teil laufender Bemühungen und Tests zur Verbesserung der [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Benutzererfahrung bei der Kontoerstellung auf Mobilgeräten]] und damit zur Steigerung der Beteiligung. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:36}} von der Community eingereichten {{PLURAL:36|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde der Fehler behoben, der mobile Webnutzer daran hinderte, die Sperrinformationen zu sehen, wenn sie von mehreren Sperren betroffen waren. Sie können nun beim Zugriff auf Wikipedia die Nachrichten über alle aktuell für sie geltenden Sperren sehen.
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Mit Toolforge erstellte Images erhalten demnächst die aktualisierte Buildpack-Version, die Unterstützung für neuere Sprachversionen sowie weitere Upstream-Verbesserungen und Fehlerbehebungen bietet. Wenn du den Toolforge Build Service nutzt, lies bitte die aktuelle [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce-Email] und aktualisiere deine Build-Konfiguration gegebenenfalls, um die Kompatibilität deiner Werkzeuge sicherzustellen. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]
* Das [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API-Portal]-Dokumentations-Wiki wird im Juni 2026 abgeschaltet. Auf dem API-Portal erstellte API-Schlüssel funktionieren weiterhin wie gewohnt. Die Endpunkte von api.wikimedia.org werden ab Juli 2026 schrittweise eingestellt. Die Dokumentation des API-Portals wird nach [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]] verschoben. Erfahre mehr auf der [[wikitech:API Portal/Deprecation|Projektseite]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]
'''In der Tiefe'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technische Wünsche]] prüft Verbesserungen an den [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatisch generierten Einzelnachweisnamen im VisualEditor]]. Bitte sieh dir die [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|Lösungsvorschläge]] an und beteilige dich an der [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|Umfrage]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:UOzurumba (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-14</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Die Beta-Version der [[abstract:|Abstrakten Wikipedia]], einem neuen, sprachunabhängigen Wikimedia-Projekt, wurde letzte Woche veröffentlicht. Das Projekt ermöglicht es Communitys, Wikipedia-Artikel in ihrer Muttersprache zu erstellen, die von anderen Nutzern in ihrer jeweiligen Sprache leicht abgerufen werden können. Das Wiki nutzt Anweisungen aus Wikifunctions und basiert auf strukturierten Inhalten von Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Mehr erfahren]].
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Das Growth-Team führt einen A/B-Test durch, um eine klarere und benutzerfreundlichere Nachricht zu evaluieren, die zur Kontoerstellung in Wikis anregt. Aktuell sehen mobile Nutzer, die nicht angemeldet sind und mit dem Bearbeiten beginnen, eine abrupte und abschreckende Warnmeldung. Diese vermittelt zudem den Eindruck, dass die Bearbeitung mit einem temporären Konto standardmäßig erfolgt, anstatt zur Kontoerstellung zu ermutigen. Der Test läuft in zehn Wikipedias, darunter die arabischsprachige, französischsprachige, spanischsprachige und deutschsprachige Wikipedia. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Mehr erfahren]].
* Das Team Wikimedia-Apps bittet um Rückmeldungen dazu, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|wie das Bearbeiten in den mobilen Wikipedia-Apps funktionieren sollte]]. Im Mittelpunkt der Diskussion steht die Verbesserung des Zugriffs auf die Bearbeitungswerkzeuge beim Tippen auf "Bearbeiten". Dies ist Teil eines umfassenderen Vorhabens, Leser, die Interesse am Bearbeiten entwickeln, einen benutzerfreundlicheren Weg zum Beitragen zu eröffnen.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:45}} von der Community eingereichten {{PLURAL:45|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem das Abrufen von Zitaten aus dem großen Zeitungsarchiv [https://www.newspapers.com Newspapers.com] aufgrund einer Blockierung von [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]]-Anfragen nicht mehr funktionierte. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:25, 30. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-15</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents-Erweiterung]] bietet jetzt eine neue Funktion zur Festlegung von Gruppenzielen. Organisatoren können damit Veranstaltungsziele wie die Anzahl der erstellten Artikel und der teilnehmenden Beitragenden in Echtzeit festlegen und verfolgen. Auch die Teilnehmer können auf gemeinsame Ziele hinarbeiten und ihre kollektive Wirkung im Verlauf der Veranstaltung beobachten. Die Funktion ist nun in allen Wikimedia-Wikis verfügbar. Erfahre mehr in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|der Dokumentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Meldung zur Wunschliste]] Die neue Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Beobachtungslisten-Labels]] (angekündigt in den [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Technischen Neuigkeiten 2026-07]]) ist jetzt über den VisualEditor, den Quelltext-Editor und den 'Beobachten-Stern" (oder den Beobachten-Link für Skins ohne Sternsymbol) verfügbar. Zuvor konnten Labels nur über [[Special:EditWatchlist|Beobachtungsliste bearbeiten]] zugewiesen werden. In allen drei Fällen handelt es sich um ein neues Feld nach dem Ablaufdatum.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:23}} von der Community eingereichten {{PLURAL:23|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem behoben, bei dem Diskussionsseiten in der mobilen Ansicht mit Parsoid nach leeren Abschnittsüberschriften nicht nutzbar waren. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Die [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Subreferenzierungsfunktion]], mit der Autoren Details zu einem bestehenden Einzelnachweis hinzufügen können, ohne diesen zu duplizieren, wird im Laufe dieses Jahres schrittweise in [[phab:T414094|weiteren Wikis]] eingeführt. Wikis, die das Helferlein [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Einzelnachweis-Tooltips]] verwenden, werden gebeten, ihre Version zu aktualisieren (üblicherweise unter [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]], wie [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 hier] zu sehen), um Kompatibilität zu gewährleisten. Andere Helferleins mit Bezug zu Einzelnachweisen können ebenfalls betroffen sein. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* Alle Wikinews-Ausgaben werden am 4. Mai 2026 geschlossen und in den Lese-Modus versetzt. Die Inhalte bleiben zugänglich, es können jedoch keine neuen Bearbeitungen oder Artikel mehr hinzugefügt werden. Diese Schließung wurde nach ausführlichen Diskussionen vom Kuratorium der Wikimedia Foundation genehmigt. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Mehr erfahren]].
* Die [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] bot bisher verschiedene Ausgabeformate. Eines davon, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, wird demnächst entfernt. Bitte stelle sicher, dass deine Skripte oder Bots das [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON-Format]] verwenden. Diese Änderung sollte nur sehr wenige Skripte und Bots betreffen. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* Die Seite [[Special:NamespaceInfo|Spezial:Namensrauminformation]] enthält nun Namensraum-Aliasse. Zum Beispiel "WP" für den Namensraum "Projekt" ("Wikipedia") in der deutschsprachigen Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 6. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 benotzt huet-->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:18, 13. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-17</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Nach zweijähriger Entwicklungszeit wird [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], auch bekannt als [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], am Dienstag, den 21. April, die Beta-Phase verlassen. Es bietet allen Nutzern der Standard-Syntax-Hervorhebung eine verbesserte Lesbarkeit von Code und Wikitext, weniger Tippfehler und weitere Vorteile. Herzlichen Dank an den Freiwilligen [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd], der viele der neuen Funktionen entwickelt hat, darunter [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|Codefaltung]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|Autovervollständigung]] und [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|Linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Ein umfangreiches Update für die Wikipedia-App für iOS wird jetzt eingeführt. Die Benutzeroberfläche wurde an Apples neuestes "Liquid Glass"-Design angepasst. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Lade die neueste Version herunterladen] und entdecke das Update.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Leselisten]] ist eine Funktion, mit der Leser Artikel in einer Liste speichern und später lesen können. Diese Funktion befindet sich derzeit in der Beta-Phase in der arabischen, französischen, indonesischen, vietnamesischen und chinesischen Wikipedia und ist standardmäßig für alle neuen Benutzerkonten in allen Wikipedias verfügbar.
* In der Woche vom 20. April startet ein Experiment zur Erweiterung der [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Seitenvorschau auf mobile Webseiten]] in der arabischen, englischen, französischen, italienischen, polnischen und vietnamesischen Wikipedia. Die Seitenvorschau ist ein Pop-up-Fenster, das ein Vorschaubild, den Einleitungstext und einen blauen Link zum vollständigen Artikel anzeigt und so die Auffindbarkeit von Inhalten verbessert. Die Funktion ist bereits in der Desktop-Ansicht und in den Apps verfügbar. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Lies mehr über dieses und andere Experimente]].
* In mehreren Wikis wird angemeldeten Autoren, die [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|ihre E-Mail-Adresse noch nicht bestätigt]] haben, nun ein Banner angezeigt, das sie dazu auffordert. Durch die Bestätigung der E-Mail-Adresse kann ein Benutzer den Zugriff auf sein Konto wiederherstellen, falls er diesen verliert. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Mehr erfahren]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:15}} von der Community eingereichten {{PLURAL:15|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem das Bearbeiten sehr großer Wiki-Seiten im Wikitext-Editor von 2017 zu langsamem Laden, Verzögerungen in der Vorschau und beim Scrollen sowie zu Leistungsproblemen beim Auswählen, Ausschneiden oder Einfügen von Inhalten führte. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Im Zuge des Verlassens von [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] aus der Beta-Funktion werden alle Benutzer [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] anstelle von [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeEditor]] für die Syntaxhervorhebung beim Bearbeiten von JavaScript-, CSS-, JSON-, Vue- und Lua-Inhaltsseiten verwenden. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Der Dienst <code>mirrors.wikimedia.org</code> für Debian- und Ubuntu-Nutzer wird am 15. Mai eingestellt. Die Ressourcen werden durch neue und bessere Alternativen ersetzt. Einige Nutzer müssen möglicherweise auf einen anderen Server wechseln, was etwa eine Minute dauert. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ Du kannst hier mehr erfahren]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* Die Tabellen <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> werden aus [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wikireplicas]] entfernt. Falls deine Werkzeuge oder Abfragen direkt auf <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> oder <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> zugreifen, aktualisiere sie bitte bis zum 28. Mai, sodass sie die Tabellen <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> verwenden. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Nach der kürzlich erfolgten Einführung globaler API-Ratenbegrenzungen für nicht identifizierten Datenverkehr wird die Wikimedia Foundation ihre Bemühungen um eine [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|faire Nutzung der Infrastruktur]] fortsetzen, indem sie ab der letzten Aprilwoche globale Beschränkungen für identifizierten API-Datenverkehr anwendet. Diese Beschränkungen sind bewusst so hoch wie möglich angesetzt, um die Auswirkungen auf die Community zu minimieren. Bots, die in Toolforge/WMCS ausgeführt werden oder über die Bot-Benutzerrechte in einem Wiki verfügen, sollten vorerst nicht betroffen sein. Dennoch wird allen Entwicklern empfohlen, die aktualisierten besten Vorgehensweisen zu befolgen. Für weitere Informationen siehe [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Ratenbegrenzungen]] und [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Häufig gestellte Fragen]].
* Die [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] ist jetzt als [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|Beta-Funktion]] verfügbar. Die API ruft Informationen zur Quellenangabe von Wikimedia-Artikeln und Mediendateien ab, wo immer diese verwendet werden. Eine Referenzdokumentation ist über die REST-Spielwiesen-Spezialseite in allen Wikimedia-Wikis verfügbar (wie die [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST-Spielwiese in der englischen Wikipedia]). Teile deine Rückmeldung auf der [[mw:Talk:Attribution API|Diskussionsseite des Projekts]].
* Diese Woche wird es keine neue MediaWiki-Version geben.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:59, 20. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-18</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Die automatische Bestätigung neuer Benutzer wird geändert, um Vandalismus besser zu verhindern. Aktuell werden Benutzer, die seit einigen Tagen ein Konto haben und einige Bearbeitungen vorgenommen haben, automatisch zur Gruppe [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] hinzugefügt. Diese Konfiguration wird häufig von Vandalen ausgenutzt, die Konten erstellen und diese erst nach einiger Zeit nutzen. Um dem entgegenzuwirken, wird die Konfiguration nächste Woche aktualisiert. Für die automatische Bestätigung wird dann das Alter des Kontos ab der ersten Bearbeitung und nicht mehr ab dem Registrierungsdatum berechnet. Der numerische Wert der Altersgrenze bleibt unverändert. Diese Änderung wird nur für Wikis eingeführt, die mindestens eine Bearbeitung als Voraussetzung für die automatische Bestätigung erfordern. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* Alle Wikipedia-Nutzer mit neuen Konten und diejenigen, die in ihren Einstellungen die Option "Automatisch die meisten Beta-Funktionen aktivieren" aktiviert haben, können jetzt die Beta-Funktion [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Leselisten]] nutzen, um Artikel zum späteren Lesen zu speichern. So lassen sich Leseinteressen übersichtlich an einem Ort organisieren und bequem darauf zugreifen.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:30}} von der Community eingereichten {{PLURAL:30|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde das Problem behoben, bei dem Infobox-Bilder in Firefox einen enormen Abstand aufwiesen. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Zur Erinnerung: Die globalen API-Ratenbegrenzungen werden diese Woche für den identifizierten API-Traffic angewendet. Dies dient der Sicherstellung einer [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fairen Nutzung der Infrastruktur]]. Bots, die in Toolforge/WMCS laufen oder über Bot-Benutzerrechte in Wikis verfügen, sind vorerst nicht betroffen. Dennoch wird allen Entwicklern empfohlen, die aktualisierten besten Vorgehensweisen zu befolgen. Für weitere Informationen, einschließlich der aktuellen Ratenbegrenzungen, siehe [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia-APIs/Ratenbegrenzungen]] und [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Häufig gestellte Fragen]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:05, 27. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:UOzurumba (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-19</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Das Team [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Artikel-Anleitung]] lädt erfahrene Autoren der [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|Pilot-Wikipedias]] — Arabisch, Bengalisch, Japanisch, Portugiesisch, Persisch, Türkisch, Einfaches Englisch, Spanisch und Französisch — ein, bei der Übersetzung und Anpassung der [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance Beispielgliederungen] mitzuwirken. Diese Gliederungen sollen Autoren helfen, klare, gut strukturierte und den Richtlinien entsprechende Artikel zu erstellen, sobald [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle die Funktion] im Mai 2026 eingeführt wird. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Einfache Anleitungen]] zur Übersetzung und Anpassung der Gliederungen sind verfügbar.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Der [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Produkt- und Technologiebeirat]] hat einen [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|Empfehlungsentwurf]] zu einem Modell veröffentlicht, an dem sich Affiliates bei ihren Beiträgen im technischen Bereich orientieren können. Community-Mitglieder sind eingeladen, bis zum 8. Mai [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|auf der Diskussionsseite]] Rückmeldung zu der Empfehlung zu geben.
* Die Anzahl der verfügbaren Vorschaubildgrößen in MediaWiki wird im Rahmen der laufenden Bemühungen zur Leistungsverbesserung und Entlastung der Vorschaubilddienste auf drei standardisierte Optionen reduziert: Klein (180 px), Normal (250 px) und Groß (400 px). Bestehende Einstellungen werden daher der nächstliegenden neuen Größe zugeordnet (zum Beispiel werden kleinere Auswahlen wie 120 px oder 150 px mit 180 px, größere wie 300 px oder 360 px hingegen mit 400 px dargestellt). Die Benutzeroberfläche der Einstellungen wird in Kürze aktualisiert, um diese Änderungen widerzuspiegeln. Nutzer, die die Änderung ablehnen oder Rückmeldung geben möchten, können dies tun. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* Ab sofort erhalten Nutzer auch dann eine Echo-Benachrichtigung, wenn ein Benutzerrecht automatisch abläuft, ähnlich der Standardbenachrichtigung für Änderungen von Benutzerrechten. Dies unterscheidet sich vom [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Globalen Erinnerungs-Bot]], der Nutzer eine Woche ''vor'' Ablauf der Benutzerrechte daran erinnert, damit sie diese verlängern können.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:32}} von der Community eingereichten {{PLURAL:32|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Zum Beispiel wurde das Problem, dass die ULS-Sprachauswahl in [[m:Special:Translate|Spezial:Übersetzen]] unnötigerweise vertikal scrollte, behoben. Zuvor scrollte der Dialog beim Öffnen des Dropdown-Menüs "Übersetzen in Englisch" und der Eingabe bestimmter Informationen um einige Pixel vertikal, selbst wenn genügend Platz für alle Ergebnisse vorhanden war. Das Dropdown-Menü verschiebt sich nun beim Filtern von Sprachen nicht mehr unnötig. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* Die [[m:Special:GlobalWatchlist|Globale Beobachtungsliste]], mit der du deine Beobachtungslisten aus mehreren Wikis auf einer einzigen Seite betrachten kannst, wird kontinuierlich verbessert. Beobachtungslisten für Wikibase-Seiten wie [[:d:|Wikidata]] unterstützen jetzt beispielsweise [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]]-Elemente für eine bessere Nachverfolgung. Der Modus für Live-Updates aktualisiert die Seite nun alle 60 Sekunden, um die aktualisierten [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|globalen API-Ratenbegrenzungen]] einzuhalten und so die Echtzeit-Reaktionsfähigkeit zu verbessern. Außerdem wurde ein Anzeigefehler behoben, der in Listen mit gemischter Schreibrichtung Links als "Änderungen 3" anstatt "3 Änderungen" anzeigte. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Die zweite Phase der [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|globalen API-Ratenbegrenzungen]] wurde eingeführt, um die [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|Auswirkungen von KI-Crawlern]] zu reduzieren und einen fairen und nachhaltigen Zugriff auf Wikimedia-Ressourcen zu gewährleisten. Dabei wird menschlicher und missionsbezogener Datenverkehr priorisiert. Die [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Begrenzungen]] wurden von stündlich auf minütlich umgestellt, was zu gleichmäßigeren Datenverkehrsmustern und einer besser vorhersehbaren API-Last führt. Community-Nutzer sind voraussichtlich nicht betroffen und es sind keine Maßnahmen erforderlich. Erste Anzeichen deuten darauf hin, dass einige User-Agent-basierte Anfragende ihr Verhalten anpassen, und rund 64 % des automatisierten API-Datenverkehrs wurden identifiziert. Die Überwachung wird fortgesetzt und Wikimedia Enterprise bietet weiterhin kommerzielle Unterstützung.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:42, 4. Mee 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-20</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Community Tech hat eine [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|neue Anleitung]] veröffentlicht, die erklärt, wie Wünsche auf der Community-Wunschliste geprüft und priorisiert werden. Die Dokumentation soll Beitragenden helfen, aussagekräftigere Vorschläge zu verfassen, indem sie die Faktoren verdeutlicht, die die Priorisierungsentscheidungen beeinflussen. Neben der Anzahl der Stimmen hebt die Anleitung Aspekte wie die potenziellen Auswirkungen auf die Community hervor, die bei der Entscheidung, welche Wünsche weiterverfolgt werden, berücksichtigt werden.
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Das Team Leserwachstum startet ein Experiment, um die neue [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Funktion Teilen-Karte]] zu testen. Mit dieser Funktion können Leser ansprechende Karten aus Wikipedia-Artikeln oder ausgewählten Artikelabschnitten erstellen und online teilen. Jede Karte verlinkt zurück zum Originalartikel, um die Leserschaft zu vergrößern und die Auffindbarkeit von Artikeln zu verbessern. Der A/B-Test auf Mobilgeräten wird einem Teil der Leser der arabischen, chinesischen, französischen, vietnamesischen und englischen Wikipedia zur Verfügung stehen, um Lese- und Teilgewohnheiten besser zu verstehen. Er beginnt in der Woche vom 18. Mai und läuft vier Wochen lang.
* Die Wikipedia-Apps für Android und iOS haben kürzlich die [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-tägige Leseherausvorderung]] als Betaversion veröffentlicht. Ziel ist es, die Leseraktivität zu steigern, indem Nutzer zum Erreichen bestimmter Leseziele motiviert werden. Um ihren Lesefortschritt während der Herausforderung zu verfolgen, können App-Nutzer ein Widget mit Baby-Globus auf ihrem Startbildschirm hinzufügen. Die Herausforderung startet offiziell am 11. Mai.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:17}} von der Community eingereichten {{PLURAL:17|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem behoben, bei dem sich die globale Einstellung zum Aktivieren der Syntaxhervorhebung in Wikitext nach dem Einschalten unerwartet selbst deaktivieren konnte. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Spezielle Meldung]] Das ResourceLoader-Modul <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, das seit [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]] veraltet ist, wird diese Woche entfernt. Für alle Werkzeuge, die es verwenden, gibt es eine [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|Anleitung zur Migration von MediaWiki UI zu Codex]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11. Mee 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-21</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Das Team der Abstrakten Wikipedia hat fünf potenzielle Pilot-Wikis ausgewählt, um deren Interesse an der Einführung von abstrakten Artikeln zu ermitteln. Es handelt sich um die Wikipedias in Malayalam, Bengalisch, Dagbani, Arabisch und Indonesisch. Die Phase für Rückmeldungen läuft bis zum 22. Mai. Wenn deine Community Interesse an einer Teilnahme als Pilot-Wiki hat, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|teile uns dies bitte auf Meta mit]].
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Ein Experiment, das nicht angemeldeten Lesern auf der mobilen Website [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Leselisten]] anzeigt, startet am 18. Mai in den Wikipedias auf Deutsch, Spanisch, Italienisch, Portugiesisch, Polnisch, Niederländisch, Türkisch und Urdu und läuft einen Monat lang. Das Projekt verfolgt das übergeordnete Ziel, Lesern das Speichern und Organisieren von Artikeln für späteres Lesen zu erleichtern und gleichzeitig Gewohnheiten zu fördern, die zu zukünftigen Wikipedia-Beiträgen führen können.
* Um eine Lesezeichenschaltfläche in der Betafunktion der Leseliste zu unterstützen, wurde das Menü "Werkzeuge > Aktion" aktualisiert und zeigt nun Symbole an, darunter der Beobachten-Stern, der Autoren dabei hilft, temporär beobachtete Artikel zu identifizieren. Die Symbole entsprechen nun denen der mobilen Ansicht und verbessern so die plattformübergreifende Konsistenz. Die Änderung ist aktuell auf das Aktionsmenü beschränkt und betrifft hauptsächlich Autoren mit erweiterten Rechten. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* Der [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Vorschlagsmodus]] wurde als [[:de:A/B-Test|A/B-Test]] für neue Autoren auf der mobilen Website von [[phab:T421189|~15 Wikipedias]] eingeführt. Das Experiment misst die Auswirkungen des Vorschlagsmodus auf den Anteil der Bearbeitungssitzungen von Neulingen in der mobilen Ansicht, die zu konstruktiven (nicht zurückgesetzten) Artikelbearbeitungen führen. Außerdem untersucht das Experiment den Einfluss der Funktion auf die Bindung von Autoren und überwacht die Veränderungen der Zurücksetzungs- und Sperrraten.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:27}} von der Community eingereichten {{PLURAL:27|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Beispielsweise wurde ein Problem in der Wikipedia-Android-App behoben, bei dem Bilder nach dem Öffnen einer Benachrichtigung über empfohlene Leselisten manchmal nicht geladen wurden. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Das [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Team Wikidata-Plattform]] hat seine [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|Empfehlung für die Backend-Umstellung]] und die zugehörige [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technische Architektur]] für die Migration des Wikidata Query Service (WDQS) von Blazegraph veröffentlicht. Rückmeldungen sind bis zum 25. Mai 2026 erwünscht, insbesondere zu potenziellen Lücken und Auswirkungen auf fortgeschrittene Anwendungsfälle. Mitglieder der Wikidata-Community und WDQS-Nutzer sind außerdem aufgerufen, wichtige Werkzeuge und Arbeitsabläufe, die möglicherweise Aufmerksamkeit erfordern, auf [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|dieser Seite]] zu identifizieren. Rückmeldungen können auf der [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Diskussionsseite zur Migration]] oder während der [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|nächsten Sprechstunde]] abgegeben werden. Siehe den [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Newsletter des WDP-Teams]] für weitere Details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In der Tiefe'''
* In der englischen, französischen, japanischen und einigen anderen Wikipedias gab es einen [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|hCaptcha-Versuch]], dabei handelt es sich um einen externen Bot-Erkennungsdienst. Der Versuch zeigte, dass hCaptcha schädliche automatisierte Aktivitäten effektiv erkennt und unterbindet, sowohl eigenständig als auch durch Hinweise an [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|Checkuser und Stewards]]. Aufgrund der positiven Ergebnisse wird hCaptcha in den nächsten Wochen in allen Wikis eingeführt. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|Siehe die hCaptcha-Projektseite]] für technische Informationen zur Implementierung und zum Datenschutz. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Mehr erfahren]].
* Das neueste Community-Tech-Update ist jetzt verfügbar und informiert über Fortschritte bei verschiedenen Initiativen der Community-Wunschliste. Dazu gehören die Erweiterung der Leselisten von der mobilen App auf die Website, die Unterstützung neuer Sprachen für "Who Wrote That" und das persönliche Dashboard, Verbesserungen bei der 3D-Darstellung und den Diagrammen sowie geplante Arbeiten zur Sortierung von Diskussionsseiten, zur Audiowiedergabe und zu den Bearbeitungsabläufen. Das Update informiert außerdem über aktuelle Prioritäten, Trends beim Status der Wunschliste und Möglichkeiten für Rückmeldungen der Community zu zukünftigen Fokusbereichen und dem Jahresplan der Wikimedia Foundation für 2026/2027. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Lies den vollständigen Newsletter für weitere Details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:21, 18. Mee 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:STei (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 benotzt huet-->
== <span lang="de" dir="ltr">Technische Neuigkeiten: 2026-22</span> ==
<div lang="de" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Neueste '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technik-Nachrichten]]''' der Wikimedia-Community. Bitte informiere andere Nutzer über diese Entwicklungen. Nicht alle Änderungen werden dich betreffen.
'''Wöchentliches Highlight'''
* Nach einem [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|erfolgreichen Experiment zur Kontoerstellung]] wird in der ersten Juniwoche eine verbesserte Warnmeldung für unangemeldete Bearbeitungen in allen Wikimedia-Wikis eingeführt. Die Änderung betrifft ausschließlich unangemeldete Nutzer auf der mobilen Website, die eine Bearbeitungssitzung beginnen. Die aktualisierte Version zielt darauf ab, stärker zur Kontoerstellung zu ermutigen, während Nutzern weiterhin die Bearbeitung mittels temporärer Konten ermöglicht wird. Die Ergebnisse des Experiments zeigten einen signifikanten Anstieg der Kontoerstellungen mit einem relativen Zuwachs von 27 % bei jenen Nutzern, denen die aktualisierte Meldung angezeigt wurde. Wie erwartet ging die Nutzung temporärer Konten relativ um 16 % zurück, da sich mehr Nutzer für die Erstellung eines Kontos entschieden. Das Experiment ergab keine signifikanten Veränderungen bei der Rate konstruktiver Bearbeitungen oder anderen beobachteten Kennzahlen zur Mitwirkung. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Neuigkeiten für Autoren'''
* Aus Sicherheitsgründen ist für Mitglieder bestimmter Benutzergruppen die [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Aktivierung der Zwei-Faktor-Authentifizierung (2FA) verpflichtend]]. Mitglieder dieser Gruppen können die letzte verbleibende 2FA-Methode ihres Kontos nicht deaktivieren und es ist nicht möglich, Benutzer ohne aktivierte 2FA zu diesen Gruppen hinzuzufügen. Benutzer können weiterhin neue Authentifizierungsmethoden hinzufügen oder entfernen, solange stets mindestens eine Methode aktiv bleibt. In den kommenden Wochen werden Benutzer ohne aktivierte 2FA aus diesen Gruppen entfernt. Dies betrifft insbesondere Bürokraten. Siehe die verlinkten Tasks für Zeitpläne für die Einführung. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technische Wünsche]] wird in [[:phab:T415904|10 Wikis]] einen [[w:de:A/B-Test|A/B-Test]] durchführen, um [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potenzielle Verbesserungen für die Einzelnachweis-Vorschau]] zu testen. Das Experiment läuft etwa zwei Wochen lang Ende Mai / Anfang Juni und betrifft 10 % der Desktop-Leser der teilnehmenden Wikis.
* Nach zwei erfolgreichen Experimenten führt das Team Leser-Wachstum am 25. Mai eine Beta-Funktion zur [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Bildbetrachtung]] für alle Wikipedias in der mobilen Ansicht ein. Dies bedeutet, dass alle Nutzer, bei denen standardmäßig sämtliche Beta-Funktionen aktiviert sind, diese neue Funktion fortan sehen werden und andere Nutzer die Funktion in ihren Einstellungen durch Setzen eines Häkchens aktivieren können. Die Beta-Funktion umfasst ein Karussell, das alle Bilder eines Artikels am oberen Seitenrand anzeigt, sowie Steuerelemente für Autoren, um [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|einzelne Bilder vom Karussell des Artikels auszuschließen oder den gesamten Artikel von der Funktion auszunehmen]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Sieh dir alle {{formatnum:30}} von der Community eingereichten {{PLURAL:30|Task|Tasks}} an, die [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|letzte Woche gelöst]] wurden. Zum Beispiel wurden dreidimensionale STL-Dateien von der 3D-Erweiterung des Medienbetrachters fehlerhaft gerendert, was nun behoben wurde. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Neuigkeiten für technisch Beitragende'''
* Die veralteten CSS-Klassen <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> wurden durch <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> ersetzt, da erstere nicht auf allen MediaWiki-Plattformen konsistent funktionieren, insbesondere im mobilen Web und in mobilen Apps. Projekte, die sich auf diese Klassen verlassen, werden dazu ermutigt, ihre entsprechende Verwendung zu überprüfen und die Migration zu planen. Bitte beachte, dass auch <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> und <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> künftig als veraltet eingestuft werden könnten, obwohl hierfür derzeit keine Pläne bestehen. [[phab:T426452|Mehr erfahren]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wiederkehrende Meldung]] Detaillierte Code-Neuigkeiten später in dieser Woche: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Technische Nachrichten]]''', erstellt von [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Autoren für die technischen Nachrichten]] und per [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|globalen Nachrichtendienst]] verteilt • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Mach' mit]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Übersetzungen]] • [[m:Tech|Hilfe]] • [[m:Talk:Tech/News|Rückmeldung geben]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Abonnement verwalten]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:51, 25. Mee 2026 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Quiddity (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 benotzt huet-->
d66qb7p5bm7v2h74yh67bdsut5p2ih6
Un simple accident
0
171048
2679609
2661637
2026-05-25T15:25:46Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2679609
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
| Produktiounsland = {{FRA}}, {{LUX}}, {{IRN}}
| Originalsprache = Farsi
| Regie = Jafar Panahi
| Dréibuch = Jafar Panahi
| Produzent =
| Kamera = Amin Jafari
| Haaptacteuren = * Vahid Mobasseri: Vahid
* Mariam Afshari: Shiva
* Ebrahim Azizi: Eghbal
* Hadis Pakbaten: Golrokh
* Majid Panahi: Britchemann
* Mohamad Ali Elyasmehr: Hamid}}
'''''Un simple accident''''' (op Englesch: '''''It was Just an Accident''''' oder '''''A Simple Accident'''''; op [[Persesch]]: ''یک تصادف ساده'') ass e franséisch-lëtzebuergesch-iranesche Film vum iranesche Regisseur [[Jafar Panahi]] aus dem Joer 2025.
En hat seng Première den 20. Mee 2025 am Haaptprogramm vum [[Filmfestival vu Cannes|78. Filmfestival vu Cannes]], wou en d'[[Gëlle Palm]] fir dee beschte Film gewonnen huet. E kënnt am Hierscht 2025 an d'Kinoen.
== Ëm wat geet et am Film? ==
Den [[Aserbaidjan]]er Vahid, en Autosmecanicien, war am [[Iran]] an de Prisong gestach ginn a gouf do ëmmer nees gepéngegt a mat verbonnenen Ae verhéiert. Joren dono mengt en am Eghbal, engem Client, deen eng jiipseg Beenprothees huet, säi Péngeger vu fréier erëmz'erkennen. Hien entféiert en a fiert mat him an d'Wüst, fir en do lieweg ze begruewen. Ma dem Eghbal streit of, jee an engem Prisong geschafft ze hunn, a behaapt, dass e säi Been eréischt viru Kuerzem verluer hätt. De Vahid fiert mat him op [[Teheran]] zeréck, fir aner Matgefaangener vu fréier ze froen, fir him bei der Indentifizéierung ze hëllefen ...
<ref name="ehrlich">David Ehrlich: [https://www.indiewire.com/criticism/movies/it-was-just-an-accident-movie-review-jafar-panahi-1235124899/ "‘It Was Just an Accident’ Review: Five Iranian Dissidents Debate Killing Their Former Torturer in Jafar Panahi’s Breathless Moral Thriller"]. indiewire.com, 20.05.2025 (nogekuckt: 24.05.2025).</ref><ref>Peter Bradshaw: [https://www.theguardian.com/film/2025/may/20/a-simple-accident-review-jafar-panahi-iran "'A Simple Accident' review – Jafar Panahi takes us on a nightmare trip into a land of bribes and brutality"]. theguardian.com, 20.05.2025 (nogekuckt: 24.05.2025).</ref>
== Produktioun ==
De Film gouf heemlech, ouni Dréigeneemegung, Enn 2024, am Iran gedréit. Déi meescht Schauspiller waren Amateur-Schauspiller oder hu soss e Beruff. D'lëtzebuergesch Produktiounsgesellschaft [[Bidibul Production]] war mat 55.000 Euro un de Produktiounskäschte vun am Ganze ronn 1,1 Millioun Euro bedeelegt. Bei der Demande fir Ënnerstëtzung duerch de [[Lëtzebuerger Filmfong]] gouf sech drop gëeenegt, an Dokumenter e fiktiven Titel, ''Les signes de la planète'' an e fikitve Regisseur, eng gewëss ''Valérie Midwer'', ze gebrauchen, fir kee Verdacht opkommen ze loossen. De Montage vun de Biller an den [[Etallonnage]] gouf dann och zu Lëtzebuerg gemaach.<ref>Julien Carette: [https://web.archive.org/web/20250527074835/https://www.virgule.lu/culture/le-secret-luxembourgeois-derriere-la-palme-d-or/68804027.html Le secret luxembourgeois derrière la Palme d’or."] virgule.lu, 26.05.2025.</ref>
== Gielercher ==
* [[Gëlle Palm]] fir de beschte Film um [[Filmfestival vu Cannes]] 2025
== Um Spaweck ==
{{commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Simple accident}}
[[Kategorie:franséisch Filmer]]
[[Kategorie:lëtzebuergesch Filmer]]
[[Kategorie:iranesch Filmer]]
[[Kategorie:Filmer 2025]]
[[Kategorie:Palme d'or]]
[[Kategorie:Filmer vum Jafar Panahi]]
[[Kategorie:Thrilleren (Film)]]
1dpjkwzugtu8w4z02uk3uabmrf4oz0s
Wikipedia:Wikidata/Newsletter
4
171987
2679610
2678857
2026-05-25T15:29:38Z
MediaWiki message delivery
23144
Neien Abschnitt /* Wikidata weekly summary #733 */
2679610
wikitext
text/x-wiki
{| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;"
|
Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vum '''Wikidata-Newsletter ''Status updates'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Wikidata-Säit [[wikidata:Wikidata:Status updates|Wikidata:Status updates]].
Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]].
Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: '''[[Wikipedia:Wikidata/Newsletter/Archiv/2025|2025]]'''<!-- – '''[[Wikipedia:Wikidata/Newsletter/Archiv/2026]]''' - …-->.
|}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
== Wikidata weekly summary #713 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-05. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#712]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Morneo06|Morne06]] - RfP scheduled to end after 8 January 2026 20:35 (UTC)
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ppolar_bear|Ppolar bear]] - general consensus is to reapply after gaining more experience.
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]]: first drafted in 2013, Wikidata has grown vastly since the original Notability policy was created. This first-round discussion is intended to collect ideas, comments, and reflections on how to improve the Notability Policy for what Wikidata currently is and will become.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #84 January 12 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]]: a two-day event that will take place from 13 to 14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdYOnOg1iq-8M4xWw8foHUw_7fReWTKtVH_GHzGI2_ozWww9Q/viewform?pli=1 Apply] for a grant and join the event.
** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1768410000 18:00 CEST], 14th January 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://doi.org/10.59350/6t2qh-2f839 Rescuing Scholia #2: getting closer]
** [https://almedaresearch.org/about-almeda/ African Literary Metadata (ALMEDA)]
** [https://www.emergentmind.com/topics/wikontic-framework Wikontic: Ontology-Aware KG Pipeline] - this article introduces Wikontic, a pipeline that builds knowledge graphs from text by enforcing Wikidata's ontological rules and merging duplicate entities.
* Papers:
** [https://www.researchgate.net/publication/399200580_Using_Wikidata's_Ontology_in_Practice_A_Neuro-Symbolic_Community-Centred_Workflow_for_Integrating_and_Reusing_Humanities_Datasets Using Wikidata’s Ontology in Practice: A Neuro-Symbolic, Community-Centred Workflow for Integrating and Reusing Humanities Datasets] - This article introduces an ontology-first, community-driven workflow that aligns humanities datasets with Wikidata to address data silos and gender inequities, offering reusable modelling patterns, SPARQL-based analysis, and a neuro-symbolic AI framework that reduces bias and supports reproducible, ontology-backed knowledge graph practices. By Velilla & Ferran-Ferrer (2025).
** [https://www.scirp.org/journal/paperinformation?paperid=148575 A Semantic Wiki for Language Learning: The Case of the Baoulé Language] - The BAOULE-WIKI project introduces a semantic wiki and homograph-detection model to preserve and teach the endangered Baoulé language, achieving high accuracy while paving the way for broader digital preservation of African languages through community collaboration and integration with knowledge bases like Wikidata and DBpedia. By Kra et al., (2026).
** [https://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/738255 Transforming the Digital Landscape: Towards a Medieval Knowledge Graph] - Digitization has transformed medieval studies by expanding access and enabling new research methods, with future progress hinging on Linked Open Data, shareable identifiers, and collaborative knowledge graphs to truly democratize and enrich scholarship. By Burrows, (2026).
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.426 Towards a Linked Open Index: Reconciling Museum Records to Wikidata for Index of American Design Constituents] - The Index of American Design project’s reconciliation of thousands of records with Wikidata reveals both challenges and strategies for improving data alignment, while a linked Power BI tool supports ongoing monitoring of quality, access, and representation in humanities research. By Foster et al., (2026).
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.441 The “Dizionario Degli Scrittori Italiani Contemporanei Pseudonimi” in Wikidata. Pseudonymous Authors in Wikidata: Dataset and Queries] - The dataset from the MA thesis structures biographical data on 19th–20th century pseudonymous Italian authors in Wikidata, including corpus items, SPARQL queries, and analysis documents, and is reusable for further research or case studies. By De Monaco, (2025).
''' Tool of the week '''
* [https://broomstick.toolforge.org/ Broomstick] is a tool by Wikicollabs it uncover Lexemes that can be improved on Wikidata.
* Explore your Wikimedia activity year in review with [https://affandymurad.github.io/wiki/ Wiki Year in Review]
* Wikilokal (Android version): explore the world within a 3 km radius by [[User:Affandy Murad|Affandy Murad]]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* New project: [https://iupac.org/project/2025-016-3-400/ Dissemination of polymer science through Wikipedia and Wikidata] ({{Q|33438}})
*
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14047|crowdfunding target]] (<nowiki>target goal of this crowdfunding campaign</nowiki>)
**[[:d:Property:P14052|free height]] (<nowiki>vertical distance from the floor level to the lowest obstruction in the ceiling of an indoor or outdoor space</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14048|PixelatedArcade genre ID]], [[:d:Property:P14049|Game Boy Database game ID]], [[:d:Property:P14050|RetroCollect games ID]], [[:d:Property:P14051|MyWaifuList work ID]], [[:d:Property:P14053|Nonbinary Wiki ID]], [[:d:Property:P14054|Diccionari de la llengua catalana entry ID]], [[:d:Property:P14055|DVIDS video ID]], [[:d:Property:P14056|FIP.IT basketball player ID]], [[:d:Property:P14057|Card Player ID]], [[:d:Property:P14058|Télérama film ID]], [[:d:Property:P14059|Boosty author ID]], [[:d:Property:P14060|Before I Play game ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Fungal Names taxon ID|Fungal Names taxon ID]] (<nowiki>ID number in the [[:w:Fungal Names]] database.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Braille transcription|Braille transcription]] (<nowiki>transcription in Braille</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Braille represents|Braille represents]] (<nowiki>graphene or phone that the Braille cell represents</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CNVD-ID|CNVD-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trismegistos editor ID|Trismegistos editor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/woordenlijst lemma ID|woordenlijst lemma ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Vehicle Number|European Vehicle Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CourtListener person ID|CourtListener person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian railway station code|Norwegian railway station code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Australian National Kennel Council ID|Australian National Kennel Council ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museo del Marchio Italiano ID|Museo del Marchio Italiano ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E498|(E498) district electoral division]]: Schema to describe an electoral division (small political division of Ireland).
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_IrishForges|Project IrishForges]]: Describing forges and forge buildings of Ireland using Wikidata, Wikimedia and other sources.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ireland|Project Ireland]]: A hub for all Ireland-related Wikidata activities including cross-Wikiproject tasks.
** [[d:Wikidata:WikiProject_HistoricIrishPlacenames|Project Historic Irish Placenames]]: focusing on County Kilkenny, connect historic placenames with their modern counterparts or create new items for ''"lost places"''.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Sweden/Svenska_psalmodikon|Svenska psalmodikon]]: A sub-project for the [[d:Q3354977|psalmodikon <small>(Q3354977)</small>]], a stringed-instrument popular in Sweden.
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Limits_of_Wikidata/WikiProjects_as_decentralized_governance|WikiPojects as decentralized governance]] - this sub-page of the [[d:Wikidata:WikiProject_Limits_of_Wikidata|Limits of Wikidata project]] proposes WikiProjects become caretakers of collections or subgraphs of relevant items.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q717|Venezuela (Q717)]] - country in South America
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L155644|размах (L155644)]] - Russian noun (rɐzˈmax) meaning "amplitude (of a swing)", "physical span or width", or "scale/scope (of an activity)"
''' Development '''
* No development happened in the past week as the team are just returning from the holidays.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:20, 5. Jan. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29884794 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #714 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-12. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#713]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AmeisenBot 3|AmeisenBot 3]] - '''Task/s:''' Adding descriptions (and possibly labels and aliases as well) to items based on their statements.
* New CheckUser requests: [[d:Wikidata:Requests for permissions/CheckUser/Saroj|Saroj]] (RfP scheduled to end at 25 January 2026 09:31 UTC)
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1768410000 18:00 CEST], 14th January 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
** [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] is launching a new office hours series starting [[:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_January_2026|'''January 27th''']], 2026 and continuing on the first Tuesday of each month. The scope of this series is be limited to [[:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Blazegraph migration]] support for the entirety of 2026. Participants are encouraged to register in advance for each session and may optionally add a brief description of their migration-related questions to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours the shared Etherpad] to help guide preparation. ''See [[:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|Blazegraph Migration office hour page]] for more details''
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/01/05/wikidata-at-13-fante-wikimedians-joins-the-celebration/ Wikidata at 13: Fante Wikimedians Joins the Celebration]
* Papers: [https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781003584155-3/structuring-sights-stories-pausanias-wikidata-john-brady-kiesling-anna-foka-kyriaki-konstantinidou-linda-talatas-elton-barker Structuring the Sights and Stories of Pausanias with Wikidata] - The Digital Periegesis project leverages Wikidata and linked open data tools to annotate, disambiguate, and connect Pausanias’s complex 2nd‑century text, enhancing accessibility, interoperability, and scholarly engagement with Greece’s historical and mythological landscape. By Kiesling et al., (2025)
* Videos: (Papiamento) [https://m.youtube.com/watch?v=PukvB8Viw_0 Wikipedia on Aruba | Episode 8: How to add a new topic (item) to Wikidata]
''' Tool of the week '''
*[https://knowledgetrain.toolforge.org/ Knowledge Train] A game to create a train of knowledge with the power of Wikidata - User:Athulvis
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/MAKNPEWKTYJAJTIIDM6MWU3YMA5KHSXB/ Mobile statement editing is now available as a beta feature on Wikidata]. Enable the Beta feature in your preferences settings, head to [[d:Q4115189|Wikidata Sandbox (Q4115189)]] (in mobile view) to test it and share your feedback here: [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]].
* The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]]</span>
| style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}}
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14067|common organism]] (<nowiki>organisms known by this common name</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14059|Boosty author ID]], [[:d:Property:P14060|Before I Play game ID]], [[:d:Property:P14061|Korea Heritage Service Heritage Portal ID]], [[:d:Property:P14062|KaraokeTexty.cz artist ID]], [[:d:Property:P14063|KaraokeTexty.cz song ID]], [[:d:Property:P14064|Showlabs ID]], [[:d:Property:P14065|DEUMM Online ID]], [[:d:Property:P14066|Slekt og Data cemetery ID]], [[:d:Property:P14068|Biblioteca Nacional de Colombia ID]], [[:d:Property:P14069|EZB library ID]], [[:d:Property:P14070|topic of Dictionary of Canadian biography identifier]], [[:d:Property:P14071|Cover Art Archive image]], [[:d:Property:P14072|X broadcast ID]], [[:d:Property:P14073|Theaterencyclopedie ID]], [[:d:Property:P14074|Maitron biography ID (new version)]], [[:d:Property:P14075|Scilit organization ID]], [[:d:Property:P14076|Fragrantica perfume ID]], [[:d:Property:P14077|Fragrantica perfume brand ID]], [[:d:Property:P14078|izoh.uz word ID]], [[:d:Property:P14079|Place Names and Places of Nova Scotia ID]], [[:d:Property:P14080|Fragrantica perfume notes ID]], [[:d:Property:P14081|Fragrantica perfumer ID]], [[:d:Property:P14082|Parfumo perfume brand ID]], [[:d:Property:P14083|Parfumo perfumer ID]], [[:d:Property:P14084|Parfumo perfume ID]], [[:d:Property:P14085|Parfumo fragrance notes ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Artistagraph ID|Artistagraph ID]] (<nowiki>Identifies the Artistagraph for an artistIdentifier for creative works on Artistagraph, a platform for documenting and discovering artist information and creative work connections</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/number of tunnel tubes|number of tunnel tubes]] (<nowiki>Number of parallel tubes in a tunnel.</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/Mapillary sequence ID|Mapillary sequence ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/People's Graphic Design Archive creator ID|People's Graphic Design Archive creator ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uni24k indentifier|Uni24k indentifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress municipality ID|Brussels BeStAddress municipality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress street name ID|Brussels BeStAddress street name ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress address ID|Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikifunctions object|Wikifunctions object]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MAX username|MAX username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Accademia Nazionale dei Lincei ID|Accademia Nazionale dei Lincei ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Retro Web company ID|The Retro Web company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Berlin|Schulnummer Berlin]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI article ID|KCI article ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
**[https://w.wiki/HKna Timeline of coup d'états]
**[https://w.wiki/HMYd All towns named Versailles]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q487338|mojito]] - traditional Cuban highball cocktail
''' Development '''
* Mobile editing of statements: We have released the first version of mobile statement editing as a beta feature (see details above). In addition we are improving it further and are adding missing functionality to get it ready for a full release. This includes adding editing support for additional data types such as date and musical notation.
* Blazegraph replacement: The Wikidata platform team is continuing their evaluation of alternative backends for the Wikidata Query Service.
* Graph QL: We are continuing to work on the prototype to get it ready for wider testing and are waiting on a security review.
* Dumps: We fixed an issue where the "latest" symlinks to data dumps weren't working correctly.
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating how to further reduce the number of unnecessary changes showing up in watchlist and recent changes coming from Wikidata. The work on this is also helping reduce the size of the recent changes database table, which is especially important on larger Wikipedias. In addition we are continuing to improve the Databox module to make it easier for smaller Wikipedias to get Wikidata-powered infoboxes.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kazakhstan|Kazakhstan]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:58, 12. Jan. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29895747 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #715 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-19. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#714]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Deprecate_P642|Deprecate P642?]] - Consensus to deprecate was reached.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://www.wikimedia.nz/wikifying-te-tiriti-based-futures/ Wikifying Te Tiriti] 10-workshop series, attendees will learn how to contribute to Wikipedia and create Wikidata items, to increase the visibility of people and their projects working in Te Tiriti and anti-racism areas. Further information can be found on the [[w:WikiProject:_Wikifying_Te_Tiriti-based_Futures|WikiProject page]] / [[w:https://en.wikipedia.org/wiki/User:Pakoire/WikiProject:_Wikifying_Te_Tiriti-based_Futures#Timetable|Workshop timetable]]. [https://learn-to-wikify-ttbf.lilregie.com/booking/attendees/new Register to attend].
** [[c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026_in_Uganda|Wiki Loves Folklore 2026 in Uganda]] - contribute to the project by expanding or creating Wikidata Items connected to the project categories, such as Ugandan folklore, food, music, dances, traditional clothing, and more.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://wikimedia.org.uk/2026/01/new-wikimedian-in-residence-at-lse/ The London School of Economics and Political Science have employed a Wikimedian in Residence]
** Wikimedia Indonesia held [[:m:Wikimedia Indonesia/Pekan Data dan Teknologi 2025|Data and Technology Week 2025]] in last December 2025, organized introductory workshops on Wikidata and Wikifunctions. Read key takeaways and participants' discussion at [https://diff.wikimedia.org/2026/01/16/introducing-data-and-functions-reflections-from-indonesian-data-and-technology-week-2025/ Diff].
** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/14/wikidata-days-2025-journey-in-africa-building-knowledge-languages-and-communities/ Wikidata Days 2025 Journey in Africa: Building Knowledge, Languages and Communities]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/18/wikidata-botswana-2025-celebrating-13-years-and-we-really-showed-up-%F0%9F%8E%89/ Wikidata Botswana 2025: Celebrating 13 Years (And We Really Showed Up!)]
* Papers:
** A new monographic number of [[:d:Q3805294|JLIS.it]] has been published regarding the [[:d:Q105086090|OPAC SBN]] (the biggest collective library catalogue in Italy, with more than 7 thousands of libraries participating; about its collaboration with Wikidata, see [[:d:Wikidata:Gruppo Wikidata per Musei, Archivi e Biblioteche/SBN|the Wikidata coordination page]]); it contains 3 papers focusing on the use of Wikidata for authority control (all in Italian, with abstract in English):
*** [[:d:Q137786824|''Wikidata and SBN: An Assessment of Two Years of Work (2023–2025)'']]: an overview Wikidata-SBN of the collaboration in 2023-2025, focusing on the methods of reconciliation
*** [[:d:Q137787153|''Wikidata-Enhanced Authority Records: A Project for Personal Names in SBN'']]: a description of the procedure to extract data from Wikidata items matches with SBN authority records and adapt these data to be copied into non-individualised SBN authority records
*** [[:d:Q137787159|''NaMo, utility for populating missing date fields in authority records'']]: a description of an utility to keep an authority file up-to-date finding missing death dates through Wikidata
** [https://jlis.fupress.net/index.php/jlis/article/view/677 Wikidata-Enhanced Authority Records: A Project for Personal Names in SBN] - A collaboration between Wikimedia Italy and ICCU is enriching incomplete SBN authority records using Wikidata identifiers, enhancing catalogue accuracy and accessibility as entries continue to grow. By Ravelli, (2026).
''' Tool of the week '''
* [https://puzzles.madebynathan.com/chains Puzzles By Nathan] is a game that arrange words so each connects to the next
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editing for RTL languages: The Wikimedia Deutschland team is seeking users of right-to-left (RTL) scripts, including Arabic, Hebrew, Persian, and Urdu, to help test and improve the mobile statement editing experience. If you edit in an RTL language and would like to join user interviews or deeper testing, [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/direct sign up here].
* (French) [https://observablehq.com/@workspace2138/odonymes-femmes Gendered place names in the public space of French-speaking Switzerland]
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14086|Parfinity notes ID]], [[:d:Property:P14087|Google Ads Transparency Center advertiser ID]], [[:d:Property:P14088|Basenotes perfume brand ID]], [[:d:Property:P14089|Basenotes perfume people ID]], [[:d:Property:P14090|Basenotes perfume ID]], [[:d:Property:P14091|Accademia Nazionale dei Lincei ID]], [[:d:Property:P14092|MAX username]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/location collected|location collected]] (<nowiki>geographic location where a specimen or sample was collected in the field</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Category for music in this language|Category for music in this language]] (<nowiki>link to category item that contains music in this language</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thyssen-Bornemisza work ID|Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CriticDB IDs|CriticDB IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MPA certificate number|MPA certificate number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WorldFootball.net person ID (new)|WorldFootball.net person ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Session tune ID|The Session tune ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo fragrance note ID|Parfumo fragrance note ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
**[https://w.wiki/HVed Timeline of elected germanic Roman emperors]
** [https://w.wiki/HXVa Universities without a P625 (coordinate location)] - [[d:Wikidata:Request_a_query#query_to_show_university_without_coordinate_location|Source]]
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E24|film director (E24)]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Rijksmonumenten/Maintenance/Unmerge|Rijksmonumenten Unmerge list]] - list of items with more than one [[d:Property:P359|P359 (Rijksmonumenten ID)]].
** [[d:Wikidata:WikiProject_Stanford_Libraries|Stanford Libraries]] added an event: [[d:Wikidata:WikiProject_Stanford_Libraries/Events/LDW2026|Love Data Week 2026]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:EntitiesWithoutLabel|Entities without a Label]] - this list is dynamically created, search by language code and entity type: Item or Property.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q253414|FIFA (Q253414)]] - international governing body of association football
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3922|charge (L3922)]] - English verb (tʃɑːrdʒ) meaning "to supply with energy", "to rush forward", or "to have responsibility for"
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We continued work on supporting more datatypes for editing, specifically date, musical notation and monolingual text.
** We worked on displaying constraint violation indicators.
** You can try out the current state by enabling it in the beta features section of your preferences.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate options for further reducing the amount of Wikidata changes in recent changes and watchlist on the other wikis to reduce the size of the database tables.
* Dumps: We finished our research on dumps, especially looking into different ways to define subsets. We will publish the report with results by end of February.
* Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team is continuing the evaluation of potential replacements for Blazegraph.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:25, 19. Jan. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #716 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-26. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#715]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
:* Reminder: Blazegraph Migration Office Hours: The [[mw:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] is kicking off its monthly Blazegraph migeration office hours tomorrow, {{zonestamp|2026-01-27 16:00|27th January, 16:00 UTC}}. These sessions focus exclusively on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of the Wikidata Query Service (WDQS). ''[[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_January_2026|See the office hours page for details and future sessions.]]''
:* Art+Feminism online hands-on training session: Intro to Wikidata + Archives. January 29, 15:00 UTC (16:00 CET). [[d:User:Alan_Ang_(WMDE)|Alan Ang (WMDE)]] and [[d:User:Epìdosis]] host this workshop on collective editing and how Wikidata connects with archives. More info and Zoom registration @ [https://artandfeminism.org/edit_a_thon/intro-to-wikidata-archives Art+Feminism.org]
:* OpenStreetMap X Wikidata Meetup #85 February 9 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
:* [https://www.youtube.com/watch?v=czndc9Ekzb8 Mapping Africa: Visualizing Knowledge and Communities] - 28.01.2026, 16:00 UTC. Episode #54 of the WikiAfrica Hour explores the power of maps and geospatial data.
* General Registration is Open! [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/OG6M6XHHTMO7G4VVB27C4ZUJDX4VLDLE/ 2026 Wikimedia Hackathon] - May 1-3, 2026
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://forum.clarin.eu/t/wikidata-replaces-the-clarin-concept-registry-in-the-component-registry/1205 Wikidata replaces the CLARIN Concept Registry in the Component Registry]
* Papers:
** [https://odr.chalmers.se/items/4b2db132-b688-4bb1-a84c-4e614b9f1916 Analysis and Generation of Wikidata Descriptions Focusing on Bangla Language] - A rule-based Grammatical Framework resource grammar for Bangla generates accurate, consistent Wikidata descriptions across diverse entities, achieving over 99% coverage and enhancing low-resource language content in multilingual knowledge bases. By Mohammad, (2025).
* Videos:
** [https://m.youtube.com/watch?v=eT_VTTeaig4&pp=0gcJCTMBo7VqN5tD Fact-Checking with Wikidata by Philippe Saadé] - a recording of the workshop hosted by DataTalks.Club in collaboration with [[d:User:Philippe_Saade_(WMDE)|User:Philippe Saadé]]
** [https://m.youtube.com/watch?v=wXaHJ85g88A Wikimedia and Biodiversity Data: A Mutualistic Relationship in the Open Knowledge Ecosystem]
** [https://www.youtube.com/watch?v=WHxq0YJU-OM Collaborative Cultural Heritage Geodata], session 2 of SunoikisisDC's ''Digital Approaches to Cultural Heritage''. Discusses how Wikidata is used and contributes data to the field of spatial and geographic technologies.
** [https://www.youtube.com/watch?v=pGK0qQ3hRkA Wikimedia projects & smell-related content: WMUK Sandbox Session] - [[d:User:Lajmmoore|User:Lajmmoore]] describes how to add and model sensory experiences such as smell, to Wikidata.
''' Tool of the week '''
* [https://property-helper.toolforge.org/ Wikidata Property Creation Helper] is a tool by [[User:ArthurPSmith|ArthurPSmith]]. The tool takes a property proposal page and translates it into a QuickStatements batch (and then a second one for the examples) that a property creator can use to quickly create a new property.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikimedia Deutschland 2026 first quarter development plan has been published: [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|Wikidata:Linked Open Data development plan]].
* '''Job opening:''' The Wikimedia Foundation is hiring a Wikidata Platform Backend Migration Specialist (contract position) to support backend migration work on the Wikidata Query Service. This role focuses on technical work related to the migration away from Blazegraph. If you're interested in the role or want to learn more, see the [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/7545685 full job description and application details].
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14094|translates from]] (<nowiki>language(s) that this person, company or organization translates works texts from</nowiki>)
**[[:d:Property:P14095|translates into]] (<nowiki>language(s) that this person, company or organization translates works and texts into</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14092|MAX username]], [[:d:Property:P14093|CriticDB game ID]], [[:d:Property:P14096|Finnish railway station code]], [[:d:Property:P14097|Sketchfab model ID]], [[:d:Property:P14098|Sketchfab channel ID]], [[:d:Property:P14099|Sketchfab user ID]], [[:d:Property:P14100|BRAHMS identifier]], [[:d:Property:P14101|LegiStorm person ID]], [[:d:Property:P14102|NHK Archives program ID]], [[:d:Property:P14103|Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version)]], [[:d:Property:P14104|Bercail ID]], [[:d:Property:P14105|InterSportStats athlete ID]], [[:d:Property:P14106|Erdős Problem number]], [[:d:Property:P14107|Trismegistos editor ID]], [[:d:Property:P14108|woordenlijst lemma ID]], [[:d:Property:P14109|European Vehicle Number]], [[:d:Property:P14110|CourtListener person ID]], [[:d:Property:P14111|Australian National Kennel Council ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/incompatible type|incompatible type]] (<nowiki>instances of this type or of its subclasses cannot be instances of that type nor of its subclasses</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/KaraokeTexty.cz album ID|KaraokeTexty.cz album ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical encyclopedia of Maros County-ID|Biographical encyclopedia of Maros County-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ShotOnWhat film ID|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 ID|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CardCow.com publisher ID|CardCow.com publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholms SL Realtidsinformation identificator|Stockholms SL Realtidsinformation identificator]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lost Pubs Project ID|Lost Pubs Project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handball Base ID|Handball Base ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handballnews.pl person ID|Handballnews.pl person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SFDb förlaga-ID|SFDb förlaga-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RITVA company ID|RITVA company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RITVA corporate body ID|RITVA corporate body ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TC Infos network identifier|TC Infos network identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/French Trade Mark Number|French Trade Mark Number]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/Hbge Wikidata Items with a frequency (hertz) within human-hearing range] ([[d:Wikidata:Request_a_query#List_only_items_that_have_a_frequency_in_hertz_and_in_our_hearing_range|source]])
* Schema examples: [[d:Wikidata:WikiProject_Schemas/Tutorial|WikiProject Schemas: A tutorial]] - to create a simple ShEx schema and apply it to a set of Wikidata items.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_No_Longer_at_the_Margins/Hackathon_2026|No Longer at the Margins - 2026 Hackathon]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Bahamas/buildings_in_Nassau|WikiProject Bahamas - list of buildings in Nassau]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:EntitiesWithoutDescription|Entities missing a description]] - choose a language and entity type (Item or Property) and generate a list of entities that have no description.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q7296|Mount Kilimanjaro]] - mountain massif in Kilimanjaro National Park in Tanzania
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L130056|мундштук (L130056)]] - Russian noun (mʊnʂˈtuk) meaning "mouthpiece (of a musical instrument)", "mouthpiece (of a pipe/cigar holder)", or "a horse's bit"
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We started working on supporting editing of monolingual text statements
** We continued working on supporting editing of geocoordinate and quantity statements
** We are fixing display issues with date statements
** We continued work on showing constraint violations
* GraphQL:
** The security review was finished, removing a blocker to deploying GraphQL support to Wikidata
** We added pagination to querying items by statement properties or values
** We are extending the labels of linked entities functionality to also let you get the descriptions of the Items linked in a statement
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate options for further reducing the amount of Wikidata changes in recent changes and watchlist on the other wikis to reduce the size of the database tables.
* Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team is continuing the evaluation of potential replacements for Blazegraph.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus countries: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Albania|Albania]] and [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kosovo|Kosovo]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 16:28, 26. Jan. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #717 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#716]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Sapper-bot_2|Sapper-bot 2]] - Task: Monthly updates of the [[d:Q23883|Dead Sea]] level and the "lowest point" property for [[d:Q801|Israel]], [[d:Q810|Jordan]], and [[d:Q48|Asia]].
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/LiteraryWorksMetaDataUploadBot|LiteraryWorksMetaDataUploadBot]] - Task: Upload metadata for literary works from research project. (Approved)
* Other: [[d:Wikidata:Administrators'_noticeboard#Proposal_to_configure_the_Newcomer_Dashboard_for_Wikidata|Proposal to configure the Newcomer Dashboard for Wikidata]]
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/27/call-for-sessions-wikimania-2026-is-coming-to-paris/ Call for Sessions: Wikimania 2026 is Coming to Paris]! The submission form will remain open until March 1. Results will be published in May.
** Who's hiding behind museum collections? - A Wikidata Edit-a-thon by [https://winoda.de/en/english/ WiNoDa Knowledge Lab] (February 24th, 1:00pm-4:30pm CET). This online Edit-a-thon will focus on the many collectors that contributed to the [[q:Q136406087|Arachnida and Miryapoda collection of the Museum für Naturkunde Berlin]]. Join us to uncover the unspoken human networks that shaped the history of science! Register here: http://winoda.de/en/event/wikidata-edit-a-thon/
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/02/01/celebrating-latin-american-public-domain-in-2026/ Strengthening the Latin American public domain with Wikidata]
* Thesis: Hebeis, Maximilian (2026): [https://doi.org/10.20378/irb-112660 ''Entity Matching for Person Records in Authority Files''], Bamberg: Otto-Friedrich-Universität (Master thesis in computer science: "a case study into applying learningbased entity matching to person records from two large authority databases, namely the [[:d:Q36578|German national Integrated Authority File (GND)]] and the crowd-sourced open knowledge base Wikidata")
* Papers: Special Collection of the Journal of Open Humanities Data (JOHD): ''Wikidata across the humanities: datasets, methodologies, reuse'', https://openhumanitiesdata.metajnl.com/collections/wikidata_across_the_humanities (new papers have been published during the last week; see a list at [[:d:Q136325279#P527]])
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=oUtvW94US_M Africa Wiki Women 1st Newbies Community Meetup] - held an orientation for new members on editing Wikidata, Wikipedia, and Commons, to help bridge knowledge gaps of African women on Wiki platforms.
** [https://www.youtube.com/watch?v=czndc9Ekzb8 Mapping Africa: Visualizing Knowledge and Communities] - explores how African communities use maps and geospatial data to enhance Wikidata, improve Wikimedia articles, and make local knowledge more visible globally.
''' Tool of the week '''
* [https://github.com/altilunium/wdlist Wdlist : Create and manage a personal list of Wikidata items.]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikimedia Deutschland Job vacancy - [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/62397164/Architect-of-Storage-Solutions-all-genders---6-weeks-Freelance-contract/ Architect of Storage Solutions] - (freelance contract / 4-6 weeks)
* You can now nominate your favorite Wikidata research award for 2025. [https://research.wikimedia.org/awards.html Call for Nominations] now open until February 15, 2026.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14112|U.S. Copyright Office Public Records System name ID]], [[:d:Property:P14113|Lenta.ru person ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/value type of this mathematical property|value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Gifu Prefectural Shrine Association ranking|Gifu Prefectural Shrine Association ranking]] (<nowiki>One of the three rankings given by the Gifu Prefectural Shrine Association</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/instances must not have|instances must not have]] (<nowiki>instances of this class or of its subclasses must not have given property or statement</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/African Scientists Directory ID|African Scientists Directory ID]] (<nowiki>identifier for a scientist in the African Scientists Directory</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Center for Jewish History person ID|Center for Jewish History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LINCS ID|LINCS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artdoc.Media film ID|Artdoc.Media film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Walloon-French dictionary ID|Walloon-French dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Register of Film Distribution Certificates ID|Russian Register of Film Distribution Certificates ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hentaigana for Academic Information Exchange ID|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant inventaire Nouvelle-Aquitaine|Identifiant inventaire Nouvelle-Aquitaine]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algemeen Nederlands Woordenboek ID|Algemeen Nederlands Woordenboek ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Woordenboek van Nieuwe Woorden ID|Woordenboek van Nieuwe Woorden ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instituut voor de Nederlandse Taal ID|Instituut voor de Nederlandse Taal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Woordcombinaties ID|Woordcombinaties ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID|Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of the Southern Dutch Dialects concept ID|Database of the Southern Dutch Dialects concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GiveSendGo ID|GiveSendGo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrowdRepublic project ID|CrowdRepublic project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Dictionary Portal ID|European Dictionary Portal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gravestone Project Cemetery ID|Gravestone Project Cemetery ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uzbek-Russian dictionary ID|Uzbek-Russian dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ruwiki ID|Ruwiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish National Archives ID|Swedish National Archives ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GDUNO ID|GDUNO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JMRC person id|JMRC person id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catalunya Romànica ID|Catalunya Romànica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mercantile Navy List ID|Mercantile Navy List ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Igromania author ID|Igromania author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danmarks Kirker|Danmarks Kirker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medvik ID|Medvik ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Obálky knih ID|Obálky knih ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Theatre in Prague artist ID|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Theatre in Prague performance ID|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alpine Linux Wiki article|Alpine Linux Wiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Microsoft Store developer ID|Microsoft Store developer ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/Hg$g Item with a Wikipedia page in lang. X but not Y] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikidata_instance_with_page_on_language_wikis|source]]) - modify the wd: QID and the schema:isPartOf for your own purposes.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Chess/Lists/Rubinstein-Memorial|WikiProject Chess - Rubinstein-Memorial list]]
** [[d:Wikidata:Wikiproject_Units_of_Measurement|WikiProject Units of Measurement]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/List_of_Italian_doctors|Wikiproject Medicine - List of Italian Doctors]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Evanion_Collection|WikiProject Evanion Collection]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_every_politician/Canada|WikiProject every Politician / Canada]] - all Commons lists were updated.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/to_delete|Variety of reports for deletion candidates]]
''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects:
** We are making progress with identifying additional ways in which we can reduce the number of irrelevant changes from Wikidata showing up in recent changes and watchlist on Wikipedia and co.
** We are discussing with pilot Wikipedias about turning on showing Wikidata changes by default in watchlist and recent changes (moving it from opt-in to opt-out)
* GraphQL: We are putting the last touches on a GraphQL endpoint for Wikidata. We are planning to get it live later this month for feedback.
* LDF endpoint: We are planning to decommission the endpoint in preparation for the migration away from Blazegraph on the 18th of February ([[phab:T415696]])
* Mobile statement editing:
** We are almost done with adding support for editing statements with quantity and monolingual text datatype and finished support for mathematical expression statements. We started support for editing coordinate statements.
** We are continuing the work on showing constraint violations.
* Wikibase Ecosystem: We are in the process of setting up a demo system for ontology federation (i.e. using Wikidata Items as values in statements on another Wikibase instance)
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:41, 2. Feb. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #718 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-09. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#717]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://numishare.blogspot.com/2026/01/improving-searchability-using-natural.html Numishare Blog: Improving searchability using Natural language Processing + Wikidata] - How NLP-based search improvements for [[d:Q631286|numismatic]] collections for the [[d:Q1256518|American Numismatic Society]]. Python NLP tools and Wikidata add a semantic layer that links equivalent terms (e.g. “serpent” and “snake”) to improve discovery across coin databases such as OCRE and MANTIS. Author: [[d:Q57432992|Ethan Gruber]].
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=6vRrasGCifE Art+Feminism Conversations / Intro to Wikidata + Archives]: Led by [[d:User:Ep%C3%ACdosis|User:Epìdosis]] and [[d:User:Alan_Ang_(WMDE)|User:Alan Ang (WMDE)]], this recording covers tools that support collaborative Wikidata editing, and includes with brief updates on mobile editing, Wikibase software, and work at the intersection of AI and Wikidata. Find more info and tools covered on [[m:Art%2BFeminism:_Intro_to_Wikidata_and_Archives|Meta:Art+Feminism]]
** [https://www.youtube.com/watch?v=l8S1Ay5UWvo Custom Upload Funnel Creation on Wikimedia Commons: Wiki Loves Africa 2026] - [[d:User:Kambai_Akau|User:Kambai Akau]] and the [[c:Commons:Wiki_Loves_Africa_2026_in_the_Tyap_Community|Tyap User Group]] demonstrate how to contribute to the Wiki Loves Africa 2026 contest, incl. how to add a Wikidata Infobox to your contributions, and how to create Wikidata Items if they are missing.
** (Papiamento) [https://www.youtube.com/watch?v=DiZAvrop_yU Add a different language Label to a Wikidata Item] Wikipedia Above Aruba|Ep. 9 - it's not always obvious how to add labels, descriptions and aliases of different languages to Wikidata items, this short video demonstrates how.
** [https://www.youtube.com/watch?v=Y9tbLc5czbU Hands-on Exercise: Data Cleaning & Preparation with OpenRefine] - Daniel Garjio guides through exercises to cluster and merge duplicate values, standardise formats, reconcile data with external authority sources such as Wikidata.
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=srLq6dXjGc4 Mapeo colaborativo, plataformas libres y autonomía local], part of the [[m:Conferencia_Justicia_climática_Perú_2024|Conference on Climate Justice, Indigenous Voices, and Wikimedia Platforms (2024)]] - speaker: Túllio Morais Franca shows how to integrate mapping tools suchas OpenStreetMap and Mapillary with Wikidata, Commons and Wikipedia.
''' Tool of the week '''
*[https://clarity-tool.toolforge.org/ Wiki Clarity Tool]: Clarity Tool is a lightweight web application built to empower editors across Wikipedia, Wikidata, and Wikimedia Commons. It helps contributors identify missing information in articles and suggests structured data from Wikidata to fill those gaps.
* [https://ga-kevin-codes.github.io/Suggest-A-Brand/ Name Suggestion Index : Submit a Brand] - A tool that links Wikidata brand items to the [https://github.com/osmlab/name-suggestion-index Name Suggestion Index project on OpenStreetMap].
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editors can now edit String and External ID datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]]
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14115|braille transcription]] (<nowiki>transcription in Braille</nowiki>)
**[[:d:Property:P14117|location collected]] (<nowiki>geographic location where a specimen or sample was collected in the field</nowiki>)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14114|Rappels theatrical production ID]], [[:d:Property:P14116|Berlin School ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Siège occupé|Siège occupé]] (<nowiki>{{TranslateThis
| fr = siège occupé par une personne au sein d'une académie ou autre société à ''numerus clausus''
}}</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Standard Number|Standard Number]] (<nowiki>A standard serial number</nowiki>)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/MusicaPopular.cl ID|MusicaPopular.cl ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JMRC person id (en)|JMRC person id (en)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionary of Unitarian and Universalist Biography ID|Dictionary of Unitarian and Universalist Biography ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CAMEO page ID|CAMEO page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TeamNL athlete ID (new)|TeamNL athlete ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Flora Online Plant List|World Flora Online Plant List]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radeberger-stadtgeschichte.de Objekt Identifikator|radeberger-stadtgeschichte.de Objekt Identifikator]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Master Ideographs Seeker Character ID|Master Ideographs Seeker Character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flohic ID|Flohic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oricon News person ID|Oricon News person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radiko person ID|radiko person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity actress ID|Xcity actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Drama Database Program ID|TV Drama Database Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Van Dale Rijmwoordenboek sentences ID|Van Dale Rijmwoordenboek sentences ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Van Dale Rijmwoordenboek word ID|Van Dale Rijmwoordenboek word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BISMaL taxon ID|BISMaL taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vlaams Woordenboek ID|Vlaams Woordenboek ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kotobank Japanese ID|Kotobank Japanese ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nişanyan Adlar ID|Nişanyan Adlar ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/HkTZ Items with two or more Olympedia people ID] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikidata_entries_with_multiple_Olympedia_IDs|source]]) - find duplicate external identifier.
** [https://w.wiki/Hndn Music roll releases with recordings of works performed by composer] ([[d:Wikidata:WikiProject_Piano_Rolls/Queries|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Progressive_Metal|WikiProject progressive Metal]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Basque_Cultural_Heritage_and_GLAM|Wikiproject Basque Cultural heritage and GLAM]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/single_sitelink_template_items|'Template' items with only one sitelink]] - per [[d:Wikidata:Notability|Wikidata:Notability]], "''If a link is a template, the item must contain at least two such sitelinks...''"
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|133866932}} - a 2025 thriller film, winner of the Palme d’Or at the 2025 Cannes Film Festival
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:
''' Development '''
* Dumps: We published the [[:File:Wikidata Dumps Discovery Research Report.pdf|report from our research into the user experience with Wikidata's dumps]].
* Mobile editing: We are finalizing the support for quantity, monolingual text, mathematical expression and musical notation statements as well as a first version for coordinate statements.
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We have continued our investigation into existing Lua modules in order to find more ways in which we can reduce unwanted entries from Wikidata in Recent changes and watchlists on Wikipedia and co. We found a number of options that we are looking into now. ([[phab:T416822]], [[phab:T416825]], [[phab:T416826]], [[phab:T416827]])
* Wikidata Vector embedding: We added German to the embedding (next to English, French and Arabic)
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 16:26, 9. Feb. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30044779 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #719 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#718]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Sjö|Sjö]] - RfP scheduled to end after 17 February 2026 10:02 (UTC)
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SEEKCommonsBot|SEEKCommonsBot]] - Task: Synchronize Wikidata records created by the [https://seekcommons.org/ SEEKCommons] project with [https://openalex.org/ OpenAlex]
* Closed request for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AmeisenBot_3|AmeisenBot 3]] - Task: Adding descriptions (and possibly labels and aliases as well) to items based on their statements. Request closed as approved.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Che-W-bot|Che-W-bot]] - Request withdrawn.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 17 February, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, February 17 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET (Time zone converter). Wikiproject P244 maintenance uses SPARQL queries to identify and resolve two types of constraint violations in Wikidata: instances of Wikidata items with more than one LCNAF identifier and instances of the same LCNAF identifier existing on more than one Wikidata item. The February 17th session will walk participants through how to resolve the former issue, while the March 3rd session will focus on the latter. Event page: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/LCNAF Duplicate Detection P244 Maintenance|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/LCNAF_Duplicate_Detection_P244_Maintenance]]
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/11/wiki-for-botanists-why-thematic-engagement-matters/ Wiki for Botanists, why thematic engagement matters]: WMNZ/Aotearoa on how sustained outreach with botanists via Wikidata workshops, edit-a-thons, and conferences is improving plant-related knowledge on the Wikimedia projects and building strong collaborative relationships with scientific communities.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/09/tech-news-2026-week-07/ Tech News Week 7 / Global Watchlists extension]: now supports multiple Wikibase instance (i.e. Wikidata + Test Wikidata) and fixes right-to-left (RTL) text directionality issues.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/13/the-spark-of-linked-data-and-libraries-oclc-passage-project-white-paper-translation-report/ The Spark of Linked Data and Libraries: OCLC Passage Project White Paper Translation Report]
* Papers: [https://www.researchgate.net/publication/400579586_Federating_Open_Knowledge_through_Wikibase_The_Case_of_The_Finno-Ugric_Data_Sharing_Space Federating Open Knowledge through Wikibase: the case of the Finno-Ugric data sharing space]: Antal et al. (2026) present a community-driven, federated prototype to link multilingual cultural heritage data, open ontologies and preserve local epistemologies.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=LtoM-0IhKnY How to Unlock Knowledge Graph Data for LLMs with AI Retrieval] - [[d:User:Philippe_Saade_(WMDE)|User:Philippe Saade (WMDE)]], AI/ML Project Manager talks to Chad Jennings of ''Beyond the Blueprints'' (IBM Product Hub) on making Wikidata more accessible for AI developers, replacing SPARQL-heavy workflows with vector search and hybrid retrieval.
** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=2Nn7w6Vi3M8 Créer une carte uMap à partir de données géolocalisées extraites de Wikidata] - video presentation of 2026 Digital Encounters ''"Mapping territorial data in uMap"''
** [https://m.youtube.com/watch?v=wf6TFcnvGno Africa Wiki Women 2026 On Wiki Skills Mentorship Program - Introduction to Wikidata]
** [https://m.youtube.com/watch?v=PIVVpJh1seA Africa Wiki Women 2026 On Wiki Skills Mentorship Program - Major and Minor edits on Wikidata]
** [https://m.youtube.com/watch?v=9TVFPpSNRYI EMCO Wikidata CoP meeting (2026-01-28)] - participants discuss progress on the ''early adopter'' phase, incl. how to categorise and track contributions, what statistics to measure and progress on MCO application profiles (persons + corporate bodies)
''' Tool of the week '''
* [https://queer-memory.toolforge.org/ Queer Memory] multilingual web app that explores '''global queer history''' through live Wikidata timelines, places, rights, culture, and activism. Currently available in English, French, and Spanish.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CMYID3FRNL7OKUNEH3O3OTGT6UQSQN3X/ Etherpad cleanup, save your pads now]. All pads after 1st March 2026 willbe deleted so if you need any of your pads, please make a local backup.
* [https://doc.wikimedia.org/Wikibase/master/js/rest-api/ The Wikibase REST API] '''search''' endpoints are now available on '''v1''' and considered stable! It's important to note that the older v0, which has been live on Wikidata since July 2025, will remain available for a '''two month transition period''' until mid-April 2026. We encourage all users to migrate to the new v1 endpoints during this time to ensure that their applications can continue to work seamlessly.
* The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|February 2026 newsletter]]. It includes result of an initial evaluation of open-source triple store candidates as part of the migration away from Blazegraph, the next Blazegraph migration office hour, and more. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]] | style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}}
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14122|category for music in this language]] (<nowiki>link to category item that contains music in this language</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14118|DOAB book ID]], [[:d:Property:P14119|qamus.inoor.ir root ID]], [[:d:Property:P14120|The Session tune ID]], [[:d:Property:P14121|Parfumo fragrance note ID]], [[:d:Property:P14123|KaraokeTexty.cz album ID]], [[:d:Property:P14124|Biographical encyclopedia of Maros County]], [[:d:Property:P14125|Alpine Linux Wiki article]], [[:d:Property:P14126|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 person ID]], [[:d:Property:P14127|Igromania author ID]], [[:d:Property:P14128|French Trade Mark Number]], [[:d:Property:P14129|Bane NOR location code]], [[:d:Property:P14130|CardCow.com publisher ID]], [[:d:Property:P14131|Lost Pubs Project ID]], [[:d:Property:P14132|Handball Base ID]], [[:d:Property:P14133|Handballnews.pl person ID]], [[:d:Property:P14134|Center for Jewish History person ID]], [[:d:Property:P14135|African Scientists Directory ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Number of translations|Number of translations]] (<nowiki>Number of translations</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Panoramax instance URL|Panoramax instance URL]] (<nowiki>the Panoramax instance of/about the subject</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Hentaigana for Academic Information Exchange ID|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bach digital person ID|Bach digital person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bach digital work ID|Bach digital work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/YList ID|YList ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificativo Antenati|identificativo Antenati]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pesistulokset.fi player ID|Pesistulokset.fi player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Liiga.fi player ID|Liiga.fi player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd producer ID|Letterboxd producer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Topplista artist ID|Topplista artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Music Classical work ID|Apple Music Classical work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace brands ID|Fragplace brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace fragrances ID|Fragplace fragrances ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace notes ID|Fragplace notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace perfumers ID|Fragplace perfumers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sport Express person ID|Sport Express person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ciss.org sportsperson ID (deaf sport)|ciss.org sportsperson ID (deaf sport)]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Learned Societies|Learned Societies]]
* WikiProject Highlights: a discussion regarding [[d:Wikidata talk:WikiProject Learned Societies#Members of learned societies: too many conflicting data models|how to standardise the data model of the membership of learned societies]]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|3324704}} - French radio program and audio podcast
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3941|collection (L3941)]] - English noun (kəˈlɛkʃən) meaning "a group of gathered items", "money gathered for charity/church", or "the act of acquiring"
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We are putting finishing touches on editing support for external ID, URL, monolingual text, quantities and coordinate statements.
** We worked on visually highlighting preferred and deprecated statements on the mobile site similar to how it is done on desktop.
** We worked on showing more than one constraint violation when a statement violates multiple constraints.
* Ontology Federation: We continued working allowing other Wikibase instances to use Wikidata Items in their statements (and later from other Wikibase instances). You can see a demo video of the current development state at [[:File:Federation Demo.webm|ontology federation demo]].
* GraphQL: We worked on documentation to get get the GraphQL endpoint ready for a first release.
* Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team published their report of the evaluation of Blazegraph alternatives. You can read it at [[:File:WDQS Triple Store Evaluation - Benchmark Results Report.pdf]].
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 13:26, 16. Feb. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30053912 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #720 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#719]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Jan Myšák|Jan Myšák]] - RfP scheduled to end after 28 February 2026 11:11 (UTC)
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator#Sjö|Sjö]] - Closed as successful, congratulations [[d:User:Sjö|User:Sjö]].
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]]: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Context|Round 2]], where policy is suggested based on round 1 discussions.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[DiffBlog:https://diff.wikimedia.org/2026/02/17/apply-now-scholarships-for-the-language-diversity-conference-2026-deadline-13-march-2026/|Apply Now: Scholarships for the Language Diversity Conference 2026]] - scholarship application deadline: 13 March 2026 / Conference dates: 2 - 4 October 2026 in Accra, Ghana.
** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Context|Office Hour: Notability Policy]] - February 26th 2026 at 5PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1772125200 your timezone]).
** (Catalan) [[m:Event:No_eren_bruixes,_eren_dones_d'Andorra|They were not witches, they were women from Andorra]] - a Wikimarathon for Witches edit-a-thon to make biographies of Andorran women accused of witchcraft more visible on Wikidata and Wikipedia. Sign-up on [[m:Event:No_eren_bruixes,_eren_dones_d'Andorra|Meta]]: 09:30 – 12:30 UTC, 7 March 2026.
*Ongoing: [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] - February 21, 2026 – March 3, 2026
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://stackoverflow.blog/2026/02/20/even-genai-uses-wikipedia-as-a-source/ Stack Overflow: Even GenAI uses Wikipedia (+Wikidata) as a source] - transcript of the podcast audio between Ryan Donovan and Philippe Saade, on the Wikidata Embedding Project and vectorizing 30 million entities for semantic search.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/21/revitalizing-uk-history-series-2-expanding-multilingual-access-on-wikidata/ Diff Blog: Revitalizing UK History, Series 2: Expanding Multilingual Access on Wikidata] - [[d:User:JosefAnthony|Josef Anthony]] describes the projects efforts in documenting underrepresented UK historical figures in multiple languages.
** [[diffblog:https://diff.wikimedia.org/2026/02/20/into-the-spotlight-sharing-archival-objects-through-wikimedia-commons/|Diff blog: Into the Spotlight: Sharing Archival Objects through Wikimedia Commons]] by [[c:User:LadyRabbit|User:LadyRabbit]]. Experience documenting Ellen Winstone, a historical figure, non-notability on Wikipedia doesn't mean they are not worth documenting. Wikidata and Commons can help.
* Papers: [https://arxiv.org/html/2602.14594v1 The Wikidata Query Logs Dataset (WDQL)] - presenting a dataset of 200,000 question-query pairs intended to help train Natural Language questions into SPARQL. By S. Walter, H. Bast (2026).
* Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=dY-Vz-TS1X0 3rd Wikidata Training] of the On Wiki Skill Mentorship Program by Africa Wiki Women. Dives deeper into the core data modelling concepts, Wikidata-speciifc terminology and practical editing tips for beginners. Led by [[d:User:King_ChristLike|User:King ChristLike]]
''' Tool of the week '''
* [https://dagbanli.info/ Dagbanli dictionary] - a monolingual Dagbanli dictionary built using Wikidata lexemes, with 20000 native audio recordings as usage examples pulled from Mozilla Common Voice. This means when you look up a word, you can hear it spoken in example sentences. See this in action here: [https://dagbanli.info/?word=L722895 suɣulo]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [[wikimania:2026:Program|Wikimania:2026]] - The call for submissions for the program is open until March 1, 2026.
* [https://www.opensanctions.org/articles/2026-02-18-every-politician/ OpenSanctions: As the CIA closes The World Factbook, we’re opening our global map of political power] - introduces [https://everypolitician.org/ EveryPolitician.org], a global database of 690,000+ political office-holders across the globe. PoliLoom, GovDirectory, a dedicated [[d:Wikidata:WikiProject_every_politician|WikiProject]] and the Wikidata community are helping make structured data on politicians transparent. Learn how you can [https://everypolitician.org/about/contribute/ contribute].
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14143|annual greenhouse gas emissions]] (<nowiki>carbon dioxide equivalent emissions by this entity in a year</nowiki>)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14136|RFI topic ID]], [[:d:Property:P14137|Delfi.lv theme ID]], [[:d:Property:P14138|SFDb original ID]], [[:d:Property:P14139|Artdoc.Media film ID]], [[:d:Property:P14140|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID]], [[:d:Property:P14141|Walloon-French dictionary ID]], [[:d:Property:P14142|Bolivia INE code]], [[:d:Property:P14144|Russian Register of Film Distribution Certificates ID]], [[:d:Property:P14145|Algemeen Nederlands Woordenboek ID]], [[:d:Property:P14146|Woordenboek van Nieuwe Woorden ID]], [[:d:Property:P14147|Woordcombinaties ID]], [[:d:Property:P14148|Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID]], [[:d:Property:P14149|Uzbek-Russian dictionary ID]], [[:d:Property:P14150|JMRC person id (he)]], [[:d:Property:P14151|Catalunya Romànica ID]], [[:d:Property:P14152|IEC 61355 identifier]], [[:d:Property:P14153|Yandex Object Answer id]], [[:d:Property:P14154|Michaelis Portuguese-English Modern Dictionary ID]], [[:d:Property:P14155|Michaelis English-Portuguese Modern Dictionary ID]], [[:d:Property:P14156|Uni24k indentifier]], [[:d:Property:P14157|The Retro Web company ID]], [[:d:Property:P14158|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Property:P14159|Gravestone Project Cemetery ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/CWSAC classification|CWSAC classification]] (<nowiki></nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/IBAN countries|IBAN countries]] (<nowiki>The country which the bank with this property may create accounts in. For example "MyBank" can create bank accounts in "France" with the prefix "FR".
Some banks have a single country they may create accounts in and other have many.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Kloekecode|Kloekecode]] (<nowiki>identifier for locations in the Netherlands, Flanders, French Flanders, and north-western Germany</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/ICAO 24-bit aircraft address|ICAO 24-bit aircraft address]] (<nowiki>Unique 24-bit ICAO aircraft address assigned to an individual aircraft’s Mode S transponder, expressed as a six-character hexadecimal code and used in ADS-B and air traffic surveillance systems.</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Faulhaber-Edition ID|Faulhaber-Edition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OldRacingCars.com drivers ID|OldRacingCars.com drivers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ID Prix de Lausanne|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spellingwijzer Onze Taal ID|Spellingwijzer Onze Taal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uitleenwoordenbank ID|Uitleenwoordenbank ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EpiMedDat ID|EpiMedDat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/REVENCYT code|REVENCYT code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/X Games athlete ID (new)|X Games athlete ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pinkhof ID|Pinkhof ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scheikunde ID|Scheikunde ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JWS II ID|JWS II ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID|Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PeeringDB Facility ID|PeeringDB Facility ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL place ID|DBNL place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL country ID|DBNL country ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL titel ID|DBNL titel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movist person ID|Movist person ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/HvHp Property table for a set of Wikidata items] (the Memory of the World International Register)
** [https://w.wiki/Hxec People with PolSys ID<small> (P1980)</small>, and with or without Norwegian historical register of persons ID <small>(P4574)</small>] - ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2465925132#A_list_of_person_having_Pol-sys_ID_and_HistReg_ID source])
* Schema examples: [[d:EntitySchema:E502|federally recognized tribe (E502)]]: required and optional properties for items representing federally recognized Native American tribes in the United States.
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ski|Ski]] - The goal of WikiProject Ski is to improve items about athletes, events and results from the different skiiing and snowboarding disciplines.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/South_Africa|Nonprofit Orgs: South Africa]] - aims to add financial data to the biggest nonprofits
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Pages|Ontology: List of Ontology Pages]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Sociotechnology/Resources|Sociotechnology: Resources]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Chantiers_MNBAQ|Chantiers MNBAQ]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_India/Events/International_Mother_Language_Day_2026_Datathon|India: International Mother Language Day 2026 Datathon]]
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L179567|чурка (L179567)]] - Russian noun (ˈtɕurkə) meaning "a wooden block or stump", "a short piece of wood used in games", or "an offensive term for a person"[[d:Lexeme:L179567|чурка (L179567)]] - Russian noun (ˈtɕurkə) meaning "a wooden block or stump", "a short piece of wood used in games", or "an offensive term for a person"
''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are preparing to reach out to editors about improving specific templates that are written in a way that creates a lot of unnecessary entries in Recent Changes and Watchlists.
* Mobile statement editing: We are getting close to having editing support for all datatypes. We are currently still working on the support for globe coordinates. We also added support for showing constraint violations on qualifiers and references.
* Data quality: We are doing technical investigations about how to make constraint violations available for querying again.
* GraphQL: We are getting ready to make GraphQL available on Wikidata later this week.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Spain|Spain]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:51, 23. Feb. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30119106 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #721 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#720]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Jan_My%C5%A1%C3%A1k|Jan Myšák]]: Closed as successful, congratulations to Wikidata's newest admin!
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform|Notability Policy - Round 2]]: we are still requesting your input on the new Notablity policy. Including whether to elevate the [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Make_Wikidata:Self-promotion_a_policy|self-promotion essay]] to a policy.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Next Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 3 March, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, March 3 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET (Time zone converter). Wikiproject P244 maintenance uses SPARQL queries to identify and resolve two types of constraint violations in Wikidata: instances of Wikidata items with more than one LCNAF identifier and instances of the same LCNAF identifier existing on more than one Wikidata item. The February 17th session walked participants through how to resolve the former issue, while the March 3rd session will focus on the latter. This session will be more discussion-focused, since instances where two LCNAF identifier have the same Wikidata item can be difficult to resolve because of Wikidata’s innate quirks. Maybe your ideas will become the official best practice! Event page: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/LCNAF Duplicate Detection P244 Maintenance|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/LCNAF_Duplicate_Detection_P244_Maintenance]]
** [https://hermes-hub.de/aktuelles/news/save-the-date-byodl-2026-04-24.html Bring-Your-Own-Data-Lab], on 24.04.2026, the HERMES Data Competence centre hosts an online BYODL. Dr. Katrin Moeller and Dr. Olaf Simons will share how to enrich your own personal data with standard data and the Wikibase FactGrid. Click the link for registration and more information.
** Wikidata Workshop w/ Wikipedia Riba Aruba + University of Aruba Research Center (UARC), March 2, 12 - 2pm GMT-4. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScQMobUMNF7TzQIS0yQAaODqIAlQ-5PMoESx_VAq_MIgYtUGQ/viewform Click here to register.]
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://www.museodelprado.es/actualidad/noticia/el-museo-del-prado-y-wikimedia-espaa-consolidan-a/bb297f99-9445-68c8-250f-f2aa2765792a The Museo del Prado and Wikimedia Spain consolidate Wikidata as the connector axis of digital cultural heritage] - gathering of the second edition of ''Connected Heritage: Wikidata in the GLAM Ecosystem''
** (Dutch) [https://www.wikimedia.nl/actueel/blog/wikipielen-informele-wiki-hackathon-voor-de-glam-sector/ Wikipielen: an informal mini-hackathon for the GLAM sector], Olaf Janssen (WM coordinator at National Library of Netherlands) on the 10th edition of this micro-hackathon for people in cultural and heritage sector interested in Wikidata, Wikibase, SPARQL, OpenRefine and other technical skills.
** [https://medium.com/@michalmigurski/weeknotes-2026w04-boundary-issues-f037407a7f45 Boundary Issues]—Michal Migurski on representing disputed boundaries using Wikidata and OpenStreetMap.
* Papers:
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.471 From Websites to Wikidata: Digitising Scotland’s Stories] by Ross ''et al.'' (2026)
** [https://doi.org/10.1145/3795134 ''Entity Linking with Wikidata: A Systematic Literature Review'']
** [https://arxiv.org/html/2602.19133v1 ''A Dataset for Named Entity Recognition and Relation Extraction from Art-historical Image Descriptions''] by Schneider ''et al.'' (2026)., introduces FRAME for extracting art-historical entities and relationships from texts, enabling automatic linking of artworks, artists, and related metadata via Wikidata.
** [https://elischolar.library.yale.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1247&context=jcas Review of Ethics in Linked Data] by Rebecca Fried.
* Videos:
** (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=ZjJHbF2aDCc Fotbollsspelare Wikipedia / Wikidata] - using QuickStatements to add P54 (member of sports team) to football players
** [https://www.youtube.com/watch?v=n-hYIdzJLeg Jukun Wikipedia Outreach], day 2 took attendees through adding interwiki links, Wikidata essentials and adding {{Databox}} to Jukun Wiki articles.
** [https://www.youtube.com/watch?v=dgRWBAvoea0 Set-up Tutorial: Language Preferences and Gadgets on Wikidata], the International [Digital] Dura-Europos Archive (IDEA) takes us through enabling gadgets and setting your preferred languages (Babel).
''' Tool of the week '''
* [https://mapsofthe.world/stadiums Maps Of the World / Stadiums] - explore the stadiums of the world (at least the ones with Wikidata Items), mapped by SPARQL.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14164|SignWriting transcription]] (<nowiki>representation in SignWriting</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14160|Microsoft Store developer ID]], [[:d:Property:P14161|Apple Music Classical work ID]], [[:d:Property:P14162|SIK-ISEA group ID]], [[:d:Property:P14163|CHZZK streamer ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review::
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes|Objectif plumes]] (<nowiki>Database managed by the General Service for Literature and Books, a department of the Cultural Administration of the Wallonia-Brussels Federation (basically the Ministry of Culture for the French-speaking part of Belgium). The database currently includes entries on books by more than 8.000 Belgian writers.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/usual forename|usual forename]] (<nowiki>A name usually derived from a given name used to address a person in everyday life.</nowiki>)
***[[:d:Wikidata:Property proposal/apportionment diagram|apportionment diagram]] (<nowiki>image that displays the representation of seats won by party in an election to an assembly</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/LibriVox reader ID|LibriVox reader ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/All Skies Encyclopaedia ID|All Skies Encyclopaedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCUE academy ID|KCUE academy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catálogo de autoridades da BUSC|Catálogo de autoridades da BUSC]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISSN-H|ISSN-H]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hong Kong Cinema title ID|Hong Kong Cinema title ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NPPM ID|NPPM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parlement.com ID|Parlement.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kokugakuin University god name database ID|Kokugakuin University god name database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Czech National Register of Health Service Providers ID|Czech National Register of Health Service Providers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Génération Nintendo game ID developer ID|Génération Nintendo game ID developer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Génération Nintendo game ID publisher ID|Génération Nintendo game ID publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiru.jp wiki ID|wikiru.jp wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tribuna.com football players ID|Tribuna.com football players ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SnokaDB|SnokaDB]], [[:d:Wikidata:Property proposal/abadis.ir Persian word ID|abadis.ir Persian word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AIK soccer player ID|AIK soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BOIShistory|BOIShistory]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/HygX Works in Scottish museums by female artists, lacking an English Wikipedia article] ([[:d:User:MartinPoulter/queries/collections|source]])
** [https://w.wiki/J5hv Graph of Moominworld]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q1774}} - semi-autonomous part of Tanzania
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L14515|snap (L14515)]] - English verb (snæp) meaning "to break suddenly", "to lose control emotionally", or "to take a photograph"
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We worked on removing the constraint violations indicator from a statement after an edit that fixed it.
** We are fixing bugs uncovered in testing, such as [[phab:T218477]], [[phab:T418104]], [[phab:T417861]] and [[phab:T417647]].
* GraphQL: We are getting ready to launch the first version later this week, including preparing the documentation for how to use it.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:42, 2. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30129341 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary 722 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-09. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#721]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 8|DifoolBot 8]] - Task: Remove Wikipedia import references from statements where the referenced article has since been deleted.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [https://wikidataworkshop.github.io/2026/ The 6th Wikidata Workshop] has been announced for ISWC 2026. If you are interested in joining the wWorkshop for the scientific Wikidata community, contact: 6th-wikidata-workshop@googlegroups.com
** [https://events.ucf.edu/event/4071752/open-scholarly-profiles-with-wikidata/ Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026, 13:00 - 14:30, at the University of Central Florida.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/08/becoming-a-trainer-assistant-at-wikilatih-wikidata-brin-a-journey-of-sharing-knowledge Diff blog: Becoming a Trainer Assistant at Wikilatih Wikidata BRIN: A Journey of Sharing Knowledge] by Affandy Murad
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/06/why-dagbanli-needs-a-dictionary-and-how-we-built-one-with-wikidata/ Diff blog: Why Dagbanli Needs a Dictionary (And How We Built One with Wikidata)] - by [[User:Masssly]]
* Papers: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e1/Scholia_2026_Compliance_with_SPARQL_1.1.pdf Scholia 2026: Compliance with SPARQL 1.1], to be presented at [https://www.swat4ls.org/ SWAT4HCLS 2026]
* Videos:
** (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=kvaPqzO2cWQ Mix'n'Match IFKDB] / [https://www.youtube.com/watch?v=r7b9LR79y5U Mix'n'Match DIF Historia] - Magnus Sälgö
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=cpA19w3jM40 Introducción a Wikidata], Dinah M. W.Fraites and Dr. Claudia De Souza give a comprehensive tour and introduciotn of Wikidata for the ''Centro para la Excelencia Académica''
** [https://www.youtube.com/watch?v=iuYkCUiP1wk Accessibility and Gen AI - Ep 15 w/ Denny Vrandečić (Head of Special Projects at Wikimedia Foundation)] - a conversation about Abstract Wikipedia, the relationship between Wikimedia, Wikipedia and other Projects and how the Foundation will adopt and adapt to emergent technologies such as LLM's.
** [https://www.youtube.com/watch?v=FGZqljvsoow Epigraphic Object Encoding] - Session 7 of the SunoikisisDC ''Digital Approaches to Cultural Heritage''. Experiences encoding epigraphic data into Wikidata starts at 58:27.
** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=4F_n4xgUgKg Arabic Wikidata Days 2025: Adding Wikidata to include Arabic Content (example: Hijri Calendar)], Saeed Hubaishan presents a practical example of adapting Wikibase to enable adding new data types that haven't previously been modelled, such as dates in the Hijri Calendar.
** Wikimania 2025 - Unpopular Opinions: Bold Lightning Talks to Shake Up Wikimedia: [https://www.youtube.com/watch?v=cB76LpwRYYI&t=2080s Moving Categories to Wikidata ((Ad Huikeshoven))] / [https://www.youtube.com/watch?v=cB76LpwRYYI&t=2080s Introducing Wiki AI (Sam Klein)]
** [https://www.youtube.com/watch?v=fELZCm-plHo Unlocking Government Data for Wikidata: Stories, Impacts & Open Dialogue] from Wikimania 2025. Panelists: Butch Bustria, James M. Heilman (Doc James), Jan Ainali, Vanj Padilla, Wisdom Ferrer, Seddon explore how the reuse of public domain & government datasets enriches Wikidata & bolsters public engagement with Wikimedia projects.[[c:File:Unlocking_Government_Data_for_Wikidata._Stories,_Impacts,_and_Open_Dialogue_-_Wikimania_2025_Nairobi.pdf|Slides]]
''' Tool of the week '''
* [https://codeberg.org/2Go/Data2Go Data2Go] : An iOS app for browsing and editing Wikidata with a mobile-first UI. It combines fast search, rich item detail views, statement editing, map previews, media galleries, and account-based write access to Wikidata.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikidata now has a GraphQL API! [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL|Read more about it and try it out]] or sign up for the [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply usability tests].
* The WMF is in the process of rolling out new global API rate limits. This will also affect Wikidata. For more details see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits]].
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14165|ICAO 24-bit aircraft address]], [[:d:Property:P14166|BISMaL taxon ID]], [[:d:Property:P14167|Xcity actress ID]], [[:d:Property:P14168|All Skies Encyclopaedia ID]], [[:d:Property:P14169|Power Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14170|Kvinnehistorie.no persons ID]], [[:d:Property:P14171|Mastercaller player ID]], [[:d:Property:P14172|dartn.de player ID]], [[:d:Property:P14173|darts1.de player ID]], [[:d:Property:P14174|pdpa.co.uk player ID]], [[:d:Property:P14175|People's Graphic Design Archive creator ID]], [[:d:Property:P14176|HKCinema film ID]], [[:d:Property:P14177|Medvik ID]], [[:d:Property:P14178|Obálky knih ID]], [[:d:Property:P14179|MusicaPopular.cl ID]], [[:d:Property:P14180|CAMEO page ID]], [[:d:Property:P14181|ciss.org sportsperson ID (deaf sport)]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle length|maximum vehicle length]] (<nowiki>maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Peer-review propertiy for journals or publications|Peer-review propertiy for journals or publications]] (<nowiki>{{TranslateThis
| de = <!-- Beschreibung auf Deutsch -->
<!-- | xx = Beschreibungen in anderen Sprachen -->
}}Scholarly journals or publications should have a property "peer review process" indicating which peer review process (if any) is applied for the publication.</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle width|maximum vehicle width]] (<nowiki>maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle weight|maximum vehicle weight]] (<nowiki>maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/regional conservation status|regional conservation status]] (<nowiki>conservation status of species in national or regional Red List publications that follow the IUCN red list criteria</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/LINE official account ID|LINE official account ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturbase.no ID|Kulturbase.no ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CROWCASS file number|CROWCASS file number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Integbio Database Catalog ID|Integbio Database Catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norsk fangeregister historie ID|norsk fangeregister historie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Census of Italian Architecture since 1945|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TMDB award ID|TMDB award ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SocioMap ID|SocioMap ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVefi ID|AVefi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NSK new ID|NSK new ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Atlas of Endangered Alphabets ID|Atlas of Endangered Alphabets ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/J7cr Property count of characters in Tolkien's Universe] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Query_to_list_properties_and_their_counts|source]])
** [https://w.wiki/JFy7 Data about Norwegians in captivity during WWII (using ''Norwegian prisoner register person ID'' (P8269) + others] ([[d:Wikidata:Request_a_query#A_list_of_persons_in_Fanger.no|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Beer|WikiProject Beer]]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q733738}} - international airport serving Melbourne, Australia
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1154759|sampaa (L1154759)]] - Dagbanli noun that translates to a hut within a compound to provide shelter for people during the warm season.
''' Development '''
* GraphQL: We have released the first version of this new API. [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL|You can read more about it and try it out]].
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We have worked with editors to improve some highly-used modules that access Wikidata in a suboptimal way. They have been adjusted to lead to less unneeded change notification in people's watchlists and recent changes on Wikipedia and co.
* Mobile statement editing: We fixed an issue where certain Properties were not accessible in the new mobile UI. We are also working on fixing a bug with saving musical notation statements. We are continuing the work on supporting editing of geocoordinates.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|agencies for the environment and nature conservation]].
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:51, 9. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30163237 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #723 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#722]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://almedaresearch.org/ The African Literary Metadata (ALMEDA) project] - The ALMEDA project’s key outcome is a linked, open, and searchable metadata repository—built from extensive cataloguing of previously uncatalogued materials and enriched through a user-friendly interface launching in 2025, designed to support ongoing growth beyond the project’s initial five-year funding.
** https://diff.wikimedia.org/2026/03/13/structuring-dagbanli-on-wikidata-lexemes-senses-and-the-digraph-challenge/
* Papers: [https://arxiv.org/abs/2603.11767 Understanding Wikidata Qualifiers: An Analysis and Taxonomy] - This study develops a refined taxonomy of Wikidata qualifiers—based on their semantics, frequency, and diversity—to help contributors select appropriate qualifiers, improve querying and inference, and enhance knowledge graph design, ultimately offering a structured framework that covers the most important qualifiers and supports better recommendation systems. By Falquet & Aljalbout (2026).
* Videos: [https://m.youtube.com/watch?v=4ZQ67TzUJdM&pp=iggCQAE%3D LIVE Wikidata editing #118 at the Open Data Day] - Wikipedia Weekly Network:
** [https://m.youtube.com/watch?v=KI936x_IBT0&pp=iggCQAE%3D Introduction to editing Wikidata on mobile] - Art + Feminism in Wikimedia Botswana
** [https://m.youtube.com/watch?v=f1XtOtLzYDM&pp=iggCQAE%3D Queer women in the Arts (English): A panel discussion and Wikidata workshop]
* Podcasts: [https://wikipediapodden.se/wikidata-notability-reform-356/ Wikipediapodden interviews Lydia Pintscher about the ongoing Wikidata notability reform] (also available on [[c:File:WP356 - Wikidata notability reform.mp3|Commons]])
* Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/who-gets-a-biography-on-french-language-wikipedia Who gets a biography on French-language Wikipedia?] A country-by-country portrait of biographical coverage for people born between 1950 and 2000.
''' Tool of the week '''
* [https://github.com/altilunium/wdquery Wdquery] : [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Wikibase_GraphQL GraphQL-powered] Wikidata item advanced search.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* https://casier-politique.fr
* [https://www.fornland.com Fornland]—aggregates over a million cultural heritage sites from Denmark, Norway, Sweden, Finland, Iceland, the Faroe Islands and Greenland into one interface, combining Wikidata and other sources .
* [[m:Coolest Tool Award]]
*The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|March 2026 newsletter]]. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]] | style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}}
* Reminder that the 4 week grace period for switching to the v1 route for the [https://doc.wikimedia.org/Wikibase/master/js/rest-api/#/item%20search Wikibase REST API search endpoints] will end this week. The v0 route will be turned off and hence will no longer function.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14182|river regime]] (<nowiki>predominant pattern of annual changes to a stream's discharge at a particular period</nowiki>)
**[[:d:Property:P14186|seat occupied]] (<nowiki>seat held by a person within an academy or other society</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14183|Génération Nintendo publisher ID]], [[:d:Property:P14184|KCI article ID]], [[:d:Property:P14185|LINCS ID]], [[:d:Property:P14187|radeberger-stadtgeschichte.de Object Identificator]], [[:d:Property:P14188|Flohic ID]], [[:d:Property:P14189|Vlaams Woordenboek ID]], [[:d:Property:P14191|Bach digital person ID]], [[:d:Property:P14192|Bach digital work ID]], [[:d:Property:P14193|Identificativo Antenati]], [[:d:Property:P14194|Liiga.fi player ID]], [[:d:Property:P14195|Pesistulokset.fi player ID]], [[:d:Property:P14196|Letterboxd producer ID]], [[:d:Property:P14197|Fragplace brands ID]], [[:d:Property:P14198|Fragplace fragrances ID]], [[:d:Property:P14199|Fragplace notes ID]], [[:d:Property:P14200|Fragplace perfumers ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/population pyramid|population pyramid]] (<nowiki>Age pyramid image for demography articles</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/StatsF1 ID|StatsF1 ID]] (<nowiki>Link to a Formula 1 specific database</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle height|maximum vehicle height]] (<nowiki>maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliografi.dk|Bibliografi.dk]] (<nowiki>Bibliografi.dk</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/PeerTube instance URL|PeerTube instance URL]] (<nowiki>the PeerTube instance of/about the subject</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Central Registration Number (Indonesia)|Central Registration Number (Indonesia)]] (<nowiki>primary service registration number assigned to a member of the Indonesian Armed Forces or Indonesian National Police</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Public Good|Digital Public Good]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUBW-RIPS-Wasserkraftanlage-ID|LUBW-RIPS-Wasserkraftanlage-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant QueenBallers.com d'une joueuse|Identifiant QueenBallers.com d'une joueuse]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foto Atlas taxonomy ID|Foto Atlas taxonomy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brewver beer ID|Brewver beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Göteborgsalliansen|Göteborgsalliansen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Consumer Rights Wiki article ID|Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Air Force service number|Royal Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne dans le Bianco|Identifiant d'une personne dans le Bianco]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tajik-Russian Dictionary word ID|Tajik-Russian Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AmericanAristocracy person ID|AmericanAristocracy person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AmericanAristocracy house ID|AmericanAristocracy house ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shinmei database ID|Shinmei database ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q161672}} - Congolese politician and independence leader (1925–1961)
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** If you have not tried it yet, now is an excellent time to turn it on in the beta features section of your preferences, test it and give feedback.
** We have added support for editing globe coordinate statements
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to work on the issue of too many Wikidata in recent changes and watchlists on Wikipedia and co. We are currently prototyping a way to only consider changes that actually have an impact on the article ([[phab:T419823]]). We also finished the work on an emergency switch to turn off sending changes for qualifiers and references to Wikipedia and co in case of major database disruptions ([[phab:T412956]]).
* Ontology federation: We are working towards getting the code for ontology federation (in its first version of using Wikidata Items as values on other Wikibase instances) ready for wider testing.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Bangladesh|Bangladesh]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:34, 16. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30228490 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #724 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#723]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AraBot|AraBot]] - Tasks: Adding Aragonese sitelinks and updating articles on [[w:an:|Aragonese Wikipedia]] with Wikidata's data.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/InventaireBot|InventaireBot]] - Task: Make automated edits generated by the inventaire.io (Q32193244) server and manual edits on behalf of users without a Wikidata account.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DelintBot|DelintBot]] - Task: Fix [[mw:Help:Lint_errors|lint errors]] on pages across all namespaces where Wikitext can be written (namespaces not managed by Wikibase).
* New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/archive.today|archive.today]] - due to a [[w:Wikipedia:Requests_for_comment/Archive.is_RFC_5|RfC and policy on enwiki]], this discussion needs your input on whether Wikidata will continue listing archive.today links.
* Ongoing request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]] is looking for input about remaining questions around marginalized knowledge and external identifiers
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: (German) [https://www.youtube.com/watch?v=thXJ1XAbWJ0 Art History Loves Wiki im Museum Schnütgen, YouTube livestream] – 28 March 2026 (UTC+1): presentations by Lisa Dieckmann at 12.30 - 12.50 (“Bilder verknüpfen – prometheus, Normdaten und Wikidata”), Lucy Patterson & Lukas Fuchsgruber at 16.30 - 16.45 (“Kritische Arbeit mit Sammlungsdaten auf Wikidata”), and Max Kristen at 17.30 - 17.45 (“usefulQueries: Unkompliziert Kunstgeschichte in Wikidata erkunden”).
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[DiffBlog:2026/03/13/structuring-dagbanli-on-wikidata-lexemes-senses-and-the-digraph-challenge|Structuring Dagbanli on Wikidata: Lexemes, Senses, and the Digraph Challenge]] by Masssly and Mohammed Awal Alhassan
** [https://stevehedden.medium.com/open-knowledge-graphs-a-search-engine-for-ontologies-controlled-vocabularies-and-semantic-web-cfcf32a5babe Open Knowledge Graphs: A Search Engine for Ontologies, Controlled Vocabularies, and Semantic Web Tools], by Steve Hedden
** (German) [https://blog.tib.eu/2026/03/16/erinnerungskultur-zum-mitmachen-eine-digitale-landkarte-zum-gestapoterror-in-niedersachsen/ Erinnerungskultur zum Mitmachen: eine digitale Landkarte zum Gestapoterror in Niedersachsen] by Gabriele Fahrenkrog
* Papers: [https://arxiv.org/abs/2603.11767 Understanding Wikidata Qualifiers: An Analysis and Taxonomy] presents an analysis of Wikidata qualifiers, focusing on semantics and usage, in order to develop a taxonomy to help in selecting appropriate qualifiers, querying the knowledge graph, and making logical inferences. By Gilles Falquet and Sahar Aljalbout (2026).
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=cwzBfV2bg_g Creating a Wikidata item for a Historic Building] - OpenStreetMap for History Buffs gives a practical example of creating a Wikidata Item for a historic Irish building, but you can adapt it for other historical or archeological sites.
** [https://www.youtube.com/watch?v=XT27D-1JIUo&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D Introduction to Wikidata (Creating items, Statements & References)] - Africa Wiki Women continue their introductory series with trainer, Blessing Timothy.
** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=Eu0C1gWIgFQ Introduction à Wikidata] is also provided by Africa Wiki Women.
** [https://www.youtube.com/watch?v=xw5mfJRgFXk Simple steps to edit Wikidata Episode 1(WAMP)] - [[d:User:Dsp13|User:Dsp13]] of the Wiki Afrodemics Project covers a variety of topics to help new editors make meaningful contributions to Wikidata.
** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=1ZxnAI-PrK0 Introduction à la modification de Wikidata sur mobile] - Art+Feminism in partnership with WM Botswana provide a training session for mobile editing (with a focus on women artists, feminist movements and underrepresented cultural contributions).
** [https://www.youtube.com/watch?v=f1XtOtLzYDM Queer Women in the Arts]: Art+Feminism teamed up with WikiLGBT+ ([[m:Event:Queer_Women_in_Arts|Event page]]) for a panel discussion and Wikidata training centering on Queer Women in the Arts, in honour of International Women's Day. Also available in [https://www.youtube.com/watch?v=ZcBCJzH9OUI Spanish] and [https://www.youtube.com/watch?v=Ag5GyE7OtKI Portuguese].
** [https://www.youtube.com/watch?v=0TXqT2ohfwE Wikidata tools: Pet Scan] - [[d:User:Epìdosis|User:Epìdosis]] introduces this handy tool that allows you to query and generate lists of Wikipedia pages or Wikidata items based on defined criteria such as Categories, Properties, Templates, and others.
** [https://www.youtube.com/watch?v=0hTQF3Mde30 Introduction to Wikidata & Property Dashboard] - ''Essential Wikidata Tools: Automating Your Workflow'' workshop given 13 March 2026. Hosted by Alan Ang, Camillo Pellizari, Pru Mitchell, and Taufik Rosman for the ESEAP community.
''' Tool of the week '''
* [https://property-helper.toolforge.org Wikidata Property Creation Helper] takes a property proposal page and translates it into a QuickStatements batch (and then a second one for the examples) that a property creator can use to quickly create a new property. By [[User:ArthurPSmith|ArthurPSmith]]
''' Other Noteworthy Stuff '''
* GraphQL API ongoing feedback: If you haven’t tried it yet, you can still explore it as a developer-friendly alternative to select WDQS features. Please Share your feedback on the [[d:Wikidata:Wikibase_GraphQL|project page]], or [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up] for deeper usability testing.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/mass number|mass number]] (<nowiki>total number of baryons in an atomic nucleus</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/soil acidity preference|soil acidity preference]] (<nowiki>soil acidity preference of a plant species or lichen</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Diepkloof|Diepkloof]] (<nowiki>Place in Johannesburg, South Africa</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/paid-up capital|paid-up capital]] (<nowiki>portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/Shinmei database ID|Shinmei database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Baden-Württemberg|Kulturdenkmal-ID Baden-Württemberg]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Central Registration Number (Police)|Central Registration Number (Police)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NIP 9-digit|NIP 9-digit]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MeetStadium ID|MeetStadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/indexxx.com performer ID|indexxx.com performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD actress ID|BGAFD actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shellers From the Past ID|Shellers From the Past ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/معرف منشور في قاعدة بيانات معرفة|معرف منشور في قاعدة بيانات معرفة]], [[:d:Wikidata:Property proposal/London Book Trades ID|London Book Trades ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI journal ID|KCI journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI publisher ID|KCI publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PeerJ person ID|PeerJ person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB–FRANKFURT ID|BIORAB–FRANKFURT ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB–WEIMAR|BIORAB–WEIMAR]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB-KAISERREICH|BIORAB-KAISERREICH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum perfume ingredient ID|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum perfumer ID|Wikiparfum perfumer ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_LAGL|WikiProject LAGL]] (Linked Ancient and Greek Latin) has been established to develop guidelines for adding statements for ancient authors.
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Oral_Histories|WikiProject IDEA: Oral Histories]] - <small>''International (Digital) Dura-Europos Archive (IDEA)''</small> added a subpage for resources, guidelines and progress for adding oral history Items and Statements.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q3339328}} - worship of water oracles and associated cultural traditions among the Sawa
''' Development '''
* Infrastructure sustainability: We started working with a contractor to look at Wikidata's data storage to find opportunities for improving it.
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing the work on a prototype to compare a wiki page before and after it has been parsed to see if this is a feasible way to reduce the number of Wikidata changes in recent changes and watchlist that do not affect the article ([[phab:T419823]])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:58, 23. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30228490 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #725 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-30. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#724]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Thetalentone|Thetalentone]] - Tasks: Adding and updating references, qualifiers, publication dates, and provenance on my own personal and company items ([[Q138324775]] and [[Q138324581]]) to improve entity confidence for Google Knowledge Graph. Small batches only, no edits to unrelated items.
** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Dušan Kreheľ (bot)|Dušan Kreheľ]] - Task: Sitelinks existing and newly created municipality pages on hrwiki and Wikidata.
* New request for comments: [[Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy]] has a new proposal incorporating feedback and is awaiting votes.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1775664000 18:00 CEST], 08th April 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
** [[m:Event:Wiki_Mentor_Africa_-_Women_Tech_Summit_(WMA-WTS)/en|Wiki Mentor Africa - Women Tech Summit]] takes place until 20:00 CET, 30 May 2026.
** "Wikidata in der Sammlungserschließung" (free online event in German on how GLAM institutions can use Wikidata, 20 April 2026, 10-11:30 CET, organized by [[d:Q51845259| Research and Competence Centre Digitalisation Berlin (Q51845259)]]. More info and registration [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ here].
** '''Wikidata Ontology Course''': The second offering of the Wikidata ontology course will be given in May and June 2026, with sessions 1-3 pm EDT (UTC-4) on Thursdays. The Wikidata ontology provides structure and organization for the rest of Wikidata and is thus fundamental to Wikidata. The course starts with the basic notions underlying the Wikidata ontology and goes on to cover querying using SPARQL, inference, constraints, advanced ontology notions, problems with the ontology, and other ontology-related aspects of Wikidata. Participants in the course are expected to complete weekly exercise sets and a project. More information on the course can be found at [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|WikiProject Ontology/Ontology Course]]. To register for this offering fill in and submit the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdlZ0r69Mkkfa_SWSdQPMNdVMKnae7-sIOyPuANVjFI4FRq0w/viewform Google form].
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://www.opensanctions.org/articles/2026-03-24-poliloom/ Wikidata contains many gaps in its political data. We’ve built a tool to change that (PoliLoom)]
** [https://www.linkedin.com/pulse/from-summer-school-idea-eswc-paper-teaching-ai-repair-wikidata-zxxaf/ From a summer school idea to an ESWC paper: Teaching AI to “repair” Wikidata]
* Papers:
**[https://rubensworks.github.io/article-did-llms-kill-sparql-federation/ Did AI Crawlers Kill SPARQL Federation?], including Wikidata examples
** [https://www.emerald.com/dlp/article/doi/10.1108/DLP-11-2025-0265/1352756/Gender-and-intersectional-bias-in-featured Gender and intersectional bias in featured biographies on the front page of the Italian edition of Wikipedia, 2014–2024 Open Access] - Wikidata featured heavily in the design and methodology. By Rovira et al., (2026).
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=5KydQwvBelQ Adding architectural data to a Wikidata item for a Historic Building] from OpenStreetMap for History Buffs.
** [https://www.youtube.com/watch?v=0h1KxXnaJrk Live Wikidata Editing #119] - Ainali and Abbe98 are back to edit Wikidata and explain their thinking along the way.
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=W37StgITf0Y Wikidata and the public domain] - Tools for bulk editing in Wikidata: Mix n Match and QuickStatements, last class of a [https://www.youtube.com/playlist?list=PLmjmrXGUFVlJOyYM3S6CBdNFszYI4FwcM 9-part series] provided by Jorge Gemetto.
** (German) [https://www.youtube.com/watch?v=thXJ1XAbWJ0 Art History Loves Wiki im Museum Schnütgen], day 2, digital/local collection loves wiki.
** (German) [https://www.youtube.com/watch?v=rN19MWWtif8 Von OpenStreetMap zu semantisch vernetzten Wissensgraphen] FOSSGIS 2026 Conference.
** [https://www.youtube.com/watch?v=76wkepRUZLg Using Wikibase as an Integration Platform] with Matthew Ong. Originally given at the Digital Classicist Seminar Berlin, 19 November 2024.
''' Tool of the week '''
* [https://wikivisage.toolforge.org/ WikiVisage] - Train a machine learning model to detect depicted subjects in Wikimedia Commons images and assist with adding the P180 (depicts) property.
* [https://yesterdays.maprva.org/subjects/ Yesterdays] - A web platform for cataloging and georeferencing historical images of Richmond, Virginia. It uses Wikidata items to help organize the georeferenced images.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editing user testing: join the participant panel: Wikimedia Deutschland is planning new user tests for the mobile editing experience (including more data types as a beta feature) in late April–early May. Participants of all experience levels are welcome, and users of right‑to‑left scripts are especially encouraged to sign up. Register [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here]. Participants will be compensated for their time.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14223|Digital Public Good ID]] (<nowiki>identifier of a digital public good in the Digital Public Goods Registry</nowiki>)
**[[:d:Property:P14226|apportionment diagram]] (<nowiki>image that displays the representation of seats won by party in an election to an assembly</nowiki>)
**[[:d:Property:P14251|peer-review process for scholarly journals or publications]] (<nowiki>''(without English description)''</nowiki>)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14201|X Games athlete ID (new)]], [[:d:Property:P14202|AIK soccer player ID]], [[:d:Property:P14203|Uitleenwoordenbank ID]], [[:d:Property:P14205|abadis.ir word ID]], [[:d:Property:P14206|AmericanAristocracy house ID]], [[:d:Property:P14207|AmericanAristocracy person ID]], [[:d:Property:P14208|British Newspaper Archive publication ID]], [[:d:Property:P14209|Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID]], [[:d:Property:P14210|Landskrona BoIS player ID]], [[:d:Property:P14211|Library of the University of Santiago de Compostela authority ID]], [[:d:Property:P14212|DBNL place ID]], [[:d:Property:P14213|Faulhaber edition ID]], [[:d:Property:P14214|Foto Atlas taxonomy ID]], [[:d:Property:P14215|Integbio Database Catalog ID]], [[:d:Property:P14216|KCUE academy ID]], [[:d:Property:P14217|LibriVox reader ID]], [[:d:Property:P14220|Manga-DB person ID]], [[:d:Property:P14221|Manga-DB magazine ID]], [[:d:Property:P14222|Manga-DB publisher ID]], [[:d:Property:P14224|Digital Public Goods Registry]], [[:d:Property:P14225|NSK ID]], [[:d:Property:P14227|Tribuna.com football players ID]], [[:d:Property:P14228|Sport Express person ID]], [[:d:Property:P14229|Open Food Facts brand ID]], [[:d:Property:P14230|RITVA company ID]], [[:d:Property:P14231|OldRacingCars.com drivers ID]], [[:d:Property:P14232|Spellingwijzer Onze Taal ID]], [[:d:Property:P14233|EpiMedDat ID]], [[:d:Property:P14234|Pinkhof ID]], [[:d:Property:P14235|Scheikunde ID]], [[:d:Property:P14236|Movist person ID]], [[:d:Property:P14237|ISSN-H]], [[:d:Property:P14238|Names, Persons, and Groups of People of the Middle Ages ID]], [[:d:Property:P14239|Parlement.com object ID]], [[:d:Property:P14240|wikiru.jp wiki ID]], [[:d:Property:P14241|BGAFD actress ID]], [[:d:Property:P14243|IFK Norrköping player]], [[:d:Property:P14244|LINE official account ID]], [[:d:Property:P14245|Norwegian war prisoner histories ID]], [[:d:Property:P14246|indexxx.com performer ID]], [[:d:Property:P14247|SetesdalWiki ID]], [[:d:Property:P14248|Shellers From the Past ID]], [[:d:Property:P14249|SocioMap ID]], [[:d:Property:P14250|Publication ID in e-Marefa database]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/civil service position level|civil service position level]] (<nowiki>classification level of a civilian public service position within a government administrative hierarchy</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Usenet newsgroup|Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/predicted winning party|predicted winning party]] (<nowiki>the party predicted to win an election, according to some source</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Numen ID|Numen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/member of the Azorean assembly ID|member of the Azorean assembly ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Rappels d'une personne|identifiant Rappels d'une personne]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans la base de noms France Archives|Identifiant dans la base de noms France Archives]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anarâš aavis topic ID|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Perfumery Glossary ingredient ID|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MangaBaka manga ID|MangaBaka manga ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JVID performer ID|JVID performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlayStation Trophies achievement ID|PlayStation Trophies achievement ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BERON lexeme ID|BERON lexeme ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Hogback|WikiProject Hogback]] - Hogbacks are a type of gravestone marker used in 10th - 12th Century Northern England.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_Otago_WMIR/WikiProject_Books_of_Mana|University of Otago/Books of Mana]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_sum_of_all_paintings/Collection/Schnütgen_Museum|Schnütgen Museum Collection/Sum of all paintings]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/United_Nations|Govdirectory/United Nations]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations|Nonprofit Organisations]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/items_with_P569%3DP570|Humans with the same date of birth year (P569) and date of death year (P570)]].
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q275180|Australia (Q275180)]] - 2008 film by Baz Luhrmann
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L737913|viɛla]] - Dagbanli adjective (of quality that is pleasing to human senses).
''' Development '''
* Wikibase GraphQL: We added support for a number of additional datatypes and started working on the functionality for querying Items by the external ID statement values or site links.
* Mobile editing of statements: We spent time testing the current state and fixing remaining issues we found.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Mongolia|Mongolia]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:31, 30. Mäe. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30329875 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #726 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#725]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Wikidata:Requests for permissions/Oversight: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Oversight/EPIC (2)|EPIC (2)]] (RfP scheduled to end at 9 April 2026 12:35 UTC)
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ChooseLocal|ChooseLocal]] - '''Task/s:''' Read-only harvest of Wikidata entities (businesses, banks, etc.) by country, for use in a Canadia-centric local business directory.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JigildikBot|JigildikBot]] - '''Task/s:''' Sitelink Management: Connecting newly created articles on kaa.wiki to their corresponding Wikidata items using Pywikibot. Label and Description Updates: Adding or updating Karakalpak (kaa) labels and descriptions for various items (especially geographical and biographical items) using OpenRefine.
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JJPMaster (bot)|JJPMaster (bot)]] - '''Task/s:''' Automatically add sitelinks for Abstract Wikipedia articles
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/TracklisterBot|TracklisterBot]] - '''Task/s:''' Adding missing external identifiers to Wikidata items for music artists, sourced from Tracklister ([[Q138905706]]), a music database that aggregates data from 20+ platforms. Properties: Discogs artist ID ([[Property:P1953|P1953]]), Spotify artist ID ([[Property:P1902|P1902]]), SoundCloud ID ([[Property:P3040|P3040]]), Bandcamp ID ([[Property:P3283|P3283]]), Beatport artist ID ([[Property:P5765|P5765]]), Deezer artist ID ([[Property:P2722|P2722]]), Last.fm ID ([[Property:P3192|P3192]]), AllMusic artist ID ([[Property:P1728|P1728]]), Apple Music artist ID ([[Property:P2850|P2850]]), Tidal artist ID ([[Property:P11853|P11853]]). Each claim includes a reference with stated in: Tracklister + reference URL pointing to the artist's page on tracklist.live.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Dušan_Kreheľ_(bot)|Dušan Kreheľ (bot)]] (approved)
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1775664000 18:00 CEST], 08th April 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.
** [[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_April_2026| Blazegraph Migration Office Hours]]: Blazegraph migeration office hours April edition is today, 7th January, {{zonestamp|2026-03-27 16:00|16:00 UTC}}. These sessions focus exclusively on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of the Wikidata Query Service (WDQS). [[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_April_2026|See the office hour page for details and future sessions]].
** [https://wissenschaftliche-sammlungen.de/de/termine/digis-workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung digiS Workshop: Wikidata für die Sammlungserschließung] - 20 April 2026, 10.00 CEST (08:00 UTC), this online workshop (held in German) will practice Wikidata skills across SPARQL, OpenRefine and QuickStatements with a focus on using Wikidata for GLAM Institutions. To register, visit the link.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/04/wikidata-graphs-for-data-visualisation-of-endangered-horse-breeds-in-wikipedia/ Wikidata graphs for data visualisation of endangered horse breeds in Wikipedia] By Tsaag Valren
** [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2026-04-05#L'Atelier|Does country of birth have an effect on the probability to have a biography in French-language Wikipedia?]] (Le pays de naissance a-t-il un effet sur les chances d'avoir une biographie sur Wikipédia ?), published in RAW-Regards sur l'actualité de Wikimedia in Wikipedia in French.
** (German) [[WMDEblog:2026/04/01/wikidata-ist-teil-von-wikimedia-enterprise|Wikidata ist ein teil von Wikimedia Enterprise]] - an update from Wikimedia Germany on Wikidata's inclusion with Wikimedia Enterprise.
** (German) [https://nearby.hypotheses.org/5479 How to edit nearby: Notizen für regionale Open GLAM-Labore und offene Daten] by Jens Bemme.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/17/building-the-dagbanli-dictionarys-audio-pipeline-ogg-ios-and-transcoding/ Building the Dagbanli Dictionary’s Audio Pipeline: OGG, iOS, and Transcoding], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
* Papers:
** [https://arxiv.org/html/2604.02618v1 OntoKG: Ontology-Oriented Knowledge Graph Construction with Intrinsic-Relational Routing] by Li ''et al.,'' (2026), includes a case study of cleaning and resolving entity labels and descriptions from a 100 million entity dump.
** [https://arxiv.org/html/2603.29801v1 ENEIDE: A High Quality Silver Standard Dataset for Named Entity Recognition and Linking in Historical Italian] by Santinia ''et al.,'' (2026), the ENEIDE dataset links over 2000 historical documents to 8,000+ Wikidata entities.
** [https://arxiv.org/html/2603.29336v1#S6 CADEL: A Corpus of Administrative Web Documents for Japanese Entity Linking] by Higashiyama ''et al.,'' (2026)
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=fDdGRXSOP24 Using content from Wikidata in your apps], lightning talk by Jan Ainali
** [https://m.youtube.com/watch?v=7cJNk2cZzBg&pp=0gcJCcQBo7VqN5tDiggCQAE%3D 2025: OpenStreetMap x Wikidata Collaboration: Taiwan Case]
** [https://m.youtube.com/watch?v=9ZaBKr5pCLc&pp=iggCQAE%3D 2025: The Ugandan Geo Quests: Mapping Libraries and Museums into the Knowledge Commons]
** [https://m.youtube.com/watch?v=GomBxbkXZ00&pp=0gcJCcQBo7VqN5tDiggCQAE%3D Using Wikidata for data enrichment in museums]
** [https://m.youtube.com/watch?v=sOCYi3IJN3s&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 1: What is Wikidata & Why Does It Matter?]
** [https://m.youtube.com/watch?v=UPea-60l3tA&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 2: Wikidata Building Blocks]
** [https://m.youtube.com/watch?v=lZdxNb-5Slw&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 3: Create an Account & Your First Edits]
** [https://m.youtube.com/watch?v=HsuydHCnpAE&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 4: First Edits: Adding References]
** [https://m.youtube.com/watch?v=Y5L7Htxi3Vs&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 5: Creating a New Item]
''' Tool of the week '''
* [https://wq42.toolforge.org/ An AI chat interface to Wikidata] by Santhosh Thottingal is a tool that gives answers to almost everything on Wikidata
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editing user testing: Wikimedia Deutschland is planning new user tests for the mobile editing experience (including more data types as a beta feature) in late April–early May. Participants of all experience levels are welcome, and users of right‑to‑left scripts are especially encouraged to sign up. Register [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here]. Participants will be compensated for their time.
* Wikidata's data is now also available via Wikimedia Enterprise APIs. ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-api-endpoints-wikimedia-enterprise/ Wikimedia Enterprise blog post], [[d:Wikidata:Project chat#Wikidata’s data will be available through Wikimedia Enterprise|WMDE announcement]])
* [[d:Wikidata:Vector_Database|Wikidata embedding]]: The vectors of the embedding are now also published.
* (Job vacancy) [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/7543775?gh_src=94cfded01us&utm_source=MyJobMag: Engineering Manager, Wikidata Platform] (WMF)
* (Job vacancy in Indonesian) [https://wikimedia.or.id/karier/lowongan-pemagang-data-dan-teknologi-wikimedia-indonesia-2026/ Wikimedia Indonesia: Data and Technology Apprenticeship Vacancy, April-June 2026] - apply by April 10. Duties include recording Wikidata editing tutorial videos, prepare datathons and training materials and events.
* Research workshop on content verifiability in Wikidata: Researchers from King's College London (in partnership with the Wikimedia Foundation) invite Wikidata contributors of all experience levels to a 2‑hour online workshop. Participants receive £90 compensation. [[m:Research:Participatory Auditing AI Tools for Information Verifiability|Research details and registration]].
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14254|regional conservation status]] (<nowiki>conservation status of species in national or regional Red List publications that follow the IUCN red list criteria</nowiki>)
**[[:d:Property:P14256|PeerTube instance URL]] (<nowiki>the PeerTube instance of/about the subject</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14252|PeerJ person ID]], [[:d:Property:P14253|RITVA corporate body ID]], [[:d:Property:P14255|Royal Air Force service number]], [[:d:Property:P14257|LUBW-RIPS hydroelectric power station-ID]], [[:d:Property:P14258|Biorab-Frankfurt ID]], [[:d:Property:P14259|Minfin company ID for banks]], [[:d:Property:P14260|Wikiparfum perfumer ID]], [[:d:Property:P14261|Cultural heritage ID in Baden-Württemberg]], [[:d:Property:P14262|MangaBaka manga ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Commons content descriptor|Wikimedia Commons content descriptor]] (<nowiki>Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/energy density|energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/main page URL|main page URL]] (<nowiki>link to main page or item on website</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Bayerische Naturdenkmal-ID|Bayerische Naturdenkmal-ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/election result|election result]] (<nowiki>map that displays the result of this election</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/meta-category for|meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Cast|Cast]] (<nowiki>Cast</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID|Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/lit.link ID|lit.link ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiKids page ID|WikiKids page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KuLaDig ID|KuLaDig ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum brand ID|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Turkey district ID|Turkey district ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Turkey province ID|Turkey province ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OSDev|OSDev]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giant Bomb Wiki ID|Giant Bomb Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myrotvorets ID|Myrotvorets ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fraktionsprotokolle.de-ID|Fraktionsprotokolle.de-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KISTI article ID|KISTI article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Irish State Administration Database Unit ID|Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ocremix.org game ID|ocremix.org game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tube8 ID|Tube8 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/YourPorn ID|YourPorn ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/KssE Wikispecies pages linked to Wikidata items via a specific property] (example given: Family Name <small>''(Q101352)''</small>) - ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikispecies_page_linked_to_a_items_with_a_specific_property|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Salon_de_Paris|Salon de Paris]] - a list of annual temporary exhibitions usually held in the Salon Carré of the Louvre Palace.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Mesocosms|Mesocosms]] - about modelling research infrastructure, processes and outcomes involving use of [[d:Q138857216|mesocosm (Q138857216)]] ''(experimental system to examine the natural environment under controlled conditions).''
** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2025|Archive WikiProject for Wikimedia Indonesia February 2025 Datahon]]
* WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Eswatini|Govdirectory: Eswatini]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/badged_items_without_claims|Badged Items without Claims]] - this report lists items that have received a badge (such as Good / Featured Article) but have 0 statements.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q337480|Académie Julian (Q337480)]] - former art school in Paris, France
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L724819|kurugu (L724819)]] - Dagbanli noun that translate to English as metal, harem trousers, hour or coin.
''' Development '''
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate how to reduce the number of irrelevant changes showing up in Recent changes and Watchlist by seeing if we can compare the articles before and after the Wikidata change and detect a change in the article ([[phab:T419823]])
* GraphQL: You can now do lookups using itemByExternalId and itemBySitelink
* Mobile statement editing: We worked on fixing remaining bugs ([[phab:T420585 ]], [[phab:T420028]], [[phab:T419586]])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Eswatini|Eswatini]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:55, 7. Abr. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30329875 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #727 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#726]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/ZI_Jony_2|ZI Jony (2)]] - RfP scheduled to end after 17 April 2026 13:09 (UTC)
* New requests for permissions/Bot:
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/NirmosBot_3|Nirmos Bot 3]] - Task(s): Turn one or more consecutive hard (non-breaking) spaces into one regular space in Swedish descriptions.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT|Alex NB OT]] - Task(s): Correction of incorrectly specified links to population data sources containing wikitext artifacts with categories, which leads to incorrect categorization of articles.
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT_2|Alex NB OT 2]] - Task(s): Extract KCI article ID from [[d:Property:P953|P953]] and add it to [[d:Property:P14184|P14184]].
** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ReNeuralAgent|ReNeuralAgent]] - Task(s): (1) add descriptions, (2) Latvian labels/descriptions, (3) 'retrieved from' and 'source URL' to unreferenced Statements, (4) missing aliases from external Identifier sources, (5) Geo coordinates, (6) external identifiers, (7) Population numbers, (8) remove 'dead sitelinks', (9) constraint violations.
* Open request for comment: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing policy]] is still open and requires your input.
''' Events '''
* Past: Missed the second quarter Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session transcript here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2026-04-08|2026-04-08 (Q2 2026)]]
* Current: (Spanish) [[d:Event:Dominio_Público_en_América_Latina_2026|Public Domain in Latin America 2026]] - 1st edition of the campaign to improve public domain data for Latin America is running until 15 June.
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 14 April, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, April 14, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). QuickStatements is one of the most widely used tools in Wikidata, enabling users to upload and edit large volumes of structured data efficiently. Originally developed by Magnus Manske, the tool has become essential for institutions, researchers, and volunteers working with open data. The new QuickStatements 3.0, developed by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, introduces a modernized interface, improved performance, and new features shaped by community input, making it easier than ever to contribute high-quality data to the Wikimedia ecosystem. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3]]
**[https://artandfeminism.org/panel/community-hours-af-wikidata-modules/ Art+Feminism is hosting a Community Hours session on April 17 to introduce their new Wikidata modules — don’t miss it!]
** [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ digiS Workshop „Wikidata für die Sammlungserschließung“ am 20.04.] - (German), registration closes 16.04, takes place online (10:00 – 11:30 CEST), room link after registration.
** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - Wednesday, April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida.
** [[w:ig:Event:Visibility_of_Communities_in_Nigeria_2.0|Visibility of Communities in Nigeria 2.0]]: 17.04 - 25.04, (please register on the link). Help enrich Wikidata with cultural preservation, tourism and inclusive development data for items on South Nigerian communities.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: (Spanish) [[wmes:conectando-a-los-autores-y-autoras-del-patrimonio-documental-vasco-en-wikipedia-y-wikidata|Connecting: Basque documentary heritage on Wikipedia and Wikidata]] - a program to make Basque heritage data more visible, with events scheduled through April - June.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=TiyhYerswVU Live Wikidata Editing #120] with Jan Ainali and Abbe98
** [https://www.youtube.com/watch?v=gVUDn1E-yJU Can AI Replace Wikipedia? Jonathan Fraine & Raja Amelung Explain Why It Cannot] - Wikimedia Deutschland's Jonathan and Raja discuss why human knowledge and contribution to Wikipedia and Wikidata will always be important.
** [https://www.youtube.com/watch?v=tEzUqaorHtg Interfacing with Wikidata for fun and profit] - Yaron Koren
** [https://drive.google.com/file/d/1qwwpxtdGAG7oYKwlp2ykhyZIgrMYvUgt/view Introduction to Lexicographical data] - By Chinonso Chidi
** [https://m.youtube.com/watch?v=TmMC8L89hOs&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata Training (1/2) - Why & how to add data to Wikidata] - a beginner-friendly introduction to Wikidata editing hosted by Dr. Martin Poulter.
** [https://m.youtube.com/watch?v=acjchSUjq48&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata training (2/2) - Make your first Wikidata query using SPARQL] - How to query Wikidata's vast store of knowledge using SPARQL.
** [https://m.youtube.com/watch?v=5WTkl4dXCKA&pp=iggCQAE%3D Wikidata and personal pronouns (P6553) by Clair Kronk and Crystal Yragui] - part of the [[m:Event:Queering_Wikipedia_Conference_2025|Queering Wikipedia Conference (2025)]]
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=KoSszuyG8tI Queering the public domain using Wikidata and Wikipedia] - with [[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]].
** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=jRj3cXRn1uk Taller de OpenRefine por David Ramírez-Ordóñez] ([[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]) - a workshop on OpenRefine with a geder perspective.
** [https://www.youtube.com/watch?v=31VQumm49yM Introducing lgbtDB: A Collaborative Queer Resource and Pilot Data Area] by Clair Kronk.
''' Tool of the week '''
* [https://humansmap.com/ HumansMap] - a connection-visualiser and explorer app for 3 million notable humans, all data sourced from Wikidata.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Call for tool builders: EntitySchemas listening tour: The Wikidata team wants your feedback on EntitySchemas to improve data quality and discoverability. Share your experiences, pain points, and needs via the [[d:Wikidata_talk:Schemas#EntitySchemas_listening_tour_(feedback_round_2)|project talk page]] or this short [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeF1snQbKid7WaurWtEyrYPJ31M9vN8cKl4EocOnwNCvMsZqw/viewform?usp=header Google form] (including option for a 30-min video call).
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14272|ConLang Code Registry code]] (<nowiki>3-letter identifier for language defined in the ConLang Code Registry, using codes reserved for private use in ISO 639-3</nowiki>)
**[[:d:Property:P14280|official roster page]] (<nowiki>URL of a team's official page about this player</nowiki>)
**[[:d:Property:P14299|value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>)
**[[:d:Property:P14300|Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>)
**[[:d:Property:P14317|hardware is incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which a computer hardware or electronic device is incompatible and which indicates a significant property of this hardware.</nowiki>)
**[[:d:Property:P14319|Peh-oe-ji]] (<nowiki>writing system for Taiwanese Hokkien (Q36778) or other Southern Min (Q36495) language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>)
**[[:d:Property:P14332|heir apparent]] (<nowiki>person designated to take on royal position after death of subject</nowiki>)
**[[:d:Property:P14341|thumbtime]] (<nowiki>time for video thumbnail in seconds</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14263|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Property:P14264|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Property:P14265|BERON lexeme ID]], [[:d:Property:P14266|Brussels BeStAddress street ID]], [[:d:Property:P14267|Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Property:P14268|Atlas of Endangered Alphabets ID]], [[:d:Property:P14269|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Property:P14270|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Property:P14271|TMDB award ID]], [[:d:Property:P14273|Open Library Collection]], [[:d:Property:P14274|Ohio University ArchiveSpace subject ID]], [[:d:Property:P14275|VAi Archiefhub agent ID]], [[:d:Property:P14276|PBA.com player ID]], [[:d:Property:P14277|IRIS UNIL author ID]], [[:d:Property:P14278|IPRESS ID]], [[:d:Property:P14279|GEMI Number]], [[:d:Property:P14281|StandardsMap ID]], [[:d:Property:P14282|Japanese Location Database ID]], [[:d:Property:P14283|IRDI]], [[:d:Property:P14284|Wendingen object ID]], [[:d:Property:P14285|Wendingen person ID]], [[:d:Property:P14286|Oricon News ID]], [[:d:Property:P14287|JMRC person id (en)]], [[:d:Property:P14288|Rappels person ID]], [[:d:Property:P14289|KCI journal ID]], [[:d:Property:P14290|KCI publisher ID]], [[:d:Property:P14291|BIORAB-Kaiserreich ID]], [[:d:Property:P14292|BIORAB–WEIMAR ID]], [[:d:Property:P14293|Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Property:P14294|Göteborgsalliansen player ID]], [[:d:Property:P14295|Fungal Names taxon ID]], [[:d:Property:P14296|Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Property:P14297|Brewver beer ID]], [[:d:Property:P14298|Central Registration Number (Indonesian police)]], [[:d:Property:P14301|UEA catalogue ID]], [[:d:Property:P14302|lit.link ID]], [[:d:Property:P14303|kulturbase.no ID]], [[:d:Property:P14304|KuLaDig-ID]], [[:d:Property:P14310|Topplista artist ID]], [[:d:Property:P14311|TV Drama Database program ID]], [[:d:Property:P14315|Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Property:P14316|Swedish National Archives ID]], [[:d:Property:P14318|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Property:P14320|PeeringDB facility ID]], [[:d:Property:P14321|Nişanyan Adlar ID]], [[:d:Property:P14322|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Property:P14323|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Property:P14324|JVID performer ID]], [[:d:Property:P14325|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P14326|MJ character glyph name]], [[:d:Property:P14327|member of the Azorean parliament ID]], [[:d:Property:P14328|Master Ideographs Seeker character ID]], [[:d:Property:P14329|London Book Trades ID]], [[:d:Property:P14330|Kloekecode]], [[:d:Property:P14331|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Property:P14333|GDUNO ID]], [[:d:Property:P14334|fotbolltransfers.com ID]], [[:d:Property:P14335|Foot Résultats player ID]], [[:d:Property:P14336|Dictionary of Unitarian & Universalist Biography ID]], [[:d:Property:P14337|DBNL country ID]], [[:d:Property:P14338|CROWCASS file number]], [[:d:Property:P14339|European Dictionary Portal ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType language system tag|OpenType language system tag]] (<nowiki>identifier for a language (system) in OpenType</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/tattoos|tattoos]] (<nowiki>anatomical location of a tattoo that this person or character have</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/organization in cooperation with ISO ID|organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDAM Ontology ID|EDAM Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Evidence Thesaurus Identifier|FISH Evidence Thesaurus Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Thesaurus of Monument Types ID|FISH Thesaurus of Monument Types ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource script ID|ScriptSource script ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource language code|ScriptSource language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Extended Defence of Britain Database ID|Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Max username|Max username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BE-monumen ID|BE-monumen ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [https://w.wiki/LAbm List of sitelinked small items to a single Wiki] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2480451843 source]) - example wiki: Maori Wikipedia
** [https://w.wiki/FYno People who have herbarium specimens in Herbarium Dresdense (on a timeline)] ([[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|source]])
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|Collectors affiliated with the Herbarium Dresdense (DR)]]
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3|LD4 Wikidata Affinity Group/QuickStatements3]] - don't forget to add yourself to the participants section if you plan to attend the 14.04 Zoom call.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Temples_in_Roman_Britain/Data_Model|Temples in Roman Britain/Data Model]] subpage was added.
** [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science|Library and Information Science]] added subpages: [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_librarians|Librarians dashboard]], [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_indexers|Indexers dashboard]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:ShortPages|Short Pages]] - A list of pages (mostly Items) that are very small, often appear completely blank. A review to judge whether they are suitable for deletion, victims of vandalism or require merging or expanding may be appropriate.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q804859|Baldur's gate II: Shadows of Amn]] - an isometric CRPG created with the Infinity engine, adapting the Advanced Dungeons and Dragons 2nd edition ruleset.
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere]] (Italian verb) to turn off, switch off, extinguish.
''' Development '''
* The Wikibase Reuse Team is working on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works on the GraphQL] labels of linked entities functionality and [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 improving the technical infrastructure behind wbsearchentities].
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: is working on [https://phabricator.wikimedia.org/T422564 introducing metrics] that help observe the impact of Recent Change related work. Work continues on improving the Diff ([https://phabricator.wikimedia.org/T419244 T419244], [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 T419823])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United Nations|United Nations]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 14:40, 13. Abr. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30379279 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #728 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#727]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Yamato Shiya|Yamato Shiya]] - RfP scheduled to end after 26 April 2026 11:10 (UTC)
* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/ZI Jony 2|ZI Jony 2]] - Closed as successful
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #88 May 11 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]].
** Wikidata turns 14 this October, and it’s time to start thinking about birthday celebrations🥳. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/O6V5RI7VMZCQGFTJZNNFOYZPJ6OPPK2R/ See the various ways in which you can participate].
** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida and requires registration (see link).
** [https://www.instagram.com/p/DXNPK8jkl7p University of Central Illinois - How does data power Wikipedia and Wikidata?] Discover how your data skills can make an impact. Join the two onsite sessions (April 21, follow the link for registration details). '''Module 1''' - GLAM Wiki and the Wikimedia Ecosystem: Commons and Structured Data: 0930 - 1130 CDT - An overview of GLAM-Wiki (Galleries, Libraries, Archives and Museums). '''Module 2''' - Wikidata: Editing, Querying, Citations and GIS Applications, 1300 - 1500 CDT
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [[DiffBlog:2026/04/14/women-in-photography-wikidata-workshop-with-lightbox-library|Women in Photography – Wikidata Workshop with LightBox Photo Library]] - to address the underrepresentation of women photographers in the Wikimedia Projects, this workshop brought tech reporters, librarians, researchers and photography enthusiasts to understand how Wikidata can unlock data silos and connect different projects (in the Wikiverse and external) to make data on women photographers more searchable.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/14/her-heritage-wiki-challenge-artfeminism-in-ghana-month/ Her Heritage Wiki Challenge: Art+Feminism in Ghana Month]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/18/no-signal-no-problem-building-the-dagbanli-dictionary-for-offline-use/ No Signal? No Problem: Building the Dagbanli Dictionary for Offline Use], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
* Papers: [https://link.springer.com/article/10.1007/s11192-026-05621-1 Optimising university web visibility: strategies using Wikidata identifiers and statements in Webometrics rankings] By Backory et al., (2026), this study analyses Webometrics rankings of universities, applying clustering algorithms (K-means, hierarchical clustering, fuzzy C-means, GMM, and DBSCAN) to identify which identifiers and statements the top-ranked institutions have in common on their Wikidata entities.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=Q8qG2QxqsQE OKI Internship 2026 - Wikidata & Screening Test Preparation] - Part of the Open Knowledge Initiative, hosted by Ankit V & Kasyap P.
** [https://www.youtube.com/watch?v=GnOHrG_nVvY Charted Roots - Genealogy and worldbuilding in Obsidian] - includes an example of linking to Wikidata to quickly add location data to your visualised family history.
''' Tool of the week '''
* [https://hay.toolforge.org/depictor/index.php Depictor] by Hay Kranen is a tool that add structured data statements to Wikimedia Commons using a game-like interface
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://librarycarpentry.github.io/lc-wikidata/01-introduction.html What is Wikidata? - Library Carpentry] is part of ''The Carpentries'', a registered non-profit teaching foundational coding and data science skills. They recently updated their introductory course to Wikidata and knowledge graph concepts.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14344|ocremix.org game ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/independent of theory|independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/EPBC conservation status|EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/part of discography|part of discography]] (<nowiki>discography that this musical release is a part of</nowiki>)
*New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai Government Agency GFMIS Code|Thai Government Agency GFMIS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Conlang Database ID|Conlang Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plataforma Acácia|Plataforma Acácia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observatório Terras Quilombolas|Observatório Terras Quilombolas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMTA folkloro archyvo ID|LMTA folkloro archyvo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz|Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Код Вестра|Код Вестра]], [[:d:Wikidata:Property proposal/19star performer ID|19star performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EM-DAT disaster number|EM-DAT disaster number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ColBase ID|ColBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOSOP ID|BIOSOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOKAND ID|BIOKAND ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://query-chest.toolforge.org/redirect/0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002BJC71J4LUqy0w0MAAygQUkoMc46KQ2QeA28GuQ6saU Depthness of subway stations in meters] (by [[User:Bouzinac|Bouzinac]])
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_unborn_parents|Children of unborn parents]], this list shows the child entity's birth date predates the parent entity's birth date: good candidates to check if the birth and relationship statements need correcting.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q41178|Haïlé Sélassié Ier]] - Emperor of Ethiopia from 1930 to 1974
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L9704|slide (L9704)]] - English noun (slaɪd) meaning "a photographic transparency", "a playground or gym apparatus", or "a mass movement of earth or snow"
''' Development '''
* The Wikibase Reuse team continued their work on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works for labels of linked entities in GraphQL] and on [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 refactoring wbsearchentities]
* The Wikidata team worked on explored how to reduce load for low data users [https://phabricator.wikimedia.org/T400325 T400325], fixed some bugs on the new mobile editing on Items [https://phabricator.wikimedia.org/T418110 T418110], [https://phabricator.wikimedia.org/T414454 T414454] and improved some error messages [https://phabricator.wikimedia.org/T417797 T417797], [https://phabricator.wikimedia.org/T412145 T412145]
* In the WIT team, engineering continued working on the [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 LilDiffCheck prototype]
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|South Korea]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:04, 20. Abr. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #729 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#728]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* Closed request for adminship: '''[[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Yamato_Shiya|Yamato Shiya]]''' - Congratulations to our newest Admin!
* New requests for permissions/Bot: '''[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]]''' - '''Task/s:''' Read-only Wikidata entity cache build for an academic temporal language model dataset.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session — 28 April 2026 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. This session covers QuickStatements 3.0, the updated batch-editing tool for Wikidata, redeveloped by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, featuring a modern interface and improved performance. Watch the previous session recording: [https://www.youtube.com/watch?v=zkd_W_K2CEQ on youtube]. More details: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3 | QuickStatements3]]
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/10/the-gballi-browser-designing-for-the-dagbanli-alphabet/ The Gballi Browser: Designing for the Dagbanli Alphabet], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan
** [[DiffBlog:2026/04/21/building-visibility-for-african-women-on-wikimedia-the-empowerher-fellowship|Building Visibility for African Women on Wikimedia: The EmpowerHer Fellowship]] by Andikan Efiok Eduok.
* Papers:
** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.430 Call for Edits Nearby: Open Archives Metadata from Saxony] by J. Bemme & M. Munke (2026), latest paper in the Journal of Open Humanities Data series.
** (Deutsch) [PDF] [https://arthist.net/reviews/52225/view=pdf Art History Loves Wiki 2026 | digital/local.collection loves wiki] - report from ArtHist.net on the recent 3rd edition of the conference, held at the Museum Schnütgen, Köln, from 27 – 29 March.
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=7GAI0MXlYBE Live Wikidata Editing, #121] with Jan Ainali and Abbe98.
** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=Ci-TFUyvnAU Build with Wikimedia open data: APIs, SPARQL and visualization] with Carla Toro Fernández, Director Technology WM Chile.
** [https://www.youtube.com/watch?v=1mehivb26qI Every Airport Ever Built (1909-2024)] - an animated map showing where and when airports were built. Powered by Wikidata and OurAirports.
** (Catalan) [https://www.youtube.com/watch?v=1xFbsSRMncs Barcelona Free Software: How to use Wikidata to make public domain digital works visible?], [[d:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]] presents Paulina, discusses the work done in digitising collections and how to make public domain works visible.
* Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/does-the-country-of-birth-affect-the-likelihood-of Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?] by [[User:PAC2]]
''' Tools of the week '''
* [https://app.wikitime.live/ The Human History Atlas (WikiTime)], a browser-based atlas that uses Wikidata and Wikipedia-sourced data to construct timelines and allows exploration of significant historical events.
* [https://olympians.toolforge.org/athletes Wikilympians], a real-time list of all 153,412 known Olympic competitors with Wikidata and Wikipedia coverage statistics
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Wikibase Suite 7.0 and Wikibase Suite Deploy 7.0.0 have been launched! It brings Wikibase closer to feature parity with Wikidata. Here's what's in the latest release:
** [[mw:Extension:Echo|Echo Extension]]: User activity alerts and notifications.
** [[mw:Extension:DiscussionTools|Discussion Tools Extension]]: Set of tools to enhance discussion pages.
** [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts|Temporary Accounts]]: The support for temporary accounts without IP address exposure has been added. It will, however, remain disabled by default, in line with Wikibase Cloud.
** Grouped External Identifiers (https://phabricator.wikimedia.org/T310898): External identifiers are now grouped on entity pages for better readability.
** “Mul” (multi-language) support: Adds support for multi-language values.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14345|perspective]] (<nowiki>point of view for an image of an object, for example an anatomical structure (ventral, dorsal, frontal)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14347|Bavarian natural monuments ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>)
**[[:d:Property:P14351|audio version of text]] (<nowiki>The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).</nowiki>)
**[[:d:Property:P14359|motive]] (<nowiki>verified reasoning behind an action</nowiki>)
**[[:d:Property:P14360|award category or rank]] (<nowiki>(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14346|BE-monumen ID]], [[:d:Property:P14348|Team Norway athlete ID]], [[:d:Property:P14349|Kantonsspital St.Gallen author ID]], [[:d:Property:P14350|Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Property:P14353|Central Registration Number (Indonesia Military)]], [[:d:Property:P14354|Conlang Database ID]], [[:d:Property:P14355|EM-DAT disaster number]], [[:d:Property:P14356|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Property:P14357|EDAM Ontology ID]], [[:d:Property:P14358|Turkey province ID]], [[:d:Property:P14361|Kvinnehistorie.no topic ID]], [[:d:Property:P14362|CNVD-ID]], [[:d:Property:P14363|GiveSendGo fundraising ID]], [[:d:Property:P14364|radiko person ID]], [[:d:Property:P14365|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Property:P14366|Turkey district ID]], [[:d:Property:P14367|OSDev article ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/different from property|different from property]] (<nowiki>This property is to be distinguished from the other property</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/SELL rating|SELL rating]] (<nowiki>classification in the Syndicat des éditeurs de logiciels de loisirs rating system</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/time expansion|time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction; values greater than 1 indicate time expansion (e.g. 10 = ten times longer than real life, pitch lowered tenfold); values less than 1 indicate time compression (e.g. 0.1 = ten times shorter, pitch raised tenfold); 1 = real-time</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Parental Advisory System rating|Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX film ID (reproposal)|CINEFOX film ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX parson ID (reproposal)|CINEFOX parson ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK video ID|VK video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brew TV|Brew TV]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CycleBase cyclist ID (new)|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Australian Air Force service number|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Files of the Reich Chancellery ID|Files of the Reich Chancellery ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/MDpD List of treaties/truces in the time] by [[:d:User:Bouzinac | Bouzinac ]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations|WikiProject Occupations]] for enriching items [[d:Property:P106|occupation ''<small>(P106)</small>'']], [[d:Q12737077|occupation ''<small>(Q12737077)</small>'']] with data verified from official national occupation classification systems.
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/without_claims_by_site|Without Claims by Site]] - this report will list how many Wikidata Items have 0 Statements, with a linked Wiki Article/page. Click ''reports/all items'' for a per wiki list, and consider expanding.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q845661|Okazaki fragments]] - short DNA sequences synthesized discontinuously during DNA replication
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L29733|transfer (L29733)]] - English noun/verb (ˈtræns.fɜːr) meaning "to move from one place to another", "a sports team member moving to another team", or "a ticket allowing continuation of a journey"
''' Development '''
* Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as KML & GPX (GeoJSON has been available since last year). Text from the first column in the results is used as the value for naming POIs. Thanks again to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T414376]])
* The Wikidata team continued working on a prototype to make WikiProjects more visible ([[phab:T420907]]) and made the new Wikidata mobile UI use auto-resizing text areas instead of single-line text inputs, in order to make longer values easier to edit ([[phab:T414420]])
* The Wikidata Integrations team now has a working prototype of LilDiffCheck, injecting wikidata changes into recent changes only if there was a change on the wikipedia html ([[phab:T421390]])
* Language fallback will be available this week on the labels of linked entities functionality in GraphQL ([[phab:T413655]])
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Main dashboard|field of work]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:27, 27. Abr. 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #730 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset.
* Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]]
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now.
** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026.
** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia & Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog.
** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training]
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration.
** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh.
** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap.
** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026.
** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes.
* Africa Wiki Women:
** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] - how images are used across the Projects with examples documenting African Women.
** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects.
** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership.
''' Tool of the week '''
* [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub])
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson.
* [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed.
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>)
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets ID]], [[:d:Property:P14378|Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (<nowiki>age requirement documentation URL statement of this website or company</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (<nowiki>(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]]
* WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]].
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies.
* [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning "to give", "to perform/hold", or "to diminish in strength"
''' Development '''
* Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing
* WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 13:51, 4. Mee 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #731 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops.
* Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]].
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]''' will take place between '''19 - 21 June'''.<br>WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''.
** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May
** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action.
* Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026.
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs:
** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026]
** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore.
** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos
** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata]
** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice]
** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali.
** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods.
** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance.
* Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics:
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]]
** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]]
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer]
** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda.
** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization''
* Presentations:
** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]]
** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next.
''' Tool of the week '''
* [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''"an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies."''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn.
* [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]]
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14392|energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>)
**[[:d:Property:P14401|Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>)
* Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|19star actor ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (<nowiki>registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]]
* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing.
** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William & May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work.
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage.
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated.
''' Development '''
* Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing
* Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area
* Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools
* Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]]
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:21, 11. Mee 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30513889 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #732 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#731]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot:
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/PatsaBot 1|PatsaBot 1]] - '''Task/s:''' Add sitelink from [[Special:PrefixIndex/Template:Taxonomy/|Template:Taxonomy/*]] on thwiki to same entry from enwiki and update Thai description from generic template format to "แม่แบบอนุกรมวิธาน" (taxonomy template).
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MarisDreshmanisBot 2|MarisDreshmanisBot 2]] - '''Task/s:''' Create occupation Q-items and add native-language labels on existing occupation Q-items from 33 state-issued national occupation classifiers (165 national registries, 154 countries, ~30,000 new Q-items, ~120,000 native labels across 53 languages).
**[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Task/s:''' Read-only bulk entity lookups for an internal knowledge graph project. Fetches labels, claims, and sitelinks from Wikidata and intro-paragraph extracts from English Wikipedia. No writes.
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]:
** Reminder: Propose a session for [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProject Days 2026]]. Your proposal can be just one or two sentences. Suggestions include topics on how to use WikiProjects to connect with others and improve data modelling, how to revive a neglected WikiProject, and what makes a good WikiProject. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session now]]. Deadline Sunday May 24.
** Wikimedia Indonesia is hosting the [[:c:Commons:Kompetisi Penyajian Data|2026 Data Visualization Competition]] from 10th to 31st May 2026. We welcome visualization and essay submissions from Indonesian participants on various topics ranging from Indonesian history to biological diversity.
** [[d:Event:Swedish online editathon 300|The three-hundred online Wikidata meetup in Swedish]], May 24
** [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-05-27-hands-on-wiki.html Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond], a workshop on-site at the Digital Humanities Lab (C2003), University Hamburg, 27 May, 14:15 – 15:45 CEST. Registration (via link).
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Blogs: [https://forum.mapillary.com/t/easy-way-to-add-imagery-to-wikipedia-and-wikidata-items-with-wikishootme-and-mapillary/10375 Easy way to add images to Wikipedia & Wikidata items, with WikiShootMe and Mapillary]
* Papers:
** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/698 ''Wikidata and authority files: reconciliation and cooperation procedures''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]: an overview of the interactions between Wikidata and library authority files and of the usage of Wikibase by library authority files up to July 2025
** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/675 ''Institutional practices in gender recording: an analysis of National Libraries''] by Novaes de Mendonça, and Ana Carolina Simionato Arakaki: contains references to Wikidata and its interconnection with library authority files
** [https://www.aidainformazioni.it/index.php/aidainformazioni/article/view/350 ''Modellizzazione delle conoscenze: Thesaurus Nuovo soggettario e Wikidata, due strumenti a confronto''] by [[:d:User:Elena Cencetti|Elena Cencetti]], Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo and [[:d:User:Elisabetta Viti2|Elisabetta Viti]] (in Italian): a detailed comparison of Wikidata and the [[:d:Q16583225|Nuovo soggettario Thesaurus]] as knowledge organization systems, with a case study regarding the reconciliation with Wikidata of a group of terms of the Nuovo soggettario Thesaurus regarding photography
* Videos:
** [https://www.youtube.com/watch?v=fubhBJGz6YQ Curating shared knowledge about artifacts on Wikidata] with Till Grallert, it explores how the Jarāʾid project used Wikidata to build a multilingual, open knowledge graph of pre-1930 Arabic periodicals.
** [https://www.youtube.com/watch?v=H_oAlLw5CHs LIVE Wikidata editing #122] with User:Ainali and User:Abbe98 do some live editing on Wikidata (in English), and discuss the thought process of what they are doing and why they do it.
** [https://www.youtube.com/watch?v=rIoQFWGDb90 Every Major Oil and Gas Pipeline in History Mapped] - a visualisation utilising Wikidata, OpenStreetmap, Wikipedia and Global Energy Monitor.
*Presentations
**[[c:File:Reseau_LGBTQI_2026_-_John_SAMUEL.pdf|La fabrique collective des histoires queer dans les communs numériques]]. Presentation by [[User:Jsamwrites|John Samuel]] and panel, 2e Rencontres du Reseau Jeune Recherche LGBTQI+, Université Lyon 1, 12 May 2026
''' Tool of the week '''
*[https://prop-explorer.toolforge.org/ Wikidata Property Explorer] is a tool by user Steven Liu. The tool is used for exploring Wikidata properties
* [https://securitybaseline.eu securitybaseline] use Wikidata to get the domain names for institutions
''' Other Noteworthy Stuff '''
* [https://maproulette.org/browse/challenges/55009 MapRoulette Challenge (Chile)]: Improve heritage-related items around Santiago, Chile, linking them to Wikidata and OpenStreetMap.
* The Wikidata Platform team has published its [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/Backend_Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata_Query_Service/WDQS_Architecture_re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/High-Impact_Use_Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[D:Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Migration talk page]] or during the [[D:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|next office hour]]. See the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest General datatypes:
**[[:d:Property:P14408|contains cadastral area]] (<nowiki>cadastral area that is wholly or partly contained by a municipality</nowiki>)
**[[:d:Property:P14413|algebraic closure]] (<nowiki>algebraic closure of the field</nowiki>)
**[[:d:Property:P14414|real closure]] (<nowiki>real closure of the formally real field</nowiki>)
**[[:d:Property:P14415|eusocial caste]] (<nowiki>specialized type of an eusocial animal</nowiki>)
**[[:d:Property:P14416|Wikimedia Commons content descriptor]] (<nowiki>Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file</nowiki>)
**[[:d:Property:P14424|time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction.</nowiki>)
**[[:d:Property:P14425|SELL rating]] (<nowiki>French video game content rating (1999–2003)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14427|age requirement documentation URL]] (<nowiki>URL for a website's statement of compliance with U.S. legal record-keeping requirements related to visual depictions of actual sexually explicit conduct</nowiki>)
**[[:d:Property:P14430|maximum vehicle length]] (<nowiki>maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>)
**[[:d:Property:P14431|maximum vehicle width]] (<nowiki>maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>)
**[[:d:Property:P14432|maximum vehicle weight]] (<nowiki>maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14433|maximum vehicle height]] (<nowiki>maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)</nowiki>)
**[[:d:Property:P14434|independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>)
**[[:d:Property:P14453|gender-neutral form of label]] (<nowiki>form of name or title with no assumption of gender</nowiki>)
**[[:d:Property:P14457|subject named as (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>)
**[[:d:Property:P14458|alternative name (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) qualifier for alternative name(s), given for a subject in a database entry, or preserved in references (even these are no longer the preferred name</nowiki>)
**[[:d:Property:P14460|CWSAC classification]] (<nowiki>Level of military significance for American Civil War battles as defined by the 1993 Civil War Sites Advisory Commission (CWSAC) report.</nowiki>)
**[[:d:Property:P14465|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>)
**[[:d:Property:P14469|election result map]] (<nowiki>map that displays the result of this election</nowiki>)
**[[:d:Property:P14471|paid-up capital]] (<nowiki>portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders</nowiki>)
*Newest External identifiers: [[:d:Property:P14407|19star actor ID]], [[:d:Property:P14409|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Property:P14410|Stockholm public transport stop ID]], [[:d:Property:P14411|Go2Senkyo.com politician ID]], [[:d:Property:P14412|SensCritique person ID]], [[:d:Property:P14417|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Property:P14418|CINEFOX film ID]], [[:d:Property:P14419|CINEFOX person ID]], [[:d:Property:P14420|Cultural heritage Database-ID in Lübeck]], [[:d:Property:P14422|Dijital İstanbul cultural property ID]], [[:d:Property:P14423|VG homicide ID]], [[:d:Property:P14426|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Property:P14428|EGAFD film ID]], [[:d:Property:P14429|Cairn.info publisher ID]], [[:d:Property:P14435|BGAFD film ID]], [[:d:Property:P14436|Apple TV person ID]], [[:d:Property:P14437|Blätter author ID]], [[:d:Property:P14438|critify.de publication ID]], [[:d:Property:P14439|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Property:P14440|Prime Video ID]], [[:d:Property:P14442|Objectif plumes author ID]], [[:d:Property:P14443|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Property:P14444|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Property:P14445|Lübeck Culturul heritage ID]], [[:d:Property:P14446|Rhineland-Palatinate Cultural heritage ID]], [[:d:Property:P14447|DEF19 2.0 publisher ID]], [[:d:Property:P14449|MovieLens movie ID]], [[:d:Property:P14450|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Property:P14451|QueenBallers player ID]], [[:d:Property:P14452|NaPTAN stop area code]], [[:d:Property:P14459|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Property:P14461|Book Notification author ID]], [[:d:Property:P14462|Prime Video GTI]], [[:d:Property:P14463|parliament.scot member ID]], [[:d:Property:P14464|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Property:P14468|Goodreads genre ID]], [[:d:Property:P14470|Giant Bomb Wiki ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to reviews:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/contributed to narrative universe|contributed to narrative universe]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia page title|Grokipedia page title]] (<nowiki>page title used in a Grokipedia article URL</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Common Vulnerability Scoring System score|Common Vulnerability Scoring System score]] (<nowiki>Common Vulnerability Scoring System (CVSS) score</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Depicts taxon|Depicts taxon]] (<nowiki>depicts taxon</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/Still taken from the film|Still taken from the film]] (<nowiki>Still taken from the film</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/StaphBase ID|StaphBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geohashing wiki page|Geohashing wiki page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oireachtas bill ID|Oireachtas bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Defense Technical Information Center Accession Number|Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European System of Accounts ID (Germany)|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition|Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natalie ID|Natalie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL actress ID|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mineral Resources Data System deposit ID|Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Phabricator project|Wikimedia Phabricator project]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AWA artist ID|AWA artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Music artist|Rakuten Music artist]], [[:d:Wikidata:Property proposal/recochoku artist ID|recochoku artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant AnnuSéries d'une série télévisée|identifiant AnnuSéries d'une série télévisée]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://w.wiki/NadJ Library of Congress occupations by Label and Lccn no.] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2492426393#Getting_'Subject_named_as'_qualifier source])
* WikiProject Highlights:
** [[d:Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon|Project Malaysia / Wiki x K-pop 2026 Datathon]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations/Roadmap|Project Occupations / Roadmap]]
** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/SummerCoworking|Project LD4 Wikidata Affinity Group / SummerCoworking]]
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_dead_mothers|Children born after Mothers death date]]
''' Development '''
* Tighter connection of the Wikibase Ecosystem: We've been working on making it possible to use Wikidata Items (and later from other Wikibase instances) as values in statements on other Wikibase instances. You can now try it out on a demo system or set up your own test instance to give it a try. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/D4RA5JQAJ5MUUDIVHGELWWE7OSSWXV5B/ More details in the announcement].
* Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing the work on showing less irrelevant changes on recent changes and watchlist on Wikipedia and co by trying to determine if an edit from Wikidata actually changed the rendered article or not
* Mobile statement editing:
** We worked on reducing the load for users with limited data
** We are continuing to fix issues uncovered in testing
* Making Wikiprojects more visible: We are getting ready for testing of the prototype. We'll be adding links to the respective Wikirojects on Item pages in the tools menu to make it easier for people to find the corresponding Wikiprojects. This is based on statements already on the Item such as specific external IDs.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:03, 18. Mee 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30539411 benotzt huet-->
== Wikidata weekly summary #733 ==
<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]
<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#732]].<br>''</div>
<div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;">
''' Discussions '''
* New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Skolkoll-bot 1|Skolkoll-bot 1]] - '''Task(s)''': Adding Skolverket identifiers and source URLs to Swedish school items
''' Events '''
* [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Wikicafé May Edition: ''De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], [https://zonestamp.toolforge.org/1779793200 May 26, 2026 at 13:00] [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s video link], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]].
''' Press, articles, blog posts, videos '''
* Papers: [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], and [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], [https://www.saeg-papers.it/ultimo-fascicolo#h.6zzzvpg7mcw2 ''Wikibase and Wikidata for Greek and Latin Epigraphy: Modelling, Analysing, and Making Reusable Linked Open Data'']
* Videos: [[:d:User:Digitalphilologist|Monica Berti]] and Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo, [https://github.com/SunoikisisDC/SunoikisisDC-2025-2026/wiki/Summer-2026-Session-5 ''Wikidata Queries for Greek and Latin Philology''] (SunoikisisDC, Summer 2026); [[:commons:File:SunoikisisDC Summer 2026 - Wikidata Queries for Greek and Latin Philology.pdf|slides on Commons]] + [https://www.youtube.com/live/HuFZNZ7E9pw video on Youtube]; for more information, cf. the WikiProjects [[:d:Wikidata:WikiProject Antiquity/Pauly-Wissowa|Antiquity/Pauly-Wissowa]] and [[:d:Wikidata:WikiProject LAGL|LAGL]]
''' Tool of the week '''
* [https://lexemap.toolforge.org/ LexeMap] - is a lexeme coverage mapper that audits Wikidata lexeme data across languages. It runs live SPARQL queries against Wikidata and cross-references against Wiktionary to identify gaps in lexicographical data.
''' Other Noteworthy Stuff '''
* Starting May 28, 2026, the <code>Special:EntityData</code> page will no longer support the PHP‑serialized format (e.g <code>.php</code> URLs). Affected requests will return HTTP errors. Please switch to a stable format like JSON (example: <code>Q42.json</code>). The change is already active on test and beta wikis. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/W4SBS3PREJYEAVZU2JSV47ZJWOJJ7YM6/ full announcement])
''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review '''
<!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE -->
* Newest External identifiers: [[:d:Property:P14475|SIK-ISEA document ID]], [[:d:Property:P14476|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Property:P14477|StaphBase ID]]
<!-- END NEW PROPERTIES -->
<!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE -->
* New General datatypes property proposals to review:
**[[:d:Wikidata:Property proposal/PCBS Locality code|PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/nameplate image|nameplate image]] (<nowiki>image of a name-plate or similar identifying plate of the subject</nowiki>)
**[[:d:Wikidata:Property proposal/photographer|photographer]] (<nowiki>photographer</nowiki>)
* New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris|Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUEAnexo|CUEAnexo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Católica Wikitólica ID|Enciclopedia Católica Wikitólica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database film series ID|Adult Film Database film series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database studio ID|Adult Film Database studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Satker ID|Satker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inaproc Instance ID|Inaproc Instance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Libray catalogue ID|British Libray catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish-Danish Dictionary ID|Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roller-results.com skater ID|Roller-results.com skater ID]]
<!-- END NEW PROPOSALS -->
You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!
''' Did you know? '''
* Query examples: [https://query.wikidata.org/#%23%20people%20born%20at%20sea%0ASELECT%20DISTINCT%20%3Fperson%20%3FpersonLabel%20%3FplaceLabel%20%3Fdob%20WHERE%20%7B%0A%20%3Fperson%20wdt%3AP19%20%3Fplace.%0A%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ165.%20%7D%20UNION%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ1229765.%20%7D%0A%20OPTIONAL%20%7B%20%3Fperson%20wdt%3AP569%20%3Fdob.%20%7D%0A%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22en%22.%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20%3Fdob%20%3FplaceLabel People born at the sea] ([https://twitter.com/WikidataFacts/status/832620159118385154 source])
* Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Database_reports/Sitelinks_to_Wiktionary List of items with links to Wiktionary main space.]
* [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Q66 Boeing(Q66)]
''' Development '''
* Mobile statement editing:
** We continued working on reducing the page size to make it easier on mobile data plans
** We are improving how error messages are shown
* Making WikiProjects more visible: We are continuing the work on getting it ready for a first rollout.
[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].
''' Weekly Tasks '''
* Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]].
* Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]].
* Govdirectory weekly focus country:
* Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences.
* Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!
* [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects.
* Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[Benotzer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Benotzer Diskussioun:MediaWiki message delivery|Diskussioun]]) 15:29, 25. Mee 2026 (UTC)'''
</div>
</div>
</div>
<!-- Message gouf vum User:JosefAnthony@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30560068 benotzt huet-->
dxreo57qcknp17zbwpqc37ipycky5ff
Jean-Pierre Hoffmann (Lokalpolitiker Réiser)
0
173381
2679705
2668270
2026-05-26T07:06:10Z
Zinneke
34
2679705
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Lokalpolitiker Jean-Pierre Hoffmann|aner Leit mat dem selwechten Numm|Jean-Pierre Hoffmann}}{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean-Pierre Hoffmann''', gebuer den [[29. Juli]] [[1878]] zu [[Kanech]]<ref>ANLux-CT-03-02-0740, Naissances Commune de Lenningen 1858-1881, N° 37/1878</ref>, a gestuerwen den [[1. Mee]] [[1956]] zu [[Bierchem]]<ref>Luxemburger Wort (109. Joergang), N° 125 vum 4. Mee 1956, Doudesannoncen S. 6.</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
De Jean-Pierre Hoffmann koum aus enger Mëlleschfamill an hat sech de 14. Mee 1902 zu Réiser<ref>ANLux-CT-03-07-1217, Mariages Commune de Roeser, 1894-1903, N° 6/1902</ref> mat der Maria Kayl bestuet, déi den 20. Dezember 1876 zu [[Gondel (Waldbriedemes)|Gondel]]<ref>ANLux-CT-03-02-1425, Naissances Commune de Waldbredimus 1858-1881, N° 18/1876</ref> gebuer war, a mat där hie véier Kanner hat: d'Marie-Suzanne, de Joseph, de Joseph-Auguste an de Victor. D'Koppel Hoffmann-Kayl huet 1901 d'[[Bierchem|Bierchemer]] Mille kaaft an hiert Liewe laang als Mëller geschafft, ier se de Betrieb un hire Jong Joseph-'''Auguste''' <ref>De Buet, Informatiounsblat vun der Réiser Gemeng, N° 3/2007 (Mee-Juni), S. 4</ref> an deem seng Fra Maria Weistroffer weiderginn hunn.
De Jean-Pierre Hoffmann war vun 1929 bis 1932 [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Réiser]].<ref>Quell: Stroosseschëld zu Krautem.</ref>
Seng Enkelin, d'[[Milla Hoffmann]], war och Buergermeeschtesch vun der [[Gemeng Réiser|Réiser]] Gemeng vun 1976 bis 1981.
Fir un hien z'erënneren, huet de [[Gemengerot]] vu [[Gemeng Réiser|Réiser]] decidéiert, zu [[Krautem]] eng Strooss no him ze nennen.
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Hoffmann Jeanpierre}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Réiser]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
[[Kategorie:Gebuer 1878]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1956]]
c1rln6oz4y0oufo7v0el61bht3hp583
Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2026
0
173751
2679677
2679396
2026-05-25T22:25:44Z
Zinneke
34
2679677
wikitext
text/x-wiki
Dat hei ass d''''Archiv vun den neien Artikele vun 2026, déi en Zesummenhank mat Lëtzebuerg hunn''', an dofir an der Rubrik "Neist Artikelen" am "[[Portal:Lëtzebuerg|Portal Lëtzebuerg]]" opgezielt goufen.
D'Nimm vun den Artikele sti chronologesch vun hannen no vir, wéi se derbäigesat goufen.
{{Navigatioun Neist Artikelen Archiv}}
== 2026 ==
{{small|'''Neitst'''}}:
{{Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen}}
...''[[Mother Nature]]'' • [[Annie Nickels-Theis]] • [[Auguste Hoffmann]] • [[Daniel Atz]] • [[Kevin Misci]] • [[Robert Sebastian Berger]] • [[Collart (Familljennumm)]] • [[Kivo Van Twist]] • [[Robert van Hulle]] • [[Lëtzebuerger Architekturpräis]] • [[Jackie Messerich]] • [[Joseph Tschiderer]] • [[Arnould de Tornaco]] • [[Marthe Thyes-Walch]] • [[Jean-Pierre Thomes]] • [[Michel Thieles]] • [[Joseph Thieles]] • [[Edouard Thieles]] • [[Mathias Theysen]] • [[Jean Theissen]] • [[Jean Steichen]] • [[Jacques Sinner]] • [[Michel Servais]] • [[Louis Servais]] • [[Bernard-Euchère-Hubert Servais]] • [[Jean-Pierre Schroeder]] • [[Nicolas Schroeder]] • [[Nicolas Schumacher (Politiker)]] • [[Victor Schoren]] • [[Nicolas Schmit (Paschtouer)]] • [[Jean-Pierre Schmit (Politiker Ettelbréck)]] • [[Joseph-Antoine Schanus]] • [[Jean-Pierre Schank]] • [[Jacques Schaack]] • [[Arnould Schaack]] • [[Jean-Pierre Salentiny]] • [[Alphonse Rodesch]] • [[Léon Rischard]] • [[Michel Weinandy (Näertrech)]] • [[Jean-Pierre Knepper (Politiker)]] • [[Adolphe Schmit (Politiker)]] • [[Michel Weinandy (Lellgen)]] • [[Michel Auguste Witry]] • [[Victor Tschiderer]] • [[Edouard Wolter]] • [[Jean-Baptiste Risch]] • [[Théodore Richard]] • [[Emile Duhr]] • [[Victor Backes]] • [[Jean Maroldt]] • [[Georges Reuter]] • [[Jean Reisdoerfer]] • [[Edouard Reiland]] • [[Constant Reding]] • [[Auguste Razen]] • [[Michel Rausch]] • [[Antoine Putz]] • [[Robert Prussen]] • [[Gemeng Furen]] • [[Gemeng Baastenduerf]] • [[Auguste Razen]] • [[Michel Rausch]] • [[Antoine Putz]] • [[Robert Prussen]] • [[Gemeng Furen]] • [[Gemeng Baastenduerf]] • [[Syndicat intercommunal parc naturel Haute-Sûre]] • [[FC Racing Ëlwen]] • [[FC Claravallis Klierf]] • [[Jean Wilhelm (Politiker)]] • [[Maxime Miltgen]] • [[Théodore Wurth]] • [[Henri Witry]] • [[Jean-Baptiste Weydert]] • [[Jean Wampach]] • [[Michel Tibesart]] • [[Michel Maximilian Joseph Tibesar]] • [[Dominique Stiff]] • [[Nicolas Sibenaler]] • [[Jean-Pierre Scholtus]] • [[Henri Scholtus]] • [[Pierre Schmit]] • [[Augustin Schlinck]] • [[Joseph Ritter]] • [[Antoine Recht]] • [[Jean-Baptiste Pondrom]] • [[Bernard Pondrom]] • [[Jean-Baptiste Pinth]] • [[Gemeng Roudemer]] • [[Gemeng Wëlwerwolz]] • [[Jean-Pierre Pescatore (1846-1905)]] • [[Joseph-Antoine Pescatore (1800)]] • [[Jean-Baptiste Weydert]] • [[Jean Wampach]] • [[Michel Tibesart]] • [[Michel Maximilian Joseph Tibesar]] • [[Dominique Stiff]] • [[Nicolas Sibenaler]] • [[Jean-Pierre Scholtus]] • [[Henri Scholtus]] • [[Pierre Schmit]] • [[Augustin Schlinck]] • [[Joseph Ritter]] • [[Antoine Recht]] • [[Jean-Baptiste Pondrom]] • [[Bernard Pondrom]] • [[Jean-Baptiste Pinth]] • [[Gemeng Roudemer]] • [[Gemeng Wëlwerwolz]] • [[Jean-Pierre Pescatore (1846-1905)]] • [[Joseph-Antoine Pescatore (1800)]] • [[Dominique Peckels]] • [[Lotty Jacoby]] • [[Jean-Pierre Paquet]] • [[Jean Orianne]] • [[Rehazenter]] • [[Jemp Rollinger]] • [[Monique Scheier-Schneider]] • [[Elvire Engel]] • [[Hélène Entenich-Wivenes]] • [[Théodore Noesen]] • [[Mathias Neumann]] • [[Pierre Muller-Walse]] • [[Edmond Muller]] • [[Pôle d'échange Hollerech]] • [[Nicolas Moes]] • [[Albert Meyers (Resistenzler)]] • [[Jules Metz]] • [[eluxemburgensia.lu]] • [[Melusina Press]] • [[Lëtzebuergesche Fuerpark]] • [[ Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Stroossen]] • [[Léon Faber]] • [[Georges Kohn]] • [[Lynn Frank]] • [[Joseph Eyschen (Sportler)]] • [[Nicolas Hosch]] • [[Caroline Kox]] • [[Jules Joseph Antoine Pescatore]] • [[llo.lu]] • [[Élisabeth Pion]] • [[Jean Henry Feltz]] • [[Pierre-Antoine Pescatore]] • [[Marie-Madeleine Pescatore]] • [[Antoine Pescatore]] • [[Dominique Pescatore]] • [[Ferdinand Pescatore]] • [[An der Schwemm (Operett)]] • [[Henri Clees]] • [[Eugène Mouschand]] • [[Charles Schambourg]] • [[AS Wëntger]] • [[Mireille Welter]] • [[Marie Rausch-Weinand]] • [[Nic Kieffer]] • [[Wildlife Tower (Jonglënster)]] • [[Joseph Kayser]] • [[Aloyse Sandt]] • [[Robert Goldschmit]] • [[Jean-Pierre Schuster]] • [[Hubert Schlechter]] • [[Alphonse Peusch]] • [[Antoine Bourkel]] • [[Fanny Leclerc]] • [[Gedenkplaz fir d'Verkéiersaffer]] • [[Maisy Ginter-Bonichaux]] • [[Guillaume Schneider]] • [[Herbert Schaefer]] • [[Englebert Neveu]] • [[Henri Lamormesnil]] • [[Proposition de loi]] • [[Projet de loi]] • [[Adolphe Faber]] • ''[[Weeër]]'' • [[Fred A. Gilson]] • [[Cécile Didier (Resistenzlerin)]] • [[Victor Kips]] • [[Joseph Forman]] • [[Emile Lavandier]] • ''[[The Merchant of Venice (Film 2004)]]'' • [[Eugène Giver]] • [[Jacques Philippe Joseph d'Huart]] • [[Gustave Fonck]] • [[Jean Baptiste Niederkorn]] • [[Charles d'Huart]] • [[André Pondrom]] • [[Jean Pierre Suttor]] • [[Jean Baptiste Würth]] • [[Collège médical (Lëtzebuerg)]] • [[Pollo Bodem]] • [[Compagnie luxembourgeoise de banque]] • [[Olivier Garofalo]] • [[Crédit européen]] • [[François Nemers]] • [[Phial]] • [[CFL-Évasion]] • [[Patrick Comes]] • [[Bank of America (Lëtzebuerg)|Bank of America]] • [[Jeanne vu Lëtzebuerg]] • [[Nicolas Angelsberg]] • [[Aloyse Birckel]] • [[Joseph Kalbersch]] • [[Béatrice vu Bourbon]] • [[Alice Chomé-Bastian]] • [[Badische Kommunale Landesbank International]] • [[Jugendtheatergrupp Namasté]] • [[Bank M.M. Warburg - Brickmann, Wirtz International]] • [[Jean-Marie Jans]] • [[Luxembourg Song Contest 2026]] • [[Andresens Bank International]] • [[Karl Bernhard vu Sachsen-Weimar-Eisenach]] • [[Jean-Bernard Marlet]] • [[Citizens for Ecological Learning and Living]] • [[Hauck & Aufhäuser Banquiers Luxembourg]] • [[Sidney Scho]] • [[Radio Opus]] • [[China Everbright Bank (Europe)]] • [[Bank of Communications (Luxembourg)]] • [[China Construction Bank (Europe)]] • [[Agricultural Bank of China (Luxembourg)]] • [[Jean d'Huart]] • [[Bank of China (Luxembourg)]] • [[Hypobank International]] • [[Bayerische Vereinsbank International]] • [[Bayerische Landesbank International]] • [[François Gérard]] • ''[[Um Horizont]]'' • [[Banque Paribas Luxembourg]] • [[Union financière luxembourgeoise]] • [[Carlo Türk]] • [[Mil Goerens]] • [[Villa Berlaymont]] • [[Banque commerciale (Lëtzebuerg)]] • [[René Franck]] • [[Alfred Levy et compagnie]] • [[Ekkehard Storck]] • [[Paul Faber (Wënzer)]] • [[Arendt & Medernach]] • [[Leo Folschette]] • [[Eva Siewert]] • [[La mansarde (Veräin)]] • ''[[.kult]]''.
<div style="text-align:center">'''[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2025|< Archiv 2026]]''' {{0}} - {{0}} '''[[Portal Lëtzebuerg/Neist Artikelen/Archiv 2027|Archiv 2027 >]]'''</div>
[[Kategorie:Archiver vu Portalschablounen|Letzebuerg]]
5il5ia65x3ld95xma17bjw967cm5fc1
Fändel vum Iran
0
174537
2679729
2662823
2026-05-26T11:17:39Z
CommonsDelinker
925
[[File:Flag_of_Shah_Tahmasp_I.svg]] gouf duerch [[File:Naval_flag_of_Persia,_according_to_Encyclopedia_Britannica_1771.svg]] ersat (vum [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] deen als Grond uginn huet: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Crite
2679729
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Fändel
| Motiv(er)= [[Wope vum Iran|Emblem vum Iran]]
}}
De '''Fändel vum [[Iran]]''' ass eng [[Trikolor]] mat dräi horizontale Sträife vun derselwechter Héicht an de [[Faarf|Faarwe]] [[Gréng]], [[Wäiss]], [[Rout]]. An der Mëtt ass de [[Wope vum Iran|Emblem vum Iran]] drop ofgebilt. D'Säiteverhältnes ass 3:2.
Déi haiteg Form vum Fändel gëtt zanter dem 29. Juli 1980 gebraucht.
== Ausgesinn a Bedeitung ==
D'Faarwe gréng, wäiss, a rout si panarabesch Faarwen, déi follgend Bedeitungen hunn:
* Gréng ass d'Faarf vum [[Islam]].
* Wäiss steet fir de Fridden an d'Frëndschaft.
* Rout steet fir d'Blutt, dat am Kampf gefloss ass.
== Historesch Fändelen ==
<gallery class="center centered" widths="150">
BlackFlag.svg|Fändel vum [[Choresm-Schah]] (992–1220),<br> zanter 2007 ausserdeem de Fändel bei Trauerevenementer
Flag of Persia 1502-1524.svg|Fändel ënner dem [[Ismail I. (Schah)|Schah Ismail I.]] (1502–1524)
Naval flag of Persia, according to Encyclopedia Britannica 1771.svg|Fändel vum Tahmasp I. (1524–1576)
Safavid Flag.svg|Fändel vun de [[Safawiden]] (1576–1665)
Flag of Persia (1665).svg|Fändel vun de Safawiden (1665–1722)
Nadir Shah Flag.svg|Kinnekleche Fändel vum [[Nadir Schah]] (1736–1747)
Afsharid Imperial Standard.svg|Räichsfändel vun den [[Afschariden]] (1736–1796)
Afsharid State Flag.svg|Staatsfändel vun den [[Afschariden]] (1737–1796)
Zand Dynasty flag.svg|Fändel vun der [[Zand-Dynastie]] (1750–1794)
Flag of Agha Mohammad Khan.svg|Fändel vum Aga Mohammad Khan (1797)
Fath Ali Shah Flag.svg|Fändel vum [[Fath-Ali Schah]] (1797–1848)
Amir Kabir Flag.svg|Fändel vum [[Amir Kabir]] (1848–1907)
</gallery>
=== Kinnekräich Iran ===
<gallery class="center centered" widths="150">
Flag of Persia (1907).svg|<small>~1:3</small> Bierger- an Handelsfändel<br>(1906–1925)
Flag of Persia (1910-1925).svg|<small>~1:3</small> Staatsfändel<br>(1906–1925)
Civil flag of Iran (1933–1964).svg|<small>~1:3</small> Bierger- an Handelsfändel<br>(1925–1964)
State Flag of Iran (1933-1964).svg|<small>~1:3</small> Staatsfändel (1925–1964)
Flag of Iran (1964).svg|<small>4:7</small> Bierger- an Handelsfändel<br>(1964–1979)
Lion and Sun Tricolor Flag.svg|<small>4:7</small> Staatsfändel (1964–1979)
</gallery>
=== Islamesch Republik Iran ===
<gallery class="center centered" widths="150">
Flag of Iran.svg|<small>~1:3</small> Staatsfändel<br>(zanter 1980)
</gallery>
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
[[Kategorie:Iran]]
[[Kategorie:Nationalfändelen|Iran]]
40zmnpt10c35xfg5scaxokvd35gpiv7
Benotzer Diskussioun:~2026-24333-22
3
175588
2679693
2676265
2026-05-26T06:25:14Z
GilPe
14980
Neien Abschnitt /* François Nockels */
2679693
wikitext
text/x-wiki
Fir e Stater ass ''am Dierfgen'' e Begrëff, fir en Net-Stater sécherlech net.
Fir en Net-Stater muss och den Eecherbierg net onbedingt e Begrëff sinn. Doriwwer eraus ass d'Entrée fir an d'Dierfgen an der Groussgaass an net am Eecherbierg. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:07, 28. Abr. 2026 (UTC)
:Jo, Merci. Ech hu mäi Feeler wat den Agank (Kasinosgaass / Groussgaass) ugeet, verbessert. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:17, 28. Abr. 2026 (UTC)
== François Nockels ==
Moien a Merci fir d'Bäisetze vum Gebuertsdatum; et wär ubruecht fir eng Quell dovun unzeginn. Merci | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 06:25, 26. Mee 2026 (UTC)
c1f6z7ihra3500frdrx3hsb5zyrftds
2679716
2679693
2026-05-26T08:40:27Z
Puscas
735
Neien Abschnitt /* Joseph Hansen */
2679716
wikitext
text/x-wiki
Fir e Stater ass ''am Dierfgen'' e Begrëff, fir en Net-Stater sécherlech net.
Fir en Net-Stater muss och den Eecherbierg net onbedingt e Begrëff sinn. Doriwwer eraus ass d'Entrée fir an d'Dierfgen an der Groussgaass an net am Eecherbierg. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:07, 28. Abr. 2026 (UTC)
:Jo, Merci. Ech hu mäi Feeler wat den Agank (Kasinosgaass / Groussgaass) ugeet, verbessert. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:17, 28. Abr. 2026 (UTC)
== François Nockels ==
Moien a Merci fir d'Bäisetze vum Gebuertsdatum; et wär ubruecht fir eng Quell dovun unzeginn. Merci | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 06:25, 26. Mee 2026 (UTC)
== Joseph Hansen ==
Moien , och hei wier et net schlecht fir en Referenz ze hunn --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 08:40, 26. Mee 2026 (UTC)
arpgontckg5c5lvygqhuj71waqdvwn1
Henri Franck (1942)
0
175833
2679656
2679405
2026-05-25T21:15:52Z
Mobby 12
60927
k
2679656
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Henri Franck''', gebuer den [[2. Abrëll]] [[1942]]<!-- zu -->, a gestuerwen den [[21. Mee]] [[2026]] zu [[Ierpeldeng (Ettelbréck)|Ierpeldeng]]<ref>Familljenannonce am Luxemburger Wort, 23.05.2026, S. 50</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokalpolitiker.
Hie war vun 1994 bis 2011 [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Garnech]]. Nieft der Politik war hien ë. a. an der ''Chorale Sainte-Cécile Garnech-Duelem'' aktiv.
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
{{DEFAULTSORT:Franck Franck}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Garnech]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2026]]
70bvmj6miqhmd6phk74yc1y59sdy6im
Europamusée Schengen
0
175835
2679595
2679587
2026-05-25T13:05:58Z
GilPe
14980
2679595
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Musée
|Leedung = Marlene Schmidt
}}
Den '''Europamusée Schengen''' (och nach '''Europäesche Musée Schengen''') ass e [[Musée]] am [[Centre européen Schengen|Europazenter]] zu [[Schengen]], dee mat enger Dauerausstellung un d'[[Schengener Ofkommes]] erënnert. D'Ofkommes gouf de [[14. Juni]] [[1985]] am [[Dräilännereck bei Schengen|Dräilännereck viru Schengen]], u Bord vun der ''[[MS Princesse Marie-Astrid#MS Princesse Marie-Astrid 2|M.S. Marie-Astrid]]'' vun de Vertrieder vu fënnef [[Memberstaate vun der Europäescher Unioun|EU-Memberstaaten]] ([[Belsch]], [[Däitschland]], [[Frankräich]], [[Holland]] a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]) ënnerschriwwen. Fënnefanzwanzeg Joer méi spéit, den 13. Juni 2010, gouf den Europamusée ageweit fir un dat historescht Evenement z'erënneren. Am Juni 2025, fir de 40. Anniversaire vum Schengener Ofkommes ze feieren, ass de Musée no enger jorelaanger Sanéierung a Renovatioun a mat engem neien Ausstellungs- a Multimediadesign vum italieeneschen Designerstudio Migliore & Servetto nees opgaangen.
== Geschicht ==
Den Europazenter gouf 2005 am Gebai vun der fréierer [[Schwämm]] vum [[Klouschter Schengen|Klouschter vu Schengen]] ageriicht<ref name="LW 5.8.2016">A.-A. Schmitz, 2016. ''Die Decke hängt weiter schief. Europamuseum in Schengen wird nicht vor dem Jahresende wiedereröffnet.'' [[Luxemburger Wort]] vum 5. August 2016, S. 22.</ref>, et gouf duerno ëmgebaut an den 13. Juni 2010, genee 25 Joer no der Ënnerzeechnung vum Schengener Ofkommes, gouf den Europamusée ageweit.<ref name="LW 5.8.2016" />
D'Gebai gehéiert der ''Administration des bâtiments publics'', also dem Lëtzebuerger Staat. De Musée gëtt vun der [[Association sans but lucratif|ASBL]] [[Centre européen Schengen (Veräin)|Centre européen Schengen]] gefouert.<ref name="LW 5.8.2016" />
Am Mee 2016 hat sech en Deel vum [[Plaffong]] lassgeléist a war op d'Exponate gefall, woubäi awer kee Mënsch blesséiert gouf.
== Ausstellung ==
D'Ausstellung am Musée hëlt d'Visiteure mat op eng Rees duerch en [[Europa (Kontinent)|Europa]] ouni [[Grenz|Grenze]]. D'Geschicht vum grenzelosen Europa ass op véier Haaptsujeten opgebaut: vun den historeschen Deelunge bis zu enger Visioun vun engem vereenegte Kontinent.
# Europa vun de Grenzen – Wéi Grenzen e Kontinent gepräägt hunn;
# Schengen: Europa ouni Grenzen – Vun der Visioun bis zur Realitéit;
# D'Grenze vu Schengen – Dieren opmaachen an erhalen;
# De Schengen-Mythos – Schengen an der Kultur an an der Imaginatioun.
An der interaktiver Dauerausstellung kann ee sech historesch Fotoen a Filmer ukucken. Zu der Ausstellung gehéiert ausserdeem eng interaktiv Kaartenanimatioun, wou ee gesäit wéi d'Grenzen an Europa sech zënter 1815 verännert hunn, en Europa-[[Puzzle]], an en Automat wou all Visiteur sech säin eegene „Schengen-Pass“ als Souvenir ausdrécke kann.
=== Cube ===
De Cube ass d'Häerzstéck vun der Ausstellung: e Raum, an deem een d'Geschicht vu Schengen duerch d'Stëmme vu Leit, deenen hiren Alldag vu Grenze beaflosst gëtt, erliewe kann.
== Prinzessin Marie-Astrid Europa ==
[[Fichier:Schengen,_MS_Prinzessin_Marie-Astrid_Europa_(102).jpg|miniatur|260x260px|D'''MS Prinzessin Marie-Astrid Europa'' um Quai zu Schengen]]
Fir de 40. Joresdag vum Schengener Ofkommes gouf d'[[MS Princesse Marie-Astrid#MS Princesse Marie-Astrid 2|MS Princesse Marie-Astrid 2]] an e „Musée dee schwëmmt“ ëmgebaut a louch, no enger Renovéierung, zanter Mëtt Juni 2025 um traditionelle [[Quai (Hafen)|Quai]] zu Schengen. Den neie Quai vis-à-vis vum Europamusée ass zanter dem 9. Mee 2026 (Europadag) fäerdeg. D'Schëff ass en Deel vun der Ausstellung vum Europamusée a seng Visitt ass am Entréespräis vum Musée abegraff. Nom Ëmbau krut d'Schëff en neien Numm an heescht elo ''Prinzessin Marie-Astrid Europa''.
D'Schëff ass e Symbol vun der europäescher Eenheet an eng lieweg Erënnerung un en historescht Evenement.
== Tourist Info Schengen ==
Den Tourismusbüro Schengen ass direkt an der Entrée vum Europamusée.
== Biller ==
<gallery>
Fichier:Schengen Agreement (1985) signatures.jpg|D'Schengener Ofkommes vun 1985
Fichier:Headgears of customs officials of EU Member States 2011-05.jpg|Kape vun den Douaniere vun de Länner aus dem [[Schengen-Raum]].
</gallery>
== Literatur ==
* ''Schengen am Klengen: eine Entdeckungstour rund um das Europamuseum in Schengen'' / [Hrsg.: Centre Européen Schengen asbl], 2021, ISBN 978-2-9199689-0-9
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Muséeën zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemeng Schengen]]
j4g0wbskr0k3626dbx06e3k8ljgsgsj
Jean Simon
0
175836
2679657
2679438
2026-05-25T21:19:30Z
Mobby 12
60927
k
2679657
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean Simon''', gebuer ..., a gestuerwen am August [[1960]]<ref>Avis de décès 2 Page 9. Tageblatt, 17.08.1960, p.9.</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
Hie war vun ... bis zu sengem Doud Member vum [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Diddeleng|Stad Diddeleng]].
Kuerz no sengem Doud huet den Diddelenger Gemengerot eestëmmeg decidéiert, fir un hien z'erënneren, eng Strooss no him ze nennen.<ref>"Gemeinderat Düdelingen Sitzung vom 28. Oktober." Tageblatt, 03.11.1960.</ref><ref>L-3568. [https://map.geoportail.lu/addresses/Dudelange/Rue%20Jean%20Simon/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Simon Jean}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1960]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
0dj1m76pykwj99oae4y61edii7uyswj
Jean Anen
0
175841
2679718
2679490
2026-05-26T09:01:29Z
Mobby 12
60927
2679718
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean Anen''', gebuer ëm 1887<ref name=pomp>Generalversammlung mit Auszeichnungen der Zolver Feuerwehr. In: Tageblatt, 09.01.1963 S.11.</ref>, a gestuerwen ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
Hie war vun ... bis Member vum [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Suessem]].
Ausserdeem war hien zanter hirer Grënnung, 1931, bis 1963 President vun de [[Pompjeeën|Pompjeeë]] vun Zolwer.<ref name=pomp/>
Fir un hien z'erënneren, gouf 1975 eng Strooss um [[Scheierhaff (Bieles)|Scheierhaff]] no him ze genannt.<ref>"Aus dem Sassenheimer Gemeinderat: Parkplatz in Ehleringen, Kompromisse und notarielle Akte." In: Tageblatt 26.11.1975, S.5.</ref><ref>L-4413. [https://map.geoportail.lu/addresses/Soleuvre/Rue%20Jean%20Anen/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Anen Jean}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
rfm8wimb2h6086bzkrtk3hbox8eq735
Benotzer Diskussioun:Chably
3
175851
2679593
2026-05-25T13:00:53Z
GilPe
14980
Moien
2679593
wikitext
text/x-wiki
{{Moien 2}}--[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:00, 25. Mee 2026 (UTC)
----
==== Mentoring ====
*Moie Chably. Du hues dech beim Mentoring Programm ugemellt. Ech stinn Dir als Mentor bei Froen zur Verfügung an du kanns mech iwwer deng Startsäit oder direkt op menger [[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussiounssäit]] kontaktéieren. | --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:00, 25. Mee 2026 (UTC)
1uidl9lyzbjw41js1j3oma40ogcffia
2679596
2679593
2026-05-25T13:12:21Z
GilPe
14980
Neien Abschnitt /* Centre européen Schengen (Veräin) */
2679596
wikitext
text/x-wiki
{{Moien 2}}--[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:00, 25. Mee 2026 (UTC)
----
==== Mentoring ====
*Moie Chably. Du hues dech beim Mentoring Programm ugemellt. Ech stinn Dir als Mentor bei Froen zur Verfügung an du kanns mech iwwer deng Startsäit oder direkt op menger [[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussiounssäit]] kontaktéieren. | --[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:00, 25. Mee 2026 (UTC)
== Centre européen Schengen (Veräin) ==
Re-Moien,
Deng Ännerungen am Artikel goufen zeréckgesat; d'Eifeler Reegel zielt och bei Uertschaftsnimm, dowéinst „… zu Schenge bedreift“. A mir schreiwe gemenkerhand hei „et gëtt“ (Am Veräi gëtt et …) vum Däitschen „es gibt…“, och wann een dacks op Lëtzebuergesch „et ginn…“ gesäit. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:12, 25. Mee 2026 (UTC)
3773hiyng3864956080nhjz0dv0oi8i
Benotzer:Chably
2
175852
2679594
2026-05-25T13:01:43Z
GilPe
14980
Info Benotzersäit
2679594
wikitext
text/x-wiki
{{Info Benotzersäit}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 13:01, 25. Mee 2026 (UTC)
d56ppoluh9wwwd2gnqmk1g4bumzhqr4
Roger Frisch
0
175853
2679599
2026-05-25T14:34:43Z
Zinneke
34
.
2679599
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Roger Frisch''', gebuer [[1920]]<ref name=memo>"In memoriam Roger Frisch, Oberkerschen." ''Tageblatt'' 28.04.1988, S.13.</ref>, a gestuerwen den oder virum 17. Abrëll [[1988]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/9pc6tdtbtg/pages/14/articles/DIVL4971 Avis de décès 2 Page 14.] In: Tageblatt, nº 90 (18.04.1988), p. 14 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker|Lokalpolitiker]] ([[LSAP]]).
Am [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] gouf hien [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]], kount awer desertéieren a sech zu Lëtzebuerg bis d'Enn vum Krich verstoppen.<ref name=memo/>
Hien huet ufanks als Bürosbeamte geschafft, gouf da Gérant vunn enger Firma, ier e sech selbstänneg gemaach huet a seng eege Firma fir Trapesysteemer fir erop op de Späicher gegrënnt huet.<ref name=memo/>
De Roger Frisch war vun 1970 bis 1976 a vun 1978 bis 1982 fir d'LSAP Member vum [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] vun der [[Gemeng Nidderkäerjeng]], a vun 1976 bis 1978 a vun 1982 bis 1984 Member vum [[Schäfferot]].<ref>Avis de décès 3 Page 14, In: Tageblatt, nº 90 (18.04.1988), p. 14 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
Fir un hien z'erënneren gouf zu [[Nidderkäerjeng]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-4956; [https://map.geoportail.lu/addresses/Bascharage/Rue%20Roger%20Frisch/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Frisch Roger}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Zwangsrekrutéiert]]
[[Kategorie:Gebuer 1920]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1988]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
9ldbz0i9pw8xofsajczw2zzbfhs9xcr
2679600
2679599
2026-05-25T14:37:47Z
Zinneke
34
2679600
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Roger Frisch''', gebuer [[1920]]<ref name=memo>"In memoriam Roger Frisch, Oberkerschen." ''Tageblatt'' 28.04.1988, S.13.</ref>, a gestuerwen den oder virum 17. Abrëll [[1988]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/9pc6tdtbtg/pages/14/articles/DIVL4971 Avis de décès 2 Page 14.] In: Tageblatt, nº 90 (18.04.1988), p. 14 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker|Lokalpolitiker]] ([[LSAP]]).
Am [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] gouf hien [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]], kount awer desertéieren a sech zu Lëtzebuerg bis d'Enn vum Krich verstoppen.<ref name=memo/>
Hien huet ufanks als Bürosbeamte geschafft, gouf da Gérant vunn enger Firma, ier e sech selbstänneg gemaach huet a seng eege Firma fir Trapesysteemer fir erop op de Späicher gegrënnt huet.<ref name=memo/>
De Roger Frisch war vun 1970 bis 1976 a vun 1978 bis 1982 fir d'LSAP Member vum [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] vun der [[Gemeng Nidderkäerjeng]], a vun 1976 bis 1978 a vun 1982 bis 1984 Member vum [[Schäfferot]].<ref>Avis de décès 3 Page 14, In: Tageblatt, nº 90 (18.04.1988), p. 14 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
Fir un hien z'erënnere gouf zu [[Uewerkäerjeng]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-4956; [https://map.geoportail.lu/addresses/Bascharage/Rue%20Roger%20Frisch/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Frisch Roger}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Zwangsrekrutéiert]]
[[Kategorie:Gebuer 1920]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1988]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
3jvgpy4fwnc02obs8cljgdp9jrw3yke
2679601
2679600
2026-05-25T14:38:30Z
Zinneke
34
2679601
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Roger Frisch''', gebuer [[1920]]<ref name=memo>"In memoriam Roger Frisch, Oberkerschen." ''Tageblatt'' 28.04.1988, S.13.</ref>, a gestuerwen den oder virum 17. Abrëll [[1988]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/9pc6tdtbtg/pages/14/articles/DIVL4971 Avis de décès 2 Page 14.] In: Tageblatt, nº 90 (18.04.1988), p. 14 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker|Lokalpolitiker]] ([[LSAP]]).
Am [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Zweete Weltkrich]] gouf hien [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]], kount awer desertéieren a sech zu Lëtzebuerg bis d'Enn vum Krich verstoppen.<ref name=memo/>
Hien huet ufanks als Bürosbeamte geschafft, gouf da Gérant vunn enger Firma, ier e sech selbstänneg gemaach huet a seng eege Firma fir Trapesysteemer fir erop op de Späicher gegrënnt huet.<ref name=memo/>
De Roger Frisch war vun 1970 bis 1976 a vun 1978 bis 1982 fir d'LSAP Member vum [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] vun der [[Gemeng Nidderkäerjeng]], a vun 1976 bis 1978 a vun 1982 bis 1984 Member vum [[Schäfferot]].<ref>Avis de décès 3 Page 14, In: Tageblatt, nº 90 (18.04.1988), p. 14 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
Fir un hien z'erënnere gouf zu [[Uewerkäerjeng]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-4956; [https://map.geoportail.lu/addresses/Hautcharage/Rue%20Roger%20Frisch/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Frisch Roger}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Zwangsrekrutéiert]]
[[Kategorie:Gebuer 1920]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1988]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
jx44f9v6o43a61uhdq453xiedpqxl27
Nicolas Roth
0
175854
2679603
2026-05-25T14:57:52Z
Zinneke
34
.
2679603
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Nicolas Roth''', gebuer ... , a gestuerwen de [[6. Januar]] [[1971]] zu [[Uewerkäerjeng]] (am Alter vun 68 Joer)<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/xrwf6z8r1/pages/9/articles/DIVL1386 Avis de décès 13, p.9.]. Luxemburger Wort, 124. Jg., n° 8 (08.01.1971), p. 9 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Gendarmerie grand-ducale|Gendarmerie]]-Brigadier a [[Politiker|Lokalpolitiker]].
Den Nicolas Roth war {{wéini?}} Member vum [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] vun der [[Gemeng Nidderkäerjeng]], a {{wéini}} Member vum [[Schäfferot]].<ref name=rip/>
Fir un hien z'erënnere gouf zu [[Uewerkäerjeng]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-4943; [https://map.geoportail.lu/addresses/Hautcharage/Rue%20Nicolas%20Roth/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Roth Nicolas}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1971]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
dqvpbh5xesn2mh3r3ectpz7qv8cmruv
2679719
2679603
2026-05-26T09:09:51Z
Mobby 12
60927
k
2679719
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Nicolas Roth''', gebuer ..., a gestuerwen de [[6. Januar]] [[1971]] zu [[Uewerkäerjeng]] (am Alter vun 68 Joer)<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/xrwf6z8r1/pages/9/articles/DIVL1386 Avis de décès 13, p.9.]. Luxemburger Wort, 124. Jg., n° 8 (08.01.1971), p. 9 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Gendarmerie grand-ducale|Gendarmerie]]-Brigadier a [[Politiker|Lokalpolitiker]].
Den Nicolas Roth war {{wéini?}} Member vum [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] vun der [[Gemeng Nidderkäerjeng]], a {{wéini}} Member vum [[Schäfferot]].<ref name=rip/>
Fir un hien z'erënnere gouf zu [[Uewerkäerjeng]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-4943; [https://map.geoportail.lu/addresses/Hautcharage/Rue%20Nicolas%20Roth/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Roth Nicolas}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1971]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
p1xeb63q7wrglv6wdo6gnf4l0w6rlsg
Jean-Pierre Thiry
0
175855
2679607
2026-05-25T15:23:56Z
Zinneke
34
.
2679607
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean-Pierre Thiry''', gebuer ... , a gestuerwen de [[16. Oktober]] [[1960]] zu [[Uewerkäerjeng]] (am Alter vun 77 Joer)<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/9hkcv7xnm/pages/8/articles/DIVL837 Avis de décès 12 Page 8.] In: Luxemburger Wort, 113. Jg., n° 293 (18.10.1960), p. 8 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker|Lokalpolitiker]].
De Jean-Pierre Thiry war Member vun der [[LPPD]] a politesche Gefaangenen am Zweete Weltkrich.<ref name=rip/>
Hie war Koschter an Organist. Hie gouf {{wéini?}} an de [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] vun der [[Gemeng Nidderkäerjeng]] gewielt, a war {{wéini}} Member vum [[Schäfferot]].<ref name=rip/>
Fir un hien z'erënnere gouf zu [[Uewerkäerjeng]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-4949; [https://map.geoportail.lu/addresses/Hautcharage/Rue%20Jean-Pierre%20Thiry/ Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
== Gielercher ==
* médaille „Bene Merenti“
* médaille dans l’Ordre de la Couronne de Chêne<ref name=rip/>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Thiry Jeanpierre}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1960]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
gqvqln1tr592jk9svqmjvhcvn6rcnji
Michel Junckel
0
175856
2679613
2026-05-25T15:57:41Z
Zinneke
34
.
2679613
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Michel Junkel''' (oder '''Junckel'''), gebuer ... , a gestuerwen den [[10. Mee]] [[1946]] zu [[Diddeleng]] (am Alter vu 70 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/2803hh/pages/4/articles/DTL429 Avis Mort. 18 Page 4.] In: Luxemburger Wort, 1946. Jg., nº 133 (13.05.1946), p. 4 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/xp76p5/pages/6/articles/DTL373 Monsieur Michel Junkel]. In: Escher Tageblatt, 1946. Jg., nº 108 (11.05.1946), p. 6 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokalpolitiker ([[LSAP]])
Hie war Grënnunngsmember vun der [[LSAP]]-Sektioun zu [[Keel]], a war do Member vum [[Gemengerot]].<ref>[https://persist.lu/ark:70795/c0zhsnvxpz/pages/10/articles/DIVL1100 Festsitzung in der „Schongfabrik”: 80 Jahre LSAP Tetingen — 65 Jahre LSAP Kayl.] In: Tageblatt, nº 239 (18.10.1983), p. 10 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref> Vun 1929 bis 1931, 1935 bis 1941 a vu September 1944 bis zu sengem Doud, 1946, war hie [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Keel]].
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Keel eng Strooss no him genannt.<ref>L-3653; [https://map.geoportail.lu/addresses/Kayl/Rue%20Michel%20Junckel/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Junkel Michel}}
[[Kategorie:Gebuer ]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1946]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
hininvpf0c6ajz119cbnp2v90igfspc
2679614
2679613
2026-05-25T15:58:25Z
Zinneke
34
De(n) Zinneke huet d'Säit [[Michel Junckel]] op [[Michel Junkel]] geréckelt: Net erauszefannen, ob dann elo mat oder ouni C - déi eng schrwein esou, déi aner esou
2679613
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Michel Junkel''' (oder '''Junckel'''), gebuer ... , a gestuerwen den [[10. Mee]] [[1946]] zu [[Diddeleng]] (am Alter vu 70 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/2803hh/pages/4/articles/DTL429 Avis Mort. 18 Page 4.] In: Luxemburger Wort, 1946. Jg., nº 133 (13.05.1946), p. 4 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/xp76p5/pages/6/articles/DTL373 Monsieur Michel Junkel]. In: Escher Tageblatt, 1946. Jg., nº 108 (11.05.1946), p. 6 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokalpolitiker ([[LSAP]])
Hie war Grënnunngsmember vun der [[LSAP]]-Sektioun zu [[Keel]], a war do Member vum [[Gemengerot]].<ref>[https://persist.lu/ark:70795/c0zhsnvxpz/pages/10/articles/DIVL1100 Festsitzung in der „Schongfabrik”: 80 Jahre LSAP Tetingen — 65 Jahre LSAP Kayl.] In: Tageblatt, nº 239 (18.10.1983), p. 10 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref> Vun 1929 bis 1931, 1935 bis 1941 a vu September 1944 bis zu sengem Doud, 1946, war hie [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Keel]].
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Keel eng Strooss no him genannt.<ref>L-3653; [https://map.geoportail.lu/addresses/Kayl/Rue%20Michel%20Junckel/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Junkel Michel}}
[[Kategorie:Gebuer ]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1946]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
hininvpf0c6ajz119cbnp2v90igfspc
2679645
2679614
2026-05-25T20:25:42Z
GilPe
14980
Korrekten Numm + Geb'datum
2679645
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Michel Albert Junckel''' (och alt emol als '''Junkel''' ze fannen), gebuer den [[30. November]] [[1875]] zu [[Keel]]<ref>{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/viewer/descriptions/708680|Titel=Naissances|Gekuckt=25.05.2026|Wierk=Archives nationales - Commune de Kayl|Säiten=Extrait 132, S. 155|Sprooch=de}}</ref>, a gestuerwen den [[10. Mee]] [[1946]] zu [[Diddeleng]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/2803hh/pages/4/articles/DTL429 Avis Mort. 18 Page 4.] In: Luxemburger Wort, 1946. Jg., nº 133 (13.05.1946), p. 4 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/xp76p5/pages/6/articles/DTL373 Monsieur Michel Junkel]. In: Escher Tageblatt, 1946. Jg., nº 108 (11.05.1946), p. 6 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokalpolitiker ([[LSAP]])
Hie war Grënnunngsmember vun der [[LSAP]]-Sektioun zu [[Keel]], a war do Member vum [[Gemengerot]].<ref>[https://persist.lu/ark:70795/c0zhsnvxpz/pages/10/articles/DIVL1100 Festsitzung in der „Schongfabrik”: 80 Jahre LSAP Tetingen — 65 Jahre LSAP Kayl.] In: Tageblatt, nº 239 (18.10.1983), p. 10 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref> Vun 1929 bis 1931, 1935 bis 1941 a vu September 1944 bis zu sengem Doud, 1946, war hie [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Keel]].
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Keel eng Strooss no him genannt.<ref>L-3653; [https://map.geoportail.lu/addresses/Kayl/Rue%20Michel%20Junckel/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Junkel Michel}}
[[Kategorie:Gebuer ]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1946]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
0m5uhjalpsdn1q41pktkka9h8b4wvo0
2679646
2679645
2026-05-25T20:26:06Z
GilPe
14980
De(n) GilPe huet d'Säit [[Michel Junkel]] op [[Michel Junckel]] geréckelt an dobäi gouf eng Viruleedung iwwerschriwwen: Numm wéi am Gebuertsregëster
2679645
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Michel Albert Junckel''' (och alt emol als '''Junkel''' ze fannen), gebuer den [[30. November]] [[1875]] zu [[Keel]]<ref>{{Citation|URL=https://archives.services-publics.lu/viewer/descriptions/708680|Titel=Naissances|Gekuckt=25.05.2026|Wierk=Archives nationales - Commune de Kayl|Säiten=Extrait 132, S. 155|Sprooch=de}}</ref>, a gestuerwen den [[10. Mee]] [[1946]] zu [[Diddeleng]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/2803hh/pages/4/articles/DTL429 Avis Mort. 18 Page 4.] In: Luxemburger Wort, 1946. Jg., nº 133 (13.05.1946), p. 4 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref><ref>[https://persist.lu/ark:70795/xp76p5/pages/6/articles/DTL373 Monsieur Michel Junkel]. In: Escher Tageblatt, 1946. Jg., nº 108 (11.05.1946), p. 6 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokalpolitiker ([[LSAP]])
Hie war Grënnunngsmember vun der [[LSAP]]-Sektioun zu [[Keel]], a war do Member vum [[Gemengerot]].<ref>[https://persist.lu/ark:70795/c0zhsnvxpz/pages/10/articles/DIVL1100 Festsitzung in der „Schongfabrik”: 80 Jahre LSAP Tetingen — 65 Jahre LSAP Kayl.] In: Tageblatt, nº 239 (18.10.1983), p. 10 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref> Vun 1929 bis 1931, 1935 bis 1941 a vu September 1944 bis zu sengem Doud, 1946, war hie [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Keel]].
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Keel eng Strooss no him genannt.<ref>L-3653; [https://map.geoportail.lu/addresses/Kayl/Rue%20Michel%20Junckel/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Junkel Michel}}
[[Kategorie:Gebuer ]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1946]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
0m5uhjalpsdn1q41pktkka9h8b4wvo0
Fred Coullen
0
175858
2679617
2026-05-25T16:16:54Z
Zinneke
34
.
2679617
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Fred Coullen''', gebuer den [[1. November]] [[1936]] zu [[Keel]], a gestuerwen den [[29. Oktober]] [[1997]] op de [[Seychellen]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Schmelzaarbechter a Lokal[[politiker]] ([[CSV]]).<ref>Quell, wou net anescht uginn: [https://persist.lu/ark:70795/6gjv3d41db/pages/36/articles/DIVL3195 "Kayler Bürgermeister starb mit 60 Jahren: Fred Coullen ist tot.] In: Tageblatt, nº 250 (30.10.1997), p. Seite 36 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
Hie war wärend sengem Beruffsliewe Schmelzaarbechter am Kranbetrieb vun [[Arbed Schëffleng]], wou en och laang am Betribscomité war. er auch lange im Betriebsausschuß wirkte.
De Fred Coullen gouf 1976 eng éischt Kéier fir d'CSV an de [[Gemeng Keel|Keeler]] [[Gemengerot]] gewielt. Bei de Walen am Oktober 1993 krut hien déi meescht Stëmmen op der Lëscht vu senger Partei, a gouf den 1. Januar 1994 neie [[Buergermeeschter]] vun der Gemeng.
Hien hat och bei de Chamberwalen 1989 an 1994 kandidéiert, gouf awer net gewielt.
Hien ass an der Vakanz op de Seychelle gestuerwen.
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Coullen Fred}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Gebuer 1936]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
mtls2v6duyqm2nrr4qagmweyqhspvq6
2679630
2679617
2026-05-25T16:29:19Z
Zinneke
34
Plaz
2679630
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Fred Coullen''', gebuer den [[1. November]] [[1936]] zu [[Keel]], a gestuerwen den [[29. Oktober]] [[1997]] op de [[Seychellen]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Schmelzaarbechter a Lokal[[politiker]] ([[CSV]]).<ref>Quell, wou net anescht uginn: [https://persist.lu/ark:70795/6gjv3d41db/pages/36/articles/DIVL3195 "Kayler Bürgermeister starb mit 60 Jahren: Fred Coullen ist tot.] In: Tageblatt, nº 250 (30.10.1997), p. Seite 36 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
Hie war wärend sengem Beruffsliewe Schmelzaarbechter am Kranbetrieb vun [[Arbed Schëffleng]], wou en och laang am Betribscomité war. er auch lange im Betriebsausschuß wirkte.
De Fred Coullen gouf 1976 eng éischt Kéier fir d'CSV an de [[Gemeng Keel|Keeler]] [[Gemengerot]] gewielt. Bei de Walen am Oktober 1993 krut hien déi meescht Stëmmen op der Lëscht vu senger Partei, a gouf den 1. Januar 1994 neie [[Buergermeeschter]] vun der Gemeng.
Hien hat och bei de Chamberwalen 1989 an 1994 kandidéiert, gouf awer net gewielt.
Hien ass an der Vakanz op de Seychelle gestuerwen.
Fir un hienn z'erënneren, gouf zu Keel eng Plaz no him genannt (''Place Fred Coullen'').
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Coullen Fred}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Gebuer 1936]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
6w58819jbsucdyp9r1ar1oj5jibji4x
2679633
2679630
2026-05-25T16:32:15Z
Zinneke
34
2679633
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Fred Coullen''', gebuer den [[1. November]] [[1936]] zu [[Keel]], a gestuerwen den [[29. Oktober]] [[1997]] op de [[Seychellen]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Schmelzaarbechter a Lokal[[politiker]] ([[CSV]]).<ref>Quell, wou net anescht uginn: [https://persist.lu/ark:70795/6gjv3d41db/pages/36/articles/DIVL3195 "Kayler Bürgermeister starb mit 60 Jahren: Fred Coullen ist tot.] In: Tageblatt, nº 250 (30.10.1997), p. Seite 36 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
Hie war wärend sengem Beruffsliewe Schmelzaarbechter am Kranbetrieb vun [[Arbed Schëffleng]], wou en och laang am Betribscomité war.
De Fred Coullen gouf 1976 eng éischt Kéier fir d'CSV an de [[Gemeng Keel|Keeler]] [[Gemengerot]] gewielt. Bei de Walen am Oktober 1993 krut hien déi meescht Stëmmen op der Lëscht vu senger Partei, a gouf den 1. Januar 1994 neie [[Buergermeeschter]] vun der Gemeng.
Hien hat och bei de Chamberwalen 1989 an 1994 kandidéiert, gouf awer net gewielt.
Hien ass an der Vakanz op de Seychelle gestuerwen.
Fir un hienn z'erënneren, gouf zu Keel eng Plaz no him genannt (''Place Fred Coullen'').
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Coullen Fred}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Gebuer 1936]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
b5kvh4toic4fohnyl9v40ymozebioah
2679634
2679633
2026-05-25T16:32:35Z
Zinneke
34
/* */ [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]
2679634
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Fred Coullen''', gebuer den [[1. November]] [[1936]] zu [[Keel]], a gestuerwen den [[29. Oktober]] [[1997]] op de [[Seychellen]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Schmelzaarbechter a Lokal[[politiker]] ([[CSV]]).<ref>Quell, wou net anescht uginn: [https://persist.lu/ark:70795/6gjv3d41db/pages/36/articles/DIVL3195 "Kayler Bürgermeister starb mit 60 Jahren: Fred Coullen ist tot.] In: Tageblatt, nº 250 (30.10.1997), p. Seite 36 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
Hie war wärend sengem Beruffsliewe Schmelzaarbechter am Kranbetrieb vun [[Arbed Schëffleng]], wou en och laang am Betribscomité war.
De Fred Coullen gouf 1976 eng éischt Kéier fir d'CSV an de [[Gemeng Keel|Keeler]] [[Gemengerot]] gewielt. Bei de Walen am Oktober 1993 krut hien déi meescht Stëmmen op der Lëscht vu senger Partei, a gouf den 1. Januar 1994 neie [[Buergermeeschter]] vun der Gemeng.
Hien hat och bei de Chamberwalen 1989 an 1994 kandidéiert, gouf awer net gewielt.
Hien ass an der Vakanz op de Seychelle gestuerwen.
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Keel eng Plaz no him genannt (''Place Fred Coullen'').
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Coullen Fred}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Gebuer 1936]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
61lrqu7u8yfuco7pvp184tgkitzd43f
2679643
2679634
2026-05-25T20:12:55Z
Zinneke
34
ref
2679643
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Fred Coullen''', gebuer den [[1. November]] [[1936]] zu [[Keel]], a gestuerwen den [[29. Oktober]] [[1997]] op de [[Seychellen]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Schmelzaarbechter a Lokal[[politiker]] ([[CSV]]).<ref>Quell, wou net anescht uginn: [https://persist.lu/ark:70795/6gjv3d41db/pages/36/articles/DIVL3195 "Kayler Bürgermeister starb mit 60 Jahren: Fred Coullen ist tot.] In: Tageblatt, nº 250 (30.10.1997), p. Seite 36 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
Hie war wärend sengem Beruffsliewe Schmelzaarbechter am Kranbetrieb vun [[Arbed Schëffleng]], wou en och laang am Betribscomité war.
De Fred Coullen gouf 1976 eng éischt Kéier fir d'CSV an de [[Gemeng Keel|Keeler]] [[Gemengerot]] gewielt. Bei de Walen am Oktober 1993 krut hien déi meescht Stëmmen op der Lëscht vu senger Partei, a gouf den 1. Januar 1994 neie [[Buergermeeschter]] vun der Gemeng.
Hien hat och bei de Chamberwalen 1989 an 1994 kandidéiert, gouf awer net gewielt.
Hien ass an der Vakanz op de Seychelle gestuerwen.
Fir un hien z'erënneren, gouf 2005 zu Keel eng Plaz no him genannt (''Place Fred Coullen'').<ref>[ https://persist.lu/ark:70795/bnzb7cbdgd/pages/26/articles/DIVL2753 Im Gedenken an den früheren Bürgermeister 'Place Fred Coullen' offiziell eingeweiht]. In: Tageblatt, nº 142 (21.06.2005), p. Seite 26 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Coullen Fred}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Gebuer 1936]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
pxiux9r36okzbgaktr5b76la5x7mrfw
2679644
2679643
2026-05-25T20:13:26Z
Zinneke
34
2679644
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Fred Coullen''', gebuer den [[1. November]] [[1936]] zu [[Keel]], a gestuerwen den [[29. Oktober]] [[1997]] op de [[Seychellen]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Schmelzaarbechter a Lokal[[politiker]] ([[CSV]]).<ref>Quell, wou net anescht uginn: [https://persist.lu/ark:70795/6gjv3d41db/pages/36/articles/DIVL3195 "Kayler Bürgermeister starb mit 60 Jahren: Fred Coullen ist tot.] In: Tageblatt, nº 250 (30.10.1997), p. Seite 36 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
Hie war wärend sengem Beruffsliewe Schmelzaarbechter am Kranbetrieb vun [[Arbed Schëffleng]], wou en och laang am Betribscomité war.
De Fred Coullen gouf 1976 eng éischt Kéier fir d'CSV an de [[Gemeng Keel|Keeler]] [[Gemengerot]] gewielt. Bei de Walen am Oktober 1993 krut hien déi meescht Stëmmen op der Lëscht vu senger Partei, a gouf den 1. Januar 1994 neie [[Buergermeeschter]] vun der Gemeng.
Hien hat och bei de Chamberwalen 1989 an 1994 kandidéiert, gouf awer net gewielt.
Hien ass an der Vakanz op de Seychelle gestuerwen.
Fir un hien z'erënneren, gouf 2005 zu Keel eng Plaz no him genannt (''Place Fred Coullen'').<ref>[https://persist.lu/ark:70795/bnzb7cbdgd/pages/26/articles/DIVL2753 Im Gedenken an den früheren Bürgermeister 'Place Fred Coullen' offiziell eingeweiht]. In: Tageblatt, nº 142 (21.06.2005), p. Seite 26 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Coullen Fred}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Gebuer 1936]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1997]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
qag027zaayurm4srzzm9mexcducnmt9
Ian McShane
0
175859
2679618
2026-05-25T16:18:07Z
Johnny Chicago
17
nei
2679618
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntste Roll ass déi vum Saloonbesëtzer [[Al Swearengen]] an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
== Filmographie ==
=== als Schauspiller ===
==== Kino ====
===== vun 1962 bis 1969 =====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
===== vun 1970 bis 1979 =====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
===== vun 1980 bis 1989 =====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream''- Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
===== vun 2000 bis 2009 =====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García ]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Che'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
===== vun 2010 bis 2019 =====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]''- Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]''- Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden''- Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''John Wick: Chapter 3 - Parabellum''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
===== vun 2020 bis 2029 =====
* 2023: ''John Wick: Chapter 4'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
==== Televisioun ====
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
dqx3zcaloicv0k7ktw9stnvv9b2nehp
2679620
2679618
2026-05-25T16:19:19Z
Johnny Chicago
17
/* vun 2010 bis 2019 */
2679620
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntste Roll ass déi vum Saloonbesëtzer [[Al Swearengen]] an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
== Filmographie ==
=== als Schauspiller ===
==== Kino ====
===== vun 1962 bis 1969 =====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
===== vun 1970 bis 1979 =====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
===== vun 1980 bis 1989 =====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream''- Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
===== vun 2000 bis 2009 =====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García ]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Che'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
===== vun 2010 bis 2019 =====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]'' - Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]''- Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden''- Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''John Wick: Chapter 3 - Parabellum'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
===== vun 2020 bis 2029 =====
* 2023: ''John Wick: Chapter 4'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
==== Televisioun ====
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
m37byh1lzrzdyke0st4ijeu92e279dh
2679621
2679620
2026-05-25T16:20:50Z
Johnny Chicago
17
/* vun 2010 bis 2019 */
2679621
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntste Roll ass déi vum Saloonbesëtzer [[Al Swearengen]] an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
== Filmographie ==
=== als Schauspiller ===
==== Kino ====
===== vun 1962 bis 1969 =====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
===== vun 1970 bis 1979 =====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
===== vun 1980 bis 1989 =====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream''- Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
===== vun 2000 bis 2009 =====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García ]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Che'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
===== vun 2010 bis 2019 =====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]'' - Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]''- Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden'' - Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''John Wick: Chapter 3 - Parabellum'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
===== vun 2020 bis 2029 =====
* 2023: ''John Wick: Chapter 4'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
==== Televisioun ====
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
hg0e8nrhtr172ctjwv4fy2e1njy0td8
2679622
2679621
2026-05-25T16:21:24Z
Johnny Chicago
17
/* vun 1980 bis 1989 */
2679622
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntste Roll ass déi vum Saloonbesëtzer [[Al Swearengen]] an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
== Filmographie ==
=== als Schauspiller ===
==== Kino ====
===== vun 1962 bis 1969 =====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
===== vun 1970 bis 1979 =====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
===== vun 1980 bis 1989 =====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream'' - Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
===== vun 2000 bis 2009 =====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García ]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Che'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
===== vun 2010 bis 2019 =====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]'' - Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]''- Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden'' - Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''John Wick: Chapter 3 - Parabellum'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
===== vun 2020 bis 2029 =====
* 2023: ''John Wick: Chapter 4'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
==== Televisioun ====
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
oy8yaxlzjau3sjccjj2rrhxsv274czb
2679623
2679622
2026-05-25T16:21:35Z
Johnny Chicago
17
/* vun 2000 bis 2009 */
2679623
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntste Roll ass déi vum Saloonbesëtzer [[Al Swearengen]] an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
== Filmographie ==
=== als Schauspiller ===
==== Kino ====
===== vun 1962 bis 1969 =====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
===== vun 1970 bis 1979 =====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
===== vun 1980 bis 1989 =====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream'' - Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
===== vun 2000 bis 2009 =====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García ]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Chest'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
===== vun 2010 bis 2019 =====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]'' - Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]''- Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden'' - Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''John Wick: Chapter 3 - Parabellum'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
===== vun 2020 bis 2029 =====
* 2023: ''John Wick: Chapter 4'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
==== Televisioun ====
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
cp715ajsidvr3qxchje1oi7ysejma36
2679624
2679623
2026-05-25T16:22:36Z
Johnny Chicago
17
/* vun 2010 bis 2019 */
2679624
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntste Roll ass déi vum Saloonbesëtzer [[Al Swearengen]] an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
== Filmographie ==
=== als Schauspiller ===
==== Kino ====
===== vun 1962 bis 1969 =====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
===== vun 1970 bis 1979 =====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
===== vun 1980 bis 1989 =====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream'' - Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
===== vun 2000 bis 2009 =====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García ]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Chest'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
===== vun 2010 bis 2019 =====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]'' - Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]'' - Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden'' - Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''John Wick: Chapter 3 - Parabellum'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
===== vun 2020 bis 2029 =====
* 2023: ''John Wick: Chapter 4'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
==== Televisioun ====
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
c14ioikxrn8i5i97x26qjwb1bbc5zkg
2679627
2679624
2026-05-25T16:25:11Z
Johnny Chicago
17
2679627
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntste Roll ass déi vum Saloonbesëtzer ''Al Swearengen'' an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
== Filmographie ==
=== als Schauspiller ===
==== Kino ====
===== vun 1962 bis 1969 =====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
===== vun 1970 bis 1979 =====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
===== vun 1980 bis 1989 =====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream'' - Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
===== vun 2000 bis 2009 =====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García ]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Chest'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
===== vun 2010 bis 2019 =====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]'' - Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]'' - Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden'' - Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''John Wick: Chapter 3 - Parabellum'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
===== vun 2020 bis 2029 =====
* 2023: ''John Wick: Chapter 4'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
==== Televisioun ====
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
atukteewpvr45to20ryksepqh5qqlqx
2679639
2679627
2026-05-25T20:05:46Z
GilPe
14980
2679639
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntste Roll ass déi vum Saloonbesëtzer ''Al Swearengen'' an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
== Filmographie ==
=== als Schauspiller ===
==== Kino ====
===== vun 1962 bis 1969 =====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
===== vun 1970 bis 1979 =====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
===== vun 1980 bis 1989 =====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream'' - Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
===== vun 2000 bis 2009 =====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Chest'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
===== vun 2010 bis 2019 =====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]'' - Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]'' - Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden'' - Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''John Wick: Chapter 3 - Parabellum'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
===== vun 2020 bis 2029 =====
* 2023: ''John Wick: Chapter 4'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
==== Televisioun ====
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
bpmjx7w8fdwa97i4bh5hdrgpuxe1enq
2679668
2679639
2026-05-25T21:41:02Z
Mobby 12
60927
2679668
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntste Roll ass déi vum Saloonbesëtzer ''Al Swearengen'' an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
== Filmographie ==
== als Schauspiller ==
=== Kino ===
==== vun 1962 bis 1969 ====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
==== vun 1970 bis 1979 ====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
==== vun 1980 bis 1989 ====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream'' - Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
==== vun 2000 bis 2009 ====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Chest'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
==== vun 2010 bis 2019 ====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]'' - Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]'' - Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden'' - Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''[[John Wick: Chapter 3 - Parabellum]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
==== vun 2020 bis 2029 ====
* 2023: ''[[John Wick: Chapter 4]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
=== Televisioun ===
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
tr9cjaxgtnblq6xy6uyrdub1g2i64e4
2679670
2679668
2026-05-25T21:41:40Z
Mobby 12
60927
2679670
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntste Roll ass déi vum Saloonbesëtzer ''Al Swearengen'' an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
= Filmographie =
== als Schauspiller ==
=== Kino ===
==== vun 1962 bis 1969 ====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
==== vun 1970 bis 1979 ====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
==== vun 1980 bis 1989 ====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream'' - Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
==== vun 2000 bis 2009 ====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Chest'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
==== vun 2010 bis 2019 ====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]'' - Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]'' - Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden'' - Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''[[John Wick: Chapter 3 - Parabellum]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
==== vun 2020 bis 2029 ====
* 2023: ''[[John Wick: Chapter 4]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
=== Televisioun ===
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
t1jphtflgtnt7izwcipzqbh7vxr1g7o
2679671
2679670
2026-05-25T21:41:48Z
Mobby 12
60927
/* */
2679671
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent.
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntste Roll ass déi vum Saloonbesëtzer ''Al Swearengen'' an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
= Filmographie =
== als Schauspiller ==
=== Kino ===
==== vun 1962 bis 1969 ====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
==== vun 1970 bis 1979 ====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
==== vun 1980 bis 1989 ====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream'' - Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
==== vun 2000 bis 2009 ====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Chest'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
==== vun 2010 bis 2019 ====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]'' - Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]'' - Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden'' - Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''[[John Wick: Chapter 3 - Parabellum]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
==== vun 2020 bis 2029 ====
* 2023: ''[[John Wick: Chapter 4]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
=== Televisioun ===
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
6ca8gmize5gu1ijs58vgtcoson185lq
2679672
2679671
2026-05-25T21:42:16Z
Mobby 12
60927
2679672
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent.
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntste Roll ass déi vum Saloonbesëtzer ''Al Swearengen'' an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
= Filmographie =
== als Schauspiller ==
=== Kino ===
==== vun 1962 bis 1969 ====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
==== vun 1970 bis 1979 ====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
==== vun 1980 bis 1989 ====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream'' - Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
==== vun 2000 bis 2009 ====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Chest'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
==== vun 2010 bis 2019 ====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]'' - Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]'' - Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden'' - Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''[[John Wick: Chapter 3 - Parabellum]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
==== vun 2020 bis 2029 ====
* 2023: ''[[John Wick: Chapter 4]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
=== Televisioun ===
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
= Um Spaweck =
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
t5ylocfchstxyicojsf29jhjp5s0hyr
2679690
2679672
2026-05-26T06:21:40Z
Puscas
735
...
2679690
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Ian McShane''', gebuer den [[29. September]] [[1942]] zu [[Blackburn]] an [[England]], ass en [[England|englesche]] [[Schauspiller]] a Filmproduzent.
Hie war a ville Kinos- an Televisiounsfilmer ze gesinn. Seng bekanntst Roll ass déi vum Saloonbesëtzer ''Al Swearengen'' an der Westernserie ''[[Deadwood]]''.
= Filmographie =
== als Schauspiller ==
=== Kino ===
==== vun 1962 bis 1969 ====
* 1962: ''The Wild and the Willing'' - Regie: [[Ralph Thomas]] - Haaptacteuren: [[Virginia Maskell]], [[Paul Rogers]] - (als Harry)
* 1965: ''The Pleasure Girls'' - Regie: [[Gerry O'Hara]] - Haaptacteuren: [[Francesca Annis]], [[Anneke Wills]] - (als Keith Dexter)
* 1966: ''[[Sky West and Crooked]]'' - Regie: [[John Mills]] - Haaptacteuren: [[Hayley Mills]], [[Annette Crosbie]] - (als Roibin Krisenki)
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Regie: [[Mel Stuart]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Vittorio De Sica]] - (als Charlie Cartwright)
* 1969: ''[[Battle of Britain (Film)|Battle of Britain]]'' - Regie: [[Guy Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Laurence Olivier]], [[Kenneth More]] - (als Sgt. Pilot Andy)
==== vun 1970 bis 1979 ====
* 1970: ''[[Pussycat, Pussycat, I Love You]]'' - Regie: [[Rodney Amateau]] - Haaptacteuren: [[Anna Calder-Marshall]], [[John Gavin]] - (als Fred C. Dobbs)
* 1970: ''The Ballad Of Tam Lin'' - Regie: [[Roddy McDowall]] - Haaptacteuren: [[Ava Gardner]], [[Richard Wattis]] - (als Tom Lynn)
* 1971 ''[[Freelance (Film 1971)|Freelance]]''- Regie: [[Francis Megahy]] - Haaptacteuren: [[Gayle Hunnicutt]], [[Keith Barron]] - (als Mitch)
* 1971: ''Villain'' - Regie: [[Michael Tuchner]] - Haaptacteuren: [[Richard Burton]], [[Nigel Davenport]] - (als Wolfe Lissner)
* 1972: ''Sitting Target'' - Regie: [[Douglas Hickox]] - Haaptacteuren: [[Oliver Reed]], [[Jill St. John]] - (als Birdy Williams)
* 1973: ''The Last of Sheila'' - Regie: [[Herbert Ross]] - Haaptacteuren: [[Richard Benjamin]], [[Dyan Cannon]], [[James Coburn]] - (als Anthony)
* 1975: ''[[Ransom]]'' - Regie: [[Casper Wrede]] - Haaptacteuren: [[Sean Connery]], [[Jeffry Wickham]] - (als Ray Petrie)
* 1975: ''Journey Into Fear'' - Regie: [[Daniel Mann]] - Haaptacteuren: [[Sam Waterston]], [[Yvette Mimieux]] - (als Banat)
* 1979: ''The Great Riviera Bank Robbery'' - Regie: Francis Megahy - Haaptacteuren: [[Warren Clarke]], [[Stephen Greif]] - (als The Brain)
* 1979: ''The Fifth Musketeer'' - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Sylvia Kristel]], [[Ursula Andress]] - (als Fouquet)
* 1979: ''[[Yesterday's Hero]]''- Regie: [[Neil Leifer]] - Haaptacteuren: [[Suzanne Somers]], [[Adam Faith]] - (als Rod Turner)
==== vun 1980 bis 1989 ====
* 1980: ''[[Cheaper to Keep Her]]''- Regie: Ken Annakin - Haaptacteuren: [[Mac Davis]], [[Tovah Feldshuh]] - (als Alfred Sunshine)
* 1983: ''Exposed'' - Regie: [[James Toback]] - Haaptacteuren: [[Nastassja Kinski]], [[Harvey Keitel]] - (als Greg Miller)
* 1984: ''Ordeal by Innocence'' - Regie: [[Desmond Davis]] - Haaptacteuren: [[Donald Sutherland]], [[Faye Dunaway]], [[Sarah Miles]] - (als Philip Durant)
* 1984: ''Too Scared to Scream'' - Regie: [[Tony Lo Bianco]] - Haaptacteuren: [[Mike Connors]], [[Anne Archer]] - (als Vincent Hardwick)
* 1985: ''Torchlight''- Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Pamela Sue Martin]], [[Steve Railsback]] - (als Sidney)
==== vun 2000 bis 2009 ====
* 2000: ''Sexy Beast'' - Regie: [[Jonathan Glazer]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[Ben Kingsley]] - (als Teddy Bass)
* 2002: ''[[Bollywood Queen]]'' - Regie: [[Jeremy Wooding]] - Haaptacteuren: [[Preeya Kalidas]], [[James McAvoy]] - (als Frank)
* 2003: ''Agent Cody Banks'' - Regie: [[Harald Zwart]] - Haaptacteuren: [[Frankie Muniz]], [[Hilary Duff]] - (als Brinkman)
* 2003: ''Nemesis Game'' - Regie: [[Jesse Warn]] - Haaptacteuren: [[Carly Pope]], [[Adrian Paul]] - (als Jeff Novak)
* 2005: ''[[Nine Lives (Film 2005)|Nine Lives]]'' - Regie: [[Rodrigo García]] - Haaptacteuren: [[Robin Wright]], [[Sissy Spacek]] - (als Larry)
* 2006: ''We Are Marshall'' - Regie: [[McG]] - Haaptacteuren: [[Matthew McConaughey]], [[Matthew Fox]] - (als Paul Griffen)
* 2006: ''[[Scoop (Film 2006)|Scoop]]'' - Regie: [[Woody Allen]] - Haaptacteuren: [[Scarlett Johansson]], [[Hugh Jackman]] - (als Joe Strumble)
* 2007: ''Hot Rod'' - Regie: [[Akiva Schaffer]] - Haaptacteuren: [[Andy Samberg]], [[Isla Fisher]] - (als Franck Powell)
* 2007: ''The Seeker'' - Regie: [[David L. Cunningham]] - Haaptacteuren: [[Alexander Ludwig]], [[Christopher Eccleston]] - (als Merriman Lyon)
* 2008: ''Death Race'' - Regie: [[Paul W. S. Anderson]] - Haaptacteuren: [[Jason Statham]], [[Joan Allen]] - (als Coach)
* 2009: ''Case 39'' - Regie: [[Christian Alvart]] - Haaptacteuren: [[Renée Zellweger]], [[Jodelle Ferland]] - (als Mike Barron)
* 2009: ''44 Inch Chest'' - Regie: [[Malcolm Venville]] - Haaptacteuren: [[Ray Winstone]], [[John Hurt]] - (als Meredith)
==== vun 2010 bis 2019 ====
* 2011: ''Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides'' - Regie: [[Rob Marshall]] - Haaptacteuren: [[Johnny Depp]], [[Penélope Cruz]] - (als Blackbeard)
* 2012: ''Snow White and the Huntsman'' - Regie: [[Rupert Sanders]] - Haaptacteuren: [[Kristen Stewart]], [[Charlize Theron]] - (als Beith)
* 2012: ''Jack the Giant Slayer'' - Regie: [[Bryan Singer]] - Haaptacteuren: [[Nicholas Hoult]], [[Eleanor Tomlinson]] - (als Brahmwell)
* 2014: ''[[Hercules (Film 2014)|Hercules]]'' - Regie: [[Brett Ratner]] - Haaptacteuren: [[Dwayne Johnson]], [[John Hurt]] - (als Amphiaraos)
* 2014: ''Cuban Fury'' - Regie: [[James Griffiths]] - Haaptacteuren: [[Ben Radcliffe]], [[Nick Frost]] - (als Ron)
* 2014: ''[[El Niño (Film)|El Niño]]'' - Regie: [[Daniel Monzón]] - Haaptacteuren: [[Luis Tosar]], [[Jesús Castro]]
* 2014: ''[[John Wick (Film)|John Wick]]''- Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Michael Nyqvist]] - (als Winston Scott)
* 2016: ''The Brothers Grimsby'' - Regie: [[Louis Leterrier]] - Haaptacteuren: [[Sacha Baron Cohen]], [[Rebel Wilson]] - (als MI6 Spy Boss)
* 2016: ''The Hollow Point'' - Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Patrick Wilson]], [[John Leguizamo]] - (als Leland Kilbaught)
* 2017: ''[[John Wick: Chapter 2]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Riccardo Scamarcio]] - (als Winston Scott)
* 2017: ''Jawbone'' - Regie: [[Thomas Napper]] - Haaptacteuren: [[Neil Bradley]], [[Johnny Harris]] - (als Joe Padgett)
* 2019: ''[[Hellboy (Film 2019)|Hellboy]]'' - Regie: [[Neil Marshall]] - Haaptacteuren: [[David Harbour]], [[Milla Jovovich]] - (als Broom)
* 2019: ''Bolden'' - Regie: [[Dan Pritzker]] - Haaptacteuren: [[Gary Carr]], [[Erik LaRay Harvey]] - (als Perry)
* 2019: ''[[John Wick: Chapter 3 - Parabellum]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: [[Keanu Reeves]], [[Halle Berry]] - (als Winston Scott)
==== vun 2020 bis 2029 ====
* 2023: ''[[John Wick: Chapter 4]]'' - Regie: [[Chad Stahelski]] - Haaptacteuren: Keanu Reeves, [[Laurence Fishburne]] - (als Winston Scott)
* 2024: ''[[American Star (Film) |American Star]]''- Regie: [[Gonzalo López-Gallego]] - Haaptacteuren: [[Nora Arnezeder]], [[Oscar Coleman]] - (als Wilson)
* 2024: ''[[Deep Cover (Film 2024)|Deep Cover]]'' - Regie: [[Tom Kingsley]] - Haaptacteuren: [[Bryce Dallas Howard]], [[Orlando Bloom]] - (als Metcalfe)
* 2025: ''[[Ballerina (Film 2025)|Ballerina]]'' - Regie: [[Len Wiseman]] - Haaptacteuren: [[Ana de Armas]], Keanu Reeves - (als Winston Scott)
=== Televisioun ===
* 1962-1966: ''Armchair Theatre'' - (TV-Serie) - (Episoden)
* 1963: ''First Night'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1963-1966: ''ITV Play of the Week'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1964: ''Z Cars'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Love Story'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''The Sullavan Brothers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1964: ''Redcap'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1966: ''You Can't Win'' - (TV-Serie) - (7 Episoden)
* 1966: ''The Wednesday Play'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1967: ''Wuthering Heights'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1968-1974: ''ITV Playhouse'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1969: ''Rogue's Gallery'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1969-1972: ''ITV Saturday Night Theatre'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1975: ''Space: 1999'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Matt Helm'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''Police Woman'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1975: ''The Lives of Jenny Dolan'' - (TV-Film) - Regie: [[Jerry Jameson]] - Haaptacteuren: [[Shirley Jones]], [[Stephen Boyd]] - (als Saunders)
* 1976: ''Most Wanted'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Roots'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''The Fantastic Journey'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1977: ''Jesus of Nazareth'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1977: ''Code Name: Diamond Head'' - (TV-Film) - Regie: [[Jeannot Szwarc]] - Haaptacteuren: [[Roy Thinnes]], [[France Nuyen]] - (als Sean Donovan)
* 1977: ''A Month in the Country'' - (TV-Film) - Regie: [[Quentin Lawrence]] - Haaptacteuren: [[Susannah York]], [[Michael Wells]] - (als Beliayev)
* 1978: ''Will Shakespeare'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1978: ''Disraeli: Portrait of a Romantic'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1978: ''The Pirate'' - (TV-Film) - Regie: [[Ken Annakin]] - Haaptacteuren: [[Franco Nero]], [[Anne Archer]] - (als Rashid)
* 1980: ''Armchair Thriller'' - (TV-Serie) - (4 Episoden)
* 1981-1982: ''Magnum, P.I.'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''The Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[John Erman]] - Haaptacteuren: [[Lee Remick]], [[Ronald Pickup]] - (als Geoff)
* 1982: ''The Quest'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1982: ''Marco Polo'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1982: ''[[Grace Kelly (TV-Film)|Grace Kelly]]'' - (TV-Film) - Regie: [[Anthony Page]] - Haaptacteuren: [[Cheryl Ladd]], [[Lloyd Bridges]] - (als Rainier de Monaco)
* 1983: ''Bare Essence'' - (TV-Serie) - (11 Episoden)
* 1985: ''A.D.'' - (TV-Serie) - (5 Episoden)
* 1985: ''Braker'' - (TV-Film) - Regie: [[Victor Lobl]] - Haaptacteuren: [[Carl Weathers]], [[Joseph Bottoms]] - (als Alan Roswell)
* 1985: ''Evergreen'' - (TV-Serie) - (3 Episoden)
* 1986: ''American Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1986: ''The Murders in the Rue Morgue'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Hauptakteuren: [[George C. Scott]], [[Rebecca De Mornay]]
* 1986-1994: ''Lovejoy'' - (TV-Serie) - (72 Episoden)
* 1987: ''Grand Larceny'' - (TV-Film) - Regie: Jeannot Szwarc - Haaptacteuren: [[Marilu Henner]], [[Louis Jourdan]] - (als Flanagan)
* 1987: ''CBS Summer Playhouse'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1987-1989: ''Miami Vice'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1988: ''The Great Escape II: The Untold Story'' - (TV-Film) - Regie: [[Jud Taylor]], [[Paul Wendkos]] - Haaptacteuren: [[Christopher Reeve]], [[Judd Hirsch]] - (als Roger Bushell)
* 1988: ''The Dirty Dozen'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1988-1989: ''War and Remembrance'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 1989: ''Minder'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1989: ''Young Charlie Chaplin'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1989: ''Dallas'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 1989: ''Chain Letter'' - (TV-Film) - Regie: [[Thomas J. Wright]] - Haaptacteuren: [[Leslie Bevis]], [[Nancy Cartwright]] - (als Messenger of Death)
* 1989: ''Dick Francis: Blood Sport'' - (TV-Film) - Regie: [[Harvey Hart]] - Haaptacteuren: [[Heath Lamberts]], [[Lloyd Bochner]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: In the Frame'' - (TV-Film) - Regie: [[Wigbert Wicker]] - Haaptacteuren: [[Lyman Ward]], [[Barbara Rudnik]] - (als David Cleveland)
* 1989: ''Dick Francis: Twice Shy'' - (TV-Film) - Regie: [[Deirdre Friel]] - Haaptacteuren: [[Kate McKenzie]], [[Karl Hayden]] - (als David Cleveland)
* 1990: ''Perry Mason: The Case of the Desperate Deception'' - (TV-Film) - Regie: [[Christian I. Nyby II]] - Haaptacteuren: [[Raymond Burr]], [[Barbara Hale]] - (als Andre Marchand)
* 1990: ''Columbo: Rest in Peace, Mrs. Columbo'' - (TV-Film) - Regie: [[Vincent McEveety]] - Haaptacteuren: [[Peter Falk]], [[Helen Shaver]] - (als Leland St. John)
* 1990: ''Chillers'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1990: ''Noel's House Party'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 1994: ''White Goods'' - (TV-Film) - Regie: [[Al Ashton]], [[Robert Young]] - Haaptacteuren: [[Lenny Henry]], [[Lesley Nightingale]] - (als Ian Deegan)
* 1995: ''Soul Survivors'' - (TV-Film) - Regie: [[Sandy Johnson]] - Haaptacteuren: [[Margi Clarke]], [[Isaac Hayes]] - (als Otis Cooke)
* 1996: ''Madson'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 1997: ''The Naked Truth'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 1998: ''Babylon 5: The River of Souls'' - (TV-Film) - Regie: [[Janet Greek]] - Haaptacteuren: [[Jerry Doyle]], [[Tracy Scoggins]] - (als Robert Bryson)
* 1999: ''D.R.E.A.M. Team'' - (TV-Film) - Regie: [[Dean Hamilton]] - Haaptacteuren: [[Martin Sheen]], [[Angie Everhart]] - (als Oliver Maxwell)
* 2001: ''Thieves'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2002: ''In Deep'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2002: ''Man and Boy'' - (TV-Film) - Regie: [[Simon Curtis]] - Haaptacteuren: [[Ioan Gruffudd]], [[Neil Conrich]] - (als Marty Mann)
* 2002: ''The West Wing'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2003: ''Trust'' - (TV-Serie) - (6 Episoden)
* 2003: ''The Twilight Zone'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2004-2006: ''Deadwood'' - (TV-Serie) - (36 Episoden)
* 2009: ''Kings'' - (TV-Serie) - (13 Episoden)
* 2010: ''The Pillars of the Earth'' - (TV-Serie) - (8 Episoden)
* 2012: ''American Horror Story'' - (TV-Serie) - (2 Episoden)
* 2015: ''Ray Donovan'' - (TV-Serie) - (9 Episoden)
* 2016: ''Doctor Thorne'' - (TV-Serie) - (2 Episode)
* 2016: ''Game of Thrones'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
* 2017-2021: ''American Gods'' - (TV-Serie) - (26 Episoden)
* 2019: ''Deadwood: The Movie'' - (TV-Film) - Regie: [[Daniel Minahan]] - Haaptacteuren: [[Timothy Olyphant]], [[Molly Parker]] - (als Al Swearengen)
* 2019: ''Law & Order: Special Victims Unit'' - (TV-Serie) - (1 Episod)
= Um Spaweck =
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Mcshane Ian}}
[[Kategorie:Englesch Filmschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Televisiounsschauspiller]]
[[Kategorie:Englesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:Golden Globe fir de beschte Schauspiller an engem dramateschen Televisiounsfilm]]
[[Kategorie:Gebuer 1942]]
h5ojp3ohkbfocmd7rydclvyzqi7ubws
Mel Stuart
0
175860
2679628
2026-05-25T16:27:08Z
Johnny Chicago
17
nei
2679628
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Mel Stuart''' , gebuer den [[2. September]] [[1928]] zu [[New York City]] a gestuerwen den [[9. August]] [[2012]] zu [[Beverly Hills]] a [[Kalifornien]], war en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] [[Filmregisseur]] a Filmproduzent.
== Filmographie ==
=== Kino ===
==== als Regisseur ====
* 1964: ''Four Days in November'' - Dokumentarfilm
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Ian McShane]], [[Vittorio De Sica]]
* 1970: ''I Love My Wife'' - Haaptacteuren: [[Elliott Gould]], [[Brenda Vaccaro]], [[Angel Tompkins]]
* 1971: ''[[Willy Wonka & the Chocolate Factory (Film 1971)|Willy Wonka & the Chocolate Factory]]'' - Haaptacteuren: [[Gene Wilder]], [[Jack Albertson]]
* 1972: ''One Is a Lonely Number'' - Haaptacteuren: [[Trish Van Devere]], [[Monte Markham]], [[Janet Leigh]]
* 1973: ''Wattstax''
* 1975: ''Up from the Ape'' - Dokumentarfilm
* 1978: ''Mean Dog Blues'' - Haaptacteuren: [[Gregg Henry]], [[Kay Lenz]], [[Tina Louise]]
* 1981: ''The White Lions'' - Haaptacteuren: [[Michael York]], [[Glynnis O'Connor]], [[Donald Moffat]]
* 2000: ''Running on the Sun: The Badwater 135'' - Dokumentarfilm
* 2010: ''The Mystery of Sleep'' – Dokumentarfilm
* 2013: ''Shakespeare in Watts'' – Dokumentarfilm
== Um Spaweck ==
* {{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Stuart Mel}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmregisseuren]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsregisseuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1928]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2012]]
qka62jzolez7diha937fll9ahmtmndh
2679629
2679628
2026-05-25T16:28:28Z
Johnny Chicago
17
2679629
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Mel Stuart''', gebuer den [[2. September]] [[1928]] zu [[New York City]] a gestuerwen den [[9. August]] [[2012]] zu [[Beverly Hills]] a [[Kalifornien]], war en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] [[Filmregisseur]] a Filmproduzent.
== Filmographie ==
=== Kino ===
==== als Regisseur ====
* 1964: ''Four Days in November'' - Dokumentarfilm
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Ian McShane]], [[Vittorio De Sica]]
* 1970: ''I Love My Wife'' - Haaptacteuren: [[Elliott Gould]], [[Brenda Vaccaro]], [[Angel Tompkins]]
* 1971: ''[[Willy Wonka & the Chocolate Factory (Film 1971)|Willy Wonka & the Chocolate Factory]]'' - Haaptacteuren: [[Gene Wilder]], [[Jack Albertson]]
* 1972: ''One Is a Lonely Number'' - Haaptacteuren: [[Trish Van Devere]], [[Monte Markham]], [[Janet Leigh]]
* 1973: ''Wattstax''
* 1975: ''Up from the Ape'' - Dokumentarfilm
* 1978: ''Mean Dog Blues'' - Haaptacteuren: [[Gregg Henry]], [[Kay Lenz]], [[Tina Louise]]
* 1981: ''The White Lions'' - Haaptacteuren: [[Michael York]], [[Glynnis O'Connor]], [[Donald Moffat]]
* 2000: ''Running on the Sun: The Badwater 135'' - Dokumentarfilm
* 2010: ''The Mystery of Sleep'' – Dokumentarfilm
* 2013: ''Shakespeare in Watts'' – Dokumentarfilm
== Um Spaweck ==
* {{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Stuart Mel}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmregisseuren]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsregisseuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1928]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2012]]
ihwoqom580qepcargqfeg79lf5k4vo9
2679640
2679629
2026-05-25T20:06:46Z
GilPe
14980
2679640
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}{{Infobox Biographie}}
De '''Mel Stuart''', gebuer den [[2. September]] [[1928]] zu [[New York City]] a gestuerwen den [[9. August]] [[2012]] zu [[Beverly Hills]] a [[Kalifornien]], war en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] [[Filmregisseur]] a Filmproduzent.
== Filmographie ==
=== Kino ===
==== als Regisseur ====
* 1964: ''Four Days in November'' - Dokumentarfilm
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Ian McShane]], [[Vittorio De Sica]]
* 1970: ''I Love My Wife'' - Haaptacteuren: [[Elliott Gould]], [[Brenda Vaccaro]], [[Angel Tompkins]]
* 1971: ''[[Willy Wonka & the Chocolate Factory (Film 1971)|Willy Wonka & the Chocolate Factory]]'' - Haaptacteuren: [[Gene Wilder]], [[Jack Albertson]]
* 1972: ''One Is a Lonely Number'' - Haaptacteuren: [[Trish Van Devere]], [[Monte Markham]], [[Janet Leigh]]
* 1973: ''Wattstax''
* 1975: ''Up from the Ape'' - Dokumentarfilm
* 1978: ''Mean Dog Blues'' - Haaptacteuren: [[Gregg Henry]], [[Kay Lenz]], [[Tina Louise]]
* 1981: ''The White Lions'' - Haaptacteuren: [[Michael York]], [[Glynnis O'Connor]], [[Donald Moffat]]
* 2000: ''Running on the Sun: The Badwater 135'' - Dokumentarfilm
* 2010: ''The Mystery of Sleep'' – Dokumentarfilm
* 2013: ''Shakespeare in Watts'' – Dokumentarfilm
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Stuart Mel}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmregisseuren]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsregisseuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1928]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2012]]
faco1b5j4h8784lcyfpdlcex7jzcpc5
2679663
2679640
2026-05-25T21:37:49Z
Mobby 12
60927
2679663
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzFilm}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Mel Stuart''', gebuer den [[2. September]] [[1928]] zu [[New York City]], a gestuerwen den [[9. August]] [[2012]] zu [[Beverly Hills]] a [[Kalifornien]], war en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesche]] [[Filmregisseur]] a Filmproduzent.
== Filmographie ==
=== Kino ===
==== als Regisseur ====
* 1964: ''Four Days in November'' - Dokumentarfilm
* 1969: ''[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' - Haaptacteuren: [[Suzanne Pleshette]], [[Ian McShane]], [[Vittorio De Sica]]
* 1970: ''I Love My Wife'' - Haaptacteuren: [[Elliott Gould]], [[Brenda Vaccaro]], [[Angel Tompkins]]
* 1971: ''[[Willy Wonka & the Chocolate Factory (Film 1971)|Willy Wonka & the Chocolate Factory]]'' - Haaptacteuren: [[Gene Wilder]], [[Jack Albertson]]
* 1972: ''One Is a Lonely Number'' - Haaptacteuren: [[Trish Van Devere]], [[Monte Markham]], [[Janet Leigh]]
* 1973: ''Wattstax''
* 1975: ''Up from the Ape'' - Dokumentarfilm
* 1978: ''Mean Dog Blues'' - Haaptacteuren: [[Gregg Henry]], [[Kay Lenz]], [[Tina Louise]]
* 1981: ''The White Lions'' - Haaptacteuren: [[Michael York]], [[Glynnis O'Connor]], [[Donald Moffat]]
* 2000: ''Running on the Sun: The Badwater 135'' - Dokumentarfilm
* 2010: ''The Mystery of Sleep'' – Dokumentarfilm
* 2013: ''Shakespeare in Watts'' – Dokumentarfilm
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Stuart Mel}}
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmregisseuren]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Filmproduzenten]]
[[Kategorie:US-amerikanesch Televisiounsregisseuren]]
[[Kategorie:Gebuer 1928]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2012]]
ib2dzv2s5uc9xp44d03r211hpl45v02
Giro d'Italia 2026
0
175861
2679638
2026-05-25T19:59:28Z
Zinneke
34
kader
2679638
wikitext
text/x-wiki
{{Cycling race/infobox|Q136215113}}
Den '''Giro d'Italia 2026''' ass déi 109. Editioun vum [[Giro d'Italia]]. Den Depart war den 8. Mee 2026 zu [[Nesebar]], a [[Bulgarien]], an d'Arrivée den [[31. Mee]] 2026 zu [[Roum]].
<!--
De ... vun der Ekipp ... war de Gewënner am Generalklassement. Lëtzebuerger, déi matgefuer sinn, ... an ... koumen x Plaz.
-->
== Etappen ==
{{Cycling race/listofstages|Q136215113}}
== Generalklassement ==
{{Cycling race/generalclassification|Q136215113}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Giro d'Italia}}
[[Kategorie:Giro d'Italia|2026]]
[[Kategorie:Vëlossport 2026]]
h3qvy2bfhugxmruby32e6jlw4f6uz0i
Diskussioun:Michel Junckel
1
175862
2679641
2026-05-25T20:07:19Z
Zinneke
34
Neien Abschnitt /* Junkel oder Junckel? */
2679641
wikitext
text/x-wiki
== Junkel oder Junckel? ==
Doruechter steet mol sou, mol sou...
-- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:07, 25. Mee 2026 (UTC)
8cgwhvcm8ljabxgf8ba5hgh6e4v4ok1
2679648
2679641
2026-05-25T20:26:07Z
GilPe
14980
De(n) GilPe huet d'Säit [[Diskussioun:Michel Junkel]] op [[Diskussioun:Michel Junckel]] geréckelt: Numm wéi am Gebuertsregëster
2679641
wikitext
text/x-wiki
== Junkel oder Junckel? ==
Doruechter steet mol sou, mol sou...
-- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:07, 25. Mee 2026 (UTC)
8cgwhvcm8ljabxgf8ba5hgh6e4v4ok1
2679650
2679648
2026-05-25T20:27:24Z
GilPe
14980
/* Junkel oder Junckel? */
2679650
wikitext
text/x-wiki
== Junkel oder Junckel? ==
Doruechter steet mol sou, mol sou...
-- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:07, 25. Mee 2026 (UTC)
:Am Gebuertsregëster steet ''Junckel''. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:27, 25. Mee 2026 (UTC)
7e3k12yiie47x7xahroxjeloedgz7rz
2679684
2679650
2026-05-26T05:39:43Z
Zinneke
34
/* Junkel oder Junckel? */ Äntweren
2679684
wikitext
text/x-wiki
== Junkel oder Junckel? ==
Doruechter steet mol sou, mol sou...
-- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 20:07, 25. Mee 2026 (UTC)
:Am Gebuertsregëster steet ''Junckel''. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:27, 25. Mee 2026 (UTC)
::Merci! Dann ass dat d'Lemma. -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 05:39, 26. Mee 2026 (UTC)
a80y6a0lmng2glwn5p2o2mnwxq0guxv
Michel Junkel
0
175863
2679647
2026-05-25T20:26:07Z
GilPe
14980
De(n) GilPe huet d'Säit [[Michel Junkel]] op [[Michel Junckel]] geréckelt an dobäi gouf eng Viruleedung iwwerschriwwen: Numm wéi am Gebuertsregëster
2679647
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[Michel Junckel]]
j46eg3d877tkpnllbl4v44sdv90ara1
Diskussioun:Michel Junkel
1
175864
2679649
2026-05-25T20:26:07Z
GilPe
14980
De(n) GilPe huet d'Säit [[Diskussioun:Michel Junkel]] op [[Diskussioun:Michel Junckel]] geréckelt: Numm wéi am Gebuertsregëster
2679649
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[Diskussioun:Michel Junckel]]
pw3utbfuv54n33g6gmkhd6qhhr9x6g0
Joseph Muller
0
175865
2679658
2026-05-25T21:23:48Z
Zinneke
34
.
2679658
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph Müller''' (oder '''Muller'''), gebuer ..., a gestuerwen denn [[19. November]] [[1971]] zu [[Esch-Uelzecht]] (am Alter vu 70 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/n6wm739t7/pages/16/articles/DIVL1859 Avis de décès 6 Page 16.] In: Luxemburger Wort, 124. Jg., n° 324/325 (20.11.1971), p. 16 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg],</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Privatbeamten a Lokalpolitiker ([[LSAP]]).
Hie war Member vum [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Keel]], a vun 1958 bis 1963 [[Buergermeeschter]] vun där Gemeng.
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Keel eng Strooss no him genannt.<ref>L-36; [https://map.geoportail.lu/addresses/Kayl/Rue%20Joseph%20Muller/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Muller Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1971]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
ibnwqpao20w8z3dm3kw7u9wuljgetcw
2679695
2679658
2026-05-26T06:26:47Z
~2026-24333-22
70862
Text verstoppt. Dat ass d'Doudesannonce vu senger besserer Hallschent ...
2679695
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph Müller''' (oder '''Muller'''), gebuer ..., a gestuerwen den ... <--- (am Alter vu 70 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/n6wm739t7/pages/16/articles/DIVL1859 Avis de décès 6 Page 16.] In: Luxemburger Wort, 124. Jg., n° 324/325 (20.11.1971), p. 16 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg],</ref> --->, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Privatbeamten a Lokalpolitiker ([[LSAP]]).
Hie war Member vum [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Keel]], a vun 1958 bis 1963 [[Buergermeeschter]] vun där Gemeng.
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Keel eng Strooss no him genannt.<ref>L-36; [https://map.geoportail.lu/addresses/Kayl/Rue%20Joseph%20Muller/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Muller Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1971]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
2w248zabl60ly97zdqd9nlvjb8s82em
2679708
2679695
2026-05-26T07:23:14Z
Zinneke
34
falsch referenz ( seng fra, net hien) eraus
2679708
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph Müller''' (oder '''Muller'''), gebuer ..., a gestuerwen den ... , war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Privatbeamten a Lokalpolitiker ([[LSAP]]).
Hie war Member vum [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Keel]], a vun 1958 bis 1963 [[Buergermeeschter]] vun där Gemeng.
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Keel eng Strooss no him genannt.<ref>L-36; [https://map.geoportail.lu/addresses/Kayl/Rue%20Joseph%20Muller/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Muller Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1971]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
5c3bar88t9liznd9p6nq7zgftlxptg6
2679709
2679708
2026-05-26T07:23:41Z
Zinneke
34
2679709
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph Müller''' (oder '''Muller'''), gebuer ..., a gestuerwen den ... , war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Privatbeamten a Lokalpolitiker ([[LSAP]]).
Hie war Member vum [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Keel]], a vun 1958 bis 1963 [[Buergermeeschter]] vun där Gemeng.
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Keel eng Strooss no him genannt.<ref>L-36; [https://map.geoportail.lu/addresses/Kayl/Rue%20Joseph%20Muller/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Muller Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
aw5lgzzc06bn0l4ipl4vbpavbox3lks
2679720
2679709
2026-05-26T10:14:55Z
Mobby 12
60927
k
2679720
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph Müller''' (oder '''Muller'''), gebuer ..., a gestuerwen den ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Privatbeamten a Lokalpolitiker ([[LSAP]]).
Hie war Member vum [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Keel]], a vun 1958 bis 1963 [[Buergermeeschter]] vun där Gemeng.
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Keel eng Strooss no him genannt.<ref>L-36; [https://map.geoportail.lu/addresses/Kayl/Rue%20Joseph%20Muller/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Muller Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
ebyntz1etk0tkaox1llupc3lmgu7d27
2679722
2679720
2026-05-26T10:20:32Z
~2026-24333-22
70862
k
2679722
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph Müller''' (oder '''Muller'''), gebuer ..., a gestuerwen den ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Privatbeamten a Lokalpolitiker ([[LSAP]]).
Hie war Member vum [[Gemengerot]] vun der [[Gemeng Keel]], a vun 1958 bis 1963 [[Buergermeeschter]] vun där Gemeng.
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Keel eng Strooss no him genannt.<ref>L-3651; [https://map.geoportail.lu/addresses/Kayl/Rue%20Joseph%20Muller/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vu Keel]]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Muller Joseph}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Keel]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
2qggnt5r9ji4h17t5pp6lpe4qrw654a
Joseph Müller
0
175866
2679659
2026-05-25T21:24:02Z
Zinneke
34
Virugeleet op [[Joseph Muller]]
2679659
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[Joseph Muller]]
i24no9wvgjrks31e54cx81ccjolnp7b
Gustave Feyder
0
175867
2679664
2026-05-25T21:38:25Z
Zinneke
34
.
2679664
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}{{Infobox Biographie}}
De '''Gustave Feyder''', gebuer ..., a gestuerwen , war e lëtzebuergesche Bauer a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1922 bis 1928 Buergermeeschter vun der [[Gemeng Kielen]]<ref>{{Citation|URL=https://www.kehlen.lu/fr/la-commune/organisation-politique/le-bourgmestre|Titel=Bourgmestre|Gekuckt=2025-12-13|Wierk=www.kehlen.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Fir un hien zerënneren, gouf zu [[Nouspelt]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-8390 ; [https://map.geoportail.lu/theme/main?zoom=18&X=669640.2555133081&Y=6389663.018754824&layers=152&bgLayer=basemap_2015_global&crosshair=true&lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Feyder Gustave}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Kielen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
pvw2lpmr42dkkufdd19c9tyz6zwgri2
2679665
2679664
2026-05-25T21:39:48Z
Zinneke
34
De(n) Zinneke huet d'Säit [[Gustav Feyder]] op [[Gustave Feyder]] geréckelt
2679664
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}{{Infobox Biographie}}
De '''Gustave Feyder''', gebuer ..., a gestuerwen , war e lëtzebuergesche Bauer a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1922 bis 1928 Buergermeeschter vun der [[Gemeng Kielen]]<ref>{{Citation|URL=https://www.kehlen.lu/fr/la-commune/organisation-politique/le-bourgmestre|Titel=Bourgmestre|Gekuckt=2025-12-13|Wierk=www.kehlen.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Fir un hien zerënneren, gouf zu [[Nouspelt]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-8390 ; [https://map.geoportail.lu/theme/main?zoom=18&X=669640.2555133081&Y=6389663.018754824&layers=152&bgLayer=basemap_2015_global&crosshair=true&lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Feyder Gustave}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Kielen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
pvw2lpmr42dkkufdd19c9tyz6zwgri2
2679669
2679665
2026-05-25T21:41:08Z
Zinneke
34
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] derbäigesat
2679669
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}{{Infobox Biographie}}
De '''Gustave Feyder''', gebuer ..., a gestuerwen , war e lëtzebuergesche Bauer a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1922 bis 1928 Buergermeeschter vun der [[Gemeng Kielen]]<ref>{{Citation|URL=https://www.kehlen.lu/fr/la-commune/organisation-politique/le-bourgmestre|Titel=Bourgmestre|Gekuckt=2025-12-13|Wierk=www.kehlen.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Fir un hien zerënneren, gouf zu [[Nouspelt]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-8390 ; [https://map.geoportail.lu/theme/main?zoom=18&X=669640.2555133081&Y=6389663.018754824&layers=152&bgLayer=basemap_2015_global&crosshair=true&lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Feyder Gustave}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Kielen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
k3bo9qmtx0xmc9yjs0dpgjmw3lo7iv9
2679721
2679669
2026-05-26T10:18:32Z
Mobby 12
60927
k
2679721
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}{{Infobox Biographie}}
De '''Gustave Feyder''', gebuer ..., a gestuerwen, war e lëtzebuergesche Bauer a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1922 bis 1928 Buergermeeschter vun der [[Gemeng Kielen]]<ref>{{Citation|URL=https://www.kehlen.lu/fr/la-commune/organisation-politique/le-bourgmestre|Titel=Bourgmestre|Gekuckt=2025-12-13|Wierk=www.kehlen.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Fir un hien zerënneren, gouf zu [[Nouspelt]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-8390 ; [https://map.geoportail.lu/theme/main?zoom=18&X=669640.2555133081&Y=6389663.018754824&layers=152&bgLayer=basemap_2015_global&crosshair=true&lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Feyder Gustave}}
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Kielen]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
51somjq649mqly1r9cerpmin0o17x4s
Gustav Feyder
0
175868
2679666
2026-05-25T21:39:49Z
Zinneke
34
De(n) Zinneke huet d'Säit [[Gustav Feyder]] op [[Gustave Feyder]] geréckelt
2679666
wikitext
text/x-wiki
#VIRULEEDUNG [[Gustave Feyder]]
oed25nn1gg1mnyx20qa0n2zrobmkum8
Nicolas Jacqué
0
175869
2679674
2026-05-25T21:54:02Z
Zinneke
34
very kleesper...
2679674
wikitext
text/x-wiki
{{skizz}}
Den '''Nicolas Jacqué''', gebuer ... a gestuerwen den [[21. August]] [[1953]] zu [[Lénger]] (am Alter vun 61 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9c8m0p1mf/pages/9/articles/DIVL1187 Avis de décès 1 Page 9]. In: Luxemburger Wort, 106. Jg., n° 234/235 (22.08.1953), p. 9 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] ...
Fir un hien z'erënnneren, gouf zu Lénger eng Strooss no him genannt.<ref>L-4797.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Jacque Nicolas}}
[[Kategorie:Gebier ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
[[kategorie:lëtzebuergesch Persounen]]
pb1cq6ps4sjdg828hw5tc5kvsjosczi
2679675
2679674
2026-05-25T21:54:23Z
Zinneke
34
[[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Gebier ?]] ewechgeholl; [[Kategorie:Gebuer ?]] derbäigesat
2679675
wikitext
text/x-wiki
{{skizz}}
Den '''Nicolas Jacqué''', gebuer ... a gestuerwen den [[21. August]] [[1953]] zu [[Lénger]] (am Alter vun 61 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9c8m0p1mf/pages/9/articles/DIVL1187 Avis de décès 1 Page 9]. In: Luxemburger Wort, 106. Jg., n° 234/235 (22.08.1953), p. 9 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] ...
Fir un hien z'erënnneren, gouf zu Lénger eng Strooss no him genannt.<ref>L-4797.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Jacque Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
[[kategorie:lëtzebuergesch Persounen]]
ntkomgvbw45y7mm1qc7dof58n4lyuoy
2679723
2679675
2026-05-26T10:30:37Z
Mobby 12
60927
+
2679723
wikitext
text/x-wiki
{{skizz}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Nicolas Jacqué''', gebuer ..., a gestuerwen den [[21. August]] [[1953]] zu [[Lénger]] (am Alter vun 61 Joer)<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9c8m0p1mf/pages/9/articles/DIVL1187 Avis de décès 1 Page 9]. In: Luxemburger Wort, 106. Jg., n° 234/235 (22.08.1953), p. 9 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] ...
Fir un hien z'erënnneren, gouf zu Lénger eng Strooss no him genannt.<ref>L-4797.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Jacque Nicolas}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
[[kategorie:lëtzebuergesch Persounen]]
quo3oumkk45si3a8daakfyhhcitxulz
François Nockels
0
175870
2679688
2026-05-26T06:05:12Z
Zinneke
34
.
2679688
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''François Nockels''', gebuer ... , a gestuerwen am November 1986<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/ztqsss49f6/pages/20/articles/DIVL4466 Avis de décès 9 Page 20]. In: Tageblatt, nº 266 (20.11.1986), p. 20 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker|Lokalpolitiker]].
Hie war vun 1945 bis 1963 [[Schäffen|Schäffe]] vun der [[Gemeng Mamer]]<ref name=rip/>.
Fir un hien z'erënnere gouf [[Capellen|op der Cap]] eng Strooss no him benannt, d'Rue François Nockels.<ref>L-8348; [https://map.geoportail.lu/addresses/Capellen/Rue%20François%20Nockels/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Nockels Francois}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1986]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
f7fozfi27zwp7mqblmtu9znhgsz0b7l
2679689
2679688
2026-05-26T06:09:03Z
~2026-24333-22
70862
2679689
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''François Nockels''', gebuer de [[5. Januar]] [[1902]] zu [[Holzem]], a gestuerwen den [[19. November]] [[1986]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/ztqsss49f6/pages/20/articles/DIVL4466 Avis de décès 9 Page 20]. In: Tageblatt, nº 266 (20.11.1986), p. 20 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker|Lokalpolitiker]].
Hie war vun 1945 bis 1963 [[Schäffen|Schäffe]] vun der [[Gemeng Mamer]]<ref name=rip/>.
Fir un hien z'erënnere gouf [[Capellen|op der Cap]] eng Strooss no him benannt, d'Rue François Nockels.<ref>L-8348; [https://map.geoportail.lu/addresses/Capellen/Rue%20François%20Nockels/?lang=fr Lokalisatioun] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Nockels Francois}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Gebuer 1902]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1986]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
0psixpsbwnxghhttn3tvmq8iy8kaqt8
Camille Kleber
0
175871
2679691
2026-05-26T06:21:57Z
Zinneke
34
.
2679691
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Kleber''', gebuer ..., a gestuerwen den [[18. November]] [[1988]] (am Alter vu 65 Joer)<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/kbx58wscrp/pages/2/articles/DIVL161 Camille Kleber gestorben.] In: Tageblatt, nº 267 (21.11.1988), p. Seite 2 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[politiker|Lokalpolitiker]].
Hie war vun 1967 bis 1970 Member vum [[Gemengerot]] a vun 1970 bis 1987 [[Schäfferot|Eischte Schäffe]] vun der [[Gemeng Miersch]].<ref name=rip/>
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Recken]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-7597; [https://map.geoportail.lu/addresses/Reckange/Rue%20Camille%20Kleber/?lang=fr Lag] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Lentz Albert}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie: Gestuerwen 1988]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
7ivwozn2sgkfsjh7kibdm9jxorg2oc2
2679692
2679691
2026-05-26T06:24:48Z
Zinneke
34
2679692
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Kleber''', gebuer ..., a gestuerwen den [[18. November]] [[1988]] (am Alter vu 65 Joer)<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/kbx58wscrp/pages/2/articles/DIVL161 Camille Kleber gestorben.] In: Tageblatt, nº 267 (21.11.1988), p. Seite 2 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[politiker|Lokalpolitiker]] ([[LSAP]]).
Hie war vun 1967 bis 1970 Member vum [[Gemengerot]] a vun 1970 bis 1987 [[Schäfferot|Eischte Schäffe]] vun der [[Gemeng Miersch]].<ref name=rip/>
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Recken]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-7597; [https://map.geoportail.lu/addresses/Reckange/Rue%20Camille%20Kleber/?lang=fr Lag] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Lentz Albert}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie: Gestuerwen 1988]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
4g200l0efx1xah9d5w2etenjr1fv3ra
2679701
2679692
2026-05-26T07:01:24Z
~2026-24333-22
70862
k
2679701
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Kleber''', gebuer den [[11. Juni]] [[1923]] Zu [[Recken]] bei Miersch, an och do gestuerwen den [[18. November]] [[1988]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/kbx58wscrp/pages/2/articles/DIVL161 Camille Kleber gestorben.] In: Tageblatt, nº 267 (21.11.1988), p. Seite 2 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[politiker|Lokalpolitiker]] ([[LSAP]]).
Hie war vun 1967 bis 1970 Member vum [[Gemengerot]] a vun 1970 bis 1987 [[Schäfferot|Éischte Schäffe]] vun der [[Gemeng Miersch]].<ref name=rip/>
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Recken]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-7597; [https://map.geoportail.lu/addresses/Reckange/Rue%20Camille%20Kleber/?lang=fr Lag] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Kleber, Camille}}
[[Kategorie:Gebuer 1923]]
[[Kategorie: Gestuerwen 1988]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
8qxly96w9tgnsh7gs0y90zoqt4yd1vg
2679702
2679701
2026-05-26T07:01:34Z
~2026-24333-22
70862
2679702
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Kleber''', gebuer den [[11. Juni]] [[1923]] zu [[Recken]] bei Miersch, an och do gestuerwen den [[18. November]] [[1988]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/kbx58wscrp/pages/2/articles/DIVL161 Camille Kleber gestorben.] In: Tageblatt, nº 267 (21.11.1988), p. Seite 2 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[politiker|Lokalpolitiker]] ([[LSAP]]).
Hie war vun 1967 bis 1970 Member vum [[Gemengerot]] a vun 1970 bis 1987 [[Schäfferot|Éischte Schäffe]] vun der [[Gemeng Miersch]].<ref name=rip/>
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Recken]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-7597; [https://map.geoportail.lu/addresses/Reckange/Rue%20Camille%20Kleber/?lang=fr Lag] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Kleber, Camille}}
[[Kategorie:Gebuer 1923]]
[[Kategorie: Gestuerwen 1988]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
81cknm5wbep06ycwp7nueunv46n63at
2679703
2679702
2026-05-26T07:03:11Z
Puscas
735
....
2679703
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Kleber''', gebuer den [[11. Juni]] [[1923]] zu [[Recken|Recke]] bei Miersch, an och do gestuerwen den [[18. November]] [[1988]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/kbx58wscrp/pages/2/articles/DIVL161 Camille Kleber gestorben.] In: Tageblatt, nº 267 (21.11.1988), p. Seite 2 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker|Lokalpolitiker]] ([[LSAP]]).
Hie war vun 1967 bis 1970 Member vum [[Gemengerot]] a vun 1970 bis 1987 [[Schäfferot|Éischte Schäffe]] vun der [[Gemeng Miersch]].<ref name=rip/>
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Recken]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-7597; [https://map.geoportail.lu/addresses/Reckange/Rue%20Camille%20Kleber/?lang=fr Lag] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Kleber Camille}}
[[Kategorie:Gebuer 1923]]
[[Kategorie: Gestuerwen 1988]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
3c41mklilq377s78gq74nvo5rio1a6u
2679707
2679703
2026-05-26T07:20:34Z
Zinneke
34
quell?
2679707
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Camille Kleber''', gebuer den [[11. Juni]] [[1923]] zu [[Recken|Recke]] bei Miersch{{source?}}, an och do gestuerwen den [[18. November]] [[1988]]<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/kbx58wscrp/pages/2/articles/DIVL161 Camille Kleber gestorben.] In: Tageblatt, nº 267 (21.11.1988), p. Seite 2 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Politiker|Lokalpolitiker]] ([[LSAP]]).
Hie war vun 1967 bis 1970 Member vum [[Gemengerot]] a vun 1970 bis 1987 [[Schäfferot|Éischte Schäffe]] vun der [[Gemeng Miersch]].<ref name=rip/>
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Recken]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-7597; [https://map.geoportail.lu/addresses/Reckange/Rue%20Camille%20Kleber/?lang=fr Lag] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Kleber Camille}}
[[Kategorie:Gebuer 1923]]
[[Kategorie: Gestuerwen 1988]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
3nrc48c2pulnjr6ipeoe4hw5p745l14
Edouard Kraus
0
175872
2679700
2026-05-26T06:46:58Z
Zinneke
34
.
2679700
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Edouard Kraus''', gebuer den .., a gestuerwen den [[22. Oktober]] [[1957]] (am Alter vun 69 Joer)<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/pv02b8h9k/pages/7/articles/DIVL768 Avis de décès 1 Page 7.] In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 296 (23.10.1957), p. 7 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Geschäftsmann a [[Politiker|Lokalpolitiker]].
Hie war Member vum [[Gemengerot]] a vun ... bis zu sengem Doud 1957<ref name=rip/> [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Miersch]].
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Miersch]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-7525; [https://map.geoportail.lu/addresses/Mersch/Rue%20Edouard%20Kraus/?lang=fr Lag] op geoportail.lu.</ref>
== Gielercher ==
* {{OCCCH|<ref name=rip/>}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Kraus Edouard}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1957]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Miersch]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
k07asjwsxjzsre5l1dfxr7fb2idp1cm
2679724
2679700
2026-05-26T10:40:40Z
Mobby 12
60927
k
2679724
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
Den '''Edouard Kraus''', gebuer …, a gestuerwen den [[22. Oktober]] [[1957]] (am Alter vun 69 Joer)<ref name=rip>[https://persist.lu/ark:70795/pv02b8h9k/pages/7/articles/DIVL768 Avis de décès 1 Page 7.] In: Luxemburger Wort, 110. Jg., n° 296 (23.10.1957), p. 7 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Geschäftsmann a [[Politiker|Lokalpolitiker]].
Hie war Member vum [[Gemengerot]] a vun ... bis zu sengem Doud 1957<ref name=rip/> [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Miersch]].
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Miersch]] eng Strooss no him genannt.<ref>L-7525; [https://map.geoportail.lu/addresses/Mersch/Rue%20Edouard%20Kraus/?lang=fr Lag] op geoportail.lu.</ref>
== Gielercher ==
* {{OCCCH|<ref name=rip/>}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Kraus Edouard}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1957]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Miersch]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
5q599msqzlkewiik8ki8vwzzfq4k8k4
Joseph Lentz
0
175873
2679706
2026-05-26T07:11:36Z
Zinneke
34
.
2679706
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph Lentz''', gebuer ..., a gestuerwen ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Bauer a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1933 bis ... [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Réiser]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/bfzk51db2s/pages/3/articles/DIVL157 Avis. — Administration communale]. In: Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg = Memorial des Großherzogtums Luxemburg, nº 25 (03.06.1933), p. 351 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Léiweng]] eng Strooss no him genannt<ref>L- 3378; [https://map.geoportail.lu/addresses/Livange/Rue%20Joseph%20Lentz/?lang=fr Lag] op geoportail.lu.</ref>.
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Lentz Joseph}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Réiser]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
3hv6sgoci4gaiipd4yot2fnbn8peorm
2679725
2679706
2026-05-26T10:43:18Z
Mobby 12
60927
k
2679725
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph Lentz''', gebuer ..., a gestuerwen ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Bauer a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1933 bis ... [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Réiser]].<ref>[https://persist.lu/ark:70795/bfzk51db2s/pages/3/articles/DIVL157 Avis. — Administration communale]. In: Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg = Memorial des Großherzogtums Luxemburg, nº 25 (03.06.1933), p. 351 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Léiweng]] eng Strooss no him genannt<ref>L- 3378; [https://map.geoportail.lu/addresses/Livange/Rue%20Joseph%20Lentz/?lang=fr Lag] op geoportail.lu.</ref>.
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Lentz Joseph}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Réiser]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
ijmchznye0lo9pc9nkpsr30asxxuk85
2679726
2679725
2026-05-26T10:43:35Z
Mobby 12
60927
k
2679726
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Joseph Lentz''', gebuer ..., a gestuerwen ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Bauer a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1933 bis ... [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Réiser]].<ref>[https://persist.lu/ark:70795/bfzk51db2s/pages/3/articles/DIVL157 Avis. — Administration communale]. In: Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg = Memorial des Großherzogtums Luxemburg, nº 25 (03.06.1933), p. 351 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref>
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Léiweng]] eng Strooss no him genannt.<ref>L- 3378; [https://map.geoportail.lu/addresses/Livange/Rue%20Joseph%20Lentz/?lang=fr Lag] op geoportail.lu.</ref>
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Lentz Joseph}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vu Réiser]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen ?]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
kioa70zzvilk075ldagjbo3ni01lt6b
Raymond Krack
0
175874
2679710
2026-05-26T07:54:36Z
Zinneke
34
.
2679710
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Raymond Krack''', gebuer ..., a gestuerwen den [[21. September]] [[1993]] zu [[Schuller]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/p649tnvbgm/pages/39/articles/DIVL4664 Décès.] In: Tageblatt, nº 217 (23.09.1993), p. 39 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref> war e lëtzebuergeschen Eisebunner a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1975 bis an déi éischt Hallschecht vun den 1980er Joere {{Wéini?}} [[Schäffen]] an der [[Gemeng Dippech]].
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Schuller]] eng Stroooss no him genannt.
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Krack Raymond}}
[[Kategorie:Gestuerwen 1993]]
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
47bca9llfb0m9x9oav5isglzgv46q6p
2679711
2679710
2026-05-26T08:06:01Z
~2026-24333-22
70862
k
2679711
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Raymond Krack''', gebuer den [[20. Oktober]] [[1930]] zu [[Dikrech]], a gestuerwen den [[21. September]] [[1993]] zu [[Schuller]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/p649tnvbgm/pages/39/articles/DIVL4664 Décès.] In: Tageblatt, nº 217 (23.09.1993), p. 39 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref> war e lëtzebuergeschen Eisebunner a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1975 bis an déi éischt Hallschecht vun den 1980er Joere{{Wéini?}} [[Schäffen]] an der [[Gemeng Dippech]].
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Schuller]] eng Strooss no him genannt.
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Krack Raymond}}
[[Kategorie:Gestuerwen 1993]]
[[Kategorie:Gebuer 1930]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
mt57x3sdzdbva3okrz2at7ihserp1h1
2679717
2679711
2026-05-26T08:56:41Z
Puscas
735
Joere→ Jore
2679717
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Raymond Krack''', gebuer den [[20. Oktober]] [[1930]] zu [[Dikrech]], a gestuerwen den [[21. September]] [[1993]] zu [[Schuller]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/p649tnvbgm/pages/39/articles/DIVL4664 Décès.] In: Tageblatt, nº 217 (23.09.1993), p. 39 [Numérisé par la Bibliothèque nationale du Luxembourg].</ref> war e lëtzebuergeschen Eisebunner a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1975 bis an déi éischt Hallschecht vun den 1980er Jore{{Wéini?}} [[Schäffen]] an der [[Gemeng Dippech]].
Fir un hien z'erënneren, gouf zu [[Schuller]] eng Strooss no him genannt.
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Krack Raymond}}
[[Kategorie:Gestuerwen 1993]]
[[Kategorie:Gebuer 1930]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
ekd8cff2amhz2mfgvkpi57ebaa75s8o