Wikipedia lbwiki https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Media Spezial Diskussioun Benotzer Benotzer Diskussioun Wikipedia Wikipedia Diskussioun Fichier Fichier Diskussioun MediaWiki MediaWiki Diskussioun Schabloun Schabloun Diskussioun Hëllef Hëllef Diskussioun Kategorie Kategorie Diskussioun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussioun Veranstaltung Veranstaltung Diskussion 0 2087 2680133 2529136 2026-05-29T15:48:41Z Mobby 12 60927 opgeraumt 2680133 wikitext text/x-wiki [[Fichier:1951 CECA ECSC.jpg|thumb|CECA-Traité.]] [[Fichier:Luxembourg BCEE pl Metz av Liberté.jpg|thumb|Eck vum [[Spuerkeessgebai]] op der [[Place de Metz (Stad Lëtzebuerg)|Metzer Plaz]] mat (riets) der Plack als Erënnerung un d'CECA-Sëtzungen.]] [[Fichier:Eu Coal and Steel Comm Luxembourg Place de Metz 01.jpg|thumb|upright|Detail vun der Plack.]] [[File:Luxembourg, plaque 70e anniversaire CECA.jpg|thumb|Commemoratiounsplack fir d'siwwenzeg Joer (1952-2022) vun der CECA an der Stater Märei.]] D''''Communauté européenne du charbon et de l'acier''', kuerz: als '''CECA''', '''Schumanplang''' oder '''Montanunioun''' bezeechent, ass déi éischt europäesch Communautéit. Si gouf den [[18. Abrëll]] [[1951]] zu [[Paräis]] vun [[Däitschland]], [[Frankräich]], [[Italien]], [[Holland]], der [[Belsch]] a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gegrënnt. Si geet zeréck op d'Iddi vum [[Jean Monnet]] a [[Robert Schuman]], déi doduerch de Fridden an [[Europa (Kontinent)|Europa]] séchere wollten, andeems datt Frankräich, Däitschland, an aner Länner déi wollten, hir Produktioun vu [[Kuel]] a [[Stol]] sollten zesummeleeën (''kuckt dozou: [[Schuman-Deklaratioun]]''). D'Héich Autoritéit, d'Exekutivorgan vun der CECA, hat hire [[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen|Sëtz]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], op der [[Place de Metz (Stad Lëtzebuerg)|Metzer Plaz]]. Do huet se – no enger Aweiungsseance an der [[Stadhaus Stad Lëtzebuerg|Stater Märei]]<ref>cf: Commemoratiounsplack an der Stater Märei</ref> – den [[10. August]] [[1952]] mat hir Aarbecht ugefaangen. Opgrond vum CECA-Traité ass de gemeinsame Stolmaart den [[1. Mee]] [[1953]] opgaangen an den [[Éischten Europäesche Stol]] gouf dunn zu [[Esch-Uelzecht]] gegoss. [[1957]] gouf d'CECA, zesumme mat der [[Europäesch Wirtschaftsgemeinschaft|Europäescher Wirtschaftsgemeinschaft]] (EWG) an der [[Europäesch Atomgemeinschaft|Europäescher Atomgemeinschaft]] (EAG, haut Euratom), zu den [[Europäesch Communautéiten|Europäesche Communautéiten]] zesummegefaasst, déi méi spéit, mam [[Traité iwwer d'Europäesch Unioun]] (och bekannt als Vertrag vu [[Maastricht]]), an d'[[Europäesch Unioun]] iwwergoungen. Zu [[Diddeleng]] ass eng Strooss (''Rue Ceca'') an zu [[Esch-Uelzecht]] eng Cité no der CECA (''Cité C.E.C.A.'') genannt. == Institutioune vun der CECA == Opgrond vum CECA-Vertrag goufe follgend Institutioune geschaf: * Eng Héich Autoritéit (''Haute autorité''), Exekutivorgan vun der CECA, assistéiert vun engem ''Comité consultatif''; * E [[Conseil spécial des ministres|Ministerrot]], * eng [[Assemblée consultative|Europäesch consultativ Versammlung]] an * en [[Geriichtshaff vun der CECA|Europäesche Geriichtshaff]]. Wéi d'Europäesch Verträg [[Traité iwwer d'Asetze vun engem Gemeinsame Conseil an enger gemeinsamer Kommissioun vun den Europäesche Gemeinschaften|fusionéiert]] goufen, huet d'[[Europäesch Kommissioun]] d'Aufgabe vun der ''Haute autorité'' iwwerholl. Aus der Europäescher consultativer Versammlung, déi méi spéit [[Assemblée parlementaire européenne]] geheescht huet an deenen hir Memberen nach vun den nationale [[Parlament]]er bestëmmt goufen, ass dat fräigewielt [[Europäescht Parlament]] ervirgaangen. De Vertrag vun der CECA ass den [[23. Juli]] [[2002]] ofgelaf an net méi erneiert ginn. Seng Funktioune goufe vum [[Traité iwwer d'Europäesch Unioun]] iwwerholl. D'Missioun vun der Héijer Autoritéit war et, fir supranational Entscheedungen ze treffen, jee nodeem onmëttelbar, oder no Unhéierung vum Comité consultatif oder/an dem Ministerrot. A gewësse Fäll war d'Zoustëmmung vum Ministerrot néideg. D'Entscheedungsgewalt am [[Stol]]-, [[Kuel|Kuelen]]- an am [[Äerz|Äerzberäich]] ass domat de 6 Grënnerstaate vun der CECA entzunn an op d'Héich Autoritéit vun der CECA iwwerdroe ginn. === Déi éischt Membere vun der ''Haute autorité'' === D'Nominatioun vun de Membere vun der Héijer Autoritéit huet deemools eng hefteg Diskussioun, an déi och d'[[Arbed]] verwéckelt war, ausgeléist. Et goung ënner anerem drëm, wéi een Afloss d'Patronat an d'[[Gewerkschaften zu Lëtzebuerg|Gewerkschaften]] am zukünftegen Exekutivorgan vun der Montanunioun sollten hunn, wéi de Bäitrag [https://web.archive.org/web/20060709223425/http://www.restena.lu/lcd/cere/publications/Sturm%20im%20Wasserglas.pdf ''Sturm im Wasserglas''] et beweist. Schliisslech hu sech d'Regierungen op déi follgend Kompositioun gëeenegt: * [[Jean Monnet]], President ({{FRA}}) * [[Franz Etzel]] ({{DEU}}) * [[Heinz Potthoff]] ({{DEU}}) * [[Albert Coppé]] ({{BEL}}) * [[Albert Wehrer]] ({{LUX}}) * [[Dirk Spierenburg]] ({{NED}}) * [[Paul Finet]] ({{BEL}}) * [[Léon Daum]] ({{FRA}}) * [[Enzo Giacchero]] ({{ITA}}) === Presidente vun der Héijer Autoritéit === {| class="wikitable" !Nr. !Numm !Vun !Bis !Heemechtsland !Partei !Politesch Richtung |- |1 |[[Jean Monnet]] |10. August 1952 |3. Juni 1955 |{{FRA}} |– |– |- style="background:#FFE8E8" |2 |[[René Mayer]] |3. Juni 1955 |13. Januar 1958 |{{FRA}} |[[Section française de l'Internationale ouvrière|SFIO]] |sozialistesch |- |3 |[[Paul Finet]] |13. Januar 1958 |15. September 1959 |{{BEL}} |– |gewerkschaftsno |- style="background:#DDEEFF" |4 |[[Piero Malvestiti]] |15. September 1959 |22. Oktober 1963 |{{ITA}} |[[Democrazia Cristiana|DC]] |chrëschtdemokratesch |- style="background:#DDEEFF" |5 |[[Dino Del Bo]] |22. Oktober 1963 |28. Februar 1967 |{{ITA}} |[[Democrazia Cristiana|DC]] |chrëschtdemokratesch |- style="background:#DDEEFF" |6 |[[Albert Coppé]]<ref>Nodeems den Dino Del Bo den 8. Mäerz 1967 demissionéiert huet, gouf den Albert Coppé President ''ad interim'' </ref> |1. Mäerz 1967 |30. Juni 1967 |{{BEL}} |[[Christen-Democratisch en Vlaams|CVP]] |chrëschtdemokratesch |} == De Lëtzebuerger Bäitrag bei der Kreatioun vum Schumanplang == De Verzicht op d'Ausübe vun nationale Souveränitéitsrechter am Beräich vun der Schwéierindustrie hat fir Lëtzebuerg déi gréisst Konsequenzen. Keen anert vun de sechs Grënnerlänner huet eng Industrie der Héijer Autoritéit ënnerstallt, déi zu 24 % oder méi zu sengem [[Bruttoinlandsprodukt]] (BIP) bäigedroen huet. Eng Rei vu Lëtzebuerger a Persoune vu Lëtzebuerger Ofstamung hunn, nieft dem [[Robert Schuman]], dem [[Joseph Bech]] an dem [[Albert Wehrer]], vill zum Erfolleg vum Schumanplang bäigedroen. Et sinn dat: * [[Christian Calmes]] * [[Charles Reichling]] * [[Tony Rollman]] * [[Paul Reuter (Jurist)|Paul Reuter]] * Och net ze vergiessen d'Journalisten: ** [[Roger Bestgen]] (RTL) ** [[Joseph Hanck]] (Tageblatt) ** [[Rainer Hellmann]] (VWD) ** [[Léon Kinsch (1926)|Léon Kinsch]] (Agence Belga, d'Lëtzebuerger Land) ** [[Tony Krier]] (Fotograf) ** [[Marcel Mart]] (Agence Europe) ** [[Théo Mey]] (Fotograf) ** [[Willy Müller]] (Journal) ** [[Prosper Schröder]] (Wort) == D'Sëtzfro vun den Europäesche Communautéiten == D'Fro, wou d'Communautéiten hire Sëtz sollten hunn, huet 40 Joer bis zu enger Léisung gebraucht. {{Méi Info 1|Sëtz vun den europäeschen Institutiounen}} == Biller == <gallery perrow="4" widths="160"> Fichier:Jean Monnet 1952 1953 Villa Grand Chef.jpg|Den éischte CECA-President [[Jean Monnet]] an der Villa vum [[Hotel Grand-Chef]] mat zwou Sekretärinnen an engem Gaascht. Wanter 1952-1953. Fichier:Hotel_Grand_Chef_2008_Plaque_Jean_Monnet.jpg|Plackett um [[Hotel Grand Chef|Hotel Grand-Chef]] zu [[Munneref]] Fichier:Simontageblatt.jpg|Karikatur vum [[Albert Simon]]: ''Die Fahnen des Schumanplans wehen über Luxemburg''. </gallery> == Literatur == * [[Elena Danescu]], 2021. ''Quand l'Europe emménagait au Luxembourg.'' [[Luxemburger Wort]] vum 17./18. Abrëll 2021, S. 12.S. == Kuckt och == * Déi aner Organer vun der CECA: ** [[Comité consultatif]] ** [[Conseil Spécial des Ministres|Ministerrot]], ** [[Europäesch Parlamentaresch Versammlung]] a ** [[Geriichtshaff vun der CECA|Europäesche Geriichtshaff]] * Déi haiteg Organer vun der Europäescher Unioun: ** [[Institutioune vun der Europäescher Unioun]] * an och d'Artikelen: ** [[Schuman-Deklaratioun]] ** [[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen]] ** [[Europäesch Traitéen]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20041011005834/http://europa.eu.int/abc/obj/treaties/fr/frtoc29.htm Text vum Traité] * [http://www.gouvernement.lu/dossiers/union_europeenne/ceca/ Offiziell Säit iwwer de 50. Anniversaire vun der CECA] * [https://web.archive.org/web/20060901020619/http://www.cornelius.lu/chris/streaming/ECSC-TogetherWeAchieveMore_high.asx Kuckt de Film vum 50. CECA-Anniveraire (Windows Mediaplayer noutwenneg)] {{Autoritéitskontroll}} {{LinkPortalEU}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:CECA]] l8xaipwqe7rupbpf4b5pb22ef2ky7w4 0 2420 2680126 2680106 2026-05-29T14:02:13Z Zinneke 34 2680126 wikitext text/x-wiki {{Artikel Joer}} D'Joer '''1977''' huet op engem [[Samschdeg]] ugefaangen. Et war kee [[Schaltjoer]]. == Evenementer == === Europa === * {{5. Januar}}: D'[[Charta 77]] gëtt an der Tschechoslowakei publizéiert. * [[15. Juni]]: Éischt demokratesch Walen zanter [[1936]] a [[Spuenien]]. * {{5. September}}-[[19. Oktober]]: En [[Rout Arméi Fraktioun|RAF]]-Kommando entféiert an ermuert den däitsche Patronatspresident [[Hanns Martin Schleyer]]. * [[10. September]]: Lescht Hiriichtung mat der [[Guillotine]] a [[Frankräich]]. * [[13. Oktober|13.]]-[[17. Oktober]]: Entféierung vum Lufthansa-Fliger''Landshut'' op [[Mogadischu]] a Befreiung duerch d'[[GSG9]]. * [[14. Oktober]]: [[Amnestie]]-Gesetz a Spuenien, politesch Flüchtlinge kënnen nees hannescht. * uechtert Joer: an [[Italien|Italie]] maache 1.600 Attentater am Ganzen 31 Doudeger. ==== Lëtzebuerg ==== * {{3. Abrëll}}: Fir d'éischt Kéier nom Zweete Weltkrich féiert Lëtzebuerg d'Summerzäit an. * {{5. Mee}}: D'[[Jean-Monnet-Gebai]] um Kierchbierg gëtt ageweit. * {{3. Juni}}: D'[[Sidor]] zu [[Leideleng]] fänk u mat schaffen. * Juni: De [[Centre hospitalier de Luxembourg]] gëtt a Betrib geholl. * [[12. September]]: An der Stad ginn op der Plaz vun der fréierer [[Aldringerschoul]], spéider [[Place Émile-Hamilius]] genannt, eng Busgare, e Foussgänger-Souterrainen an en ënnerierdesche Parking a Betrib geholl.<ref>[https://persist.lu/ark:70795/xc3mwkp3tb/pages/12/articles/DIVL142 Bauten - Am 12. September: Inbetriebnahme des neuen Autobusbahnhofs.]]. In: Revue, 32. Jg., nº 37 (10.09.1977), p. 12 [Digitised by the National Library of Luxembourg].</ref> * {{6. November}}: Eng 4.000 Leit demonstréieren zu [[Diddeleng]] fir d'Erhale vun den Aarbechtsplazen. * [[24. Dezember]]: D'Chamber stëmmt fir d'Opsetze vun enger [[Tripartite]] am Stolsecteur. <gallery> JM01 Inauguration 1977.jpg|Aweiung Jean-Monnet-Gebai Fichier:Luxembourg, Lucien Wercollier, La Vague (petite) (1).jpg|Centre hospitalier File:Uewerstad, Lëtzebuerg, Luxembourg - panoramio (43).jpg|Busgare um "Adringer" (spéider: Hamilius). </gallery> === Afrika === * [[27. Juni]]: Dschibuti gëtt onofhängeg. * {{4. Dezember}}: De [[Jean-Bédel Bokassa]] léisst sech zum Keeser vun der [[Zentralafrikanesch Republik|Zentralafrikanescher Republik]] kréinen. * Den [[UN-Sécherheetsrot]] verhänkt e Waffenembargo iwwer [[Südafrika]]. === Amerika === ==== USA ==== * [[20. Januar]]: Den [[Jimmy Carter]] trëtt säin Amt als President vun den USA un. ==== Südamerika ==== === Asien === * {{5. Juli}}: D'Arméi stierzt d'Regierung [[Zulfikar Ali Bhutto|Bhutto]] a bréngt déi biergerkrichsänlech Zoustänn a [[Pakistan]] op en Enn. De Generol [[Muhammed Ziaul Haq]] ergräift d'Muecht. * D'[[Indira Gandhi]] verléiert an [[Indien]] Parlamentswalen. === Ozeanien & Pazifik === === Noen Osten an Arabesch Welt === * [[17. Mee]]: De [[Menahem Begin]] gëtt Premierminister an [[Israel]]. * [[14. August]]: Déi israeelesch Gesetzer gëllen och an der [[Gasa-Sträif]] an am [[Westjordanland]]. * [[19. November]]: Den egyptesche President [[Anwar El-Saddat]] mécht eng offiziell Rees an Israel an erkennt domat den israeelesche Staat un. Ried virun der [[Knesset]]. == Konscht a Kultur == * [[31. Januar]]: De [[Centre national d'art et de culture Georges-Pompidou|Centre Georges-Pompidou]] zu [[Paräis]] gëtt ageweit. === Molerei === === Literatur === === Musek === * {{7. Mee}}: D'[[Marie Myriam]] gewënnt fir [[Frankräich]] mam Lidd ''[[L'oiseau et l'enfant]]'' den [[Eurovision Song Contest 1977|22. Eurovision Song Contest]] zu [[London]]. * Grënnung vun der EAV ([[Erste Allgemeine Verunsicherung]]) an [[Éisträich]]. * Grënnung vun den [[Dire Straits]]. * Placken ** ''I Robot'' vun [[Alan Parsons Project]]. ** ''Trans -Europe Express'' vu [[Kraftwerk]]. ** ''News of the World'' vu [[Queen (Band)|Queen]]. ** ''Animals'' vu [[Pink Floyd]]. ** ''Never Mind The Bollocks Here's The...'' vun de [[Sex Pistols]]. === Kino === == Wëssenschaft an Technik == == Sport == * [[30. Mäerz]]: Déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] verléiert zu [[London]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1978]], 0:5 géint England.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12539 D'Detailer vum Foussballlännermatch England-Lëtzebuerg den 30. Mäerz 1977 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[24. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Sion]] 0:3 géint Schwäiz.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=229 D'Detailer vum Foussballlännermatch Schwäiz-Lëtzebuerg de 24. Abrëll 1977 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[26. Mee]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1978, 0:1 géint Finnland.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12564 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Finnland de 26. Mee 1977 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[21. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, 0:1 géint Schwäiz.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=230 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Schwäiz den 21. September 1977 op der Websäit vun European Football]</ref> * [[12. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1978, 0:2 géint England.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12634 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-England den 12. Oktober 1977 op der Websäit vun European Football]</ref> * {{3. Dezember}}: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Roum]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1978, 0:3 géint Italien.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12660 D'Detailer vum Foussballlännermatch Italien-Lëtzebuerg den 3. Dezember 1977 op der Websäit vun European Football]</ref> == Gebuer == * {{4. Januar}}: [[David Millar]], schottesche professionelle Vëlossportler. * [[13. Januar]]: [[Orlando Bloom]], brittesche Schauspiller. * [[21. Januar]]: [[Joyce Serres]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * [[24. Januar]]: [[Michelle Hunziker]], Schwäizer Moderatorin, Sängerin a Fotomodel. * [[28. Januar]]: [[Takuma Satō]], F1-Pilot. * {{2. Februar}}: [[Shakira]], kolumbianesch Pop-Sängerin. * {{8. Februar}}: [[David Farrell]], Bassist vun der Band [[Linkin Park]]. * [[11. Februar]]: [[Mike Shinoda]], MC vun der Band Linkin Park. * [[14. Februar]]: [[Cadel Evans]], australesche professionelle Vëlossportler. * [[26. Februar]]: [[Rainer von Vielen]], däitsche Museker * {{3. Mäerz}}: [[Luc Decker]], lëtzebuergesche Schwëmmer. * {{4. Mäerz}}: [[Lisa Kaltenegger]], éisträichesch Astronomin an Astrophysikerin. * {{0}}3. Mäerz: [[Stéphanie Kovacs]], lëtzebuergesch Historikerin. * [[14. Mäerz]]: [[Ida Corr]], dänesch Popsängerin. * 14. Mäerz: [[Joseph Hahn]], DJ vun der Band Linkin Park. * {{2. Abrëll}}: [[Michael Fassbender]], iresch-däitsche Schauspiller. * {{4. Abrëll}}: [[Sam Tanson]], lëtzebuergesch Politikerin. * {{6. Abrëll}}: [[Christian Weier]], lëtzebuergesche Reider. * [[12. Abrëll]]: [[François Ries]], lëtzebuergesche Volleyballspiller. * [[13. Abrëll]]: [[Tadej Valjavec]], sloweenesche professionelle Vëlossportler. * [[14. Abrëll]]: [[Sarah Michelle Gellar]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[22. Abrëll]]: [[Veronique Da Silva]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin. * {{3. Mee}}: [[Maryam Mirzakhani]], iranesch Mathematikerin. * {{5. Mee}}: [[Jessica Schwarz]], däitsch Schauspillerin. * {{8. Mee}}: [[Max Hengel]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. Mee]]: [[Nick Heidfeld]], F1-Pilot. * [[11. Mee]]: [[Janne Ahonen]], finnesche Schisprénger. * [[16. Mee]]: [[Ronny Ackermann]], däitsche Schileefer. * [[31. Mee]]: [[Marc Bertemes]], lëtzebuergesche Moler. * 31. Mee: [[Betty Fontaine]], lëtzebuergesch Geschäftsfra. * {{1. Juni}}: [[Guy Rosen]], lëtzebuergeschen Danzsportler. * {{3. Juni}}: [[Joelle Hoffmann]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[13. Juni]]: [[Nathalie Ronvaux]], belsch Theaterregisseurin, -autorin a Lyrikerin. * [[16. Juni]]: [[Sascha Wagener]], lëtzebuergesche Politiker. * [[18. Juni]]: [[Kaja Kallas]], estnesch Politikerin. * [[19. Juni]]: [[Maria Cioncan]], rumänesch Liichtathleetin. * 19. Juni: [[Catherine Lorent]], lëtzebuergesch Molerin. * [[21. Juni]]: [[Claudine Koch]], lëtzebuergesch Basketballspillerin. * [[27. Juni]]: [[Raúl]], spuenesche Foussballspiller. * {{1. Juli}}: [[Claudia Passeri]], italieenesch Graphikdesignerin. * {{0}}1. Juli: [[Liv Tyler]], US-amerikanesch Schauspillerin. * {{5. Juli}}: [[Nicolas Kiefer]], däitschen Tennisspiller. * [[13. Juli]]: [[Daniel Pannrucker]], lëtzebuergesche Medien-Entreprener. * [[14. Juli]]: [[Nilceu Aparecido Santos]], brasilianesche professionelle Vëlossportler. * [[18. Juli]]: [[Alexander Sergejewitsch Morosewitsch]], russesche Schachgroussmeeschter. * [[22. Juli]]: [[Danielle Scheuer]], lëtzebuergesch Multimediakënschtlerin. * [[25. Juli]]: [[Gordon Braun]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * {{3. August}}: [[Kristina Köhler]], däitsch Politikerin a Bundesministesch. * [[17. August]]: [[Thierry Henry]], franséische Foussballspiller. * [[20. August]]: [[Stéphane Gillet]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[25. August]]: [[Diego Corrales]], US-amerikanesche Boxer. * [[26. August]]: [[Max Dauphin]], lëtzebuergesche Kënschtler. * 26. August: [[Eric Grand]], lëtzebuergesche Basketballspiller. * {{6. September}}: [[Katalin Novák]], ungaresch Politikerin. * [[17. September]]: [[Juan Antonio Flecha]], spuenesche Vëlossportler. * [[21. September]]: [[Natalia Gavrilița]], moldawesch Politikerin an Ekonomistin. * [[24. September]]: [[Frank Fahrenhorst]], däitsche Foussballspiller. * [[26. September]]: [[Kevin Muhlen]], lëtzebuergesche Konschthistoriker. * [[29. September]]: [[Debelah Morgan]], US-amerikanesch Pop- an R&B-Sängerin. * [[30. September]]: [[Jules Werner]], lëtzebuergesche Schauspiller. * {{3. Oktober}}: [[Carole Dieschbourg]], lëtzebuergesch Geschäftsfra a Politikerin. * [[8. Oktober]]: [[Gabriel Boisanté]], lëtzebuergesche Schauspiller, Politiker an Entreprener. * [[15. Oktober]]: [[David Trezeguet]], franséische Foussballspiller. * [[18. Oktober]]: [[Ken Jean-Pierre Diederich]], lëtzebuergesche Basketballspiller an -trainer. * {{5. November}}: [[Christian Poos]], lëtzebuergesche Vëlossportler. * {{6. November}}: [[Dan Biancalana]], lëtzebuergesche Politiker. * [[10. November]]: [[Brittany Murphy]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[16. November]]: [[Maggie Gyllenhaal]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[19. November]]: [[Mette Frederiksen]], dänesch Politikerin. * [[25. November]]: [[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]], lëtzebuergesche Filmregisseur. * [[26. November]]: [[Corinne Goetz]], lëtzebuergesch Molerin. * 26. November: [[Ivan Basso]], italieenesche professionelle Vëlossportler * {{1. Dezember}}: [[Brad Delson]], Gittarist vun der Band [[Linkin Park]]. * {{2. Dezember}}: [[Marjan Šarec]], sloweenesche Schauspiller a Politiker. * {{7. Dezember}}: [[Robert Abela]], malteesesche Politiker. * [[10. Dezember]]: [[Anna Kim]], éisträichesch Schrëftstellerin. * [[19. Dezember]]: [[Samy Deluxe]], däitsche Rapper. * [[21. Dezember]]: [[Emmanuel Macron]], franséische Politiker a Staatspresident. * [[23. Dezember]]: [[Thierry Origer (Reliounswëssenschaftler)|Thierry Origer]], lëtzebuergesche Reliounswëssenschaftler an Organist * [[31. Dezember]]: [[Psy (Rapper)|Psy]], südkoreanesche Rapper. * [[Tom Lucas]], lëtzebuergesche Fotograf. == Gestuerwen == {{Méi Biller | direction = vertical | width = 100 | Bild1 = Anais Nin.jpg | Text1 = Anais Nin | Bild2 = Ludwig Erhard en gaf persconferentie in het Haag, Bestanddeelnr (3x4 cropped).jpg | Text2 = Ludwig Erhard | Bild3 = Joan Crawford - 1936 - Hurrell.JPG | Text3 =Joan Crawford | Bild4= War correspondents-Lee-Miller.jpg | Text4 = Lee Miller | Bild5= Annex - Presley, Elvis (King Creole) 01.jpg | Text5=Elvis Presley | Bild6= Groucho Marx.jpg | Text6= Groucho Marx | Bild7= Maria Callas 1958 (cropped).jpg | Text7= Maria Callas | Bild8=ReneGoscinny-StudioHarcourt-1966.png | Text8= René Goscinny |Bild9=Charlie face.JPG |Text9=Charles Chaplin }} * {{Eidelt Joer}}[[Pietro Francisci]], italieenesche Filmregisseur. * {{Eidelt Joer}}[[Eugène Vées]], Jazz-Gittarist a Banjospiller. * {{2. Januar}}: [[Erroll Garner]], US-amerikaneschen Jazz-Pianist. * {{3. Januar}}: [[Tom Gries]], US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Produzent. * {{6. Januar}}: [[Paul Reichling]], lëtzebuergesche Moler. * {{0}}6. Januar: [[Niall MacGinnis]], iresche Schauspiller. * {{8. Januar}}: [[François Heck]], lëtzebuergesche Vëlossportler, Pistard. * [[10. Januar]]: [[Günther Stoll]], däitsche Schauspiller. * [[12. Januar]]: [[Henri-Georges Clouzot]], franséische Filmregisseur, Dréibuchauteur a Filmproduzent. * [[14. Januar]]: [[Anais Nin]], US-amerikanesch Schrëftstellerin. * [[18. Januar]]: [[Yvonne Printemps]], franséisch Schauspillerin a Sängerin. * 18. Januar: [[Carl Zuckmayer]], däitsche Schrëftsteller. * [[23. Januar]]: [[Pierre Kellner]], lëtzebuergesche Sportsjournalist. * [[15. Februar]]: [[Joseph Mille]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[13. Mäerz]]: [[Nicolas Rausch]], lëtzebuergesche Vëlossportler an Olympionik. * 13. Mäerz: [[Marcel Steffen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[23. Mäerz]]: [[Jean Welter]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik. * [[25. Mäerz]]: [[Nunnally Johnson]], US-amerikaneschen Dréibuchauteur a Regisseur. * {{4. Abrëll}}: [[Emile Gillen]], Direkter vun der lëtzebuergescher Forstverwaltung. * [[11. Abrëll]]: [[Jacques Prévert]], franséischen Auteur. * 11. Abrëll: [[Jacques Reifenberg]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[15. Abrëll]]: [[Robert Stumper]], lëtzebuergesche Cheemiker, Zoolog an Naturwëssenschaftler. * [[28. Abrëll]]: [[Josef Herberger]], däitsche Foussballtrainer (''[[Das Wunder von Bern]]''). * {{5. Mee}}: [[Ludwig Erhard]], däitsche Politiker a [[Bundeskanzler (Däitschland)|Bundeskanzler]]. * {{0}}5. Mee: [[Renaud Mary]], franséische Schauspiller. * [[10. Mee]]: [[Joan Crawford]], US-amerikanesch Schauspillerin. * [[15. Mee]]: [[Herbert Wilcox]], brittesche Filmproduzent a Filmregisseur. * {{2. Juni}}: [[Stephen Boyd]], US-amerikanesche Schauspiller. * {{3. Juni}}: [[Roberto Rossellini]], italieenesche Filmregisseur. * {{4. Juni}}: [[Ray Philippe]], lëtzebuergesche Boxer. * [[16. Juni]]: [[Wernher von Braun]], däitsch-amerikanesche Rakéiteconstructeur. * [[17. Juni]]: [[Aloyse Bové]], lëtzebuergesche Moler a Bannenarchitekt. * [[22. Juni]]: [[Jacqueline Audry]], franséisch Regisseurin. * [[26. Juni]]: [[Henri Luja]], lëtzebuergesche Landschaftsarchitekt an Urbanist. * {{2. Juli}}: [[Vladimir Nabokov]], US-amerikanesche Schrëftsteller. * {{0}}2. Juli: [[François Krebs]], lëtzezebuergesche Foussballspiller. * [[26. Juli]]: [[Charles vu Lëtzebuerg (1927)|Charles vu Lëtzebuerg]], Prënz vu Lëtzebuerg. * [[27. Juli]]: [[Lee Miller]], US-amerikanesch Fotografin. * [[13. August]]: [[Nicolas Luxen]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[16. August]]: [[Elvis Presley]], US-amerikanesche Museker (''King of Rock'n'Roll''). * {{3. August}}: [[Camille Schumacher]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * {{4. August}}: [[Jules Steichen]], lëtzebuergesche Boxer an Olympionik. * {{7. August}}: [[Georges Reuter]], lëtzebuergeschen Affekot a Politiker. * [[17. August]]: [[Delmer Daves]], Filmregisseur. * [[19. August]]: [[Groucho Marx]], US-amerikanesche Schauspiller a Komiker. * [[22. August]]: [[Georges Govers]], lëtzebuergeschen Affekot, Resistenzler a Politiker. * [[23. August]]: [[Fernand Guth]], lëtzebuergesche Foussballspiller an Olympionik. * [[28. August]]: [[Peter Altmeier]], däitsche Politiker. * [[30. August]]: [[Bernhard Sticker]], däitschen Astronom a Wëssenschaftshistoriker. * {{5. September}}: [[Marcel Thiry]], belsche Schrëftsteller. * {{6. September}}: [[Charles Lehrmann]], Groussrabbiner vu Lëtzebuerg. * {{7. September}}: [[Alphonse Peusch]], lëtzebuergesche Geschäftsmann. * [[12. September]]: [[Steve Biko]], südafrikanesche Biergerrechtler. * [[16. September]]: [[Maria Callas]], griichesch-US-amerikanesch Operesängerin. * [[20. September]]: [[André-Marie Charue]], belsche Geeschtlechen a Bëschof vun Namouer. * [[28. September]]: [[Fritz Rasqué]], lëtzebuergesche Geeschtlechen an Auteur. * {{9. Oktober}}: [[Peter Mosbacher]], däitsche Schauspiller an Theaterregisseur. * [[14. Oktober]]: [[Bing Crosby]], US-amerikanesche Sänger. * [[16. Oktober]]: [[Roland Toutain]], franséische Schauspiller a Cascadeur. * [[18. Oktober]]: [[Andreas Baader]], Grënnungsmember vun der [[Rout Arméi Fraktioun|RAF]]. * 18. Oktober: [[Gudrun Ensslin]], Grënnungsmember vun der RAF. * 18. Oktober: [[Jan-Carl Raspe]], Member vun der ''Kommune 2'' a West-Berlin a vum SDS. * 18. Oktober: [[Hanns-Martin Schleyer]], däitsche Jurist (''Arbeitgeberpräsident''). * [[20. Oktober]]: [[Alberto Cardone]], italieenesche Filmregisseur. * 20. Oktober: [[Tun Deutsch]], lëtzebuergesche Kabarettist, Schauspiller a Regisseur. * [[25. Oktober]]: [[Félix Gouin]], franséische Politiker. * [[26. Oktober]]: [[Elisabeth Flickenschildt]], däitsch Schauspillerin. * [[27. Oktober]]: [[Michel Jungblut]], lëtzebuergesche Sculpteur an Olympionik. * {{5. November}}: [[René Goscinny]], franséischen Auteur a Comic-Auteur. * {{0}}5. November: [[Guillaume Radot]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur. * [[13. November]]: [[Jean-Pierre Erpelding]], lëtzebuergesche Schrëftsteller. * [[25. November]]: [[Jean-Pierre Fiedler (Foussballspiller)|Jean-Pierre "Jemp" Fiedler]], lëtzebuergesche Foussballspiller. * [[28. November]]: [[Charles Quaino]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik. * {{6. Dezember}}: [[Nicolas Leonardy (Politiker)|Nicolas Leonardy]], lëtzebuergesche Politiker. * [[11. Dezember]]: [[Luis Humberto Salgado]], ecuadorianesche Komponist a Pianist. * [[17. Dezember]]: [[Raoul Follereau]], franséische Schrëftsteller a Pionéier am Kampf géint d'Lepra. * [[19. Dezember]]: [[Jacques Tourneur]], US-amerikanesche Filmregisseur. * [[20. Dezember]]: [[Walter Drechsel]], däitsche Politiker. * [[22. Dezember]]: [[Karl John]], däitsche Schauspiller. * [[25. Dezember]]: [[Charlie Chaplin]], US-amerikanesche Schauspiller. * [[26. Dezember]]: [[Howard Hawks]], US-amerikanesche Filmregisseur, Dréibuchauteur a Produzent. * 26. Dezember: [[Adolf Weis]], lëtzebuergesche Schoulmeeschter a Schrëftsteller. * [[28. Dezember]]: [[Jean Braun]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker. * [[30. Dezember]]: [[Camille Wolff]], lëtzebuergeschen Tennisspiller an Olympionik. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Referenzen}} mbkh3nbtb80e2wp5au3m76ztdd03f84 0 4582 2680161 2634193 2026-05-29T19:24:26Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680161 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Enterprise orig.jpg|thumb|D'original USS Enterprise NCC-1701]] '''Star Trek''' (''[[englesch|eng.]]: "Stärerees"'') ass en Iwwerbegrëff fir bis elo 5 Fernseeserien, eng Zeechentrickserie an 11 Kinofilmer. Star Trek ass beim Filmgenre ''[[Science-Fiction]]'' ze klasséieren an huet säin Ursprong an de 60er Joren. == Den Ufank == An de fréiere 60er Joren huet de [[Gene Roddenberry]] en éischt Dréibuch fir seng geplangt Science-Ficiton-Serie, déi bis dohin nach keen Numm hat, geschriwwen an verschiddene Sender ugebueden. Fir d'éischt sollt dat berüümt Schëff "USS Yorktown" heeschen, gouf spéider awer an USS Enterprise ëmbenannt. Mëtt der 60er huet de Gene Roddenberry d'Méiglechkeet kritt, en [[Pilotfilm]] ze dréinen, dee vum [[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikanesche]] Fernseesender [[NBC]] awer ofgeleent gouf. Ze Usprochsvoll huet et op der enger Säit geheescht, op der anerer Säit hat de Sender och Angscht virun de Kriticken. ''The Cage ([[däitsch]]: Der Käfig)'' ass net ausgestraalt ginn. NBC huet dem Roddenberry awer eng zweet Chance ginn. D'Bedingunge waren, datt déi komplett Besetzung sollt ausgetosch ginn, besonneschg de [[Mr. Spock]] '' ([[Leonard Nimoy]])''. Duerch seng spatz Oueren haten d'Produzenten Angscht, dem Public géif d'Serie als ze vill Satanistesch opfalen. De Roddenberry huet sech awer kënnen duerchsetzen, a sou ass de Mr. Spock op der Enterprise bliwwen an d'[[Majel Barrett]] (déi spéider mam Roddenberry bestuet war) huet d'Plaz vun der Éischter Offizéiesch misse géint eng Plaz op der Krankestatioun tauschen. En neie Pilotfilm, ''"Where No Man Has Gone Before" (Spitze des Eisbergs)'' ass gedréit ginn. Mä amplaz vum Pilotfilm gouf direkt déi zweet Episod ''"The Man Trap" (Das Letzte seiner Art)'' gewossen. D'Serie, déi ënner dem Numm ''"Star Trek (an Däitschland "Star Trek: Raumschiff Enterprise")'' gelaf ass huet et op 79 Follge bruecht. Wéi dunn 20 Joer méi spéit d'[[Spin-off]]-Sendunge gedréit goufen, ass den Numm vun der éischter Serie an ''"Star Trek: The Original Series"'' ëmbenannt ginn. == Ëm wat geet et? == [[Fichier:Ufp1.jpg|thumb|Emblème vun der Vereente Federatioun vun de Planéiten]] Star Trek ass d'Geschicht vun de Mënschen an der Zukunft. Am Joer 2061 '' (De 5. Abrëll)'' test den [[Zefram Cochrane]] déi éischt Kéier an der Geschicht vun der Mënschheet dat éischt Raumschëff '' (d'Phoenix)'', dat [[Warp]]-Vitess erreeche kann. E [[Vulkanier|vulkanescht]] Fuerschungsschëff, dat laanscht d'Äerd fléie soll, kritt dat mat a lant op der Äerd. Et kënnt sou zum [[Star Trek: First Contact|Éischte Kontakt]]. Honnert Joer méi spéit, am Joer 2161 gëtt d'[[Vereent Federatioun vun de Planéiten]] '' ([[englesch|eng.]]: UFP, United Federation of Planets)'' gegrënnt. D'Grënnungsmembere sinn d'Mënschen, d'Vulkanier an d'[[Andorianer]]. <br> Knapps honnert Joer méi spéit, an de 60er Jore vum 23. Joerhonnert, geet de [[James T. Kirk|Captain Kirk]] mat der Crew vun der USS Enterprise op déi berüümt [[Star Trek: The Original Series|5-Jores-Missioun]]. Nach eng Kéier honnert Joer méi spéit, nom Joer 2363 geet en [[Star Trek: The Next Generation|neit Zäitalter]] vun der [[Raumfaart]] un. De [[Jean-Luc Picard|Captain Picard]] iwwerhëlt de Kommando iwwer d'[[Enterprise NCC-1701-D]]. Vum Joer 2369 un zéien d'[[Cardassianer]] hiren Usproch op [[Bajor]] zeréck an d'[[UFP|Federatioun]] iwwerhëlt, a Funktioun vum Oppasser, de Kommando ënner der Leedung vum [[Benjamin L. Sisko|Captain Sisko]] iwwer d'[[Star Trek: Deep Space Nine|Raumstatioun Deep Space Nine]], déi am Orbit vu Bajor ass. <br>Am Joer 2371 kritt de [[Kathryn Janeway|Captain Janeway]] de Kommando iwwer d'[[Star Trek: Voyager|USS Voyager]] NCC-74656 a gëtt wärend enger Missioun mam ganze Schëff an den [[Delta Quadrant]] gezunn, dee 75.000 [[Liichtjoer]] wäit ewech läit. Eng laang Heemrees geet un. An der selwechter Zäit geet am [[Alpha Quadrant]], speziell an der Géigend vun Deep Space Nine, de grousse Krich géint d'[[Dominion]] un. == Produktiounen == === Serien === [[Fichier:Startrek-produktiounszäitlinn1.jpg|thumb|Produktiounszäitlinn]] * ''"[[Star Trek: The Original Series]]"'' (1966 bis 1969) *# ''"[[Star Trek: The Animated Series]]"'' (1972 bis 1973) * ''"[[Star Trek: The Next Generation]]"'' (1987 bis 1994) * ''"[[Star Trek: Deep Space Nine]]"'' (1993 bis 1999) * ''"[[Star Trek: Voyager]]"'' (1995 bis 2001) * ''"[[Star Trek: Enterprise]]"'' (seit 2001) === Kinofilmer === * ''"[[Star Trek: The Motion Picture|Star Trek I: The Motion Picture]]"'' (1979) * ''"[[Star Trek: The Wrath of Khan|Star Trek II: The Wrath of Khan]]"'' (1982) * ''"[[Star Trek: The Search for Spock|Star Trek III: The Search for Spock]]"'' (1984) * ''"[[Star Trek: The Voyage Home|Star Trek IV: The Voyage Home]]"'' (1986) * ''"[[Star Trek: The Final Frontier|Star Trek V: The Final Frontier]]"'' (1989) * ''"[[Star Trek: The Undiscovered Country|Star Trek VI: The Undiscovered Country]]"'' (1991) * ''"[[Star Trek: Generations|Star Trek VII: Generations]]"'' (1994) * ''"[[Star Trek: First Contact|Star Trek VIII: First Contact]]"'' (1996) * ''"[[Star Trek: Insurrection|Star Trek IX: Insurrection]]"'' (1998) * ''"[[Star Trek: Nemesis|Star Trek X: Nemesis]]"'' (1992) == Kuckt och == * [[Starfleet]] * [[Library Computer Access and Retrieval System|LCARS]] * [[Lëscht vun de Star Trek-Volleken]] * [[Lëscht vun de Star Trek-Schëffer]] * [[Lëscht vun de Star Trek-Charakteren]] * [[Lëscht vun de Star Trek-Schauspiller]] == Um Spaweck == * [http://www.memory-alpha.org/de/index.php/Hauptseite Däitsch Memory Alpha] {{Commonscat}} [[Kategorie:Star Trek]] qyc9zwtym7gj2s9t05xy08ik9hb7nas 0 4601 2680162 2177071 2026-05-29T19:25:12Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680162 wikitext text/x-wiki {{Star Trek}} D''''Starfleet''' '' ([[Lëtzebuergesch|lëtz.]]: Stäreflott, [[Däitsch|de.]]: Sternenflotte)'' ass eng Organisatioun vun der [[Vereent Federatioun vun de Planéiten]]. Si huet militäresch a virun allem wëssenschaftlech Missiounen. [[Fichier:Starfleet1.png|thumb|Starfleet Emblème a Kommunikator vun 2371 un]] === Abteilungen === * [[Starfleet Oberkommando]] * [[Starfleet Academy|Starfleet Akademie]] * [[Starfleet Intelligence|Starfleet Geheimdéngscht]] * [[Starfleet Security|Starfleet Sécherheetsdéngscht]] * [[Starfleet Corps of Engineers|Starfleet Igenieurcrops]] * [[Starfleet Medical|Medezinesche Corps vu Starfleet]] * [[Starfleet Communication Research Center|Informatiounsdéngscht vu Starfleet]] [[Kategorie:Star Trek]] nj28oy21nw43jrv9x8ferxxn2ghe6el 0 5092 2680211 2666752 2026-05-30T08:39:22Z Mobby 12 60927 + 2680211 wikitext text/x-wiki {{Viruleedung|CSV|aner Bedeitunge vun "CSV"|CSV (Homonymie)}} {{Infobox Partei | Numm = Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei | Logo = CSV2022-Logo-CMYK.png | Faarfcode = #F7911D | Ofkierzung = CSV | President = [[Luc Frieden]] | Generalsekretär = [[Alex Donnersbach]]<br>[[Françoise Kemp]] | Tresorier = [[Thierry Schuman]] | Gegrënnt = [[Dezember]] [[1944]] (modern)<br>[[16. Januar]] [[1914]] (historesch) | Virgängerpartei = [[Rietspartei]] | Memberszuel = 10.587 | Memberszuel_Stand = 2018 | Ideologie = [[Chrëschtlech Demokratie]]<br>[[Konservatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | Parteizentral = 4, [[Waassergaass (Stad Lëtzebuerg)|Waassergaass]]<br>L-1449 [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | International Affiliatioun = [[Chrëschtlech Demokratesch International]] | Websäit = [https://csv.lu/ https://csv.lu/] | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = [[Chrëschtlech-Sozial Jugend]] | Fraenorganisatioun = [[Chrëschtlech-Sozial Fraen]] | Politesch Positioun = [[Mëtt-riets]] | Europäesch Affiliatioun = [[Europäesch Vollekspartei|EVP]] | Europäesch Parlamentsgrupp = [[Fraktioun vun der Europäescher Vollekspartei|EVP]] | Faarf = Orange | Slogan = Kloer, no & gerecht | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|21|60|hex=#F7911D}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|2|6|hex=#F7911D}} |Vizepresidenten=[[Martine Hansen]]<br>[[Christian Weis]]<br>[[Stéphanie Weydert]]}} D''''Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei'''<ref>{{Citation |URL=https://csv.lu/files/2013/12/Statut-122013.pdf |Titel=Schreifweis steet an de Statute vun 2013 am Artikel 1.1 |Gekuckt=2017-09-04 |archivedate=2017-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170905104437/https://csv.lu/files/2013/12/Statut-122013.pdf }}</ref> (kuerz: '''CSV''') ass eng [[Politesch Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]]. == Geschicht == Am Dezember 1944, no der [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Liberatioun vu Lëtzebuerg]], huet sech déi fréier konservativ [[Rietspartei]] nei constituéiert an a Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei (CSV) ëmbenannt. Dofir gëllt dacks als hire Grënnungsdatum dee vun der Rietspartei: de 16. Januar 1914.<ref>Quell: Radio 100,7, Noriichten um 8 Auer vum 16.01.2014.</ref><ref>Cf. Div. Auteuren, 1974. 60 Jahre CSV am 14. Januar 1974: Rückblenden und Berichte zum Jubiläum der CSV wie sie im "Luxemburger Wort" veröffentlicht wurden. Texter: Emile Burggraff, Emile Schaus, Gilbert Trausch. Luxemburg: [CSV], 1974, Luxemburg, impr. Saint-Paul. 45 p.</ref> Bei de [[Chamberwale vum 21. Oktober 1945]] krut d'CSV 25 vun 51 Sëtz. Bis 1974 war d'CSV an engem Stéck, a [[Koalitioun (Politik)|Koalitioun]] meeschtens mat der [[Demokratesch Partei|DP]], mä och alt mat der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]], an der Regierung. 1974 bis [[1979]] war se eng éischt Kéier an der Oppositioun. Duerno war se nees 34 Joer den Haapt-Koalitiounspartner an de sukzessive Regierunge mat haaptsächlech der LSAP, 1979-1984 an 1999-2004 och der DP, als Partner. No de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013]] koum et fir d'zweet nom Zweete Weltkrich zu enger [[Regierung Bettel-Schneider|Koalitioun ouni d'CSV]]. Eréischt bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Wale vum 8. Oktober 2023]] huet d'Resultat nees eng Regierung ervirbruecht, an där d'CSV (Haapt)koalitiounspartner war. === Parteipresidenten === # [[Émile Reuter]] (1945 - 1964) # [[Tony Biever]] (1964 - 1965) # [[Jean Dupong]] (1965 - 1972) # [[Nicolas Mosar]] (1972 - 1974) # [[Jacques Santer]] (1974 - 1982) # [[Jean Spautz]] (1982 - 1990) # [[Jean-Claude Juncker]] (1990 - 1995) # [[Erna Hennicot-Schoepges]] (1995 - 2003) # [[François Biltgen]] (2003 - 2009) # [[Michel Wolter]] (2009 - 2014) # [[Marc Spautz]] (2014 - 2019) # [[Frank Engel (Politiker)|Frank Engel]] (2019 - 2021) # [[Claude Wiseler]] (2021 - 2022) # [[Claude Wiseler]] (2022 - 2023<ref>huet de 27.11.23 als Co-President demissionéiert, well d'Plaz net mat där vu Chamberpresident kompatibel ass (Quell: [https://www.rtl.lu/news/national/a/2142501.html RTL.lu])</ref>) [[Elisabeth Margue]] (2022 - 2024) # [[Luc Frieden]] (zanter 2024<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2178330.html|Titel=CSV-Nationalkongress: E Premier, deen och d'Partei wëllt presidéieren|Gekuckt=16.03.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>) === Generalsekretären === * [[Lambert Schaus]] (1945 - 1946 an 1948 - 1951) * [[Pierre Grégoire]] (1952 - 1960) * [[Nicolas Mosar]] (1960 - 1972) * [[Jacques Santer]] (1972 - 1974) * Jean Weber (1974 - 1977) * [[Jean-Pierre Kraemer]] (1977 - 1984) * [[Willy Bourg]] (1984 - 1990) * [[Camille Dimmer]] (1990 - 1995) * [[Claude Wiseler]] (1995 - 2000) * [[Jean-Louis Schiltz]] (2000 - 2006) * [[Marco Schank]] (2006 - 2009) * [[Marc Spautz]] (2009 - 2012) * [[Laurent Zeimet]] (2012 - 2019) * [[Félix Eischen]] (2019 - 2020) * [[Paul Galles]] (2020 - 2021) * [[Christophe Hansen]] (2021 - 2022) * [[Christophe Hansen]] a [[Stéphanie Weydert]] (2022 - 2024) * [[Alex Donnersbach]] a [[Françoise Kemp]] (zanter 2024) === Presidente vun der CSV-Chamberfraktioun === * [[Tony Biever]] (1959 - 1974) * [[Pierre Werner]] (1974 - 1979) * [[Nicolas Mosar]] (1979 - 1984) * [[François Colling]] (1984 - 1995) * [[Lucien Weiler]] (1996 - 2004) * [[Michel Wolter]] (2004 - 2009) * [[Jean-Louis Schiltz]] (2009 - 2011) * [[Lucien Thiel]] (2011 - 2011) * [[Marc Spautz]] (2011 - 2013) * [[Gilles Roth]] (2013) * [[Jean-Claude Juncker]] (2013 - 2014) * [[Claude Wiseler]] (2014 - 2018) * [[Martine Hansen]] (2018 - 2023) a [[Gilles Roth]] (2021 - 2023) * [[Marc Spautz]] (2023 - 2025) * [[Laurent Zeimet]] (2025-) == Sëtz an der [[Chamber]] == {| class="prettytable" ! colspan="3"|Sëtz vun der CSV an der Chamber<br>zanter 1945<br> |- ! Joer || Sëtz || vun am Ganzen |- | 1945 || 25 || 51 |- | 1948 || 22 || 51 |- | 1951 || 21 || 52 |- | 1954 || 26 || 52 |- | 1959 || 21 || 52 |- | 1964 || 22 || 56 |- | 1968 || 21 || 56 |- | 1974 || 18 || 59 |- | 1979 || 24 || 59 |- | 1984 || 25 || 64 |- | 1989 || 22 || 60 |- | 1994 || 21 || 60 |- | 1999 || 19 || 60 |- | 2004|| 24 || 60 |- | 2009 || 26 || 60 |- | 2013 || 23 || 60 |- | 2018 || 21 || 60 |- | 2023 || 21 || 60 |} == Sëtz am Europaparlament == {| class="prettytable" ! colspan="3"|Sëtz vun der CSV am Europaparlament<br>zanter 1979<br> |- ! Joer || Sëtz || vun am Ganzen |- | 1979 || 3 || 6 |- | 1984 || 3 || 6 |- | 1989 || 3 || 6 |- | 1994 || 2 || 6 |- | 1999 || 2 || 6 |- | 2004 || 3 || 6 |- | 2009 || 3 || 6 |- | 2014 || 3 || 6 |- | 2019 || 2 || 6 |- | 2024 || 2 || 6 |} == Literatur == * [[Émile Schaus|Schaus, Émile]], 1974. ''Ursprung und Leistung einer Partei: Rechtspartei und Christlich-Soziale Volkspartei 1914-1974''. Luxemburg: Imprimerie Saint-Paul. * [[Gilbert Trausch|Trausch, Gilbert]], ed. 2008. ''CSV: Spiegelbild eines Landes und seiner Politik? Geschichte der Christlich-Sozialen Volkspartei Luxemburgs im 20. Jahrhundert''. Luxembourg: Imprimerie Saint-Paul. * [[Luxemburger Wort]] vum 16. Januar 2014, S. 2-4: ''Von der Widerstands- zur Volkspartei'' (Heute vor 100 Jahren wurde die Vorläuferpartei der CSV gegründet) == Kuckt och == {{Kuckt och Politik Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Chrëschtlech Sozial Vollekspartei|Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei}} * [http://www.csv.lu Websäit vun der CSV] * [http://www.csj.lu Websäit vun der CSJ] * [https://web.archive.org/web/20120204102708/http://csv.lu//upload/brochures/statuten_2006.pdf Statute vun de CSV] {{de}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Chreschtlech-Sozial Vollekspartei}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Chrëschtlech-demokratesch Parteien]] drebiibfkib61wczxq1i1y6luwdrn6t 2680215 2680211 2026-05-30T08:41:50Z Mobby 12 60927 automatesch verbonnen 2680215 wikitext text/x-wiki {{Viruleedung|CSV|aner Bedeitunge vun "CSV"|CSV (Homonymie)}} {{Infobox Partei | Numm = Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei | Logo = CSV2022-Logo-CMYK.png | Faarfcode = #F7911D | Ofkierzung = CSV | President = [[Luc Frieden]] | Generalsekretär = [[Alex Donnersbach]]<br>[[Françoise Kemp]] | Tresorier = [[Thierry Schuman]] | Gegrënnt = [[Dezember]] [[1944]] (modern)<br>[[16. Januar]] [[1914]] (historesch) | Virgängerpartei = [[Rietspartei]] | Memberszuel = 10.587 | Memberszuel_Stand = 2018 | Ideologie = [[Chrëschtlech Demokratie]]<br>[[Konservatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | Parteizentral = 4, [[Waassergaass (Stad Lëtzebuerg)|Waassergaass]]<br>L-1449 [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | International Affiliatioun = [[Chrëschtlech Demokratesch International]] | Websäit = [https://csv.lu/ https://csv.lu/] | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = [[Chrëschtlech-Sozial Jugend]] | Fraenorganisatioun = [[Chrëschtlech-Sozial Fraen]] | Politesch Positioun = [[Mëtt-riets]] | Europäesch Affiliatioun = [[Europäesch Vollekspartei|EVP]] | Europäesch Parlamentsgrupp = [[Fraktioun vun der Europäescher Vollekspartei|EVP]] | Faarf = Orange | Slogan = Kloer, no & gerecht | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|21|60|hex=#F7911D}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|2|6|hex=#F7911D}} |Vizepresidenten=[[Martine Hansen]]<br>[[Christian Weis]]<br>[[Stéphanie Weydert]]}} D''''Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei'''<ref>{{Citation |URL=https://csv.lu/files/2013/12/Statut-122013.pdf |Titel=Schreifweis steet an de Statute vun 2013 am Artikel 1.1 |Gekuckt=2017-09-04 |archivedate=2017-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170905104437/https://csv.lu/files/2013/12/Statut-122013.pdf }}</ref> (kuerz: '''CSV''') ass eng [[Politesch Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]]. == Geschicht == Am Dezember 1944, no der [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Liberatioun vu Lëtzebuerg]], huet sech déi fréier konservativ [[Rietspartei]] nei constituéiert an a Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei (CSV) ëmbenannt. Dofir gëllt dacks als hire Grënnungsdatum dee vun der Rietspartei: de 16. Januar 1914.<ref>Quell: Radio 100,7, Noriichten um 8 Auer vum 16.01.2014.</ref><ref>Cf. Div. Auteuren, 1974. 60 Jahre CSV am 14. Januar 1974: Rückblenden und Berichte zum Jubiläum der CSV wie sie im "Luxemburger Wort" veröffentlicht wurden. Texter: Emile Burggraff, Emile Schaus, Gilbert Trausch. Luxemburg: [CSV], 1974, Luxemburg, impr. Saint-Paul. 45 p.</ref> Bei de [[Chamberwale vum 21. Oktober 1945]] krut d'CSV 25 vun 51 Sëtz. Bis 1974 war d'CSV an engem Stéck, a [[Koalitioun (Politik)|Koalitioun]] meeschtens mat der [[Demokratesch Partei|DP]], mä och alt mat der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]], an der Regierung. 1974 bis [[1979]] war se eng éischt Kéier an der Oppositioun. Duerno war se nees 34 Joer den Haapt-Koalitiounspartner an de sukzessive Regierunge mat haaptsächlech der LSAP, 1979-1984 an 1999-2004 och der DP, als Partner. No de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013]] koum et fir d'zweet nom Zweete Weltkrich zu enger [[Regierung Bettel-Schneider|Koalitioun ouni d'CSV]]. Eréischt bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Wale vum 8. Oktober 2023]] huet d'Resultat nees eng Regierung ervirbruecht, an där d'CSV (Haapt)koalitiounspartner war. === Parteipresidenten === # [[Émile Reuter]] (1945 - 1964) # [[Tony Biever]] (1964 - 1965) # [[Jean Dupong]] (1965 - 1972) # [[Nicolas Mosar]] (1972 - 1974) # [[Jacques Santer]] (1974 - 1982) # [[Jean Spautz]] (1982 - 1990) # [[Jean-Claude Juncker]] (1990 - 1995) # [[Erna Hennicot-Schoepges]] (1995 - 2003) # [[François Biltgen]] (2003 - 2009) # [[Michel Wolter]] (2009 - 2014) # [[Marc Spautz]] (2014 - 2019) # [[Frank Engel (Politiker)|Frank Engel]] (2019 - 2021) # [[Claude Wiseler]] (2021 - 2022) # [[Claude Wiseler]] (2022 - 2023<ref>huet de 27.11.23 als Co-President demissionéiert, well d'Plaz net mat där vu Chamberpresident kompatibel ass (Quell: [https://www.rtl.lu/news/national/a/2142501.html RTL.lu])</ref>) [[Elisabeth Margue]] (2022 - 2024) # [[Luc Frieden]] (zanter 2024<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2178330.html|Titel=CSV-Nationalkongress: E Premier, deen och d'Partei wëllt presidéieren|Gekuckt=16.03.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>) === Generalsekretären === * [[Lambert Schaus]] (1945 - 1946 an 1948 - 1951) * [[Pierre Grégoire]] (1952 - 1960) * [[Nicolas Mosar]] (1960 - 1972) * [[Jacques Santer]] (1972 - 1974) * Jean Weber (1974 - 1977) * [[Jean-Pierre Kraemer]] (1977 - 1984) * [[Willy Bourg]] (1984 - 1990) * [[Camille Dimmer]] (1990 - 1995) * [[Claude Wiseler]] (1995 - 2000) * [[Jean-Louis Schiltz]] (2000 - 2006) * [[Marco Schank]] (2006 - 2009) * [[Marc Spautz]] (2009 - 2012) * [[Laurent Zeimet]] (2012 - 2019) * [[Félix Eischen]] (2019 - 2020) * [[Paul Galles]] (2020 - 2021) * [[Christophe Hansen]] (2021 - 2022) * [[Christophe Hansen]] a [[Stéphanie Weydert]] (2022 - 2024) * [[Alex Donnersbach]] a [[Françoise Kemp]] (zanter 2024) === Presidente vun der CSV-Chamberfraktioun === * [[Tony Biever]] (1959 - 1974) * [[Pierre Werner]] (1974 - 1979) * [[Nicolas Mosar]] (1979 - 1984) * [[François Colling]] (1984 - 1995) * [[Lucien Weiler]] (1996 - 2004) * [[Michel Wolter]] (2004 - 2009) * [[Jean-Louis Schiltz]] (2009 - 2011) * [[Lucien Thiel]] (2011 - 2011) * [[Marc Spautz]] (2011 - 2013) * [[Gilles Roth]] (2013) * [[Jean-Claude Juncker]] (2013 - 2014) * [[Claude Wiseler]] (2014 - 2018) * [[Martine Hansen]] (2018 - 2023) a [[Gilles Roth]] (2021 - 2023) * [[Marc Spautz]] (2023 - 2025) * [[Laurent Zeimet]] (2025-) == Sëtz an der [[Chamber]] == {| class="prettytable" ! colspan="3"|Sëtz vun der CSV an der Chamber<br>zanter 1945<br> |- ! Joer || Sëtz || vun am Ganzen |- | 1945 || 25 || 51 |- | 1948 || 22 || 51 |- | 1951 || 21 || 52 |- | 1954 || 26 || 52 |- | 1959 || 21 || 52 |- | 1964 || 22 || 56 |- | 1968 || 21 || 56 |- | 1974 || 18 || 59 |- | 1979 || 24 || 59 |- | 1984 || 25 || 64 |- | 1989 || 22 || 60 |- | 1994 || 21 || 60 |- | 1999 || 19 || 60 |- | 2004|| 24 || 60 |- | 2009 || 26 || 60 |- | 2013 || 23 || 60 |- | 2018 || 21 || 60 |- | 2023 || 21 || 60 |} == Sëtz am Europaparlament == {| class="prettytable" ! colspan="3"|Sëtz vun der CSV am Europaparlament<br>zanter 1979<br> |- ! Joer || Sëtz || vun am Ganzen |- | 1979 || 3 || 6 |- | 1984 || 3 || 6 |- | 1989 || 3 || 6 |- | 1994 || 2 || 6 |- | 1999 || 2 || 6 |- | 2004 || 3 || 6 |- | 2009 || 3 || 6 |- | 2014 || 3 || 6 |- | 2019 || 2 || 6 |- | 2024 || 2 || 6 |} == Literatur == * [[Émile Schaus|Schaus, Émile]], 1974. ''Ursprung und Leistung einer Partei: Rechtspartei und Christlich-Soziale Volkspartei 1914-1974''. Luxemburg: Imprimerie Saint-Paul. * [[Gilbert Trausch|Trausch, Gilbert]], ed. 2008. ''CSV: Spiegelbild eines Landes und seiner Politik? Geschichte der Christlich-Sozialen Volkspartei Luxemburgs im 20. Jahrhundert''. Luxembourg: Imprimerie Saint-Paul. * [[Luxemburger Wort]] vum 16. Januar 2014, S. 2-4: ''Von der Widerstands- zur Volkspartei'' (Heute vor 100 Jahren wurde die Vorläuferpartei der CSV gegründet) == Kuckt och == {{Kuckt och Politik Lëtzebuerg}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.csv.lu Websäit vun der CSV] * [http://www.csj.lu Websäit vun der CSJ] * [https://web.archive.org/web/20120204102708/http://csv.lu//upload/brochures/statuten_2006.pdf Statute vun de CSV] {{de}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Chreschtlech-Sozial Vollekspartei}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Chrëschtlech-demokratesch Parteien]] 8vxue85p7uojwr5adqkbd5b13lxlyrx 0 5102 2680216 2666532 2026-05-30T08:42:21Z Mobby 12 60927 k 2680216 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei | Numm = Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei | Logo = Logo of the Luxembourg Socialist Workers' Party.svg | Faarfcode = #FF0000 | Ofkierzung = LSAP | President = [[Georges Engel]]<br>[[Maxime Miltgen]] | Vizepresidenten = [[Tina Koch]] | Generalsekretär = [[Sacha Pulli]] | Tresorière = [[Christine Schweich]] | Gegrënnt = [[Januar]] [[1902]] als [[Sozialdemokratesch Partei (1903)|Sozialdemokratesch Partei]] | Ideologien = [[Sozial Demokratie]]<br>[[Pro-Europäismus]] | Parteizentral = 20, rue Louvigny <br>L-1946 [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | International Affiliatiounen = [[Sozialistesch International]]<br>[[Progressive Allianz]] | Websäit = [https://www.lsap.lu/ https://www.lsap.lu/] | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = [[Jonk Sozialiste Lëtzebuerg]] | Politesch Positioun = [[Mëtt-lénks]] | Europäesch Affiliatioun = [[Partei vun den Europäesche Sozialisten]] | Europäesch Parlamentsgrupp = [[Fraktioun vun der Progressiver Allianz vun de Sozialdemokraten am Europäesche Parlament|S&D]] | Faarf = Rout | Slogan = Fir haut a fir muer | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|12|60|hex=#FF0000}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#FF0000}} }} D''''Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei''' (kuerz: '''LSAP''') ass eng [[Politesch Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]]. == Geschicht == === Virum Zweete Weltkrich === Déi éischt Virgängerpartei vun der haiteger LSAP, d''''Sozialdemokratesch Partei''', ass 1902 gegrënnt ginn. {{Méi Info 1|Sozialdemokratesch Partei (1903)}} Déi schlecht Aarbechtsbedingunge vun den Aarbechter, Hongersnout an de Präiswucher am [[Éischte Weltkrich]] hunn d'Grënnung vum [[BHAV|Bierg- an Hütteverbond]] acceleréiert an 1917 war den éischte grousse [[Streik]] vun der Aarbechterbeweegung. D'Allianz mat de [[Ligue Libérale|Liberalen]], (de sougenannte [[Lénksblock]]) ass nom [[Schoulgesetz vun 1912]] zerbrach. 1916 ass aus de Sozialdemokraten d''''Sozialistesch Partei''' ginn, déi d'[[Republik]] verlaangt an d'[[allgemengt Walrecht]] gefuerdert hunn. 1924 huet si sech nees ëmbenannt an ass zur '''Lëtzebuerger Aarbechterpartei''' ginn. D'Sozialistesch Beweegung gouf zur Aarbechter-Partei, déi vu verschiddene [[Gewerkschaft]]en a [[Genossenschaft]]en ënnerstëtzt gouf. Bis zum [[Zweete Weltkrich]] konnt d'Partei eng sëllege Succèse feieren: permanent ass se gewuess, d'Gewerkschafte goufen unerkannt, [[Kollektivvertrag|Kollektivverträg]] goufe reglementéiert an d'''[[Maulkuerfgesetz]]'' gouf verhënnert. Onzefridde Membere vun der LSAP hire Virgängerparteien hunn ëm 1904 d'[[Sozialdemokratesch Aarbechterpartei]] an 1921 d'[[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg]] gegrënnt. === Zanter 1945 === Bei den [[Chamberwale vum 21. Oktober 1945|éischte Walen nom Krich]] am Oktober 1945 huet d'Aarbechterpartei missen eng schwéier Nidderlag abéissen. 1947 huet déi an LSAP ëmgedeeft Partei hiren Neesopbau ugefaangen an hir ass de Spronk an d'[[Koalitioun (Politik)|Regierungskoalitioun]] gelongen (1951-1959 an der [[Regierung Dupong-Schaus-Bodson#Vum 3. Juli 1951 bis den 29. Dezember 1953|Regierung Dupong-Bodson]] a [[Regierung Bech-Bodson|Bech-Bodson]] an 1964-1968 an der [[Regierung Werner-Cravatte]]). D'Diskussiounen iwwer d'Ausriichtung vun der Partei huet d'LSAP op en Neits gespléckt. 1970 hu 6 Deputéierten d'Partei verlooss an de Gros vun der Parteispëtzt ass ausgetrueden an huet déi [[Sozialdemokratesch Partei (1970)|Sozialdemokratesch Partei]] (SdP) gegrënnt. Allerdéngs konnt d'LSAP sech nees 1974 opfänken an huet mat der [[Demokratesch Partei|DP]] an der Mëtt-Lénks-Koalitioun ([[Regierung Thorn-Vouel-Berg]]) wichteg sozial Reformen duerchgesat: Reform vun der Justiz (ë.&nbsp;a. d'Humaniséierung vum Strofvollzuch), d'Aféiere vun enger 5. Woch Congé, d'Verallgemengerung vun der 40-Stonnewoch, d'Aféiere vum [[Lounindex]], Reform vum [[Chômage]] asw. Dëst huet awer d'Nidderlag vun 1979 net kënne verhënneren. Wärend dëser Legislatur huet d'LSAP hire berüümten Energiekongress ofgehalen an huet de Moratoire un der [[Atomzentral vu Remerschen]] decidéiert. Dëst war den definitiven Aus vum Projet. 1979 ass nees en Neiunfank gemaach ginn deen d'Partei zum grousse Walsuccès vun 1984 gefouert huet. An der Koalitioun mat der [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] (1984-1989, [[Regierung Santer-Poos I]]) ass et gelongen, eng déif Ëmstrukturéierung vun der [[Siderurgie zu Lëtzebuerg|Stolindustrie]] ze vollzéien an den [[Revenu Minimum Garanti|RMG]] gouf agefouert. Dës Koalitioun ass zweemol bis 1999 widderholl ginn: d'Regierunge [[Regierung Santer-Poos II|Santer-Poos II]] [[Regierung Santer-Poos III|an III]] an d'[[Regierung Juncker-Poos|Juncker-Poos]]). An dëser laanger Period goufen d'[[Pensiounskeess|Pensiounskeesen]], d'[[Krankeversécherung]] an d'[[Steier]]e reforméiert, gradewéi d'[[Traité vu Maastricht|Maastricht-Ofkommes]] ënnerschriwwe gouf. D'LSAP ass dunn eng Legislatur (1999-2004) an d'Oppositioun geschéckt ginn a konnt sech duerch e liicht bessert Resultat bei de [[Chamber]]walen 2004 nees als déi zweetstäerkst Partei am Land behaapten. Si gouf dunn och 2004 an [[2009]], Koalitiounspartner vun der CSV an de Regierunge [[Regierung Juncker-Asselborn I|Juncker-Asselborn I]] an [[Regierung Juncker-Asselborn II|II]]. No de virzäitegen [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|Neiwale vum 20. Oktober 2013]] huet d'LSAP sech mat der [[Demokratesch Partei|DP]] an [[déi gréng|deene Gréngen]] op eng Koalitioun gëeenegt, déi de 4. Dezember 2013 als [[Regierung Bettel-Schneider]] [[Eed|vereedegt]] gouf. D'Resultat vun de [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018]] huet et erméiglecht, dës Koalitioun, a Form vun der [[Regierung Bettel-Schneider-Braz]], vum 5. Dezember 2018 u virun ze féieren. Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] krut d'LSAP 11 Sëtz.<ref>[https://elections.public.lu/fr.html elections.public.lu].</ref> == Parteipresidenten zanter 1945 == {{Div col|cols=3}} #[[Michel Rasquin]] (1945-1951) #[[Paul Wilwertz]] (1951-1952) #[[Albert Bousser]] (1952-1954) #[[Émile Ludwig]] (1954-1955) #[[Paul Wilwertz]] (1955-1959) #[[Henry Cravatte]] (1959-1970) #[[Antoine Wehenkel]] (1970-1974) #[[Lydie Schmit]] (1974-1980) #[[Robert Krieps]] (1980-1985) #[[Ben Fayot]] (1985-1997) #[[Jean Asselborn]] (1997-2004) #[[Alex Bodry]] (2004-2014) #[[Claude Haagen]] (2014-2019) #[[Franz Fayot]] (2019-2020) #[[Yves Cruchten]] (2020-2022) #[[Dan Biancalana]] a [[Francine Closener]] (2022-2026)<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1874766.html "LSAP-Kongress: Dan Biancalana an d'Francine Closener an déi nei Duebelspëtzt gewielt."] rtl.lu, 05.03.2022</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2213590.html|Titel=Nationalkongress zu Rued-Sir: Sacha Pulli neie Generalsekretär vun der LSAP|Gekuckt=14.07.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> #[[Georges Engel]] a [[Maxime Miltgen]] (zanter 2026)<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/dmaxime-miltgen-an-de-georges-engel-sinn-nei-co-parteipresidenten-82455837|Titel=Nationalkongress zu Hollerech: D'Maxime Miltgen an de Georges Engel sinn nei Co-Parteipresidenten|Gekuckt=14.03.2026|Wierk=rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> {{Div col end}} == Walresultater== === Europawalen === {| class="wikitable" ! scope="col" | Joer ! scope="col" | Stëmmen ! scope="col" | % ! scope="col" | Sëtz ! scope="col" | Rang ! scope="col" | Deputéiert ! scope="col" | Grupp |- | align=center | [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1979 (Lëtzebuerg)|'''1979''']] | align=right | 211.106 | align=right | 21,6 | 1 vu 6 | 3. | [[Victor Abens]] | [[Partei vun den Europäesche Sozialisten|PES]] |- | align=center | [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1984 (Lëtzebuerg)|'''1984''']] | align=right | 296.382 | align=right | 29,9 | 2 vu 6 | 2. | Victor Abens<br>[[Lydie Schmit]]/[[Joseph Wohlfart]] | PES |- | align=center | [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1989 (Lëtzebuerg)|'''1989''']] | align=right | 252.920 | align=right | 25,4 | 2 vu 6 | 2. | [[Ben Fayot]]<br>[[Robert Krieps]]/[[Marcel Schlechter]] | PES |- | align=center | [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1994 (Lëtzebuerg)|'''1994''']] | align=right | 251.500 | align=right | 24,8 | 2 vu 6 | 2. |Ben Fayot<br>Marcel Schlechter | PES |- | align=center | [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1999 (Lëtzebuerg)|'''1999''']] | align=right | 239.048 | align=right | 23,6 | 2 vu 6 | 2. | [[Robert Goebbels]]<br>[[Jacques Poos]] | PES |- | align=center | [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2004 (Lëtzebuerg)|'''2004''']] | align=right | 239.967 | align=right | 22,1 | 1 vu 6 | 2. | Robert Goebbels | PES |- | align=center | [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2009 (Lëtzebuerg)|'''2009''']] | align=right | 218.532 | align=right | 19,5 | 1 vu 6 | 2. | Robert Goebbels |[[Partei vun den Europäesche Sozialisten|S&D]] |- | align=center | [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2014 (Lëtzebuerg)|'''2014''']] | align=right | 137.504 | align=right | 11,8 | 1 vu 6 | 4. | [[Mady Delvaux-Stehres]] | S&D |- | align=center | [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|'''2019''']] | align=right | 152.900 | align=right | 12,19 | 1 vu 6 | 4. | [[Nicolas Schmit]]/[[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]] | S&D |- | align=center | [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|'''2024''']] | align=right | 300.879 | align=right | 21,72 | 1 vu 6 | 2. | [[Marc Angel (Politiker)|Marc Angel]] | S&D |} === Chamberwalen=== {| class="wikitable" ! scope=col|Joer ! scope=col|% ! scope=col|Rang ! scope=col|Zuel Sëtz ! scope=col|Regierungsbedeelegung |- | [[Chamberwale vum 21. Oktober 1945|'''1945''']] | 23,4 | 2. | 11 vun 51 | [[Regierung vun der Nationaler Unioun|National Unioun]] |- | [[Partiell Chamberwale vum 6. Juni 1948|'''1948''']] | 37,8 | 1. | 15 vun 51 | Oppositioun |- | [[Partiell Chamberwale vum 3. Juni 1951|'''1951''']] | 33,8 | 2. | 17 vun 52 |Oppositioun |- | [[Chamberwale vum 30. Mee 1954|'''1954''']] |35,1 |2. | 17 vun 52 | [[Regierung Bech-Bodson|Bech-Bodson]] |- | [[Chamberwale vum 1. Februar 1959|'''1959''']] |34,9 | 3. | 11 vun 52 |Oppositioun |- | [[Chamberwale vum 7. Juni 1964|'''1964''']] |37,7 |1. |21 vu 56 | [[Regierung Werner-Cravatte|Werner-Cravatte]] |- | [[Chamberwale vum 15. Dezember 1968|'''1968''']] |32,3 |2. | 18 vu 56 |Oppositioun |- | [[Chamberwale vum 26. Mee 1974|'''1974''']] |29,2 |2. | 17 vun 59 | [[Regierung Thorn-Vouel-Berg|Thorn-Vouel-Berg]] |- | [[Chamberwale vum 10. Juni 1979|'''1979''']] |24,3 |2. | 14 vun 59 |Oppositioun |- | [[Chamberwale vum 17. Juni 1984|'''1984''']] |33,6 |2. | 21 vu 64 | [[Regierung Santer-Poos I|Santer-Poos I]] |- | [[Chamberwale vum 18. Juni 1989|'''1989''']] |26,2 |2. | 18 vu 60 | [[Regierung Santer-Poos II|Santer-Poos II]] |- | [[Chamberwale vum 12. Juni 1994|'''1994''']] |25,4 |2. | 17 vu 60 | [[Regierung Santer-Poos III|Santer-Poos III]] / [[Regierung Juncker-Poos|Juncker-Poos]] |- | [[Chamberwale vum 13. Juni 1999|'''1999''']] |22,4 |3. | 13 vu 60 | Oppositioun |- | [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|'''2004''']] |23,4 |2. | 14 vu 60 | [[Regierung Juncker-Asselborn I|Juncker-Asselborn I]] |- | [[Chamberwale vum 7. Juni 2009|'''2009''']] | 21,6 |2. | 13 vu 60 | [[Regierung Juncker-Asselborn II|Juncker-Asselborn II]] |- | [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|'''2013''']] |20,2 |2. | 13 vu 60 | [[Regierung Bettel-Schneider|Bettel-Schneider]] |- | [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018|'''2018''']] |17,6 |3. | 10 vu 60 | [[Regierung Bettel-Schneider-Braz|Bettel-Schneider-Braz]]<br>> Bettel-Schneider-Bausch<br>> Bettel-Kersch-Bausch<br>> Bettel-Lenert-Bausch |- | [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|'''2023''']] |18,9 |3. | 11 vu 60 | Oppositioun |} == Literatur == * Fayot, Ben: ''Sozialismus in Luxemburg. Von den Anfängen bis 1940'', erausgi vum C.R.E.S. (Centre de recherches et d'études socialistes), 1979, Lëtzebuerg, 484 Säiten * Fayot. Ben: ''Sozialismus in Luxemburg. von 1940 bis zu Beginn der achtziger Jahre'', o. J. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.lsap.lu Websäit vun der LSAP] * [http://www.jsl.lu Websäit vun der JSL] * [http://www.lsap.lu/forcedownload.php?iddownload=21&type=_pdf_ Statute vun der LSAP] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Sozialistesch a sozialdemokratesch Parteien]] 5nev123x8ajlmmufh8galu2hu4nzabk 0 5105 2680213 2672820 2026-05-30T08:40:33Z Mobby 12 60927 + 2680213 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei | Numm = Demokratesch Partei | Logo = Logo of the Democratic Party (Luxembourg).svg | Faarfcode = #004A90 | Ofkierzung = DP | Presidentin = [[Carole Hartmann]] | Vizepresidenten = [[Yuriko Backes]]<br>[[Amela Skenderovic]]<br>[[Corinne Cahen]] | Gegrënnt = 24. Abrëll 1955 | Ideologien = [[Liberalismus]]<br>[[Konservative Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | Parteizentral = 9, rue du St. Esprit<br>L-1475 [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | Zeitung = [[Lëtzebuerger Journal]] | International Affiliatioun = [[Liberal International]] | Websäit = [http://www.dp.lu http://www.dp.lu] | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = [[Jonk Demokraten]] | Politesch Positioun = [[Zentrum (Politik!|Zentrum]] | Europäesch Affiliatioun = [[Allianz vun de Liberalen an Demokrate fir Europa|ALDE]] | Europäesch Parlamentsgrupp = [[Fraktioun Erneier Europa]] ''(Renew Europe)'' | Faarf = Blo | Slogan = Mat Häerz a Séil | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|14|60|hex=#004A90}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} | Tresorière = [[Myriam Feyder]] | Generalsekretär = [[Eric Thill]] }} D''''Demokratesch Partei''' ('''DP''') ass eng [[Politesch Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]]. == Geschicht == {{Kapitel Info feelt}} D'Demokratesch Partei ass 1955 aus dem ''Groupement patriotique et démocratique'' ervirgaangen. Virum [[Zweete Weltkrich]] waren déi [[Liberalismus|Liberal]] an der [[Liberal Liga|Liberaler Liga]] organiséiert, déi [[1924]] ausernanergebrach ass, a sech [[1932]] ënner dem Numm [[Radikal-Liberal Partei]] nees zesummefonnt hat. Si goufen no de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Wale vum 8. Oktober 2023]] Koalitiounspartner vun der [[CSV]]. === Parteipresidenten=== {{div col}} #[[Lucien Dury]] 1948 - 1952 #[[Eugène Schaus]] 1952 - 1959 #[[Lucien Dury]] 1959 - 1962 #[[Gaston Thorn]] 1962 - 1969 #[[René Konen]] 1969 - 1971 #[[Gaston Thorn]] 1971 - 1980 #[[Colette Flesch]] 1980 - 1989 #[[Charles Goerens]] 1989 - 1994 #[[Lydie Polfer]] 1994 - 2004 #[[Claude Meisch (Politiker)|Claude Meisch]] 2004 - 2013 #[[Xavier Bettel]] 2013 - 2015 # [[Corinne Cahen]] 2015 - 2022 # [[Lex Delles]] 2022 - 2025<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/1926783.html|Titel=Nationalkongress zu Bartreng: De Lex Delles gëtt neie Parteipresident vun der DP|Gekuckt=12.06.2022|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> # [[Carole Hartmann]] zanter 2025<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2297803.html|Titel=Carole Hartmann mat grousser Majoritéit zu neier Parteipresidentin gewielt|Gekuckt=27.04.2025|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> {{div col end}} == Walresultater == Heidrënner stinn d'Resultater vun der DP (resp., 1945, dem Groupement démocratique) bei de Chamberwalen an, vun 1979 un, den Europawalen, a Prozent vun de Stëmmen an an Zuel vu Sëtz.{{source?}} {| class="wikitable sortable" !Joer !Wal !Undeel vu Stëmmen !Sëtz |- |1945 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 21. Oktober 1945|Chamberwalen 1945]] | 16,74 % |{{Infobox Partei/Sëtz|9|51|hex=#004A90}} |- |1948 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Partiell Chamberwale vum 6. Juni 1948|Partiell Chamberwalen 1948]] | 8,38 % |{{Infobox Partei/Sëtz|5|51|hex=#004A90}} |- |1951 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Partiell Chamberwale vum 3. Juni 1951|Partiell Chamberwalen 1951]] | 20,55 % |{{Infobox Partei/Sëtz|8|52|hex=#004A90}} |- |1954 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 30. Mee 1954|Chamberwalen 1954]] | 10,8 % |{{Infobox Partei/Sëtz|6|52|hex=#004A90}} |- |1959 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 1. Februar 1959|Chamberwalen 1959]] | 18,5 % |{{Infobox Partei/Sëtz|11|52|hex=#004A90}} |- |1964 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 7. Juni 1964|Chamberwalen 1964]] | 10,6 % |{{Infobox Partei/Sëtz|6|56|hex=#004A90}} |- |1968 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 15. Dezember 1968|Chamberwalen 1968]] | 16,5 % |{{Infobox Partei/Sëtz|11|56|hex=#004A90}} |- |1974 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 26. Mee 1974|Chamberwalen 1974]] | 22,2 % |{{Infobox Partei/Sëtz|14|59|hex=#004A90}} |- |1979 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1979 (Lëtzebuerg)|Europawal 1979]] |28,12 % |{{Infobox Partei/Sëtz|2|6|hex=#004A90}} |- |1979 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 10. Juni 1979|Chamberwalen 1979]] | 16,1 % |{{Infobox Partei/Sëtz|15|59|hex=#004A90}} |- |1984 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1984 (Lëtzebuerg)|Europawal 1984]] |22,07 % |{{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} |- |1984 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 17. Juni 1984|Chamberwalen 1984]] | 18,7 % |{{Infobox Partei/Sëtz|14|64|hex=#004A90}} |- |1989 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1989 (Lëtzebuerg)|Europawal 1989]] |19,95 % |{{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} |- |1989 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 18. Juni 1989|Chamberwalen 1989]] | 17,2 % |{{Infobox Partei/Sëtz|11|60|hex=#004A90}} |- |1994 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1994 (Lëtzebuerg)|Europawal 1994]] |18,83 % |{{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} |- |1994 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 12. Juni 1994|Chamberwalen 1994]] | 16,1 % |{{Infobox Partei/Sëtz|12|60|hex=#004A90}} |- |1999 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 1999 (Lëtzebuerg)|Europawal 1999]] |20,46 % |{{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} |- |1999 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 13. Juni 1999|Chamberwalen 1999]] | 22,4 % |{{Infobox Partei/Sëtz|15|60|hex=#004A90}} |- |2004 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2004 (Lëtzebuerg)|Europawal 2004]] |14,87 % |{{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} |- |2004 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|Chamberwalen 2004]] | 16,1 % |{{Infobox Partei/Sëtz|10|60|hex=#004A90}} |- |2009 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2009 (Lëtzebuerg)|Europawal 2009]] |18,7 % |{{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} |- |2009 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 7. Juni 2009|Chamberwalen 2009]] | 15,0 % |{{Infobox Partei/Sëtz|9|60|hex=#004A90}} |- |2013 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|Chamberwalen 2013]] | 18,3 % |{{Infobox Partei/Sëtz|13|60|hex=#004A90}} |- |2014 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2014 (Lëtzebuerg)|Europawal 2014]] |14,77 % |{{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} |- |2018 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018|Chamberwalen 2018]] | 16,91 % |{{Infobox Partei/Sëtz|12|60|hex=#004A90}} |- |2019 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|Europawal 2019]] |21,44 % |{{Infobox Partei/Sëtz|2|6|hex=#004A90}} |- |2023 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Chamberwalen 2023]] | 18,70 % |{{Infobox Partei/Sëtz|14|60|hex=#004A90}} |- |2024 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawal 2024]] |18,29 % |{{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} |} == Literatur == *[[Rob Roemen]]: ''Aus Liebe zur Freiheit. 150 Jahre Liberalismus in Luxemburg.'' Imprimerie Centrale, Luxembourg 1995, 530 S. * [https://web.archive.org/web/20021006060537/http://www.dp.lu/01_presentation/03_histoire/default.asp Geschicht vun der Partei], archivéiert Versioun vun dp.lu == Kuckt och == *[[Liberal Liga]] *[[Jeunesse Démocrate et Libérale|Jonk Demokraten]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} *[http://www.dp.lu Websäit vun der DP] *[http://www.JonkDemokraten.lu Websäit vun de Jonken Demokraten (JDL)] *[https://web.archive.org/web/20090504162706/http://www.dp.lu/docs/pdf/statuts.pdf Statute vun der DP] {{fr}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Liberal politesch Parteien]] 8wocikcve31qfvb2j83djs0hr867su5 0 5107 2680212 2669153 2026-05-30T08:40:04Z Mobby 12 60927 + 2680212 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei | Numm = Déi Gréng | Logo = Déi Gréng Logo.svg | Faarfcode = #24C000 | Leeder1_Titel = Presidenten | Leeder1_Numm = [[Stéphanie Empain]]<br>[[François Benoy]] | Tresorier = [[Serge Faber]] | Gegrënnt = [[23. Juni]] [[1983]] | Ideologie = [[Gréng Politik]]<br>[[Pro-Europäismus]] | Parteizentral = 3, rue du Fossé<br>L-1536 [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | International Affiliatioun = [[Global Greens]] | Websäit = [http://www.greng.lu http://www.greng.lu] | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = [[déi jonk gréng]] | Politesch Positioun = [[Mëtt-lénks]] | Europäesch Affiliatioun = [[Europäesch Gréng Partei]] | Europäesch Parlamentsgrupp = [[Gréng/EFA]] | Faarf = Gréng | Slogan = Zukunft. Zesummenhalt. Gutt Liewen. Well mer eist Land gär hunn. | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|4|60|hex=#24C000}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#24C000}} }} '''Déi Gréng''', dacks stiliséiert als ''déi gréng'', sinn eng [[Gréng Politik|gréng]] [[Politesch Parteien zu Lëtzebuerg|lëtzebuergesch politesch Partei]], déi den [[23. Juni]] [[1983]] gegrënnt gouf. == Organisatioun == De Kongress ass dat héchst Organ vun der grénger Partei; e leet grondleeënd Strategien an d'Haaptlinn vun der Partei fest. All zwee Joer wielt de Kongress, deen aus alle Membere vun déi Gréng besteet, déi leedend Organer. Dozou gehéieren [[zwee|zwéi]] Presidenten op [[Paritéit|paritärer]] Basis, en Exekutivkommitee, en Tresorier, e statutarescht Kontrollorgan an den Exekutivrot, deen de Kongress vertrëtt. Mat zu de leedenden Oranger gehéiert och de Parteibüro, an deem och [[déi jonk gréng]] an de Gemengerot vertruede sinn. == Geschicht == === 1983 bis 1994 === Déi Gréng goufen, wéi déi meescht europäesch gréng Parteien, aus der Anti-AKW- a Friddensbeweegung gebuer. Mënschen déi géint [[Atomzentral vu Remerschen (Projet)|déi geplangt Atomzentral zu Remerschen]] a géint d'erneit Oprëschten duerch d'[[Nato]]-Bündnis an de [[Warschauer Pakt]] waren, hu sech [[1983]] zu der [[Gréng Alternativ Partei]] (GAP) zesummefonnt.<ref name="forum_pauly">Pauly, Michel: "25 Jahre déi Greng"; in: Forum Nr.273; S. 30ff</ref> Déi éischt Membere vun Déi Gréng koumen doriwwer eraus och aus [[Naturschutz]]-, [[Chrëschtentum|chrëschtlechen]] a [[Feminismus|feministesche]] Beweegungen, souwéi [[Drëtt Welt|Drëtt-Welt]]-Vereenegungen. Och enttäuscht Politiker aus der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] (wéi de [[Jean Huss]]) oder aus lénksextreme Gruppéierungen hu sech der grénger Beweegung ugeschloss. Donieft gouf et awer och eng méi [[Liberalismus|liberal]] ausgeriicht Grupp ronderëm de [[Jup Weber]], déi de Fokus haaptsächlech op den Natur- an [[Ëmweltschutz]] leeë wollt.<ref name="forum_pauly"/> Déi Gréng sinn [[1984]] fir d'éischt bei de [[Chamberwale vum 17. Juni 1984|Chamberwalen]] ugetrueden a mat 2 Sëtz an d'[[Chamber]] gewielt ginn. [[1985]] huet sech d'Partei wéinst Meenungsverschiddenheeten an 2 gedeelt, an d'GLEI ([[Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ]], mam [[Jup Weber]] un der Spëtzt) an an d'GAP ([[Gréng Alternativ Partei]]). Dofir si si bei de [[Chamberwale vum 18. Juni 1989]] och eenzel ugetrueden an hu jeeweils 2 Sëtz kritt. Zanter [[1994]] si béid Lëschten erëm zesummen ugetrueden an d'Partei krut an deem Joer mat bal 11 % vun alle Stëmme 5 Sëtz a gouf domat déi véiertstäerkst Partei am Lëtzebuerger Parlament. === 1995 bis 2013 === [[1995]] si béid Parteien och offiziell erëm zesummegaangen. Bei de [[Chamberwale vum 13. Juni 1999|Chamberwale vun 1999]] hu si bal 2 Prozentpunkte verluer (vu bal 11 % op 9 %). Trotzdeem konnte si hir 5 Sëtz an der Chamber halen. Bei den [[Chamberwale vum 13. Juni 2004|2004er Walen]] koumen Déi Gréng op e Resultat vun 11,58 %. Domat konnte se hir Bedeelegung am Parlament op 7 Sëtz ausbauen a goufe sou och déi éischt Kéier zu engem méigleche Koalitiounspartner fir eng Regierungsbedeelegung. [[2009]] krute se 11,71 %, soudatt d'Sëtzzuel onverännert bei 7 bliwwen ass. Als Oppositiounspartei ware si déi véiertstäerkst Kraaft an der Chamber. Dësen Erfolleg huet sech och bei de Wale fir d'[[Europaparlament]] gewisen, wou Déi Gréng zanter 1994 ee vun de [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten|sechs lëtzebuergesche Sëtz]] hunn. 2004 koumen Déi Gréng op e Resultat vu 15,02 %, wat se zu der drëttstäerkster lëtzebuergescher Partei am Europaparlament gemaach huet. Bei de Wale vun 2009 koume se op 16,8 %, e Resultat dat déi lëtzebuergesch gréng Partei zur prozentual stäerkster grénger Partei an Europa gemaach huet. === 2013 bis 2024 === Bei de virgezunne [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013]] hunn Déi Gréng ronn 1,6 Prozent verluer an hu mat 10,13% fir d'éischt zanter hirer Grënnung vu virun 30 Joer och e Sëtz verluer. An der Legislaturperiod 2013-2018 waren Déi Gréng mat 6 Deputéiert am Lëtzebuerger Parlament vertrueden. Als Folleg vun deene Wale ware si vum Dezember 2013 bis Oktober 2018 eng éischt Kéier an enger Regierung vertrueden, der [[Regierung Bettel-Schneider]]; 4 gewielt Deputéiert goufe Minister, resp. Staatssekretär. Bei de [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018]] kruten Déi Gréng landeswäit 15,12 % vun de Stëmmen a konnten d'Zuel vun hire Mandater vu 6 op 9 ëm d'Hallschecht vergréisseren,<ref name="elections.lu">[https://elections.public.lu/fr.html elections.lu].</ref> sou datt d'[[Regierung Bettel-Schneider-Braz|Dräierkoalitioun mat DP an LSAP]] weidergefouert konnt ginn, an där se mat 5 Ministere vertruede waren. D'[[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] hunn deene Grénge just nach 8,55% vun de Stëmmen (am Ganzen der 321.895)<ref name="elections.lu"/> abruecht, wat 4 Deputéiertemandater entsprach huet. Déi Gréng goungen no 10 Joer Regierung an d'Oppositioun. Bei den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawale vum 9. Juni 2024]] hunn déi Gréng weiderhin ee Sëtz kritt. == Sujete vun der grénger Politik == Ënner den Theemen déi Déi Gréng als Piliere vun hirer Politik ugesinn, huet d'Fuerderung no enger [[Nohalteg Entwécklung|nohalteger Entwécklung]] eng besonnesch Positioun. Awer och aner Theeme wéi eng ekologesch Steierreform, [[erneierbar Energien]] an [[Energieeffizienz]], eng Reform vum [[Sozialstaat]] a vun de [[Pensioun]]e si fir Déi Gréng wichteg Theemen. Ëmmer méi wichteg ginn och Theeme wéi d'[[Fraerechter]] an d'[[Biergerrechter]]. Virun allem zu Lëtzebuerg ginn de Sujete wéi d'Integratioun an d'Participatioun vun de [[Immigratioun zu Lëtzebuerg|Migranten]] ëmmer méi Bedeitung zougemooss. Zu anere Politikberäicher vun Déi Gréng gehéieren ënner anerem:<ref>{{Citation|URL=http://www.greng.lu//sites/greng/files/files/2013ProgrammdeigrengDEkl.pdf |Titel=Walprogramm 2013 |Gekuckt=10.07.2015 |Archiv-Datum=10.07.2015 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20150710195052/http://www.greng.lu//sites/greng/files/files/2013ProgrammdeigrengDEkl.pdf }}</ref> * d'[[Mënscherechter]] * d'[[Demokratie]] * d'[[Gläichheet vu Mann a Fra]] * d'[[Gewaltlosegkeet]] * e gréngt a soziaalt Europa. == Resultater vun de Walen an Deputéiert == === Chamberwalen === {| class="wikitable" ! Joer ! Stëmmen ! Sëtz an der Chamber ! Deputéiert<ref name="chambre">Chambre des Députés du Grand-Duché du Luxembourg [ed.]: La Chambre des Députés. Histoire et Lieux de travail; Luxembourg; mai 1994</ref><ref name="lexikon">Hausemer, Georges [ed.]: Luxemburger Lexikon. Das Großherzogtum von A-Z; Luxembourg; 2006</ref> |- | rowspan="3"| [[Chamberwale vum 17. Juni 1984|1984]] | rowspan="3"| 5,2 % | rowspan="3"| 2 | [[Jup Weber]] (1984-1989) |- |[[Jean Huss]] (1984-1987) |- | [[Guy Bock]] (1987-1989)<ref name="rot">No hirem Rotatiounsprinzip si verschidde gréng Deputéiert no der Hallschent vun hirer Amtszäit zu Gonschte vun aneren ofgetrueden.</ref> |- | rowspan="6"| [[Chamberwale vum 18. Juni 1989|1989]] | rowspan="6"| 12,5 % | rowspan="6"| 4<ref>Bei de Parlamentswalen 1989 ass déi '''Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ (GLEI)''' géint déi '''Gréng Alternativ Partei (GAP)''' ugetrueden. Béid Parteie krute jeeweils 2 Sëtz.</ref> | [[Jup Weber]] (1989-1994) |- |[[Nick Clesen (Politiker)|Nick Clesen]] (1989-1994) |- |[[Jean Huss]] (1989-1992) |- | [[Robert Garcia]] (1992-1994)<ref name="rot"/> |- |[[François Bausch]] (1989-1992) |- | [[Jean Geisbusch]] (1992-1994)<ref name="rot"/> |- | rowspan="5"|[[Chamberwale vum 12. Juni 1994|1994]] | rowspan="5"|10,9 % | rowspan="5"|5 | [[Robert Garcia]] |- |[[François Bausch]] |- |[[Renée Wagener]] |- |[[Camille Gira]] |- |[[Jean Huss]] |- |rowspan="6"| [[Chamberwale vum 13. Juni 1999|1999]] |rowspan="6"| 9,1 % |rowspan="6"| 5 | [[Robert Garcia]] (1999-2003) |- |[[Dagmar Reuter-Angelsberg]] (2003-2004)<ref name="rot"/> |- |[[François Bausch]] |- |[[Renée Wagener]] |- |[[Camille Gira]] |- |[[Jean Huss]] |- | rowspan="7"|[[Chamberwale vum 13. Juni 2004|2004]] | rowspan="7"|11,6 % | rowspan="7"|7 | [[Félix Braz]] |- |[[Henri Kox]] |- |[[François Bausch]] |- |[[Camille Gira]] |- |[[Viviane Loschetter]] |- |[[Claude Adam]] |- |[[Jean Huss]] |- | rowspan="8"| [[Chamberwale vum 7. Juni 2009|2009]] | rowspan="8"| 11,7 % | rowspan="8"| 7 | [[Félix Braz]] |- |[[François Bausch]] |- |[[Jean Huss]] (2009-2011) |- |[[Josée Lorsché]] (2011-2013) |- |[[Viviane Loschetter]] |- |[[Camille Gira]] |- |[[Claude Adam]] |- |[[Henri Kox]] |- | rowspan="6"|[[Chamberwale vum 20. Oktober 2013|2013]] | rowspan="6"|10,1 % | rowspan="6"|6 | ([[Félix Braz]] - gouf Minister) --> [[Roberto Traversini]] |- |([[François Bausch]] - gouf Minister) --> [[Claude Adam]] |- |[[Josée Lorsché]] |- |[[Viviane Loschetter]] |- |([[Camille Gira]] - gouf Staatssekretär) --> [[Christianne Wickler]] (2013-2014) --> [[Gérard Anzia]] (2014-2018) |- |[[Henri Kox]] |- | rowspan="9"| [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018|2018]] | rowspan="9"| 15,12 % | rowspan="9"| 9 |[[Marc Hansen (1968)|Marc Hansen]] |- |([[Roberto Traversini]]) zanter Oktober 2019 [[Semiray Ahmedova]] |- |[[Josée Lorsché]] |- |[[Carlo Back]] |- |[[Djuna Bernard]] |- |[[François Benoy]] |- |[[Charles Margue]] |- |([[Henri Kox]]) zanter Oktober 2019 [[Chantal Gary]] |- |[[Stéphanie Empain]] |- | rowspan="4"| [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|2023]] | rowspan="9"| 8,55 % | rowspan="9"| 4 | ([[François Bausch]]) zanter dem 11.7.2024 [[Djuna Bernard]]<ref>[https://www.chd.lu/fr/node/2411 "Trois nouveaux députés assermentés le 11 juillet."] chd.lu, 01. 07.2024.</ref> |- | [[Sam Tanson]] |- | [[Joëlle Welfring]] |- | [[Meris Sehovic]] |} === Europawalen === {| class="wikitable sortable" ! Joer ! Stëmmenundeel ! Sëtz am Europaparlament |- | [[1984]] | 06,1 % | 0 |- | [[1989]] | 10,4 % | 0<ref>Bei den Europawalen 1989 ass déi '''Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ (GLEI)''' géint déi '''Gréng Alternativ Partei (GAP)''' ugetrueden. Dowéinst krut keng vu béide Parteien e Mandat.</ref> |- | [[1994]] | 10,9 % | 1 ([[Jup Weber]]) |- | [[1995]] | /<ref>1995 huet de Jup Weber d'Partei verlooss, '''déi gréng''' hunn doduerch hire Sëtz am Europaparlament verluer</ref> | 0 |- | [[1999]] | 10,7 % | 1 ([[Claude Turmes]]) |- | [[2004]] | 15,0 % | 1 (Claude Turmes) |- | [[2009]] | 16,8 % | 1 (Claude Turmes) |- | [[2014]] | 15,0 % | 1 (Claude Turmes; gouf 2018 duerch d'[[Tilly Metz]] ersat) |- |[[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|2019]] |18,9 % |1 ([[Tilly Metz]]) |- |[[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|2024]] |11,8 % |1 (Tilly Metz) |} == Gréng Gemengepolitik == {{update}} Bei de [[Gemengewalen 2005]] hunn ''déi gréng'' am Ganzen 41 Mandater gewonnen, an 2 Vertrieder an de [[Lëtzebuerg (Stad)|Stater]] [[Schäfferot]] geschéckt.<ref name="paperjam_moser">Fréderique Moser: "Les Verts/déi Gréng. Changer plus vite les choses"; dans: PaperJam, p. 68ff; Septembre/Octobre 2008; Luxembourg</ref> 33 Politiker vun déi gréng sëtzen als Conseilleeën a verschiddene Gemengeréit, 11 sëtzen als [[Schäffen]] an enger [[Koalitioun (Politik)|lokaler Koalitioun]] a 5 Politiker vun déi gréng ware Buergermeeschter: * d'[[Tilly Metz]] zu [[Weiler-la-Tour]] * de [[Camille Gira]] zu [[Gemeng Biekerech|Biekerech]] * de [[Pierre Bormann]] zu [[Néngsen]]<ref name="forum_pauly"/> * den [[Henri Kox]] zu [[Réimech]] * an d'[[Gaby Frantzen-Heger]] zu [[Veianen]] Bei de [[Gemengewalen 2011]] waren ''déi gréng'' a vill méi Gemenge mat Kandidatinnen a Lëschte present a konnten hir Mandatszuel mat 82 méi wéi verduebelen. 18 gréng Politiker sëtzen als [[Schäffen]] an enger [[Koalitioun (Politik)|lokaler Koalitioun]], zum Beispill an 3 vun de 4 gréisste Gemenge vum Land (Lëtzebuerg, Esch/Uelzecht an Déifferdeng), stellen zanterhier awer just 3 Buergermeeschteren: * de [[Roberto Traversini]] zu [[Déifferdeng]] * den [[Henri Kox]] zu [[Réimech]] * den [[Edgard Arendt]] zu [[Gemeng Betzder|Betzder]] D'[[Tilly Metz]] an de [[Pierre Bormann]] waren 2011 net méi an hire Gemengen ugetrueden. == Regierung == Déi gréng koumen de 4. Dezember 2013 fir d'éischt Kéier zu Lëtzebuerg an d'[[Regierung Bettel-Schneider|Regierung]], déi si zesumme mat der [[Demokratesch Partei|DP]] an der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] forméiert hunn. Et waren dat d'Ministere [[Carole Dieschbourg]] (Ëmwelt), de [[François Bausch]] (Nohalteg Entwécklung an Infrastruktur) an de [[Félix Braz]] (Justiz). Donieft war de [[Camille Gira]] [[Staatssekretär]] (hie gouf no sengem stënterlechen Doud am Juni 2018 vum [[Claude Turmes]] ersat). De 5. Dezember 2018 gouf dës Dräier-Koalitioun (och ''[[Gambia-Koalitioun|Gambia II]])'' genannt, virugefouert. Déi Gréng sinn dodra mat 5 Ministere vertrueden, nämlech dem [[Félix Braz]] (Vizepremier a Justiz), dem [[François Bausch]] (Transport, Infrastrukturen, bannenzeg Sécherheet an Arméi), der [[Carole Dieschbourg]] (Nohalteg Entwécklung, Ëmwelt a Klima), dem [[Claude Turmes]] (Landesplanung an Energie) an der [[Sam Tanson]] (Wunnéngsbau a Kultur). Nodeems de Félix Braz 2019 e schwéieren Häerzinfarkt hat an dowéinst seng Ministeschplaz opginn huet, krut d'Kultur- a Logementsministesch Sam Tanson d'Plaz als Justizministesch. De Portefeuille vum Logementsminister krut den Deputéierten a fréiere Buergermeeschter vu Réimech, [[Henri Kox]]. De François Bausch gouf neie Vizepremier. == Fir ze liesen == * A senger Nummer 273 vum Februar 2008 huet d'Zäitschrëft [[forum (Zäitschrëft)|forum]] en Dossier iwwer "25 Joer déi gréng" op de Säiten 30-51. * Victor Weitzel (2021): "Die Selbstgerechten." In: ''forum'' Nr. 416, April 2021, S.6-12. (Kritesch Analys). == Kuckt och == * [[Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ]] * [[déi jonk gréng]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.greng.lu Websäit vun déi gréng] * [http://www.jonkgreng.lu Websäit vun déi jonk gréng] * [https://web.archive.org/web/20160304132030/http://www.greng.lu//sites/greng/files/files/20130223-Statuts-D.pdf Statute vun déi gréng] {{de}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Dei Greng}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gréng politesch Parteien]] fcg48fv9hm3c020fokj9yujsglsf269 0 5135 2680163 2459554 2026-05-29T19:25:16Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680163 wikitext text/x-wiki {{Star Trek}} <br> <br>[[Fichier:Starfleetacademy1.png|thumb|Emblème vun der Starfleet Academy]] D''''Starfleet Academy''' '' ([[Lëtzebuergesch|letz.]]: Stäreflotten Akademie, [[Däitsch|de.]]: Sternenflotten Akademie)'' ass d'Ausbildungsstätt fir nei Offizéier an der Stäreflott. Hiren Haaptsëtz ass zu [[San Francisco]] op der Äerd, wou se [[2161]] mam Motto '''''Ex Astris, Scientia''''' (wat souvill heescht wéi ''Vun de Stären, d'Wëssen!'') gegrënnt gouf. === Ausbildung === [[Fichier:StarfleetAcademy2.jpg|thumb|left|Parkanlag vun der Starfleet Academy]] Jiddwer Bierger vun der [[Vereent Federatioun vun de Planéiten|Federatioun]] däerf sech vum 16. Liewensjoer un, an der Starfleet Academy aschreiwen. Als éischt muss allerdéngs en Opnameexame gemaach ginn, dee virun allem d'Allgemengwëssen, souwéi och d'Kentnesser an der [[Physik]] an an der [[Mathematik]] préift. D'Ausbildung dauert 4 Joer. Um Enn vun der Ausbildung, mussen déi Kadetten, déi am Kommandoberäich dénge wëllen, de [[Kobayashi Maru Test]] absolvéieren. Dat ass e simuléierte Kampfszenario op enger Bréck vun engem Raumschëff. An der Reegel kann een deen Zenario net gewannen, et geet dobäi nëmmen ëm d'Verhale vum Kadett. [[Kategorie:Star Trek]] t16c4gtq1j4zdi95zo8tgnuwnolmtew 0 6222 2680164 2472023 2026-05-29T19:25:22Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680164 wikitext text/x-wiki {{Star Trek}} <table border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right"> <tr><td align="center" colspan="2">[[Fichier:Ufp1.jpg|200px|UFP]]<br>Den Emblème vun der Vereenter Federatioun vun de Planéiten</td></tr> <tr><td>'''President:'''</td><td>[[Jaresh Inyo]] (2372- zirka 2375)</td></tr> <tr><td valign="top">'''[[Haaptstad]]:'''</td><td>[[Äerd]]: De Büro vum Föderatiouns-<br>president ass zu [[Paräis]],<br>[[Starfleet Command]] a [[San Francisco]]</td></tr> <tr><td>'''[[Sprooch]]:'''</td><td>[[Englesch]], gemenkerhand gëtt awer den<br>[[Universal Translator]] benotzt</td></tr> <tr><td>'''Grënnungsjoer:'''</td><td>2161</td></tr> <tr><td>'''[[Wärung]]:'''</td><td>[[Credit (Star Trek)|Credit]]</td></tr> <tr><td align="center" colspan="2">[[Fichier:FederationFoundation2161.jpg|300px|D'Grënnungszeremonie vun der Föderatioun]]<br>D'Grënnunsgzeremonie vun der Vereenter<br>Federatioun vun de Planéiten, 2161</td></tr> </table> == Aféierung == D''''Vereent Federatioun vun de Planéiten''' ''([[englesch|eng.]]: United Federation of Planets, [[däitsch|de.]]: Vereinigte Föderation der Planeten)'', och kuerz '''Federatioun''' genannt, ass eng [[interstellar]] Allianz vu planetaresche [[Regierung]]en an [[Kolonie]]en, déi gréisstendeels am [[Alpha Quadrant]] ass. Déi verschidde Memberen hu sech zu enger Federatioun zesummegeschloss, fir eng friddlech Koexistenz, gemeinsamen Handel, Wëssenschaft, Verdeedegung a virun allem Erkundung vun neie Welten z'organiséieren. Den Territoire vun der Federatioun ëmfaasst Dozende vu Secteuren am [[Alpha Quadrant (Star Trek|Alpha-]] a [[Beta Quadrant (Star Trek|Beta-Quadrant]], mat enger Ausdeenung vu méi wéi 8.000 [[Liichtjoer]]. Am Joer 2375 gëtt et iwwer 150 Memberwelten an iwwer 1000 deelautonom Kolonieen. Vill vun de momentane Memberwelte ware fréier mënschlech Kolonien, wat haut de Grond dofir ass, datt d'Mënschen de gréissten Deel vun der [[Starfleet]] ausmaachen. == Geschicht == D'Federatioun gouf am Joer 2161 op der [[Äerd]] zu [[San Francisco]] kuerz virum Enn vum [[Ierdesch-Romulanesche Krich]] gegrënnt. D'Grënnungsmembere waren hei d'[[Vulkanier]], d'[[Andorianer]], d'[[Tellariten]] an d'Mënschen. Zur selwechter Zäit gouf eng nei Verdeedegungs- a Wëssenschaftsverwaltung gegrënnt, déi aus dem Militär vun den eenzele Memberwelten a virun allem vun der Äerd-Starfleet bestanen huet. Dës Verdeedegungs- a Wëssenschaftsverwaltung ass haut ënner dem Numm [[Starfleet]] bekannt. == D'Federatioun am Krich == === D'[[Wolf 359|Borg-Kris]] === Am Joer 2367 koum et bei [[Wolf 359]], engem [[Stäresystem]], dat ongeféier 8 [[Liichtjoer]] vun der [[Äerd]] ewech ass, zu enger vun de follgeräichste Konfrontatiounen an der Geschicht vun der Federatioun. D'[[Borg Kollektiv]], eng Rass vu [[Kybernetik|kybernetsche]] Liewewiesen ''(Liewewiesen, déi zu engem Deel [[Humanoid]], zu engem aneren Deel Roboter sinn)'', waren hei d'Agressoren an wollten d'Federatioun als gréisst Muecht am Alpha Quadranten zerschloen, fir selwer e Fouss an den Alpha Quadrant ze kréien. Bei Wolf 359 sinn Dausende vu Schëffer an Dausende vu Liewen ausgeläscht ginn. === Den Dominion-Krich === Uganks den 2370er Jore gouf am [[bajor]]anesche Secteur, an deem d'Federatioun d'[[Stärebasis]] [[Star Trek: Deep Space Nine|Deep Space Nine]] ënnerhällt, e [[Wuermlach]] entdeckt, dat am [[Gamma Quadrant]] e stabilt Enn huet. Sou koum et och zu engem [[Éischte Kontakt]] mam [[Dominion]], der stäerkster Muecht am Gamma Quadrant. D'Dominion, en Imperium dat nëmmen op d'Vergréisserung vum eegenen Territoire beduecht ass, huet séier mat der [[Cardassianer|Cardassianescher Unioun]] e Krichsbündnis geschloss an zesummen déi aner Muechten vum [[Alpha Quadrant]] ugegraff. Dëst war eng vun den gréisste Krisen an der Geschicht vun der Federatioun, virun allem wann ee bedenkt, datt d'Federtioun d'Verloschter bei der [[Wolf 359|Schluecht bei Wolf 359]] nach net konnt opschaffen. D'Federatioun, souwéi hir Alliéiert d'[[Klingonen]] an d'[[Romulaner]], huet hei Dausende vu Schëffer a Millioune vu Liewe verluer. == D'Géigner an d'Verbëndeter vun der Federatioun == Zanter hirem Bestoen hat d'Federatioun eng Rei vu Géigespiller. Hei eng Lëscht vun de Vëlker mam diplomateschem Status, deen d'Federatioun dem jeeweilege Vollek géintiwwer huet: * [[Romulaner]] ''(alliéiert)'' * [[Klingonen]] ''(alliéiert a Frëndschaftspakt)'' * [[Cardassianer]] ''(Besatzungsmuecht, Netugrëffspakt)'' * [[Dominioin]] ''(Besatzungsmuecht)'' * [[Borg]] ''(onbekannt)'' * [[Ferengi]] ''(Frëndschaftspakt)'' == Organer vun der Federatioun == [[Fichier:Starfleet1.png|thumb|Emblème vun der Starfleet]] D'Federatioun ass a verschidden Organer ënnerdeelt. Zu dësen Organer gehéieren zum Beispill: * Archeologesche Rot * Astronomesche Comité ''(gehéiert zum Starfleet Command)'' * Büro fir Agrikultur * Büro fir d'Industrialiséierung * Department fir d'Kartographie ''(gehéiert zum Starfleet Command)'' * [[Daystrom Institute]] ''(Technescht Institut fir d'Computerfuerschung)'', speziell um Gebitt vum [[Library Computer Access and Retrieval System|LCARS]] * [[Diplomatesche Corps]] * Pressedéngscht * [[Starfleet]] ** [[Starfleet Uewerkommando]] ** [[Starfleet Academy|Starfleet Akademie]] ** [[Starfleet Intelligence|Starfleet Geheimdéngscht]] ** [[Starfleet Security|Starfleet Sécherheetsdéngscht]] ** [[Starfleet Corps of Engineers|Starfleet Ingenieurscorps]] ** [[Starfleet Medical|Medezinesche Corps vu Starfleet]] ** [[Starfleet Communication Research Center|Informatiounsdéngscht vu Starfleet]] == Kuckt och == * [[Star Trek]] * [[Lëscht vun de Star Trek-Volleken]] * [[Linguacode]] == Um Spaweck == * [http://www.memory-alpha.org/en/index.php/United_Federation_of_Planets Ausféierlech Säit vu ''Memory Alpha''] * [https://web.archive.org/web/20010429203714/http://www.geocities.com/Area51/Station/1558/UFP1.html Rasse vun der Vereenter Federatioun vun de Planéiten] {| class="WSerieH" id="WUE" align="center" cellspacing="0" style="margin-top: 2em; width: 80%; background-color:#f7f8ff; padding:5px; border:1px solid #8888aa; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; line-height: 1.5em" | {| style="background:#ccccff" align="center" width="100%" | padding="5px" | [[Fichier:Ufp1.jpg|50px|UFP]] | style="background:#ccccff" align="center" width="100%" | '''UFP-Memberwelten''' | padding="5px" | [[Fichier:Ufp1.jpg|50px|UFP]] |} |- | style="padding: 0 2em 0 2em; text-align: center;" | [[Aaamazzariten]] - [[Andorianer]] ''(Grënnungsmember)'' - [[Androsaner]] - [[Antedeaner]] - [[Anticaner]] - [[Antosianer]] - [[Arbazan]] - [[Arcadianer]] - [[Arcturianer]] - [[Ardanans]] - [[Argellianer]] - [[Ariolo]] - [[Arkeniten]] - [[Atreaner]] - [[Bandi]] - [[Benziten]] - [[Berellianer]] - [[Berengarianer]] - [[Betazoiden]] - [[Betelgeusianer]] - [[Bolianer]] - [[Bynaren]] - [[Bzzit Khaht]] - [[Caitianer]] - [[Centauren]] - [[Coridaniten]] - [[Cygnetianer]] - [[Deltaner]] - [[Efrosianer]] - [[El Gatarkaner]] - [[Elaysianer]] - [[Grazeriten]] - [[Halii]] - [[Mënschen (Star Trek|Mënschen/Terraner]] ''(Grënnungsmember)'' - [[K'normianer]] - [[Kalandraner]] - [[Kasheeta]] - [[Kazariten]] - [[Klaestronianer]] - [[Ktarianer]] - [[Medusaner]] - [[Megariten]] - [[Napeaner]] - [[Peliar Zellianer]] - [[Ramatianer]] - [[Rhaandariten]] - [[Rigellianer]] - [[Saurianer]] - [[Selay]] - [[Shamin Priests]] - [[Tellariten]] ''(Grënnungsmember)'' - [[Tessen]] - [[Tiburiten]] - [[Trill]] - [[Ullianer]] - [[Vulkanier]] ''(Grënnungsmember)'' - [[Xelatianer]] - [[Zakdorn]] - [[Zaldaner]] - [[Zaraniten]] |- |} [[Kategorie:Star Trek]] j2jyyp1jqskvw4gauprqo3urizbub52 0 10509 2680188 2679492 2026-05-30T08:06:15Z Zinneke 34 /* Geschicht */ 2680188 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Pfaffenthal | Numm (Däitsch) = Pfaffenthal | Gemeng = {{Lëtzebuerg}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Lëtzebuerg}} | Koordinaten = {{coor dms|49|36|57|N|06|07|55|O}} }} De '''Pafendall''' ass ee vun de 24 offizielle Quartiere vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. == Geographie == De Pafendall läit an der Ënnerstad, am [[Uelzecht]]dall, tëscht de Quartieren [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]] a [[Weimeschkierch]] am [[Norden]] a [[Clausen]] am [[Süden]]. [[Osten|Ëstlech]] dervu läit de [[Kierchbierg]] a westlech de [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Stadgronn]], d'[[Uewerstad]] an de [[Lampertsbierg]]. De Quartier Pafendall besteet aus dem Pafendall selwer an aus dem [[Sichenhaff]] am Norden. Op all Säit vun der [[Uelzecht]] steet eng gutt erhale Paart vun der [[Vauban]]s-[[Festung Lëtzebuerg|Festung]]: lénks d'[[Eecher Paart]] (''Porte d'Eich'') a riets d'[[Sichepaart]] (''Porte des Bons-Malades''). Béid Paarte sinn iwwer de [[Béinchen|Béinche]] matenee verbonnen. Aner Repère sinn d'[[Pont grande-duchesse Charlotte|Rout Bréck]], den neie [[Lift Pafendall-Uewerstad|Panorama-Lift]], den Arrêt [[Gare Pafendall-Kierchbierg|Pafendall-Kierchbierg]] mam [[Funiculaire Pafendall-Kierchbierg|Funiculaire]], de Siège vum [[Sang & Klang Pafendall|Sang a Klang]] an den [[Oekozenter Pafendall|Oekozenter]]. De Pafendall huet eng [[Fläch]] vun 37,52 [[Ar (Flächemooss)|ha]] a läit op enger Héicht tëscht 238,9 an 293,0 m. ==Geschicht== Schonn zu [[Réimescht Räich|Réimerzäiten]] war am Pafendall eng Bréck iwwer d'Uelzecht, iwwer déi d'Strooss vu [[Reims]] op [[Arel]] a weider op [[Tréier]] gefouert huet<ref>Service des sites et monuments, 2005. ''L'héritage culturel Vauban à Luxembourg''.</ref>. Iwwerreschter vun der Réimerbréck si bei Niddregwaasser an der Uelzecht no bei der haiteger Bréck ([[Rue du Pont (Stad Lëtzebuerg)|rue du Pont]]) vis-à-vis vun der [[Kierch Lëtzebuerg-Pafendall|Pafendaller Kierch]] ze gesinn<ref>Websäit vum Interesseveräin Pafendall-Sichenhaff, cf. ënner ''L'histoire en bref''.</ref>. === Gasexplosioun vum 30. Mee 1976 === Den [[30. Mee]] [[1976]] owes gouf et am Pafendall eng schwéier Explosioun an e grousst Feier. D'Ursaach war [[Bensinn]], deen zu [[Zéisseng]] vum Chauffer vun enger Transportfirma iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf, an där d'Gase méi spéit duerch Fonke vun engem Killaggregat explodéiert sinn<ref>René Clesse, ons stad 13, 1983.</ref>. Den Ausgangspunkt vun der Explosioun war ''Beim Béinchen'', an deen Deel vum Pafendall war komplett an e Koup gefall. Et goufen dräi Doudeger a 17 Schwéierblesséiert dovun 2 Pompjeeën. 45 Leit déi keen Daach méi iwwer dem Kapp haten, goufen an der [[Jugendherbergen zu Lëtzebuerg|Jugendherberg]] opgeholl. Eng Plack an der ''rue du Pont'' erënnert un d'Accident. === D'Pafendaller Kierch=== Nodeem d'[[Kierch Pafendall|Pafendaller Kierc]]h hir Dieren 1847 opgemaach hat, goufen de Pafendall an de Sichenhaff vun der Par [[Méchelskierch (Stad Lëtzebuerg)|Sankt Méchel]] lassgeléist an als eege [[Par]] etabléiert<ref>J.-C. Loutsch 1982.</ref>. D'Kierch ass no dem [[Zweete Weltkrich]] bekannt ginn, well den deemolege Paschtouer [[Jean-Pierre Ries]] a säi Koschter Hary Wiesen mat Hëllef vun der Thérèse Strauss ënner Liewensgefor sechs Lëtzebuerger [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Zwangsrekrutéiert]] am Kierchtuerm verstoppt haten, Lëtzebuerger, déi net an enger preisescher Uniform kämpfe wollten. Et waren dat de [[Vic Fischbach (Agronom)|Vic Fischbach]], de René Schiltz (Brudder vum [[Aloyse Schiltz]]), de Gaston Kerger, den Nicolas Schaefers, den Emile Schaefers an de Lucien Kraus<ref>René Schiltz, 1982.</ref>. {{Méi Info 1|Kierch Pafendall}} == Awunner == Op den {{Quartier Stad Lëtzebuerg Populatioun Joer}} hunn am Pafendall {{Quartier Stad Lëtzebuerg Populatioun|Quartier=Pafendall}} Leit gewunnt; den Undeel vun de Lëtzebuerger louch bei {{Quartier Stad Lëtzebuerg Undeel Lëtzebuerger|Quartier=Pafendall}}&nbsp;%, géintiwwer {{Quartier Stad Lëtzebuerg Undeel Auslänner|Quartier=Pafendall}}&nbsp;% Auslänner<ref name=":0">{{PopVDL}}</ref>. {| class="wikitable" |+Nationalitéiten am Pafendall ({{Small|{{Quartier Stad Lëtzebuerg Populatioun Joer}}}})<ref name=":0" /> !Rang !Nationalitéit !Awunner !Undeel |- | |TOTAL |align=right|1.380 |align=right|100,00% |- |1 |{{LUX}} |align=right|539 |align=right|39,06% |- |2 |{{FRA}} |align=right|182 |align=right|13,19% |- |3 |{{POR}} |align=right|168 |align=right|12,17% |- |4 |{{ITA}} |align=right|75 |align=right|5,43% |- |5 |{{ESP}} |align=right|40 |align=right|2,90% |- |6 |{{DEU}} |align=right|3 |align=right|0,22% |- |7 |{{BEL}} |align=right|27 |align=right|1,96% |- |8 |{{ERI}} |align=right|24 |align=right|1,74% |- | rowspan="2" |9 |{{GRE}} |align=right|17 |align=right|1,23% |- |{{SYR}} |align=right|17 |align=right|1,23% |- | rowspan="2" |10 |{{POL}} | align="right" |16 | align="right" |1,16% |- |{{IRL}} | align="right" |16 | align="right" |1,16% |- | |Top 10 | align="right" |1.124 | align="right" |81,45% |- | |Aner Nationalitéiten | align="right" |256 | align="right" |18,55% |} ==Fliederchersdag== Den drëtte [[Sonndeg]] no [[Ouschteren|Ouschtere]] gëtt um Sichenhaff de [[Fliederchersdag]] gefeiert. Den Interesseveräi vum Pafendall-Sichenhaff, deen d'Feier organiséiert, verdeelt deen Dag virdrun, um [[Samschdeg]], no enger Mass an der Kapell um Kierfecht, Eeërfliedercher un d'Leit<ref>F.T. (Fernand Theato): ''Fliederchesdag um Sichenhaff''. Luxemburger Wort vum 27. Abrëll 2012, S. 26.</ref>. ==Kuckeswäertes== * Déi fréieren [[Hospice civil am Pafendall|Zivilhospiz vun der Stad Lëtzebuerg]] an der ''[[Rue Mohrfels|Muerbels]]'', an deem haut en Altersheem ass. * Déi fréier Moschterfabréck ''[[Moutarderie de Luxembourg]]'' mat donieft der [[Muerbelsmillen]]. * De [[Béinchen]], Bréck iwwer d'Uelzecht tëscht der [[Eecher Paart]] an der [[Sichepaart]]. * De [[Féngerlek]], de Schaarschtech vum fréiere Waasserwierk. <gallery mode="packed" heights="160"> Fichier:Hospice civil Luxembourg-Pfaffenthal 01.jpg|[[Hospice civil am Pafendall|fréieren Hospice civil]] Fichier:Luxembourg 67 et 69 rue Mohrfels.jpg|[[Muerbelsmillen]] Fichier:Luxemb Pafendall Béinchen 02.jpg|[[Béinchen]] a [[Sichepaart]] Fichier:Féngerlek Pafendall 2015-07 --1.jpg|''Féngerlek'' Fichier:Luxembourg, vue Pfaffenthal.jpg|Vue op de Pafendall,<br>a Richtung Südoste gekuckt </gallery> ==Veräiner== * De Gesangsveräin ''[[Sang & Klang Pafendall]]''. * De Foussballklub ''FC Red-Black Pfaffenthal'' deen um [[Stade Gaston-Diderich]] seng Heemspiller gespillt huet gouf [[1909]] gegrënnt, an huet [[2007]] mam ''FC Egalité Weimerskirch'' zum ''[[FC Red-Black/Egalité Pfaffenthal]]'' fusionéiert. ==Bekannt Leit aus dem Pafendall== * [[Emmanuel Limpach]] (1721-1793), leschten Abt vun der [[Abtei Iechternach]] * [[Jean Mersch-Wittenauer|Jean Mersch]] (1819-1879)<ref>Guy Krier 1982</ref>, Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg * [[Théophile Funck-Brentano]] (1830-1906), Dokter an der Medezin, Soziolog * [[Laurent Menager]] (1835-1902), Museker, Komponist * [[Nicolas Gonner]] (1835-1892), Historiker, Schrëftsteller * [[Martin Blum]] (1845-1924), Paschtouer, Historiker * [[Albert Jean-Marie Keucker de Watlet|Albert Jean-Marie, Baron Keucker de Watlet]] (1851-1943), Generolleitnant an der belscher Arméi an Administrateur vun der [[Banque Centrale Luxembourgeoise]] * [[Wilhelm Hülsemann]] (1871-1821), Paschtouer, Auteur * [[Alfred Kowalsky]] (1879-1943), Komponist * [[Henri Pensis]] (1900-1958), Museker, Dirigent * [[Jacques Leurs]] (1910-1968), Gewerkschaftler, am Pafendall opgewuess ==Filmer iwwer de Pafendall== * 1947: ''100 Joer Porfeier 1947''. De Film gouf vun der Firma ''Photo-Hall Bertogne'' realiséiert. En ass am [[CNA]] zu [[Diddeleng]] archivéiert. * 1982: ''125 Joer Sang a Klang''. De 45-Minutte-laange Film ass vum Amateur-Cinéaste Henri Eltter. Et geet ëm d'Veräinsgeschicht, mä och ëm d'Pafendaller Festungs- a Lokalgeschicht. En ass am CNA zu Diddeleng archivéiert. * 1991: ''[[Le pont rouge]]'' vum [[Geneviève Mersch]]. Am Film geet et ëm d'Reaktioun vun de betraffene Pafendaller Awunner op alles wat vun der [[Rout Bréck|Rouder Bréck]] an de Pafendall erof gefall ass, inklusiv d'Mënschen déi d'Flemm mam Liewen haten, dat bis datt 1993 e Schutzgelänner installéiert war. * 2001: ''D'Stopp an der Pafendaller Kiirch 1943-1944''. De Film gouf am Joer 2001 vum René Schiltz am Optrag vun den [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Enrôlés de force]] realiséiert. Am Film geet et ëm déi sechs [[Refractaire (Lëtzebuerg)|Refractaire]]n déi am [[Zweete Weltkrich]] ënner dem Daach an der Pafendaller Kierch verstoppt waren. En ass am Besëtz vum CNA. All d'Acteure ware Member vum Sang a Klang Pafendall.<ref>Fir déi 4 Filmer iwwer de Pafendall, cf. ''Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pafendall 1857-2007'', S. 87-88.</ref> ==Literatur== * [[France Clarinval|Clarinval, F.]], 2026. ''Ascenseur pas si social. Dix ans après son désenclavement, le Pfaffenthal attire les convoitises. Son identité et sa spécificité s'en trouvent bouleversées.'' [[d'Lëtzebuerger Land]] vum 22. Mee 2026, S. 6-8. * ''Kanner o Kanner: Le quartier du Pfaffenthal-Siechenhof ''. Luxemburg, Editions SILPS, 2020, 272 S. *[[Rita Ruppert|Ruppert R.]] [http://www.wort.lu/de/lokales/vor-40-jahren-starben-bei-einer-explosion-in-pfaffenthal-drei-junge-menschen-wie-phoenix-aus-der-asche-574ab5deac730ff4e7f611e1 „Vor 40 Jahren starben bei einer Explosion in Pfaffenthal drei junge Menschen. - Wie Phönix aus der Asche“] op www.wort.lu an an der gedréckter Versioun am [[Luxemburger Wort]] vum 30. Mee 2016, S. 19 ([https://e-paper.wort.lu/eweb/media/spl/2016/05/30/pdf/30_05_2016_w_19_23a694b3f5.pdf PDF]) *[[Sophie Hermes|Hermes, S.]] [http://www.wort.lu/de/lokales/maei-quartier-pfaffenthal-ein-dorf-inmitten-der-stadt-56f54f291bea9dff8fa751d3 „Mäi Quartier - Pfaffenthal: Ein Dorf inmitten der Stadt“] op www.wort.lu an an der gedréckter Versioun („Die grüne Lunge der Hauptstadt“) am [[Luxemburger Wort]] vum 26. / 27. Mäerz 2016, S. 36 ([https://e-paper.wort.lu/eweb/media/spl/2016/03/26/pdf/26_03_2016_w_36_6cb3e79c3e.pdf PDF]) * Bley, N. & F. Théato (Koord.), 2007. ''Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pafendall 1857-2007''. Éditions Sang & Klang Pafendall. Dréckerei Victor Bück, Lëtzebuerg. 204 S. *[[Fernand Théato]], 2006, ''Pafendall, geographeschen Zentrum vun der Stad Lëtzebuerg'' an: ''[https://a-z.lu/primo-explore/fulldisplay?docid=ALEPH_LUX01000568851&context=L&vid=BIBNET&search_scope=All_content&tab=all_content& Kräiz a quier duerch d'Stad an d'Gemeng Lëtzebuerg]'', Chorale Sang & Klang. S. 82-87 * [[Service des sites et monuments nationaux]], 2005. ''L'héritage culturel Vauban à Luxembourg. Guide historique''. Éditions Saint-Paul, 103 S. (D'Broschür gëtt et och an anere Sproochen). * [[ons stad]] Nr. 13, 1983. Spezialnummer iwwer de Pafendall. ** [[René Clesse|Clesse, R.]]. ''Um'' "Béinchen" ''rührt sich was. Der Wiederaufbau soll Ende 1985 abgeschlossen sein.'' S. 14-15. [http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_13-1983_14-15.pdf PDF] * 125 Joer Sang a Klang Pafendall, 1982. Dréckerei Print-Service, Lëtzebuerg, 280 S. ** Krier, G. ''Markante Persönlichkeiten aus Pfaffenthal''. S. 61-63. ** Schiltz, R. ''D'Jongen aus dem Tuurm.'' S. 172-174. ** [[Jean-Pierre Koltz|Koltz, J.-P.]]. ''Pfaffenthal''. S. 225-239. * [https://web.archive.org/web/20110911053832/http://www.rivesdeclausen.eu/docs/histoire.pdf Geschichtleches iwwer d'Brauereien] op der Websäit vu rivesdeclausen.eu == Kuckt och == * [[Théiwesbuer]] * [[Sichenhaff]] * [[Kapell Sichenhaff|Kapell um Sichenhaff]] * [[Kierch Pafendall|Pafendaller Kierch]] * [[Jugendherberg Stad Lëtzebuerg]] * [[Lift Pafendall-Uewerstad]] == Billergalerien == <gallery perrow="6" widths="160" caption="Fotoen"> Fichier:Luxembourg Pfaffenthal church 01.jpg|D'Pafendaller Kierch vun der Bréck iwwer d'Uelzecht aus gesinn. Lénks den [[Théiwesbur]] Fichier:Luxembourg Pafendall Sang a Klang 02.jpg|Bau vum Sang a Klang Fichier:Luxembourg Pfaffenthal Alzette Béinchen 01.jpg|D'Uelzecht am Pafendall, vum ''Béinchen'' aus a Richtung [[Clausen]] gekuckt. Fichier:Luxemb Pafendall Béinchen 01.jpg|De Béinchen, mat der Rouder Bréck. Riets d'Siichepaart (''Porte des Bons-Malades''), lénks de [[Féngerlek]] Fichier:Luxemb Pafendall Béinchen 03.jpg|De Béinchen Fichier:Luxembourg City Pfaffenthal plaque 1976.jpg|Plack an der ''rue du Pont''. </gallery> <gallery perrow="6" widths="160" caption="Historesch Fotoen"> Fichier:Luxembourg City Pfaffenthal 1868.jpg|De Pafendall ee Joer virum Schleefe vun de Festungsanlagen (1868). Cf Beschreiwung vum Bild (eemol op d'Bild klicken). Fir Annotatiounen am Bild, kuckt [http://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Fichier:Luxembourg_City_Pfaffenthal_1868.jpg d'Bild op Wikimedia Commons]. Fichier:Brandebourg Pafendall 1868.JPG|De Pafendall, [[Charles Brandebourg]], ëm 1868 Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 105.jpg|''Ville Basse du Pfaffenthal * Unterstadt Pfaffenthal'', [[Charles Bernhoeft]], ëm 1893 Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 108.jpg|''Ville Basse du Pfaffenthal * Unterstadt Pfaffenthal'', d'Vue vum [[Bockfiels|Bock]], [[Charles Bernhoeft]], ëm 1893 Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 110.jpg|''Ville Basse du Pfaffenthal * Unterstadt Pfaffenthal'', [[Charles Bernhoeft]], ëm 1893 Fichier:Bernhoeft Pfaffenthal.jpg|Rue des Tanneurs, Charles Bernhoeft, ëm 1904 </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat|Pfaffenthal/Pafendall|Pafendall}} * [http://www.Pfaffenthal.info Websäit vum Interesseveräin Pafendall-Sichenhaff] {{fr}} * [http://geo.uni.lu/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=1398&Itemid=484&lang=french Websäit vun der Uni Lëtzebuerg iwwer d'Leprastatioun um Sichenhaff] * Eng Kaart vum Pafendall mat de [http://map.geoportail.lu/?layers_visibility=&layers=&layers_opacity=&bgLayer=&map_id=facb4adf57a9401f8c4037ff5e29f517&layers_indices=&zoom=9&bgOpacity=100.0&selectedNode=None&Y=77628.625&X=75552.74998 lëtzebuergesche Stroossennimm]. {{Navigatioun Quartiere vu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Pafendall| ]] 531045bok3wxksm32ht7fcdfu66m5st 2680189 2680188 2026-05-30T08:09:39Z Zinneke 34 /* Geschicht */ 2680189 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Pfaffenthal | Numm (Däitsch) = Pfaffenthal | Gemeng = {{Lëtzebuerg}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Lëtzebuerg}} | Koordinaten = {{coor dms|49|36|57|N|06|07|55|O}} }} De '''Pafendall''' ass ee vun de 24 offizielle Quartiere vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. == Geographie == De Pafendall läit an der Ënnerstad, am [[Uelzecht]]dall, tëscht de Quartieren [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]] a [[Weimeschkierch]] am [[Norden]] a [[Clausen]] am [[Süden]]. [[Osten|Ëstlech]] dervu läit de [[Kierchbierg]] a westlech de [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Stadgronn]], d'[[Uewerstad]] an de [[Lampertsbierg]]. De Quartier Pafendall besteet aus dem Pafendall selwer an aus dem [[Sichenhaff]] am Norden. Op all Säit vun der [[Uelzecht]] steet eng gutt erhale Paart vun der [[Vauban]]s-[[Festung Lëtzebuerg|Festung]]: lénks d'[[Eecher Paart]] (''Porte d'Eich'') a riets d'[[Sichepaart]] (''Porte des Bons-Malades''). Béid Paarte sinn iwwer de [[Béinchen|Béinche]] matenee verbonnen. Aner Repère sinn d'[[Pont grande-duchesse Charlotte|Rout Bréck]], den neie [[Lift Pafendall-Uewerstad|Panorama-Lift]], den Arrêt [[Gare Pafendall-Kierchbierg|Pafendall-Kierchbierg]] mam [[Funiculaire Pafendall-Kierchbierg|Funiculaire]], de Siège vum [[Sang & Klang Pafendall|Sang a Klang]] an den [[Oekozenter Pafendall|Oekozenter]]. De Pafendall huet eng [[Fläch]] vun 37,52 [[Ar (Flächemooss)|ha]] a läit op enger Héicht tëscht 238,9 an 293,0 m. ==Geschicht== {{Kapitel Info feelt}} Schonn zu [[Réimescht Räich|Réimerzäiten]] war am Pafendall eng Bréck iwwer d'Uelzecht, iwwer déi d'Strooss vu [[Reims]] op [[Arel]] a weider op [[Tréier]] gefouert huet<ref>Service des sites et monuments, 2005. ''L'héritage culturel Vauban à Luxembourg''.</ref>. Iwwerreschter vun der Réimerbréck si bei Niddregwaasser an der Uelzecht no bei der haiteger Bréck ([[Rue du Pont (Stad Lëtzebuerg)|rue du Pont]]) vis-à-vis vun der [[Kierch Lëtzebuerg-Pafendall|Pafendaller Kierch]] ze gesinn<ref>Websäit vum Interesseveräin Pafendall-Sichenhaff, cf. ënner ''L'histoire en bref''.</ref>. === Gasexplosioun vum 30. Mee 1976 === Den [[30. Mee]] [[1976]] owes gouf et am Pafendall eng schwéier Explosioun an e grousst Feier. D'Ursaach war [[Bensinn]], deen zu [[Zéisseng]] vum Chauffer vun enger Transportfirma iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf, an där d'Gase méi spéit duerch Fonke vun engem Killaggregat explodéiert sinn<ref>René Clesse, ons stad 13, 1983.</ref>. Den Ausgangspunkt vun der Explosioun war ''Beim Béinchen'', an deen Deel vum Pafendall war komplett an e Koup gefall. Et goufen dräi Doudeger a 17 Schwéierblesséiert dovun 2 Pompjeeën. 45 Leit déi keen Daach méi iwwer dem Kapp haten, goufen an der [[Jugendherbergen zu Lëtzebuerg|Jugendherberg]] opgeholl. Eng Plack an der ''rue du Pont'' erënnert un d'Accident. === D'Pafendaller Kierch=== Nodeem d'[[Kierch Pafendall|Pafendaller Kierc]]h hir Dieren 1847 opgemaach hat, goufen de Pafendall an de Sichenhaff vun der Par [[Méchelskierch (Stad Lëtzebuerg)|Sankt Méchel]] lassgeléist an als eege [[Par]] etabléiert<ref>J.-C. Loutsch 1982.</ref>. D'Kierch ass no dem [[Zweete Weltkrich]] bekannt ginn, well den deemolege Paschtouer [[Jean-Pierre Ries]] a säi Koschter Hary Wiesen mat Hëllef vun der Thérèse Strauss ënner Liewensgefor sechs Lëtzebuerger [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Zwangsrekrutéiert]] am Kierchtuerm verstoppt haten, Lëtzebuerger, déi net an enger preisescher Uniform kämpfe wollten. Et waren dat de [[Vic Fischbach (Agronom)|Vic Fischbach]], de René Schiltz (Brudder vum [[Aloyse Schiltz]]), de Gaston Kerger, den Nicolas Schaefers, den Emile Schaefers an de Lucien Kraus<ref>René Schiltz, 1982.</ref>. {{Méi Info 1|Kierch Pafendall}} == Awunner == Op den {{Quartier Stad Lëtzebuerg Populatioun Joer}} hunn am Pafendall {{Quartier Stad Lëtzebuerg Populatioun|Quartier=Pafendall}} Leit gewunnt; den Undeel vun de Lëtzebuerger louch bei {{Quartier Stad Lëtzebuerg Undeel Lëtzebuerger|Quartier=Pafendall}}&nbsp;%, géintiwwer {{Quartier Stad Lëtzebuerg Undeel Auslänner|Quartier=Pafendall}}&nbsp;% Auslänner<ref name=":0">{{PopVDL}}</ref>. {| class="wikitable" |+Nationalitéiten am Pafendall ({{Small|{{Quartier Stad Lëtzebuerg Populatioun Joer}}}})<ref name=":0" /> !Rang !Nationalitéit !Awunner !Undeel |- | |TOTAL |align=right|1.380 |align=right|100,00% |- |1 |{{LUX}} |align=right|539 |align=right|39,06% |- |2 |{{FRA}} |align=right|182 |align=right|13,19% |- |3 |{{POR}} |align=right|168 |align=right|12,17% |- |4 |{{ITA}} |align=right|75 |align=right|5,43% |- |5 |{{ESP}} |align=right|40 |align=right|2,90% |- |6 |{{DEU}} |align=right|3 |align=right|0,22% |- |7 |{{BEL}} |align=right|27 |align=right|1,96% |- |8 |{{ERI}} |align=right|24 |align=right|1,74% |- | rowspan="2" |9 |{{GRE}} |align=right|17 |align=right|1,23% |- |{{SYR}} |align=right|17 |align=right|1,23% |- | rowspan="2" |10 |{{POL}} | align="right" |16 | align="right" |1,16% |- |{{IRL}} | align="right" |16 | align="right" |1,16% |- | |Top 10 | align="right" |1.124 | align="right" |81,45% |- | |Aner Nationalitéiten | align="right" |256 | align="right" |18,55% |} ==Fliederchersdag== Den drëtte [[Sonndeg]] no [[Ouschteren|Ouschtere]] gëtt um Sichenhaff de [[Fliederchersdag]] gefeiert. Den Interesseveräi vum Pafendall-Sichenhaff, deen d'Feier organiséiert, verdeelt deen Dag virdrun, um [[Samschdeg]], no enger Mass an der Kapell um Kierfecht, Eeërfliedercher un d'Leit<ref>F.T. (Fernand Theato): ''Fliederchesdag um Sichenhaff''. Luxemburger Wort vum 27. Abrëll 2012, S. 26.</ref>. ==Kuckeswäertes== * Déi fréieren [[Hospice civil am Pafendall|Zivilhospiz vun der Stad Lëtzebuerg]] an der ''[[Rue Mohrfels|Muerbels]]'', an deem haut en Altersheem ass. * Déi fréier Moschterfabréck ''[[Moutarderie de Luxembourg]]'' mat donieft der [[Muerbelsmillen]]. * De [[Béinchen]], Bréck iwwer d'Uelzecht tëscht der [[Eecher Paart]] an der [[Sichepaart]]. * De [[Féngerlek]], de Schaarschtech vum fréiere Waasserwierk. <gallery mode="packed" heights="160"> Fichier:Hospice civil Luxembourg-Pfaffenthal 01.jpg|[[Hospice civil am Pafendall|fréieren Hospice civil]] Fichier:Luxembourg 67 et 69 rue Mohrfels.jpg|[[Muerbelsmillen]] Fichier:Luxemb Pafendall Béinchen 02.jpg|[[Béinchen]] a [[Sichepaart]] Fichier:Féngerlek Pafendall 2015-07 --1.jpg|''Féngerlek'' Fichier:Luxembourg, vue Pfaffenthal.jpg|Vue op de Pafendall,<br>a Richtung Südoste gekuckt </gallery> ==Veräiner== * De Gesangsveräin ''[[Sang & Klang Pafendall]]''. * De Foussballklub ''FC Red-Black Pfaffenthal'' deen um [[Stade Gaston-Diderich]] seng Heemspiller gespillt huet gouf [[1909]] gegrënnt, an huet [[2007]] mam ''FC Egalité Weimerskirch'' zum ''[[FC Red-Black/Egalité Pfaffenthal]]'' fusionéiert. ==Bekannt Leit aus dem Pafendall== * [[Emmanuel Limpach]] (1721-1793), leschten Abt vun der [[Abtei Iechternach]] * [[Jean Mersch-Wittenauer|Jean Mersch]] (1819-1879)<ref>Guy Krier 1982</ref>, Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg * [[Théophile Funck-Brentano]] (1830-1906), Dokter an der Medezin, Soziolog * [[Laurent Menager]] (1835-1902), Museker, Komponist * [[Nicolas Gonner]] (1835-1892), Historiker, Schrëftsteller * [[Martin Blum]] (1845-1924), Paschtouer, Historiker * [[Albert Jean-Marie Keucker de Watlet|Albert Jean-Marie, Baron Keucker de Watlet]] (1851-1943), Generolleitnant an der belscher Arméi an Administrateur vun der [[Banque Centrale Luxembourgeoise]] * [[Wilhelm Hülsemann]] (1871-1821), Paschtouer, Auteur * [[Alfred Kowalsky]] (1879-1943), Komponist * [[Henri Pensis]] (1900-1958), Museker, Dirigent * [[Jacques Leurs]] (1910-1968), Gewerkschaftler, am Pafendall opgewuess ==Filmer iwwer de Pafendall== * 1947: ''100 Joer Porfeier 1947''. De Film gouf vun der Firma ''Photo-Hall Bertogne'' realiséiert. En ass am [[CNA]] zu [[Diddeleng]] archivéiert. * 1982: ''125 Joer Sang a Klang''. De 45-Minutte-laange Film ass vum Amateur-Cinéaste Henri Eltter. Et geet ëm d'Veräinsgeschicht, mä och ëm d'Pafendaller Festungs- a Lokalgeschicht. En ass am CNA zu Diddeleng archivéiert. * 1991: ''[[Le pont rouge]]'' vum [[Geneviève Mersch]]. Am Film geet et ëm d'Reaktioun vun de betraffene Pafendaller Awunner op alles wat vun der [[Rout Bréck|Rouder Bréck]] an de Pafendall erof gefall ass, inklusiv d'Mënschen déi d'Flemm mam Liewen haten, dat bis datt 1993 e Schutzgelänner installéiert war. * 2001: ''D'Stopp an der Pafendaller Kiirch 1943-1944''. De Film gouf am Joer 2001 vum René Schiltz am Optrag vun den [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Enrôlés de force]] realiséiert. Am Film geet et ëm déi sechs [[Refractaire (Lëtzebuerg)|Refractaire]]n déi am [[Zweete Weltkrich]] ënner dem Daach an der Pafendaller Kierch verstoppt waren. En ass am Besëtz vum CNA. All d'Acteure ware Member vum Sang a Klang Pafendall.<ref>Fir déi 4 Filmer iwwer de Pafendall, cf. ''Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pafendall 1857-2007'', S. 87-88.</ref> ==Literatur== * [[France Clarinval|Clarinval, F.]], 2026. ''Ascenseur pas si social. Dix ans après son désenclavement, le Pfaffenthal attire les convoitises. Son identité et sa spécificité s'en trouvent bouleversées.'' [[d'Lëtzebuerger Land]] vum 22. Mee 2026, S. 6-8. * ''Kanner o Kanner: Le quartier du Pfaffenthal-Siechenhof ''. Luxemburg, Editions SILPS, 2020, 272 S. *[[Rita Ruppert|Ruppert R.]] [http://www.wort.lu/de/lokales/vor-40-jahren-starben-bei-einer-explosion-in-pfaffenthal-drei-junge-menschen-wie-phoenix-aus-der-asche-574ab5deac730ff4e7f611e1 „Vor 40 Jahren starben bei einer Explosion in Pfaffenthal drei junge Menschen. - Wie Phönix aus der Asche“] op www.wort.lu an an der gedréckter Versioun am [[Luxemburger Wort]] vum 30. Mee 2016, S. 19 ([https://e-paper.wort.lu/eweb/media/spl/2016/05/30/pdf/30_05_2016_w_19_23a694b3f5.pdf PDF]) *[[Sophie Hermes|Hermes, S.]] [http://www.wort.lu/de/lokales/maei-quartier-pfaffenthal-ein-dorf-inmitten-der-stadt-56f54f291bea9dff8fa751d3 „Mäi Quartier - Pfaffenthal: Ein Dorf inmitten der Stadt“] op www.wort.lu an an der gedréckter Versioun („Die grüne Lunge der Hauptstadt“) am [[Luxemburger Wort]] vum 26. / 27. Mäerz 2016, S. 36 ([https://e-paper.wort.lu/eweb/media/spl/2016/03/26/pdf/26_03_2016_w_36_6cb3e79c3e.pdf PDF]) * Bley, N. & F. Théato (Koord.), 2007. ''Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pafendall 1857-2007''. Éditions Sang & Klang Pafendall. Dréckerei Victor Bück, Lëtzebuerg. 204 S. *[[Fernand Théato]], 2006, ''Pafendall, geographeschen Zentrum vun der Stad Lëtzebuerg'' an: ''[https://a-z.lu/primo-explore/fulldisplay?docid=ALEPH_LUX01000568851&context=L&vid=BIBNET&search_scope=All_content&tab=all_content& Kräiz a quier duerch d'Stad an d'Gemeng Lëtzebuerg]'', Chorale Sang & Klang. S. 82-87 * [[Service des sites et monuments nationaux]], 2005. ''L'héritage culturel Vauban à Luxembourg. Guide historique''. Éditions Saint-Paul, 103 S. (D'Broschür gëtt et och an anere Sproochen). * [[ons stad]] Nr. 13, 1983. Spezialnummer iwwer de Pafendall. ** [[René Clesse|Clesse, R.]]. ''Um'' "Béinchen" ''rührt sich was. Der Wiederaufbau soll Ende 1985 abgeschlossen sein.'' S. 14-15. [http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_13-1983_14-15.pdf PDF] * 125 Joer Sang a Klang Pafendall, 1982. Dréckerei Print-Service, Lëtzebuerg, 280 S. ** Krier, G. ''Markante Persönlichkeiten aus Pfaffenthal''. S. 61-63. ** Schiltz, R. ''D'Jongen aus dem Tuurm.'' S. 172-174. ** [[Jean-Pierre Koltz|Koltz, J.-P.]]. ''Pfaffenthal''. S. 225-239. * [https://web.archive.org/web/20110911053832/http://www.rivesdeclausen.eu/docs/histoire.pdf Geschichtleches iwwer d'Brauereien] op der Websäit vu rivesdeclausen.eu == Kuckt och == * [[Théiwesbuer]] * [[Sichenhaff]] * [[Kapell Sichenhaff|Kapell um Sichenhaff]] * [[Kierch Pafendall|Pafendaller Kierch]] * [[Jugendherberg Stad Lëtzebuerg]] * [[Lift Pafendall-Uewerstad]] == Billergalerien == <gallery perrow="6" widths="160" caption="Fotoen"> Fichier:Luxembourg Pfaffenthal church 01.jpg|D'Pafendaller Kierch vun der Bréck iwwer d'Uelzecht aus gesinn. Lénks den [[Théiwesbur]] Fichier:Luxembourg Pafendall Sang a Klang 02.jpg|Bau vum Sang a Klang Fichier:Luxembourg Pfaffenthal Alzette Béinchen 01.jpg|D'Uelzecht am Pafendall, vum ''Béinchen'' aus a Richtung [[Clausen]] gekuckt. Fichier:Luxemb Pafendall Béinchen 01.jpg|De Béinchen, mat der Rouder Bréck. Riets d'Siichepaart (''Porte des Bons-Malades''), lénks de [[Féngerlek]] Fichier:Luxemb Pafendall Béinchen 03.jpg|De Béinchen Fichier:Luxembourg City Pfaffenthal plaque 1976.jpg|Plack an der ''rue du Pont''. </gallery> <gallery perrow="6" widths="160" caption="Historesch Fotoen"> Fichier:Luxembourg City Pfaffenthal 1868.jpg|De Pafendall ee Joer virum Schleefe vun de Festungsanlagen (1868). Cf Beschreiwung vum Bild (eemol op d'Bild klicken). Fir Annotatiounen am Bild, kuckt [http://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Fichier:Luxembourg_City_Pfaffenthal_1868.jpg d'Bild op Wikimedia Commons]. Fichier:Brandebourg Pafendall 1868.JPG|De Pafendall, [[Charles Brandebourg]], ëm 1868 Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 105.jpg|''Ville Basse du Pfaffenthal * Unterstadt Pfaffenthal'', [[Charles Bernhoeft]], ëm 1893 Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 108.jpg|''Ville Basse du Pfaffenthal * Unterstadt Pfaffenthal'', d'Vue vum [[Bockfiels|Bock]], [[Charles Bernhoeft]], ëm 1893 Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 110.jpg|''Ville Basse du Pfaffenthal * Unterstadt Pfaffenthal'', [[Charles Bernhoeft]], ëm 1893 Fichier:Bernhoeft Pfaffenthal.jpg|Rue des Tanneurs, Charles Bernhoeft, ëm 1904 </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat|Pfaffenthal/Pafendall|Pafendall}} * [http://www.Pfaffenthal.info Websäit vum Interesseveräin Pafendall-Sichenhaff] {{fr}} * [http://geo.uni.lu/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=1398&Itemid=484&lang=french Websäit vun der Uni Lëtzebuerg iwwer d'Leprastatioun um Sichenhaff] * Eng Kaart vum Pafendall mat de [http://map.geoportail.lu/?layers_visibility=&layers=&layers_opacity=&bgLayer=&map_id=facb4adf57a9401f8c4037ff5e29f517&layers_indices=&zoom=9&bgOpacity=100.0&selectedNode=None&Y=77628.625&X=75552.74998 lëtzebuergesche Stroossennimm]. {{Navigatioun Quartiere vu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Pafendall| ]] t79g7kd3zvxdlqkhmo9020jqkstnbbv 2680203 2680189 2026-05-30T08:26:07Z Les Meloures 580 Eifeler 2680203 wikitext text/x-wiki {{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg | Numm (Franséisch) = Pfaffenthal | Numm (Däitsch) = Pfaffenthal | Gemeng = {{Lëtzebuerg}} | Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Lëtzebuerg}} | Koordinaten = {{coor dms|49|36|57|N|06|07|55|O}} }} De '''Pafendall''' ass ee vun de 24 offizielle Quartiere vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. == Geographie == De Pafendall läit an der Ënnerstad, am [[Uelzecht]]dall, tëscht de Quartieren [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]] a [[Weimeschkierch]] am [[Norden]] a [[Clausen]] am [[Süden]]. [[Osten|Ëstlech]] dervu läit de [[Kierchbierg]] a westlech de [[Gronn (Stad Lëtzebuerg)|Stadgronn]], d'[[Uewerstad]] an de [[Lampertsbierg]]. De Quartier Pafendall besteet aus dem Pafendall selwer an aus dem [[Sichenhaff]] am Norden. Op all Säit vun der [[Uelzecht]] steet eng gutt erhale Paart vun der [[Vauban]]s-[[Festung Lëtzebuerg|Festung]]: lénks d'[[Eecher Paart]] (''Porte d'Eich'') a riets d'[[Sichepaart]] (''Porte des Bons-Malades''). Béid Paarte sinn iwwer de [[Béinchen|Béinche]] matenee verbonnen. Aner Repère sinn d'[[Pont grande-duchesse Charlotte|Rout Bréck]], den neie [[Lift Pafendall-Uewerstad|Panorama-Lift]], den Arrêt [[Gare Pafendall-Kierchbierg|Pafendall-Kierchbierg]] mam [[Funiculaire Pafendall-Kierchbierg|Funiculaire]], de Siège vum [[Sang & Klang Pafendall|Sang a Klang]] an den [[Oekozenter Pafendall|Oekozenter]]. De Pafendall huet eng [[Fläch]] vun 37,52 [[Ar (Flächemooss)|ha]] a läit op enger Héicht tëscht 238,9 an 293,0 m. ==Geschicht== {{Kapitel Info feelt}} Schonn zu [[Réimescht Räich|Réimerzäite]] war am Pafendall eng Bréck iwwer d'Uelzecht, iwwer déi d'Strooss vu [[Reims]] op [[Arel]] a weider op [[Tréier]] gefouert huet<ref>Service des sites et monuments, 2005. ''L'héritage culturel Vauban à Luxembourg''.</ref>. Iwwerreschter vun der Réimerbréck si bei Niddregwaasser an der Uelzecht no bei der haiteger Bréck ([[Rue du Pont (Stad Lëtzebuerg)|rue du Pont]]) vis-à-vis vun der [[Kierch Lëtzebuerg-Pafendall|Pafendaller Kierch]] ze gesinn<ref>Websäit vum Interesseveräin Pafendall-Sichenhaff, cf. ënner ''L'histoire en bref''.</ref>. === Gasexplosioun vum 30. Mee 1976 === Den [[30. Mee]] [[1976]] owes gouf et am Pafendall eng schwéier Explosioun an e grousst Feier. D'Ursaach war [[Bensinn]], deen zu [[Zéisseng]] vum Chauffer vun enger Transportfirma iertemlecherweis an d'Kanalisatioun lafe gelooss gouf, an där d'Gase méi spéit duerch Fonke vun engem Killaggregat explodéiert sinn<ref>René Clesse, ons stad 13, 1983.</ref>. Den Ausgangspunkt vun der Explosioun war ''Beim Béinchen'', an deen Deel vum Pafendall war komplett an e Koup gefall. Et goufen dräi Doudeger a 17 Schwéierblesséiert dovun 2 Pompjeeën. 45 Leit déi keen Daach méi iwwer dem Kapp haten, goufen an der [[Jugendherbergen zu Lëtzebuerg|Jugendherberg]] opgeholl. Eng Plack an der ''rue du Pont'' erënnert un d'Accident. === D'Pafendaller Kierch=== Nodeem d'[[Kierch Pafendall|Pafendaller Kierc]]h hir Dieren 1847 opgemaach hat, goufen de Pafendall an de Sichenhaff vun der Par [[Méchelskierch (Stad Lëtzebuerg)|Sankt Méchel]] lassgeléist an als eege [[Par]] etabléiert<ref>J.-C. Loutsch 1982.</ref>. D'Kierch ass no dem [[Zweete Weltkrich]] bekannt ginn, well den deemolege Paschtouer [[Jean-Pierre Ries]] a säi Koschter Hary Wiesen mat Hëllef vun der Thérèse Strauss ënner Liewensgefor sechs Lëtzebuerger [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Zwangsrekrutéiert]] am Kierchtuerm verstoppt haten, Lëtzebuerger, déi net an enger preisescher Uniform kämpfe wollten. Et waren dat de [[Vic Fischbach (Agronom)|Vic Fischbach]], de René Schiltz (Brudder vum [[Aloyse Schiltz]]), de Gaston Kerger, den Nicolas Schaefers, den Emile Schaefers an de Lucien Kraus<ref>René Schiltz, 1982.</ref>. {{Méi Info 1|Kierch Pafendall}} == Awunner == Op den {{Quartier Stad Lëtzebuerg Populatioun Joer}} hunn am Pafendall {{Quartier Stad Lëtzebuerg Populatioun|Quartier=Pafendall}} Leit gewunnt; den Undeel vun de Lëtzebuerger louch bei {{Quartier Stad Lëtzebuerg Undeel Lëtzebuerger|Quartier=Pafendall}}&nbsp;%, géintiwwer {{Quartier Stad Lëtzebuerg Undeel Auslänner|Quartier=Pafendall}}&nbsp;% Auslänner<ref name=":0">{{PopVDL}}</ref>. {| class="wikitable" |+Nationalitéiten am Pafendall ({{Small|{{Quartier Stad Lëtzebuerg Populatioun Joer}}}})<ref name=":0" /> !Rang !Nationalitéit !Awunner !Undeel |- | |TOTAL |align=right|1.380 |align=right|100,00% |- |1 |{{LUX}} |align=right|539 |align=right|39,06% |- |2 |{{FRA}} |align=right|182 |align=right|13,19% |- |3 |{{POR}} |align=right|168 |align=right|12,17% |- |4 |{{ITA}} |align=right|75 |align=right|5,43% |- |5 |{{ESP}} |align=right|40 |align=right|2,90% |- |6 |{{DEU}} |align=right|3 |align=right|0,22% |- |7 |{{BEL}} |align=right|27 |align=right|1,96% |- |8 |{{ERI}} |align=right|24 |align=right|1,74% |- | rowspan="2" |9 |{{GRE}} |align=right|17 |align=right|1,23% |- |{{SYR}} |align=right|17 |align=right|1,23% |- | rowspan="2" |10 |{{POL}} | align="right" |16 | align="right" |1,16% |- |{{IRL}} | align="right" |16 | align="right" |1,16% |- | |Top 10 | align="right" |1.124 | align="right" |81,45% |- | |Aner Nationalitéiten | align="right" |256 | align="right" |18,55% |} ==Fliederchersdag== Den drëtte [[Sonndeg]] no [[Ouschteren|Ouschtere]] gëtt um Sichenhaff de [[Fliederchersdag]] gefeiert. Den Interesseveräi vum Pafendall-Sichenhaff, deen d'Feier organiséiert, verdeelt deen Dag virdrun, um [[Samschdeg]], no enger Mass an der Kapell um Kierfecht, Eeërfliedercher un d'Leit<ref>F.T. (Fernand Theato): ''Fliederchesdag um Sichenhaff''. Luxemburger Wort vum 27. Abrëll 2012, S. 26.</ref>. ==Kuckeswäertes== * Déi fréieren [[Hospice civil am Pafendall|Zivilhospiz vun der Stad Lëtzebuerg]] an der ''[[Rue Mohrfels|Muerbels]]'', an deem haut en Altersheem ass. * Déi fréier Moschterfabréck ''[[Moutarderie de Luxembourg]]'' mat donieft der [[Muerbelsmillen]]. * De [[Béinchen]], Bréck iwwer d'Uelzecht tëscht der [[Eecher Paart]] an der [[Sichepaart]]. * De [[Féngerlek]], de Schaarschtech vum fréiere Waasserwierk. <gallery mode="packed" heights="160"> Fichier:Hospice civil Luxembourg-Pfaffenthal 01.jpg|[[Hospice civil am Pafendall|fréieren Hospice civil]] Fichier:Luxembourg 67 et 69 rue Mohrfels.jpg|[[Muerbelsmillen]] Fichier:Luxemb Pafendall Béinchen 02.jpg|[[Béinchen]] a [[Sichepaart]] Fichier:Féngerlek Pafendall 2015-07 --1.jpg|''Féngerlek'' Fichier:Luxembourg, vue Pfaffenthal.jpg|Vue op de Pafendall,<br>a Richtung Südoste gekuckt </gallery> ==Veräiner== * De Gesangsveräin ''[[Sang & Klang Pafendall]]''. * De Foussballklub ''FC Red-Black Pfaffenthal'' deen um [[Stade Gaston-Diderich]] seng Heemspiller gespillt huet gouf [[1909]] gegrënnt, an huet [[2007]] mam ''FC Egalité Weimerskirch'' zum ''[[FC Red-Black/Egalité Pfaffenthal]]'' fusionéiert. ==Bekannt Leit aus dem Pafendall== * [[Emmanuel Limpach]] (1721-1793), leschten Abt vun der [[Abtei Iechternach]] * [[Jean Mersch-Wittenauer|Jean Mersch]] (1819-1879)<ref>Guy Krier 1982</ref>, Buergermeeschter vun der Stad Lëtzebuerg * [[Théophile Funck-Brentano]] (1830-1906), Dokter an der Medezin, Soziolog * [[Laurent Menager]] (1835-1902), Museker, Komponist * [[Nicolas Gonner]] (1835-1892), Historiker, Schrëftsteller * [[Martin Blum]] (1845-1924), Paschtouer, Historiker * [[Albert Jean-Marie Keucker de Watlet|Albert Jean-Marie, Baron Keucker de Watlet]] (1851-1943), Generolleitnant an der belscher Arméi an Administrateur vun der [[Banque Centrale Luxembourgeoise]] * [[Wilhelm Hülsemann]] (1871-1821), Paschtouer, Auteur * [[Alfred Kowalsky]] (1879-1943), Komponist * [[Henri Pensis]] (1900-1958), Museker, Dirigent * [[Jacques Leurs]] (1910-1968), Gewerkschaftler, am Pafendall opgewuess ==Filmer iwwer de Pafendall== * 1947: ''100 Joer Porfeier 1947''. De Film gouf vun der Firma ''Photo-Hall Bertogne'' realiséiert. En ass am [[CNA]] zu [[Diddeleng]] archivéiert. * 1982: ''125 Joer Sang a Klang''. De 45-Minutte-laange Film ass vum Amateur-Cinéaste Henri Eltter. Et geet ëm d'Veräinsgeschicht, mä och ëm d'Pafendaller Festungs- a Lokalgeschicht. En ass am CNA zu Diddeleng archivéiert. * 1991: ''[[Le pont rouge]]'' vum [[Geneviève Mersch]]. Am Film geet et ëm d'Reaktioun vun de betraffene Pafendaller Awunner op alles wat vun der [[Rout Bréck|Rouder Bréck]] an de Pafendall erof gefall ass, inklusiv d'Mënschen déi d'Flemm mam Liewen haten, dat bis datt 1993 e Schutzgelänner installéiert war. * 2001: ''D'Stopp an der Pafendaller Kiirch 1943-1944''. De Film gouf am Joer 2001 vum René Schiltz am Optrag vun den [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|Enrôlés de force]] realiséiert. Am Film geet et ëm déi sechs [[Refractaire (Lëtzebuerg)|Refractaire]]n déi am [[Zweete Weltkrich]] ënner dem Daach an der Pafendaller Kierch verstoppt waren. En ass am Besëtz vum CNA. All d'Acteure ware Member vum Sang a Klang Pafendall.<ref>Fir déi 4 Filmer iwwer de Pafendall, cf. ''Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pafendall 1857-2007'', S. 87-88.</ref> ==Literatur== * [[France Clarinval|Clarinval, F.]], 2026. ''Ascenseur pas si social. Dix ans après son désenclavement, le Pfaffenthal attire les convoitises. Son identité et sa spécificité s'en trouvent bouleversées.'' [[d'Lëtzebuerger Land]] vum 22. Mee 2026, S. 6-8. * ''Kanner o Kanner: Le quartier du Pfaffenthal-Siechenhof ''. Luxemburg, Editions SILPS, 2020, 272 S. *[[Rita Ruppert|Ruppert R.]] [http://www.wort.lu/de/lokales/vor-40-jahren-starben-bei-einer-explosion-in-pfaffenthal-drei-junge-menschen-wie-phoenix-aus-der-asche-574ab5deac730ff4e7f611e1 „Vor 40 Jahren starben bei einer Explosion in Pfaffenthal drei junge Menschen. - Wie Phönix aus der Asche“] op www.wort.lu an an der gedréckter Versioun am [[Luxemburger Wort]] vum 30. Mee 2016, S. 19 ([https://e-paper.wort.lu/eweb/media/spl/2016/05/30/pdf/30_05_2016_w_19_23a694b3f5.pdf PDF]) *[[Sophie Hermes|Hermes, S.]] [http://www.wort.lu/de/lokales/maei-quartier-pfaffenthal-ein-dorf-inmitten-der-stadt-56f54f291bea9dff8fa751d3 „Mäi Quartier - Pfaffenthal: Ein Dorf inmitten der Stadt“] op www.wort.lu an an der gedréckter Versioun („Die grüne Lunge der Hauptstadt“) am [[Luxemburger Wort]] vum 26. / 27. Mäerz 2016, S. 36 ([https://e-paper.wort.lu/eweb/media/spl/2016/03/26/pdf/26_03_2016_w_36_6cb3e79c3e.pdf PDF]) * Bley, N. & F. Théato (Koord.), 2007. ''Société chorale royale grand-ducale Sang & Klang Pafendall 1857-2007''. Éditions Sang & Klang Pafendall. Dréckerei Victor Bück, Lëtzebuerg. 204 S. *[[Fernand Théato]], 2006, ''Pafendall, geographeschen Zentrum vun der Stad Lëtzebuerg'' an: ''[https://a-z.lu/primo-explore/fulldisplay?docid=ALEPH_LUX01000568851&context=L&vid=BIBNET&search_scope=All_content&tab=all_content& Kräiz a quier duerch d'Stad an d'Gemeng Lëtzebuerg]'', Chorale Sang & Klang. S. 82-87 * [[Service des sites et monuments nationaux]], 2005. ''L'héritage culturel Vauban à Luxembourg. Guide historique''. Éditions Saint-Paul, 103 S. (D'Broschür gëtt et och an anere Sproochen). * [[ons stad]] Nr. 13, 1983. Spezialnummer iwwer de Pafendall. ** [[René Clesse|Clesse, R.]]. ''Um'' "Béinchen" ''rührt sich was. Der Wiederaufbau soll Ende 1985 abgeschlossen sein.'' S. 14-15. [http://www.onsstad.lu/uploads/media/ons_stad_13-1983_14-15.pdf PDF] * 125 Joer Sang a Klang Pafendall, 1982. Dréckerei Print-Service, Lëtzebuerg, 280 S. ** Krier, G. ''Markante Persönlichkeiten aus Pfaffenthal''. S. 61-63. ** Schiltz, R. ''D'Jongen aus dem Tuurm.'' S. 172-174. ** [[Jean-Pierre Koltz|Koltz, J.-P.]]. ''Pfaffenthal''. S. 225-239. * [https://web.archive.org/web/20110911053832/http://www.rivesdeclausen.eu/docs/histoire.pdf Geschichtleches iwwer d'Brauereien] op der Websäit vu rivesdeclausen.eu == Kuckt och == * [[Théiwesbuer]] * [[Sichenhaff]] * [[Kapell Sichenhaff|Kapell um Sichenhaff]] * [[Kierch Pafendall|Pafendaller Kierch]] * [[Jugendherberg Stad Lëtzebuerg]] * [[Lift Pafendall-Uewerstad]] == Billergalerien == <gallery perrow="6" widths="160" caption="Fotoen"> Fichier:Luxembourg Pfaffenthal church 01.jpg|D'Pafendaller Kierch vun der Bréck iwwer d'Uelzecht aus gesinn. Lénks den [[Théiwesbur]] Fichier:Luxembourg Pafendall Sang a Klang 02.jpg|Bau vum Sang a Klang Fichier:Luxembourg Pfaffenthal Alzette Béinchen 01.jpg|D'Uelzecht am Pafendall, vum ''Béinchen'' aus a Richtung [[Clausen]] gekuckt. Fichier:Luxemb Pafendall Béinchen 01.jpg|De Béinchen, mat der Rouder Bréck. Riets d'Siichepaart (''Porte des Bons-Malades''), lénks de [[Féngerlek]] Fichier:Luxemb Pafendall Béinchen 03.jpg|De Béinchen Fichier:Luxembourg City Pfaffenthal plaque 1976.jpg|Plack an der ''rue du Pont''. </gallery> <gallery perrow="6" widths="160" caption="Historesch Fotoen"> Fichier:Luxembourg City Pfaffenthal 1868.jpg|De Pafendall ee Joer virum Schleefe vun de Festungsanlagen (1868). Cf Beschreiwung vum Bild (eemol op d'Bild klicken). Fir Annotatiounen am Bild, kuckt [http://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Fichier:Luxembourg_City_Pfaffenthal_1868.jpg d'Bild op Wikimedia Commons]. Fichier:Brandebourg Pafendall 1868.JPG|De Pafendall, [[Charles Brandebourg]], ëm 1868 Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 105.jpg|''Ville Basse du Pfaffenthal * Unterstadt Pfaffenthal'', [[Charles Bernhoeft]], ëm 1893 Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 108.jpg|''Ville Basse du Pfaffenthal * Unterstadt Pfaffenthal'', d'Vue vum [[Bockfiels|Bock]], [[Charles Bernhoeft]], ëm 1893 Fichier:ChBernhoeft Le Luxembourg pittoresque 110.jpg|''Ville Basse du Pfaffenthal * Unterstadt Pfaffenthal'', [[Charles Bernhoeft]], ëm 1893 Fichier:Bernhoeft Pfaffenthal.jpg|Rue des Tanneurs, Charles Bernhoeft, ëm 1904 </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat|Pfaffenthal/Pafendall|Pafendall}} * [http://www.Pfaffenthal.info Websäit vum Interesseveräin Pafendall-Sichenhaff] {{fr}} * [http://geo.uni.lu/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=1398&Itemid=484&lang=french Websäit vun der Uni Lëtzebuerg iwwer d'Leprastatioun um Sichenhaff] * Eng Kaart vum Pafendall mat de [http://map.geoportail.lu/?layers_visibility=&layers=&layers_opacity=&bgLayer=&map_id=facb4adf57a9401f8c4037ff5e29f517&layers_indices=&zoom=9&bgOpacity=100.0&selectedNode=None&Y=77628.625&X=75552.74998 lëtzebuergesche Stroossennimm]. {{Navigatioun Quartiere vu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Pafendall| ]] qbm9714tdjhcu57xmppvw4zt61n51q1 0 11158 2680159 2655001 2026-05-29T19:24:17Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680159 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|dem Vugel Mitock|d'satiresch Zäitschrëft|De Mitock}} {{Infobox Déieren | Numm = Mitock | An anere Sproochen = | Bild = Hoopoe de.jpg | Bildtext = Mitock | Räich = [[Déiereräich]] | Stamm = [[Chordata]] | Klass = [[Vullen]] | Uerdnung = [[Upupiformes]] | Famill = [[Mitocken]] | Gattung = [[Upupa]] | Aart = | Wëssenschaftlechen Numm = Upupa epops | Wëssenschaftlechen Numm Auteur = [[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758 }} [[Fichier:Huppe fasciée MHNT ZOO 2010 11 161 Ouzouer-sur-Trézée.jpg|thumb|''Upupa epops'']] De '''Mitock''', mam wëssenschaftlechen Numm ''Upupa epops'', ass déi eenzeg Aart, oder no anerer Opfaassung, eng vun e puer Aarten, aus der Vullefamill vun de Mitocken (Upupidae). D'Mitocke gehéieren zu der [[Uerdnung (Biologie)|Uerdnung]] vun den [[Upupiformes]] (de: ''Hopf- und Hornvögel''). ==Verbreedung== D'Aart ass an [[Europa (Kontinent)|Europa]], [[Asien]] an [[Afrika]] wäit verbreet. A munneche Regiounen ass de Mitock seele ginn. Déi afrikanesch Forme ginn dacks als eegestänneg Aarte betruecht: ''Upupa africana'', ''U. senegalensis'', ''U. marginata''. No Norden ass déi Aart ze fanne bis bal 60° N, am Oste bis un d'Küst vum [[Pazifik]] an no Süde bis [[Madagaskar]], d'[[Kapprovënz]]en, [[Sri Lanka]] an d'[[Sunda-Inselen]]. == Beschreiwung == {{Kapitel Info feelt}} == Liewensraum == {{Kapitel Info feelt}} == Friessen == {{Kapitel Info feelt}} == Bréien == {{Kapitel Info feelt}} ==De Mitock zu Lëtzebuerg== === Den Numm === Et gëtt oder gouf eng ganz Rëtsch vun Nimm fir de Mitock: {{div col}} * Hupp-Hupp * Butbutt * Buddebutt * Buddert * Bëschbubbert * Bëschbuppert * Wuppert * Ruppert * Witapp * Riffer * Drecksvull * Sténkert {{div col end}} === Verbreedung === An den 1960er Joren huet de Mitock fir d'lescht zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gebréit.<ref>Lorgé & Melchior 2010, S. 202.</ref> Allerdéngs ass en an der leschter Zäit erëm zu Lëtzebuerg gesi ginn, besonnesch am Fréijoer, an et gëtt ugeholl (2011), datt en deemnächst och erëm do bréie wäert.<ref>''Der Wiedehopf in Luxemburg.'' Gaart an Heem 2011 (Nr. 6), S. 185.</ref> Déi Säit der Grenz, an der Géigend vun [[Tréier]], ass dat schonn de Fall: do ass am Joer 2009 festgestallt ginn, datt de Mitock fir d'éischt zanter 100 Joer nees emol do gebréit huet, an zwar zu [[Ayl]] am [[Landkrees Tréier-Saarburg]].<ref>Weishaar & Johannes 2011.</ref> ===De Mitock an der lëtzebuergescher Kultur=== ====An der Literatur==== De Mitock ass ee vun de Personnagen am [[Dicks]] sengem ''[[Vulleparlament am Gréngewald]]'' (1848):<ref name = vulleparlement>G. Goetzinger et al.: ''Ech sinn e groussen Hexemeeschter: Dicks, 1823-1891.'' Ausstellung und Katalog. Centre national de littérature, Mersch 2009, S. 57-59, 248.</ref><ref>P. N.: ''Vor hundert Jahren: eine politische Satire.'' In: Die Warte 1948, 1. Jg., Nr. 8 (20. November), S. 3. [http://www.eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=850600&search_terms=#panel:pp|issue:850600|page:13]</ref> <blockquote> ''De Miitock jeitzt: " Kèng Steire méh,<br>Kéng Schóll, kee Weirecht, kèng Schossé,<br>Kèng Mären, (bis),<br>A fort mat allen Herren! ''"<ref>''D'Vulleparlament am Gréngewald (ob d'Weis vun der Vullenhóchzeit).'' In: Der Volksfreund 1848, Nr. 79 (5. November).</ref></blockquote> A moderner Schreifweis: ''De Mitock jäizt: "Keng Steire [Steiere] méi, / Keng Schoul, kee Wäirecht [eng Steier um Wäin], keng Chaussée, / Keng Mairen [Buergermeeschteren], / A fort mat allen Hären!"'' De Spottnumm Mitock war fir den Deputéierten [[Nicolas Spanier]], e Mëller vu [[Waldbriedemes]], geduecht, deen antiorangistesch a géint d'Groussgrondbesëtzer vun der Musel war.<ref name = vulleparlement/> Am [[Michel Rodange]] sengem ''[[Reenert]]'' (1872) (éischte Gesank, 3. Stroph) gehéiert de Mitock zu deenen Déieren, déi op Invitatioun vum Kinnek, dem [[Léiw]], am [[Gréngewald]] zesummekommen. ====De Mitock als Emblème fir eng satiresch Wochenzäitschrëft==== ''[[De Mitock|De Mitock, e Wocheblad fir Jux an Zodi]]'' war eng lëtzebuergeschesch [[satir]]esch Wochenzäitschrëft, déi vun 1937 bis 1940 erauskoum. ====De Mitock als Péckvillchen==== Fir d'[[Eemaischen]] vun 2010 huet de lëtzebuergesche Kënschtler [[Alex Gilbert]] de Mitock als Modell fir seng [[Péckvillchen|Péckvillecher]] geholl.<ref>''Les «Péckvillercher» 2010 d'Alex Gilbert.'' Lëtzebuerger Journal vum 11. Mäerz 2010. [http://www.journal.lu/2010/03/11/les-«peckvillercher»-2010-d'alex-gilbert/]</ref> == Literatur == * Fontaine, Alphonse de la, 1865. [http://www.archive.org/stream/faunedupaysdelux00dela#page/n5/mode/2up ''Faune du Pays de Luxembourg ou Manuel de zoologie contenant la description des animaux vertébrés observés dans le pays de Luxembourg. Oiseaux.''] V. Bück, Luxembourg 326 S. [http://www.archive.org/stream/faunedupaysdelux00dela#page/148/mode/2up (Mitock: S. 148).] * Lorgé, P. & E. Melchior, 2010. Vögel Luxemburgs. Luxemburg, LNVL, 264 S. (Mitock, S. 202). * Melchior, E. et al., 1987. ''Atlas der Brutvögel Luxemburgs. Atlas des Oiseaux nicheurs du Grand-Duché de Luxembourg. Atlas of Breeding Birds in Luxembourg.'' Lëtzebuerger Natur- a Vulleschutzliga, Luxemburg, 336 S. [http://hdl.handle.net/2027/coo.31924052765348?urlappend=%3Bseq=134 (Mitock, S. 132s.)] * L.L.E.P.O., 1979. ''Vögel Luxemburgs. Bilderatlas der heimischen Vogelwelt''. Luxemburg. * Weishaar, M. & Johannes, R., 2011. ''Neuer Brutnachweis vom Wiedehopf (Upupa epops) nach 100 Jahren in der Region Trier.'' Dendrocopos, 38, S. 75-79 (Trier). {{Referenzen}} == Kuckt och == * [[Lëscht vun de Vullen zu Lëtzebuerg]] * ''[[De Mitock]]'', eng satiresch Zäitschrëft. == Um Spaweck == {{Commonscat|Upupa epops}} [[Kategorie:Mitocken]] [[Kategorie:Vullen zu Lëtzebuerg]] rdmiwk9o09v69hrpuklxx6h1xqab27f 0 13559 2680195 2531812 2026-05-30T08:16:33Z Les Meloures 580 Eifeler 2680195 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Kierch vu Beetebuerg | Bild = | Bildtext = | Bild héich = Kirche Bettemburg.jpg | Bildtext héich = | Uertschaft = [[Beetebuerg]] | Par = [[Par Beetebuerg–Fréiseng Saint-André|Beetebuerg–Fréiseng<br>Saint-André]] | Dekanat = [[Dekanat Süden-Ost|Süden-Ost]] | Numm / Patréiner = Mariä Himmelfaart | Architekt(en) = [[Pierre Kemp]] | Baujoer = | Konsekratiounsjoer = 1889 | Desakralisatioun = | Koordinaten = {{Coor dms|49|31|08.7|N|06|05|53,0|O}} }} [[Fichier:BeetKieCho2.JPG|thumb|250px|Chouer]] D''''Kierch vu Beetebuerg''' ass eng [[Kathoulesch Kierch|kathoulesch]] [[Kierch]], déi zur [[Par Beetebuerg–Fréiseng Saint-André]], zum [[Dekanat Süden-Ost]] an zu der [[Gemeng Beetebuerg]] gehéiert. Si steet zentral an der Uertschaft un der Escher Strooss, der {{N13}}. == Geschicht == 1887 gouf ugefaangen eng nei Kierch zu Beetebuerg ze bauen, dëst am post-romane Stil no de Pläng vum [[Pierre Kemp]]. Se huet ee Mëttel- an 2 Säiteschëffer, den Tuerm steet iwwer der Entréesdier. D'Konsekratioun war de 17. Oktober 1889. == Kierch vu bannen == 1904 gouf de [[barock]]en [[Altor|Héichaltor]] duerch een aus Marber vum [[Jean-Pierre Koenig]] ersat (op dësem steet haut den [[Tabernakel]]). De Volleksaltor ass och aus Marber a staamt vum [[Charles Kohl]]. De [[Kräizwee]] vun 1963 huet den [[Émile Hulten]] sculptéiert. An den Endnische vun de Säiteschëffer sinn nach d'Wandmolereien aus der Ufankszäit erhalen. Um westleche Säitenaltor steet eng barock Assumpta Statu aus dem Joer 1722. An der Kierch gëtt et eng Erënnerungskapell un d'Affer vum [[2. Weltkrich]] mat Fënstere vum [[Gustave Zanter]] an eng [[Pietà]]. == Grafsteen == Des Weidere steet och nach e Renaissance Grafsteen aus dem [[17. Joerhonnert]] an der Kierch, de sougenannte ''Monument Heinsberg-Lellich''. == Fënsteren == Déi abstrakt Fënsteren am [[Chouer (Kierch)|Chouer]] si vum [[Frantz Kinnen]] aus dem Joer 1970. Déi op de Säite goufen 1952 fäerdeggestallt a weisen déi 10 Titele vun der Muttergottes als Kinnigin. Se si vum [[Nicolas Brücher]] entworf ginn. == Uergel == [[Fichier:DuUerBeet.JPG|thumb|Duxall an Uergel]] Déi éischt Uergel mat 21 Regëstere gouf 1890 vun de [[Uergelmanufaktur Bridder Müller|Bridder Müller]] vu [[Reifferscheid]] geliwwert. D'Dekanatskierch krut 1959 eng nei Uergel aus der Manufaktur vum Uergelbauer Nik. Loewen vu [[Lëntgen]]. Déi nei Uergel hat eng elektresch Traktur a war sou opgebaut: *I Haaptwierk (15 Reg.) *II Positiv (9 Reg.) *III Schwellwierk (14 Reg.) *[[Pedall (Uergel)|Pedall]] (11 Reg.) D'Uergel gouf 1975 vum Uergelbaumeeschter Herbert Schmidt vu [[Miersch]] restauréiert. 1994 gouf d'Wierk vum Uergelbaumeeschter Ulrich Lohmann vu [[Münster]] a Westfalen renovéiert. 2010 gouf se vum Uergelbaumeeschter Thomas Gaida aus dem [[Saarland]] nees eng Kéier renovéiert. Bei där Geleeënheet huet d'Uergel en neie Spilldësch an eng 32'-Bombard kritt. == Klacken == Am Tuerm vun der Kierch vu Beetebuerg hänken 3 grouss Klacken. *Déi grouss Klack (Toun Do) ass dem Christkinnek an der Mariakinnigin geweit. Se huet e Gewiicht vun 2.640 Kilo a gouf 1927 zu [[Saarbuerg]] an der [[Klackegéisserei Mabilon]] gegoss. *Déi Mëttelgrouss Klack (Toun Re) ass dem Christkinnek geweit. Se huet e Gewiicht vun 1.00 Kilo a gouf 1948 vun der [[Klackegéisserei H. Rüetschi]] vun [[Arau]] an der Schwäiz, gegoss. *Déi kleng Klack (Toun Mi) ass dem [[Kleeschen|hellegen Niklos]] geweit. Se huet ee Gewiicht vun 1.100 Kilo a gouf 1948 vun der Klackegéisserei Rüetschi gegoss. == Dafkapell == An der Dafkapell vun 1934 steet en [[Dafsteen|Dafstee]] vu 1622 mat engem aachteckege Fouss. De Mosaik vun engem onbekannte Kënschtler weist d'Daf vum [[Jesus Christus|Jesus]] am [[Jordan]]. {| |[[Fichier:FensBeetKie.JPG|150px|left|thumb|Kierchefënster]] |[[Fichier:BeetDaafK.JPG|190px|left|thumb|Dafkapell]] |[[Fichier:SaitAltDet.JPG|380px|left|thumb|Detail vun engem Altor]] |} == Literatur == * Broschür ''100 Joer Betebuerger Dekanatskierch'' (1989) == Kuckt och == * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Église Notre-Dame-de-l'Assomption (Bettembourg)|Kierch Beetebuerg}} * [https://web.archive.org/web/20130502035508/http://web.cathol.lu/communautes-pastorales/beetebuerg-hunchereng Websäit vum Parverband Beetebuerg] * [https://web.archive.org/web/20170703222528/http://parverband.lu/?q=beetebuerg/ Websäit vun de Parverbänn Beetebuerg-Hesper-Fréiseng] * [http://www.orgues.lu/index.php?option=com_content&view=article&id=142:bettembourg&catid=82&Itemid=471 D'Uergel op ''orgues.lu''] * [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b1989/b1989.shtml D'Fënstere vun der Kierch vu Beetebuerg op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''] {{de}} [[Kategorie:Gemeng Beetebuerg]] [[Kategorie:Bauwierker 1889]] [[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Süden-Ost]] 294rn7up4pfobzjgdkk441mxv8g5g9l 0 16935 2680196 2521532 2026-05-30T08:17:01Z Les Meloures 580 k 2680196 wikitext text/x-wiki {{Infobox Land | Numm = Republic of South Africa (Engl.)<br>Republiek van Suid-Afrika (Afrikaans)<br>Republik Südafrika | Fändel = Flag of South Africa.svg | Fändel Bildbreet = | Fändel Artikel = Fändel vu Südafrika | Wopen = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg | Wope Breet = | Wopen Artikel = Wope vu Südafrika | National Devise = "N'kosi Sikeleli Africa"<br>{{small|(''Gott soll Afrika protégéieren'')}} | Kaart = Location South Africa AU Africa.svg | Kaart Breet = | Offiziell Sprooch = [[Afrikaans]] - [[Englesch]] - [[Süd-Ndebele]]<br>[[Xhosa]] - [[isiZulu|Zulu]] - [[Nord-Sotho]]<br>[[Sesotho]] - [[Setswana]] - [[Siswati]]<br>, [[Tshivenda]] - [[Xitsonga]] | Haaptstad = [[Pretoria]] {{small|(administrativ)}}<br>[[Kapstad]] {{small|(legislativ)}}<br>[[Bloemfontein]] {{small|(geriichtlech)}} | Haaptstad Awunner = | Haaptstad Koordinaten = | Staatsform = [[Republik]] | Landeschef Titel = President | Landeschef = [[Cyril Ramaphosa]] | Regierungschef Titel = | Regierungschef = | Total Fläch= 1.221.037 | Fläch Plaz = 25. | Waasserfläch = | Bevëlkerung = 54.002.000 {{small|(2014)}} | Bevëlkerung Plaz = 25 | Bevëlkerungsdicht = 42,4 | Onofhängegkeet = [[31. Mee]] [[1910]] (vu [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]]) | Nationalfeierdag = | Nationalhymn = Südafrikanesch Nationalhymn | Wärung = [[Rand]] (ZAR) | Zäitzon = +2 | Internet TLD = [[.za]] | Telefonsprefix = +27 | Notizen = | Extra Bild = South_Africa_-_Location_Map_(2013)_-_ZAF_-_UNOCHA.svg | Extra Bild2 = }} [[Fichier:Gapgoodhope.jpg|thumb|upright|De Kap vun der gudder Hoffnung an de Cape Point]] '''Südafrika''' ass e Staat a Form vun enger [[Republik]] am Süde vun [[Afrika]]. D'[[Haaptstad]] ass gespléckt. De Sëtz vun der Regierung ass zu [[Pretoria]], dee vum Parlament zu [[Kapstad]] an d'iewescht Geriicht ass zu [[Bloemfontein]] etabléiert. == Geographie == Südafrika bedeckt eng Fläch vun 1.219.912&nbsp;[[km²]] (abegraff d'[[Marion Island]] an d'[[Prince Edward Islands]]). Südafrika huet 44.344.136 Awunner (Juli [[2005]]). Et ass e Land mat enger jonker Bevëlkerung: 30,3&nbsp;% vun der Populatioun hu manner wéi 14 Joer. D'Liewenserwaardung ass déif. Déi geschat Awunnerzuelen a Südafrika droen der héijer Kannerstierflechkeet an der staarker Stierflechkeet wéinst [[AIDS]] Rechnung. === Verwaltungsbezierker === {{Méi Info 1|Provënzen a Südafrika}} Südafrika ass an 9 Provënzen ënnerdeelt, an zwar: {| | * [[Provënz Ostkap|Ostkap]] * [[Provënz Fräistaat|Fräistaat]] (Free State) * [[Gauteng]] | * [[KwaZulu-Natal]] * [[Limpopo]] * [[Mpumalanga]] | * [[Provënz Nordkap|Nordkap]] * [[Provënz Nordwest|Nordwest]] * [[Provënz Westkap|Westkap]] |} === Gréisser Stied === * [[Bloemfontein]] * [[Durban]] * [[East London]] * [[Johannesbuerg]] * [[Kapstad]] * [[Kimberley]] * [[Ladysmith]] * [[Musina]] * [[Mossels Bay]] * [[Polokwane]] * [[Port Elizabeth]] * [[Praetoria]] * [[Richardsbay]] * [[Upington]] == Wichteg Plazen, déi vun Touriste gär besicht ginn == * [[Boschendal]] * [[Durban]] * [[Franschhoek]] * [[Goldreef City]] * [[Houtbay]] * [[Kapstad]] * [[Kap vun der Gudder Hoffnung]] * [[Krüger-Nationalpark|Krügerpark]] * [[Robben Island]] * [[Stellenbosch]] * [[KwaZulu-Natal|Zululand]] === Klima a Vegetatioun === == Geschicht == Nodeem d'Englänner sech am Joer [[1806]] um [[Kap vun der Gudder Hoffnung]] néiergelooss haten, hu vill fréier hollännesch Siidler, d'[[Buren]], sech no Norden ofgesat, fir do hir Eegestännegkeet kënnen ze behalen. D'Entdeckung vu räichen Äerdschätz, [[Diamant]]en ([[1867]]) a [[Gold]] ([[1886]]), huet zu enger Verschäerfung vun de Spannungen tëscht den zwou Communautéite gefouert. D'Buren hu sech den Englänner widdersat an et koum zum [[Burekrich]] ([[1899]]-[[1902]]), e Krich deen d'''Buren'' trotz hartnäckegem Widderstand verluer hunn. ''D'Unioun vu Südafrika'', déi dunn entstanen ass, war bis zu hirer Ofschafung duerch e Regime vu ''Rassentrennung'' ([[Apartheid]]) gekennzeechent. == Fotogallerie == === Boschendal === <gallery> Image:Boschendaelwäikellerei.jpg|Boschendal: Hotel a Wäikellerei Image:Boschendaelwäikeller.jpg|Boschendal:Wäikeller </gallery> === Cape Town === <gallery> Image:CapetownLéiwekapp1.jpg|Hôtel zu Kapstad, am Hannergrond de Léiwekapp Image:Capetown11.jpg|Hôtel zu Kapstad 2, am Hannergrond de Léiwekapp Image: Capetownparlament.jpg|Kapstad, d'Parlament Image:St. Georges Mall, Cape Town.jpg|Haaptstrooss zu Kapstad Image:Capetownbank.jpg|Bank zu Kapstad am ale Stil Image:Kapseapoint.jpg|Liichttuerm zu Seapoint bei Kapstad </gallery> === Durban === <gallery> Image:Durban1.jpg|Durban Image:Durbangeschäft.jpg|Durban: Indesche Geschäftsmann Image:Durbanindeschtgeschäft.jpg|Indescht Geschäft </gallery> === Kap vun der gudder Hoffnung === <gallery> Image:Goodhope2.jpg|Kap vun der gudder Hoffnung 1 Image:Goodhope3.jpg|Kap vun der gudder Hoffnung 2 Image:Goodhopepinguin1.jpg|Pinguinen Image:Goodhopepinguin2.jpg|Pinguinen Image:Caprgoodhope2.jpg|Kap vun der gudder Hoffnung </gallery> === Goldreef City === <gallery> Image:Goldreefcity.jpg|Goldreef City Image:Goldreef City 2.jpg|Goldreef City </gallery> === Houtbay === <gallery> Image:Houtbay3.jpg|Hafe vun Houtbay 1 Image:Houtbay4.jpg|Hafe vun Houtbay a Léiwekapp </gallery> === Johannesburg === <gallery> Image:Johannisburg10.jpg|Johannesbuerg </gallery> === Krüger Park === <gallery> Image:Krugerparkléiw1.jpg|Léiw 1 am Krügerpark Image:Krugerparkléiw2.jpg|Léiw 2 am Krügerpark Image:Krugerparkgiraff.jpg|Giraff am Krügerpark Image:Krugerparkelefant.jpg|Elefanten am Krügerpark Image:Krugerparkënnerkonft.jpg|Ënnerkonft am Krügerpark Image:Krügerbüffel1.jpg|Büffel am Krügerpark Image:Krügerbüffel2.jpg|Büffel am Krügerpark Image:Krügercamp.jpg|Camp am Krügerpark Image:Krügergiraff2.jpg|Giraff am Krügerpark Image:Krügerimpala1.jpg|Impala am Krügerpark Image:Krügerimpala2.jpg|Impala am Krügerpark Image:Krüger-Nationalpark Gepard 1.jpg|Leopard am Krügerpark Image:Krüger-Nationalpark Gepard 2.jpg|Leopard am Krügerpark Image:Krügermonkey1.jpg|Afen am Krügerpark Image:Krügermonkey2.jpg|Afen am Krügerpark Image:Krügermonkey3.jpg|Afen am Krügerpark Image:Krügervogel1.jpg|Vullen am Krügerpark Image:Krügervogel2.jpg|Vullen am Krügerpark Image:Krügervogel3.jpg|Vullen am Krügerpark Image:Krügerwarthog1.jpg|Warthog (Wëllt Schwäin) am Krügerpark Image:Krügerzebra1.jpg|Zeebra am Krügerpark Image:Krügerzebra3.jpg|Zeebra am Krügerpark </gallery> === Stellenbosch === <gallery> Image:Stellenbosch10.jpg|Stellenbosch Image:Stellenboschmusée.jpg|Heemechtsmusée zu Stellenbosch </gallery> === Groot Constantia === <gallery> Image:Constantia1.jpg|Groot Constantia </gallery> === Zuluduerf === <gallery> Image:Zulu10.jpg|Zuluduerf Image:Zuludänzer.jpg|Zuludänzer 1 Image:Zuludänzer2.jpg|Zuludänzer 2 Image:Zulumammakand.jpg|Zulumamm a Kand Image:Zulutromm.jpg|Zulutrommler </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat|South Africa|{{PAGENAME}}}} * [http://www.southafrica.co.za/ Offiziell Säit vu Südafrika, op engl.] {{clear}} <div class="BoxenVerschmelzen"> {{Navigatioun Länner an Afrika}} {{Navigatioun Memberstaaten AU}} {{Commonwealth of Nations}} </div> {{DEFAULTSORT:Sudafrika}} [[Kategorie:Südafrika| ]] lgq5uzvzm1n8dzxv7msii1bf2hw8gzm 0 17421 2680223 2662844 2026-05-30T08:57:11Z Mobby 12 60927 + 2680223 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei | Numm = Kommunistesch Partei Lëtzebuerg | Logo = Kommunistesch Partei Letzebuerg Logo.svg | Faarfcode = red | Ofkierzung = KPL | President = [[Ali Ruckert]] | Vizepresident = [[Gilbert Simonelli]] | Tresorière = [[Georgette Schweich]] | Gegrënnt = [[2. Januar]] [[1921]] | Ideologien = [[Kommunismus]]<br>[[Marxismus–Leninismus]]<br>[[Euroskeptizismus|Extreemen-Euroskeptizismus]] | Parteizentral = 3, rue Zénon Bernard <br>L-4030 [[Esch-Uelzecht]] | Websäit = [http://kommunisten.lu http://kommunisten.lu] | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = [[déi jonk Kommunisten]] | Politesch Positioun = [[Lénksextremismus]] | International Affiliatiounen = [[Internationaalt Treffe vu Kommunisteschen a Aarbechterparteien]]<br>[[Internationale kommunistesche Seminaire]] | Faarf = Rout | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#FF0000}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#FF0000}} }} D''''Kommunistesch Partei Lëtzebuerg''' ('''KPL''') ass eng [[Politesch Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]]. == Geschicht == D'Kommunistesch Partei Lëtzebuerg ass den [[2. Januar]] [[1921]] zu [[Nidderkuer]], duerch eng Ofspléckung vun der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|Sozialistescher Partei]], gegrënnt ginn. An der [[Tëschekrichszäit]] hat s'et net einfach: den [[Zénon Bernard (1893)|Zénon Bernard]], hiren éischten Deputéierten, deen [[1934]] an d'[[Chamber]] gewielt gouf, krut säi Mandat entzunn, an e Versuch vun der konservativer [[Regierung Bech|Bech-Regierung]], d'KPL duerch e Gesetz verbidden ze loossen, gouf [[1937]] duerch den Ausgang vum [[Referendumen zu Lëtzebuerg|Referendum]] zum ''Uerdnungsgesetz'' (besser bekannt als ''[[Maulkuerfgesetz]]'') knapps verhënnert.<ref>Déi Lénk: [http://www.dei-lenk.lu/node/1426/campaign-monitor ''"Das Maulkorbgesetz: Daten und Fakten"'']</ref> Am [[Zweete Weltkrich]] war d'KPL vum Nazi-Okkupant verbueden, an hir Memberen hu missen ënnerdauchen. Vill vun hinnen hu sech, nom [[Operatioun Barbarossa|Nazi-Iwwerfall a Russland]] am Juni [[1941]], an der [[Resistenz (Politik)|Resistenz]] organiséiert.<ref>Histoprim: [https://web.archive.org/web/20080617105429/http://histoprim.cte.lu/lehrer/wk12.html ''"Die organisierte Resistenz in Luxemburg"'']</ref> Nom Krich ass hir dat ugerechent ginn, a si gouf e feste Bestanddeel vun der Lëtzebuerger Parteielandschaft. Trotz der Polariséierung am [[Kale Krich]] hat si am Aarbechtermilieu trei Unhänger. [[1968]] hat d'KPL sechs Deputéierten an der Chamber, an a Südgemenge wéi zu [[Esch-Uelzecht|Esch]] war si am Schäfferot an huet heiansdo och de Buergermeeschter gestallt. Nom Zesummebroch vum [[Kommunismus]] an Osteuropa an an der [[Sowjetunioun]], ëm [[1990]], ass et och mat der KPL rapid biergof gaangen. Dozou hunn och Spléckunge bäigedroen: en Deel vun hire Memberen, wéi den [[André Hoffmann (Politiker)|André Hoffmann]], déi eng méi kritesch Analys vum [[Stalinismus]] haten, hunn 1993 d'[[Nei Lénk]] gegrënnt. Souwuel d'KPL wéi Nei Lénk hu sech [[1994]] un de Chamberwale bedeelegt (mä d'Nei Lénk just am Bezierk Süden): d'Nei Lénk krut kee Sëtz an d'KPL huet hire leschte Sëtz verluer a war fir d'éischt Kéier an der Nokrichszäit net méi an der Chamber. [[1999]] gouf [[Déi Lénk]] gegrënnt, un där sech och d'KPL bedeelegt huet. Zesummen hunn déi zwou Formatiounen nach vun [[1999]]-[[2004]] een Deputéierte "gedeelt"; 2004 konnte se sech net méi op e Walbündnis eenegen, a weeder Déi Lénk nach d'KPL ware fir d'Legislaturperiod 2004-2009 duerch en Deputéierte vertrueden. Och 2009, 2013, 2018 an 2023 gouf kee KPL-Deputéierten an d'Chamber gewielt. No de [[Gemengewalen]] 2017 war d'KPL an de Gemengeréit vun zwou Stied vertrueden: Zu [[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]] an zu [[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]. An der leschtgenannter war se, a Koalitioun mat der [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]], am [[Schäfferot]]. Bei de Wale vun 2023 gouf en [[Ali Ruckert]] zu Déifferdeng net méi erëmgewielt. Zu Rëmeleng krut d'KPL zwar nach ee Sëtz; well awer d'LSAP d'absolut Majoritéit am Gemengerot kritt huet, ass d'KPL mat hirem eenzege Sëtz nees just am Gemengerot vertrueden. Den 2. Januar 2021 gouf zum 100-järege Bestoe vun der Partei zu [[Nidderkuer]] an der Hiel, genee virun deem Café, an deem d'KPL den 2. Januar 1921 gegrënnt gouf, e Monument ageweit. Op der Plack steet geschriwwen: <blockquote> ''1921 - 2021 Den 2. Januar 1921 ass zu Nidderkuer an der Rue de Longwy op Nummer 25 d'Kommunistesch Partei vu Lëtzebuerg (KPL) gegrënnt gin'' {{sic}}</blockquote> Et goufen och rout [[Oeillete]] néiergeluecht.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1639022.html Jeannot Ries, ''100 Joer KPL, Eng Geschicht mat Héichten an Déiften''], gelies op RTL.lu de 4. Januar 2021</ref> == Literatur zum Theema == * Laboulle, Luc: "Zum letzten Gefecht." in: ''d'Lëtzebuerger Land'' 70. Jg. Nr.26, 30.06.2023, S.6. * [[Stéphanie Kovacs|Kovacs, Stéphanie]]: ''Communisme et anticommunisme au Luxembourg 1917-1932'', Lëtzebuerg, Rapidpress, 2002, 457 Säiten * Kovacs, Stéphanie: ''L'extrème gauche au pouvoir. Stratégie et politique du Parti Communiste Luxembourgeois de la fin de la Seconde Guerre Mondiale au début de la guerre froide (1945-1947).'' Luxembourg 2010. * [[Ali Ruckert|Ruckert, Ali]]: ''Geschichte der Kommunistischen Partei Luxemburgs, Teil I: 1921-1946'', Lëtzebuerg, KPL, 2006, 176 Säiten * Ruckert, Ali: ''Geschichte der Kommunistischen Partei Luxemburgs, Teil II: 1947-1954'', Lëtzebuerg, KPL, 2007, 176 Säiten * Ruckert, Ali: ''Geschichte der Kommunistischen Partei Luxemburgs, Teil III: 1955-1960'', Lëtzebuerg, KPL, 2010, 176 Säiten * Ruckert, Ali: ''100 Joer KPL: Die Geschichte einer revolutionären Partei. Teil 1: 1921-1970'', Lëtzebuerg, KPL, 2021. == Kuckt och == * [[Jeunesse communiste luxembourgoise]] (JCL/Déi Jonk Kommunisten), d'Jugendorganisatioun vun der KPL * ''[[Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek]]'' * ''[[Der Kampf]]'' * ''[[Der Junge Kommunist]]'' * [[Déi Lénk]] * [[Kommunismus]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://kommunisten.lu Websäit vun der KPL] * [https://web.archive.org/web/20160304224450/http://www.kp-l.org/jeunesse%20communiste2.html Websäit vun der JCL] * Nicolas Anen: [https://web.archive.org/web/20210103103425/https://www.wort.lu/de/lokales/vor-100-jahren-wurde-in-niederkorn-die-kpl-gegruendet-5fedac60de135b92363ee081 "Vor 100 Jahren wurde in Niederkorn die KPL gegründet."] wort.lu, 2. Januar 2021 * Marc Hoscheid: [https://web.archive.org/web/20210104104438/https://www.wort.lu/de/politik/ali-ruckert-den-kapitalismus-abschaffen-5fec3d97de135b92368ad4c6 "Ali Ruckert: Den Kapitalismus abschaffen."] wort.lu de 4. Januar 2021, och am ''[[Luxemburger Wort]]'', 4. Januar 2021, S. 2. * Luc Laboulle: "[https://www.land.lu/page/article/768/337768/FRE/index.html "Hört die Signale."] ''d'Lëtzebuerger Land'', Nr.7, 19.02.2021, S.6. {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Kommunistesch Parteien]] 1cprljpo15yd9kwbsy65hzuh2a5crfb 0 17541 2680214 2673618 2026-05-30T08:41:09Z Mobby 12 60927 automatesch verbonnen 2680214 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei | Numm = Alternativ Demokratesch Reformpartei | Logo = Logo of the Alternative Democratic Reform Party (2022).svg | Faarfcode = #00ADDC | Ofkierzung = ADR | Vizepresidenten = [[Dan Hardy]]<br>[[Pierrette Koehler]]<br>[[Luc Martiny]]<br>[[Ramon Biermann]] | Keessjee = [[Detlef Xhonneux]] | Éierepresident = [[Robert Mehlen]]<br>[[Gast Gibéryen]]<br>[[Jean Schoos]] | Gegrënnt = [[12. Mee]] [[1987]] | Ideologien = [[Konservatismus|Gesellschaftspolitesche Konservatismus]]<br>[[Liberalismus|Wirtschaftleche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]]<br>[[Rietspopulimus]] | Parteizentral = 25, [[Ënneschtgaass (Stad Lëtzebuerg)|rue Notre-Dame]]<br>L-2240 [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | International Affiliatioun = Keng | Websäit = [https://adr.lu/ https://adr.lu/] | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = [[adrenalin, déi jonk adr]] | Politesch Positioun = [[Riets (Politik)|Riets]] | Europäesch Affiliatioun = [[Partei vun den Europäesche Konservativen a Reformisten|EKR-Partei]] | Faarwen = Rout, Wäiss an Hellblo | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|5|60|hex=#00ADDC}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#00ADDC}} | Nationalpresidentin=[[Alexandra Schoos]]|Generalsekretär=[[Luc Reyter]] }} '''Alternativ Demokratesch Reformpartei''' ('''ADR''') ass eng fräiheetlech-[[Konservatismus|wäertkonservativ]] [[Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]]. Op europäeschem Niveau ass d'ADR Member an der [[Partei Europäesch Konservativ a Reformisten]]. Zënter dem 22. Januar 2024 huet d'Partei mam [[Fernand Kartheiser]] ee Vertrieder an der [[Europarot|Parlamentarescher Versammlung vum Europarot]] an ass do Member am [[Fraktioun Europäesch Konservativ an Demokratesch Allianz|Grupp vun den Europäesche Konservativen an Demokratesch Allianz]] (EC/DA).<ref>{{Citation|URL=https://pace.coe.int/en/aplist/polgroups/13/european-conservatives-group-and-democratic-alliance|Titel=European Conservatives Group and Democratic Alliance|Gekuckt=|Auteur=|Datum=|Editeur=|Virnumm=|Sprooch=}}</ref> De [[Jeff Engelen]] vertrëtt d'Partei am [[Benelux-Parlament|BeNeLux-Parlament]] an ass do, zesumme mat den [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-Vertrieder, Member an der [[Chrëschtlech Fraktioun|Chrëschtlecher Fraktioun]].<ref>{{Citation|URL=https://www.beneluxparl.eu/fr/groupes-politiques/|Titel=D'Fraktiounen am BeNeLux-Parlament|Gekuckt=}}</ref> == Geschicht == D'ADR gouf den [[12. Mee]] [[1987]] als ''Aktiounskomitee 5/6 Pensioun fir jiddwereen'' gegrënnt. Schonn 1989 gouf se an '''Aktiounskomitee 5/6''' ëmbenannt. Si war eng ''Een-Theemepartei'', déi mat enger eenzeger Fuerderung – gläichhéich [[Pensioun]]en an alle Secteuren – bei de [[Chamberwale vum 18. Juni 1989]] ugetrueden ass a mat 4 Deputéierten an d'Parlament gewielt gouf. Den [[10. Oktober]] [[1993]], nodeems si den Numm erëm an ''Aktiounskomitee fir Demokratie a Rentegerechtegkeet'' geännert hat, ass d'ADR a 7 [[Gemengerot|Gemengeréit]] gewielt ginn. Den [[12. Juni]] [[1994]], bei de Chamberwalen, huet d'ADR 1 Sëtz derbäigewonnen, a bei deene vum [[13. Juni]] [[1999]] nach eng Kéier 2, soudatt se der ewell 7 hat. Bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewale]] vum selwechte Joer koum d'ADR op 10 Gemengerotssëtz. Bei de [[Chamberwale vum 13. Juni 2004]] huet d'ADR 2 Sëtz am Verglach zu virdru verluer. Och bei de Gemengerotswale vum [[9. Oktober]] [[2005]] huet se manner Sëtz kritt wéi virdrun. 2006 huet si den Numm erëm gewiesselt an den aktuellen Numm ugeholl. Bei de [[Chamberwale vum 7. Juni 2009]] huet d'ADR 1 weidere Sëtz verluer a war ewell mat 4 Deputéiert an der Chamber vertrueden. Am Dezember 2012 hu souwuel de [[Jacques-Yves Henckes]]<ref>[http://www.wort.lu/de/view/tiefe-graeben-in-der-adr-henckes-und-gatti-treten-zurueck-50cb0dd6e4b0876371a72e03 Tiefe Gräben in der ADR: Henckes und Gatti treten zurück], wort.lu 14. Dezember 2012</ref> wéi och de [[Jean Colombera]]<ref>[http://news.rtl.lu/news/national/367013.html "Jean Colombera trëtt awer aus adr aus a behält säi Mandat."] RTL.lu - 21.12.2012, 11:00 | Fir d'lescht aktualiséiert: 21.12.2012, 14:16</ref> der Partei de Réck gedréint, fir Deputéiert ouni Partei ze ginn, soudatt just nach 2 ADR-Deputéiert iwwreg blouwen. Bei de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013]] krut d'ADR 3 Mandater. Gewielt goufen de Gast Gibéryen, de [[Fernand Kartheiser]] an de [[Roy Reding]]. Bei [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018|deene vum 14. Oktober 2018]] goufen déi dräi erëmgewielt, e véierte Sëtz goung un de [[Jeff Engelen]].<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2018/resultats/partis/adr.html elections.lu].</ref> Enn Juni 2023 huet d'Partei decidéiert, de Roy Reding net méi fir d'[[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Chamberwale vum 8. Oktober]] opzesetzen, wouropshin dësen aus der ADR ausgetrueden ass.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/2080847.html "Roy Reding trëtt aus der adr aus."] rtl.lu, 30.06.2023.</ref> 2023 krut d'ADR [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|bei de Chamberwalen]] 5 Mandater<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2023/resultats/partis/adr.html elections.lu].</ref>. Um Parteikongress vum [[19. Mäerz]] [[2022]] gouf de [[Fred Keup]] mat 86 Jo- géint 4 Neestëmmen als neie Parteipresident gewielt<ref>Communiqué op RTL.LU vum 20. Mäerz um 11:15h</ref> De 17. Mäerz 2024 gouf hie vun der [[Alexandra Schoos]] ofgeléist.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2178518.html|Titel=Nationalkongress zu Gréiwemaacher: Kampf géint de WOKE: ADR mat klorer Missioun|Gekuckt=17.03.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> Bei den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawale vum 9. Juni 2024]] huet d'ADR ee Sëtz am [[Europaparlament]] kritt. D'[[Léonie de Jonge]], Professesch fir d'Erfuersche vu Rietsextremismus um ''Institut für Rechtsextremismusforschung'' op der [[Eberhard Karls Universität Tübingen|Universitéit Tübingen]] zielt d'ADR zu de Parteien um rietse Bord vum politesche Spektrum. ''D'ADR erfëllt an der Tëschenzäit all d'Krittäre vun der extremer Rietser'' sot si an engem Gespréich mat ''Reporter.lu''. Déi haiteg ADR wier vun enger ''Ideologie vun der Ongläichheet'' markéiert. Nëmmen esou géif sech erkläre loossen, firwat si reegelméisseg Minoritéite wéi Flüchtlingen oder d'LGTBQ-Communautéit offen attackéiert an diskreditéiert. Sou geséich d'ADR déi däitsch [[Alternative für Deutschland|AfD]] déi vum däitsche Verfassungsschutz als ''geséchert rietsextremistesch'' aklasséiert gouf, an der Tëschenzäit méi hemmungslos als ideologesch Alliéiert.<ref>{{Citation|URL=https://www.reporter.lu/analyse-rechtsextremismus-in-luxemburg-von-brandmauern-und-offenen-tueren/|Titel=Analyse: Von Brandmauern und offenen Türen|Gekuckt=08.05.2025|Auteur=Christoph Bumb|Datum=08.05.2025|Wierk=Reporter.lu|Sprooch=de}}</ref> D'Jugendsektioun vun der ADR nennt sech [[adrenalin, déi jonk adr|ADRenalin, déi jonk ADR]]. == Deputéiert am Laf vun der Zäit == {{Div col|Cols=3}} * [[Jean Colombera]] vu [[Viichten]] * [[Gaston Gibéryen]] vu [[Fréiseng]] * [[Fernand Greisen]] vun [[Hesper]] * [[Jacques-Yves Henckes]] vu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] * [[Aly Jaerling]] vun [[Esch-Uelzecht]] * [[Fernand Kartheiser]] vun [[Nidderkäerjeng]] * [[Jean-Pierre Koepp]] aus der [[Houschter Déckt]] * [[Fred Keup]] vu [[Kielen]] * [[Roby Mehlen]] vu [[Manternach]] * [[Roy Reding]] vu [[Bech]] * [[Josy Simon]] vu Manternach * [[Jeff Engelen]] vu [[Wëntger]] * [[Tom Weidig]] vu Lëtzebuerg * [[Alexandra Schoos]] vu [[Bäerdref]] {{Div col end}} == Literatur == * Sophie Federspiel: "Rechts abbiegen oder stehen bleiben? Die politische Orientierung der ADR." In: ''forum'' Nr.366, Oktober 2016, S.7-9. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [http://www.adr.lu Websäit vun der ADR] * [https://adr.lu/ladr-de-la-recherche-de-lequite-a-la-construction-inachevee-dun-mouvement-conservateur-et-souverainiste/?print=2 "L'ADR : de la recherche de l'équité à la construction inachevée d'un mouvement conservateur et souverainiste."] op adr.lu {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Konservativ politesch Parteien]] 24hj6cabdefuu2b8gotkikfma3mhew6 0 17842 2680192 2585902 2026-05-30T08:13:32Z Les Meloures 580 Eifeler 2680192 wikitext text/x-wiki {| align="right" border="0" rules="all" width="300px" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background-color: #efefef" ! colspan="2" style="background-color: #ffd1b3" |'''Lanzhou''' |- | align="center" width="140px" style="border-bottom:3px solid gray;" | [[Fichier:Wappen fehlt.jpg|125px]] | align="center" width="140px" style="border-bottom:3px solid gray;" | [[Fichier:Lanzhou in China.png|140px]] |- | valign="top"| '''[[Lëscht vun de Länner vun der Welt|Land]]''' || [[Fichier:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] [[Volleksrepublik China]] |- | valign="top"| '''Status''': || [[Bezierkfräi Stad]] |- | valign="top"| '''Provënz''': || [[Gansu]] |- | valign="top"| '''Koordinaten''': ||36,06° N; 103,79° O |- | valign="top"| '''Fläch''': || 14.620&nbsp;km² |- | valign="top"| '''Awunner''': || 3.200.000 {{small|([[2005]])}} |- | valign="top"| '''Héicht''': || 1.600 m |} '''Lanzhou''' ass eng Stad mat enger Population vu 3,2 Mio. Awunner (2004 geschat), dovun 1.2 Mio. an der Stad selwer déi an der [[Volleksrepublik China]] läit. Si ass d'Haaptstad vun der Provënz [[Gansu]] a läit um Giele Floss, dem [[Huang He]]. Si gëtt als déi am stäerksten polluéiert Stad a ''China'' betruecht. Dës Regioun gouf schonn zur Zäit vun der Han Dynasty besidelt an huet domat eng Geschicht vun 2.000 Joer. ''Lanzhou'' huet den Numm '''Gëlle Stad''' kritt, well se eng wichteg Etappenuertschaft op der fréierer [[Seidestrooss]] war. Nom Enn vun der Han Dynasty koum dës Stad ënner d'Herrschaft vu verschidde Stämm, déi se als hir Haaptstad betruecht hunn. <br> [[Fichier:Lanzhou-rio-amarillo-baita-shan-d03.jpg|thumb|Luanzhou an de Giele Floss, vum Park vun der wäisser Pagod aus gesi]] Eréischt am Joer 1656 , wärend der Qing Dynasty, krut d'Stad den Numm ''Lanzhou''. == Geographesch Basisdonneeën == * Fläch: 14.620&nbsp;km² * Héicht: 1.600 m iwwer dem Mieresspigel * D'Stad läit am Zenter vun der VRC * D'Stad erstreckt sech op enger Längt vun 20&nbsp;km laanscht de Giele Floss, den ''Huang He'', dee vu Westen no Osten duerch d'Stad leeft. ** Déi nobäi geleeën [[Qilian Shan|Qilian Bierger]], de [[Pingliang]]bierg an de [[Kongtong]]bierg bilden eng wichteg Gebiergsketten an der [[Taoïsmus|taoïstescher]] Mythologie. [[Fichier:Lanzhou12.jpg|thumb|200px|Wäiss Pagod vu Lanzhou]] == Kuckeswäertes == *''Bingling Si'', eng buddhistesch Tempelkonstruktioun an Hiele baussen der Stad. Si ass zum groussen Deel zur Zäit vun der [[Tang-Dynastie]] ([[618]]-[[907]]) gebaut; *de Provënzmusée Gansu, e kulturhistoresche Musée; * de ''Park vun der wäißer Pagode'' mat enger 7-stäckeger [[Pagod]], déi wärend der [[Yuan-Dynastie]] ([[1271]]-[[1368]]) gebaut gouf, läit op engem Hiwwel beim Uwänner vum [[Huang He|Giele Floss]]. == Kuckt och == [[Lëscht vun de chineesesche Groussstied]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Stied a China]] [[Kategorie:Groussstied a China]] 9h1qexut02lbku48hjfo6okibrqdpij 0 20262 2680148 2639741 2026-05-29T19:10:34Z GilPe 14980 bis Mëtt 2028 2680148 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie (Sportler)}} De '''Jeff Strasser''', gebuer de [[5. Oktober]] [[1974]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], ass e fréiere lëtzebuergesche [[Foussball]]spiller<ref>[https://www.national-football-teams.com/player/3953/Jeff_Strasser.html De Jeff Strasser op 'National Football Teams']</ref> an zanter Enn August 2025 Trainer vun der [[Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp|Lëtzebuerger Hären-Foussballnationalekipp]]<ref>{{Citation|URL=https://www.flf.lupost-296485v4/posts/61410|Titel=JEFF STRASSER {{!}} NOUVEL ENTRAÎNEUR NATIONAL - post - Fédération Luxembourgeoise de Football|Gekuckt=2025-08-22|Wierk=www.flf.lupost-296485v4|Sprooch=en}}</ref>. Hien war een Ofwierspiller an huet normalerweis Center-Back gespillt. Hien huet zu Lëtzebuerg vun [[1981]] bis [[1988]] op der [[Union Lëtzebuerg|Union]] gespillt an huet du bei den [[FC Metz]] gewiesselt. Vun [[1999]] bis [[2002]] war e beim [[1. FC Kaiserslautern]]. Duerno ass en op [[Borussia Mönchengladbach|Mönchengladbach]] spille gaange wou säi Kontrakt den [[12. August]] [[2006]] virzäiteg opgeléist gouf. Hien huet duerno bei den [[RC Strasbourg]] gewiesselt wou hie bis 2007 bliwwen ass, ier e bei den FC Metz gaangen ass. 2009 huet hie bei d'[[CS Fola Esch]] gewiesselt vu wou hien awer no e puer Matcher d'Chance ausgenotzt huet fir bei d'[[Grashopper Zürich]] ze wiesselen, wou hie bis zum Enn vun der Saison 2009/2010 bliwwen ass. An der Saison 2010/2011 huet de Jeff Strasser nees fir d'CS Fola Esch gespillt.<ref>[http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.jeff.strasser.3661.fr.html Dem Jeff Strasser seng Karriär op 'Football Database.eu']</ref> De Jeff Strasser huet tëscht dem 12. Oktober 1993 an dem 12. Oktober 2010 98-mol fir déi [[lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] gespillt (7 Goler)<ref>[http://www.eu-football.info/_player.php?id=20254 D'Lëscht vun de Lännermatcher vum Jeff Strasser op der Websäit ''European Football'']</ref> an huet an der Bundesliga 194 Matcher gespillt an do 10 Goler geschoss.<ref>[http://www.transfermarkt.co.uk/de/jeff-strasser/leistungsdaten/spieler_24.html Resümmee vumJeff Strasser senger Carrière op der Websäit transfermarkt]</ref> Nodeems de [[Luc Holtz]] säi Kontrakt als Nationaltrainer den 11. August 2025 gekënnegt huet, ass de Jeff Strasser säin Nofollger ginn. Säin urspréngleche Kontrakt, dee bis Enn 2026 lafe sollt, ass den 29. Mee 2026 virzäiteg ëm en annerhalleft Joer verlängert ginn<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/sport/futtball/news/kontrakt-mam-nationaltrainer-jeff-strasser-gett-freizaiteg-verlangert-727099404|Titel=FLF deelt mat: Kontrakt mam Nationaltrainer Jeff Strasser gëtt fréizäiteg verlängert|Gekuckt=2026-05-29|Auteur=object Object|Datum=2026-05-29|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref>. == Veräiner == * [[US Munneref]] * [[Union Lëtzebuerg]] * [[FC Metz]] * [[1. FC Kaiserslautern]] * [[Borussia Mönchengladbach]] * [[RC Strasbourg]] * [[FC Metz]] * [[Grasshopper Club Zürich]] * [[CS Fola Esch]] * [[Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp]] == Kuckt och == {{Kuckt och Portal Sport}} {| align="center" cellpadding="2" border="0" style="border: 1px solid #999; white-space: nowrap" |- align="center" | bgcolor="#87CEFF"| Virdrun ! bgcolor="#BFEFFF"| [[Fichier:Olympic rings.svg|35px]]&nbsp;&nbsp;'''[[Lëtzebuergesch Sportler vum Joer|Sportler vum Joer]]'''&nbsp;&nbsp;[[Fichier:Olympic rings.svg|35px]] | bgcolor="#87CEFF"| Duerno |-align="center" | bgcolor="#87CEFF"| '''[[Dan Dethier]]''' | bgcolor="#BFEFFF"| '''[[1999]]''' | bgcolor="#87CEFF"| '''[[Kim Kirchen]]''' |-align="center" | bgcolor="#87CEFF"|'''Kim Kirchen''' | bgcolor="#BFEFFF"| '''[[2001]]''' | bgcolor="#87CEFF"| '''[[David Fiegen]]''' |} == Um Spaweck == * [https://www.wort.lu/sport/jeff-strasser-wird-neuer-fussball-nationaltrainer/84480109.html Jeff Strasser wird neuer Fußball-Nationaltrainer,] wort.lu, 19.08.2025 * [https://www.rtl.lu/tele/rtl-sport/v/3425161.html Presentatioun vum neien Nationaltrainer Jeff Strasser], rtl.lu, 20.08.2025 * [https://www.rtl.lu/sport/news/a/2329949.html Den neien Nationaltrainer suergt fir international Reaktiounen], rtl.lu, 20.08.2025 {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Strasser Jeff}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Sportler vum Joer]] [[Kategorie:Spiller vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Trainere vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp]] [[Kategorie:Gebuer 1974]] icw64an7sh96lyvus84piibjlu04yfw 0 20322 2680149 2665306 2026-05-29T19:13:15Z GilPe 14980 Jeff S, bis Mëtt 2028 2680149 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|der Nationalekipp vun de Männer|déi vun den Dammen|Lëtzebuergesch Dammefoussballnationalekipp}} {{Foussballnationalekipp | land = {{LUX}} | logo = [[Fichier:Lëtzebuerger Nationalekipp Logo, 2023.png|200px|Logo]] | spëtznumm = [[Roude Léiw|D'Rout Léiwen]]<br>(Les Lions Rouges,<br>Die Roten Löwen) | federatioun = [[Fédération luxembourgeoise de football|FLF]] | trainer = [[Jeff Strasser]] | meescht matcher = [[Laurent Jans]] (113)<!--Abrëll 2025--> | meescht goler = [[Gerson Rodrigues Gouveia|Gerson Rodrigues]] (23)<!--Abrëll 2025--> | stadion = [[Stadion vu Lëtzebuerg]]<br>(Stad Lëtzebuerg) | éischte match = Lëtzebuerg – Frankräich: 1–4<br>[[29. Oktober]] [[1911]], [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] | héchst victoire = Lëtzebuerg – Afghanistan: 6–0<br>[[26. Juli]] [[1948]], [[London]] | héchst nidderlag = Däitscht Räich – Lëtzebuerg: 0–9<br>[[4. August]] [[1936]], [[Berlin]]<br>Lëtzebuerg – England: 0–9<br>[[19. Oktober]] [[1960]], Stad Lëtzebuerg<br>England – Lëtzebuerg: 9–0<br>[[15. Dezember]] [[1982]], London<br>Portugal – Lëtzebuerg: 9–0<br>[[11. September]] [[2023]], Loulé<ref>Den 10. Abrëll 1932 huet Lëtzebuerg an engem Frëndschaftsspill allerdéngs 12-0 géint Italie verluer.</ref> | WM participatiounen = | WM éischt = | WM bescht = | regional participatiounen = | numm regional kompetitioun = [[Foussball-Europameeschterschaft|Europameeschterschaft]] | éischt regional kompetitioun = | regional kompetitioun resultat = | aner participatiounen = 6 × | numm aner kompetitioun = [[Olympesch Summerspiller]] | éischt aner kompetitioun = 1920 | aner kompetitioun resultat = Véierelsfinall 1948 | pattern_la1 = _lux22h | pattern_b1 = _lux22h | pattern_ra1 = _lux22h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = _lux22a | pattern_b2 = _lux22a | pattern_ra2 = _lux22a | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 00004F | body2 = 00004F | rightarm2 = 00004F | shorts2 = 00004F | socks2 = 00004F }} D''''lëtzebuergesch Foussballnationalekipp''', A-Kader (offiziell: ''Équipe nationale du Luxembourg de football / Équipe nationale A'') ass eng Selektioun vun de beschte Lëtzebuerger Foussballspiller, déi vun der [[Fédération luxembourgeoise de football]] (FLF) ausgewielt ginn. Se representéiert d'FLF op internationalem Niveau, zum Beispill bei Frëndschaftsmatcher géint Ekippe vun aneren nationale Verbänn, awer och bei de Qualifikatioune fir d'[[Foussball-Europameeschterschaft|Europameeschterschaft]] ([[UEFA]]) an d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft|Weltmeeschterschaft]] ([[FIFA]]). [[Foussball]] ass eng vun de beléiftste Sportaarten zu Lëtzebuerg. An der [[FIFA-Weltranglëscht]] läit d'Lëtzebuerger Nationalekipp op Plaz 91 vun 210 {{Small|(Stand: Abrëll 2025)}}. D'Lëtzebuerger Foussballnationalekipp hat ni grousse Succès, an huet sech nach keng Kéier fir UEFA- oder FIFA-Meeschterschafte qualifizéiert. Lëtzebuerg huet souguer den Antirekord als d'Land mat der gréisster Zuel vu feelgeschloene Qualifikatioune fir d'Weltmeeschterschaft a fir eng regional Meeschterschaft. En Déifpunkt an der Geschicht waren d'Joren 1980 bis 1995 wou d'Selektioun 35 Néierlagen hannereneen huet missen astiechen. Am Oktober 1995 dogéint huet d'Lëtzebuerger Selektioun sech an der [[FIFA-Weltranglëscht]] fir d'éischt ënner déi 100 éischt Nationalekippe vun der Welt klasséiert, an dat fir zwéi Méint op der 98. Plaz. Vun [[2010]] bis [[2025]] war de [[Luc Holtz]] Haapttrainer vun der lëtzebuergescher Foussballnationalekipp. Ënner senger Leedung hat d'Ekipp weesentlech am meeschte Succès. D'Nationalekipp hat deemno géint d'Slowakei, Griicheland, Schweden, Ungarn, Irland, asw gewonnen, an hat mat en ettlechen zolitten Ekippen, ënner anerem mat Italien, Frankräich oder mam Senegal gläichgespillt.<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/sport-national/roud-leiwen-en-10-ans-le-foot-luxembourgeois-aura-bientot-plus-gagne-quen-un-siecle/|Titel=En 10 ans, le foot luxembourgeois aura bientôt plus gagné qu’en… un siècle {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2025-08-13|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/sport/news/a/2327965.html|Titel=Elo ass et offiziell: De Luc Holtz gouf als neien Trainer vu Waldhof Mannheim virgestallt|Gekuckt=2025-08-13|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> Zanter 2025 ass de [[Jeff Strasser]] Trainer vun der Nationalekipp; säi Kontrakt leeft bis den 30. Juni 2028<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/sport/futtball/news/kontrakt-mam-nationaltrainer-jeff-strasser-gett-freizaiteg-verlangert-727099404|Titel=FLF deelt mat: Kontrakt mam Nationaltrainer Jeff Strasser gëtt fréizäiteg verlängert|Gekuckt=2026-05-29|Auteur=object Object|Datum=2026-05-29|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref>. == Éischte Match == Den [[29. Oktober]] [[1911]] stoung fir d'éischt Kéier eng lëtzebuergesch Selektioun an engem offizielle Lännermatch um Terrain. De Frëndschaftsmatch géint [[Franséisch Foussballnationalekipp|Frankräich]] goung mat 1:4 an [[Lëtzebuerg (Stad)|der Stad]] verluer. Déi éischt lëtzebuergesch Nationalekipp huet haaptsächlech aus Foussballspiller vun de Stater Veräiner [[Spora Lëtzebuerg]], vun der [[Union Lëtzebuerg]] a vum [[Racing Lëtzebuerg]] bestanen: [[Alphonse Weicker]], [[Jemmy Becker]], [[Zénon Bernard (1893)|Zénon Bernard]], [[François Langers]], [[Joseph Faber (Foussballspiller)|Joseph Faber]], [[Albert Elter]], [[Emile Kuborn]], [[Nicolas Michaux]], [[Henri Schwartz]], [[Michel Ungeheuer]] a [[Victor Kauth]]<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/1gscdj/pages/3/articles/DTL99?search=michaux|Titel=Match Luxembourg-France|Gekuckt=2026-03-05|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Datum=1911-10-17|Editeur=[[L'Indépendance luxembourgeoise]]|Sprooch=fr|Säiten=Säit 3}}</ref>. Den [[8. Februar]] [[1914]] huet Lëtzebuerg sech revanchéiert, de Match ass 5-4 ausgaangen. == Olympesch Spiller == Oplëschtung vun alle Lëtzebuerger Participatioune bei [[Olympesch Spiller|olympesche Spiller]]: * [[Olympesch Summerspiller 1920]], ausgescheet an der Aachtelsfinall géint Holland (0-3) * [[Olympesch Summerspiller 1924]], ausgescheet an der Aachtelsfinall géint Italien (0-2) * [[Olympesch Summerspiller 1928]], ausgescheet an der Aachtelsfinall géint d'Belsch (3-5) (Goler vum [[Willy Schütz]], [[Jean-Pierre Weisgerber]] a [[Robert Theissen]]) * [[Olympesch Summerspiller 1936]], ausgescheet an der Aachtelsfinall géint Däitschland (0-9) * [[Olympesch Summerspiller 1948]], ausgescheet an der Véierelsfinall géint Jugoslawien (1-6) (Gol vum [[Fernand Schammel]]), an der Aachtelsfinall huet Lëtzebuerg den Afghanistan 6-0 geschloen (Goler vum Fernand Schammel, [[Jules Gales]], [[Nicolas Kettel]] a [[Marcel Paulus]]) * [[Olympesch Summerspiller 1952]], ausgescheet an der Aachtelsfinall géint Brasilien (1-2) (Gol vum Jules Gales), an der Virronn huet Lëtzebuerg Groussbritannien 5-3 geschloen (Goler vum Jules Gales, [[Léon Letsch]] a [[Jos Roller (Foussballspiller)|Jos Roller]]) == Kader == === Kader 2025 === 23 vu 24 Nationalekippespiller spillen an auslännesche Clibb, an hirer 23 sinn a Profi-A-Kaderen (Stand: November 2025). {| class="wikitable sortable" |+ (Stand: 17. November 2025)<ref>{{Citation|URL=https://www.flf.lukader-89060v4/groups/142533/seasons/218|Titel=Rout Léiwen - Fédération Luxembourgeoise de Football|Gekuckt=2025-11-23|Wierk=www.flf.lukader-89060v4|Sprooch=en}}</ref> |- ! Nr. !! Numm !! Veräin !! Gebuertsdatum !! Asätz !! Goler |- class="sortbottom" ! colspan="6" style="background:#EFEFEF" | Gol |- style="background:#FFECCE" | style="text-align:center"| 1 | [[Anthony Moris]] | [[Khaleej Club]] | 29. Abrëll 1990 | style="text-align:center"| 79 | style="text-align:center"| 0 |- style="background:#FFECCE" | style="text-align:center"| 23 | [[Lucas Fox]] | [[1. FC Bocholt]] | 3. Oktober 2000 | style="text-align:center"| 0 | style="text-align:center"| 0 |- style="background:#FFECCE" | style="text-align:center"| 12 | [[Tiago Pereira Cardoso]] | [[Borussia Mönchengladbach]] | 7. Abrëll 2006 | style="text-align:center"| 6 | style="text-align:center"| 0 |- class="sortbottom" ! colspan="6" style="background:#EFEFEF" | Ofwier |- style="background:#E7FAEC" | style="text-align:center"| 22 | [[Marvin Martins]] | [[FC Winterthur]] | 17. Februar 1995 | style="text-align:center"| 41 | style="text-align:center"| 3 |- style="background:#E7FAEC" | style="text-align:center"| 13 | [[Dirk Carlson]] | [[SKN St. Pölten]] | 1. Abrëll 1998 | style="text-align:center"| 69 | style="text-align:center"| 0 |- style="background:#E7FAEC" | style="text-align:center"| 2 | [[Seid Korac]] | [[FC Venedig]] | 20. Oktober 2001 | style="text-align:center"| 19 | style="text-align:center"| 2 |- style="background:#E7FAEC" | style="text-align:center"| 18 | [[Laurent Jans]] (Kapitän) | [[SK Beveren]] | 5. August 1992 | style="text-align:center"| 120 | style="text-align:center"| 1 |- style="background:#E7FAEC" | style="text-align:center"| 20 | [[Eldin Dzogovic]] | [[1. FC Magdeburg]] | 8. Juni 2003 | style="text-align:center"| 13 | style="text-align:center"| 0 |- style="background:#E7FAEC" | style="text-align:center"| 14 | [[Eric Veiga]] | [[KS Flamurtari Vlora]] | 18. Februar 1997 | style="text-align:center"| 10 | style="text-align:center"| 0 |- style="background:#E7FAEC" | style="text-align:center"| | [[Florian Bohnert]] | [[SC Bastia]] | 9. November 1997 | style="text-align:center"| 59 | style="text-align:center"| 1 |- style="background:#E7FAEC" | style="text-align:center"| 17 | [[Vahid Selimovic]] | [[FC Hermannstadt]] | 3. Abrëll 1997 | style="text-align:center"| 14 | style="text-align:center"| 1 |- class="sortbottom" ! colspan="6" style="background:#EFEFEF" | Mëttelfeld |- style="background:#DFEDFD" | style="text-align:center" | 6 | [[João Tomás de Sousa Moreira Cruz]] | [[Benfica Lissabon|Benfica Lissabon U-23]] | 26. Juni 2005 | style="text-align:center" | 12 | style="text-align:center" | 0 |- style="background:#DFEDFD" | style="text-align:center"| 8 | [[Christopher Martins Pereira]] | [[Spartak Moskau]] | 19. Februar 1997 | style="text-align:center"| 79 | style="text-align:center"| 1 |- style="background:#DFEDFD" | style="text-align:center" | 7 | [[Aiman Dardari]] | [[FC Augsburg]] | 21. Mäerz 2005 | style="text-align:center" | 10 | style="text-align:center" | 1 |- style="background:#DFEDFD" | style="text-align:center" | 15 | [[Olivier Thill]] | [[FK IMT Belgrad]] | 28. Juni 1997 | style="text-align:center" | 48 | style="text-align:center" | 3 |- style="background:#DFEDFD" | style="text-align:center" | 16 | [[Leandro Barreiro Martins]] | [[Benfica Lissabon]] | 3. Januar 2000 | style="text-align:center" | 71 | style="text-align:center" | 2 |- style="background:#DFEDFD" | style="text-align:center"| 19 | [[Mathias Olesen]] | [[SpVgg Greuther Fürth]] | 21. Mäerz 2001 | style="text-align:center"| 36 | style="text-align:center"| 1 |- style="background:#DFEDFD" | style="text-align:center"| 21 | [[Sébastien Thill (Foussballspiller)|Sébastien Thill]] | [[Stal Rzeszów]] | 29. Dezember 1993 | style="text-align:center"| 43 | style="text-align:center"| 2 |- style="background:#DFEDFD" | style="text-align:center"| 4 | [[Mirza Mustafić]] | [[Bali United]] | 20. Juni 1998 | style="text-align:center"| 1 | style="text-align:center"| 0 |- style="background:#DFEDFD" ! colspan="6" style="background:#EFEFEF" | Stuerm |- style="background:#FFD2D6" | style="text-align:center" | 5 | [[Alessio Curci]] | [[Neftçi Baku]] | 18. Abrëll 2002 | style="text-align:center" | 19 | style="text-align:center" | 1 |- style="background:#FFD2D6" | style="text-align:center" | 9 | [[Kenan Avdusinovic]] | [[FC Progrès Nidderkuer]] | 3. Mäerz 1998 | style="text-align:center" | 1 | style="text-align:center" | 0 |- style="background:#FFD2D6" | style="text-align:center"| 10 | [[Danel Sinani]] | [[FC St. Pauli]] | 5. Abrëll 1995 | style="text-align:center"| 78 | style="text-align:center"| 14 |- style="background:#FFD2D6" | style="text-align:center"| 11 | [[Edvin Muratovic]] | [[Odra Opole]] | 15. Dezember 1997 | style="text-align:center"| 21 | style="text-align:center"| 1 |- style="background:#FFD2D6" | style="text-align:center"| 3 | [[Adulai Djabi Embaló]] | [[Virtus Entella]] | 30. Juni 2005 | style="text-align:center"| 1 | style="text-align:center"| 0 |} ''(D'Spiller ouni Nummeren si verletzt, gespaart oder goufen an der lescht net nominéiert.)'' === Beschten FLF-Spiller === 2004 huet d'[[Fédération luxembourgeoise de football]] de beschte Spiller vun de leschte 50 Joer ausgewielt. De [[UEFA Jubilee 52 Golden Players|"Gëlle Spiller" (''[Luxembourg's] Golden Player'')]] gëtt de Mëttelfeldspiller [[Louis Pilot]] (1940–2016)<ref>https://web.archive.org/web/20080519044519/http://www.uefa.com/uefa/news/Kind%3D256/newsId%3D130150.html</ref>, dee vun 1959 bis 1971 am Kader vun der Foussballnationalekipp war, a siwe Goler geschoss huet. De Pilot war och bekannt als Member vu verschiddene belsche Clibb, ënner anerem vum [[Royal Standard de Liège|Lécker Standard]]; seng Participatioun bei dësem Club war ganz erfollegräich. == Management == === Traineren === {{Div col|cols=2}} * 1908–1920: ?... (onbekannt oder ouni Traineren) * {{0}}1920: ''Den technesche Comité'' ([[Olympesch Summerspiller 1920|Olympesch Summerspiller]]) * 1920–1924: ?... * {{0}}1924: {{LUX-f}} [[Batty Schröder]] ([[Olympesch Summerspiller 1924|Olympesch Summerspiller]]) * 1924–1928: ?... * {{0}}1928: {{LUX-f}} [[Gustave Jacquemart]] ([[Olympesch Summerspiller 1928|Olympesch Summerspiller]]) * 1928–1932: ?... * 1933–1948: {{LUX-f}} [[Paul Feierstein]] * 1948–1949: {{LUX-f}} [[Albert Reuter]], [[Jean-Pierre Hoscheid]] a [[Jules Müller]] * 1949–1953: {{AUT-f}} [[Adolf Patek]] * 1953–1955: {{HUN-f}} [[Béla Volentik]] * {{0}}1955: {{AUT-f}} [[Edouard Havlicek]] * 1955–1959: {{HUN-f}} [[Nándor Lengyel]] * 1959–1960: {{FRA-f}} [[Pierre Sinibaldi]] * 1960–1969: {{DEU-f}} [[Robert Heinz]] * 1969–1972: {{AUT-f}} [[Ernst Melchior]] * 1972–1977: {{FRA-f}} [[Gilbert Legrand]] * {{0}}1978: {{LUX-f}} [[Arthur Schoos]] * 1978–1984: {{LUX-f}} [[Louis Pilot]] * {{0}}1984: {{BEL-f}} [[Jef Vliers]] * {{0}}1985: {{LUX-f}} [[Joseph Kirchens]] * 1985–2001: {{LUX-f}} [[Paul Philipp]] * 2001–2004: {{DEN-f}} [[Allan Simonsen]] * 2004–2010: {{LUX-f}} [[Guy Hellers]] * 2010–2025: {{LUX-f}} [[Luc Holtz]] * zanter 2025: {{LUX-f}} [[Jeff Strasser]] {{Div col end}} === Aktuellt Personal === (Stand: August 2025<ref>https://www.flf.lu/kader-staff-80254v4/groups/142533/seasons/216</ref>) * Trainer: [[Jeff Strasser]] * Assistenztraineren: [[Dan Huet]], [[Claude Campos]] * Trainer vun de Golkippen: Rui Duarte Forte * Physikaleschen Trainer: Claude Origer * Medeziner: ''Dr.'' [[Lara Heinz]] * Physiotherapeuten: Alexander Kähler, Erwan Deshoux, Gilles Hoffmann * Osteopath: Federico Morritti * Techneschen Direkter: [[Manuel Cardoni]] * Ekipementsmanager: Carlo De Borger == Matcher == An hirer Geschicht huet Lëtzebuerg 442 FIFA-Matcher gespillt, hirer 52 ware Victoirematcher, 56 ware Gläichspiller an 335 waren Néierlagen (Stand: Oktober 2023)<ref name="rsssf">http://www.rsssf.com/tablesl/lux-intres.html</ref>. D'Resultater no Joerzéngten: {| class="wikitable sortable collapsible collapsed" |- ! width=75|Joerzéngt !! width=75|V. !! width=75|G. !! width=75|N. !! width=75|{{Abbr|V.+G./N.|d'Verhältnes vun den erfollegräichen (Victoiren a Remisen) Spiller zu de feelgeschloene Spiller|0}} |- | align=center|1910er || align=center|'''1'''|| align=center|0|| align=center|2|| align=center|0,5 |- | align=center|1920er || align=center|0|| align=center|'''1'''|| align=center|4|| align=center|0,25 |- | align=center|1930er || align=center|'''1'''|| align=center|0|| align=center|11|| align=center|0,09 |- | align=center|1940er || align=center|'''4'''|| align=center|'''1'''|| align=center|6|| align=center|'''0,83''' |- | align=center|1950er || align=center|'''1'''|| align=center|'''1'''|| align=center|12|| align=center|0,17 |- | align=center|1960er || align=center|'''3'''|| align=center|'''4'''|| align=center|23|| align=center|0,3 |- | align=center|1970er || align=center|'''2'''|| align=center|'''3'''|| align=center|34|| align=center|0,15 |- | align=center|1980er || align=center|'''2'''|| align=center|'''3'''|| align=center|55|| align=center|0,09 |- | align=center|1990er || align=center|'''3'''|| align=center|'''5'''|| align=center|43|| align=center|0,19 |- | align=center|2000er || align=center|'''3'''|| align=center|'''13'''|| align=center|71|| align=center|0,23 |- | align=center|''2010er'' (2010–19) || align=center|'''16'''|| align=center|'''18'''|| align=center|52|| align=center|0,65 |} === Victoiren === Wéi uewe mentionéiert gëtt, huet d'lëtzebuergesch Foussballnationalekipp 36 Matcher gewonnen, hirer 16 bei offizielle Spiller an een an den Olympesche Spiller (Stand: Juni 2019). 16 Victoiren (~ 44%) waren ënner dem Trainer Luc Holtz<ref name="rsssf"/>. {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" bgcolor="#CCCCCC" !Joer||Dag||Plaz||Land ||Ekippen ||Resultat||Match |- bgcolor="#dddddd" | [[2019]]|| [[22. Mäerz]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{LTU}} || 2:1|| EMQ |- bgcolor="#EEEEEE" | [[2018]] || [[15. Oktober]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{SMR}} || 3:0 || NL |- bgcolor="#dddddd" | 2018|| [[11. September]] || [[Serravalle (San Marino)|Serravalle]] || {{SMR}} || {{SMR}} – {{LUX}} || 0:3|| NL |- bgcolor="#EEEEEE" | 2018 || {{8. September}} || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{MDA}} || 4:0 || NL |- bgcolor="#dddddd" | 2018|| {{5. Juni}} || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{GEO}} || 1:0|| FrS |- bgcolor="#EEEEEE" | 2018 || [[22. Februar]] || [[Ta' Qali]] || {{MLT}} || {{MLT}} – {{LUX}} || 0:1 || FrS |- bgcolor="#dddddd" | [[2017]]|| {{9. November}} || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{HUN}} || 2:1|| FrS |- bgcolor="#EEEEEE" | 2017|| [[31. August]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{BLR}} || 1:0|| WMQ |- bgcolor="#dddddd" | 2017|| {{4. Juni}} || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{ALB}} || 2:1|| FrS |- bgcolor="#EEEEEE" | [[2015]]|| [[13. November]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{GRC}} || 1:0|| FrS |- bgcolor="#dddddd" | 2015|| [[5. September]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{MKD}} || 1:0|| EMQ |- bgcolor="#EEEEEE" | [[2013]]|| [[10. September]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{NIR}} || 3:2|| WMQ |- bgcolor="#dddddd" | 2013|| [[14. August]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{LTU}} || 2:1|| FrS |- bgcolor="#EEEEEE" | [[2012]]|| [[29. Februar]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{MKD}} || 2:1|| FrS |- bgcolor="#dddddd" | [[2011]]|| [[6. September]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{ALB}} || 2:1|| EMQ |- bgcolor="#EEEEEE" | 2011|| [[9. Februar]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{SLK}} || 2:1|| FrS |- bgcolor="#dddddd" |[[2008]] || [[10. September]] || [[Zürich]] || {{CHE}} || {{CHE}} – {{LUX}} || 1:2 || WMQ |- bgcolor="#EEEEEE" | [[2007]]|| [[13. Oktober]] || [[Homel]] ||{{BLR}} || {{BLR}} – {{LUX}} || 0:1|| EMQ |- bgcolor="#dddddd" | 2007|| {{7. Februar}} || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} ||{{LUX}} – {{GMB}} || 2:1 ||FrS |- bgcolor="#EEEEEE" | [[1995]] ||{{6. September}} || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}}||{{LUX}} – {{MLT}} || 1:0 || EMQ |- bgcolor="#dddddd" | 1995|| {{7. Juni}} || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}}|| {{LUX}} – {{CZE}} || 1:0 || EMQ |- bgcolor="#EEEEEE" | 1995 || [[22. Februar]] || [[Ta' Qali]] || {{MLT}} || {{MLT}} – {{LUX}} || 0:1 || EMQ |- bgcolor="#dddddd" | [[1980]] || {{9. Mee}} || [[Medan]] || {{IDN}} || {{LUX}} – {{KOR}} || 3:2 || MHC |- bgcolor="#EEEEEE" | 1980 || {{1. Mee}} || [[Medan]] || {{IDN}} || {{LUX}} – {{THA}} || 1:0 || MHC |- bgcolor="#dddddd" | [[1973]] || {{4. November}} || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{NOR}} ||2:1|| FrS |- bgcolor="#EEEEEE" | [[1972]] || [[22. Oktober]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{TUR}} || 2:0 || WMQ |- bgcolor="#dddddd" | [[1969]] || [[10. Abrëll]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{MEX}} || 2:1 || FrS |- bgcolor="#EEEEEE" | [[1963]] || [[30. Oktober]] || [[Rotterdam]] || {{NED}} || {{NED}} – {{LUX}} || 1:2 || EMQ |- bgcolor="#dddddd" | [[1961]] || {{8. Oktober}} || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{PRT}} || 4:2 || WMQ |- bgcolor="#EEEEEE" | [[1951]] || {{4. November}} || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{FIN}} || 3:0 || FrS |- bgcolor="#dddddd" | [[1948]] || [[26. Juli]] || [[Brighton]] || {{ENG}} || {{LUX}} – {{AFG}} || 6:0 || Oly |- bgcolor="#EEEEEE" | [[1946]] || [[28. Juli]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} ||{{LUX}} – {{NOR}} || 3:2 || FrS |- bgcolor="#dddddd" | [[1945]] || [[13. Mee]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{BEL}} || 4:1 || FrS |- bgcolor="#EEEEEE" | [[1940]] || [[31. Mäerz]] || [[Rotterdam]] || {{NED}} || {{NED}} – {{LUX}} || 4:5 || FrS |- bgcolor="#dddddd" | [[1939]] || [[26. Mäerz]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{DEU}} || 2:1 || FrS |- bgcolor="#EEEEEE" | [[1914]] || [[8. Februar]] || [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] || {{LUX}} || {{LUX}} – {{FRA}} || 5:4 || FrS |} <span style="font-size:0.81em">Notten:<br> WMQ: Weltmeeschterschaftsqualifikatioun <br> EMQ: Europameeschterschaftsqualifikatioun<br> NL: UEFA Nations League<br> MHC: [[Marah Halim Cup]]<br> Oly: Olympia<br> FrS: Frëndschaftsspill</span> === Spiller no der Zuel vu Matcher (Top-10) === (Stand : 4. Abrëll 2025) {|class="wikitable" style="text-align:center;" |- !# !Spiller !Matcher !Period |- |1. |align=left|'''[[Laurent Jans]]''' |113 |2012–{{0}}{{0}}{{0}}{{0}} |- |1. |align=left|[[Mario Mutsch]] |103 |2005–2019 |- |3. |align=left|[[Daniel da Mota|Daniel Da Mota Alves]] |101 |2007–2021 |- |4. |align=left|'''[[Lars Christian Krogh Gerson|Lars Gerson]]''' |99 |2008–{{0}}{{0}}{{0}}{{0}} |- |5. |align=left|[[Jeff Strasser]] |98 |1993–2010 |- |6. |align=left|[[René Peters]] |93 |2000–2013 |- |7. |align=left|[[Jonathan Joubert]] |90 |2006–2017 |- |8. |align=left|[[Eric Hoffmann]] |89 |2002–2014 |- |9. |align=left|[[Carlo Weis]] |85 |1978–1998 |- |10. |align=left|[[Aurélien Joachim]] |81 |2005–2019 |- |} <span style="font-size:0.81em">Notten:<br> '''fettgedréckt''': nach en Nationalekippespiller<br> </span> === Spiller no der Zuel vu Goler (Top-10) === (Stand : 4. Abrëll 2025) {|class="wikitable" style="text-align:center;" |- !# !Spiller !Goler !Period |- |1. |align=left|'''[[Gerson Rodrigues Gouveia|Gerson Rodrigues]]''' |23 |2017–{{0}}{{0}}{{0}}{{0}} |- |2. |align=left|[[Léon Mart]] |16 |1933–1945 |- |rowspan=3|3. |align=left|[[Gusty Kemp]] |15 |1938–1945 |- |align=left|[[Aurélien Joachim]] |15 |2005–2019 |- |align=left|[[Nicolas Kettel]] |15 |1946–1959 |- |4. |align=left|'''[[Danel Sinani]]''' |14 |2017–{{0}}{{0}}{{0}}{{0}} |- |5. |align=left|[[Camille Libar]] |13 |1938–1947 |- |6. |align=left|[[François Muller|Menn Müller]] |12 |1949–1954 |- |7. |align=left|[[Léon Letsch]] |11 |1947–1963 |- |8. |align=left|[[Gilbert Dussier]] |9 |1971–1978 |- |rowspan=4|9. |align=left|[[Nico Braun]] |8 |1970–1980 |- |align=left|[[Johny Léonard]] |8 |1962–1970 |- |align=left|[[Roby Langers]] |8 |1980–1998 |- |align=left|[[Camille Dimmer]] |8 |1957–1967 |- |rowspan=3|10. |align=left|[[Jeff Strasser]] |7 |1993–2010 |- |align=left|[[Louis Pilot]] |7 |1959–1977 |- |align=left|[[Daniel da Mota|Daniel Da Mota Alves]] |7 |2007–2021 |} <!-- |rowspan=2|11. |align=left|[[Ady Schmit]] |6 |1960–1970 |- |align=left|[[Henri Cirelli]] |6 |1956–1965 |}--> <span style="font-size:0.81em">Notten: <br> '''fettgedréckt''': nach en Nationalekippespiller<br> </span> == Historesch Matcher == Den 8. Oktober 1961 huet Lëtzebuerg bei der WM-Qualifikatioun fir eng Sensatioun gesuergt a 4:2 géint Portugal gewonnen<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/sport/fundstuecke-aus-dem-archiv-luxemburg-portugal/621099.html|Titel=Fundstücke aus dem Archiv: Luxemburg - Portugal|Gekuckt=27.06.2024|Datum=27.06.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>, déi mam Nationaheld [[Eusébio]] gespillt hunn. Fir Lëtzebuerg hu matgespillt: den Nationalekipp-Kapitän [[René Schneider]], de [[Paul Steffen]], [[Jules Zambon]], [[Fernand Brosius]], [[François Konter]], [[Nicky Hoffmann]], [[Erny Brenner]], [[Henri Cirelli]], [[Jeannot Hoffmann]], [[Ady Schmit]], [[Jean Vandivinit]]<ref>[https://www.tageblatt.lu/headlines/schmitchen-schuetze-petz-lahure-ueber-den-42-sieg-gegen-portugal-vor-60-jahren/ „Schmitchen Schütze“: Petz Lahure über den 4:2-Sieg gegen Portugal vor 60 Jahren]</ref>. <!--2017 vs Frankräich - ?--> == Galerie == <gallery heights="175" mode="packed"> Luxembourg - Ukraine 2015 (1).jpg|D'lëtzebuergesch Foussballnationalekipp de 15. Juni 2015 Voorronde van Wereldkampioenschap voetbal te Rotterdam, Nederland tegen Luxembur, Bestanddeelnr 922-2390.jpg|D'lëtzebuergesch Foussballnationalekipp de 26. Mäerz 1969 Elftal Luxemburg, Bestanddeelnr 902-4256.jpg|D'Ekipp de 25. Oktober 1947 1934Nationalmannschaft.jpg|D'Ekipp 1934 Luxembourg National Football Team 11 November 1924.jpg|D'Ekipp 1924... Luxembourg national football team 1920 year.jpg|...1920... Luxembourg1913StOuen.jpg|... an den 20. Abrëll 1913 </gallery> == Kuckt och == {{Kuckt och Portal Sport}} * [[Lëtzebuergesch Dammefoussballnationalekipp]] == Éierungen == D'lëtzebuergesch Foussballnationalekipp gouf vun der Vereenegung vun de Sportsjournalisten an de Joren 1963, 1980, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1995, 2007, 2008, 2011, 2017, 2021, 2022 an 2023 zur „[[Lëtzebuergesch Sportler vum Joer#Lëtzebuergesch Ekipp vum Joer zanter 1962|Sportsekipp vum Joer]]“ gewielt. == Um Spaweck == {{Commonscat|Luxembourg national football team|Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp}} * [http://www.flf.lu Offiziell Websäit vun der FLF] * [http://www.rsssf.com/tablesl/lux-intres.html Resultater op der RSSSF-Säit] * [https://web.archive.org/web/20081015131400/http://webplaza.pt.lu/~funar58/Nationalmannschaftstatistik.html Resultater op enger Fansäit] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Letzebuergesch Foussballnationalekipp}} [[Kategorie:Foussballnationalekippen|Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballnationalekipp|Nationalekipp Hären]] [[Kategorie:Foussball zu Lëtzebuerg|Nationalekipp]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Sportler vum Joer]] r8237mvt6c60eyt61ogsrzeuw9hksf8 0 20826 2680167 2417821 2026-05-29T19:31:21Z GilPe 14980 /* Lëtzebuerg */ 2680167 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} Dës Lëscht vu '''Molkereien''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]]. == Afrika == == Afrika == == Asien == == Australien == == Europa == === Däitschland === * [[Onken]] zu [[Moers]] * [[Milch-Union Hocheifel eG|MUH]] zu [[Pronsfeld]] * [[Müllermilch]] zu [[Fischach]] a [[Bayern]] * [[Molkerei Gropper]] zu [[Bissingen]] a [[Bayern]] === Éisträich === *[[Gmundner Molkerei]] === Lëtzebuerg === * [[Centrale luxembourgeoise du Lait|Celula]] * [[Laduno]] * [[Luxlait]] * [[Ekabe]] === Frankräich === *[[Lactalis]] == Nordamerika == == Südamerika == {{DEFAULTSORT:Lescht vu Molkereien}} [[Kategorie:Molkereien]] [[Kategorie:Lëschten (Ekonomie)|Molkereien]] 1fsgm1iu646w6l6tul8w3chojtzk3pz 0 23968 2680197 2679527 2026-05-30T08:19:01Z Les Meloures 580 Eifeler 2680197 wikitext text/x-wiki {{Infobox Insel}} '''Porquerolles''' ass eng [[Frankräich|franséisch]] [[Insel]] am [[Mëttelmier]]. Et ass déi gréisst an déi westlechst vun den dräi [[Hyères|Hyères-Inselen]]. Porquerolles läit am Beräich vun der [[Côte d'Azur]] net wäit vun [[Toulon]] an erstreckt sech iwwer eng Fläch vun 1.254 [[ha]]. Si huet d'Form vun engem Bou, dee sech vun Osten no Weste spaant a 7,5&nbsp;km laang a 3&nbsp;km breet ass. Si huet een Ëmfang vu ronn 30&nbsp;km. Hiren héchste Punkt erreecht 142 Meter. Porquerolles ass liicht a puer Minutte vun der Hallefinsel [[Giens]], vum franséische Festland mam [[Schëff]] aus z'erreechen. == Geschicht == Besidelt gouf d'Insel fir d'éischt am Unfank vum [[19. Joerhonnert]] vu fréien Zaldote vum [[Napoleon Bonaparte]]. Am [[20. Joerhonnert]], bis zum Enn vun den 1930er Joren, huet déi ganz Insel dann dem belschen Ingenieur [[François Joseph Fournier]] gehéiert. 1971 huet d'Madame Pompidou hire Mann, de franséische Staatspresident [[Georges Pompidou]], dozou bruecht, d'Insel fir de Staat ze kafen. Si gouf ënner d'Protektioun vum ''Parc National de Port-Cros'' a vum staatlechen Institut fir Mierbotanik (Conservatoire Botanique National Méditerranéen de Porquerolles) gestallt. D'Insel huet dofir trotz de villen Touristen am Summer (op all Inselawunner komme bis zu 30 Festlandvisiteuren) hire [[Charme]] vu fréier erhalen. == Kuckeswäertes == * D'Kierch vu Porquerolles ass bekannt duerch hire Kräizwee, deen een Zaldot mat engem Messer geschnëtzelt huet. *''D'Calanque de l'Oustaou de Diou'' (Haus vu Gott), sou vun de Fëscher bezeechent, well et den eenzegen Ënnerstand op der Südküst ass. (D'Callanquë si Kalleksteeformatioune mat iwwer- an ënnerierdescher Grottebildung) * De [[Liichttuerm vum Cap d'Arme]], vun deem aus een e schéinen Ausbléck op d'ganz Insel huet. * Porquerolles ass en Daucherparadäis. == Biller == <gallery> Fichier:Porquerolles topographic map-fr.svg|Topographesch Kaart vu Porquerolles]] Fichier:Porquerolles2.jpg|D'Insel Porquerolles Fichier:Porquerolles7.jpg|Strand vu Porquerolles Fichier:Porquerolles9.jpg|Hafe vu Porquerolles Fichier:Porquerolles8.jpg|Luxushotel zu Porquerolles </gallery> == Um Spaweck == *[https://web.archive.org/web/20110202113003/http://www.porquerolles.com/ Offiziell Touristesäit vu Porquerolles] {{Commonscat}} [[Kategorie:Franséisch Inselen]] [[Kategorie:Provence-Alpes-Côte d'Azur]] 4ujx90smhtn7v9rqmq3re9khcqv3oz4 0 28526 2680156 2642169 2026-05-29T19:23:42Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680156 wikitext text/x-wiki [[Fichier:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|thumb|350px|Eugène Delacroix, ''La liberté guidant le peuple'', 1833]] Dëse '''Glossaire vun der [[Franséisch Revolutioun|Franséischer Revolutioun]]''' versicht, de gängege Vokabulär zu dëser Period an der [[Geschicht]] vu [[Frankräich]] kuerz z'erklären. Dës Terminologie ass awer variabel, sou kann zum Beispill déi selwecht politesch Fraktioun vu verschidden Historiker anescht genannt ginn, oder huet sech och selwer am Laf vun der Geschicht ëmbenannt. == Déi dräi Stänn == Déi dräi Stänn ([[franséisch|fr]]: ''trois états'', ''trois ordres'') bilden zesummen d'Gesellschaft vu Frankräich am ''[[Ancien Régime]]''. Nëmmen déi zwéin éischt Stänn hate speziell Privileegien. * de [[Klerus]], éischte Stand, mam Héije Klerus ([[Bëschof|Bescheef]] an [[Abt|Äpt]]) an Niddrege Klerus ([[Paschtouer|Paschtéier]] a [[Mënch]]en). Si sinn ''déi, déi bieden''. * den [[Adel]], zweete Stand. Zum Adel zielt och d'kinneklech Famill. Graff gekuckt gëtt et zwou Forme vun Adel, de ''Schwertadel'', deem seng Originne bis an d'[[Mëttelalter]] zeréckginn, an d'sougenannten ''Noblesse de Robe'', wat déi Leit sinn, déi duerch eng bestëmmte Charge (zum Beispill Magistrat oder Kinneklechen Offizéier) zu engem Adelstitel komm sinn. * den [[Drëtte Stand]] (''Tiers état'') ass de ganze Recht vun der Bevëlkerung, ''déi, déi schaffen''. Zum Drëtte Stand zielt och d'[[Biergertum]] an déi ganz Landbevëlkerung. Zueleméisseg ass den Drëtte Stand am meeschte vertrueden. == Sozial Gruppen == * [[Ci-devant]]: fréier Adleger no der Ofschafung vun de Privileegien. * d'[[Sans-culottes]] sinn eng radikal revolutionnär Grupp, si komme gréisstendeels aus dem Vollek. Hiren Numm kruten se vum Gezei, eng Box an de Faarwe Blo-Wäiss-Rout, amplaz vun der soss gewinnter ''Culotte''. == Constitutiounen == * d'[[Constitutioun vu 1791|Constitutioun vum 3. September 1791]] féiert eng parlamentaresch [[Monarchie]] an d'[[Assemblée législative (Franséisch Revolutioun)|Assemblée législative]] an. * [[Constitutioun vum Joer I]] oder vum [[24. Juni]] [[1793]]. Eng republikanesch Constitutioun, déi ni applizéiert gouf. * d'[[Constitutioun vum Joer III]] oder vum [[22. August]] [[1795]] féiert den [[Directoire]] an. * d'[[Constitutioun vum Joer VIII]] oder vum [[13. Dezember]] [[1799]] féiert de [[Consulat]] an. * d'[[Constitutioun vum Joer X]] oder vum [[2. August]] [[1802]] féiert de [[Consulat]] op Liewenszäit an. * d'[[Constitutioun vum Joer XII]] oder vum [[18. Mee]] [[1804]] féiert de [[Premier Empire]] an. == Strukture vum Gouvernement == * Mam ''[[Ancien Régime]]'' mengt een eigentlech déi ganz Period vum [[François I. vu Frankräich|François I.]] bis zu der [[Franséisch Revolutioun|Revolutioun]], fir d'Leit vun dëser Zäit riicht sech dëse Begrëff awer haaptsächlech géint d'[[Monarchie|absolut Monarchie]] vun de [[Bourbonen]]. * d'[[Parlament]]er - ënner dem Ancien Régime waren d'Parlamenter Geriichtshäff, déi meeschtens a leschter Instanz zesummegeruff goufen. D'Parlamenter waren och zoustänneg fir d'kinneklech Decisiounen z'enregistréieren a si haten de sougenannten [[Droit de remontrance]], e Vetorecht géint eng kinneklech Decisioun. * d'[[Generalstänn (Frankräich)|Generalstänn]] - ënner dem Ancien Régime waren d'Generalstänn eng Versammlung vun den dräi Stänn, déi vum Kinnek aberuff gouf, wann hien et fir néideg gehalen huet, zum Beispill wann et ëm eng nei Steier gaangen ass. * d<nowiki>'</nowiki>''Communes'' waren eng Grupp vum Drëtte Stand, déi sech den [[11. Mee]] [[1789]] zesummefonnt huet. Den [[12. Juni]] 1789 hunn d<nowiki>'</nowiki>''Communes'' déi aner Stänn invitéiert, sech hinnen unzeschléissen, wat och verschidde Membere vum Klerus gemaach hunn. * de [[17. Juni]] 1789 hu sech d<nowiki>'</nowiki>''Communes'' zu der Nationalversammlung ausgeruff déi als [[Assemblée constituante (1789)|Assemblée nationale constituante]] - vum [[9. Juli]] 1789 bis [[30. September]] [[1791]] eng legislativ Roll an d'Aufgab hat, eng Constitutioun fir [[Frankräich]] opzesetzen. Si huet sech selwer opgeléist an ass dunn d'[[Assemblée législative (Franséisch Revolutioun)|Assemblée législative]] ginn. * d'[[Assemblée législative (Franséisch Revolutioun)|Assemblée législative]] - vum [[1. Oktober]] 1791 bis September [[1792]], war d'Assemblée législative d'Parlament vun der konstutionneller Monarchie an nom Fall vum Kinnek du vun der Republik. * d'[[Commune vu Paräis (Franséisch Revolutioun)|Commune vu Paräis]] - Nom Stuerz vun der Monarchie huet sech d'Paräisser Municipalitéit zu engem Géigemouvement géint d''Assemblée législative'' zesummefonnt. * de ''Comité provisoire exécutif'' - ënner der Leedung vum [[Georges Jacques Danton|Danton]], huet de Comité am August-September 1792 als Parallel-Gouvernement funktionéiert. * d'[[Convention nationale]], och ''La Convention'' genannt - Si huet sech fir d'éischt Kéier den [[20. September]] [[1792]] zesummefonnt, an zwéin Deeg méi spéit d'Republik ausgeruff. Nom Stuerz vum [[Maximilien de Robespierre|Robespierre]], den 9. Thermidor ([[27. Juli]] [[1794]]), gouf si och [[Convention thermidorienne]] genannt. Dräi Comitée vun der Convention nationale hunn eng wichteg Roll gespillt: **de [[Comité de salut public]] - wärend der [[Terreur]] war dee Comité de wierkleche Gouvernement vu Frankräich. Nom 9. Thermidor gouf hie bäibehalen, mä seng Muecht gouf reduzéiert. **de [[Comité de sûreté générale]] - zoustänneg fir d'Krichswiesen. **de [[Comité d'instruction publique]]. *den [[Directoire]] - de 5. Fructidor Joer III ([[22. August]] [[1795]]) gouf d'Convention duerch den Directoire ersat, en Zweekummersystem mat engem dominante Biergertum. Déi zwou Kummere waren: ** de [[Conseil des Cinq-Cents]], ** de [[Conseil des Anciens]] oder [[Sénat]]. ** fënnef ''Directeurs'', déi vum Senat aus enger Lëscht vun de Cinq-Cents ausgewielt goufen. *de [[Consulat]] - mam ''[[Coup d'État vum 18. an 19. Brumaire]]'' ([[9. November]] [[1799]]), huet den [[Napoleon Bonaparte]] d'Muecht u sech gerappt, an den Directoire ass op en Enn gaangen. == Politesch Gruppen == === Royalisten === *[[Monarchismus|Monarchiste]]n oder Royalisten - Unhänger vun der [[Monarchie]] vun de [[Bourbonen]], ënner der absolutter oder konstitutioneller Form. Si hunn de ''Club des Monarchiens'' gegrënnt an un hirer Spëtzt stoung de [[Gérard de Lally-Tollendal|Lally-Tollendal]]. *[[Chouan]]s - eng Grupp vun aktive Géige-Revolutionnären an de Regioune vum Westen an der [[Vendée]]. *[[Emigrant]]en - Membere vum Adel déi Frankräich verlooss hunn, gréisstendeels an [[Vereenegt Kinnekräich|England]], fir virun der Revolutioun fortzelafen. *[[Zivilkonstitutioun vum Klerus|Réfractairen]] - Geeschtlecher, déi refuséiert hunn, en Eed op d'Republik ze schwiren. === Republikaner === *Republikaner - Unhänger vun engem System ouni Kinnek. *[[Jakobiner]] - am enke Sënn d'Membere vum ''[[Club des Jacobins]]'', méi wäit gekuckt all Revolutionnär dee fir d'Zentralisatioun war. *[[Club des Cordeliers|Cordelier]]s - Membere vum ''Club des Cordeliers'' deen zu [[Paräis]] am [[Abrëll]] [[1790]]. Lénksradikaler. *[[Girondins]] - Grupp vum zwielef republikaneschen Deputéierten. *[[Montagnards]] - Dacks Memberen (oder Ex-Memberen) vun de Jakobiner, sinn d'Montagnards radikal Republikaner déi wärend der [[Terreur]] un der Muecht waren. Hire Modell war de [[Maximilien de Robespierre|Robespierre]]. *[[Thermidoriens]] - méi moderéiert Republikaner, déi un d'Muecht komm sinn, nodeem de [[Maximilien de Robespierre|Robespierre]] gestierzt gi war. === Aner politesch Gruppen === *Société du Panthéon, och ''[[Conspiration des Égaux]]'' oder ''geheimen Directoire'' genannt - Factioun mat enger [[Kommunismus|kommunistescher]] Tendenz ronderëm de [[François-Noël Babeuf]], déi d'jakobinesch Iddie wärend der Convention thermidorienne verdeedegt hunn. *[[Club des Feuillants|Feuillants]] - Membere vum ''Club des Feuillants'', déi sech vun de Jakobiner ofgespléckt hunn, an déi fir eng konstitutionell Monarchie antrieden. *[[Bonapartismus|Bonapartisten]] - Unhänger vum [[Napoleon Bonaparte]], virun allem déi, déi fir den [[Premier Empire|Empire]] waren. == Steiere vum Ancien Régime == * [[Corvée]]: Direkt Steier an Natur. D<nowiki>'</nowiki>''Corvée royale'' war eng Obligatioun un d'Vollek fir eng gewëssen Zuel vun Deeg um Ënnerhalt vun de Stroossen ze schaffen. * [[Taille (Steier)|Taille]]: Direkt Steier op d'Persounen an de Besëtz. * [[Gabelle]]: Indirekt Steier op d'[[Salz]]. * [[Aides]]: Indirekt Steieren op d'Zirkulatioun vu Saachen, déi konsuméiert ginn. == Republikanesche Kalenner == Am republikanesche Kalenner huet d'Joer I vun der Republik den [[22. September]] [[1792]] ugefaangen. Verschidden Evenementer ginn nach haut traditionell mat hirem Datum aus dem republikanesche Kalenner genannt: * 9. Thermidor Joer II - Stuerz vum [[Maximilien de Robespierre|Robespierre]] an de Montagnards ([[27. Juli]] [[1794]]). * 18. Fructidor Joer V - Coup géint d'Tentativ vun enger monarchistescher Restauratioun ([[4. September]] [[1797]]). * 22. Floréal Joer VI - Coup an deem 106 Deputéierte vu Lénks hire Sëtz ewechgeholl kruten ([[11. Mee]] [[1798]]). * 30 Prairial Joer VII - Coup dee vum Generol [[Barthélemy Catherine Joubert|Joubert]] virbereet gouf, a wou véiert Directeur forcéiert goufen, ze demissionéieren ([[18. Juni]] [[1799]]). * [[Coup d'État vum 18. an 19. Brumaire|18. Brumaire Joer VIII]] - Staatsstreech deen den [[Napoleon Bonaparte]] un d'Muecht bruecht huet ([[9. November]] [[1799]]). {{Méi Info 1|Republikanesche Kalenner}} == Kricher == * [[Éischt Koalitioun]] - géint Frankräich stelle sech vu [[1793]] - [[1797]]: [[Éisträich]], [[England]], [[Preisen]], [[Sardinien]], [[Holland]], a [[Spuenien]]. * [[Zweet Koalitioun]] - géint Frankräich stelle sech vu [[1798]] - [[1800]]: Éisträich, England, [[Russland]], an d'[[Tierkei]]. * Kricher vun der [[Vendée]] a Kricher vun de [[Chouan]]s - Monarchistesch a kathoulesch Revolte vun der Landbevëlkerung am Weste vu Frankräich vum Joer III bis zum Joer VI (1793 - 1796). {{Méi Info 1|Koalitiounskricher}} == Symboler == * ''[[Fleur de lys]]'' - Emblème vun der Monarchie. * ''[[Marseillaise]]'' - republikanesch Hymn. * ''[[Franséische Fändel|Tricolore]]'' - Fändel vun der Republik, aus den dräi Faarwe [[blo]], [[wäiss]], a [[rout]]. * [[Phrygesch Mutz]] - rout Mutz, e Symbol fir d'Sklaven, déi elo fräi waren. === Cocarden === * Cocarden: Rosetten oder Bännercher déi meeschtens um Hutt gedroe goufen. * Schwaarz Cocarde - Cocarde vum Adel dee géint d'Revolutioun war. * Gréng Cocarde - Symbol vum Ufank vun der Revolutioun, ir den Tricolore adoptéiert gouf. * Dräifaarweg Cocarde - Symbol vun der Revolutioun (kuerz nom [[Bastille|Stuerm op d'Bastille]]) a spéider vun der Éischter Republik. Um Ufank eng Combinaisoun vu blo a rout - d'Faarwe vu Paräis - an dem wäiss fir d'Monarchie. * Wäiss Cocarde - Symbol vun de Royalisten. == Relioun == * [[Zivilverfaassung vum Klerus]] - [[1790]], de Besëtz vun der Kierch gouf confisquéiert an d'Membere vum kathoulesche Klerus goufen zu Staatsbeamten. * [[Kult vun der Vernonft a vum Héije Wiesen]] - Offiziell Relioun um Héichpunkt vum radikale Jakobinismus an de Joren II an III (1793 - 1794). *''« Jureur »'', ''« prêtre constitutionnel »'' - e Member vum Klerus deen en Eed op d'Zivilverfaassung vum Klerus geschwur huet. *''« Non-jureur »'', ''« prêtre réfractaire »'', ''« insermenté »'' - e Member vum Klerus dee refuséiert huet, en Eed op d'Republik ze schwiren. {{Navigatioun Franséisch Revolutioun}} [[Kategorie:Franséisch Revolutioun]] gl3frhf7i9pflvurr3m1u1gkhc9wead 0 29379 2680234 2636189 2026-05-30T10:04:47Z GilPe 14980 Zoufälleg op dësen Artikel gestouss 2680234 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Albert Berchem''', gebuer den [[8. September]] [[1920]] zu [[Ollem]], a gestuerwen de [[4. Oktober]] [[1984]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Demokratesch Partei|DP]]-[[Politiker]]. Den Albert Berchem war Bauer. Hie war tëscht [[1951]] an [[1974]] Member vum Gemengerot vu [[Gemeng Kielen|Kielen]] a vun [[1982]] bis zu sengem Doud [[Buergermeeschter]] vun do. Hie war 20 Joer laang, vun [[1959]] bis 1974 a vun [[1979]] bis [[1984]], Deputéierten an der [[Chamber]] an 1968 war hie President vum [[Benelux-Parlament]]. Vun 1974 bis 1979 war hie Staatssekretär fir Landwirtschaft a Wäibau an der [[Regierung Thorn-Vouel-Berg]]. Him zu Éieren ass de ''Stade Albert Berchem'', Stadion vum [[FC Kehlen]], genannt. == Kuckt och == * [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Regierungsmemberen]] == Um Spaweck == * [https://persist.lu/ark:70795/45v6kqvs9p/pages/9/articles/DIVL900 Albert Berchem, Bürgermeister von Kehlen, gestorben], Tageblatt, 05.10.1984 {{DEFAULTSORT:Berchem Albert}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Staatssekretären]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]] [[Kategorie:Buergermeeschtere vu Kielen]] [[Kategorie:Gebuer 1920]] [[Kategorie:Gestuerwen 1984]] 63gzj2k334hwab8tu6fgwfzoa16rc0z 0 31137 2680194 2558299 2026-05-30T08:14:42Z Les Meloures 580 Eifeler 2680194 wikitext text/x-wiki {{Cycling race/infobox|Q577246}} Den zweeten [[Tour de France]] gëtt vum [[2. Juli]] bis de [[24. Juli]] [[1904]] gefuer. == Allgemenges == *Den Tour besteet aus 6 Etappen an huet eng Totaldistanz vun 2 429&nbsp;km. *D'Moyenne vum Gewënner ([[Henri Cornet]]) ass 25,265&nbsp;km/h. == D'Affär == Den zweeten Tour de France war och bal de leschte ginn. D'Kompetitioun war en Affer vun hirem eegene Succès vum Joer virdru wéinst fanatesche Reaktioune vu franséische Spectateuren a Faveur vun der Ekipp « La Française » (d'Ekipp vum [[Maurice Garin]]) a verschiddene Fuddlereien. Den [[Henri Desgrange]] denkt souguer dru fir d'Saach komplett falen ze loossen. Als Folleg vun dësen Evenementer gëtt d'Resulat vum Tour eréischt definitiv den [[2. Dezember]] homologéiert. Aacht Coureuren, ënner hinnen déi véier Éischt aus dem Generalklassement, ginn deklasséiert oder suspendéiert. Sou kënnt et, datt den Henri Cornet, deen de fënneften am Generalklassement war, op déi éischt Plaz rutscht an als Vainqueur deklaréiert gëtt. De [[Maurice Garin]] kritt eng Suspensioun vun zwee Joer opgedréckt (déi hie säi ganzt Liewe laang contestéiert) an de [[Lucien Pothier]], 2. zu Paräis, gëtt liewenslänglech gespaart (dëst gëtt awer no dräi Joer erëm opgehuewen). == D'Etappen == Wéinst den Deklassementer vum 2. Dezember falen d'Etappegewënner (Garin, [[Lucien Pothier|Pothier]] an Aucouturier) ewech. {{Cycling race/listofstages|Q577246}} === Generalklassement === {{Cycling race/generalclassification|Q577246}} == Um Spaweck == *[http://www.memoire-du-cyclisme.eu/eta_tdf_1903_1913/tdf1904.php La mémoire du cyclisme / Tour 1904] ---- {{Navigatioun Tour de France}} [[Kategorie:Vëlossport 1904]] [[Kategorie:Tour de France|1904]] c43y6afnylq2prlp7zuo8lk15hp5blb 0 31173 2680157 2657967 2026-05-29T19:23:46Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680157 wikitext text/x-wiki {{SkizzTransport}} [[Fichier:GWR Shield white bg.JPG|thumb|200px|Emblème vun der GWR]] [[Fichier:GWR broad gauge locomotives.jpg|thumb|350px|[[GWR Iron Duke Class|Iron Duke Lokomotive]] vun der GWR]] De '''Great Western Railway''' (GWR) war eng Eisebunnsgesellschaft a -linn an [[England]], déi [[1833]] gegrënnt gouf. Si war ënner dem Impuls vun der Stad [[Bristol (England)|Bristol]] entstanen, déi en Uschloss u London gesicht huet, fir d'Positioun vun hirem Hafe géint d'Konkurrenz vu [[Liverpool]] ze stäerken. De Chefingenieur fir d'Eisebunnslinn ze baue war den [[Isembard Kingdom Brunel]], deen am Alter vun nëmme 27 Joer dat fir déi Zäit technescht Monsterwierk realiséiert hat. Den Entworf a Bau vun de [[Lokomotiv]]e war vum [[Daniel Gooch]]. Den éischten Deel vun der Linn ass [[1838]] tëscht [[London]]-[[London Paddington|Paddington]] an [[Teplow]] opgaangen. Déi voll Distanz vu London op Bristol (bal 200&nbsp;km) war vun [[1841]] u befuerbar. An de follgende Jore si vill Säitelinnen opgaangen. Am Ufank hat d'Linn eng Spuerbreet vun 2140&nbsp;mm. Bis 1892 gouf se dann op d'Normalspuer von 1435&nbsp;mm ëmgebaut. Nom [[Railways Act 1921|Railways Act vun 1921]] huet se zu de sougenannte [[Big Four (Eisebunnsgesellschaften)|Big Four]] gehéiert, bis se [[1948]] gradewéi déi aner verstaatlecht gouf. == Um Spaweck == {{Commonscat|Isambard Kingdom Brunel}} [[Kategorie:Englesch Eisebunnsgesellschaften]] [[cs:Isambard Kingdom Brunel#Great Western Railway]] fp4wdfqrgmlc4ifsxj9vommcp1jjqiw 0 32622 2680238 2607394 2026-05-30T10:18:08Z Les Meloures 580 k 2680238 wikitext text/x-wiki {| border="0" width="300" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FF8000;" ! colspan="2" align="center" |Date vum Messier 57 |- bgcolor="#FFFAFA" | Engleschen Numm|| Ring Nebula |- bgcolor="#FFFAFA" | Katalogbezeechnungen || [[Messier-Katalog|M]] 57<br>[[New General Catalogue|NGC]] 6720 |- bgcolor="#FFFAFA" | [[Rektaszensioun]] || 118{{h}} 53,6{{m}} |- bgcolor="#FFFAFA" | [[Deklinatioun (Astronomie)|Deklinatioun]] || +33° 2' |- bgcolor="#FFFAFA" | [[Equinoxe]] || [[J2000.0]] |- bgcolor="#FFFAFA" | [[Visuell Magnitude]] || 8,8^m |- bgcolor="#FFFAFA" | [[Ofstand|Distanz]] || 2.300 [[Liichtjoer]] |- bgcolor="#FFFAFA" | [[Duerchmiesser|Wénkelduerchmiesser]] || 118 [[Bousekonn]]en, |- bgcolor="#FFFAFA" | Absolutten [[Duerchmiesser]] || 1,3 [[Liichtjoer]], |- bgcolor="#FFFAFA" | [[Spektralklass|Spektraltyp]] || |- bgcolor="#FFFAFA" | [[Stärebild]] || {{Lyra}} |- bgcolor="#FFFAFA" | align="center" colspan="2" | [[Fichier:M57 The Ring Nebula.JPG|thumb|center|Messier 57; de Rankniwwel an der Lyra]] |} De '''Rankniwwel an der Lyra''' (och nëmme '''Rankniwwel''', '''[[Messier-Katalog|Messier]] 57''' oder '''NGC 6720''' <!-- w.e.g. nët änneren, wichteg wéinst der Oplëschtung -->bezeechent) ass e [[planetareschen Niwwel]] am [[Stärebild]] [[Lyra (Stärebild)|Lyra]]. Den Niwwel ass den Iwwerrescht vun engem [[Stär]], dee viru ronn 20.000 Joer säi baussenzege Gasmantel ofgesprengt huet. De Gasmantel dehnt sech mat enger Vitess vun 19&nbsp;km/s aus, an huet am Ament (2014) <!--Astronomeschen Ament (Honnerte vu Joren--> e Wénkelduerchmiesser vun zirka 118 [[Bousekonn]]en, wat bei enger Distanz vun 2.300 [[Liichtjoer]] en absolutten Duerchmiesser vun zirka 1,3 Liichtjoer bedeit. Am [[Teleskop]] erschéngt den Niwwel rankfërmeg. Tatsächlech bilt de siichtbare Gasmantel kee Rank am Raum, awer gläicht engem [[Torus]]. Am Zentrum vum Niwwel ass ee [[Wäissen Zwerg]]stär mat enger Temperatur vun zirka 70.000&nbsp;°C an enger visueller Magnitude vu 15,8 [[Visuell Magnitude|mag]]. Den M 57 ka relativ liicht fonnt ginn, well hie bal an der Mëtt vun der Verbindungslinn vun de Stäre β an γ Lyrae steet. == Entdeckung == Den M&nbsp;57 gouf [[1779]] vum [[Antoine Darquier de Pellepoix]] bei der Observatioun vun engem [[Koméit]] entdeckt. Am selwechte Joer huet de [[Charles Messier]] en a säi [[Messier-Katalog|Katalog]] opgeholl. Den Darquir huet d'Ausgesi vun dësem Niwwel mat engem Planéit verglach, wat den Astronom [[Wilhelm Herschel]] dozou bruecht huet, dësen Typ vun Niwwel als ''planetareschen Niwwel'' ze bezeechnen. == Ausgesinn == [[Fichier:M57 3.6 5.8 8.0 microns spitzer.png|thumb|left|M57, Foto vum Spitzer Teleskop]] Den M 57 ka scho mat engem klengen [[Teleskop]] mat 10&nbsp;cm Ëffnung als „[[Planetareschen Niwwel|Rankniwwel]]“ gesi ginn. Den Zentralstär ass mat enger [[Visuell Magnitude|visueller Magnitude]] vu 15,8^m allerdéngs liichtschwaach. Fir hien ze gesi brauch ee schonn en [[Teleskop]] mat enger Ëffnung vu 40&nbsp;cm. == Kuckt och == * [[Messier-Katalog]] == Um Spaweck == [http://www.seds.org/messier/m/m057.html M57 bei SEDS] {{Commonscat|Ring Nebula}} {{Navigatioun Messier|57}} {{Navigatioun NGC|6720}} [[Kategorie:Messier|Messier 057]] [[Kategorie:Planetaresch Niwwelen am Messier-Katalog|Messier 057]] [[Kategorie:Stärebild Lyra]] 86dwbga91vfampebyl1qy7mi47g5bu3 0 38709 2680193 2389282 2026-05-30T08:14:12Z Les Meloures 580 Eifeler 2680193 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FF8000;" ! colspan="2" align="center" |Date vum Stärebild Aquila |- bgcolor="#FFFAFA" | Lëtzebuergeschen Numm || Aadler |- bgcolor="#FFFAFA" | Laténgeschen Numm || Aquila |- bgcolor="#FFFAFA" | Laténgesch Ofkierzung || {{tt|Aql}} |- bgcolor="#FFFAFA" valign="top" | Positioun || um [[Himmelsequator]] |- bgcolor="#FFFAFA" | [[Rektaszensioun]] || 18h 41m bis 20h 39m |- bgcolor="#FFFAFA" | [[Deklinatioun (Astronomie)|Deklinatioun]] || +18° 40´ bis -11° 50´ |- bgcolor="#FFFAFA" valign="top" | [[Fläch]] || 652 [[Quadratgrad]]<br> |- bgcolor="#FFFAFA" | Siichtbar op de [[Geographesch Breet|Breetegrad]]en || 78° Nord bis 71° Süd |- bgcolor="#FFFAFA" | Observatiounszäitraum<br>fir Mëtteleuropa || Summer |- bgcolor="#FFFAFA" | Stärenzuel mat<br>[[Visuell Magnitude|Gréisst]] <&nbsp;3^m || 2 |- bgcolor="#FFFAFA" | Hellste Stär,<br>Gréisst || [[Altair (Stär)|Altair]] (Atair) <br>(α Aquilae),<br>0,8^m |- bgcolor="#FFFAFA" valign="top" | [[Meteorstroum|Meteorstréim]] || |- bgcolor="#FFFAFA" valign="top" | Nopeschstärebiller<br>(vun Norden am<br>Auerrzäresënn) | [[Sagitta (Stärebild)|Sagitta]] <br> [[Hercules (Stärebild)|Hercules]] <br> [[Ophiuchus]] <br> [[Serpens (Stärebild)|Serpens]] <br> [[Scutum (Stärebild)|Scutum]] <br> [[Sagittarius (Stärebild)|Sagittarius]] <br> [[Capricornus (Stärebild)|Capricornus]] <br> [[Aquarius (Stärebild)|Aquarius]] <br> [[Delphinus (Stärebild)|Delphinus]] |-bgcolor="#FF8000" | colspan="2" | [[Fichier:Aquila constellation map.png|thumb|center|Kaarte vum Stärebild Aquila]] |-bgcolor="#FF8000" | colspan="2" | [[Fichier:Aql bode.jpg|thumb|center|Stéch vum Stärebild Aquila]] |} Den '''Aquila''' (Aadler) ass e markant [[Stärebild]] vum nërdleche [[Summerhimmel|Summer]]- an [[Hierschthimmel]]. == Beschreiwung == Wéinst dem opfälleg hellen Haaptstär [[Altair (Stär)|Altair]] (α Aquilae), deen Deel vum ausgedeente [[Summerdräieck]] ass, kann den Aquila liicht um Summerhimmel fonnt ginn. Uewen an ënne vum Atair leien déi hell Stären [[Tarazed (Stär)|Tarazed]] (γ Aquilae) an [[Alshain (Stär)|Alshain]] (β&nbsp;Aquilae). Déi dräi Stäre maachen de Kapp vum Aadler aus. Déi aner Stäre sollen déi ausgebreete Flilleke vum Aadler duerstellen. Vum Stärebild [[Cygnus (Stärebild)|Cygnus]] kommend, zitt sech d'Band vun der [[Mëllechstrooss]] duerch den Aadler, a weider zum [[Sagittarius (Stärebild)|Sagittarius]], wou de [[Galakteschen Zentrum]] vun eiser [[Galaxis]] ass. Wann ee mam Teleskop duerch d'Stärebiller sträift, erkennt een interessant Strukturen, hell an donkel Gebidder, an der Mëllechstrooss. == Geschicht == Den Aadler gehéiert zu den 48 Stärebiller aus der [[Antiquitéit|anticker]] griichescher [[Astronomie]], déi scho vum [[Ptolemäus]] beschriwwe goufen. Den Haaptstär Atair (och Altair, (arabesch) fir „den Aadler dee flitt“) gouf scho bei de [[Sumerer]] an de [[Babylonier]] den ''Aadlerstär'' genannt. De südlechen Deel vum Aadler war bis an dat fréit [[19. Joerhonnert]] och als ''Antinous'' bekannt. == Himmelsobjeten == === Stären === {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="background:#FF8000;" ! [[Bayer-Bezeechnung|B]] ! [[Flamsteed-Bezeechnung|F]] ! Numm ! [[Visuell Magnitude|Gréisst]] ! [[Liichtjoer|Lj]] ! [[Spektralklass]] |- bgcolor="#FFFAFA" | α | 53 | [[Altair (Stär)|Altair]] (Atair) | 0,8^m | 16,7 | A7 IV |- bgcolor="#FFFAFA" | γ | 50 | [[Tarazed (Stär)|Tarazed]] | 2,72^m | 461 | K3 II |- bgcolor="#FFFAFA" | ζ | 17 | [[Deneb el Okab Australis|Deneb el Okab]] | 2,99^m | 83 | A0 Vn |- bgcolor="#FFFAFA" | θ | 65 | | 3,24^m | 287 | B9 III |- bgcolor="#FFFAFA" | δ | 30 | | 3,36^m | 50 | F3 IV |- bgcolor="#FFFAFA" | β |60 | [[Alshain (Stär)|Alshain]] | 3,71^m | 44 |G8 IV |- bgcolor="#FFFAFA" | η | 55 | | 3,87^m | 1180 | F6 Ib |- bgcolor="#FFFAFA" | ε | 13 | | 4,02^m | 154 | K1 III |- bgcolor="#FFFAFA" | i | 12 | | 4,02^m | | |- bgcolor="#FFFAFA" | l | 71 | | 4,31^m | | |- bgcolor="#FFFAFA" | λ | 15 | [[Lambda Aquilae]] | 4,34^m | 125 | B9 V |- bgcolor="#FFFAFA" | ι | 41 | [[Iota Aquilae]] | 4,36^m | 307 | B5 III |- bgcolor="#FFFAFA" | μ | 38 | | 4,45^m | 111 | K3 III |- bgcolor="#FFFAFA" | ν | 32 | | 4,64^m | 3.000 | F2 Ib |- bgcolor="#FFFAFA" | ξ | 59 | | 4,71^m | 203 | G9 IIIb |- bgcolor="#FFFAFA" | | 69 | | 4,91^m | | |- bgcolor="#FFFAFA" | | 70 | | 4,91^m | | |- bgcolor="#FFFAFA" | κ | 39 | | 4,93^m | 1460 | B0 III |- bgcolor="#FFFAFA" | ρ | 67 | | 4,94^m | 154 | |- bgcolor="#FFFAFA" | f | 26 | | 4,98^m | | |- bgcolor="#FFFAFA" | | 4 | | 5,02^m | | |- bgcolor="#FFFAFA" | e | 36 | | 5,03^m | | |- bgcolor="#FFFAFA" | | 18 | | 5,07^m | | |- bgcolor="#FFFAFA" | | 23 | | 5,10^m | | |- bgcolor="#FFFAFA" | ο | 54 | | 5,12^m | 63 | F8 V |- bgcolor="#FFFAFA" | | 37 | | 5,12^m | | |- bgcolor="#FFFAFA" | | 21 | | 5,14^m | | |- bgcolor="#FFFAFA" | b | 31 | | 5,17^m | | |- bgcolor="#FFFAFA" | σ | 44 | | 5,18^m | 680 | B3 V + B3 V |} Den [[Altair (Stär)|Altair]] (α Aquilae) ass mat enger visueller Hellegkeet vun 0,8^m en opfälleg helle [[Stär]]. Et ass e blolech-wäisse Stär vun der [[Spektralklass]] A7 mat der zéngfacher Liichtkraaft vun eiser [[Sonn]]. Seng Uewerflächentemeperatur ass ronn 8.600 [[Kelvin]]. D'[[Spektroskopie|Spektroskopesch]] Ënnersich weisen, datt hie sech an nëmme 6,5 Stonnen ëm déi eegen Achs dréit. Mat enger Distanz vu 17 [[Liichtjoer]] gehéiert hien zu den noosten Nopere vun eiser Sonn. Deen zweethellste Stär, γ Aquilae ([[Tarazed (Stär)|Tarazed]]), ass een Iwwerris mat der Spektralklass K3 a läit 461 Liichtjoer vun eis ewech. === [[Duebelstär]]en === {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="background:#FF8000;" ! System ! [[Visuell Magnitude|Gréissten]] ! Ofstand |- bgcolor="#FFFAFA" | ζ | 2,99^m/12^m/12^m | 6,5/158,6" |- bgcolor="#FFFAFA" | β | 3,71^m/12^m | 13" |- bgcolor="#FFFAFA" | ε | 4,02^m/10^m/10^m | 131,1/148,6" |- bgcolor="#FFFAFA" | ο | 5,12^m/14^m | 22,5" |- bgcolor="#FFFAFA" | 15 | 5,4^m/7,1^m | 39" |- bgcolor="#FFFAFA" | 57 | 5,7^m/6,5^m | 35,7" |- bgcolor="#FFFAFA" | 5 | 5,7^m/7,3^m | 13" |- bgcolor="#FFFAFA" | π | 6,2^m/6,9^m |5,7" |} Den ζ Aquilae ass e [[Méifachstär]]esystem op enger Distanz vun 83 Liichtjoer, bei deem sech dräi Stären ëm ee kollektive Schwéierpunkt beweegen. Den 2,99^m hellen Haaptstär huet zwéi liichtschwaach Begleeder am Ofstand vu 6,5 an 158,6 Bousekonen. Den arabeschen Numm [[Deneb el Okab Australis|Deneb el Okab]] bedeit „Schwanz vum Falk“. De β Aquilae ass een [[Duebelstär]] op enger Distanz vu 44 Liichtjoer a besteet aus engem 3,71^m hellen Haaptstär an enger 12^m heller Komponent op enger Distanz vun 13 Bousekonnen. === Verännerlech Stären === {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="background:#FF8000;" ! Stär ! [[Visuell Magnitude|Gréisst]] ! Period ! Typ |- bgcolor="#FFFAFA" | η | 3,5^m bis 4,4^m | 7,1766 Deeg | [[Cepheiden]] |- bgcolor="#FFFAFA" | σ | 5,18^m bis 5,2^m | 1,95 Deeg | [[bedeckungsverännerleche Stär]] |- bgcolor="#FFFAFA" | R | 5,6^m–12,0^m | 300 Deeg | [[Mira-Stär]] |} Den η Aquilae ass ee [[pulsatiounsverännerleche Stär]] vum Typ vun de [[Cepheiden]]. Seng Hellegkeet verännert sech reegelméisseg mat enger Period vu 7 Deeg, 4 Stonnen a 14 Minutten tëscht 3,5 a 4,4^m. Den σ Aquilae läit 680 Liichtjoer vun eis ewech an ass e [[bedeckungsverännerleche Stär]]. All 195 Deeg zitt ee liichtschwaache Stär virun deen hellen Haaptstär, wat zu engem liichten Hellegkeetsënnerscheed féiert. R Aquilae ass e [[verännerleche Stär]] vum Typ [[Mira-Stär|Mira]] op enger Distanz vun 800 Liichtjoer. De Stär ännert wärend engem Zäitraum vu ronn 300 Deeg seng Hellegkeet. D'Pulsatiounsperiod huet sech an de leschten honnert Joer erhieflech verréngert. Ufank vum [[20. Joerhonnert]] huet si nach 350 Deeg gedauert. Am Maximum ass de Stär 5,6^m hell a ka just nach [[mat bloussem A]] gesi ginn. Am Minimum erreecht hie nëmmen nach eng Hellegkeet vun 12,0^m. === [[Messier-Katalog|Messier]]- an [[New General Catalogue|NGC]]-Objeten === {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="background:#FF8000;" ! Messier (M) ! NGC ! divers ! [[Visuell Magnitude|Gréisst]] ! Typ ! Numm |- bgcolor="#FFFAFA" | | [[NGC 6709|6709]] | | | [[Oppene Stärekoup]] | |- bgcolor="#FFFAFA" | | [[NGC 6738|6738]] | | | [[Oppene Stärekoup]] | |- bgcolor="#FFFAFA" | | [[NGC 6751|6751]] | | | [[Planetareschen Niwwel]] | |- bgcolor="#FFFAFA" | | [[NGC 6755|6755]] | | | [[Oppene Stärekoup]] | |- bgcolor="#FFFAFA" | | [[NGC 6760|6760]] | | | [[Kugelstärekoup]] | |- bgcolor="#FFFAFA" | | [[NGC 6772|6772]] | | | [[Planetareschen Niwwel]] | |- bgcolor="#FFFAFA" | | [[NGC 6781|6781]] | | | [[Planetareschen Niwwel]] | |- bgcolor="#FFFAFA" | | | Barnard 142/143 | | [[Donkelniwwel]] | |} Den [[NGC 6709]] ass en [[Oppene Stärekoup]] op enger Distanz vun 2.600 Liichtjoer. 1,5° nordwestlech vum γ&nbsp;Aquilae läi de Barnard 142/143, eng ausgedeenten [[Donkelniwwel|Stëbswollek]], déi d'Liicht vun de Stären hannendru verdonkelt. == Kuckt och == {{Kuckt och Stärebiller}} == Um Spaweck == {{Commonscat|Aquila (constellation)|Aquila}} [[Kategorie:Stärebiller]] [[Kategorie:Stärebild Aquila| ]] dum16rz316sgllxczzflrash9puhgcg 0 38710 2680145 2536090 2026-05-29T17:54:46Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2680145 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} D''''Paris Pişmiş''', gebuer als ''Mari Suskiasyan'' den [[30. Januar]] [[1911]] am [[Osmanescht Räich|Osmanesche Räich]], a gestuerwen den [[1. August]] [[1999]] a [[Mexiko]], war eng [[Tierkei|tierkesch]] [[Astronom]]in vun [[Armenien|armeenescher]] Ofstamung. Vun [[1940]] bis zu hirem Doud huet si a [[Mexiko]] geschafft. Si war déi éischt Fra, déi d'naturwëssenschaftlech Fakultéit vun der Istanbuler Universitéit absolvéiert an zu Harvard Astronomie studéiert huet. 24 [[Stärekoup|Stärekéip]] sinn no hir, ofgekierzt mat ''Pis'', genannt ginn – ''Pismis 1'' bis ''[[Pismis 24]]''. Déi Entdeckunge vun [[1959]] huet si op [[Fotoplack|Schmidtplacke]] gemaach, déi um [[Astronomeschen Observatoire|Observatoire]] Tonantzintla, bei [[Puebla (Stad)|Puebla]], opgeholl gi waren. == Literatur == * Paris Piş̦miş̦, Gabriel Cruz-Gonzalez: ''Reminiscences in the Life of Paris Pișmiș: A Woman Astronomer.'' Mexico, D.F.: Universidad Nacional Autónoma de México, Instituto de Astronomía, [[1998]], ISBN 968-36-6449-0 [http://www.worldcat.org/search?q=isbn:9683664490] == Um Spaweck == * {{es}} [https://web.archive.org/web/20231223235500/https://www.tayabeixo.org/biografias/pismis.htm www.tayabeixo.org] Biographie * {{es}} [http://www.uam.mx/e_libros/biografias/PISMIS.pdf Paris Pişmiş Acem] Noruff; PDF-Datei; 411 kB) * {{en}} Dorrit Hoffleit: [https://web.archive.org/web/20070927211031/http://www.aavso.org/publications/ejaavso/v33n2/127.pdf ''Two Turkish Lady Astronomers''], mat weiderer Foto – PDF {{Autoritéitskontroll}} {{DEFAULTSORT:Pismis Paris}} [[Kategorie:Gebuer 1911]] [[Kategorie:Gestuerwen 1999]] [[Kategorie:Tierkesch Astronomen]] ppzsu99f9zp7f5uif775z3qvdpjviol 0 45157 2680244 2627024 2026-05-30T11:51:14Z Les Meloures 580 Eifeler 2680244 wikitext text/x-wiki {{skizz}} [[Fichier:Cheese market Basel.jpg|thumb|300px|Haarde Kéis a verschiddene Maturitéitsstufen um Maart zu [[Basel]].]] '''Kéis''' ass e fest Mëllechprodukt, dat – mat wéinegen Ausnamen – duerch d'Féngen an d'Andéckse vun den [[Eewäiss]]deeler vun der [[Mëllech]] gewonne gëtt. De Kéis gëtt zu de [[Grondliewensmëttel]]e gerechent. == Historesches == == Kéiszorten == == D'Kéisfabrikatioun == == Statistiken iwwer d'Kéisproduktioun, de Kéisexport an de Kéiskonsum an der Welt == Um Weltniveau ass de Kéis ee vun den Haaptprodukter vun der [[Landwirtschaft]]. Der [[FAO]] no huet d'Kéisproduktioun an der Welt méi wéi 18 Milliounen Tonnen am Joer [[2004]] erreecht. Déi gréisst Kéisproduzente sinn d'USA, mat engem Undeel vun 30&nbsp;%, virun Däitschland a Frankräich. {| class="wikitable" style="width:30em;" ! colspan="2"|Déi gréisst Kéisproduzenten- 2004<br>(an 1.000 Tonnen)<ref>[[USA Department of Agriculture]] ''fir d'USA an déi aner net-europäesch Länner'' [https://web.archive.org/web/20070811125439/http://www.fas.usda.gov/dlp/circular/2005/05-12Dairy/toc.htm] ''an [[Eurostat]] fir d'europäesch Länner'' [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/pls/portal/url/page/PGP_QUEEN/PGE_QUEEN_DETAIL?product=_YEARLIES&root=theme0/yearlies/e/ed/eda/eda30480&zone=detail]</ref> |- | USA || align="right" | 4 327 |- | Däitschland || align="right" | 1 929 |- | Frankräich || align="right" |1 827 |- | Italien || align="right" | 1 102 |- | Holland|| align="right" | 672 |- | Polen|| align="right" | 535 |- | Brasilien|| align="right" | 470 |- | Egypten || align="right" | 450 |- | Australien || align="right" | 373 |- | Argentinien || align="right" | 370 |} De gréissten Exportateur vu Kéis, a Geld ausgedréckt, ass Frankräich; den zweetgréissten Däitschland, dat awer quantitativ un éischter Plaz steet. {| class="wikitable" style="width:30em;" ! colspan="2"|Haaptexportlänner vu Kéis(nëmme vu Kéis aus Mëllech) - 2004<br>(an 1.000 US-Dollar ausgedréckt)<ref>[[UN Food & Agriculture Organisation]] (FAO) [https://web.archive.org/web/20121023220409/http://www.fao.org/statistics/toptrade/trade.asp?disp=countrybycomm&dir=exp&resource=901&ryear=2004]</ref> |- | Frankräich || align="right" | 2 658 441 |- | Däitschland || align="right" | 2 416 973 |- | Holland || align="right" | 2 099 353 |- | Italien || align="right" | 1 253 580 |- | Dänemark || align="right" | 1 122 761 |- | Australien || align="right" | 643 575 |- | Neiséiland|| align="right" | 631 963 |- | Belsch || align="right" | 567,590 |- | Irland || align="right" | 445,240 |- | Groussbritannien || align="right" | 374,156 |} {| class="wikitable" style="width:30em;" ! colspan="2"|Déi gréisst Kéiskonsumenten - 2003<br>(A kg pro Awunner a Joer)<ref>{{Citation|URL=http://www.maison-du-lait.com/Scripts/public/stat.asp?Language=GB |Titel=CNIEL |Gekuckt=27.09.2007 |Archiv-Datum=06.10.2007 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20071006081314/http://www.maison-du-lait.com/Scripts/public/stat.asp?Language=GB }}</ref> |- | Griicheland || align="right" | 27,3 |- | Frankräich || align="right" | 24,0 |- | Italien || align="right" | 22.9 |- | Schwäiz || align="right" | 20,6 |- | Däitschland || align="right" | 20,2 |- | Holland || align="right" | 19,9 |- | Éisträich|| align="right" | 19,5 |- | Schweden || align="right" | 17,9 |} Griicheland ass, mat engem duerchschnëttleche Konsum vu 27,3&nbsp;kg pro Awunner, de weltgréisste Konsument vu Kéis, hei stellt de [[Feta]] 3/4 vum Konsum duer. Frankräich kënnt op d'zweet Plaz mat 24&nbsp;kg op de Kapp. == Fotoalbum mat Kéissorten aus aller Welt == <gallery> Fichier:Blue_Stilton_Quarter_Front.jpg|Blue Stilton (England) Fichier:Brie 01.jpg|Brie de Meaux (Frankräich) Fichier:Camembert (Cheese).jpg|Camembert (Frankräich) Fichier:Cheese-FR-CrottinDeChavignol.jpg|Crottin de Chavignol (Frankräich) Fichier:Emmentaler.jpg|Emmentaler (Schwäiz) Fichier:Feta_Greece_2.jpg|Feta (Griicheland) Fichier:Gouda.jpg|Gouda (Holland) Fichier:Gorgonzola 1.jpg|Gorgonzola (Italien) Fichier:Gruyère cheese.jpg|Gruyère (Schwäiz) Fichier:LëtzebuergerKachkéis 1.jpg|[[Kachkéis]] (Lëtzebuerg) Fichier:Mozzarella.jpg|Mozzarella (Italien) Fichier:Munster.jpg|Munster (Frankräich) Fichier:Pont-l'Évêque_02.jpg|Pont-l'évêque (Frankräich) Fichier:Reblochon AOC.jpg|Reblochon (Frankräich) Fichier:Roquefort cheese.jpg|Roquefort (Frankräich) Fichier:Vacherin du haut Doubs.jpg|Vacherin vum Haut-Doubs (Frankräich) </gallery> == Literatur == * {{de}} Iburg, Anne: ''Dumonts kleines Käse Lexikon. Herstellung, Herkunft, Sorten, Geschmack'' (Gebonnen Editioun), Mee 2004 * {{fr}} Busso, Mario an Vischi, Carlo: ''Le livre des fromages de France: Fabrication & recettes'' (Gebonnen), November 2004 == Um Spaweck == {{Commonscat|Cheese|{{PAGENAME}}}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Keis}} [[Kategorie:Kéis| ]] [[Kategorie:Gedréchent Liewensmëttel]] 8cxqhspm32fwrszstv8tg6nvzw5uk2q 0 47488 2680191 2279165 2026-05-30T08:12:09Z Les Meloures 580 Eifeler 2680191 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Loipe am Mordfleck.jpg|thumb|280px|Loipe am ''Thüringer Wald'']] Eng '''Loip''' ass eng preparéiert Streck fir de [[Schilaanglaf]]. == Loipen zu Lëtzebuerg == * [[Housen]]: 2 Pist fir Schilaanglaf; et gëtt d'Méiglechkeet fir d'Material ze lounen. * [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]]: Eng schwaarz Pist vun 18&nbsp;km, eng rout Pist vu 9&nbsp;km. eng blo Pist vu 5&nbsp;km, eng gréng Pist vun 2&nbsp;km. Et gëtt do eng Méiglechkeet fir d'Material ze lounen. * [[Wäiswampech]]: 7 bis 15&nbsp;km Piste jee no de Schnéiverhältnesser; Renseignementer. * [[Déifferdeng]]: Zu Déifferdeng ass am Dezember 2007 eng Konscht-Schnéi-Loipe opgaangen. D'Locatioun vum Material ass méiglech. ==Loipen an der Belsch== * [[Baraque de Fraiture]] * [[Signal de Botrange]] * [[Baraque Michel]] [[Kategorie:Wantersport]] [[Kategorie:Schisport]] mlb0751q4630ddigsdq6k5en3dxq2ry 0 54994 2680125 2680114 2026-05-29T13:58:44Z Zinneke 34 Och eng intressant Tabell, vun de fr:Wiki geknäipt. Vläicht kann een hei och déi Schabloun "x/y" asetzen 2680125 wikitext text/x-wiki Zu '''[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]''' sinn dës '''[[politesch Partei]]en''' aktiv: * Zuel vun Deputéierten no de [[Chamberwalen 2023]]; * Zuel vun Europadeputéierten no den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawalen 2024]]; * Zuel vu Gemengeréit no de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] 2023 - nëmme Proporzgemengen{{source?}}. ==Mat Mandat an der Chamber== {| width=100% class="wikitable sortable" ! colspan=3| Numm ! Ofkierzung ! Ideologie ! Deputéiert ! Europadeputéiert ! Gemengeréit |- ! style=background:#00ADDC | | class=unsortable|[[Fichier:Logo of the Alternative Democratic Reform Party (2022).svg|50px]] | [[Alternativ Demokratesch Reformpartei]] | ADR | [[Konservatismus|Gesellschaftspolitesche Konservatismus]]<br>[[Liberalismus|Wirtschaftleche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]]<br>[[Rietspopulimus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|5|60|hex=#00ADDC}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#00ADDC}} | {{Infobox Partei/Sëtz|9|722|hex=#00ADDC}} |- ! style=background:#F7911D | | [[Fichier:CSV2022-Logo-CMYK.png|50px]] | [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei]] | CSV | [[Chrëschtlech Demokratie]]<br>[[Konservatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|21|60|hex=#F7911D}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#F7911D}} | {{Infobox Partei/Sëtz|192|722|hex=#F7911D}} |- ! style=background:#24C000 | | [[Fichier:Déi_Gréng_Logo.svg|50px]] | [[Déi Gréng]] | DG | [[Gréng Politik]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|4|60|hex=#24C000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#24C000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|64|722|hex=#24C000}} |- ! style=background:#E00732 | | [[Fichier:Logo Déi Lénk.svg|50px]] | [[Déi Lénk]] | DL | [[Antikapitalismus]]<br>[[Demokratesche Sozialismus]]<br>[[Feminismus]]<br>[[Ekosozialismus]]<br>[[Republikanismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#E00732}} | {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#E00732}} | {{Infobox Partei/Sëtz|6|722|hex=#E00732}} |- ! style=background:#004A90 | | [[Fichier:Logo of the Democratic Party (Luxembourg).svg{{!}}class=skin-invert|50px]] | [[Demokratesch Partei]] | DP | [[Liberalismus]]<br>[[Konservative Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|14|60|hex=#004A90}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} | {{Infobox Partei/Sëtz|134|722|hex=#004A90}} |- ! style=background:#FF0000 | | [[Fichier:Logo of the Luxembourg Socialist Workers' Party.svg|50px]] | [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei]] | LSAP | [[Sozial Demokratie]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|12|60|hex=#FF0000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|2|6|hex=#FF0000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|154|722|hex=#FF0000}} |- ! style=background:#AA2AFF | |[[Fichier:Logo of the Pirate Party of Luxembourg.png|50px]] |[[Piratepartei Lëtzebuerg]] | PPLU | [[Piratepolitik]]<br>[[Tranzparenz]]<br>[[Digitalisatioun]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#AA2AFF}} | {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#AA2AFF}} | {{Infobox Partei/Sëtz|13|722|hex=#AA2AFF}} |} == Ouni Mandat an der Chamber == {| width=100% class="wikitable sortable" ! colspan=3| Numm ! Ofkierzung ! Ideologie ! Gemengeréit |- ! style=background:#FFD200 | | [[Fichier:LOgo Biergerpartei.jpg|50px]] | [[Biergerpartei Lëtzebuerg]] | - | [[Sozial Gerechtegkeet]]<br>[[Ekonomesch Verantwortung]]<br>[[National Identitéit]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFD200}} |- ! style=background:#87CEFA | | [[Fichier:Logo deikonservativ.png|50px]] | [[Déi Konservativ]] | DK | [[Konservatismus]]<br>[[Nationale Konservatismus]]<br>[[Ekonomesche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#87CEFA}} |- ! style=background:#1E5AA8 | | [[Fichier:Dei-liberal-logo-01.png|50px]] | [[Déi Liberal]] | - | Klassesche [[Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#1E5AA8}} |- ! style=background:#63C7C7 | | [[Fichier:Logo of the Fokus (Luxembourg).png|50px]] | [[Fokus]] | - | [[Liberalismus]]<br>[[Pragmatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#63C7C7}} |- ! style=background:red | | [[Fichier:Kommunistesch Partei Letzebuerg Logo.svg|50px]] | [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg]] | KPL | [[Kommunismus]]<br>[[Marxismus–Leninismus]]<br>[[Euroskeptizismus|Extreemen Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|1|722|hex=#red}} |- ! style=background:#FFFFFF | | [[Fichier:Liberte-Fraiheet-lu Logo.jpg|50px]] | [[Liberté - Fräiheet!]] | - | [[Konservatismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFFFFF}} |- ! style=background:#00A3DF | | [[Fichier:D'PARTEI.png|50px]] | [[Partei fir Aarbecht, Rechtsstaat, Trucmachin, Elitefërderung a basisdemokratesch Initiativ]] | d'PARTEI | [[Satir]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#00A3DF}} |- ! style=background:#FFAA00 | | [[Fichier:PID Logo.jpg|50px]] | [[Partei fir Integral Demokratie]] | PID | [[Zentrismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFAA00}} |- ! style=background:#00BECEFF | | [[Fichier:SLP Logo.png|50px]] | [[Sozialliberal Partei Lëtzebuerg]] | SLP | [[Liberalismus|Liberal Politik]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#00BECEFF}} |- ! style=background:#512479 | | [[Fichier:Logo of Volt.svg|50px]] | [[Volt Lëtzebuerg]] | - | [[Europäesche Fëderalismus]]<br>[[Progressivismus]]<br>[[Sozialliberalismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#512479}} |} == Zuel vun de politesche Mandater pro Partei == ''Stand: Oktober 2024'' <!-- iwwerholl vu fr:wiki --> Nott: Hei stinn nëmme Parteien, déi op d'mannst ee Mandat anzwousch hunn. {| border="2" class="wikitable centre" |-align="center" ! rowspan=1 scope=col | Fonction ! scope=col | [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] ! scope=col | [[déi Lénk|Lénk]] ! scope=col | [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] ! scope=col | [[déi Gréng|Gréng]] ! scope=col | [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]] ! scope=col | [[Demokratesch Partei|DP]] ! scope=col | [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] ! scope=col | [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] ! scope=col | [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]] ! scope=col | Onofhäng. |- | Premierminister<br>''' /1''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''1''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - |- | Ministeren]<br>''' /14''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''7''' | align=center | '''7''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - |- | Deputéiert<br>''' /60''' | align=center | - | align=center | 2 | align=center | 12 | align=center | 4 | align=center | 2 | align=center | 14 | align=center | '''21''' | align=center | 5 | align=center | - | align=center | - |- | Europadeputéiert<br>''' /6''' | align=center | - | align=center | - | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | - | align=center | 1 | align=center | '''2''' | align=center | 1 | align=center | - | align=center | - |- | Buergermeeschteren<br>''' /100''' | align=center | - | align=center | - | align=center | 15 | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | 14 | align=center | 25 | align=center | - | align=center | 1 | align=center | '''43''' |- | Gemengconseilleren (Gemengen iwwer 3000 Awunner)<br>''' /722''' | align=center | 1 | align=center | 6 | align=center | 156 | align=center | 64 | align=center | 9 | align=center | 134 | align=center | '''192''' | align=center | 9 | align=center | - | align=center | 151 |- | Gemengeconseilleren (Gemengen ënner 3000 Awunner)<br>''' /412''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''412''' |} == Fréier Parteien == ''A Klameren: Grënnungsjoer, resp. Joer, wou déi Partei bei de Chamberwale kandidéiert huet.'' * [[Association luxembourgeoise pour un futur amélioré]] (1994) * [[Baueren- a Mëttelstandspartei]] (1930er) * [[Biergerlëscht]] (2009) * [[D'Biergerpartei]] (1989) * [[De Steierzueler]] (1999) * [[Demokratesch Lëscht]] (1937) * [[Ekologisten fir den Norden]] (1989) * [[Enrôlés de force]] (1979) * [[Firwat net]] (1989) * [[Fortschrëttlech-demokratesch Partei]] (1930er) * [[Fräi Partei Lëtzebuerg]] (2004) * [[Fräi Sozial Alternativ]] (FSA) * [[Fräi Vollekspartei]] (och ''Onofhängeg Vollekspartei'', nom 1. Weltkrich) * [[Gauche libérale]] (1924) * [[Gréng Alternativ Allianz]] (1969) * [[Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ]] * [[Gréng Liberal Allianz]] * [[GREng National Bewegung]] * [[Groupement fir d'Lëtzebuerger Souveränitéit]] (1994) * [[Lëscht fir de moderéierte Lëtzebuerger - Krëschtlech Volléksdemokraten]] (1989) * [[Lëscht fir den Éislécker an eng regional Politik]] (1989) * [[Lëtzebuerger Bierger Partei]] (LBP) * [[Liberal Partei (1937)|Liberal Partei]] (1937) * [[Liberal Partei (1974)|Liberal Partei]] (1974, 1979) * [[Liberal Liga]] (1904-1925) * [[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|Ligue communiste révolutionnaire]] (1970) * [[Mouvement indépendant populaire]] (1964) * [[Neutral an onofhängeg Mënschrechterpartei]] (1994) * [[Onofhängeg Lénkspartei]] (och nach ''Kartelllëscht'' a ''Parti des Indépendants de l'Est'', 1919-?) * [[Onofhängeg National Vereenegung]] (1920er) * [[Onofhängeg Nationalpartei]] (1918-?) * [[Partei fir regional a réel Politik]] (1994) * [[Partei vum Drëtten Alter]] (1999) * [[Partei vun de Baueren, dem Mëttelstand an den Aarbechter]] (1937) * [[Partei vun der nationaler Solidaritéit]] (1968) * [[Parti socialiste indépendant]] * [[Radikal Partei]] (1928-32) * [[Radikal-Liberal Partei]] (1932-1945) * [[Radikal-Sozialistesch Partei]] (1925-1932) * [[Republikanesch Partei]] (1989) * [[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|Revolutionär Sozialistesch Partei]] (1985) * [[Rietspartei]] (1914) * [[Schummer-Partei]] (1945) * [[Solidarité nationale]] (1959) * [[Sozialdemokratesch Partei (1903)]] * [[Sozialdemokratesch Partei (1970)]] * [[Sozial Demokratesch Vollekspartei]] (SDV) * [[Vox Populi - d'Fräiheetspartei]] (VP) [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg| ]] [[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg]] 5g55d77ie4to6jrw394tt8f165m0xpo 2680206 2680125 2026-05-30T08:31:26Z Mobby 12 60927 Quell bäigesat; aktualiséiert 2680206 wikitext text/x-wiki Zu '''[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]''' sinn dës '''[[politesch Partei]]en''' aktiv: * Zuel vun Deputéierten no de [[Chamberwalen 2023]]; * Zuel vun Europadeputéierten no den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawalen 2024]]; * Zuel vu Gemengeréit no de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] 2023 - nëmme Proporzgemengen<ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/de/elections-communales/2023/resultats.html|Titel=Gemeindewahlen 2023 - Vorläufige Ergebnisse|Gekuckt=2026-05-30|Datum=2023-06-14|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=de}}</ref>. ==Mat Mandat an der Chamber== {| width=100% class="wikitable sortable" ! colspan=3| Numm ! Ofkierzung ! Ideologie ! Deputéiert ! Europadeputéiert ! Gemengeréit |- ! style=background:#00ADDC | | class=unsortable|[[Fichier:Logo of the Alternative Democratic Reform Party (2022).svg|50px]] | [[Alternativ Demokratesch Reformpartei]] | ADR | [[Konservatismus|Gesellschaftspolitesche Konservatismus]]<br>[[Liberalismus|Wirtschaftleche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]]<br>[[Rietspopulimus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|5|60|hex=#00ADDC}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#00ADDC}} | {{Infobox Partei/Sëtz|9|722|hex=#00ADDC}} |- ! style=background:#F7911D | | [[Fichier:CSV2022-Logo-CMYK.png|50px]] | [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei]] | CSV | [[Chrëschtlech Demokratie]]<br>[[Konservatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|21|60|hex=#F7911D}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#F7911D}} | {{Infobox Partei/Sëtz|192|722|hex=#F7911D}} |- ! style=background:#24C000 | | [[Fichier:Déi_Gréng_Logo.svg|50px]] | [[Déi Gréng]] | DG | [[Gréng Politik]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|4|60|hex=#24C000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#24C000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|64|722|hex=#24C000}} |- ! style=background:#E00732 | | [[Fichier:Logo Déi Lénk.svg|50px]] | [[Déi Lénk]] | DL | [[Antikapitalismus]]<br>[[Demokratesche Sozialismus]]<br>[[Feminismus]]<br>[[Ekosozialismus]]<br>[[Republikanismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#E00732}} | {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#E00732}} | {{Infobox Partei/Sëtz|6|722|hex=#E00732}} |- ! style=background:#004A90 | | [[Fichier:Logo of the Democratic Party (Luxembourg).svg{{!}}class=skin-invert|50px]] | [[Demokratesch Partei]] | DP | [[Liberalismus]]<br>[[Konservative Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|14|60|hex=#004A90}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} | {{Infobox Partei/Sëtz|134|722|hex=#004A90}} |- ! style=background:#FF0000 | | [[Fichier:Logo of the Luxembourg Socialist Workers' Party.svg|50px]] | [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei]] | LSAP | [[Sozial Demokratie]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|12|60|hex=#FF0000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|2|6|hex=#FF0000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|154|722|hex=#FF0000}} |- ! style=background:#AA2AFF | |[[Fichier:Logo of the Pirate Party of Luxembourg.png|50px]] |[[Piratepartei Lëtzebuerg]] | PPLU | [[Piratepolitik]]<br>[[Tranzparenz]]<br>[[Digitalisatioun]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#AA2AFF}} | {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#AA2AFF}} | {{Infobox Partei/Sëtz|13|722|hex=#AA2AFF}} |} == Ouni Mandat an der Chamber == {| width=100% class="wikitable sortable" ! colspan=3| Numm ! Ofkierzung ! Ideologie ! Gemengeréit |- ! style=background:#FFD200 | | [[Fichier:LOgo Biergerpartei.jpg|50px]] | [[Biergerpartei Lëtzebuerg]] | - | [[Sozial Gerechtegkeet]]<br>[[Ekonomesch Verantwortung]]<br>[[National Identitéit]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFD200}} |- ! style=background:#87CEFA | | [[Fichier:Logo deikonservativ.png|50px]] | [[Déi Konservativ]] | DK | [[Konservatismus]]<br>[[Nationale Konservatismus]]<br>[[Ekonomesche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#87CEFA}} |- ! style=background:#1E5AA8 | | [[Fichier:Dei-liberal-logo-01.png|50px]] | [[Déi Liberal]] | - | Klassesche [[Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#1E5AA8}} |- ! style=background:#63C7C7 | | [[Fichier:Logo of the Fokus (Luxembourg).png|50px]] | [[Fokus]] | - | [[Liberalismus]]<br>[[Pragmatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#63C7C7}} |- ! style=background:red | | [[Fichier:Kommunistesch Partei Letzebuerg Logo.svg|50px]] | [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg]] | KPL | [[Kommunismus]]<br>[[Marxismus–Leninismus]]<br>[[Euroskeptizismus|Extreemen Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|1|722|hex=#red}} |- ! style=background:#FFFFFF | | [[Fichier:Liberte-Fraiheet-lu Logo.jpg|50px]] | [[Liberté - Fräiheet!]] | - | [[Konservatismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFFFFF}} |- ! style=background:#00A3DF | | [[Fichier:D'PARTEI.png|50px]] | [[Partei fir Aarbecht, Rechtsstaat, Trucmachin, Elitefërderung a basisdemokratesch Initiativ]] | d'PARTEI | [[Satir]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#00A3DF}} |- ! style=background:#FFAA00 | | [[Fichier:PID Logo.jpg|50px]] | [[Partei fir Integral Demokratie]] | PID | [[Zentrismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFAA00}} |- ! style=background:#00BECEFF | | [[Fichier:SLP Logo.png|50px]] | [[Sozialliberal Partei Lëtzebuerg]] | SLP | [[Liberalismus|Liberal Politik]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#00BECEFF}} |- ! style=background:#512479 | | [[Fichier:Logo of Volt.svg|50px]] | [[Volt Lëtzebuerg]] | - | [[Europäesche Fëderalismus]]<br>[[Progressivismus]]<br>[[Sozialliberalismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#512479}} |} == Zuel vun de politesche Mandater pro Partei == ''Stand: Mee 2026'' Nott: Hei stinn nëmme Parteien, déi op d'mannst ee Mandat anzwousch hunn. {| border="2" class="wikitable centre" |-align="center" ! rowspan=1 scope=col | Fonction ! scope=col | [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] ! scope=col | [[déi Lénk|Lénk]] ! scope=col | [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] ! scope=col | [[déi Gréng|Gréng]] ! scope=col | [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]] ! scope=col | [[Demokratesch Partei|DP]] ! scope=col | [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] ! scope=col | [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] ! scope=col | [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]] ! scope=col | Onofhäng. |- | Premierminister<br>''' /1''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''1''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - |- | Ministeren<br>''' /14''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''7''' | align=center | '''7''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - |- | Deputéiert<br>''' /60''' | align=center | - | align=center | 2 | align=center | 12 | align=center | 4 | align=center | 2 | align=center | 14 | align=center | '''21''' | align=center | 5 | align=center | - | align=center | - |- | Europadeputéiert<br>''' /6''' | align=center | - | align=center | - | align=center | '''2''' | align=center | 1 | align=center | - | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | - | align=center | - |- | Buergermeeschteren<br>''' /100''' | align=center | - | align=center | - | align=center | 15 | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | 14 | align=center | 25 | align=center | - | align=center | 1 | align=center | '''43''' |- | Gemengconseilleren (Gemengen iwwer 3000 Awunner)<br>''' /722''' | align=center | 1 | align=center | 6 | align=center | 156 | align=center | 64 | align=center | 9 | align=center | 134 | align=center | '''192''' | align=center | 9 | align=center | - | align=center | 151 |- | Gemengeconseilleren (Gemengen ënner 3000 Awunner)<br>''' /412''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''412''' |} == Fréier Parteien == ''A Klameren: Grënnungsjoer, resp. Joer, wou déi Partei bei de Chamberwale kandidéiert huet.'' * [[Association luxembourgeoise pour un futur amélioré]] (1994) * [[Baueren- a Mëttelstandspartei]] (1930er) * [[Biergerlëscht]] (2009) * [[D'Biergerpartei]] (1989) * [[De Steierzueler]] (1999) * [[Demokratesch Lëscht]] (1937) * [[Ekologisten fir den Norden]] (1989) * [[Enrôlés de force]] (1979) * [[Firwat net]] (1989) * [[Fortschrëttlech-demokratesch Partei]] (1930er) * [[Fräi Partei Lëtzebuerg]] (2004) * [[Fräi Sozial Alternativ]] (FSA) * [[Fräi Vollekspartei]] (och ''Onofhängeg Vollekspartei'', nom 1. Weltkrich) * [[Gauche libérale]] (1924) * [[Gréng Alternativ Allianz]] (1969) * [[Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ]] * [[Gréng Liberal Allianz]] * [[GREng National Bewegung]] * [[Groupement fir d'Lëtzebuerger Souveränitéit]] (1994) * [[Lëscht fir de moderéierte Lëtzebuerger - Krëschtlech Volléksdemokraten]] (1989) * [[Lëscht fir den Éislécker an eng regional Politik]] (1989) * [[Lëtzebuerger Bierger Partei]] (LBP) * [[Liberal Partei (1937)|Liberal Partei]] (1937) * [[Liberal Partei (1974)|Liberal Partei]] (1974, 1979) * [[Liberal Liga]] (1904-1925) * [[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|Ligue communiste révolutionnaire]] (1970) * [[Mouvement indépendant populaire]] (1964) * [[Neutral an onofhängeg Mënschrechterpartei]] (1994) * [[Onofhängeg Lénkspartei]] (och nach ''Kartelllëscht'' a ''Parti des Indépendants de l'Est'', 1919-?) * [[Onofhängeg National Vereenegung]] (1920er) * [[Onofhängeg Nationalpartei]] (1918-?) * [[Partei fir regional a réel Politik]] (1994) * [[Partei vum Drëtten Alter]] (1999) * [[Partei vun de Baueren, dem Mëttelstand an den Aarbechter]] (1937) * [[Partei vun der nationaler Solidaritéit]] (1968) * [[Parti socialiste indépendant]] * [[Radikal Partei]] (1928-32) * [[Radikal-Liberal Partei]] (1932-1945) * [[Radikal-Sozialistesch Partei]] (1925-1932) * [[Republikanesch Partei]] (1989) * [[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|Revolutionär Sozialistesch Partei]] (1985) * [[Rietspartei]] (1914) * [[Schummer-Partei]] (1945) * [[Solidarité nationale]] (1959) * [[Sozialdemokratesch Partei (1903)]] * [[Sozialdemokratesch Partei (1970)]] * [[Sozial Demokratesch Vollekspartei]] (SDV) * [[Vox Populi - d'Fräiheetspartei]] (VP) [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg| ]] [[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg]] blke821x6i8k1x54u406b92sz3z0xty 2680208 2680206 2026-05-30T08:35:24Z Mobby 12 60927 am beschten op lb :) 2680208 wikitext text/x-wiki Zu '''[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]''' sinn dës '''[[politesch Partei]]en''' aktiv: * Zuel vun Deputéierten no de [[Chamberwalen 2023]]; * Zuel vun Europadeputéierten no den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawalen 2024]]; * Zuel vu Gemengeréit no de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] 2023 - nëmme Proporzgemengen<ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/lb/elections-communales/2023/resultats.html|Titel=Gemengewalen 2023 - Inoffiziell Resultater|Gekuckt=2026-05-30|Datum=2023-06-14|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=lb}}</ref>. ==Mat Mandat an der Chamber== {| width=100% class="wikitable sortable" ! colspan=3| Numm ! Ofkierzung ! Ideologie ! Deputéiert ! Europadeputéiert ! Gemengeréit |- ! style=background:#00ADDC | | class=unsortable|[[Fichier:Logo of the Alternative Democratic Reform Party (2022).svg|50px]] | [[Alternativ Demokratesch Reformpartei]] | ADR | [[Konservatismus|Gesellschaftspolitesche Konservatismus]]<br>[[Liberalismus|Wirtschaftleche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]]<br>[[Rietspopulimus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|5|60|hex=#00ADDC}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#00ADDC}} | {{Infobox Partei/Sëtz|9|722|hex=#00ADDC}} |- ! style=background:#F7911D | | [[Fichier:CSV2022-Logo-CMYK.png|50px]] | [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei]] | CSV | [[Chrëschtlech Demokratie]]<br>[[Konservatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|21|60|hex=#F7911D}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#F7911D}} | {{Infobox Partei/Sëtz|192|722|hex=#F7911D}} |- ! style=background:#24C000 | | [[Fichier:Déi_Gréng_Logo.svg|50px]] | [[Déi Gréng]] | DG | [[Gréng Politik]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|4|60|hex=#24C000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#24C000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|64|722|hex=#24C000}} |- ! style=background:#E00732 | | [[Fichier:Logo Déi Lénk.svg|50px]] | [[Déi Lénk]] | DL | [[Antikapitalismus]]<br>[[Demokratesche Sozialismus]]<br>[[Feminismus]]<br>[[Ekosozialismus]]<br>[[Republikanismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#E00732}} | {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#E00732}} | {{Infobox Partei/Sëtz|6|722|hex=#E00732}} |- ! style=background:#004A90 | | [[Fichier:Logo of the Democratic Party (Luxembourg).svg{{!}}class=skin-invert|50px]] | [[Demokratesch Partei]] | DP | [[Liberalismus]]<br>[[Konservative Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|14|60|hex=#004A90}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} | {{Infobox Partei/Sëtz|134|722|hex=#004A90}} |- ! style=background:#FF0000 | | [[Fichier:Logo of the Luxembourg Socialist Workers' Party.svg|50px]] | [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei]] | LSAP | [[Sozial Demokratie]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|12|60|hex=#FF0000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|2|6|hex=#FF0000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|154|722|hex=#FF0000}} |- ! style=background:#AA2AFF | |[[Fichier:Logo of the Pirate Party of Luxembourg.png|50px]] |[[Piratepartei Lëtzebuerg]] | PPLU | [[Piratepolitik]]<br>[[Tranzparenz]]<br>[[Digitalisatioun]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#AA2AFF}} | {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#AA2AFF}} | {{Infobox Partei/Sëtz|13|722|hex=#AA2AFF}} |} == Ouni Mandat an der Chamber == {| width=100% class="wikitable sortable" ! colspan=3| Numm ! Ofkierzung ! Ideologie ! Gemengeréit |- ! style=background:#FFD200 | | [[Fichier:LOgo Biergerpartei.jpg|50px]] | [[Biergerpartei Lëtzebuerg]] | - | [[Sozial Gerechtegkeet]]<br>[[Ekonomesch Verantwortung]]<br>[[National Identitéit]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFD200}} |- ! style=background:#87CEFA | | [[Fichier:Logo deikonservativ.png|50px]] | [[Déi Konservativ]] | DK | [[Konservatismus]]<br>[[Nationale Konservatismus]]<br>[[Ekonomesche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#87CEFA}} |- ! style=background:#1E5AA8 | | [[Fichier:Dei-liberal-logo-01.png|50px]] | [[Déi Liberal]] | - | Klassesche [[Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#1E5AA8}} |- ! style=background:#63C7C7 | | [[Fichier:Logo of the Fokus (Luxembourg).png|50px]] | [[Fokus]] | - | [[Liberalismus]]<br>[[Pragmatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#63C7C7}} |- ! style=background:red | | [[Fichier:Kommunistesch Partei Letzebuerg Logo.svg|50px]] | [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg]] | KPL | [[Kommunismus]]<br>[[Marxismus–Leninismus]]<br>[[Euroskeptizismus|Extreemen Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|1|722|hex=#red}} |- ! style=background:#FFFFFF | | [[Fichier:Liberte-Fraiheet-lu Logo.jpg|50px]] | [[Liberté - Fräiheet!]] | - | [[Konservatismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFFFFF}} |- ! style=background:#00A3DF | | [[Fichier:D'PARTEI.png|50px]] | [[Partei fir Aarbecht, Rechtsstaat, Trucmachin, Elitefërderung a basisdemokratesch Initiativ]] | d'PARTEI | [[Satir]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#00A3DF}} |- ! style=background:#FFAA00 | | [[Fichier:PID Logo.jpg|50px]] | [[Partei fir Integral Demokratie]] | PID | [[Zentrismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFAA00}} |- ! style=background:#00BECEFF | | [[Fichier:SLP Logo.png|50px]] | [[Sozialliberal Partei Lëtzebuerg]] | SLP | [[Liberalismus|Liberal Politik]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#00BECEFF}} |- ! style=background:#512479 | | [[Fichier:Logo of Volt.svg|50px]] | [[Volt Lëtzebuerg]] | - | [[Europäesche Fëderalismus]]<br>[[Progressivismus]]<br>[[Sozialliberalismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#512479}} |} == Zuel vun de politesche Mandater pro Partei == ''Stand: Mee 2026'' Nott: Hei stinn nëmme Parteien, déi op d'mannst ee Mandat anzwousch hunn. {| border="2" class="wikitable centre" |-align="center" ! rowspan=1 scope=col | Fonction ! scope=col | [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] ! scope=col | [[déi Lénk|Lénk]] ! scope=col | [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] ! scope=col | [[déi Gréng|Gréng]] ! scope=col | [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]] ! scope=col | [[Demokratesch Partei|DP]] ! scope=col | [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] ! scope=col | [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] ! scope=col | [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]] ! scope=col | Onofhäng. |- | Premierminister<br>''' /1''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''1''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - |- | Ministeren<br>''' /14''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''7''' | align=center | '''7''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - |- | Deputéiert<br>''' /60''' | align=center | - | align=center | 2 | align=center | 12 | align=center | 4 | align=center | 2 | align=center | 14 | align=center | '''21''' | align=center | 5 | align=center | - | align=center | - |- | Europadeputéiert<br>''' /6''' | align=center | - | align=center | - | align=center | '''2''' | align=center | 1 | align=center | - | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | - | align=center | - |- | Buergermeeschteren<br>''' /100''' | align=center | - | align=center | - | align=center | 15 | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | 14 | align=center | 25 | align=center | - | align=center | 1 | align=center | '''43''' |- | Gemengconseilleren (Gemengen iwwer 3000 Awunner)<br>''' /722''' | align=center | 1 | align=center | 6 | align=center | 156 | align=center | 64 | align=center | 9 | align=center | 134 | align=center | '''192''' | align=center | 9 | align=center | - | align=center | 151 |- | Gemengeconseilleren (Gemengen ënner 3000 Awunner)<br>''' /412''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''412''' |} == Fréier Parteien == ''A Klameren: Grënnungsjoer, resp. Joer, wou déi Partei bei de Chamberwale kandidéiert huet.'' * [[Association luxembourgeoise pour un futur amélioré]] (1994) * [[Baueren- a Mëttelstandspartei]] (1930er) * [[Biergerlëscht]] (2009) * [[D'Biergerpartei]] (1989) * [[De Steierzueler]] (1999) * [[Demokratesch Lëscht]] (1937) * [[Ekologisten fir den Norden]] (1989) * [[Enrôlés de force]] (1979) * [[Firwat net]] (1989) * [[Fortschrëttlech-demokratesch Partei]] (1930er) * [[Fräi Partei Lëtzebuerg]] (2004) * [[Fräi Sozial Alternativ]] (FSA) * [[Fräi Vollekspartei]] (och ''Onofhängeg Vollekspartei'', nom 1. Weltkrich) * [[Gauche libérale]] (1924) * [[Gréng Alternativ Allianz]] (1969) * [[Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ]] * [[Gréng Liberal Allianz]] * [[GREng National Bewegung]] * [[Groupement fir d'Lëtzebuerger Souveränitéit]] (1994) * [[Lëscht fir de moderéierte Lëtzebuerger - Krëschtlech Volléksdemokraten]] (1989) * [[Lëscht fir den Éislécker an eng regional Politik]] (1989) * [[Lëtzebuerger Bierger Partei]] (LBP) * [[Liberal Partei (1937)|Liberal Partei]] (1937) * [[Liberal Partei (1974)|Liberal Partei]] (1974, 1979) * [[Liberal Liga]] (1904-1925) * [[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|Ligue communiste révolutionnaire]] (1970) * [[Mouvement indépendant populaire]] (1964) * [[Neutral an onofhängeg Mënschrechterpartei]] (1994) * [[Onofhängeg Lénkspartei]] (och nach ''Kartelllëscht'' a ''Parti des Indépendants de l'Est'', 1919-?) * [[Onofhängeg National Vereenegung]] (1920er) * [[Onofhängeg Nationalpartei]] (1918-?) * [[Partei fir regional a réel Politik]] (1994) * [[Partei vum Drëtten Alter]] (1999) * [[Partei vun de Baueren, dem Mëttelstand an den Aarbechter]] (1937) * [[Partei vun der nationaler Solidaritéit]] (1968) * [[Parti socialiste indépendant]] * [[Radikal Partei]] (1928-32) * [[Radikal-Liberal Partei]] (1932-1945) * [[Radikal-Sozialistesch Partei]] (1925-1932) * [[Republikanesch Partei]] (1989) * [[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|Revolutionär Sozialistesch Partei]] (1985) * [[Rietspartei]] (1914) * [[Schummer-Partei]] (1945) * [[Solidarité nationale]] (1959) * [[Sozialdemokratesch Partei (1903)]] * [[Sozialdemokratesch Partei (1970)]] * [[Sozial Demokratesch Vollekspartei]] (SDV) * [[Vox Populi - d'Fräiheetspartei]] (VP) [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg| ]] [[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg]] 7oq1zvm024x31e7v8f1oxddu9lin5fu 2680210 2680208 2026-05-30T08:37:18Z Mobby 12 60927 + 2680210 wikitext text/x-wiki Zu '''[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]''' sinn dës '''[[politesch Partei]]en''' aktiv: * Zuel vun Deputéierten no de [[Chamberwalen 2023]]; * Zuel vun Europadeputéierten no den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawalen 2024]]; * Zuel vu Gemengeréit no de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] 2023 - nëmme Proporzgemengen<ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/lb/elections-communales/2023/resultats.html|Titel=Gemengewalen 2023 - Inoffiziell Resultater|Gekuckt=2026-05-30|Datum=2023-06-14|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=lb}}</ref>. ==Mat Mandat an der Chamber== {| width=100% class="wikitable sortable" ! colspan=3| Numm ! Ofkierzung ! Ideologie ! Deputéiert ! Europadeputéiert ! Gemengeréit |- ! style=background:#00ADDC | | class=unsortable|[[Fichier:Logo of the Alternative Democratic Reform Party (2022).svg|50px]] | [[Alternativ Demokratesch Reformpartei]] | ADR | [[Konservatismus|Gesellschaftspolitesche Konservatismus]]<br>[[Liberalismus|Wirtschaftleche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]]<br>[[Rietspopulimus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|5|60|hex=#00ADDC}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#00ADDC}} | {{Infobox Partei/Sëtz|9|722|hex=#00ADDC}} |- ! style=background:#F7911D | | [[Fichier:CSV2022-Logo-CMYK.png|50px]] | [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei]] | CSV | [[Chrëschtlech Demokratie]]<br>[[Konservatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|21|60|hex=#F7911D}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#F7911D}} | {{Infobox Partei/Sëtz|192|722|hex=#F7911D}} |- ! style=background:#24C000 | | [[Fichier:Déi_Gréng_Logo.svg|50px]] | [[Déi Gréng]] | DG | [[Gréng Politik]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|4|60|hex=#24C000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#24C000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|64|722|hex=#24C000}} |- ! style=background:#E00732 | | [[Fichier:Logo Déi Lénk.svg|50px]] | [[Déi Lénk]] | DL | [[Antikapitalismus]]<br>[[Demokratesche Sozialismus]]<br>[[Feminismus]]<br>[[Ekosozialismus]]<br>[[Republikanismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#E00732}} | {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#E00732}} | {{Infobox Partei/Sëtz|6|722|hex=#E00732}} |- ! style=background:#004A90 | | [[Fichier:Logo of the Democratic Party (Luxembourg).svg{{!}}class=skin-invert|50px]] | [[Demokratesch Partei]] | DP | [[Liberalismus]]<br>[[Konservative Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|14|60|hex=#004A90}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} | {{Infobox Partei/Sëtz|134|722|hex=#004A90}} |- ! style=background:#FF0000 | | [[Fichier:Logo of the Luxembourg Socialist Workers' Party.svg|50px]] | [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei]] | LSAP | [[Sozial Demokratie]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|12|60|hex=#FF0000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|2|6|hex=#FF0000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|154|722|hex=#FF0000}} |- ! style=background:#AA2AFF | |[[Fichier:Logo of the Pirate Party of Luxembourg.png|50px]] |[[Piratepartei Lëtzebuerg]] | PPLU | [[Piratepolitik]]<br>[[Tranzparenz]]<br>[[Digitalisatioun]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#AA2AFF}} | {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#AA2AFF}} | {{Infobox Partei/Sëtz|13|722|hex=#AA2AFF}} |} == Ouni Mandat an der Chamber == {| width=100% class="wikitable sortable" ! colspan=3| Numm ! Ofkierzung ! Ideologie ! Gemengeréit |- ! style=background:#FFD200 | | [[Fichier:LOgo Biergerpartei.jpg|50px]] | [[Biergerpartei Lëtzebuerg]] | - | [[Sozial Gerechtegkeet]]<br>[[Ekonomesch Verantwortung]]<br>[[National Identitéit]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFD200}} |- ! style=background:#87CEFA | | [[Fichier:Logo deikonservativ.png|50px]] | [[Déi Konservativ]] | DK | [[Konservatismus]]<br>[[Nationale Konservatismus]]<br>[[Ekonomesche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#87CEFA}} |- ! style=background:#1E5AA8 | | [[Fichier:Dei-liberal-logo-01.png|50px]] | [[Déi Liberal]] | - | Klassesche [[Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#1E5AA8}} |- ! style=background:#63C7C7 | | [[Fichier:Logo of the Fokus (Luxembourg).png|50px]] | [[Fokus]] | - | [[Liberalismus]]<br>[[Pragmatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#63C7C7}} |- ! style=background:red | | [[Fichier:Kommunistesch Partei Letzebuerg Logo.svg|50px]] | [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg]] | KPL | [[Kommunismus]]<br>[[Marxismus–Leninismus]]<br>[[Euroskeptizismus|Extreemen Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|1|722|hex=#red}} |- ! style=background:#FFFFFF | | [[Fichier:Liberte-Fraiheet-lu Logo.jpg|50px]] | [[Liberté - Fräiheet!]] | - | [[Konservatismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFFFFF}} |- ! style=background:#00A3DF | | [[Fichier:D'PARTEI.png|50px]] | [[Partei fir Aarbecht, Rechtsstaat, Trucmachin, Elitefërderung a basisdemokratesch Initiativ]] | d'PARTEI | [[Satir]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#00A3DF}} |- ! style=background:#FFAA00 | | [[Fichier:PID Logo.jpg|50px]] | [[Partei fir Integral Demokratie]] | PID | [[Zentrismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFAA00}} |- ! style=background:#00BECEFF | | [[Fichier:SLP Logo.png|50px]] | [[Sozialliberal Partei Lëtzebuerg]] | SLP | [[Liberalismus|Liberal Politik]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#00BECEFF}} |- ! style=background:#512479 | | [[Fichier:Logo of Volt.svg|50px]] | [[Volt Lëtzebuerg]] | - | [[Europäesche Fëderalismus]]<br>[[Progressivismus]]<br>[[Sozialliberalismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#512479}} |} == Zuel vun de politesche Mandater pro Partei == ''Stand: Mee 2026'' Nott: Hei stinn nëmme Parteien, déi op d'mannst ee Mandat anzwousch hunn. {| border="2" class="wikitable centre" |-align="center" ! rowspan=1 scope=col | Fonction ! scope=col | [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] ! scope=col | [[déi Lénk|Lénk]] ! scope=col | [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] ! scope=col | [[déi Gréng|Gréng]] ! scope=col | [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]] ! scope=col | [[Demokratesch Partei|DP]] ! scope=col | [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] ! scope=col | [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] ! scope=col | [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]] ! scope=col | Onofhäng. |- | Premierminister<br>''' /1''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''1''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - |- | Ministeren<br>''' /14''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''7''' | align=center | '''7''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - |- | Deputéiert<br>''' /60''' | align=center | - | align=center | 2 | align=center | 12 | align=center | 4 | align=center | 2 | align=center | 14 | align=center | '''21''' | align=center | 5 | align=center | - | align=center | - |- | Europadeputéiert<br>''' /6''' | align=center | - | align=center | - | align=center | '''2''' | align=center | 1 | align=center | - | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | - | align=center | - |- | Buergermeeschteren<br>''' /100''' | align=center | - | align=center | - | align=center | 15 | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | 14 | align=center | 25 | align=center | - | align=center | 1 | align=center | '''43''' |- | Gemengconseilleren (Gemengen iwwer 3000 Awunner)<br>''' /722''' | align=center | 1 | align=center | 6 | align=center | 156 | align=center | 64 | align=center | 9 | align=center | 134 | align=center | '''192''' | align=center | 9 | align=center | - | align=center | 151 |- | Gemengeconseilleren (Gemengen ënner 3000 Awunner)<br>''' /412''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''412''' |} == Fréier Parteien == ''A Klameren: Grënnungsjoer, resp. Joer, wou déi Partei bei de Chamberwale kandidéiert huet.'' * [[Association luxembourgeoise pour un futur amélioré]] (1994) * [[Baueren- a Mëttelstandspartei]] (1930er) * [[Biergerlëscht]] (2009) * [[D'Biergerpartei]] (1989) * [[De Steierzueler]] (1999) * [[Demokratesch Lëscht]] (1937) * [[Ekologisten fir den Norden]] (1989) * [[Enrôlés de force]] (1979) * [[Firwat net]] (1989) * [[Fortschrëttlech-demokratesch Partei]] (1930er) * [[Fräi Partei Lëtzebuerg]] (2004) * [[Fräi Sozial Alternativ]] (FSA) * [[Fräi Vollekspartei]] (och ''Onofhängeg Vollekspartei'', nom 1. Weltkrich) * [[Gauche libérale]] (1924) * [[Gréng Alternativ Allianz]] (1969) * [[Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ]] * [[Gréng Liberal Allianz]] * [[GREng National Bewegung]] * [[Groupement fir d'Lëtzebuerger Souveränitéit]] (1994) * [[Lëscht fir de moderéierte Lëtzebuerger - Krëschtlech Volléksdemokraten]] (1989) * [[Lëscht fir den Éislécker an eng regional Politik]] (1989) * [[Lëtzebuerger Bierger Partei]] (LBP) * [[Liberal Partei (1937)|Liberal Partei]] (1937) * [[Liberal Partei (1974)|Liberal Partei]] (1974, 1979) * [[Liberal Liga]] (1904-1925) * [[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|Ligue communiste révolutionnaire]] (1970) * [[Mouvement indépendant populaire]] (1964) * [[Neutral an onofhängeg Mënschrechterpartei]] (1994) * [[Onofhängeg Lénkspartei]] (och nach ''Kartelllëscht'' a ''Parti des Indépendants de l'Est'', 1919-?) * [[Onofhängeg National Vereenegung]] (1920er) * [[Onofhängeg Nationalpartei]] (1918-?) * [[Partei fir regional a réel Politik]] (1994) * [[Partei vum Drëtten Alter]] (1999) * [[Partei vun de Baueren, dem Mëttelstand an den Aarbechter]] (1937) * [[Partei vun der nationaler Solidaritéit]] (1968) * [[Parti socialiste indépendant]] * [[Radikal Partei]] (1928-32) * [[Radikal-Liberal Partei]] (1932-1945) * [[Radikal-Sozialistesch Partei]] (1925-1932) * [[Republikanesch Partei]] (1989) * [[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|Revolutionär Sozialistesch Partei]] (1985) * [[Rietspartei]] (1914) * [[Schummer-Partei]] (1945) * [[Solidarité nationale]] (1959) * [[Sozialdemokratesch Partei (1903)]] * [[Sozialdemokratesch Partei (1970)]] * [[Sozial Demokratesch Vollekspartei]] (SDV) * [[Vox Populi - d'Fräiheetspartei]] (VP) == Um Spaweck == {{Commonscat|Political parties in Luxembourg|Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg| ]] [[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg]] jvrtf5k18l7pp0ewx3fxkyn3i6v1t7h 2680221 2680210 2026-05-30T08:55:22Z Mobby 12 60927 /* Ouni Mandat an der Chamber */ komplett vergiess 2680221 wikitext text/x-wiki Zu '''[[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]''' sinn dës '''[[politesch Partei]]en''' aktiv: * Zuel vun Deputéierten no de [[Chamberwalen 2023]]; * Zuel vun Europadeputéierten no den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawalen 2024]]; * Zuel vu Gemengeréit no de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewalen]] 2023 - nëmme Proporzgemengen<ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/lb/elections-communales/2023/resultats.html|Titel=Gemengewalen 2023 - Inoffiziell Resultater|Gekuckt=2026-05-30|Datum=2023-06-14|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=lb}}</ref>. ==Mat Mandat an der Chamber== {| width=100% class="wikitable sortable" ! colspan=3| Numm ! Ofkierzung ! Ideologie ! Deputéiert ! Europadeputéiert ! Gemengeréit |- ! style=background:#00ADDC | | class=unsortable|[[Fichier:Logo of the Alternative Democratic Reform Party (2022).svg|50px]] | [[Alternativ Demokratesch Reformpartei]] | ADR | [[Konservatismus|Gesellschaftspolitesche Konservatismus]]<br>[[Liberalismus|Wirtschaftleche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]]<br>[[Rietspopulimus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|5|60|hex=#00ADDC}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#00ADDC}} | {{Infobox Partei/Sëtz|9|722|hex=#00ADDC}} |- ! style=background:#F7911D | | [[Fichier:CSV2022-Logo-CMYK.png|50px]] | [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei]] | CSV | [[Chrëschtlech Demokratie]]<br>[[Konservatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|21|60|hex=#F7911D}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#F7911D}} | {{Infobox Partei/Sëtz|192|722|hex=#F7911D}} |- ! style=background:#24C000 | | [[Fichier:Déi_Gréng_Logo.svg|50px]] | [[Déi Gréng]] | DG | [[Gréng Politik]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|4|60|hex=#24C000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#24C000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|64|722|hex=#24C000}} |- ! style=background:#E00732 | | [[Fichier:Logo Déi Lénk.svg|50px]] | [[Déi Lénk]] | DL | [[Antikapitalismus]]<br>[[Demokratesche Sozialismus]]<br>[[Feminismus]]<br>[[Ekosozialismus]]<br>[[Republikanismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#E00732}} | {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#E00732}} | {{Infobox Partei/Sëtz|6|722|hex=#E00732}} |- ! style=background:#004A90 | | [[Fichier:Logo of the Democratic Party (Luxembourg).svg{{!}}class=skin-invert|50px]] | [[Demokratesch Partei]] | DP | [[Liberalismus]]<br>[[Konservative Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|14|60|hex=#004A90}} | {{Infobox Partei/Sëtz|1|6|hex=#004A90}} | {{Infobox Partei/Sëtz|134|722|hex=#004A90}} |- ! style=background:#FF0000 | | [[Fichier:Logo of the Luxembourg Socialist Workers' Party.svg|50px]] | [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei]] | LSAP | [[Sozial Demokratie]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|12|60|hex=#FF0000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|2|6|hex=#FF0000}} | {{Infobox Partei/Sëtz|154|722|hex=#FF0000}} |- ! style=background:#AA2AFF | |[[Fichier:Logo of the Pirate Party of Luxembourg.png|50px]] |[[Piratepartei Lëtzebuerg]] | PPLU | [[Piratepolitik]]<br>[[Tranzparenz]]<br>[[Digitalisatioun]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#AA2AFF}} | {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#AA2AFF}} | {{Infobox Partei/Sëtz|13|722|hex=#AA2AFF}} |} == Ouni Mandat an der Chamber == {| width=100% class="wikitable sortable" ! colspan=3| Numm ! Ofkierzung ! Ideologie ! Gemengeréit |- ! style=background:#FFD200 | | [[Fichier:LOgo Biergerpartei.jpg|50px]] | [[Biergerpartei Lëtzebuerg]] | - | [[Sozial Gerechtegkeet]]<br>[[Ekonomesch Verantwortung]]<br>[[National Identitéit]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFD200}} |- ! style=background:#87CEFA | | [[Fichier:Logo deikonservativ.png|50px]] | [[Déi Konservativ]] | DK | [[Konservatismus]]<br>[[Nationale Konservatismus]]<br>[[Ekonomesche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#87CEFA}} |- ! style=background:#1E5AA8 | | [[Fichier:Dei-liberal-logo-01.png|50px]] | [[Déi Liberal]] | - | Klassesche [[Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#1E5AA8}} |- ! style=background:#63C7C7 | | [[Fichier:Logo of the Fokus (Luxembourg).png|50px]] | [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]] | - | [[Liberalismus]]<br>[[Pragmatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#63C7C7}} |- ! style=background:red | | [[Fichier:Kommunistesch Partei Letzebuerg Logo.svg|50px]] | [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg]] | KPL | [[Kommunismus]]<br>[[Marxismus–Leninismus]]<br>[[Euroskeptizismus|Extreemen Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|1|722|hex=#red}} |- ! style=background:#FFFFFF | | [[Fichier:Liberte-Fraiheet-lu Logo.jpg|50px]] | [[Liberté - Fräiheet!]] | - | [[Konservatismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFFFFF}} |- ! style=background:#205DAA | | [[Fichier:Mirdvollek logo.jpg|50px]] | [[Mir d'Vollek (Lëtzebuergesch Partei)|Mir d'Vollek]] | MV | [[Transparenz]]<br>[[Direktdemokratie]]<br>[[Konservatismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#205DAA}} |- ! style=background:#00A3DF | | [[Fichier:D'PARTEI.png|50px]] | [[Partei fir Aarbecht, Rechtsstaat, Trucmachin, Elitefërderung a basisdemokratesch Initiativ]] | d'PARTEI | [[Satir]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#00A3DF}} |- ! style=background:#FFAA00 | | [[Fichier:PID Logo.jpg|50px]] | [[Partei fir Integral Demokratie]] | PID | [[Zentrismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#FFAA00}} |- ! style=background:#00BECEFF | | [[Fichier:SLP Logo.png|50px]] | [[Sozialliberal Partei Lëtzebuerg]] | SLP | [[Liberalismus|Liberal Politik]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#00BECEFF}} |- ! style=background:#512479 | | [[Fichier:Logo of Volt.svg|50px]] | [[Volt Lëtzebuerg]] | - | [[Europäesche Fëderalismus]]<br>[[Progressivismus]]<br>[[Sozialliberalismus]] | {{Infobox Partei/Sëtz|0|722|hex=#512479}} |} == Zuel vun de politesche Mandater pro Partei == ''Stand: Mee 2026'' Nott: Hei stinn nëmme Parteien, déi op d'mannst ee Mandat anzwousch hunn. {| border="2" class="wikitable centre" |-align="center" ! rowspan=1 scope=col | Fonction ! scope=col | [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] ! scope=col | [[déi Lénk|Lénk]] ! scope=col | [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] ! scope=col | [[déi Gréng|Gréng]] ! scope=col | [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]] ! scope=col | [[Demokratesch Partei|DP]] ! scope=col | [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] ! scope=col | [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] ! scope=col | [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]] ! scope=col | Onofhäng. |- | Premierminister<br>''' /1''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''1''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - |- | Ministeren<br>''' /14''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''7''' | align=center | '''7''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - |- | Deputéiert<br>''' /60''' | align=center | - | align=center | 2 | align=center | 12 | align=center | 4 | align=center | 2 | align=center | 14 | align=center | '''21''' | align=center | 5 | align=center | - | align=center | - |- | Europadeputéiert<br>''' /6''' | align=center | - | align=center | - | align=center | '''2''' | align=center | 1 | align=center | - | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | - | align=center | - |- | Buergermeeschteren<br>''' /100''' | align=center | - | align=center | - | align=center | 15 | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | 14 | align=center | 25 | align=center | - | align=center | 1 | align=center | '''43''' |- | Gemengconseilleren (Gemengen iwwer 3000 Awunner)<br>''' /722''' | align=center | 1 | align=center | 6 | align=center | 156 | align=center | 64 | align=center | 9 | align=center | 134 | align=center | '''192''' | align=center | 9 | align=center | - | align=center | 151 |- | Gemengeconseilleren (Gemengen ënner 3000 Awunner)<br>''' /412''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''412''' |} == Fréier Parteien == ''A Klameren: Grënnungsjoer, resp. Joer, wou déi Partei bei de Chamberwale kandidéiert huet.'' * [[Association luxembourgeoise pour un futur amélioré]] (1994) * [[Baueren- a Mëttelstandspartei]] (1930er) * [[Biergerlëscht]] (2009) * [[D'Biergerpartei]] (1989) * [[De Steierzueler]] (1999) * [[Demokratesch Lëscht]] (1937) * [[Ekologisten fir den Norden]] (1989) * [[Enrôlés de force]] (1979) * [[Firwat net]] (1989) * [[Fortschrëttlech-demokratesch Partei]] (1930er) * [[Fräi Partei Lëtzebuerg]] (2004) * [[Fräi Sozial Alternativ]] (FSA) * [[Fräi Vollekspartei]] (och ''Onofhängeg Vollekspartei'', nom 1. Weltkrich) * [[Gauche libérale]] (1924) * [[Gréng Alternativ Allianz]] (1969) * [[Gréng Lëscht Ekologesch Initiativ]] * [[Gréng Liberal Allianz]] * [[GREng National Bewegung]] * [[Groupement fir d'Lëtzebuerger Souveränitéit]] (1994) * [[Lëscht fir de moderéierte Lëtzebuerger - Krëschtlech Volléksdemokraten]] (1989) * [[Lëscht fir den Éislécker an eng regional Politik]] (1989) * [[Lëtzebuerger Bierger Partei]] (LBP) * [[Liberal Partei (1937)|Liberal Partei]] (1937) * [[Liberal Partei (1974)|Liberal Partei]] (1974, 1979) * [[Liberal Liga]] (1904-1925) * [[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|Ligue communiste révolutionnaire]] (1970) * [[Mouvement indépendant populaire]] (1964) * [[Neutral an onofhängeg Mënschrechterpartei]] (1994) * [[Onofhängeg Lénkspartei]] (och nach ''Kartelllëscht'' a ''Parti des Indépendants de l'Est'', 1919-?) * [[Onofhängeg National Vereenegung]] (1920er) * [[Onofhängeg Nationalpartei]] (1918-?) * [[Partei fir regional a réel Politik]] (1994) * [[Partei vum Drëtten Alter]] (1999) * [[Partei vun de Baueren, dem Mëttelstand an den Aarbechter]] (1937) * [[Partei vun der nationaler Solidaritéit]] (1968) * [[Parti socialiste indépendant]] * [[Radikal Partei]] (1928-32) * [[Radikal-Liberal Partei]] (1932-1945) * [[Radikal-Sozialistesch Partei]] (1925-1932) * [[Republikanesch Partei]] (1989) * [[Revolutionär Sozialistesch Partei (Lëtzebuerg)|Revolutionär Sozialistesch Partei]] (1985) * [[Rietspartei]] (1914) * [[Schummer-Partei]] (1945) * [[Solidarité nationale]] (1959) * [[Sozialdemokratesch Partei (1903)]] * [[Sozialdemokratesch Partei (1970)]] * [[Sozial Demokratesch Vollekspartei]] (SDV) * [[Vox Populi - d'Fräiheetspartei]] (VP) == Um Spaweck == {{Commonscat|Political parties in Luxembourg|Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg| ]] [[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg]] 1a37ytaaoj5az2l8fpzl3qfzoonb7yx 0 56340 2680245 2486913 2026-05-30T11:52:42Z Les Meloures 580 Eifeler 2680245 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen|der kalifornescher Groussstad}} {{SkizzGeoUSA}} {{Infobox Uertschaft USA |Héicht = 16 m }} '''San Francisco''' [{{IPA|ˌsænfɹənˈsɪskoʊ}}] ass eng Stad am Bundesstaat [[Kalifornien]] an de [[Vereenegt Staate vun Amerika|Vereenegte Staate vun Amerika]] a läit un der Westküst vum Land. Mat 824.525 Awunner ass se déi véiertgréisst Stad vu Kalifornien. Den Numm vun der Stadt kënnt aus dem [[Spuenesch]]en a bezitt sech op den hellege Franziskus, de [[Franz vun Assisi]]. == Geographie == D'Stad läit op der nërdlecher Spëtzt vun der San-Francisco-[[Hallefinsel]], déi d'[[Bucht vu San Francisco]] südwestlech ofschléisst, a gëtt am Weste vum [[Pazifik]], am Norde vum [[Golden Gate]] an am Oste vun der Bucht begrenzt. Am Süde leien déi 300&nbsp;m héich [[Twin Peaks (San Francisco)|Twin Peaks]], déi vun de spuenesche Missionnairë wéinst hirer Form „Los Pechos de la Chola“, op lëtz. „D'Brëscht vum Indianermeedchen“, genannt goufen. San Francisco ass och bekannt fir seng Hiwwelen, déi vun enger Héicht vun 30 Meter un, "Hill" genannt ginn; et gëtt där 42 um ganze Stadgebitt. Fir déi sträppweis schéi géi Stroossen eropzekommen, huet den Andrew Smith Halli ëm 1870 déi sougenannt [[Cable car|Cable Cars]] entwéckelt. D'"Belle of the Bay", wéi d'Stad och mat Léift genannt gëtt, ass eng vun de bedeitendsten Hafestied op der Westküst vun Nordamerika. An der Bucht vu San Francisco leien déi bekannt, haut nëmme méi als Musée benotzt Prisongsinsel [[Alcatraz]], [[Angel Island]], [[Treasure Island]], [[Yerba Buena Island]] an aner kleng Inselen. Am Pazifik viru San Francisco leien d'[[Farallon-Inselen]]. === Geologie === Wéinst der Noperschaft mat der [[San-Andreas-Verwerfung]] ass San Francisco engem groussen [[Äerdbiewen]]-Risiko ausgesat. Den [[18. Abrëll]] [[1906]] gouf et do dat [[Äerdbiewe vu San Francisco|bis ewell schwéierst Äerdbiewen]]. Betraff war d'Géigend vu [[San Juan Bautista (Kalifornien)|San Juan Bautista]] bis [[Eureka (Kalifornien)|Eureka]]. Et hat eng Stäerkt vu 7,8 op der [[Richterskala]]. Duerch Feier an Explosioune goufen deemools dräi Véirel vu San Francisco zerstéiert. == Kuckeswäertes == * [[Alcatraz]] * [[Golden Gate Bridge]] {{Clr}} <gallery widths="250"> Fichier:GoldenGateBridge-001.jpg|Golden Gate Bridge Fichier:San Francisco downtown late afternoon looking east.JPG|San Francisco (Downtown) Fichier:Cable Car.jpg|Cable Car zu San Francisco </gallery> [[Fichier:San Francisco earthquake.jpg|thumb|center|700px|Panoramafoto vu San Francisco nom Äerdbiewen 1906]] {{Clr}} == Um Spaweck == * [http://www.sfgov.org/ Offiziell Säit vun der Stad] {{Commonscat}} [[Kategorie:Universitéitsstied an den USA]] [[Kategorie:San Francisco|*]] [[Kategorie:Uertschaften am Bundesstaat Kalifornien]] 5u42val02pxg9ui59xewi9ou0tycyet 0 57872 2680177 2620864 2026-05-29T22:58:22Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2680177 wikitext text/x-wiki {{Aner Bedeitungen op Mooss|de Päerdskompetitioune bei deenen et drëm geet esou séier wéi méiglech an d'Zil ze kommen|aner Kompetitioune mam Päerd|Reitsport}} {{skizzSport}} [[Fichier:PäerdsrennenzuDikrech.JPG|thumb|Päerdscourse an de Stroosse vun Dikrech 1948/1949]] [[Fichier:Horse race, Arlington International.jpg|thumb|Päerdscourse am [[Arlington Park]], 2007]] Eng '''Päerdscourse''' (oder e '''Päerdsrennen''') ass eng Vitesskompetitioun am [[Reitsport]] bei där d'[[Päerd]] sou séier wéi méiglech iwwer eng gewëssen Distanz lafe muss. Gemenkerhand sëtzt den [[Jockey]] am [[Suedel]] um Päerd oder an engem Weenchen, dem [[Sulky]] dee vum Päerd gezu gëtt. D'Päerdscoursse gi meeschtens an engem [[Hippodrom]] ausgedroen, woubäi et do Ënnerscheeder gëtt wat de Buedem ugeet: et gëtt Grasbunnen ({{En}} ''Turf'') a Sandbunnen ({{En}} ''Dirt Track''). Do dernieft gëtt et nach e besonnesche Fall an der Schwäiz, wou am [[Wanter]] Courssen um zougefruerene [[Séi]] zu [[Sankt Moritz]] an zu [[Arosa]] organiséiert ginn. Fréier goufe vereenzelt och Courssen an de Stroosse vun enger Uertschaft ausgedroen. == Kategorië vu Päerdscourssen == {{Kapitel Info feelt}} == Grouss bekannt Päerdscourssen an der Welt == {{Kapitel Info feelt}} == Päerdscourssen zu Lëtzebuerg == ===Dikrech=== Zu [[Dikrech]], dat säin eegenen Hippodrom hat, sinn an der Zäit Päerdscourssen organiséiert ginn. Dat ''Dikrecher Päerdsrennen'', wéi et genannt gouf, war iwwer d'Land eraus bekannt an huet vill Spectateuren ugezunn. Dat éischt Päerdsrennen zu Dikrech gouf [[1895]] organiséiert a gouf mat Ënnerbriechunge bis zum [[Zweete Weltkrich]] do vum Cercle hippique organiséiert. Deemools louch den Hippodrom nach a Richtung [[Gilsdref]] laanscht d'[[Sauer]], wat den Nodeel hat, datt den Hippodrom net virun Iwwerschwemmunge sécher war. No 1945 ass d'Stad Dikrech, well et u Privatinitiative gefeelt huet, op eege Fauscht virgaangen an huet [[1948]] an [[1949]] ''Trabcourssen'' mat Gespan an de Stroosse vun Dikrech ofgehalen. [[1950]] ass dunn den neien Hippodrom, op der [[Miedernach]]er Strooss opgaangen, do wou haut d'Schwämm ass, an d'Päerdsrenne konnten dunn do ofgehale ginn. Well de lëtzebuergesche Publikum den Intressi u Päerdscoursse lues a lues verluer huet, gouf no [[1956]] drop verzicht, der nach zu Dikrech z'organiséieren.<br>Zu [[Huldang]] goufen och Ufanks der 1950er Jore Päerdscourssen organiséiert. Den Hippiques-Bal, deen all Joer an der [[Fuesent]] ofgehale gëtt, ass haut nach déi eenzeg Manifestatioun, déi un d'Dikrecher Päerdsrenne vu fréier erënnert. ===Soss doruechter=== {{Kapitel Info feelt}} == Literatur == *[[Jules Klensch|Klensch, Jules]]: ''Zum Pferderennen in Diekirch am 29.Juli 1928,'' Luxemburger Illustrierte, Nr. 14/1928, S. 208 *[[Joseph Herr|Herr, Jos]]: ''Diekirch'', 1985, S. 325 == Kuckt och == * [[Hippodrom]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Horse racing|Päerdscourssen}} * [https://www.rtl.lu/news/national/a/2079634.html Zu Dikrech goufe wärend ronn 60 Joer Päerdscourssen organiséiert], rtl.lu, 29.06.2023 * [https://web.archive.org/web/20080905060101/http://www.turf-times.de/ Der Newsletter im Rennsport {{de}}] * [https://web.archive.org/web/20090102041710/http://www.kincsem.de/ Berühmte Pferde – ihre Geschichten und Legenden {{de}}] * [https://web.archive.org/web/20090207112050/http://www.koeln-galopp.de/lex.htm Lexikon zum Pferderennen {{de}}] * [https://web.archive.org/web/20070930003244/http://www.hotels-4u.de/Info-Pool/Pferderennen.php Galopp- und Trabrennbahnen in Deutschland {{de}}] * [https://web.archive.org/web/20071010024227/http://galopp-sport.eu/forumgalopp/upload/calendar.php Kalender aktuelle Rennsportveranstaltungen {{de}}] * [https://web.archive.org/web/20091130110410/http://www.cheval-francais.asso.fr/ Le site du Cheval français {{fr}}] * [https://web.archive.org/web/20080713210325/http://www3.france-galop.com/ France Galop {{fr}}] * [http://www.pmu.fr/ Le PMU {{fr}}] * [https://web.archive.org/web/20120828175324/http://www.equine-sports-medicine.com/racetracks.htm Racetracks]{{en}} [[Kategorie:Reitsport]] iynoe6x42qe3zz3a5b97kd2rc69kv9h 0 60173 2680236 2519826 2026-05-30T10:16:26Z Les Meloures 580 Eifeler 2680236 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} De '''Jacques Piccard''', gebuer den [[28. Juli]] [[1922]] zu [[Bréissel]], a gestuerwen den [[1. November]] [[2008]] zu [[Genf]], war e [[Schwäiz]]er Erfinder an [[Ozeanograph]]. Hie war virun allem bekannt wéinst senger Erfuerschung vum déiwe Mieresbuedem u Bord vum [[Bathyscaphe]], dee vun him a sengem Papp, dem [[Auguste Piccard]], entworf gouf. Mat dem Bathyscaphe ass hien den [[23. Januar]] [[1960]], zesumme mam [[Don Walsh]], op eng Rekorddéift vun 10.916 Meter am [[Mariannegruef]] erofgedaucht. De Bathyskaph huet dobäi den Drock vu méi wéi 1000 [[Atmosphär (Unitéit)|Atmosphären]] aushale missen. Si konnte feststellen, datt et och an Dausende vu Meter Déift nach [[Fësch]] an deemno [[Liewen|Liewe]] gëtt. [[1969]] huet de Jacques Piccard d'''[[Ben Franklin (PX-15)]] Missioun'' am [[Waarme Golfstroum]] geleet. Dem Jacques säi Fils, de [[Bertrand Piccard]], setzt d'Familljentraditioun fort an huet am Mäerz [[1999]] als Éischten nonstop mat engem [[Waarmloftballon]] en Tour ronderëm d'Äerd gemaach. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Piccard Jacques}} [[Kategorie:Schwäizer Ozeanographen]] [[Kategorie:Gebuer 1922]] [[Kategorie:Gestuerwen 2008]] 0y2pa28gk6qm31qm9j1j6a3oyrq84so 0 60774 2680160 2341093 2026-05-29T19:24:20Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680160 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Roundel of New Zealand.svg|thumb|220px|Emblème vun der Royal New Zealand Air Force]] D''''Royal New Zealand Airforce''' ass d'[[Loftwaff]] vun [[Neiséiland]]. Si gouf aus Unitéite vun der [[Royal Air Force]] zesummegestallt, an ass zanter 1923 eng eegestänneg Sträitkraaft. D'RNZAF war an en ettleche Kricher mat dobäi, wéi am [[Zweete Weltkrich]], a Malaysia, am [[Vietnamkrich]], am [[Zweete Golfkrich]] a bei verschiddene Séchertheetsmissioune fir de Fridde vun der [[UNO]]. Haut huet RZNAF ronn 50 Fligeren, a stellt zanter 2001 keng militäresch Force méi duer. Hir Missioun ass op Séipatrullen an Transportaarbechte fir d'Arméi an d'Flott fixéiert. Hir Devise ess déi selwecht wéi déi vun der [[Royal Air Force|RAF]]: ''Per ardua ad astra'' - Duerch Misär bei d'Stären. == RNZAF-Basen == * [[Auckland]] * Ohakea * Woodbourne == Fligeren == === Séipatrull/Search and Rescue === * [[Lockheed P-3]] === Transportfligeren === * [[Beechcraft King Air]] B200 * [[Boeing 757]] * [[Lockheed C-130]] * [[Bell UH-1]] === Trainingsfligeren === * [[Pacific Aerospace CT-4E]] Airtrainer * [[Bell 47]] Sioux === Fligeren a Bestellung === * [[NH90|NH-90]] == Kuckt och == [[Royal Airforce]] == Um Spaweck == * [http://www.airforce.mil.nz/ RNZAF] [[Kategorie:Neiséiland]] [[Kategorie:National Loftwaffen|Neiséiland]] 7vo2eo71i4o8wkasu240ndmxhbqijos 0 61195 2680182 2679987 2026-05-30T05:31:17Z ~2026-32241-63 71505 2680182 wikitext text/x-wiki {{Skizz}}{{Infobox Biographie}} De '''Christian Kauder''', gebuer den [[2. Mee]] [[1817]] zu [[Ettelbréck]], a gestuerwen ëm 1877, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Theolog a [[Missionnaire]].<ref>Christian Kauder am Luxemburger Lexikon S. 204</ref> [[1840]] gouf hien zum Priister geweit. Hien ass am Joer [[1844]], nodeems hien ďUerdensgelübde vun den [[Trappisten]] geleescht hat, an [[Vereenegt Staate vun Amerika|Amerika]] ausgewandert. No verschiddene Statiounen, wéi [[Pittsburgh]], [[New Orleans]] a [[Rochester]], ass hien aus Krankheetsgrënn aus dem Uerden ausgetratt. Vun [[1856]] bis [[1871]] war hien am haitege [[Kanada]] Missionnaire bei de [[Mi'kmaq]]indianer op der Hallefinsel [[Nova Scotia]]<ref>{{Citation|URL=https://www.acadienouvelle.com/chroniques/2026/05/22/nouvelle-ecosse-luxembourg-et-philatelie/|Titel=Nouvelle-Écosse, Luxembourg et philatélie|Gekuckt=2026-05-30|Auteur=Philippe Bernier Arcand|Datum=2026-05-22|Wierk=Acadie Nouvelle|Sprooch=fr-FR}}</ref>. Hie gouf vum ''Ludwig Missionsverein'' finanzéiert fir e [[Katchessem]] an der Mi'kmaw-Hieroglypheschrëft ze verfaassen.<ref>Schmitz Yves, 2024, "Luxemburg war nie eine Kolonialmacht", Esch/Uelzecht, Miersch, Richtung 22, capybarabooks, S. 86-87</ref> 1871 koum hien zeréck op Lëtzebuerg, wou hie bis de 14. September 1877 am 'Zentralhospiz' zu Ettelbréck war, duerno gëllt hien als 'verscholl'. 160 Joer no der Publikatioun vu sengem Katchessem huet d'[[Post Luxembourg|Post]] de 5. Mee 2026 en [[Timber]] erausginn. ==Literatur== * Krieger, Carlo 2024: [https://scholarlypublishingcollective.org/psup/austrian-american-history/article/8/2/151/391405/The-Mi-kmaq-Hieroglyphs-in-Vienna-Christian-Kauder The Mi’kmaq Hieroglyphs in Vienna: Christian Kauder and the Leopoldine Society] in Journal of Austrian-American History (2024) 8 (2): 151–179. * [https://www.forum.lu/wp-content/uploads/2015/11/6008%20140%20forumredaktion.pdf forum 140, 2015: Banken, Kaffi, Hädekanner] * [[Carlo Krieger|Krieger, Carlo]] 1987: Christian Kauder, ein Luxemburger Missionar bei den Micmac-Indianern in Kanada. In: Muller, Jean-Claude & Frank Wilhelm. ''Le Luxembourg et l'étranger: présences et contacts = Luxemburg und das Ausland : Begegnungen und Beziehungen: pour les 75 ans du professeur Tony Bourg''. Luxembourg: SESAM, 1987. S. 88-114. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kauder Christian}} [[Kategorie:Gebuer 1817]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Missionnairen]] [[Kategorie:Kolonialissem am Zesummenhank mat Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gestuerwen 1877]] r5yj0zqkaaou944nsvi1p4egx9y6kc7 2680185 2680182 2026-05-30T07:50:20Z Les Meloures 580 Sprooch an der Referenz verbessert 2680185 wikitext text/x-wiki {{Skizz}}{{Infobox Biographie}} De '''Christian Kauder''', gebuer den [[2. Mee]] [[1817]] zu [[Ettelbréck]], a gestuerwen ëm 1877, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Theolog a [[Missionnaire]].<ref>Christian Kauder am Luxemburger Lexikon S. 204</ref> [[1840]] gouf hien zum Priister geweit. Hien ass am Joer [[1844]], nodeems hien ďUerdensgelübde vun den [[Trappisten]] geleescht hat, an [[Vereenegt Staate vun Amerika|Amerika]] ausgewandert. No verschiddene Statiounen, wéi [[Pittsburgh]], [[New Orleans]] a [[Rochester]], ass hien aus Krankheetsgrënn aus dem Uerden ausgetratt. Vun [[1856]] bis [[1871]] war hien am haitege [[Kanada]] Missionnaire bei de [[Mi'kmaq]]indianer op der Hallefinsel [[Nova Scotia]]<ref>{{Citation|URL=https://www.acadienouvelle.com/chroniques/2026/05/22/nouvelle-ecosse-luxembourg-et-philatelie/|Titel=Nouvelle-Écosse, Luxembourg et philatélie|Gekuckt=2026-05-30|Auteur=Philippe Bernier Arcand|Datum=2026-05-22|Wierk=Acadie Nouvelle|Sprooch=fr}}</ref>. Hie gouf vum ''Ludwig Missionsverein'' finanzéiert fir e [[Katchessem]] an der Mi'kmaw-Hieroglypheschrëft ze verfaassen.<ref>Schmitz Yves, 2024, "Luxemburg war nie eine Kolonialmacht", Esch/Uelzecht, Miersch, Richtung 22, capybarabooks, S. 86-87</ref> 1871 koum hien zeréck op Lëtzebuerg, wou hie bis de 14. September 1877 am 'Zentralhospiz' zu Ettelbréck war, duerno gëllt hien als 'verscholl'. 160 Joer no der Publikatioun vu sengem Katchessem huet d'[[Post Luxembourg|Post]] de 5. Mee 2026 en [[Timber]] erausginn. ==Literatur== * Krieger, Carlo 2024: [https://scholarlypublishingcollective.org/psup/austrian-american-history/article/8/2/151/391405/The-Mi-kmaq-Hieroglyphs-in-Vienna-Christian-Kauder The Mi’kmaq Hieroglyphs in Vienna: Christian Kauder and the Leopoldine Society] in Journal of Austrian-American History (2024) 8 (2): 151–179. * [https://www.forum.lu/wp-content/uploads/2015/11/6008%20140%20forumredaktion.pdf forum 140, 2015: Banken, Kaffi, Hädekanner] * [[Carlo Krieger|Krieger, Carlo]] 1987: Christian Kauder, ein Luxemburger Missionar bei den Micmac-Indianern in Kanada. In: Muller, Jean-Claude & Frank Wilhelm. ''Le Luxembourg et l'étranger: présences et contacts = Luxemburg und das Ausland : Begegnungen und Beziehungen: pour les 75 ans du professeur Tony Bourg''. Luxembourg: SESAM, 1987. S. 88-114. {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kauder Christian}} [[Kategorie:Gebuer 1817]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Missionnairen]] [[Kategorie:Kolonialissem am Zesummenhank mat Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Gestuerwen 1877]] 5yy7ezff12dapkf33p328z0x8zn8zmg 0 65783 2680201 2491289 2026-05-30T08:23:06Z Les Meloures 580 Eifeler 2680201 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Faarwenhellegkeetsdiagramm.svg|thumb|hochkant=1.0|Faarwen-Hellegkeets-Diagramm, schematesch. Déi logarithmesch Hellegkeetsskala erstreckt sech iwwer méi wéi véier Zéngterpotenzen. Lénks ass de bloe a riets de roude Spektralberäich. Dat agezeechent Linnefeld markéiert d'Spektralklasse B0 bis M0 an d'Hellegkeetsklassen Ia bis V.]] D''''Haaptrei''' gëtt an der [[Astronomie]] duerch d'[[Stär]]e gebilt, déi hir [[Stralungsenergie]] duerch [[Waasserstoffbrennen]] am [[Stäropbau|Kär]] fräisetzen. Den Numm kënnt dohier, well de gréissten Deel vun all den observéierte Stäre sou Stäre sinn an am [[Hertzsprung-Russell-Diagramm]] (HRD) an änleche Diagrammer eng dicht besiedelt Linn bilden. E Stär bleift wärend der längster Zäit vu senger [[Stärentwécklung|Entwécklung]] op der Haaptrei. Am Ufank vum Waasserstoffbrennen ass de Stär op der ''Nullalter-Haaptrei'' (zero age main sequence, ZAMS) a wandert am Laf vum Waasserstoffbrennen zu der ''Endalter-Haaptrei'' (terminal age main sequence, TAMS), déi hie bei Erschëpfung vun der Waasserstoffreserve am Kär mat zouhuelender Entwécklungsvitesse verléisst. D'Haaptrei bilt de Bezuch fir d'Andeelung vun de Stäre an [[Liichtkraaftklass]]en. == Detailer == D'Haaptrei ass e Beräich am [[Hertzsprung-Russell-Diagramm]], dee sech vun ënne riets (rout a liichtkraaftaarm) no uewe lénks (blo an hell) erstreckt. Haaptreiestäre ginn zur [[Liichtkraaftklass]] V gerechent. Eis [[Sonn]] ass am Diagramm no bei der Mëtt (am ënneschte rietsen Drëttel vun der Haaptrei), well si e relativ massenaarme Stär ass. Hir [[Sonnemass|Mass]] gëtt traditionell op ongeféier den '''Duerchschnëtt''' vun de Stäre geschat; no neie Fuerschunge läit si allerdéngs däitlech méi héich, an d'Duerchschnëttsmass vun de Stäre läit bei ongeféier 0,6 Sonnemassen [[Fichier:Morgan-Keenan spectral classification.svg|thumb|left|350px|Gréisstevergläich tëscht deenen an der Tabell genannte Beispillstären.]] Déi Rei ass als doduerch z'erkennen, well an hir d'[[Stär]]e wärend der längster Zäit vun hirem Liewen (wärend dem [[Waasserstoffbrennen]] am Kär) ze fanne sinn. De physikaleschen Zoustand entsprécht engem stabille [[Gläichgewiicht]]. Duerch d'Ëmwandlung vu Waasserstoff an Helium verännert sech de cheemeschen Opbau vun de [[Stär]]en an doduerch d'Faarf an d'Liichtkraaft, wouduerch si sech an der Haaptrei no uewe lénks beweegen. D'Haaptrei huet ausserdeem eng gewëssen Déckt, well sech d'Bunn am [[Hertzsprung-Russell-Diagramm|HR-Diagramm]] vun zwéi Stäre mat der selwechter Mass wéinst liicht ënnerschiddleche [[Metallizitéit]]en ënnerscheede kann. Eréischt beim Erläsche vum Waasserstoff-Kärbrennen an dem Asetze vum Schuelebrenne verloossen d'Stären d'Haaptrei no riets an uewen a gi [[roude Ris|rout Risen]]. Si kënnen d'Haaptrei awer an enger spéiderer Period duerchlafen, woubäi si dobäi natierlech net méi d'Eegenschafte vun typeschen Haaptreiestären hunn. D'Haaptrei kann an en ënneschten an an een ieweschte Beräich agedeelt ginn. Déi Ënnerdeelung baséiert op de Prozesser, wéi an de Stären Energie produzéiert gëtt. Stäre mat manner wéi 1,5 [[Sonnemass]]e verschmëlze Waasserstoffatomer zu Helium ([[Proton-Proton-Reaktioun]]). Bei deenen déi méi eng grouss Mass hunn, an der ieweschter Haaptrei, ginn an de Kärfusiounsprozesser, Atomer wéi Kuelestoff, Stéckstoff a Sauerstoff als Zwëscheprodukter fir d'Produktioun vun Helium aus Waasserstoffatomer gebraucht (Bethe-Weizsäcker-Zyklus). Duerch d'Temperaturgefäll tëscht dem Kär vum Stär a senger Uewerfläch gëtt déi produzéiert Energie stänneg duerch déi Schichten, déi dertëscht leien, no baussen transportéiert, bis si um Enn an der Photosphär ofgestraalt gëtt. Dësen Transport geschitt entweeder duerch Konvektioun oder duerch Stralung an ass ofhängeg vun de lokale Bedingungen. Energietransport duerch Konvektioun trëtt éischter a Regioune mat enger héijer Temperaturdifferenz, enger héijer Opazitéit oder béiden op. Wa Konvektioun am Kär optrëtt, duerchmëscht dës doduerch déi, bis dato produzéiert Helium-"Äschen" mat frëschem Waasserstoff-"Brennstoff", dee fir d'Fusioun gebraucht gëtt. == Geschicht == Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] konnte méi Informatiounen iwwer d'Typpen an d'Distanze vu Stäre kritt ginn. D'Spektre vun de Stären hunn ënnerschiddlech Eegenheeten ugewisen, wouduerch si kategoriséiert konnte ginn. D'[[Annie Jump Cannon]] an den [[Edward Charles Pickering]] vum [[Harvard College Observatoire]] haten eng Method fir d'Kategoriséierung entwéckelt, déi als Harvard-Klassifikatioun bekannt gouf. Dëst Schema gouf an den ''Harvard Annals'' [[1901]] publizéiert. Den däneschen Astronom [[Ejnar Hertzsprung]] entdeckt [[1906]] zu [[Potsdam]], datt déi roudelzeg Stären – klassifizéiert als K an M Stären am Harvard Schema – an zwou verschidde Gruppen ënnerdeelt kënne ginn. Dës Stäre sinn entweeder méi hell wéi d'Sonn oder méi schwaach. Fir dës Gruppen z'ënnerscheeden, huet hie se ''Risen'' an ''Zwerge'' genannt. Dat Joer drop fänkt hie mat Ënnersich vu Stärekéip, grouss Gruppéierunge vu Stären un, déi all ongeféier op der selwechter Distanz leien. Den Hertzsprung publizéiert éischt Diagrammen, déi d'Faarf mat der Liichtkraaft vun dëse Stäre vergläichen. Déi Diagrammer weisen eng groussaarteg, bestänneg Rei vu Stären, déi hien Haaptrei genannt huet. Op der [[Princeton Universitéit]] verfollegt den [[Henry Norris Russell]] eng änlech Iddi. Hien ënnersicht d'Bezéiung tëscht der spektraler Klassifikatioun vun de Stären an hirer [[absolut Hellegkeet|absolutter Hellegkeet]], d.&nbsp;h. der Hellegkeet onofhängeg vun der Distanz. Zu dësem Zweck gebraucht hien e Sortiment vu Stären, déi verléisslech [[Parallax]]en hunn an déi schonn am Harvard kategoriséiert waren. Nodeem hien d'Spektraltyppe vun deene Stäre géint hir absolut Hellegkeet opgezeechent hat, huet hien erausfonnt, datt d'Zwergstäre eng däitlech Bezéiung nokoumen. Dat huet erlaabt, déi richteg Hellegkeet vun engem Zwergstär mat grousser Exaktheet ze notéieren. Bei de roude Stären, déi vum Hertzsprung observéiert goufen, sinn déi rout Zwergstäre vun der Spektal-Liichtkraaft-Bezéiung vum Russell gefollegt. D'Risestäre waren awer méi hell wéi d'Zwergen an hunn net déi selwecht Bezéiung. De Russell huet notéiert, datt d'„Risestäre eng niddreg Dicht oder eng grouss Uewerflächeliichtkraaft mussen hunn, an d'Géigendeel gëllt fir d'Zwergstären.“ De selwechte Bou weist, datt et ganz wéineg wäiss schwaach Stäre gëtt. [[1933]] féiert de [[Bengt Strömgren]] de Begrëff Hertzsprung-Russell-Diagramm an, fir de Spektral-Liichtkraaft Diagramm ze bezeechnen. Dësen Numm spigelt d'parallel Entwécklung vun dëser Technik vunm Hertzsprung a Russell am Ufank vum Joerhonnert erëm. Wéi an den [[1930]]er Jore Modeller vun de Stären entwéckelt goufen, hu sech fir Stäre mat enger eenheetlecher cheemescher Zesummesetzung eng Bezéiung tëscht der Mass vum Stär engersäits a senger Liichtkraaft a sengem Radius anerersäits fonnt. Dat heescht, soubal d'Mass an d'Zesummesetzung vun engem Stär bekannt ass, kann de Radius an d'Liichtkraaft berechent ginn. Déi Bezéiung gouf bekannt duerch de [[Vogt-Russell-Theorem]], benannt no dem [[Heinrich Vogt]] an dem [[Henry Norris Russell]]. Duerno gouf entdeckt, datt dësen Theorem net fir Stäre mat ongläichméisseger Zesummesetzung gëllt. E verbessert Schema fir déi stellar Astufung gouf [[1943]] vum W.W. Morgan a P. C. Keenan publizéiert. D'MK-Klassifizéierung gëtt all Stär e Spektraltyp deen op der Harvard-Klassifikatioun baséiert, souwéi eng Lichtklass. D'Reiefolleg vun de Spektraltyppen ännere mat ëmmer méi klengen Temperature mat enger Faarwenännerung vu Blo bis Rout. Déi goufen aus historesche Grënn mat O, B, A, F, G, K an M bezeechent. D'Liichtkraaftklasse goufe vun I bis V festgeluecht an no falender Liichtkraaft gesënnert. Stäre mat der Liichtkraaftklass V hunn zu der Haaptrei gehéiert. == Eegenschaften == Haaptreiestäre goufen duerch Stäremodeller ausgibeg ënnersicht, soudatt hir Gebuert an d'Entwécklungsgeschicht relativ gutt verstane sinn. D'Positioun vun de Stären op der Haaptrei liwweren Informatiounen iwwer hir physikalesch Eegenschaften. D'[[Temperatur]] vun engem Stär kann zimmlech genee bestëmmt ginn, andeems een hien als en ideale Straler behandelt, ee [[Schwaarze Kierper]]. An dësem Fall sinn d'Liichtkraaft ''L'' an de Radius ''R'' ofhängeg vun der Temperatur ''T'' duerch d'[[Stefan-Boltzmann-Gesetz]]: :<math>L = 4\pi \sigma R^2 T^4</math> woubäi ''σ'' d'[[Stefan-Boltzmann-Gesetz|Stefan–Boltzmann Konstant]] ass. D'Temperatur an d'Zesummesetzung vun der [[Photosphär]] vun engem Stär bestëmmt d'Energieofstralung an ënnerschiddleche Wellelängten. De [[Faarfindex]] oder ''B''&nbsp;−&nbsp;''V'' ass d'Differenz vun dësen Energie-Emissiounen déi mat Hëllef vu Filtere festgestallt gëtt, déi d'[[visuell Magnitude]] vum Stär am bloe ''B-Liicht'' an am gréng-giele ''V-Liicht'' moossen. (Duerch Moosse vun där Differenz entfält d'Noutwendegkeet, d'Hellegkeet mat Hëllef vun der Distanz ze korrigéieren.) Doduerch kann d'Positioun vum Stär am HR-Diagram benotzt ginn, fir de Radius an d'Temperatur ofzeschätzen. Well d'Temperatur och déi physikalesch Eegenschafte vum [[Plasma]] a vun der Photosphär ännert, bestëmmt d'Temperatur och de Spektraltyp. === Gebuert === Soubal sech e [[Protostär]] aus dem Zesummebroch vun enger riseger molekularer Wollek aus Gas a Stëbs am lokalen interstellare Medium gebilt huet, ass seng fréier Zesummesetzung homogeen a besteet aus 70% Waasserstoff, 28% Helium a Spuere vun aneren Elementer. Wärend dësem éischte Kollaps produzéiert de Vir-Haaptreiestär Energie duerch gravitativ Kontraktioun. Beim Erreeche enger gëeegenter Dicht fänkt am Kär d'Energieproduktioun duerch een exothermesche Prozess ([[Kärfusioun]]) un, bei där Waasserstoff an Helium ëmgewandelt gëtt. Soubal d'Kärfusioun vum Waasserstoff den dominanten Energieproduktiounsprozess gëtt an d'iwwerschësseg Energie aus der gravitativer Kontraktioun verschwonnen ass, erreecht de Stär am [[Hertzsprung-Russell-Diagramm]] e Bou an der Haaptrei. Astronome bezeechnen dee Stadium heiansdo als Nullalter-Haaptrei („Zero age main sequence“, ZAMS). Dëse Bou gouf duerch Computermodeller gerechent (vun deem Zäitpunkt un, wou e Stär mat der Heliumproduktioun ufänkt); seng Hellegkeet a seng Uewerflächentemperatur ginn normalerweis mam Alter vun dësem Zäitpunkt an d'Luucht. De Stär bleift no bei senger Positioun an der Haaptrei, bis ongeféier 10 Prozent vun der ufänglecher Waasserstoffunheefung an Helium ëmgewandelt gouf. Déi Phas ass déi längst an engem Stäreliewen, well all weider Phasen (d'[[Dräi-Alpha-Prozess|Heliumbrennen]], d'[[Kuelestoffbrennen]] a weider Phasen) ganz séier oflafen. Eréischt da fänkt hien un, sech an e liichtkräftege Stär z'entwéckelen. (Am HR-Diagramm de Stär a senger Entwécklungszäit no uewen an no riets an der Haaptrei). Domat stellt d'Haaptrei de Stadium vum primäre Waasserstoff-Brenne vun engem Stäreliewen duer. Den Haaptdeel vun de Stäre vum typeschen HR-Diagramm leie laanscht d'Haaptrei-Linn. Dës Linn ass dofir essou prononcéiert, well de Spektraltyp an d'Liichtkraaft nëmme vun der Stäremass ofhänken, sou laang am Kär Waasserstoff fusionéiert gëtt – an dat maache bal all Stären an hirer Liewenszäit. D'Stären an der Haaptrei ginn Zwergstäre genannt, awer well si ongewéinlech kleng wieren, mä well si kleng Duerchmiesseren hunn a manner liichtkräfteg si wéi déi aner Haapttyppe vu Stären, d'Risen. [[Wäissen Zwerg|Wäiss Zwerge]] sinn eng aner Stärenaart, déi méi kleng si wéi d'Stäre vun der Haaptrei – ongeféier d'Gréisst vun eiser [[Äerd]]. Si representéieren den Endstadium vu ville Stären an der Haaptrei. === Energieproduktioun === [[Fichier:PPvsCNO.png|thumb|Dësen Diagramm weist déi relativ Energieproduktioun fir den [[Proton-Proton-Reaktioun|Proton-Proton]] (PP), [[Bethe-Weizsäcker-Zyklus|CNO]] an den [[Dräi-Alpha-Prozess|triple-α]] Fusiounsprozesser bei ënnerschiddlechen Temperaturen. Bei Temperature wéi am Kär vun der Sonn ass de PP-Prozess am effizientsten.]] All Haaptreiestären hunn eng Kärregioun, an där Energie duerch Kärfusioun produzéiert gëtt. D'Temperatur an d'Dicht vun dësem Kär sinn an dëser Héicht néideg, fir eng Energieproduktioun z'ënnerhalen, fir de Rescht vum Stär ze stützen. Eng Reduktioun vun der Energieproduktioun géif dozou féieren, datt sech déi doriwwerleiend Massen zesummenzéien, an d'Temperatur an den Drock fir d'Kärfusioun géif nees klammen. Genee sou géif eng Vergréisserung vun der Energieproduktioun dozou féieren, datt de Stär expandéiert an den Drock op de Kär noléisst. Sou bilt de Stär e selwerreguléierend System am [[Hydrostatescht Gläichgewiicht|hydrostatesche Gläichgewiicht]], dat wärend der ganzer Haaptreienzäit stabil ass. D'Astronomen deelen d'Haaptrei an en ieweschte an en ënneschte Beräich, baséierend um Typ vun de Fusiounsprozesser am Kär. Stären am ieweschten Deel vun der Haaptrei hunn genuch Mass fir den [[Bethe-Weizsäcker-Zyklus|CNO-Zyklus]], fir Waasserstoff an Helium ëmzewandelen. Dëse Prozess benotzt [[Kuelestoff]], [[Stéckstoff]] a [[Sauerstoff]] als Katalysatoren am Fusiounsprozess. Am ënneschten Deel vun der Haaptrei entsteet Energie als Resultat vum [[Proton-Proton-Reaktioun|Proton-Proton-Prozess]], bei deem Waasserstoff direkt an Helium verschmolz gëtt. Ab enger Kärtemperatur vun 18 Millioune [[Kelvin]] si béid Fusiounsprozesser gläich effizient. Dëst ass d'Kärtemperatur vun engem Stär mat 1,5facher Sonnemass. Dofir besteet den ieweschten Deel vun der Haaptrei aus Stären uewerhalb dëser Mass. Déi iewescht Massegrenz fir Haaptreienstären ass warscheinlech 120–200 Sonnemassen. === Struktur === ''Kuckt och [[Stäropbau]]'' [[Fichier:Solar internal structure.svg|thumb|Dësen Diagramm weist e Querschnëtt duerch e sonnenänleche Stär.]] Duerch d'Temperaturdifferenz tëscht Kär an der Uewerfläch gëtt d'Energie no baussen transportéiert. D'Energie gëtt entweeder duerch Konvektioun oder duerch Stralung transportéiert. Eng Stralungszon, an där d'Energie duerch Stralung transportéiert gëtt, ass géint Konvektioun stabil an de Plasma gëtt do wéineg duerchmëscht. An der Konvektiounszon gëtt d'Energie awer duerch Massentransport vu Plasma verdeelt, andeems gliddeg Matière eropklëmmt a kal Matière eroffält. Konvektioun ass en effizientere Modus als Stralung, fir Energie ze transportéieren, kann awer nëmmen ënner Bedingungen optrieden, bei deenen en héijen Temperaturgradient optrëtt A masseräiche Stären ass d'Quote vun der Energieproduktioun duerch den CNO-Zyklus géintiwwer der Temperatur empfindlech, soudatt sech d'Fusioun ganz staark am Kär konzentréiert. Deemno besteet en héicht Temperaturgefäll am Kär, wouduerch eng Konvektiounszone fir e besseren Energietransport entsteet. D'Vermëschung vu Material ëm de Kär läscht d'Helium-Äsche vun der waasserstoffformender Regioun, wouduerch méi Waasserstoff am Stär verbrannt ka ginn. Déi baussenzeg Regioune vu masseräiche Stäre transportéieren Energie duerch Stralung ouni Konvektioun.< Klass A-Stäre vu mëttlerer Mass wéi de [[Sirius (Stär)|Sirius]] kënnen d'Energie vollstänneg duerch Stralung transportéieren. Stäre mat duerchschnëttlecher Gréisst a klenger Mass wéi d'Sonn hunn eng Kärregioun, déi stabil ass géint Konvektioun, an hunn eng Konvektiounszon déi Uewerfläch anhüllt. Doduerch entsteet eng gutt Vermëschung vun de baussenzege Schichten, awer och eng manner effizient Verbrennung vu Waasserstoff am Stär. Dat méiglecht Resultat ass den Opbau vun engem heliumräiche Kär, dee vun enger waasserstoffräicher Regioun ëmhüllt ass. Am Géigesaz heizou si kal a massenaarm Stäre vollstänneg konvektiv. Den Helium deen am Kär produzéiert gëtt, gëtt am ganze Stär verdeelt, doduerch entsteet eng relativ eenheetlech Atmosphär. === Ännerunge vu Faarf an Hellegkeet === Well sech keng fusiounsfäeg Helium-Äschen am Kär usammelt, féiert d'Reduktioun vum Waasserstoff pro Masseeenheet zu engem Ofbau vun der Kärfusiounsquot an dëser Mass. Fir den Ausgläich vergréissert sech lues a lues d'Kärtemperatur an den Drock, wat eng Erhéijung vun der ganzer Fusiounsquot ausmécht. Dat féiert am Laf vun der Zäit zu enger ëmmer méi grousser Liichtkraaft a Vergréisserung vum Stäreradius. De Liichtkraaftzouwuess ännert d'Positioun vum Stär am HR-Diagramm wat dozou féiert, datt d'Haaptreieband méi breet gëtt, well d'Stären an ënnerschiddleche Stadie vun hirem Liewen observéiert ginn. D'Stären an der Haaptrei leien net op engem enke Bou um HR-Diagramm. Dëst läit haaptsächlech un Observatiounsongenauegkeeten, déi d'Distanzbestëmmunge vum Stär beaflossen, an un der Iwwerhuelung vun onopgeléisten Duebelstären. Awer och perfekt Observatioune géifen zu enger méi breeder Haaptrei féieren, well d'Mass net deen eenzege Parameter vun engem Stär ass. Zousätzlech zu de Variatioune vun der [[Metallizitéit|cheemescher Zesummesetzung]] – wéinst der initialen Heefegkeeten an dem Entwécklungsstadium vum Stär – kann dÉxistenz vun engem Begleetstär, oder engem stellare Magnéitfeld dozou féieren, datt sech e Stär op der Haaptrei beweegt, fir nëmmen e puer Faktore ze nennen. Et gëtt zum Beispill Stäre mat enger niddreger Heefegkeet vun Elementer mat gréisserer Atommass wéi Helium – bekannt als metallaarm Stäre -, déi liicht ënner der Haaptrei leien. Dës [[Ënnerzwerg]]e verschmëlze Waasserstoff an hirem Kär a markéiere sou déi ënnescht Grenz vun der méi breeder Haaptrei opgrond vun der cheemescher Zesummesetzung. Eng bal vertikal Regioun vum HR-Diagramm ass bekannt als Instabilitéitssträif a gëtt vu pulséierende verännerleche Stäre besat. Déi Stäre veränneren hir Hellegkeet a reegelméissegen Ofstänn. Déi Sträif schneid d'Haaptrei am ieweschte Beräich an der Regioun vun der Klass A a F Stären, mat enger Mass vun enger bis zwou Sonnemassen. Haaptreiestären an dëser Regioun maachen nëmme kleng Ännerungen an der Hellegkeat a si schwéier z'entdecken. === Liewensdauer === Eis [[Sonn]] ass zanter ongeféier 4,6 Milliarde Joer en Haaptreiestär a wäert et fir weider 6,4 Milliarde Joer bleiwen. Dat ergëtt eng total Liewenszäit op der Haaptrei vun 11×10⁹ Joer. Nodeem de Waasserstoff am Kär verbraucht ass, wäert si expandéieren, e [[Roude Ris]] ginn an dobäi Heliumatomen zu Kuelestoff fusionéieren. Well den Energieausstouss bei der Heliumfusioun pro Masseneenheet nëmmen en Zéngtel vum Energieausstouss vum Wasserstoff-Prozess ass, gëtt dëse Stadium nëmmen 10% vun der aktiver Liewenszäit. Dofir sinn am Duerchschnëtt ronn 90% vun den observéierte Stären op der Haaptrei. Am Duerchschnëtt ënnerleien d'Haaptreiestären engem empiresche Mass-Liichtkraaft-Gesetz. D'Liichtkraaft (''L'') vun engem Stär hänkt mat der totaler Mass (''M'') zesumme wéi an der Equatioun hei hannendrun ze gesinn ass: :<math>\begin{smallmatrix}L\ \propto\ M^{3.5}\end{smallmatrix}</math> [[Fichier:Isochrone ZAMS Z2pct.png|thumb|Dësen Diagramm gëtt e Beispill vun der Mass-Liichtkraaft-Bezéiung vun Null-Alter-Haaptreiestären. D'Mass an d'Liichtkraaft si relativ zu der Sonn vun haut uginn.]] D'Gréisst u Brennstoff, dee fir d'Kärfusioun verfügbar ass, ass proportionell zu der Mass vum Stär. Dofir kann d'Liewensdauer vun engem Stär vun der Haaptrei geschat ginn, andeems een hie mat der Sonn vergläicht: :<math>\begin{smallmatrix} \tau_{ms}\ \sim \ 10^{10} \text{Jahre} \cdot \left[ \frac{M}{M_{\bigodot}} \right] \cdot \left[ \frac{L_{\bigodot}}{L} \right]\ =\ 10^{10} \text{Jahre} \cdot \left[ \frac{M_{\bigodot}}{M} \right]^{2.5} \end{smallmatrix}</math> woubäi ''M'' an ''L'' d'Mass an d'Liichtkraaft vum Stär sinn, oder <math>\begin{smallmatrix}M_{\bigodot}\end{smallmatrix}</math> ass eng Sonnemass, <math>\begin{smallmatrix}L_{\bigodot}\end{smallmatrix}</math> ass d'[[Sonneliichtkraaft]] an <math>\tau_{ms}</math> ass déi geschate Liewenszäit vum Stär op der Haaptrei. Dat ass en onerwaart Resultat, well masseräich Stäre méi Brennstoff hunn an een doduerch unhuele kéint, datt si méi laang brennen. Trotzdeem liewen déi liichtst Stäre mat enger Mass vun engem Zéngtel vun eiser Sonn iwwer eng Billioun Joer. Fir déi masseräichst Stäre passt dës Mass-Liichtkraaft-Bezéiung kaum zu der geschater Liewensdauer, déi nëmmen e puer Millioune Joer ass. Eng méi genee Duerstellung ergëtt eng ënnerschiddlech Funktioun fir ënnerschiddlech Masseberäicher. D'Mass-Liichtkraaft-Bezéiung hänkt dovun of, wéi effizient d'Energie vum Kär op d'Uewerfläch transportéiert ka ginn. Eng méi héich [[Opazitéit]] huet isoléiert méi, soudatt méi Energie am Kär bleift. Sou muss de Stär net sou vill Energie opbréngen, fir am [[Hydrostatescht Gläichgewiicht|hydrostatesche Gläichgewiicht]] ze bleiwen. Am Géigesaz dozou féiert eng méi niddreg Opazitéit dozou, datt Energie séier entwäicht an de Stär méi Brennstoff verbrauche muss, fir am Gläichgewiicht ze bleiwen. Ze beuechten ass allerdéngs, datt eng genuch héich Opazitéit dozou féiert, datt den Energietransport iwwer Konvektioun geschitt a sech doduerch d'Bedingunge fir am Gläichgewiicht ze bleiwen änneren. An engem masseräichen Haaptreiestär ass d'Opazitéit dominéiert duerch d'Streeung vun Elektronen, déi bei klammenden Temperature bal konstant bleift. Dofir erhéicht sech d'Liichtkraaft nëmmen zu der drëtter Potenz vun der Stärenmass. Fir Stären ënner engem Zéngtel vun der Sonnemass gëtt d'Opazitéit ofhängeg vun der Temperatur, soudatt sech d'Liichtkraaft bal zu der véierter Potenz vun der Stäremass verhält. Bei massenaarme Stären droen och Molekülle an der Stärenatmosphär zu der Opazitéit bäi. Ënner enger hallwer Sonnemass verännert sech d'Liichtkraaft zu der 2,3 Potenz vun der Mass, wat am Diagramm an enger Offlaachung vum Graph resultéiert. Dës Verbesserunge sinn awer weiderhin nëmmen eng Upassung un d'Realitéit an d'Liichtkraaft-Mass-Bezéiung ka sech och ofhängeg vun der Stärenzesummesetzung änneren. == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} [[Kategorie:Stären]] 49j9mj150od0rf9a7o2io40gkv6m0od 0 67948 2680119 2470941 2026-05-29T12:37:33Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2680119 wikitext text/x-wiki D'[[Naturschutzgebitt]] '''Lannebur''' war fir eng kuerz Zäit en Naturschutzgebitt an de Gemenge [[Fréiseng]] a [[Weiler zum Tuer]]. Süd-ëstlech vum [[Schlammestee]] erstreckt sech e [[Fiichtgebitt]], wouvun 286 [[ha]] (70 ha Kärzon an 216 ha Pufferzon) den [[1. Juli]] [[2009]] ënner [[Naturschutz]] gestallt goufen. Den 8. Juli 2010, gouf de Règlement grand-ducal vum Verwaltungsgeriicht wéinst Formfeeler bei der Propositioun annuléiert<ref>{{Citation |URL=http://www.ja.etat.lu/25001-30000/26238.pdf |Titel=Annulatioun vum Reglement |Gekuckt=2019-04-27 |archivedate=2019-04-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190427130931/http://www.ja.etat.lu/25001-30000/26238.pdf }}</ref>. == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20160304200518/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/2009/0170/a170.pdf#page=2 Règlement grand-ducal] == Kuckt och == * [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder]] {{Referenzen}} {{Navigatioun Naturschutzgebidder Lëtzebuerg}} [[Kategorie:Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg|Lannebur]] 3vfumque6z1oeqibgsazc3103w0t3mi 0 73231 2680200 2612072 2026-05-30T08:21:23Z Les Meloures 580 eifer 2680200 wikitext text/x-wiki {{Coor dms1 uewen|37|30|51.13|N|08|26|33.21|W}} De '''Barrage vu Santa Clara''' ass e Staudamm a [[Portugal]] am [[Distrikt Beja]] an der Gemeng [[Odemira]] nieft der Uertschaft [[Santa Clara-a-Velha]]. Den Damm gouf [[1960]] geplangt, an [[1968]] war de Bau fäerdeg. De Bauhär war d'''Associação de Beneficiários do Mira''. De Stauséi gëtt vum Floss [[Mira (Floss)|Mira]] gefiddert. De Staudamm huet eng duebel Funktioun, an zwar Waasserreservoir fir d'Irrigatioun vu Felder a Stroumproduktioun. D'Hydroelektresch Zentral huet eng Joresleeschtung vun 1,9 GWh. Si gëtt iwwer eng Drockleitung mat engem Duerchmiesser vun 1,5 m beliwwert, mat engem Maximaldebit vun 124 m³/s. An den Irrigatiounskanal kënnen 208 m³/s oflafe gelooss ginn. '''Technesch Donnéeë vum Damm''' {| |Héicht vum Fëllement (iwwer Mier)<ref>D'Héicht iwwer dem mëttlere Mieresspigel a Portugal huet als Ausgankspunkt de Peegel vu Cascais</ref>: ||{{0}}87 m |- |Héicht vum natierlechen Terrain (iwwer Mier): || {{0}}83 m |- |Héicht vum Barrage: || {{0}}48 m |- |Héicht op der Kroun (iwwer Mier):|| 135 m |- |Längt vun der Kroun: || 428 m |- |Breet vun der Kroun: || {{0}}10 m |- |Bauvolumen: || 3.966.000 [[Kubikmeter|m³]] |} De Stauséi huet eng Fläch vun 1.986 [[Hektar|ha]] an e Waasservolume vu 485.000.000 m³, wouvun der 240.000.000 fir Stroumproduktioun, oder Irrigatioun kënne gebraucht ginn. Den héchste Waasserstand ass bei 132 Meter (iwwer Mier). {{Referenzen}} [[Kategorie:Barragen a Portugal|Santa Clara]] [[Kategorie:Regioun Alentejo]] m8s1ro8uyib220ylisdrs7zjzfahtn7 0 77808 2680217 2658120 2026-05-30T08:43:09Z Mobby 12 60927 k 2680217 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei | Numm = Piratepartei Lëtzebuerg | Logo = Logo of the Pirate Party of Luxembourg.png | Faarfcode = #AA2AFF | President = Parteileedung: Camille Liesch, Claude Legrand, Gilles Mertz, Joel Krack, Killian Saffran, Raymond Remakel, Steve Fuchs<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2259387.html|Titel=Pirate-Kongress e Samschdeg: Ännerung vun de Statuten ugeholl, Marc Goergen net méi Koordinator|Gekuckt=14.12.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> | Generalsekretär = | Tresorier = Paula Couto, Raymond Remakel<ref name=":0" /> | Memberszuel = 731 <small>(Dezember 2024)</small><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/politik/vom-tiefpunkt-zum-aufbruch-piratepartei-sucht-ihre-zukunft/29841589.html|Titel=Vom Tiefpunkt zum Aufbruch: Piratepartei sucht ihre Zukunft|Gekuckt=14.12.2024|Datum=14.12.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref> | Gegrënnt = [[4. Oktober]] [[2009]] | Ideologien = [[Piratepolitik]]<br>[[Tranzparenz]]<br>[[Digitalisatioun]]<br>[[Pro-Europäismus]] | Parteizentral = 1a rue de Luxembourg<br>L-8481 [[Koplescht]] | International Affiliatioun = [[Pirate Parties International]] | Websäit = [https://www.piraten.lu/ https://www.piraten.lu/] | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = [[Jonk Piraten]] | Faarwen = Mof, Wäiss a Schwaarz | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|2|60|hex=#AA2AFF}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#AA2AFF}} }} [[Fichier:Pirate-party-Luxembourg-founding-assembly-1-300dpi.jpg|thumb|Grënnung vun der Piratepartei Lëtzebuerg de 4. Oktober 2009. Stater [[Gronn]].]] [[Fichier:Parteikongress 2021.jpg|Parteikongress 2021|thumb]] [[File:Parteikongress 2022.jpg|thumb|Parteikongress 2022]] D'<nowiki/>'''Piratepartei Lëtzebuerg''', gekierzt dacks just d''''Piraten''', ass eng politesch Partei zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. D'Partei geet der [[Piratepartei|Piratendoktrin]] no, déi vun der [[Schweden|schweedescher]] Schwësterpartei "entwéckelt" gouf. Si setzt sech zanter hirer Grënnung am Oktober 2009 fir Biergerrechter an, ee verbesserten [[Dateschutz]] a méi Privatsphär fir Privatpersounen. Si fuerdert méi Transparenz vum Staat, fräien Zougang zu Informatiounen a Bildung. Doriwwer eraus fuerdert se eng grondleeënd Reform vum [[Auteursrecht]] a Patentwiesen, an ass géint all Form vun [[Zensur (Kontroll)|Zensur]]. Den Haaptprinzip ass d'[[Basisdemokratie]], déi et all Member erlaabt aktiv d'Zukunft vun der Partei matzebestëmmen. D'Partei huet zu alle politeschen Themen, Positiounen ausgeschafft an ënner dem Motto "Lëtzebuerg: modern & fair fir jiddereen" fir d'Walen 2018 e Walprogramm presentéiert. D'Piratepartei ass, wei déi meescht Parteien zu Lëtzebuerg, pro-europäesch ("Europa ouni Grenzen"). Fir d'[[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|Europawalen 2019]] gouf ënner dem Motto "Vote Yes for a better Europe" een EU-Walprogramm opgestallt.<ref>{{Citation|URL=https://piraten.lu/eu-programm-2019/|Titel=EU Programm|Gekuckt=8.09.2021|Datum=2019|Archiv-Datum=09.09.2021|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20210909014514/https://piraten.lu/eu-programm-2019/}}</ref> Si ass Member vun de [[Pirate Parties International]], der Daachorganisatioun vun der internationaler Piratepartei-Beweegung, an ass bei internationale Konferenzen an Aktiounen derbäi. == Geschicht == D'Piratepartei Lëtzebuerg gouf de [[4. Oktober]] [[2009]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] vu 14 Interesséierte gegrënnt. Am [[Februar]] [[2011]] louch d'Zuel vun de Membere bei 90, am September 2012 bei 285, am September 2013 bei 308, am Abrëll 2014 bei 331, an am Oktober 2015 bei 360. Am August 2021 huet d'Partei ongeféier 420 Membere gezielt. De [[Sven Clement]], Matgrënner vun der Partei, war bis 2018 President an ass zanterhier Éierepresident vun der Partei. Vizepresident war vum Oktober 2015 bis Oktober 2016 de [[Sven Wohl]]. De Vizepresident bis 2012 [[Jerry Weyer]] war och vum Mäerz 2010 bis 2011 ee vun den zwéi Kopresidente vun der ''Pirate Parties International'' (PPI). De Presidium vun der Piratepartei besteet aus 9 Memberen, déi all Joer gewielt ginn.<ref>{{Citation|URL=https://piraten.lu/parteiorganer/|Titel=Partei Organer|Gekuckt=8.09.2021|Archiv-Datum=09.09.2021|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20210909020020/https://piraten.lu/parteiorganer/}}</ref> Den 11. Dezember 2011 hu sech Membere vun der Piratepartei Lëtzebuerg zesummegedoen an eng Jugendorganisatioun mam Numm [[Jonk Piraten|Jonk Pirate]] gegrënnt. Bei de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013]] huet d'Piratepartei eng éischt Kéier Lëschten opgestallt; si krut jee no Walbezierk tëscht 2,7 % an 3,4 % vun de Stëmmen, net genuch fir e Sëtz an der [[Chamber]]. Bei den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2014 (Lëtzebuerg)|Europawalen 2014]] krut se 4,23 %, wat och net duergoung fir ee vun de 6 Sëtz zu [[Stroossbuerg]]. Bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewale]] vum 8. Oktober 2017 goungen 3 Conseillersmandater u Kandidate vun der Piratepartei: zwee zu [[Péiteng]] an een zu [[Réimech]]. Den 28. November 2021 gouf bei Komplementarwalen an der [[Gemeng Colmer-Bierg]] e weidere Member vun der Piratepartei an de Gemengerot gewielt.<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1825869.html "Komplementarwalen Colmer-Bierg: Mandy Arendt ass déi éischt Piratin, déi an e Gemengerot gewielt ginn ass."] rtl.lu, 30.11.2021.</ref> D'[[Chamberwale vum 14. Oktober 2018]] hunn der Partei landeswäit 6,45 % (Norden: 7,67%, Süden: 6,99%, Osten: 6,98 %, Zentrum: 5,14%) vun de Stëmmen abruecht, an zwéin Deputéiert. De [[Sven Clement]] an de [[Marc Goergen (Politiker)|Marc Goergen]] goufen an d'Chamber gewielt.<ref>{{Citation|URL=https://elections.public.lu/fr.html |Titel=elections.lu |Gekuckt=15.10.2018 |Archiv-Datum=14.10.2018 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20181014162959/https://elections.public.lu/fr.html }}</ref> Bei den Europawalen 2019 huet d'Partei 7,7% erreecht<ref>{{Citation|URL=https://elections.public.lu/de/elections-europeennes/2019/resultats/partis/piraten.html|Titel=Resultater EU Walen|Gekuckt=2019|Datum=2019|Archiv-Datum=08.09.2021|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20210908091213/https://elections.public.lu/de/elections-europeennes/2019/resultats/partis/piraten.html}}</ref>. D'Resultat vun de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] (253 554 Stëmmen, 6,74% vun alle Stëmmen)<ref>[https://web.archive.org/web/20181014162959/https://elections.public.lu/fr.html elections.public.lu].</ref> huet der Piratepartei mam [[Ben Polidori]] een Deputéiertesëtz méi abruecht.<ref>[https://web.archive.org/web/20231010182422/https://www.wort.lu/politik/piraten-gewinnen-einen-sitz-dazu-verfehlen-aber-ihr-gro%C3%9Fes-ziel/4128230.html "Piraten gewinnen einen Sitz dazu, verfehlen aber ihr großes Ziel."] wort.lu, 8.10.2023.</ref> Am September 2024 ass de Polidori awer bei d'LSAP gewiesselt an d'Piraten hunn zanterhier nees just 2 Deputéiert an der Chamber.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/politik/ben-polidori-wechselt-zur-lsap/20425830.html|Titel=Ben Polidori wechselt zur LSAP|Gekuckt=19.09.2024|Datum=19.09.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref> 2024 krut d'Piratepartei [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|bei den Europawalen]] 68.085 Stëmmen (4,92 % vum Total).<ref>[https://web.archive.org/web/20240617181811/https://elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2024/resultats.html Resultater] op elections.public.lu.</ref> == Schwiereg Zäite fir d'Piratepartei == Ronn e Mount nodeem Mëtt Juni 2024 d'Affär ronderëm d'[[MALT-App]] bekannt gouf, huet den Nord-Deputéierte [[Ben Polidori]], wéinst Onstëmmegkeete bannent der politescher Gruppéierung am Parlament, d'Piratepartei verlooss, huet säi Chambermandat awer net opginn. Méi spéit ass hien du bei d'[[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] gewiesselt.<ref>{{Citation|URL=https://www.reporter.lu/luxemburg-parteiaustritt-ben-polidori-verlaesst-die-piraten/|Titel=Parteiaustritt: Ben Polidori verlässt die Piraten|Gekuckt=28.10.2024|Auteur=Reporter.lu|Datum=15.07.2024|Wierk=Reporter.lu|Sprooch=de}}</ref> Duerno koum en nach zu aneren Demissioune vu Piraten-Lokalpolitiker: d'Marie-Marthe Muller aus dem Stater Conseil gradewéi d'Déifferdenger Conseillère Morgan Engel sinn och bei d'LSAP gewiesselt<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/a-la-une/marie-marthe-muller-quitte-le-parti-pirate-et-rejoint-le-lsap/|Titel=Marie-Marthe Muller quitte le Parti pirate et rejoint le LSAP|Gekuckt=28.10.2024|Auteur=Le Quotidien|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/lsap-nach-engel-wechsel-wir-haben-sie-nicht-ueberzeugen-muessen/23626982.html|Titel=LSAP nach Engel-Wechsel: „Wir haben sie nicht überzeugen müssen“|Gekuckt=28.10.2024|Datum=21.10.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>, iwwerdeems d'Tammy Broers zu Esch-Uelzecht bei [[Déi Gréng]] gewiesselt ass.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2243620.html|Titel=Weider Demissiounen: Tammy Broers a weider Pirate vun Esch wëlle bei Déi Gréng wiesselen|Gekuckt=28.10.2024|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> Nieft der MALT-Affär sinn och nach aner Verfeelunge vun der Partei bekannt ginn: en Don un d'Partei deen duebel enregistréiert gouf, fir esou op déi néideg Recetten ze komme fir kënne vun der Parteifinanzéierung ze profitéieren oder Ausgabe für Walpublicitéit vun engem Member vun de Pirate sollten als Don un d'Partei verbucht ginn, Benotze vun der Partei-Kreditkaart fir privat Depensen, asw.<ref>{{Citation|URL=https://www.reporter.lu/politik-parteifinanzen-die-buchhaltungstricks-der-piraten/|Titel=Parteifinanzen: Die Buchhaltungstricks der Piraten|Gekuckt=28.10.2024|Auteur=Pol Reuter|Datum=07.08.2024|Wierk=Reporter.lu|Sprooch=de}}</ref> Am Oktober 2024 gouf du bekannt, datt den [[Europäesche Parquet]] an Zesummenhang mat der Entwécklung vun der MALT-App eng Enquête wéinst Verdacht op Subventiounsbedruch, Dokumentefälschung a [[Geldwäsch]] an d'Weeër geleet huet.<ref name=":1">{{Citation|URL=https://www.reporter.lu/luxemburg-malt-affaere-eu-staatsanwaltschaft-schaltet-sich-ein/|Titel=MALT-Affäre: EU-Staatsanwaltschaft schaltet sich ein|Gekuckt=28.10.2024|Auteur=Reporter.lu|Datum=22.10.2024|Wierk=Reporter.lu|Sprooch=de}}</ref> == Literatur == * [[Bernard Thomas|Thomas, Bernard]], 2024. ''Shitshow. Les pirates mettent la transparence et la déontologie dans la vitrine. L'arrière-cuisine se révèle peu ragoûtante.'' [[D'Lëtzebuerger Land]] vum 26. Juli 2024, S. 8-9. * Kies, Raphaël, 2012. ''Le parti pirate / Le parti des jeunes combattants.'' D'Lëtzebuerger Land vum 13. Januar 2012, Rubrik Forum, S. 18-19. {{fr}} * Henniqui, Anne, 2009. Piratepartei Lëtzebuerg / À l'abordage. [[D'Lëtzebuerger Land]] vum 8. Oktober 2009. [http://www.land.lu/index.php/archive/items/a-labordage-.html Online-Archiv]. {{fr}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://piraten.lu Offiziell Säit vun der Partei] * [https://web.archive.org/web/20140816135305/http://wiki.piratepartei.lu/wiki/Fotos Fräi Fotoe vun der Partei] * [https://www.facebook.com/Piratepartei Facebook-Säit vun der Piratepartei] * [https://web.archive.org/web/20091007231744/http://www.wort.lu/wort/web/letzebuerg/artikel/48445/piratenpartei-luxemburg-macht-klar-schiff.php Wort-Artikel iwwer d'Grënnung vun der Partei] * [https://web.archive.org/web/20150716033523/http://www.pp-international.net/node/467 De Vizepresident vun der PPL Jerry Weyer gëtt Co-Chairman vun der PPI] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] b8hwmzvqypawb8bpiy86ncx7o62w8zd 0 83882 2680158 2654649 2026-05-29T19:24:02Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680158 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kierchentabell nei | Numm = Kierch Saint-Alphonse | Bild = | Bildtext = | Bild héich = Luxembourg City église Saint-Alphonse ext a.jpg | Bildtext héich = D'Paterekierch an der Stad.<br>Lénks d'Klouschtergebai mat der<br>Statu vum hl. Alphonsus um Eck. | Uertschaft = [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | Par = [[Par Lëtzebuerg Notre-Dame|Lëtzebuerg<br>Notre-Dame]] | Dekanat = [[Dekanat Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]] | Numm / Patréiner = [[Matthäus (Evangelist)|Hl. Téiwes]] | Architekt(en) = | Baujoer = | Konsekratiounsjoer = | Koordinaten = {{coor dms|49|36|47.4|N|06|07|48.5|O}} }} [[Fichier:Luxembourg City St-Alphonse portal sup.jpg|thumb|Ieweschten Deel vum Haaptportal]] [[Fichier:Luxembourg City St Alphonsus.jpg|thumb|upright|Statu vum hl. Alphonsus um Klouschtergebai]] [[Fichier:Luxemb City St Alphonse de Liguori statue.jpg|thumb|upright|Statu vum hl. Alphonsus am Klouschtergaart]] D''''Kierch Saint-Alphonse zu Lëtzebuerg''', meeschtens '''Paatrekierch''' (och Paterekierch oder Paterkierch) genannt, ass eng [[Kathoulesch Kierch|réimesch-kathoulesch]] [[Kierch]] am [[Neoromanik|neoromanesche]] Stil am Zentrum vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. Se ass d'Kierch vun der [[Kongregatioun]] vun de [[Kongregatioun vun de Redemptoristen|Redemptoristepateren]] an huet als [[Patréiner]] de Grënner vun der Kongregatioun, den hellegen [[Alphonse de Liguori]], deem säi Fest den 1. August gefeiert gëtt. D'Kierch steet an der [[Uewerstad]] op der Kräizung vun der [[Rue des Capucins (Stad Lëtzebuerg)|Kapuzinergaass]] (''rue des Capucins'') mat der [[Rue Beaumont (Stad Lëtzebuerg)|Beaumontsgaass]] (''rue Beaumont''). Nieft der Kierch, déi 1858 ageweit gouf, ass d'Gebai mam [[Redemptoristeklouschter Stad Lëtzebuerg|Klouschter vun de Redemptoristen]]. D'Kierch gouf den 10. Dezember 2014 proposéiert fir op d'[[Lëscht vun de klasséierte Monumenter]]<ref>{{INPA-JL}}</ref> gesat ze ginn, wat de 14. September 2018 och accordéiert gouf. De 26. Juli 2019 huet sech am Haaptschëff de Buedem ëm 20&nbsp;cm gehuewen, dat wéinst der grousser Hëtzt dobaussen an der Fiichtegkeet ënner de Plättercher<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1385057.html Buedem huet sech 20 cm gehuewen, D'Diere vun der Pater-Kierch an der Uewerstad sinn zou] op rtl.lu, gelies den 13.8.2019</ref><ref>[https://rtl.lu/news/national/a/1389288.htm Phänomen Paterkierch: E Buedem geréit ausser Kontroll] op rtl.lu, gelies den 18.8.2019</ref><ref>(nas) ''Warten auf das Gutachten. Nach der plötzlichen Schließung der Paterekierch ist das Mittelschiff bis auf Weiteres nicht zugänglich''. [[Luxemburger Wort]] vum 16. August 2019, S. 22.</ref>. ==D'Gebai== Opfalend sinn déi zwéi relativ niddreg Kierchtierm. Si duerfte wéinst der Plaz wou d'Kierch opgeriicht gouf, direkt nieft der [[Festung Lëtzebuerg|Festungsmauer]] vun der Stad, net méi héich gebaut ginn. D'Kiercheschëff awer gouf opfälleg héich erop gebaut, dat fir am dicht verbaute Quartier genuch Luucht anzefänken. Déi zwéin Tierm sti getrennt vum Haaptkiercheschëff, dat iwwer eng Passerell mam Nordtuerm verbonnen ass. ===Haaptportal=== Iwwer der Entrée gesäit een den Emblème vun de Redemptoristen, woura steet: ''Copiosa apud Eum Redemptio'' (Bei Him gëtt et Erléisung am Vollen). Am Bou driwwer stinn d'Joreszuelen ''A 1856'' (lénks) an ''Ω 1858'' (riets)<ref>A ([[Alpha]], d.&nbsp;h. Ufank) 1856, d'Joer an deem mam Bau vun der Kierch ugefaange gouf, an Ω ([[Omega]], d.&nbsp;h. Enn) 1858, d'Joer an deem se ageweit gouf</ref>. Dertëscht steet: ''Omnes gentes quascumque fecisti venient et adorabunt coram te Domine'' Ps 85. (All Vëlker déis Du erschafen hues, wäerte komme fir Dech unzebieden, o Här; [[Psalm]] 85, 9-13). ==Geschicht== Wéi ëm 1850 d'Kapell vun de Redemptoristen an der Kapuzinerstrooss ze kleng gi war, huet d'Kongregatioun de Bau vun enger neier Kierch an der selwechter Strooss geplangt. Déi preisesch Festungskommandantur huet sech d'éischt géint de Plang gewiert, dat well d'Gebai ze no un d'Festungsmaueren eru kéim. Wéi dunn awer d'Héicht vun den Tierm niddreg gehale gouf, konnt den 10. September 1856 mam Bauen ugefaange ginn. D'Kierch gouf am neoromanesche Stil no de Pläng vum [[Antoine Hartmann]] gebaut. D'Fonge koumen deels vun enger Kollekt, déi am ganze Land organiséiert gouf, an deels vun der [[Œuvre de la propagation de la foi]] vu [[Lyon]].<ref>D'''Œuvre de la propagation de la foi'' gouf den 3. Mee 1822 zu Lyon gegrënnt, mam Zil d'kathoulesch Missiounen an der ganzer Welt z'ënnerstëtzen. Cf [https://web.archive.org/web/20080527103912/http://www.ademis.org/opm/index_fichiers/Page488.htm]</ref> De Bau huet deemools 109.878 Frang kascht.<ref>Hartmann 1859, S. 180.</ref> D'dreiwend Kraaft vum Bau vun der Kierch war de Pater [[Johann Ambrosius Zobel]].<ref>''Beschreibung der St. Alphonsuskirche in Luxemburg''. Luxemburger Wort 1858, Nr. 76 (8. August), S. 1-2. [http://www.eluxemburgensia.lu:80/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=224262&search_terms=#issue:224262] Kuckt och: E. Feitler, 1954. ''Luxemburg, deine Heimatstadt. '' 2. Auflage. Luxemburg, S. 109</ref> Den 29. Juli 1858 gouf d'Kierch vum [[Provikar]] [[Nicolas Adames]] ageweit.<ref>''Die Einsegnung der St. Alphonsuskirche.'' Luxemburger Wort 1858, Nr. 74 (1. August), S. 1-2. [https://web.archive.org/web/20241207125427/https://eluxemburgensia.lu/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=224430&search_terms=#issue:224430]</ref> Den 9. Mee 1859 sinn d'Reliquie vum hl. [[Théophile]], déi de Pater Zobel 1855 vu [[Roum]] matbruecht hat<ref>Eng Beschreiwung vun de Reliquie gouf 1855 am ''Luxemburger Wort'' publizéiert: Luxemburger Wort 1855, Nr. 93 (8. August): 3 (Inland). [http://www.eluxemburgensia.lu:80/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=216512&search_terms=#panel:pp|issue:216512|page:3]</ref> an déi bis elo am Haus vun de Redemptoristepatere louchen, feierlech an der neier Kierch bäigesat ginn.<ref>Luxemburger Wort 1859, Nr. 38 (12. Mai), S. 2-3. [http://www.eluxemburgensia.lu:80/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=225852&search_terms=#panel:pp|issue:225852|page:2]. Wéi de Pater Zobel un d'Reliquie komm ass a wéi se op Lëtzebuerg koumen, huet de [[Pierre Zender]] 1894 beschriwwen, cf. Luxemburger Wort 1894, Nr. 83/84 (24./25. Mäerz), S. 2 (P. Joh. Ambrosius Zobel, 17. Fortsetzung). [http://www.eluxemburgensia.lu:80/webclient/DeliveryManager?application=DIRECTLINK&custom_att_2=simple_viewer&pid=986725&search_terms=#panel:pp|issue:986725|page:2]</ref> == Literatur == * Hartmann, A., 1859. ''Die St. Willibrordus-Basilika in Echternach und die St. Alphonsus-Kirche in Luxemburg''. Publications de la Société pour la recherche et la conservation des monuments historiques dans le Grand-Duché de Luxembourg, 14 (1858), S. 177-181. * Père Ludmann, Père Ulrich a Frère Gérard, 2005 (2. Editioun). ''Eglise Saint Alphonse Luxembourg''. 20 S. Dréckerei Faber, Miersch. == Kuckt och == * [[Edy Lamberty]], e Laiemissionär deen a [[Bolivien]] an der Entwécklungshëllef mat engem Redemptoristepater zesummegeeschafft huet * [[Paterkierch Esch-Uelzecht]] * [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vu reliéise Gebaier zu Lëtzebuerg]] * [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Paren]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Église Saint-Alphonse (Luxembourg)|{{PAGENAME}}}} * [http://www.glasmalerei-ev.de/pages/b2549/b2549.shtml D'Fënstere vun der Kierch Saint-Alphonse an der Stad Lëtzebuerg op der Websäit vun der ''Stiftung Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jh. e.&nbsp;V.''] {{de}} * [http://www.orgues.lu/index.php?option=com_content&view=article&id=94:st-alphonse&catid=79&Itemid=471 D'Uergel vun der Kierch op ''Orgues.lu''] * [https://web.archive.org/web/20130730101130/http://www.amisdelorgue.lu/LuxStAlphonse.htm D'Uergel vun der Kierch op der Websäit vun den Amis de l'orgue] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Kierchen an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Uewerstad]] [[Kategorie:Antoine Hartmann]] [[Kategorie:Klasséiert Monumenter an der Gemeng Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Klasséiert Kierchen a Kapellen]] [[Kategorie:Kierchen a Kapellen am Dekanat Lëtzebuerg]] sriluvnpeyxxfurmahl6tlffejemunf 0 85354 2680123 2603828 2026-05-29T13:34:06Z LucaLindholm 71495 /* Japan */ bild -> bild in HD 2680123 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Hortus Deliciarum, Die Kreuzigung Jesu Christi.JPG|Miniatur|Herrad of Landsberg: ''Kräizegung vum Jesus vun Nazaret'', Illustratioun aus dem [[Hortus deliciarum]]]] D''''Kräizegung''' ass eng speziell Form vun der [[Hiriichtung]]. Den [[Doudesstrof|zum Doud verurteelte]] Mënsch gëtt dobäi ëffentlech un e Gerëscht a Form vun engem [[Kräiz]] gehaangen a bleift hänke bis e stierft. == D'Kräizegung an der Geschicht == [[Fichier:Justus_Lipsius_Crux_Simplex_1629.jpg|Miniatur|upright|''Crux Simplex'' vum [[Justus Lipsius]].]] Geschichtlech ass d'Doudesstrof aus dem [[Strack (Hiriichtung)|Ophänken]] ervirgaangen. D'Kräizegung soll eng Strof sinn, bei där den Doud méiglechst lues antriede soll a fir de Verurteelte sou qualvoll wéi méiglech si soll. Duerch déi besonnesch [[Grausamkeet]], mä och duerch déi ëffentlech Erniddregung, soll d'Bestrofung virun allem eng ofschreckend Wierkung hunn. Wëssenschaftler gesinn eng Rei méiglech [[Doud]]esursaache bei der Kräizegung, ënner anerem [[Häerz|Häerz-Kreesslafversoen]], Iwwermiddung, [[Erstécken]], eng [[Bluttvergëftung]], [[Erdiischteren]] oder och eng Kombinatioun vun dëse Faktoren.<ref>Kristina Killgrove: [http://www.poweredbyosteons.org/2011/11/line-on-left-one-cross-each.html ''Line on the left, one cross each: Bioarchaeology of Crucifixion''], poweredbyosteons.org, Abrëll 2011. Opgeruff den 23. Juni 2015.</ref> === Phenizien a Persien === Éischt Spuere vun der Kräizegung gëtt et am anticke Mëttelmierraum. Eng primitiv Form vun der Kräizegung war schonn de [[Phenizier]] bekannt. Verschidde Verbriecher goufen do einfach un e Bam gestréckt, bis se erdiischtert oder erhéngert sinn. Duerch den Handel vun de Phenizier huet sech déi Form vun der Strof séier an de [[Mesopotamien|mesopotamesche Raum]] a bis a [[Persien]] ausgebreet, wou d'Kräizegung am 5. Joerhonnert v.Chr. besonnesch heefeg war. Och d'Perser hunn de Verurteelte nëmmen ugestréckt, awer ni ugeneelt. === Griicheland === D'Griiche waren déi éischt, déi de Verurteelten un en Objet [[Nol (Technik)|geneelt]] a speziell Plaze fir d'Kräizegung geschaf hunn. Och wann d'Kräizegung an der anticker Literatur kaum ernimmt gëtt, weess een, datt et eng regulär Strof war bei Verbriechen, déi d'Eegentum betraff hunn. Sou gouf d'Kräizegung relativ dacks praktizéiert, huet awer virun allem Leit aus der Ënnerschicht betraff. === Réimescht Räich === D'[[Réimescht Räich|Réimer]] hunn d'Kräizegung warscheinlech vun de [[Karthago|Karthager]] iwwerholl. Fir d'Réimer war d'Kräizegung eng grausam Erniddregung fir de Verurteelten an huet entweeder op deen niddrege soziale Status vum Verurteelten oder op eng besonnesch schlëmm Dot higewisen. Dem réimesche Gesetz no war d'Kräizegung als Strof fir réimesch Staatsbierger absolut [[tabu]]. [[Fichier:Fedor Bronnikov 002.jpg|Miniatur|''Gekräizegt Sklaven'', vum Fjodor Andrejewitsch Bronnikow]] Am Réimesche Räich war d'Kräizegung haaptsächlech de [[sklaverei|Sklaven]], de [[Piraterie|Piraten]] an de Staatsfeinde reservéiert. Sklave sollten och vun enger Flucht oder vum engem Opstand ofgeschreckt ginn. Et ass zum Beispill iwwerliwwert, datt de [[Gaius Iulius Caesar]] eng 30 Piraten, déi hien am Joer 76 v. Chr. iwwerfall haten, kräizege gelooss huet. Am Joer 71 v. Chr. goufe méi wéi 6000 Sklaven, déi sech um Opstand vum [[Spartacus]] bedeelegt haten, laanscht d'[[Via Appia]] u Kräizer geneelt<ref>Jona Lendering: [https://web.archive.org/web/20160424093522/http://www.livius.org/so-st/spartacus/spartacus_t02.html ''Appian on Spartacus''], livius.org, Dezember 2008. Opgeruff den 23. Juni 2015.</ref>. Och a besate Gebidder gouf d'Kräizegung méi dacks praktizéiert; d'Ofschreckung sollt hei d'[[Pax Romana]] oprecht erhalen. Et gouf keng offiziell Prozedur fir d'Kräizegung, den [[Henker]] hat d'Fräiheet, iwwer den Oflaf ze bestëmmen. Dacks gouf de Verurteelten mol als éischt ausgedoen an ausgepäitscht. Dann huet hien eng [[Dunn]] (entweeder riicht oder a Form vun engem Dräieck, der sougenannter ''furca'') bis op déi Plaz missen droen, wou hie sollt gekräizegt ginn. Do ass hien dann un déi Dunn gestréckt oder geneelt ginn. Wann Neel benotzt goufen, dann ass drop opgepasst ginn, datt de Verurteelte méiglechst wéineg Blutt verluer huet. Waarscheinlech ass den Nol net duerch d'Handfläch, mä entweeder tëscht d'Handwuerzelschanken oder an den Ënneraarm tëscht déi zwou Schanke geschloe ginn. Da gouf d'Dunn entweeder un engem Bam oder Poteau, deen am Buedem stoung, festgemaach. Je nodeem wou d'Dunn festgemaach gouf, ënnerscheet een dobäi tëscht enger ''crux commissa'' (an der Form vun engem T) oder enger ''crux immissa'' (an der Form vun engem [[Laténgescht Kräiz|laténgesche Kräiz]]). A méi rare Fäll konnt de Verurteelten och einfach un e Poteau (''crux simplex''), e Bam (''arbor infelix'') oder en [[Andreaskräiz]] (''crux decussata'') gehaange ginn. <gallery> Fichier:Crucifixión de Jesús.jpg|Crux commissa Fichier:Cristo Muerto en la cruz.png|Crux immissa Fichier:Madero de Tormento "Stauros".jpg|Crux simplex Fichier:Arbor Infelix.jpg|Arbor infelix Fichier:Gebhard Fugel Ravensburg Liebfrauen Martertod des hl Andreas.jpg|Crux decussata </gallery> Heiansdo hunn d'Réimer d'Stierwe vn Verurteelte beschleunegt, andeems si him d'Bee gebrach hunn. Sou ass de Verurteelte relativ séier erstéckt, wat d'Strof e bësse manner qualvoll gemaach huet. Fir d'Strof méi grausam ze maache krut de Verurteelte deeglaang mat Hëllef vun engem [[Schwamp]] Waasser ze drénken, soudatt hien net erdiischtert ass a seng Péng méi laang war. De [[Konstantin de Groussen]] huet d'Kräizegung am réimesche Räich am Joer 377 n. Chr. ofgeschaf. === Japan === [[Fichier:Kusakabe Kimbei - 75 Execution ground (cropped).jpg|miniatur|Kräizegung ca. 1865–1868 zu Yokohama, Japan.]] D'Kräizegung (''haritsuke'', 磔) ass a [[Japan]] wärend der [[Sengoku-Zäit]] (1477-1573) opkomm, warscheinlech duerch den Afloss vum [[Chrëschtentum]], dat sech déi Zäit och an där Regioun verbreet huet. Bis zu där Zäit sinn et a Japan iwwer 350 Joer laang keng Hiriichtunge méi ginn.<ref>Charles A. Moore: [https://books.google.lu/books?id=x7PT8_QS6OgC&lpg=PP1&hl=fr&pg=PA145#v=onepage&q&f=false ''The Japanese Mind: Essentials of Japanese Philosophy and Culture''], East-West Center Press, 1967. Opgeruff den 23. Juni 2015.</ref> {{Méi Info 1|Märtyrer vun Nagasaki}} 1597 goufe 26 Chrëschten, [[franziskaner|franziskanesch]] a [[Jesuitten|jesuittesch]] [[Missionnaire]]n, zu [[Nagasaki]] gekräizegt. Dëst Evenement markéiert den Ufank vun der [[Chrëschteverfollgung a Japan]], déi bis 1871 gedauert huet a wärend där et ëmmer nees zu Kräizegunge komm ass. Wärend dem [[Zweete Weltkrich]] goufen a Japan [[Krichsprisonnéier]] gekräizegt. == D'Kräizegung an der Relioun == === Juddentum === Schonn am antike [[Juddentum]] war d'Kräizegung bekannt. Nom [[Aalt Testament|alen Testament]] steet se symbolesch fir de Fluch vu Gott (Dtn 21,23; Gal 3,13). Aner Quelle (Gen 40,18f; Esr 6,11; Est 9,13ff) weisen och, dat d'Judden de Gekräizegten nëmme bis dem Owend um Kräiz gelooss hunn, fir d'Land net reliéis ze veronrengegen. === Chrëschtentum === [[Fichier:Waldbriedemes, Altoerkräiz-101.jpg|Miniatur|upright|Kruzifix am Chouer vun der [[Kierch Waldbriedemes|Kierch zu Waldbriedemes]]]] [[Fichier:StatWäich12.JPG|Miniatur|upright|[[Kräizegungsgrupp]] an der [[Kierch Wäicherdang|Kierch zu Wäicherdang]]]] D'Kräizegung vum [[Jesus vun Nazaret]] spillt eng zentral Roll am [[Neit Testament|neien Testament]] an huet sou eng fundamental Bedeitung fir d'[[Chrëschtentum]]. Obwuel hiren historesche Kontext nach ëmstridden ass, gëllt dem Jesus seng Kräizegung haut als e gesécherte geschichtleche Fait, deen och mat Referenze baussent der Bibel beluecht ass. De jiddeschen Historiker [[Flavius Josephus]] schreift schonn a sengem Wierk ''Jiddesch Archeologie'' (gr. Ιουδαϊκή Αρχαιολογία): {{Zitat|Zu dëser Zäit huet e Mann gelieft, de Jesus, e weise Mann,... Esou huet hie vill Judden, awer och Heeden, ugezunn. Hie war de Messias. Nodeems déi Mächteg ënnert eis hien ugeklot haten, huet de [[Pontius Pilatus|Pilatus]] hien zum Doud um Kräiz verurteelt...|Flavius Josephus|Jiddesch Archeologie XVIII 3,3<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0146%3Abook%3D18%3Awhiston+chapter%3D3%3Awhiston+section%3D3 engleschen Text beim Perseus-Projet]. Opgeruff den 23. Juni 2015.</ref>}} Dat Neit Testament gëtt eng relativ detailléiert Beschreiwung vum Jesus senger Verhaftung, senger Verurteelung, senger Kräizegung a sengem Begriefnes. Deem geméiss gouf de Jesus nom [[leschten Owesiessen]] vum [[Sanhedrin]] (de jiddeschen héije Rot) wéinst [[Gotteslästerung]] verhaft a fir säi Prozess bei den [[Herodes Antipas]] (d'réimesch Autoritéit a [[Galilea]]) an un de [[Pontius Pilatus]] (d'réimesch Autoritéit a [[Judea]]) ausgeliwwert. Op Uerder vum Pilatus sollt de Jesus du gekräizegt ginn, wëll hien den Usproch op e [[Messias]]titel erhuewen hätt, wat am réimesche Räich als Oprou gesinn a mam Doud bestrooft gouf. Sou stoung och op der Plack um Jesus sengem Kräiz "Kinnek vun de Judden" (la. "Rex Iudaeorum"). Dem [[Markus (Evangelist)|Mk]] 21,15-20 no gouf de Jesus ausgedoen, ausgepäitscht, krut eng [[Därekroun]] opgesat a réimesch Zaldoten hunn hien ausgelaacht an op hie gespaut. Dunn huet de Jesus säi Kräiz selwer missen op déi Plaz droen, wou hie sollt higeriicht ginn. Wéi hien um Wee dohin zesummegebrach ass, hu réimesch Zaldoten de [[Simon vu Cyrene]] gezwongen, d'Kräiz weider ze droen. Wou de Jesus um [[Bierg Golgotha]], virun der [[Jerusalem]]er Stadmauer, ukomm ass, krut hien e Glas Wäi mat [[Myrrhe]] géint d'Péng ugebueden, wat hien awer refuséiert huet. Du gouf hie gekräizegt, säi Kräiz stoung tëschent deene vun zwee verurteelte Verbriecher. Du soll hie geruff hunn, "Mäi Gott, mäi Gott, firwat hues du mech verlooss?" (en Zitat aus [[Buch vun de Psalmen|Ps]] 22,2) a kuerz dorop gestuerwe sinn. Dem Jesus säin Doud um Kräiz huet an der chrëschtlecher [[Theologie]] eng grouss a wäit gefaasst Bedeitung. Engersäits soll d'Kräizegung weisen, datt [[Gott]] a senger [[Dräifaltegkeet|mënschlecher Inkarnatioun]] de Summum vum mënschleche Leed materlieft huet a sou d'Leed vun all de Mënsche kennt a versteet. Anerersäits soll de Jesus, andeems hie sech selwer geaffert huet, fir all d'[[Sënn (Relioun)|Sënne]] vun der Mënschheet [[Sakrament#Bouss|gebéisst]] hunn a sou de Grondstee fir en neit Verhältnis tëscht Gott an de Mënsche geluecht hunn. === Islam === D'Kräizegung als Doudesstrof gëtt am [[Koran]] direkt op e puer Plazen ernimmt. An der Sure 5:33 gëtt d'Kräizegung als eng weltlech Strof opgefouert fir all déi, déi den Islam bekämpfen oder a Gefor bréngen an net dovun ofkéiere wëllen: {{Zitat|De Loun vun all deenen, di géint Gott oder säi Prophéit Krich féieren... soll doranner bestoen, dat si ëmbruecht oder gekräizegt ginn.}} D'Sure 4:157 kontestéiert d'Kräizegung vum Jesus laut chrëschtlecher Erzielung: {{Zitat|Si [d'Judden] hu gesot: 'Mir hunn de Jesus Christus, de Jong vun der Maria an dem Gott säi Prophéit ëmbruecht'. Si hunn e weeder ëmbruecht nach gekräizegt. Villméi ass hinnen en aneren änlech virkomm [am Sënn vu: si hunn e mat engem anere verwiesselt].}} An der Geschicht vum Islam goufen och eng ganz Partie [[Apostasie am Islam|Apostate]] gekräizegt. == D'Kräizegung hautdesdaags == D'Kräizegung gëtt hautdesdaags op der Welt nëmme nach a ganz rare Fäll agesat, an dëst haaptsächlech an islamistesch markéierte Länner. Sou ass zum Beispill am [[Iran]], am [[Sudan]] an a [[Saudi-Arabien]]<ref>Amnesty International: [http://www.amnesty.de/urgent-action/ua-058-2013-1/hinrichtungen-verschoben?destination=suche%3Fwords%3DKreuzigung%26form_id%3Dai_search_form_block ''Hinrichtung Verschoben''], Mäerz 2013. Opgeruff den 23. Juni 2015.</ref> d'Kräizegung gesetzlech (baséiert op der staatlecher Interpretatioun vun der [[Shari'a]]) virgesinn. [[Amnesty International]] no ass et an deene Länner nach gängeg Praxis, datt Verurteelter, déi schonn higeriicht goufen, fir een Dag op e Kräiz gehaangen an ëffentlech gewise ginn.<ref>Amnesty International: [https://web.archive.org/web/20141214150436/http://archiv.amnesty.de/internet/deall.nsf/docs/2006-DEU04-008-de/$FILE/VereinigteArabischeEmirate.pdf Länderkurzbericht: Vereinigte Arabische Emirate], November 2006. Opgeruff den 23. Juni 2015.</ref> Den 30. Abrëll 2014 hunn islamistesch Extremisten a [[Syrien]] 7 ëffentlech Hiriichtunge vollzunn. Fotoe vun dëser Dot, déi op [[Twitter]] verëffentlecht goufe, weise fälschlecherweis drop hin, dat d'Victimen dobäi gekräizegt goufen. Warscheinlech awer goufen an deene meeschte Fäll déi betraffe Persoune fir d'éischt erschoss, ier si un d'Kräiz gehaange goufen.<ref>[http://www.thedailybeast.com/articles/2014/04/30/islamic-extremists-now-crucifying-people-in-syria-and-tweeting-out-the-pictures.html ''Islamic Extremists Now Crucifying People in Syria—and Tweeting Out the Pictures''], The Daily Beast, Abrëll 2014. Opgeruff den 21 Juni 2015.</ref> == Kuckt och == *[[Doudesstrof]] *[[Kräizegungsgrupp]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Crucifixion|Kräizegung}} *Ute Eberle: [http://www.zeit.de/zeit-wissen/2007/02/Kreuzigungsforscher ''Kruzifix nochmal''], Die Zeit Wissen, Februar 2007. {{Referenzen}} [[Kategorie:Doudesstrofen]] 2v164t37qhvbeu9roqgsaz1oujti63x 0 87507 2680237 2656627 2026-05-30T10:17:06Z Les Meloures 580 Eifeler 2680237 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Crater Theophilus.jpg|thumb|Moundkrater Theophilus (Apollo 16, NASA)]] Als '''Rankbierger''' bezeechent ee grouss [[Moundkrater]]e mat engem Duerchmiesser tëscht 60&nbsp;km a ronn 150&nbsp;km. De [[Kraterrand]] vu sou [[Bierg]]er entsteet beim [[Impakt|Meteoritenaschlag]] als Ausworf vu staark kompriméiertem Material. D'Gestengs vu Rankbierger gëtt als [[Lunarit]] bezeechent. == Rankfërmeg Strukturen duerch Asteroiden-Aschléi == Wann e [[Meteorit]] - bei gréissere Kierper [[Asteroid]] genannt - aus dem Weltraum erofstierzt, huet hien eng Vitess vun 10 bis 70 Kilometer pro Sekonn (30- bis 200-fach ierdesch [[Schallvitess]]). Beim Opprall dréngt n an e puer Millisekonne bis zu 100 Meter an d'Gestengs eran. An dësem kuerze Moment gëtt déi ganz [[kinetesch Energie]] vum Meteorit a Wäermt ëmgewandelt an de Kierper explodéiert. D'Material ronderëm gëtt keegelfërmeg ewechgesprengt; um Rand vum geformte Becken entsteet en Deel dovun als [[Rampli (Mound)|Rampli]]. Wann e groussen Objet oder en Objet mat ganz grousser [[Vitess]] aschléit, fiedert d'Uewerfläch zeréck a formt en '''[[Zentralbierg]]'''. Beim Fall vun enger Kugel an d'Waasser geschitt bal dat selwecht: eng Drëps spréngt an der Mëtt héich. D'Schréi vun de bannenzegen Häng vum Rampli läit bei 20-30°, déi baussenzeg ass 2-3-mol méi flaach. Béides hänkt vum Asteroidematerial a vum Moundbuedem of, souwéi vun der Vitess an dem Opprallwénkel. De riets duergestallte Moundkrater [[Theophilus (Moundkrater)|Theophilus]] ass eng 105&nbsp;km grouss kreesfërmeg Dällt am Buedem vum [[Äerdmound]] no bei der visueller Moundmëtt an entstoung viru ronn 2 Mrd. Joer. Säi Rampli huet Héicht vu bal 7&nbsp;km. Déi [[Terrasse (Geologie)|terrassefërmeg]] bannenzeg Häng maachen aus him ee vun de schéinsten Objeten um Mound. Vun där Gréisst huet den [[Äerdmound]] der e puer Dosen. Bedeitend Rankbierger sinn: * [[Clavius (Moundkrater)|Clavius]] (zirka 200&nbsp;km, am südlechen Héichland) * [[Ptolemaeus (Moundkrater)|Ptolemäus]] (zirka 150&nbsp;km, no bei der Moundmëtt) * [[Posidonius (Moundkrater)|Posidonius]] (100&nbsp;km, nordwestlech vun der Moundmëtt) * [[Schickard (Moundkrater)|Schickard]] (zirka 200&nbsp;km, no beim Südwestrand) an de * [[Bailly (Moundkrater)|Bailly]] - mat 300&nbsp;km de gréisste Rankbierg; direkt um Südwestrand vum Äerdmound, dofir nëmme verzerrt ze gesinn. {{Kuckt och Äerdmound}} [[Kategorie:Aschlagkrateren um Äerdmound| Rankbierg]] [[Kategorie:Moundbierger]] jwvbeyqihjq4cp8df1hr7pufuis04jd 0 92450 2680180 2607848 2026-05-30T04:19:39Z Kwamikagami 20295 2680180 wikitext text/x-wiki {{Infobox Asteroiden | Orbittyp = [[Apollo-Asteroid]] | Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]] | Grouss Hallefachs = 1,126 [[Astronomesch Eenheet|AE]] | Perihel–Aphel = 0,897 – 1,356 AE | Exzentrizitéit = 0,204 | Inklinatioun = 6,035 Grad | Ëmlafzäit =436,6 Deeg | Bunnvitess = | Duerchmiesser =492 [[Meter|m]] | Mass =62 × 10⁹ kg | Dicht = 0.97 t/m³ | Rotatiounsperiod = 2,15 h | Absolut Hellegkeet = 20,8 ± 0,7 | Spektralklass =B,C | Entdecker = [[Lincoln Near Earth Asteroid Research|LINEAR]] | Datum = [[11. September]] [[1999]] | Plaz = [[Socorro]], ([[New Mexico]]) | Aner Bezeechnungen =1999 RQ₃₆ }} Den '''(101955) Bennu''' virdrun ''1999 RQ₃₆'' ass en [[Asteroid]] aus der Grupp vun den [[Apollo-Asteroid]]en. E gouf den 11. September [[1999]] am Kader vum [[Lincoln Near Earth Asteroid Research|LINEAR]]-Projet entdeckt. Säin Duerchmiesser läit bei 510&nbsp;[[Meter|m]]. Den Asteroid gëtt vum [[Arecibo-Observatoire]] a vum [[Goldstone Deep Space Communications Complex]] extensiv observéiert. Eng Studie vum [[Andrea Milani]] berechent eng Serie vu méiglechen Zesummestéiss mat der Äerd am Zäitraum vun [[2169]] bis [[2199]]. D'Wahrscheinlechkeet vun engem Aschlag hänkt vun de bis elo nëmme wéineg bekannte physikaleschen Eegenschafte vum Asteroid of, läit awer ënner 0,07&nbsp;%<ref>[http://arxiv.org/abs/0901.3631 Long-term impact risk for (101955) 1999 RQ36] Authors: Andrea Milani, Steven R. Chesley, Maria Eugenia Sansaturio, Fabrizio Bernardi, Giovanni B. Valsecchi, Oscar Arratia</ref>. Fir prezis Date maachen ze kënnen, gouf den Asteroid vun 1999 bis 2011 observéiert, fir eng genee Virstellung vun der Beschafenheet a Struktur ze kréien an och fir d'Auswierkunge vum [[Jarkowski-Effet]] op d'Bunn besser ofschätzen ze kënnen. Sou konnt eng Dicht vun 0.97 t/m³ bei engem Gewiicht vun 62 × 10⁹ kg duerch déi gemoosse Bunnofwäichung vun 160&nbsp;km bestëmmt ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20120728173602/http://astronomie.scienceticker.info/2012/05/25/asteroid-auf-der-licht-waage/] scienceticker ofgeruff de 26.5.2012</ref>. 1999 RQ₃₆ gouf och dacks als Zil fir Raumsonden a Betruecht gezunn, sou zum Beispill fir déi geplangt [[Osiris (Raumsond)|OSIRIS]] Missioun. De [[25. Mee]] [[2011]] huet d'NASA bekannt ginn, datt bei der Missioun [[OSIRIS-REx]] den 1999 RQ₃₆ ugeflu soll ginn<ref>NASA to Launch New Science Mission to Asteroid in 2016: ''http://www.nasa.gov/topics/solarsystem/features/osiris-rex.html'' 25. Mai 2011</ref>. Den 3. Dezember 2018 ass d'Raumsond OSIRIS-REx no enger Rees vu 2 Joer beim Bennu ukomm. == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} * [[Lëscht vun den Asteroiden]] == Um Spaweck == * [http://neo.jpl.nasa.gov/risk/a101955.html Earth Impact Risk Summary: 101955 1999 RQ36 (Years: 2169–2199) - Websäit vun Near-Earth Objeten] beim [[Jet Propulsion Laboratory|JPL]] * [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=101955;orb=1 Orbit parameters] – NASA Websäit * {{en}} [http://iopscience.iop.org/2041-8205/728/2/L42 Temperature History and Dynamical Evolution of (101955) 1999 RQ 36: A Potential Target for Sample Return from a Primitive Asteroid] (2011) * [http://arxiv.org/abs/1210.5370 Physical Properties of OSIRIS-REx Target Asteroid (101955) 1999 RQ36 derived from Herschel, ESO-VISIR and Spitzer observations] (19. Okt. 2012) * [http://arxiv.org/abs/1409.4704 The Design Reference Asteroid for the OSIRIS-REx Mission Target (101955) Bennu] (16. Sep 2014) * [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=101955 JPL Asteroiden-Datebank: (101955) Bennu] * AstDyS -[http://hamilton.dm.unipi.it/astdys/index.php?pc=1.1.0&n=101955 Astronomesch Date vum (101955) Bennu] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bennu}} [[Kategorie:Asteroiden iwwer 100000|101955]] [[Kategorie:Apollo-Asteroiden]] [[Kategorie:Asteroide vum Typ B]] [[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1999 entdeckt goufen]] [[Kategorie:Asteroiden, déi zu kenger Asteroidefamill gehéieren|Bennu]] [[Kategorie:Entdeckunge mam Lincoln Near Earth Asteroid Research]] 88mw0rn34gaycsb0wqjaebkdhgsmwzw 2680181 2680180 2026-05-30T04:20:29Z Kwamikagami 20295 2680181 wikitext text/x-wiki {{Infobox Asteroiden | Orbittyp = [[Apollo-Asteroid]] | Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]] | Grouss Hallefachs = 1,126 [[Astronomesch Eenheet|AE]] | Perihel–Aphel = 0,897 – 1,356 AE | Exzentrizitéit = 0,204 | Inklinatioun = 6,035 Grad | Ëmlafzäit =436,6 Deeg | Bunnvitess = | Duerchmiesser =492 [[Meter|m]] | Mass =62 × 10⁹ kg | Dicht = 0.97 t/m³ | Rotatiounsperiod = 2,15 h | Absolut Hellegkeet = 20,8 ± 0,7 | Spektralklass =B,C | Entdecker = [[Lincoln Near Earth Asteroid Research|LINEAR]] | Datum = [[11. September]] [[1999]] | Plaz = [[Socorro]], ([[New Mexico]]) | Aner Bezeechnungen =1999 RQ₃₆ }} Den '''(101955) Bennu''' virdrun ''1999 RQ₃₆'' ass en [[Asteroid]] aus der Grupp vun den [[Apollo-Asteroid]]en. E gouf den 11. September [[1999]] am Kader vum [[Lincoln Near Earth Asteroid Research|LINEAR]]-Projet entdeckt. Säin Duerchmiesser läit bei 510&nbsp;[[Meter|m]]. Den Asteroid gëtt vum [[Arecibo-Observatoire]] a vum [[Goldstone Deep Space Communications Complex]] extensiv observéiert. Eng Studie vum [[Andrea Milani]] berechent eng Serie vu méiglechen Zesummestéiss mat der Äerd am Zäitraum vun [[2169]] bis [[2199]]. D'Wahrscheinlechkeet vun engem Aschlag hänkt vun de bis elo nëmme wéineg bekannte physikaleschen Eegenschafte vum Asteroid of, läit awer ënner 0,07&nbsp;%<ref>[http://arxiv.org/abs/0901.3631 Long-term impact risk for (101955) 1999 RQ36] Authors: Andrea Milani, Steven R. Chesley, Maria Eugenia Sansaturio, Fabrizio Bernardi, Giovanni B. Valsecchi, Oscar Arratia</ref>. Fir prezis Date maachen ze kënnen, gouf den Asteroid vun 1999 bis 2011 observéiert, fir eng genee Virstellung vun der Beschafenheet a Struktur ze kréien an och fir d'Auswierkunge vum [[Jarkowski-Effet]] op d'Bunn besser ofschätzen ze kënnen. Sou konnt eng Dicht vun 0.97 t/m³ bei engem Gewiicht vun 62 × 10⁹ kg duerch déi gemoosse Bunnofwäichung vun 160&nbsp;km bestëmmt ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20120728173602/http://astronomie.scienceticker.info/2012/05/25/asteroid-auf-der-licht-waage/] scienceticker ofgeruff de 26.5.2012</ref>. Bennu gouf och dacks als Zil fir Raumsonden a Betruecht gezunn, sou zum Beispill fir déi geplangt [[Osiris (Raumsond)|OSIRIS]] Missioun. De [[25. Mee]] [[2011]] huet d'NASA bekannt ginn, datt bei der Missioun [[OSIRIS-REx]] den Bennu ugeflu soll ginn<ref>NASA to Launch New Science Mission to Asteroid in 2016: ''http://www.nasa.gov/topics/solarsystem/features/osiris-rex.html'' 25. Mai 2011</ref>. Den 3. Dezember 2018 ass d'Raumsond OSIRIS-REx no enger Rees vu 2 Joer beim Bennu ukomm. == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} * [[Lëscht vun den Asteroiden]] == Um Spaweck == * [http://neo.jpl.nasa.gov/risk/a101955.html Earth Impact Risk Summary: 101955 1999 RQ36 (Years: 2169–2199) - Websäit vun Near-Earth Objeten] beim [[Jet Propulsion Laboratory|JPL]] * [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=101955;orb=1 Orbit parameters] – NASA Websäit * {{en}} [http://iopscience.iop.org/2041-8205/728/2/L42 Temperature History and Dynamical Evolution of (101955) 1999 RQ 36: A Potential Target for Sample Return from a Primitive Asteroid] (2011) * [http://arxiv.org/abs/1210.5370 Physical Properties of OSIRIS-REx Target Asteroid (101955) 1999 RQ36 derived from Herschel, ESO-VISIR and Spitzer observations] (19. Okt. 2012) * [http://arxiv.org/abs/1409.4704 The Design Reference Asteroid for the OSIRIS-REx Mission Target (101955) Bennu] (16. Sep 2014) * [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=101955 JPL Asteroiden-Datebank: (101955) Bennu] * AstDyS -[http://hamilton.dm.unipi.it/astdys/index.php?pc=1.1.0&n=101955 Astronomesch Date vum (101955) Bennu] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bennu}} [[Kategorie:Asteroiden iwwer 100000|101955]] [[Kategorie:Apollo-Asteroiden]] [[Kategorie:Asteroide vum Typ B]] [[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1999 entdeckt goufen]] [[Kategorie:Asteroiden, déi zu kenger Asteroidefamill gehéieren|Bennu]] [[Kategorie:Entdeckunge mam Lincoln Near Earth Asteroid Research]] 2t5tc1aznpntm7fsgezqu8869ohb3ab 2680190 2680181 2026-05-30T08:10:00Z Les Meloures 580 k 2680190 wikitext text/x-wiki {{Infobox Asteroiden | Orbittyp = [[Apollo-Asteroid]] | Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]] | Grouss Hallefachs = 1,126 [[Astronomesch Eenheet|AE]] | Perihel–Aphel = 0,897 – 1,356 AE | Exzentrizitéit = 0,204 | Inklinatioun = 6,035 Grad | Ëmlafzäit =436,6 Deeg | Bunnvitess = | Duerchmiesser =492 [[Meter|m]] | Mass =62 × 10⁹ kg | Dicht = 0.97 t/m³ | Rotatiounsperiod = 2,15 h | Absolut Hellegkeet = 20,8 ± 0,7 | Spektralklass =B,C | Entdecker = [[Lincoln Near Earth Asteroid Research|LINEAR]] | Datum = [[11. September]] [[1999]] | Plaz = [[Socorro]], ([[New Mexico]]) | Aner Bezeechnungen =1999 RQ₃₆ }} Den '''(101955) Bennu''' virdrun ''1999 RQ₃₆'' ass en [[Asteroid]] aus der Grupp vun den [[Apollo-Asteroid]]en. E gouf den 11. September [[1999]] am Kader vum [[Lincoln Near Earth Asteroid Research|LINEAR]]-Projet entdeckt. Säin Duerchmiesser läit bei 510&nbsp;[[Meter|m]]. Den Asteroid gëtt vum [[Arecibo-Observatoire]] a vum [[Goldstone Deep Space Communications Complex]] extensiv observéiert. Eng Studie vum [[Andrea Milani]] berechent eng Serie vu méiglechen Zesummestéiss mat der Äerd am Zäitraum vun [[2169]] bis [[2199]]. D'Wahrscheinlechkeet vun engem Aschlag hänkt vun de bis elo nëmme wéineg bekannte physikaleschen Eegenschafte vum Asteroid of, läit awer ënner 0,07&nbsp;%<ref>[http://arxiv.org/abs/0901.3631 Long-term impact risk for (101955) 1999 RQ36] Authors: Andrea Milani, Steven R. Chesley, Maria Eugenia Sansaturio, Fabrizio Bernardi, Giovanni B. Valsecchi, Oscar Arratia</ref>. Fir prezis Date maachen ze kënnen, gouf den Asteroid vun 1999 bis 2011 observéiert, fir eng genee Virstellung vun der Beschafenheet a Struktur ze kréien an och fir d'Auswierkunge vum [[Jarkowski-Effet]] op d'Bunn besser ofschätzen ze kënnen. Sou konnt eng Dicht vun 0.97 t/m³ bei engem Gewiicht vun 62 × 10⁹ kg duerch déi gemoosse Bunnofwäichung vun 160&nbsp;km bestëmmt ginn<ref>[https://web.archive.org/web/20120728173602/http://astronomie.scienceticker.info/2012/05/25/asteroid-auf-der-licht-waage/] scienceticker ofgeruff de 26.5.2012</ref>. De Bennu gouf och dacks als Zil fir Raumsonden a Betruecht gezunn, sou zum Beispill fir déi geplangt [[Osiris (Raumsond)|OSIRIS]] Missioun. De [[25. Mee]] [[2011]] huet d'NASA bekannt ginn, datt bei der Missioun [[OSIRIS-REx]] de Bennu ugeflu soll ginn<ref>NASA to Launch New Science Mission to Asteroid in 2016: ''http://www.nasa.gov/topics/solarsystem/features/osiris-rex.html'' 25. Mai 2011</ref>. Den 3. Dezember 2018 ass d'Raumsond OSIRIS-REx no enger Rees vun 2 Joer beim Bennu ukomm. == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} * [[Lëscht vun den Asteroiden]] == Um Spaweck == * [http://neo.jpl.nasa.gov/risk/a101955.html Earth Impact Risk Summary: 101955 1999 RQ36 (Years: 2169–2199) - Websäit vun Near-Earth Objeten] beim [[Jet Propulsion Laboratory|JPL]] * [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=101955;orb=1 Orbit parameters] – NASA Websäit * {{en}} [http://iopscience.iop.org/2041-8205/728/2/L42 Temperature History and Dynamical Evolution of (101955) 1999 RQ 36: A Potential Target for Sample Return from a Primitive Asteroid] (2011) * [http://arxiv.org/abs/1210.5370 Physical Properties of OSIRIS-REx Target Asteroid (101955) 1999 RQ36 derived from Herschel, ESO-VISIR and Spitzer observations] (19. Okt. 2012) * [http://arxiv.org/abs/1409.4704 The Design Reference Asteroid for the OSIRIS-REx Mission Target (101955) Bennu] (16. Sep 2014) * [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=101955 JPL Asteroiden-Datebank: (101955) Bennu] * AstDyS -[http://hamilton.dm.unipi.it/astdys/index.php?pc=1.1.0&n=101955 Astronomesch Date vum (101955) Bennu] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Bennu}} [[Kategorie:Asteroiden iwwer 100000|101955]] [[Kategorie:Apollo-Asteroiden]] [[Kategorie:Asteroide vum Typ B]] [[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1999 entdeckt goufen]] [[Kategorie:Asteroiden, déi zu kenger Asteroidefamill gehéieren|Bennu]] [[Kategorie:Entdeckunge mam Lincoln Near Earth Asteroid Research]] 1qxqjiv03f7n9u8wb0h51bsqdh9ds2i 0 94335 2680139 2679905 2026-05-29T16:44:33Z Mobby 12 60927 /* Kuckt och */ 2680139 wikitext text/x-wiki {{Droit}} [[Fichier:Luxembourg - Organisation de la justice - juridictions judiciaires (lb).svg|thumb|300px|Iwwersiicht vun der Geriichtsorganisatioun zu Lëtzebuerg: Uerdentlech Geriichtsbarkeet]] [[Fichier:Luxembourg - Organisation de la justice - juridictions administratives (lb).svg|thumb|300px|Administrativ Geriichtsbarkeet]] [[Fichier:Luxembourg - Organisation de la justice - juridictions sociales (lb).svg|thumb|300px|Sozial Geriichtsbarkeet]] [[Fichier:Parquet Luxembourg.jpg|thumb|300px|[[Cité judiciaire]]: d'Gebai an deem den Appellatiounshaff, de Cassatiounshaff an de Parquet général sinn.]] D''''Geriichtsorganisatioun zu Lëtzebuerg''' ass déi [[Geriichtsorganisatioun|intern Organisatioun]] vun de lëtzebuergeschen nationale [[Geriicht]]er. Dozou gehéiert souwuel den institutionellen Opbau vun der rechtspriechender Gewalt wéi och hire Fonctionnement. == Geriichtsbarkeeten == Als Konsequenz vun der [[Gewaltentrennung]] mussen d'Sträitfäll géint Privatleit separat vun deene géint de Staat vun zwou autonome Geriichtsbarkeeten (uerdentlech an administrativ Geriichtsbarkeet) traitéiert ginn. Zu Lëtzebuerg gëtt eng weider Ënnerdeelung gemaach an et gëtt nach déi sozial an déi militäresch Geriichtsbarkeeten. De [[Cour constitutionnelle (Lëtzebuerg)|Verfassungshaff]] ass zoustänneg fir all Froe wat d'Konformitéit vun engem Gesetz mat der [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassung]] ugeet, egal wat fir eng Geriichtsbarkeet betraff ass. === Uerdentlech Geriichtsbarkeet === * [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref>{{Citation|URL=https://justice.public.lu/fr/organisation-justice/juridictions-judiciaires.html|Titel=Juridictions judiciaires|Gekuckt=12.12.2024|Datum=04.07.2019|Wierk=|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> ** [[Tribunal de paix (Lëtzebuerg)|Friddenstribunal]] an zivillen an a kommerziellen Affären ** [[Tribunal du travail (Lëtzebuerg)|Aarbechtsgeriicht]] ** [[Tribunal de police (Lëtzebuerg)|Policegeriicht]] * [[Tribunal d'arrondissement (Lëtzebuerg)|Bezierksgeriicht]]<ref>{{Citation|URL=https://justice.public.lu/fr/organisation-justice/juridictions-judiciaires/tribunaux-arrondissement.html|Titel=Tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=12.12.2024|Datum=01.08.2023|Wierk=|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> ** Kummere fir zivil, kommerziell a strofrechtlech Affären ** [[Tribunal de la jeunesse et des tutelles (Lëtzebuerg)|Jugend- a Momperschaftsgeriicht]] * [[Cour supérieure de justice (Lëtzebuerg)|Ieweschte Geriichtshaff]] mat Sëtz an der Stad<ref>{{Citation|URL=https://justice.public.lu/fr/organisation-justice/juridictions-judiciaires/cour-superieure-justice.html|Titel=Cour supérieure de justice|Gekuckt=12.12.2024|Datum=07.04.2020|Wierk=|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> ** [[Cour d'appel (Lëtzebuerg)|Appellsgriicht]] ** [[Cour de cassation (Lëtzebuerg)|Cassatiounsgericht]] ** [[Parquet (Lëtzebuerg)|Parquet général]] Vereinfacht gesot (ouni Spezialkompetenzen ze berécksiichtegen), ass d'Friddensgeriicht déi éischt Instanz fir déi kleng Affäre mat engem Sträitwäert bis 15.000 Euro<ref>{{Citation|URL=https://justice.public.lu/fr/organisation-justice/juridictions-judiciaires/justices-paix/tribunal-paix.html|Titel=Tribunal de paix|Gekuckt=29.11.2024|Datum=12.10.2021|Wierk=|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> an d'Bezierksgeriicht déi éischt Instanz fir Affäre mat engem Sträitwäert deen do driwwer läit. D'Policegeriicht traitéiert gemenkerhand Contraventiounen an d'Bezierksgeriicht – a senge jeeweilege correctionellen a kriminelle Kummeren – [[Delikt]]er a [[Verbriechen]]. [[Appell (Droit)|Appeller]] géint Urteeler vum Friddensgeriicht a vum Policegeriicht komme virun d'Bezierksgeriicht, Appeller géint Urteeler vum Aarbechtsgeriicht a Bezierksgeriicht komme virun den Appellatiounshaff. Et gëtt 3 Friddensgeriichter, eent an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], eent zu [[Esch-Uelzecht]] an eent zu [[Dikrech]]. Et gëtt 2 Bezierksgeriichter, all Kéier eent am [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] Stad Lëtzebuerg an eent am Geriichtsbezierk Dikrech. Den [[Cour supérieure de justice (Lëtzebuerg)|Ieweschte Geriichtshaff]] (mam Appells- an dem Cassatiounsgeriicht, souwéi dem Parquet général) gëtt et just eemol an der Stad Lëtzebuerg, en ass kompetent fir d'ganzt Land. === Administrativ Geriichtsbarkeet<ref>{{Citation|URL=https://justice.public.lu/fr/organisation-justice/juridictions-administratives.html|Titel=Juridictions administratives|Gekuckt=12.12.2024|Datum=06.06.2024|Wierk=|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> === * [[Cour administrative (Lëtzebuerg)|Verwaltungsgeriichtshaff]] * [[Tribunal administratif (Lëtzebuerg)|Verwaltungsgeriicht]] === Sozial Geriichtsbarkeet<ref>{{Citation|URL=https://justice.public.lu/fr/organisation-justice/juridictions-sociales.html|Titel=Juridictions sociales|Gekuckt=12.12.2024|Datum=13.04.2022|Wierk=|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> === * [[Conseil supérieur de la sécurité sociale (Lëtzebuerg)|Ieweschte Rot vun de Sozialversécherungen]] * [[Conseil arbitral de la sécurité sociale (Lëtzebuerg)|Schidsgeriicht vun de Sozialversécherungen]] Dee leschtméigleche Recours bei der sozialer Geriichtsbarkeet läit beim eigentlech uerdentleche Cassatiounsgeriicht. === Militäresch Geriichtsbarkeet === * [[Conseil de guerre (Lëtzebuerg)|Krichsrot]] * [[Cour d'appel militaire (Lëtzebuerg)|Militär-Appellsgeriicht]] * [[Haute cour militaire (Lëtzebuerg)|Héije Militärhaff]] == Fonctionnement == === Prinzippien === Jiddereen huet d'Recht, säi Sträitfall virun e Geriicht ze bréngen an eng Decisioun doriwwer ze kréien. Leit déi d'Moyenen net hu fir sech en [[Affekot]] ze leeschten, deen een dacks obligatoresch brauch fir sech viru Geriicht vertrieden ze loossen, kënnen dowéinst d'[[Assistance judiciaire]] ufroen, fir datt de Staat hinnen en [[Affekot]] gratis stellt. Wat op Franséisch "''principe du double degré de juridiction''" genannt gëtt, heescht näischt anescht wéi datt am Prinzip all Affär zweemol jugéiert ka ginn, souwuel an de Faite wéi och am Droit. Dowéinst gëtt et an de lëtzebuergesche Geriichtsbarkeeten ëmmer zwou Instanzen. Bei Affäre mat engem klenge Sträitwäert ass déi éischt awer och gläichzäiteg déi lescht Instanz, en Appell ass net méi méiglech, just nach e Recours virum Cassatiounsgeriicht: bis zu 2.000 € virum Friddenstribunal (ausser [[Alimenter]], Bornagen, Actions possessoires, Servituden, Iwwerschëldung, asw.), bis zu 1.250 € virum Aarbechtsgeriicht, virum Bezierksgeriicht a Fäll wou dat exklusiv Kompetenz huet, a virum Schidsgeriicht vun de Sozialversécherungen. Et sief nach bemierkt, datt d'Cassatiounsgeriicht keng drëtt Instanz ass, well deen d'Faiten net méi jugéiert, mä just nach déi richteg Applikatioun vum Droit kontrolléiert. D'Riichtere mussen onparteiesch an onofhängeg sinn, d.&nbsp;h. si däerfen net Partei ergräifen oder sech vu Virurteeler leede loossen, an d'Organisatioun vun all Geriichtsbarkeet muss déi néideg Garantië bidden, datt et keen Zweiwel un der Onparteilechkeet an der Onofhängegkeet ka ginn (z.&nbsp;B. däerf e Riichter aus éischter Instanz net an zweeter Instanz sëtzen, en däerf net sëtze wann en eng Sträitpartei gutt kennt, en däerf verschidden zousätzlech Beruffer oder aner inkompatibel Funktiounen net ausüben, en däerf bei der Interpretatioun vun engem Gesetzestext net bei der [[Exekutiv]]er nofroe wéi déi et gär hätt, asw.). D'Geriichtsverhandlungen an d'Urteelsverkënnegunge mussen ëffentlech sinn. Dëse Prinzip schaaft eng transparent Justiz, wat eng weider Garantie fir hir Impartialitéit duerstellt. An Ausnamefäll kann eng Geriichtsverhandlung awer och hanner zouenen Diere stattfannen, sou e ''huis clos'' ass z.&nbsp;B. bei Zeienaussoe vu [[Mannerjäregkeet|Mannerjäregen]] ubruecht. An all Affär muss en Urteel an engem räsonabelen Delai gesprach ginn. Ënner anerem Lëtzebuerg ass wéinst Verstouss géint dëse Punkt vum Artikel 6 vun der [[Europäesch Mënscherechtskonventioun|Europäescher Mënscherechtskonventioun]] vun de [[Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter|Stroossbuerger Riichter]] schonn e puermol verurteelt ginn, déi vum Land verlaangen, eng Geriichtsorganisatioun op d'Been ze stellen, déi et net nëmmen de Riichteren, mä souguer de Sträitparteie selwer onméiglech mécht, eng Affär jorelaang ze verschleefen. === Generelle Fonctionnement === D'Geriichtsverhandlunge gi vun engem Riichter geleet, deen eleng oder an enger kollegialer Formatioun sëtzt. Um Friddensgeriicht sëtzt just ee Riichter, um Bezierksgeriicht bis op Ausnamefäll ëmmer dräi, um Appellatiounshaff, an de sozialen an an den administrative Geriichtsbarkeeten och ëmmer dräi, um Cassatiounsgeriicht an um Verfassungshaff der fënnef. Am Fall wou e Riichterkollegium sëtzt, ginn d'Urteeler mat enger [[Absolut Majoritéit|absolutter Majoritéit]] vun de Stëmme geholl. D'[[Ministère public (Lëtzebuerg)|Staatsanwaltschaft]] (''ministère public'') läit bei de Friddens- a Bezierksgeriichter an den Hänn vum Parquet vum jeeweilege Bezierk, a beim Ieweschte Geriichtshaff an deene vum Parquet général. Et gëtt zwéi [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierker]], dee vun der Stad Lëtzebuerg an dee vun Dikrech. D'[[Geriichtsschreiwer]]en (''Greffieren'') hëllefen de Riichter bei allen Akten a Protokollen. Wärend de Justizvakanze vum 16. Juli. bis de 15. September<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1980/03/07/n1/consolide/20260916#art_150|Titel=Version consolidée applicable au 16/09/2026 : Loi du 7 mars 1980 sur l'organisation judiciaire|Gekuckt=12.12.2024|Datum=07.03.1980|Säiten=Art. 150|Sprooch=fr}}</ref><!-- an zwou Woche fir [[Ouschteren|Ouschtere]] | keng Quell dofir fonnt--> leeft de Service permanent weider, mä an enger reduzéierter Form mat just vereenzelte Vacatiounssëtzungen. == Literatur == * Erpelding, Michel et al. ''[https://www-degruyter-com.proxy.bnl.lu/document/doi/10.1515/9783110679656/html# Histoire de la Justice au Luxembourg (1795 à nos jours): Institutions - Organisation - Acteurs] /''. Éd. par Vera Fritz, Denis Scuto, et Elisabeth Wingerter. München ; De Gruyter Oldenbourg, 2022. Web. == Kuckt och == * [[Conseil national de justice|Nationale Justizrot]] * [[Autorité de contrôle judiciaire|Geriichtlech Kontrollautoritéit]] * [[Europäesche Geriichtshaff]] * [[Cour européenne des droits de l'homme|Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter]] * [[Cour de justice Benelux|Benelux Geriichtshaff]] * [[Ministère de la Justice|Justizministère]] == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20130109224606/http://www.justice.public.lu/fr/organisation-justice/index.html Geriichtsorganisatioun op der offizieller Säit vun der Lëtzebuerger Justiz] *[http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1980/03/07/n1 Gesetz iwwer d'Justizorganisatioun (Loi du 7 mars 1980 sur l'organisation judiciaire)] {{Navigatioun Justiz}}{{Referenzen}} [[Kategorie:Geriichter zu Lëtzebuerg| ]] tlpdd26asumsssn7lamt12rx0cecetm 2680140 2680139 2026-05-29T16:44:49Z Mobby 12 60927 /* Kuckt och */ 2680140 wikitext text/x-wiki {{Droit}} [[Fichier:Luxembourg - Organisation de la justice - juridictions judiciaires (lb).svg|thumb|300px|Iwwersiicht vun der Geriichtsorganisatioun zu Lëtzebuerg: Uerdentlech Geriichtsbarkeet]] [[Fichier:Luxembourg - Organisation de la justice - juridictions administratives (lb).svg|thumb|300px|Administrativ Geriichtsbarkeet]] [[Fichier:Luxembourg - Organisation de la justice - juridictions sociales (lb).svg|thumb|300px|Sozial Geriichtsbarkeet]] [[Fichier:Parquet Luxembourg.jpg|thumb|300px|[[Cité judiciaire]]: d'Gebai an deem den Appellatiounshaff, de Cassatiounshaff an de Parquet général sinn.]] D''''Geriichtsorganisatioun zu Lëtzebuerg''' ass déi [[Geriichtsorganisatioun|intern Organisatioun]] vun de lëtzebuergeschen nationale [[Geriicht]]er. Dozou gehéiert souwuel den institutionellen Opbau vun der rechtspriechender Gewalt wéi och hire Fonctionnement. == Geriichtsbarkeeten == Als Konsequenz vun der [[Gewaltentrennung]] mussen d'Sträitfäll géint Privatleit separat vun deene géint de Staat vun zwou autonome Geriichtsbarkeeten (uerdentlech an administrativ Geriichtsbarkeet) traitéiert ginn. Zu Lëtzebuerg gëtt eng weider Ënnerdeelung gemaach an et gëtt nach déi sozial an déi militäresch Geriichtsbarkeeten. De [[Cour constitutionnelle (Lëtzebuerg)|Verfassungshaff]] ass zoustänneg fir all Froe wat d'Konformitéit vun engem Gesetz mat der [[Lëtzebuerger Constitutioun|Verfassung]] ugeet, egal wat fir eng Geriichtsbarkeet betraff ass. === Uerdentlech Geriichtsbarkeet === * [[Justice de paix (Lëtzebuerg)|Friddensgeriicht]]<ref>{{Citation|URL=https://justice.public.lu/fr/organisation-justice/juridictions-judiciaires.html|Titel=Juridictions judiciaires|Gekuckt=12.12.2024|Datum=04.07.2019|Wierk=|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> ** [[Tribunal de paix (Lëtzebuerg)|Friddenstribunal]] an zivillen an a kommerziellen Affären ** [[Tribunal du travail (Lëtzebuerg)|Aarbechtsgeriicht]] ** [[Tribunal de police (Lëtzebuerg)|Policegeriicht]] * [[Tribunal d'arrondissement (Lëtzebuerg)|Bezierksgeriicht]]<ref>{{Citation|URL=https://justice.public.lu/fr/organisation-justice/juridictions-judiciaires/tribunaux-arrondissement.html|Titel=Tribunaux d'arrondissement|Gekuckt=12.12.2024|Datum=01.08.2023|Wierk=|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> ** Kummere fir zivil, kommerziell a strofrechtlech Affären ** [[Tribunal de la jeunesse et des tutelles (Lëtzebuerg)|Jugend- a Momperschaftsgeriicht]] * [[Cour supérieure de justice (Lëtzebuerg)|Ieweschte Geriichtshaff]] mat Sëtz an der Stad<ref>{{Citation|URL=https://justice.public.lu/fr/organisation-justice/juridictions-judiciaires/cour-superieure-justice.html|Titel=Cour supérieure de justice|Gekuckt=12.12.2024|Datum=07.04.2020|Wierk=|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> ** [[Cour d'appel (Lëtzebuerg)|Appellsgriicht]] ** [[Cour de cassation (Lëtzebuerg)|Cassatiounsgericht]] ** [[Parquet (Lëtzebuerg)|Parquet général]] Vereinfacht gesot (ouni Spezialkompetenzen ze berécksiichtegen), ass d'Friddensgeriicht déi éischt Instanz fir déi kleng Affäre mat engem Sträitwäert bis 15.000 Euro<ref>{{Citation|URL=https://justice.public.lu/fr/organisation-justice/juridictions-judiciaires/justices-paix/tribunal-paix.html|Titel=Tribunal de paix|Gekuckt=29.11.2024|Datum=12.10.2021|Wierk=|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> an d'Bezierksgeriicht déi éischt Instanz fir Affäre mat engem Sträitwäert deen do driwwer läit. D'Policegeriicht traitéiert gemenkerhand Contraventiounen an d'Bezierksgeriicht – a senge jeeweilege correctionellen a kriminelle Kummeren – [[Delikt]]er a [[Verbriechen]]. [[Appell (Droit)|Appeller]] géint Urteeler vum Friddensgeriicht a vum Policegeriicht komme virun d'Bezierksgeriicht, Appeller géint Urteeler vum Aarbechtsgeriicht a Bezierksgeriicht komme virun den Appellatiounshaff. Et gëtt 3 Friddensgeriichter, eent an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], eent zu [[Esch-Uelzecht]] an eent zu [[Dikrech]]. Et gëtt 2 Bezierksgeriichter, all Kéier eent am [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierk]] Stad Lëtzebuerg an eent am Geriichtsbezierk Dikrech. Den [[Cour supérieure de justice (Lëtzebuerg)|Ieweschte Geriichtshaff]] (mam Appells- an dem Cassatiounsgeriicht, souwéi dem Parquet général) gëtt et just eemol an der Stad Lëtzebuerg, en ass kompetent fir d'ganzt Land. === Administrativ Geriichtsbarkeet<ref>{{Citation|URL=https://justice.public.lu/fr/organisation-justice/juridictions-administratives.html|Titel=Juridictions administratives|Gekuckt=12.12.2024|Datum=06.06.2024|Wierk=|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> === * [[Cour administrative (Lëtzebuerg)|Verwaltungsgeriichtshaff]] * [[Tribunal administratif (Lëtzebuerg)|Verwaltungsgeriicht]] === Sozial Geriichtsbarkeet<ref>{{Citation|URL=https://justice.public.lu/fr/organisation-justice/juridictions-sociales.html|Titel=Juridictions sociales|Gekuckt=12.12.2024|Datum=13.04.2022|Wierk=|Editeur=justice.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> === * [[Conseil supérieur de la sécurité sociale (Lëtzebuerg)|Ieweschte Rot vun de Sozialversécherungen]] * [[Conseil arbitral de la sécurité sociale (Lëtzebuerg)|Schidsgeriicht vun de Sozialversécherungen]] Dee leschtméigleche Recours bei der sozialer Geriichtsbarkeet läit beim eigentlech uerdentleche Cassatiounsgeriicht. === Militäresch Geriichtsbarkeet === * [[Conseil de guerre (Lëtzebuerg)|Krichsrot]] * [[Cour d'appel militaire (Lëtzebuerg)|Militär-Appellsgeriicht]] * [[Haute cour militaire (Lëtzebuerg)|Héije Militärhaff]] == Fonctionnement == === Prinzippien === Jiddereen huet d'Recht, säi Sträitfall virun e Geriicht ze bréngen an eng Decisioun doriwwer ze kréien. Leit déi d'Moyenen net hu fir sech en [[Affekot]] ze leeschten, deen een dacks obligatoresch brauch fir sech viru Geriicht vertrieden ze loossen, kënnen dowéinst d'[[Assistance judiciaire]] ufroen, fir datt de Staat hinnen en [[Affekot]] gratis stellt. Wat op Franséisch "''principe du double degré de juridiction''" genannt gëtt, heescht näischt anescht wéi datt am Prinzip all Affär zweemol jugéiert ka ginn, souwuel an de Faite wéi och am Droit. Dowéinst gëtt et an de lëtzebuergesche Geriichtsbarkeeten ëmmer zwou Instanzen. Bei Affäre mat engem klenge Sträitwäert ass déi éischt awer och gläichzäiteg déi lescht Instanz, en Appell ass net méi méiglech, just nach e Recours virum Cassatiounsgeriicht: bis zu 2.000 € virum Friddenstribunal (ausser [[Alimenter]], Bornagen, Actions possessoires, Servituden, Iwwerschëldung, asw.), bis zu 1.250 € virum Aarbechtsgeriicht, virum Bezierksgeriicht a Fäll wou dat exklusiv Kompetenz huet, a virum Schidsgeriicht vun de Sozialversécherungen. Et sief nach bemierkt, datt d'Cassatiounsgeriicht keng drëtt Instanz ass, well deen d'Faiten net méi jugéiert, mä just nach déi richteg Applikatioun vum Droit kontrolléiert. D'Riichtere mussen onparteiesch an onofhängeg sinn, d.&nbsp;h. si däerfen net Partei ergräifen oder sech vu Virurteeler leede loossen, an d'Organisatioun vun all Geriichtsbarkeet muss déi néideg Garantië bidden, datt et keen Zweiwel un der Onparteilechkeet an der Onofhängegkeet ka ginn (z.&nbsp;B. däerf e Riichter aus éischter Instanz net an zweeter Instanz sëtzen, en däerf net sëtze wann en eng Sträitpartei gutt kennt, en däerf verschidden zousätzlech Beruffer oder aner inkompatibel Funktiounen net ausüben, en däerf bei der Interpretatioun vun engem Gesetzestext net bei der [[Exekutiv]]er nofroe wéi déi et gär hätt, asw.). D'Geriichtsverhandlungen an d'Urteelsverkënnegunge mussen ëffentlech sinn. Dëse Prinzip schaaft eng transparent Justiz, wat eng weider Garantie fir hir Impartialitéit duerstellt. An Ausnamefäll kann eng Geriichtsverhandlung awer och hanner zouenen Diere stattfannen, sou e ''huis clos'' ass z.&nbsp;B. bei Zeienaussoe vu [[Mannerjäregkeet|Mannerjäregen]] ubruecht. An all Affär muss en Urteel an engem räsonabelen Delai gesprach ginn. Ënner anerem Lëtzebuerg ass wéinst Verstouss géint dëse Punkt vum Artikel 6 vun der [[Europäesch Mënscherechtskonventioun|Europäescher Mënscherechtskonventioun]] vun de [[Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter|Stroossbuerger Riichter]] schonn e puermol verurteelt ginn, déi vum Land verlaangen, eng Geriichtsorganisatioun op d'Been ze stellen, déi et net nëmmen de Riichteren, mä souguer de Sträitparteie selwer onméiglech mécht, eng Affär jorelaang ze verschleefen. === Generelle Fonctionnement === D'Geriichtsverhandlunge gi vun engem Riichter geleet, deen eleng oder an enger kollegialer Formatioun sëtzt. Um Friddensgeriicht sëtzt just ee Riichter, um Bezierksgeriicht bis op Ausnamefäll ëmmer dräi, um Appellatiounshaff, an de sozialen an an den administrative Geriichtsbarkeeten och ëmmer dräi, um Cassatiounsgeriicht an um Verfassungshaff der fënnef. Am Fall wou e Riichterkollegium sëtzt, ginn d'Urteeler mat enger [[Absolut Majoritéit|absolutter Majoritéit]] vun de Stëmme geholl. D'[[Ministère public (Lëtzebuerg)|Staatsanwaltschaft]] (''ministère public'') läit bei de Friddens- a Bezierksgeriichter an den Hänn vum Parquet vum jeeweilege Bezierk, a beim Ieweschte Geriichtshaff an deene vum Parquet général. Et gëtt zwéi [[Geriichtsbezierk (Lëtzebuerg)|Geriichtsbezierker]], dee vun der Stad Lëtzebuerg an dee vun Dikrech. D'[[Geriichtsschreiwer]]en (''Greffieren'') hëllefen de Riichter bei allen Akten a Protokollen. Wärend de Justizvakanze vum 16. Juli. bis de 15. September<ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1980/03/07/n1/consolide/20260916#art_150|Titel=Version consolidée applicable au 16/09/2026 : Loi du 7 mars 1980 sur l'organisation judiciaire|Gekuckt=12.12.2024|Datum=07.03.1980|Säiten=Art. 150|Sprooch=fr}}</ref><!-- an zwou Woche fir [[Ouschteren|Ouschtere]] | keng Quell dofir fonnt--> leeft de Service permanent weider, mä an enger reduzéierter Form mat just vereenzelte Vacatiounssëtzungen. == Literatur == * Erpelding, Michel et al. ''[https://www-degruyter-com.proxy.bnl.lu/document/doi/10.1515/9783110679656/html# Histoire de la Justice au Luxembourg (1795 à nos jours): Institutions - Organisation - Acteurs] /''. Éd. par Vera Fritz, Denis Scuto, et Elisabeth Wingerter. München ; De Gruyter Oldenbourg, 2022. Web. == Kuckt och == * [[Conseil national de justice|Nationale Justizrot]] * [[Autorité de contrôle judiciaire|Geriichtlech Kontrollautoritéit]] * [[Europäesche Geriichtshaff]] * [[Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter]] * [[Cour de justice Benelux|Benelux Geriichtshaff]] * [[Ministère de la Justice|Justizministère]] == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20130109224606/http://www.justice.public.lu/fr/organisation-justice/index.html Geriichtsorganisatioun op der offizieller Säit vun der Lëtzebuerger Justiz] *[http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1980/03/07/n1 Gesetz iwwer d'Justizorganisatioun (Loi du 7 mars 1980 sur l'organisation judiciaire)] {{Navigatioun Justiz}}{{Referenzen}} [[Kategorie:Geriichter zu Lëtzebuerg| ]] 2z8chjsfdmvxxjs1mt1o0lthlqsn9n9 0 98871 2680228 2539598 2026-05-30T09:07:52Z Mobby 12 60927 + 2680228 wikitext text/x-wiki {{skizzPolitik}} {{Infobox Partei | Numm = Partei fir Integral Demokratie | Logo = PID Logo.jpg | Faarfcode = #FFAA00 | Ofkierzung = PID | President = [[Christian Isekin]] | Generalsekretär =[[Renée Filbig]] | Tresorière = [[Angela Molitor]] | Gegrënnt = [[Juni]] [[2013]] | Parteizentral = 70, rue Baudouin<br>L-1218 [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] | Websäit = [http://pid4you.lu http://pid4you.lu] | Land = Lëtzebuerg | Faarwen = Orange a Schwaarz |Parteispriecherin=[[Jean Colombera]] |Sëtz1_Titel = [[Chamber]] |Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#FFAA00}} |Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] |Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#FFAA00}} }} D''''Partei fir Integral Demokratie''' (PID) ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] politesch Partei, déi am Juni 2013 vum [[Jean Colombera]] (mat)gegrënnt gouf.<ref>[http://news.rtl.lu/news/national/445401.html "De Jean Colombera huet eng nei Partei gegrënnt."] RTL.lu - 20.06.2013, 06:14 | Fir d'lescht aktualiséiert: 20.06.2013, 06:20.</ref> Bei de [[Chamberwale vum 20. Oktober 2013]] huet si eng éischt Kéier, an alle 4 Walbezierker, fir Sëtz am nationale Parlament kandidéiert. Si huet awer kee kritt. Och d'Matmaache bei den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2014 (Lëtzebuerg)|Europawalen 2014]] huet net genuch Stëmme fir e Sëtz bruecht. Bei de Gemengewale vum 8. Oktober 2017 huet d'PID keng Kandidaten opgesat.<ref>[https://www.100komma7.lu/article/aktualiteit/d-pid-geet-net-mat-an-d-gemengewahlen "D'PID geet net mat an d'Gemengewahlen."] 100komma7.lu, 13. Jul 2017 - 11:37.</ref> Fir d'[[Chamberwale vum 14. Oktober 2018]] huet d'PiD zesumme mat der [[Piratepartei Lëtzebuerg]] op där hirer Lëscht kandidéiert.<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1154402.html "Piratepartei a PID ginn zesummen an d'Walen."] rtl.lu, 23.03.2018, 11:21:38.</ref> == Presidenten == * 2013-2017: Jean Colombera * August-Oktober 2017: Serge Jochheim<ref>[https://www.100komma7.lu/article/aktualiteit/demissioun-vum-president-serge-jochheim "PID - Demissioun vum President Serge Jochheim."] 100komma7.lu, 19. Okt 2017 - 15:26.</ref> == Um Spaweck == * [http://pid4you.lu Offiziell Websäit vun der PID] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] 1elgnwe4bzxsgn2kgg3yr27qa0wu4g9 0 116251 2680235 2543156 2026-05-30T10:15:06Z Les Meloures 580 Eifeler 2680235 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''James Alfred Van Allen''', gebuer de [[7. September]] [[1914]] zu [[Mount Pleasant (Iowa)|Mount Pleasant]], [[Iowa]], a gestuerwen den [[9. August]] [[2006]] zu [[Iowa City]], war en [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikaneschen]] [[Astrophysiker]] a Raumfaartpionéier. Seng bekanntst Entdeckung war den Nowäis vun engem Stralungsfeld ëm d'Äerd, dat haaptsächlech aus dem [[Sonnewand]] an der [[Kosmesch Stralung|kosmescher Stralung]] besteet an no him als [[Van-Allen-Ceinture]] genannt gouf. == Liewen == === Jugend === Den James Van Allen gouf als zweet Kand vu véier Jonge vum Affekot Alfred Morris Van Allen a senger Fra Alma, geb. Olney, an der Gemeng Mount Pleasant (mat deemools ronn 3.000 Awunner) gebuer. Béid Elteren koumen aus Pionéierfamilljen, déi et gewinnt ware sech selwer ze hëllefen, wann néideg och mat Erfindungen déi d'Aarbecht méi liicht gemaach hunn. De jonke Van Allen huet sech besonnesch fir mechanesch an elektresch Konstruktiounen intresséiert. Hien huet einfach elektresch Motore gebastelt, primitiv [[Detekterempfänger|Detekterradioen]] an aner Instrumenter. Seng Uregungen huet hie sech aus den Zäitschrëfte ''[[Popular Mechanics]]'' a ''[[Popular Science]]'' geholl. === Studium === E Physikprofesser vum Iowa Wesleyan College hat d'Fäegkeet vum deemools 18-järege Student fir d'Experimentéieren a d'Bastelen erkannt. Fir 35 Cent d'Stonn huet de Van Allen d'seismesch a magnéitesch Ausrëschtung fir eng [[Antarktis]]expeditioun virbereeden däerfen. D'Fuerschungsrees gouf vum Admirol [[Richard E. Byrd]] an dem Physikprofesser [[Thomas Poulter]] geleet. De Van Allen sollt och mat derbäi sinn, mä seng Famill huet huet hien nach ze vill Jonk dofir gehalen. Hien huet du säi Physikstudium ofgeschloss, an huet op d'Universitéit vun [[Iowa City]] gewiesselt a huet [[1939]] mat ''[[summa cum laude]]'' [[Promotioun (Dokter)|promovéiert]] . Uschléissend huet hie bis 1942 als ''research fellow'' op der Carnegie Institution of Washington geschafft. De Van Allen huet photoelektresch- a [[radiofrequenz]]gesteiert Unnäherungs-[[Zünder]] ''(„proximity fuze“)'' a Bommen, Rakéiten a Schosswaffeprojektiller entwéckelt. Dobäi gouf och säin Interessi un der [[Kosmesch Stralung|kosmescher Stralung]] waakreg. [[1942]] huet hie bei den [[Applied Physics Laboratory]] (APL) vun der [[Johns Hopkins University]] gewieeseet, an ass do mat der selwechter Aarbecht weidergefuer. === Satellittegestëtzt Weltraumfuerschung === No Krichsenn leet hien an der [[Johns Hopkins University]] vun [[1946]] bis [[1950]] d'Héichatmosphärefuerschung mat Hëllef vun [[A4 (Rakéit)|A4-Rakéiten]] an dueno mat der Entwécklung vun enger [[Aerobee|Aerobeerakéit]], déi vill méi kleng a méi gënschteg war wéi d'A4. Schonn hei leet hie Wäert op d'Méiglechkeet fir den Transport vun Notzlaaschten a Moossinstrumenter. [[1951]] krut hien eng Plaz op der University of Iowa als Professer a Chef vum Departement Physik an Astronomie. Hien entwéckelt mat senge Studenten de [[Rockoon]], eng Rakéit, déi ufanks mat engem Ballon op eng Héicht vun 10 bis 15 Meile bruecht gouf, da gezünnt gouf an nach bis an eng Héicht vu 85 Meile geflunn ass. [[Fichier:Van Allen.jpg|thumb|left|Van-Allen-Stralungsceinture]] [[Fichier:Van Allen Explorer 1.jpg|thumb|De [[William Hayward Pickering|William H. Pickering]], de James Van Allen an de [[Wernher von Braun]] (v.l.) halen zesummen e Modell vun [[Explorer 1]] ([[31. Januar]] [[1958]])]] Den éischten amerikanesche Satellit [[Explorer 1]] entdeckt [[1958]] – mat Hëllef vun engem [[Geigerzähler]] – eng Stralenceinture ronderëm d'Äerd, déi aus Deelercher vun der [[Kosmesch Stralung|kosmescher Stralung]] besteet, déi duerch d'[[Äerdmagnéitfeld|Magnéitfeld vun der Äerd]] „agefaange“ ginn. Dës Stralenceinture ass haut ënner dem Numm [[Van-Allen-Ceinture]] bekannt. D'Entdeckung war am Kader vum [[Internationaalt Geophysikalescht Joer|Internationale Geophysikalesche Joer]] [[1957]]/58 geschitt, un deem de Van Allen staark bedeelegt war. Am selwechte Joer gouf als Reaktioun op de sougenannte [[Sputnik-Schock]] en Team ënner dem Virsëtz vum Van Allen opgestallt, mat dem Zil, bannent 10 Joer e bemannte Raumfluch op de Mound ze maachen. Spéider war hien nees vun dëser Iddi ofgesprongen, well hien déi bemannt Raumfaart éischter als en Televisiounsevenement ouni wëssenschaftleche Wäert ugesinn huet. Hien huet dunn d'Erfuerschung vum [[Sonnesystem]] viru gedriwwen. Seng Moossinstrumenter an der Raumsond [[Pioneer 10]] hunn [[1973]] d'Stralenceinture vum [[Jupiter (Planéit)|Jupiter]] fir d'éischt ënnersicht. De [[Pioneer 11]] huet uschléissend Observatioune vum [[Saturn (Planéit)|Saturnrank]] gemaach. De Van Allen war och Member vum wëssenschaftlechen Team bei der [[Galileo (Raumsond)|Galileo]]-Missioun, déi zanter [[1989]] domat ugefaangen huet, de Jupiter z'ënnersichen. == Auszeechnungen == * [[1959]]: Member vun der [[National Academy of Sciences]] * [[1977]]: [[William Bowie Medal]] vun der [[American Geophysical Union]] * [[1978]]: [[Goldmedail vun der Royal Astronomical Society]] * [[1987]]: [[National Medal of Science]] vum US-President [[Ronald Reagan|Reagan]] * [[1989]]: [[Crafoord-Präis]] vun der [[Kinneklech Schweedesch Akademie vun de Wëssenschaften]] * [[1991]]: Vannevar Bush Award * [[1994]]: Kuiper Präis vun der [[American Astronomical Society]]<br>''„in recognition of his many contributions to the field of planetary science, both through his investigations of planetary magnetospheres and through his advocacy of planetary exploration.“'' == Literatur == * James A. Van Allen: ''What Is A Space Scientist? An Autobiographical Example.'' In: ''Annual Review of Earth and Planetary Sciences''. Band 18, [[1990]], S. 1–26 (auch [https://web.archive.org/web/20210501213317/http://www-pi.physics.uiowa.edu/java/ online]) * ''James A. Van Allen (1914–2006).'' Nachruf in: ''[[Nature]]''. Band 443 vom 14. September 2006, S. 158 * Abigail Foerstner: ''James Van Allen - the first eight billion miles.'' Univ. of Iowa Press, Iowa City, [[2007]], ISBN 0-87745-999-1 == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} == Um Spaweck == {{Commonscat|James Van Allen}} * [http://www-pw.physics.uiowa.edu/ProfVanAllen/ Van Allen-Dossier] der University of Iowa * [http://www.nytimes.com/2006/08/10/science/space/10vanallen.html?ei=5090&en=dda53ddcdca7c218&ex=1312862400&partner=rssuserland&emc=rss&pagewanted=all „James A. Van Allen, Discoverer of Earth-Circling Radiation Belts, Is Dead at 91“], [[New York Times]], 10. August 2006 * [https://web.archive.org/web/20160307144432/https://www.aip.org/history/acap/biographies/bio.jsp?vanallenj Biographie bei der APS] {{DEFAULTSORT:Van Allen James}} [[Kategorie:Gebuer 1914]] [[Kategorie:Gestuerwen 2006]] [[Kategorie:US-amerikanesch Physiker]] [[Kategorie:Goldmedail vun der Royal Astronomical Society]] orrslvyz4nepaku2ncb1lbbsi1zqyrh 0 125714 2680132 2618803 2026-05-29T15:42:27Z Volvox 4050 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Musekstheoretiker]] ewechgeholl; [[Kategorie:Musekstheoreetiker]] derbäigesat 2680132 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Statue of Guido of Arezzo.jpg|thumb|Statu vum Guido zu Arezzo]] [[Fichier:Guidonische hand.jpg|thumb|D'Guidonesch Hand]] De '''Guido vun Arezzo''', och nach '''(Guido) Aretinus''' a '''Guido Monaco''' genannt, gebuer esou ëm [[992]] a gestuerwe géint [[1050]], war en italieenesche [[Benediktiner]]pater a [[Musekswëssenschaft|Musekstheoretiker]], deen déi éischt modern Schreifweis fir de [[Gregorianesche Choral]] erfonnt huet. == Liewen == De Guido vun [[Arezzo]] ass 1020 an d'[[Abtei]] Santa Maria zu [[Pomposa]] an Italie gaangen, wou hie studéiert huet. Duerno konnt en op Ufro vum [[Bëschof]] Theobald vun Arezzo, Professer op der Kathedralsschoul zu Arezzo ginn. Do huet hien dann och (1025-1026) säin Haaptwierk ''Micrologus de disciplina artis musicae'' geschriwwen. Duerch dëst Wierk gouf hien dann och am Joer 1028 vum [[Poopst]] [[Johannes XIX]] op [[Roum]] invitéiert. Op deem Treffe konnt de Guido vun Arezzo sech virum Poopst behaapten, andeems e sot datt seng Schreifweis reliéisen Hannergrond hätt. Seng Véier-Linnen-Technik géif fir d'[[Dräifaltegkeet]] stoen, an déi véiert Linn fir d'[[Jongfra Maria|Helleg Jongfra]]. Nodeems hien d'Unerkennung vum Poopst krut, huet konnt hie sech ganz der Musekstheorie widmen, an huet e weidert bedeitend Wierk geschriwwen: ''Epistola Guidonis Michaeli monacho de ignoto cantu directa'' ass haut als [[Solmisatiounstechnik]] bekannt, et geet ëm d'Téin vun engem [[Hexachord]] mat den Ufangssilbe vun den Zeile vum [[Johannes-Hymnus]] ''Ut queant laxis'', deemools ut, re, mi, fa, sol, la, si. Haut mat dem zum Do ëmbenannten ut erweidert d'Gamme zu do-re-mi-fa-so-la-si-(do). Virum Guido vun Arezzo goufen als musikalesch Notatiounen, d'Neume benotzt, vun deenen een net genau ofliese konnt, wéi laang oder wat fir eng Tounhéicht se huet. Seng Abtei zu Pomposa hat allerdéngs eppes géint déi Notatioun, well se dem deemolege Musekswësse widdersprach huet. Als Hëllef huet hien dann déi [[Guidonesch Hand]] entwéckelt, mat där een déi nei Notatioune besser verstanen huet. == Erneierunge vum Guido vun Arezzo == Virum Guido vun Arezzo gouf et schonn d'Do-Linn an d'Fa-Linn. D'Neierung vum Guido vun Arezzo war elo, datt en tëscht déi zwou Linnen nach eng Schwaarz gesat huet mat där een d'[[Terz]]e besser erkennen a liese konnt. Am Fall wou déi 3 Linnen net duergéingen, huet hien nach eng Véiert erfonnt, mat där hirer Hëllef een elo eng ganz [[Oktav (Musek)|Oktav]] bilde konnt. E puer Joer drop huet hien och mat Hëllef vun deene vun him entwéckelten [[Hexachord]]systemer all d'[[Halleftéin]] bestëmme kënnen. Eréischt duerch seng nei Techniken huet sech d'[[Westlech Kierchemusek]] kënne weiderentwéckelen. An eréischt mat senge 4-Linne-Systemer sinn déi westlech [[Komponist]]e vu monotonalen an d'meistëmmeg [[Kompositioun]]en iwwergaangen. Eendausend Joer duerno ginn ëmmer nach deelweis d'[[gregorianesche Choral|Gregorianesch Choräl]] an där 4-linneger amplaz vun der aktueller 5-linneger Notatioun benotzt. == Wierker == * ''Micrologus de disciplina artis musicae'' * ''Prologus in Antiphonarium'' * ''Regulæ rythmicæ'' * ''Epistola ad Michaelem'' == Um Spaweck == * {{Commonscat|Guido of Arezzo|Guido vun Arezzo}} == Referenzen == * Wege zur Musik: Oberstufe Band 1, Helbling, Edition, Verlagsgesellschaft mbH, ISBN 3900590109 [[Kategorie:Musekstheoreetiker]] [[Kategorie:Gebuer (10. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Gestuerwen (11. Joerhonnert)]] [[Kategorie:Benediktiner]] 3j7d71yn1sjgb1fo3v6relnfrdj2jym 0 125751 2680153 2594199 2026-05-29T19:20:25Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680153 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Columbia.sts-1.01.jpg|thumb|D'Columbia virun hirem éischte Fluch den 12. Abrëll 1981]] [[Fichier:Columbia landing on Rogers dry lake.triddle.jpg|thumb|D'Landung vun der Columbia op der [[Edwards Air Force Base]] no der Missioun [[STS-1]]]] [[Fichier:Space Shuttle Columbia rolls out to Launch Pad 39B.jpg|thumb|D'Columbia gëtt op engem spezielle Kettegefier op d'Startramp vum Kennedy Space Center gefouert (Mäerz 1998)]] D'[[Raumfär]] '''Columbia''' war den éischte [[Space Shuttle]] vun der [[NASA]], dee méi dacks benotzt konnt ginn. Am Mäerz [[1979]] gouf de Shuttle fäerdeggestallt. Den [[12. Abrëll]] [[1981]] war de Start vum [[STS-1]] fir den éischte Fluch vun engem Spaceshuttle. Déi intern Bezeechnung war OV-102, woubäi OV fir ''Orbiter Vehicle'' steet. D'Columbia war den [[1. Februar]] [[2003]] bei hirem 28. Weltraumasaz (Missioun [[STS-107]]) beim [[Neesantrëtt]] an d'[[Äerdatmosphär]] auseneegebrach. Déi siwe Crewmembere koumen dobäi all ëm d'Liewen. D'Raumfär gouf – wéi d'Entdeckerschëff vum amerikanesche Séifuerer [[Robert Gray (Séifuerer)|Robert Gray]] an d'Kommandokapsel vun [[Apollo 11]] – no der poetescher Bezeechnung vun Nordamerika aus dem 18. Joerhonnert genannt. D'Columbia war ausserdeem déi weiblech Personifizéierung vun den USA. == Geschicht == Den 12. Abrëll 1981 huet d'Columbia mam Fluch [[STS-1]] den éischten Asaz vun engem [[Space Shuttle]] am Weltraum ënner dem Kommando vum [[John Watts Young|John Young]] absolvéiert. Et war déi éischt Kéier an der Geschicht vun der [[NASA]], datt en neit [[Raumschëff]] ouni onbemannt Tester gestart gouf. Ofgesi vu Schied un den [[Hëtzschëld|Hëtzschutzplättercher]] war den éischte Fluch vum Space Shuttle reiwungslos ofgelaf. Déi nächst véier Space-Shuttle-Flich goufen och mat der Columbia gemaach. Zu de spéidere Missiounen hunn ënner anerem déi drëtt [[Hubble-Weltraumteleskop|Hubble-Servicing Mission]] [[STS-109]] souwéi déi däitsch [[STS-55|D2-Missioun]] mam [[Spacelab]] gehéiert. Well si wéinst hirer schwéierer Bauweis eppes manner Notzlaascht konnt droen an net mat engem Undockadapter fir d'[[International Raumstatioun]] ausgerëscht war, gouf si an der Lescht virun allem fir déi Missioune benotzt, bei deenen d'ISS net ugeflu gouf. {{Haaptartikel|STS-107}} D'Columbia war um Réckwee vun hirer 28. Missioun ([[STS-107]]) op de [[Kennedy Space Center]], der US-[[Weltraumgare]], wou si den [[1. Februar]] [[2003]] géint 8:59 Auer Uertszäit (14:59 Auer [[MEZ]]) an zirka 63,13&nbsp;km Héicht iwwer [[Texas]] bei enger Vitess vun ongeféier [[Mach-Zuel|Mach]] 18,3 respektiv 20117&nbsp;km/h auseneegebrach ass. D'Ursaach war eng Iwwerhëtzung bannen an den Drofläche bis zum Schmëlze vum Material, wéinst engem Lach am Hëtzschëld, dat duerch en ofgerappte Schaumstoffdeel beim Start entstane war. Bei dësem Accident hunn déi siwe Crewmemberen all hiert Liewe verluer. D'Columbia ass no der [[Challenger (Raumfär)|Challenger]] déi zweet NASA-Raumfähr, déi wärend enger Missioun total beschiedegt gouf. Och bei der Challenger-Katastroph war d'Crew gestuerwen. == Missiounen == {| class="wikitable zebra" style=" font-size: 95%;" |- class="hintergrundfarbe8" ! Nr. ! Start ! Bezeechnung ! Emblème ! Crew |- | 1 || align="right" | 12. Abrëll 1981 || [[STS-1]] || align="center" | [[Fichier:Sts-1-patch.png|40px|Logo vun STS-1]] || [[John Watts Young|John Young]], [[Robert Laurel Crippen|Robert Crippen]] |- | 2 || align="right" | 12. November 1981|| [[STS-2]] || align="center" | [[Fichier:Sts 2 patch.svg|40px|Logo vum STS-2]] || [[Joe Henry Engle|Joe Engle]], [[Richard Harrison Truly|Richard Truly]] |- | 3 || align="right" | 22. Mäerz 1982 || [[STS-3]] || align="center" | [[Fichier:Sts3-patch.png|40px|Logo vum STS-3]] || [[Jack Robert Lousma|Jack Lousma]], [[Charles Gordon Fullerton|Gordon Fullerton]] |- | 4 || align="right" | 27. Juni 1982 || [[STS-4]] || align="center" | [[Fichier:STS-4 patch.svg|40px|Logo vum STS-4]] || [[Thomas Kenneth Mattingly|Thomas Mattingly]], [[Henry Warren Hartsfield|Henry Hartsfield]] |- | 5 || align="right" | 11. November 1982 || [[STS-5]] || align="center" | [[Fichier:Sts-5-patch.png|40px|Logo vum STS-5]] || [[Vance DeVoe Brand|Vance Brand]], [[Robert Franklyn Overmyer|Robert Overmyer]], [[Joseph Percival Allen|Joseph Allan]], [[William Benjamin Lenoir|William Lenoir]] |- | 6 || align="right" | 28. November 1983 || [[STS-9]] || align="center" | [[Fichier:Sts-9-patch.png|40px|Logo vum STS-9]] || [[John Watts Young|John Young]], [[Brewster Hopkinson Shaw|Brewster Shaw]], [[Owen Kay Garriott|Owen Garriott]], [[Robert Allan Ridley Parker|Robert Parker]], [[Byron Kurt Lichtenberg|Byron Lichtenberg]], [[Ulf Merbold]] |- | 7 || align="right" | 12. Januar 1986 || [[STS-61-C]] || align="center" | [[Fichier:STS-61-c-patch.png|40px|Logo vum STS-61-C]] || [[Robert Lee Gibson|Robert Gibson]], [[Charles Frank Bolden|Charles Bolden]], [[Franklin Ramon Chang-Diaz|Franklin Chang-Diaz]], [[Steven Alan Hawley|Steven Hawley]], [[George Driver Nelson|George Nelson]], [[Robert Joseph Cenker|Robert Cenker]], [[Clarence William Nelson|William Nelson]] |- | 8 || align="right" | 8. August 1989 || [[STS-28]] || align="center" | [[Fichier:Sts-28-patch.png|40px|Logo vum STS-28]] || [[Brewster Hopkinson Shaw|Brewster Shaw]], [[Richard Noel Richards|Richard Richards]], [[James Craig Adamson|James Adamson]], [[David Cornell Leestma|David Leestma]], [[Mark Neil Brown|Mark Brown]] |- | 9 || align="right" | 9. Januar 1990 || [[STS-32]] || align="center" | [[Fichier:STS-32 patch.png|40px|Logo vum STS-32]] || [[Daniel Charles Brandenstein|Daniel Brandenstein]], [[James Donald Wetherbee|James Wetherbee]], [[Bonnie Jeanne Dunbar|Bonnie Dunbar]], [[George David Low|David Low]], [[Marsha Sue Ivins|Marsha Ivins]] |- | 10 || align="right" | 2. Dezember 1990 || [[STS-35]] || align="center" | [[Fichier:Sts-35-patch.svg|40px|Logo vum STS-35]] || [[Vance DeVoe Brand|Vance Brand]], [[Guy Spence Gardner|Guy Gardner]], [[Jeffrey Alan Hoffman|Jeffrey Hoffman]], [[John Michael Lounge|John Lounge]], [[Robert Allan Ridley Parker|Robert Parker]], [[Samuel Thornton Durrance|Samuel Durrance]], [[Ronald Anthony Parise|Ronald Parise]] |- | 11 || align="right" | 5. Juni 1991 || [[STS-40]] || align="center" | [[Fichier:Sts-40-patch.png|40px|Logo vum STS-40]] || [[Bryan Daniel O'Connor|Bryan O'Connor]], [[Sidney McNeill Gutierrez|Sidney Gutierrez]], [[James Philipp Bagian|James Bagian]], [[Tamara Elizabeth Jernigan|Tamara Jernigan]], [[Margaret Rhea Seddon|Rhea Seddon]], [[Francis Andrew Gaffney|Drew Gaffney]], [[Millie Elizabeth Hughes-Fulford|Millie Hughes-Fulford]] |- | 12 || align="right" | 25. Juni 1992 || [[STS-50]] || align="center" | [[Fichier:STS-50 patch.svg|40px|Logo vum STS-50]] || [[Richard Noel Richards|Richard Richards]], [[Kenneth Duane Bowersox|Kenneth Bowersox]], [[Bonnie Jeanne Dunbar|Bonnie Dunbar]], [[Ellen Louise Shulman Baker|Ellen Baker]], [[Carl Joseph Meade|Carl Meade]], [[Lawrence James DeLucas|Lawrence DeLucas]], [[Eugene Huu-Chau Trinh|Eugene Trinh]] |- | 13 || align="right" | 22. Oktober 1992 || [[STS-52]] || align="center" | [[Fichier:Sts-52-patch.png|40px|Logo vum STS-52]] || [[James Donald Wetherbee|James Wetherbee]], [[Michael Allen Baker|Michael Baker]], [[Charles Lacy Veach|Charles Veach]], [[William McMichael Shepherd|William Shepherd]], [[Tamara Elizabeth Jernigan|Tamara Jernigan]], [[Steven Glenwood MacLean|Steven MacLean]] |- | 14 || align="right" | 26. Abrëll 1993 || [[STS-55]] || align="center" | [[Fichier:Sts-55-patch.png|40px|Logo vum STS-55]] || [[Steven Ray Nagel|Steven Nagel]], [[Terence Thomas Henricks|Terence Henricks]], [[Jerry Ross]], [[Charles Joseph Precourt|Charles Precourt]], [[Bernard Anthony Harris|Bernard Harris]], [[Ulrich Walter]], [[Hans Wilhelm Schlegel|Hans Schlegel]] |- | 15 || align="right" | 18. Oktober 1993 || [[STS-58]] || align="center" | [[Fichier:Sts-58-patch.png|40px|Logo vum STS-58]] || [[John Elmer Blaha|John Blaha]], [[Richard Alan Searfoss|Richard Searfoss]], [[Margaret Rhea Seddon|Rhea Seddon]], [[William S. McArthur]], [[David Alexander Wolf|David Wolf]], [[Shannon Lucid]], [[Martin Joseph Fettman|Martin Fettman]] |- | 16 || align="right" | 4. Mäerz 1994 || [[STS-62]] || align="center" | [[Fichier:Sts-62-patch.png|40px|Logo vum STS-62]] || [[John Howard Casper|John Casper]], [[Andrew Michael Allen|Andrew Allen]], [[Pierre Joseph Thuot|Pierre Thuot]], [[Charles Donald Gemar|Charles Gemar]], [[Marsha Sue Ivins|Marsha Ivins]] |- | 17 || align="right" | 8. Juli 1994 || [[STS-65]] || align="center" | [[Fichier:Sts-65-patch.png|40px|Logo vum STS-65]] || [[Robert Donald Cabana|Robert Cabana]], [[James Donald Halsell|James Halsell]], [[Richard James Hieb|Richard Hieb]], [[Carl Erwin Walz|Carl Walz]], [[Leroy Chiao]], [[Donald Alan Thomas|Donald Thomas]], [[Chiaki Mukai]] |- | 18 || align="right" | 20. Oktober 1995 || [[STS-73]] || align="center" | [[Fichier:Sts-73-patch.png|40px|Logo vum STS-73]] || [[Kenneth Duane Bowersox|Kenneth Bowersox]], [[Kent Vernon Rominger|Kent Rominger]], [[Kathryn Ryan Cordell Thornton|Kathryn Thornton]], [[Catherine Grace Coleman|Catherine Coleman]], [[Michael Eladio López-Alegría|Michael López-Alegría]], [[Fred Weldon Leslie|Fred Leslie]], [[Albert Sacco]] |- | 19 || align="right" | 22. Februar 1996 || [[STS-75]] || align="center" | [[Fichier:Sts-75-patch.png|40px|Logo vum STS-75]] || [[Andrew Michael Allen|Andrew Allen]], [[Scott Jay Horowitz|Scott Horowitz]], [[Franklin Ramon Chang-Diaz|Franklin Chang-Diaz]], [[Maurizio Cheli]], [[Jeffrey Alan Hoffman|Jeffrey Hoffman]], [[Claude Nicollier]], [[Umberto Guidoni]] |- | 20 || align="right" | 20. Juni 1996 || [[STS-78]] || align="center" | [[Fichier:STS-78 patch.svg|40px|Logo vum STS-78]] || [[Terence Thomas Henricks|Terence Henricks]], [[Kevin Richard Kreegel|Kevin Kreegel]], [[Susan Jane Helms|Susan Helms]], [[Richard Michael Linnehan|Richard Linnehan]], [[Charles Eldon Brady|Charles Brady]], [[Jean-Jacques Favier]], [[Robert Brent Thirsk|Robert Thirsk]] |- | 21 || align="right" | 19.&nbsp;November&nbsp;1996 || [[STS-80]] || align="center" | [[Fichier:Sts-80-patch.png|40px|Logo vum STS-80]] || [[Kenneth Dale Cockrell|Kenneth Cockrell]], [[Kent Vernon Rominger|Kent Rominger]], [[Tamara Elizabeth Jernigan|Tamara Jernigan]], [[Thomas David Jones|Thomas Jones]], [[Story Musgrave]] |- | 22 || align="right" | 4. Abrëll 1997 || [[STS-83]] || align="center" | [[Fichier:Sts-83-patch.png|40px|Logo vum STS-83]] || [[James Donald Halsell|James Halsell]], [[Susan Leigh Still-Kilrain|Susan Still-Kilrain]], [[Janice Elaine Voss|Janice Voss]], [[Donald Alan Thomas|Donald Thomas]], [[Michael Landon Gernhardt|Michael Gernhardt]], [[Roger Keith Crouch|Roger Crouch]], [[Gregory Thomas Linteris|Gregory Linteris]] |- | 23 || align="right" | 1. Juli 1997 || [[STS-94]] || align="center" |[[Fichier:Sts-94-patch.png|40px|Logo vum STS-94]] || [[James Donald Halsell|James Halsell]], [[Susan Leigh Still-Kilrain|Susan Still-Kilrain]], [[Janice Elaine Voss|Janice Voss]], [[Donald Alan Thomas|Donald Thomas]], [[Michael Landon Gernhardt|Michael Gernhardt]], [[Roger Keith Crouch|Roger Crouch]], [[Gregory Thomas Linteris|Gregory Linteris]] |- | 24 || align="right" | 19. November 1997 || [[STS-87]] || align="center" | [[Fichier:Sts-87-patch.svg|40px|Logo vum STS-87]] || [[Kevin Richard Kreegel|Kevin Kreegel]], [[Steven Lindsey]], [[Winston Elliott Scott|Winston Scott]], [[Kalpana Chawla]], [[Takao Doi]], [[Leonid Konstantinowitsch Kadenjuk|Leonid Kadenjuk]] |- | 25 || align="right" | 13. Abrëll 1998 || [[STS-90]] || align="center" | [[Fichier:Sts-90-patch.svg|40px|Logo vum STS-90]] || [[Richard Alan Searfoss|Richard Searfoss]], [[Scott Douglas Altman|Scott Altman]], [[Richard Michael Linnehan|Richard Linnehan]], [[Dafydd Rhys Williams|Dafydd Williams]], [[Kathryn Patricia Hire|Kathryn Hire]], [[Jay Clark Buckey|Jay Buckey]], [[James Anthony Pawelczyk|James Pawelczyk]] |- | 26 || align="right" | 23. Juli 1999 || [[STS-93]] || align="center" | [[Fichier:STS-93 patch.svg|40px|Logo vum STS-93]] || [[Eileen Collins]], [[Jeffrey Shears Ashby|Jeffrey Ashby]], [[Steven Alan Hawley|Steven Hawley]], [[Catherine Grace Coleman|Catherine Coleman]], [[Michel Tognini]] |- | 27 || align="right" | 1. Mäerz 2002 || [[STS-109]] || align="center" | [[Fichier:STS-109 patch.svg|40px|Logo vum STS-109]] || [[Scott Douglas Altman|Scott Altman]], [[Duane Gene Carey|Duane Carey]], [[John Mace Grunsfeld|John Grunsfeld]], [[Nancy Jane Sherlock Currie|Nancy Currie]], [[James Hansen Newman|James Newman]], [[Richard Michael Linnehan|Richard Linnehan]], [[Michael James Massimino|Michael Massimino]] |- | 28 || align="right" | 16. Januar 2003 || [[STS-107]] || align="center" | [[Fichier:STS-107 Flight Insignia.svg|40px|Logo vum STS-107]] || [[Rick Douglas Husband|Rick Husband]], [[William Cameron McCool|William McCool]], [[Michael Philip Anderson|Michael Anderson]], [[Kalpana Chawla]], [[David McDowell Brown|David Brown]], [[Laurel Blair Salton Clark|Laurel Clark]], [[Ilan Ramon]] |} == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} * [[Geschicht vun der Raumfaart]] == Um Spaweck == {{Commonscat|Space Shuttle Columbia|Raumfähr Columbia}} * {{en}} NASA: [https://web.archive.org/web/20190606093616/https://science.ksc.nasa.gov/shuttle/resources/orbiters/columbia.html Columbia (OV-102)] * {{en}} Encyclopedia Astronautica: [http://www.astronautix.com/craft/columbia.htm Columbia] * {{en}} NASASpaceflight.com: [http://www.nasaspaceflight.com/2011/02/space-shuttle-columbia-a-new-beginning-and-vision/ Chronik vun der Raumfähr Columbia, Deel 1] an [http://www.nasaspaceflight.com/2011/02/columbia-ov-102-a-pioneer-to-the-end/ Deel 2] [[Kategorie:NASA|Space-Shuttle-Missiounen]] [[Kategorie:Lëschte vu Raumfaartmissiounen]] [[Kategorie:2003 an der Raumfaart]] 5wxuvveq8yey39e2iu4r67r4e6na2e9 0 127452 2680165 2633630 2026-05-29T19:25:29Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680165 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai |Koordinaten = {{Coor dms|49|37|08.1|N|06|07|44.6|O}} }} D''''Villa Lefèvre''', och nach ''Dolibois Haus'' genannt, ass en herrschaftlecht Haus um [[Lampertsbierg]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. D'Villa läit um Eck vum [[Boulevard Emmanuel-Servais|Boulevard Emmanuel Servais]] mam [[Boulevard Paul-Eyschen|Boulevard Paul Eyschen]] an ass d'Residenz vum [[Vereenegt Staate vun Amerika|amerikaneschen]] [[Ambassade]]ur zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. ==Geschicht== [[1922]] huet de [[belsch]]en Entreprener [[Alfred Lefèvre]] zesumme mat senger Fra Albertine Reckinger eng Bauplaz op der Nummer 22 vum Boulevard Emmanuel Servais kaaft fir do en Härenhaus bauen ze loossen. De Lëtzebuerger Architekt [[Gust Schopen]] huet doropshin en herrschaftlecht Haus (''maison de maître'') mat enger imposanter Entrée, héije Plaffongen an opwännegen Holzschnëtzereien entworf. D'Villa huet den Afloss an de Räichtum vun der deemoleger [[Siderurgie zu Lëtzebuerg|Stolindustrie]] erëmginn. D'Bauhäre hunn awer ni an hirem Haus gewunnt an den Terrain mat der Villa gouf den 2. Abrëll [[1929]] un déi Däitsch Regierung verkaf. Vun [[1933]] u war d'Villa am Besëtz vum [[Däitscht Räich|Däitsche Räich]]; an der Villa war dunn d'Ambassade an och d'Residenz vum Däitsche Minister zu Lëtzebuerg. De [[Gauleiter]] [[Gustav Simon|Simon]] huet vun [[1940]] un an der Villa gewunnt an héich Perséinlechkeete wéi den [[Heinrich Himmler]] an de [[Richard Strauss]] do empfaangen. Schonn ier Lëtzebuerg den 10. September [[1944]] duerch d'Amerikaner befreit gouf, hate sech de Gustav Simon an déi aner Nazibewunner aus der Villa duerch d'Bascht gemaach an all Haushaltsmiwwele matgeholl. Virun hirer Flucht war et hinnen awer net gelongen den Ubau nieft der Villa ze zerstéieren an an dëser fréierer Garage ass bis haut d'U.S. Kanzlei dran ënnerbruecht. No der Liberatioun huet d'US-amerikanesch Arméi d'Villa [[Requisitioun|requisitionnéiert]] fir Zaldoten an alliéiert Offizéier do anzequartéieren. De [[Platt Waller]], dee scho vun [[1931]] bis [[1941]] als amerikanesche Konsul a ''Chargé d'affaires'' zu Lëtzebuerg war, koum op Lëtzebuerg zeréck a gouf am Februar [[1945]] den éischten U.S. amerikaneschen Diplomat deen an der Villa Lefèvre gewunnt huet. D'Villa déi vun den Nazie confisquéiert gi war ass 1945 un de Lëtzebuerger Staat gefall dee se duerno un de Waller verkaaft huet. D'Sue fir d'Haus ze kafe koume vun der belscher Regierung, well déi bei den Amerikaner an der Schold stoung. Am Kader vum Léin- a Pachtgesetz (''[[Lend-Lease]])''<ref>''Lend-Lease Act'', offiziell: ''An Act to Promote the Defense of the United States''</ref> war d'Belsch nämlech am Krich materiell vun den Amerikaner ënnerstëtzt ginn. Zu Lëtzebuerg goufen déi Sue geholl fir Haiser ze flécken, déi am Krich beschiedegt gi waren. [[1949]] gouf déi amerikanesch Diplomatin Perle Mesta - an der Funktioun vun enger US-amerikanescher Ministesch - déi éischt Bewunnerin vun der Villa Lefèvre nom Krich. {{Méi Info 1|Perle Mesta}} [[Fichier:Luxembourg, Embassy of the United States (8).jpg|thumb|Plack mam offiziellen Numm vun der Residenz]] [[1955]] krut déi US-amerikanesch Vertriedung zu Lëtzebuerg de Statut vun enger Ambassade; den éischten Ambassadeur war - vum September bis den Dezember 1956 - de [[Wiley T. Buchanan Jr.]]. [[1981]] gouf dee vu Lëtzebuerg gebiertegen Diplomat [[John Ernest Dolibois|John E. Dolibois]] - 50 Joer no senger Emigratioun an Amerika - vum President [[Ronald Reagan]] op den Ambassadeur-Posten zu Lëtzebuerg beruff. Am Oktober [[2003]] huet den US-Senat e Gesetz gestëmmt mat deem d'Residenz vum Botschafter offiziell - zu Éiere vum John E. Dolibois - „Dolibois House“ genannt gouf. ==Biller== ===Baussen=== <gallery> Luxembourg, Embassy of the United States (10).jpg|Den Emblème vun der Ambassade Luxembourg, Embassy of the United States (12).jpg|Am Gaart vun der Residenz; am Hannergrond d'Kanzlei vun der Ambassade </gallery> ===An der Residenz=== <gallery> Luxembourg, Embassy of the United States - Lounge (1).jpg|Salon Luxembourg, Embassy of the United States - Piano room (1).jpg|Musekszëmmer Luxembourg, Embassy of the United States - Dining room (1).jpg|Iesszëmmer Luxembourg, Embassy of the United States - Atrium (1).jpg|Atrium </gallery> ==Literatur== * „U.S. Embassy Luxembourg - History of the Ambassador's Residence“, Broschür vun der US-amerikanescher Ambassade, 2016 == Um Spaweck == {{Commonscat|Embassy of the United States in Luxembourg|Villa Lefèvre}} * [https://web.archive.org/web/20161016133534/https://luxembourg.usembassy.gov/ Offiziell Websäit vun der US-amerikanescher Ambassade] * [https://web.archive.org/web/20160914045313/http://www.wort.lu/en/community/did-you-know-that-about-luxembourg-the-story-of-the-us-embassy-to-luxembourg-5579669f0c88b46a8ce5b171 The story of the US Embassy to Luxembourg] de 14. Juni 2015 op der englescher Websäit vu wort.lu, fir d'lescht gekuckt den 10. Oktober 2016 {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Bauwierker 1922]] [[Kategorie:Uewerstad]] [[Kategorie:Ambassaden zu Lëtzebuerg]] fu9u3isdttuj27iaf9yz8s6khegxcss 0 130410 2680219 2654123 2026-05-30T08:44:47Z Mobby 12 60927 k 2680219 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei | Numm = Déi Konservativ - d'Fräiheetspartei | Logo =Logo deikonservativ.png | Faarfcode = #87CEFA | Nationalpresident = [[Joe Thein]] | Vizepresidentin = [[Sandra Schwachtgen]]<br> | Generalsekretärin = [[Pierrette Heintz]] | Generalkeessjee = [[Patrick Thein]] | Gegrënnt = [[21. Mäerz]] [[2017]] | Ideologien = [[Konservatismus]]<br>[[Nationale Konservatismus]]<br>[[Ekonomesche Liberalismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] | Parteizentral = 3, op de Gehren<br>L-4888 [[Rolleng (Péiteng)|Rolleng]] | Websäit = [http://www.déikonservativ.lu/ http://www.déikonservativ.lu/] | Land = Lëtzebuerg | Politesch Positioun = Riets bis Riets-extreem | Faarwen = Hellblo a Schwaarz |Jugendorganisatioun=Jonk Konservativ}} [[Fichier:Nationalkomitee deikonservativ.jpg|thumb|350px|Nationalkommitee vun déi Konservativ, de 7. Januar 2018.]] '''Déi Konservativ - d'Fräiheetspartei''' oder och '''Déi Konservativ''' ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] politesch Partei, déi den 21. Mäerz 2017 an der [[Gemeng Péiteng]] gegrënnt gouf.<ref name=rtl210317>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1017983.html "No ADR-Ausschloss: Joe Thein grënnt nei Partei 'Déi Konservativ'."] rtl.lu, 21.03.2017, 17:41:12.</ref> De Grënnungsstatute vun der A.s.b.l. no versti sech déi Konservativ als Partei op [[Konservatismus|konservativer]] a [[Patriotismus|patriotescher]] Basis.<ref name=rtl210317 /><ref name=rtl1116507>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1116507.html "Konservativ wëlle bei Chamber- an Europawalen untrieden."] rtl.lu, 07.01.2018.</ref> Dem Grondsazprogramm no gesäit sech d'Partei verbonne mat der politescher Philosophie vum Staatsphilosoph a Politiker [[Edmund Burke]].<ref>http://déikonservativ.lu/index.php/2017/03/24/grondsatzprogramm/</ref> President ass de fréieren [[ADR]]-Politiker [[Joe Thein]], deen nom Ausschloss aus der ADR, seng eege Partei an d'Liewe geruff huet.<ref name=rtl210317 /> Um extraordinären Nationalkongress vum 10. Abrëll 2017, goufen d'Parteistatuten an de Grondsazprogramm ugeholl, souwéi de Parteikommitee gewielt. Dobäi gouf de Joe Thein als Nationalpresident gewielt.<ref name=rtl1024963>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1024963.html " 'Mir sinn déi nei ADR, déi besser ADR'."] rtl.lu, 12.04.2017.</ref> Hie gouf um Nationalkongress vum 7. Januar 2018 mat alle Stëmmen als President erëmgewielt.<ref name=rtl1116507 /> Bei de Gemengerotswale vum 8. Oktober 2017 huet d'Partei eng éischt Kéier an nëmmen an der [[Gemeng Péiteng]] kandidéiert, krut awer, mat 2,40 %, kee Sëtz.<ref>{{Citation|URL=http://www.rtl.lu/letzebuerg/wahlen/resultater/#/commune/petange |Titel=Archive copy |Gekuckt=09.10.2017 |Archiv-Datum=09.10.2017 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20171009092459/http://www.rtl.lu/letzebuerg/wahlen/resultater/#/commune/petange }}</ref><ref>http://www.elections.public.lu/fr/elections-communales/2017/resultats/communes/petange.html</ref> Bei de [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018]] huet d'Partei eng éischt Kéier an nëmmen am Bezierk Süde kandidéiert, krut awer, mat 0,52 %, kee Sëtz.<ref>https://elections.public.lu/fr/elections-legislatives/2018/resultats/circonscriptions/sud.html</ref> Bei den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|Europawale vum 26. Mee 2019]] huet d'Partei fir d'éischt landeswäit kandidéiert, krut awer, mat 0,53 % kee Sëtz.<ref>https://elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2019/resultats.html</ref> Bei de Gemengewale vum 11. Juni 2023 krut d'Partei zu Péiteng, wou se kandidéiert huet, 1,81% vun de Stëmmen, net genuch fir e Sëtz an zu Déifferdeng 1,96%, och net genuch fir e Sëtz.<ref>[https://elections.public.lu/fr.html elections.public.lu]</ref> Och bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] sinn 0,23 Prozent vun alle Stëmmen (8.494 Stëmmen) net fir e Sëtz duergaangen.<ref>[https://www.wort.lu/politik/dei-konservativ-weit-abgeschlagen/4128516.html "Déi Konservativ weit abgeschlagen."] wort.lu, 8.10.2023.</ref>. D'Partei huet eng 100 Memberen {{small|(Stand: 7.01.2018)}}.<ref name=rtl1116507 /> == Kuckt och == * [[Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Dei Konservativ}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Konservativ politesch Parteien]] 513bb81gzgs2hypc7lmr97kj1tm381w 0 133579 2680169 2674045 2026-05-29T20:07:02Z Kwamikagami 20295 2680169 wikitext text/x-wiki {{Infobox Asteroiden | Orbittyp = [[Apollo-Asteroid]] | Positioun = [[Equinoxe]]: [[J2000.0]] | Grouss Hallefachs = 1,1895 [[Astronomesch Eenheet|AE]] | Perihel–Aphel = 0,96319 – 1,41582 AE | Exzentrizitéit = 0,1903 | Inklinatioun = 5,8839 Grad | Ëmlafzäit =473,87 [[Deeg|d]] | Bunnvitess = | Duerchmiesser =0,9&nbsp;km | Mass = | Albedo = 0,07 | Dicht = | Rotatiounsperiod = 7,63 [[Stonn|h]] | Absolut Hellegkeet = 19,173 | Spektralklass =Cg | Entdecker = [[Lincoln Near Earth Asteroid Research|LINEAR]] | Datum = [[10. Mee]] [[1999]] | Plaz = [[Socorro]] | Aner Bezeechnungen = }} Den '''(162173) Ryugu''' huet ongeféier 1 Kilometer am Duerchmiesser a besteet aus wéineg verännertem, 4,5 Milliarde Joer alem Material. D'Form vum Asteroid gouf virum Untreffe vun der Sond [[Hayabusa 2]] "éischter ronn" geschat. Éischt Fotoe weise seng Gestalt als "iwwerraschend scharfkanteg" an oktaederfërmeg mat engem däitlech profiléierte Wampli um Equator. Et gëtt spekuléiert, datt den Asteroid vielläicht fréier méi séier rotéiert hat an duerch d'Fléikraaft Material vun de Polen zum Equator beweegt gouf. == Hayabusa-2-Missioun == {{Haaptartikel|Hayabusa 2}} Den Ryugu gouf als primären Zilobjet fir déi japanesch [[Hayabusa 2|Hayabusa-2]]-Missioun erausgesicht, déi den [[3. Dezember]] [[2014]] gestart ass. Bei der [[Marco Polo (Raumsond)|Marco-Polo-Missioun]] vun der [[Europäesch Weltraumorganisatioun|ESA]] am Kader vun hirem ''Cosmic Vision''-Programm gehéiert en och zu de méiglechen Ziler. D'japanesch Raumfaartagentur [[Japan Aerospace Exploration Agency|JAXA]] hat [[2015]] en ëffentleche Concours fir en Numm ze fannen, ausgeschriwwen<ref>[http://www.spektrum.de/news/benennen-sie-einen-asteroiden/1356955 ''Geben Sie dem Asteroiden 1999 JU3 einen Namen!''] suf spektrum.de, Gekuckt de [[16. August]] [[2015]]</ref>. Den [[28. September]] [[2015]] gouf en nom Ënnerwaasserpalais vum Draachegott aus enger japanescher So genannt. E Fëscher hat de Palais besicht an hat eng schwaarz Këscht mat Geheechnesser zeréckbruecht. An Analogie dozou besicht d'Hayabusa 2 den Asteroid a bréngt eng Këscht mat Gestengsprouwen zeréck. Fotoen, déi d'Sond Hayabusa&nbsp;2 vum [[18.&nbsp;Juni]] [[2018]] un, aus knapps 60 Kilometer Distanz opgeholl hat, weisen opfälleg Uewerflächestrukturen. Éischt Miessunge weisen eng Uewerflächentemperatur vun 30 bis 100&nbsp;°C. == Kuckt och == {{Kuckt och Portal:Astronomie}} * [[Lëscht vun den Asteroiden]] == Um Spaweck == * [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=162173 JPL Asteroiden-Datebank: (162173) Ryugu] * AstDyS -[https://web.archive.org/web/20141211113608/http://hamilton.dm.unipi.it/astdys/index.php?pc=1.1.0&n=162173 Astronomesch Date vum (162173) Ryugu] {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Ryugu}} [[Kategorie:Asteroiden iwwer 100000|162173]] [[Kategorie:Apollo-Asteroiden]] [[Kategorie:Asteroide vum Typ C]] [[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1999 entdeckt goufen]] [[Kategorie:Entdeckunge mam Lincoln Near Earth Asteroid Research]] hslrae5bp4cxct24xv5uawdtvdsepv1 0 136824 2680186 2676298 2026-05-30T07:56:54Z Les Meloures 580 war Grënnungsmember huet säi Sëtz awer an der Groussgaass 2680186 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai |Architekt(en) = Robert-F. Heintz-Sturm<ref name=":1" /> }} D''''Banannefabrik''', offiziell '''Centre de production et de création artistique''' (CPCA)<ref name=":1" /> ass e Kulturzenter an der [[Rue du Puits (Stad Lëtzebuerg)|Rue du Puits]] zu [[Bouneweg]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. En ass an engem Gebai amenagéiert, dat an den 1960er Jore gebaut gouf an an deem verschidden Uebst- a Geméishändler hiert Lager haten. Den Numm ''Banannefabrik'' geet deemno op de fréiere Gebrauch vum Gebai zeréck. De Kulturzenter gëtt vun der [[Association sans but lucratif|ASBL]] [[Banannefabrik (Veräin)|Banannefabrik]] geréiert<ref>RCS F11935</ref>. == Geschicht == 1960 huet d'[[Uebst]]- a [[Geméis]]-Grousshandelsgesellschaft [[Coprilux]] d'Gebai an der ''Rue du Puits'' vum Architekt Robert-F. Heintz-Sturm baue gelooss a hir Aktivitéite vun der [[Rue du Verger (Stad Lëtzebuerg)|Rue du Verger]] dohi verluecht. D'Firma war ë.&nbsp;a. op de Verkaf vun [[Orange (Fruucht)|Orangen]] a [[Banann|Bananne]] spezialiséiert<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/f9whdqd35/pages/16/articles/DIVL1387|Titel=Publicité 41|Gekuckt=28.04.2026|Datum=02.02.1962|Wierk=Page 16. In: Luxemburger Wort, 115. Jg., n° 33, Digitised by the National Library of Luxembourg]|Säiten=S. 16|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/s81xmdwd9/pages/27/articles/DIVL1987|Titel=Publicité 124|Gekuckt=28.04.2026|Datum=30.05.1973|Wierk=Page 27. In: Luxemburger Wort, 126. Jg., n° 125, [Digitised by the National Library of Luxembourg]|Säiten=S. 27|Sprooch=fr}}</ref>. Vun 1972/73 bis 1979 huet d'Firma [[La Provençale]] do ë.&nbsp;a. Uebst a Geméis verkaaft huet<ref>{{Citation|URL=https://www.industrie.lu/LaProvencale.html|Titel=LA PROVENCALE, Luxembourg|Gekuckt=2026-04-27|Wierk=www.industrie.lu}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.provencale.lu/fr/notre-histoire|Titel=La Provençale|Gekuckt=2026-04-27|Wierk=www.provencale.lu}}</ref>. Nodeems ''La Provençale'' erausgeplënnert war, ass d'Gebai ëmmer manner benotzt ginn a stoung laang net méi am Mëttelpunkt vum wirtschaftleche Liewen. Ufanks der 1990er Joren ass decidéiert ginn, d'Gebai nei ze benotzen, fir et virum Verfall ze schützen an et der Ëffentlechkeet nees zougänglech ze maachen. Et war eng kleng Grupp vu Leit aus der Kulturbranche, déi dat artistescht Potenzial vum Standuert entdeckt hunn. Dofir ass d'Banannefabrik an e Kulturzentrum ëmgebaut ginn, deen haut haaptsächlech fir Prouwen a Virbereedunge fir Konschtspektakele benotzt gëtt. D'Banannefabrik ass hautdesdaags eng wichteg Plaz fir Kënschtler a kulturell Initiativen zu Lëtzebuerg. Am Joer 1995 gouf d'[[Association sans but lucratif|ASBL]] ''états d'urgence''<ref>RCS 3170</ref> gegrënnt, déi sech fir d'Neesopliewe an d'Transformatioun vun der Banannefabrik an e Raum fir kreativ Aarbecht a kulturellen Ausdrock agesat huet. E besonnescht Zil war déi wichtegst Dreifkraaft hannert den Initiative vum ''états d'urgence'' op nationalem Niveau, an zwar fir e Proufraum ze schafen - eppes wat am ganze Land deemools nach gefeelt huet. Nodeems de Projet eng Zäit laang geschleeft huet, hunn zënter Juni 2011 fënnef kulturell Vereenegungen hire Sëtz an der Banannefabrik:<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.banannefabrik.lu/?page_id=6|Titel=Historique|Gekuckt=2026-04-27|Wierk=www.banannefabrik.lu|Sprooch=fr}}</ref> *[[Trois C-L]] *[[MASKéNADA]] *[[Kasemattentheater]] *[[Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels|Theaterfederatioun]] == Architektur/Gebai == Am Aklang mam architektonesche Renovatiounskonzept behält d'Gebai nach Spuere vu senge fréiere Funktiounen. Bannendra si Büroen, Säll, d'Garderobe vun de Kënschtler, Toiletten a Kichen, souwéi dräi grouss Proufraim. Déi Raim, déi haaptsächlech fir deen Zweck entworf goufen, kënnen an aussergewéinleche Fäll och fir de Publikum op sinn (bis zu 99 Leit)<ref name=":0" />. == Aktuelle Gebrauch == D'Banannefabrik gëtt hautdesdaags haaptsächlech als Prouf- a Produktionsraum fir d'performativ Konscht zu Lëtzebuerg benotzt. D'Gebai bitt Raim fir Theater, Danz an interdisziplinär Projeten, déi do entwéckelt, geprouft an deelweis och fir d'Bün virbereet ginn. Dobäi steet net nëmmen déi fäerdeg Opféierung am Mëttelpunkt, mee och de kreative Prozess selwer.<ref name=":0" /> Verschidde kulturell Organisatiounen deele sech d'Infrastruktur vum Site a schaffen do parallel un hiren eegene Produktiounen. D'Raim ginn esou flexibel genotzt a kënne jee no den experimentelle Formater ageriicht ginn. An eenzele Fäll kënnen d'Studioen och fir e klengen, limitéierte Publikum opgemaach ginn, wéi oppe Prouwen oder intern Presentatiounen.<ref name=":0" /> Nieft der Produktioun vun neie Wierker déngt d'Banannefabrik och als Plaz fir en Austausch tëscht Kënschtler, Kollektiver a kulturellen Acteuren. Duerch d'Zesummeschaffen ënner engem Daach entsti reegelméisseg synergeetesch Projeten an informell Zesummenaarbechten tëscht de verschiddene Residentstrukturen. D'Gebai spillt domat eng wichteg Roll als funktionelle Kreativraum, deen net op klassesch Opféierungssäll, mee op d'Entwécklung an d'Produktioun vun zäitgenëssescher Konscht ausgeriicht ass. == Kulturell Bedeitung == D'Banannefabrik ass e wichtege Bestanddeel vun der kultureller Infrastruktur an der Stad Lëtzebuerg, besonnesch am Beräich vun der performativer Konscht. Se funktionéiert haaptsächlech als Produktiouns a Proufraum fir Theater, Danz an experimentell Projeten a bitt domat e Raum fir zäitgenëssesch kreativ Aarbecht.<ref name=":1">{{Citation|URL=https://m3architectes.lu/project/centre-de-production-et-de-creation-artistique-banannefabrik/|Titel=culturel and artistic centre|Gekuckt=27.04.2026|Wierk=https://m3architectes.lu|Sprooch=fr}}</ref> Hir Bedeitung läit och an der Reaktioun op de Manktem vu spezialiséierte Prouf- a Produktiounsraim am Land. Duerch d'Zesummebrénge vu verschiddene kulturellen Acteuren ënner engem Daach gëtt en Ëmfeld fir Austausch, Zesummenaarbecht an artistesch Entwécklung geschaf. Am Kontext vum Bouneweger Quartier dréit d'Banannefabrik zur kultureller Revaloriséierung vun engem fréieren Industriegbai bäi an ass en Deel vun der méi breeder Transformatioun vun urbane Raim a kulturell Notzflächen. == Um Spaweck == *[http://www.banannefabrik.lu Internetsäit vun der Banannefabrik] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Kulturzentren zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Bouneweg-Süd]] hv7xbpnzrj14mdjfidhf1yng611gik8 2680187 2680186 2026-05-30T07:57:26Z Les Meloures 580 k 2680187 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gebai |Architekt(en) = Robert-F. Heintz-Sturm<ref name=":1" /> }} D''''Banannefabrik''', offiziell '''Centre de production et de création artistique''' (CPCA)<ref name=":1" /> ass e Kulturzenter an der [[Rue du Puits (Stad Lëtzebuerg)|Rue du Puits]] zu [[Bouneweg]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. En ass an engem Gebai amenagéiert, dat an den 1960er Jore gebaut gouf an an deem verschidden Uebst- a Geméishändler hiert Lager haten. Den Numm ''Banannefabrik'' geet deemno op de fréiere Gebrauch vum Gebai zeréck. De Kulturzenter gëtt vun der [[Association sans but lucratif|ASBL]] [[Banannefabrik (Veräin)|Banannefabrik]] geréiert<ref>RCS F11935</ref>. == Geschicht == 1960 huet d'[[Uebst]]- a [[Geméis]]-Grousshandelsgesellschaft [[Coprilux]] d'Gebai an der ''Rue du Puits'' vum Architekt Robert-F. Heintz-Sturm baue gelooss a hir Aktivitéite vun der [[Rue du Verger (Stad Lëtzebuerg)|Rue du Verger]] dohi verluecht. D'Firma war ë.&nbsp;a. op de Verkaf vun [[Orange (Fruucht)|Orangen]] a [[Banann|Bananne]] spezialiséiert<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/f9whdqd35/pages/16/articles/DIVL1387|Titel=Publicité 41|Gekuckt=28.04.2026|Datum=02.02.1962|Wierk=Page 16. In: Luxemburger Wort, 115. Jg., n° 33, Digitised by the National Library of Luxembourg]|Säiten=S. 16|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/s81xmdwd9/pages/27/articles/DIVL1987|Titel=Publicité 124|Gekuckt=28.04.2026|Datum=30.05.1973|Wierk=Page 27. In: Luxemburger Wort, 126. Jg., n° 125, [Digitised by the National Library of Luxembourg]|Säiten=S. 27|Sprooch=fr}}</ref>. Vun 1972/73 bis 1979 huet d'Firma [[La Provençale]] do ë.&nbsp;a. Uebst a Geméis verkaaft huet<ref>{{Citation|URL=https://www.industrie.lu/LaProvencale.html|Titel=LA PROVENCALE, Luxembourg|Gekuckt=2026-04-27|Wierk=www.industrie.lu}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.provencale.lu/fr/notre-histoire|Titel=La Provençale|Gekuckt=2026-04-27|Wierk=www.provencale.lu}}</ref>. Nodeems ''La Provençale'' erausgeplënnert war, ass d'Gebai ëmmer manner benotzt ginn a stoung laang net méi am Mëttelpunkt vum wirtschaftleche Liewen. Ufanks der 1990er Joren ass decidéiert ginn, d'Gebai nei ze benotzen, fir et virum Verfall ze schützen an et der Ëffentlechkeet nees zougänglech ze maachen. Et war eng kleng Grupp vu Leit aus der Kulturbranche, déi dat artistescht Potenzial vum Standuert entdeckt hunn. Dofir ass d'Banannefabrik an e Kulturzentrum ëmgebaut ginn, deen haut haaptsächlech fir Prouwen a Virbereedunge fir Konschtspektakele benotzt gëtt. D'Banannefabrik ass hautdesdaags eng wichteg Plaz fir Kënschtler a kulturell Initiativen zu Lëtzebuerg. Am Joer 1995 gouf d'[[Association sans but lucratif|ASBL]] ''états d'urgence''<ref>RCS 3170</ref> gegrënnt, déi sech fir d'Neesopliewe an d'Transformatioun vun der Banannefabrik an e Raum fir kreativ Aarbecht a kulturellen Ausdrock agesat huet. E besonnescht Zil war déi wichtegst Dreifkraaft hannert den Initiative vum ''états d'urgence'' op nationalem Niveau, an zwar fir e Proufraum ze schafen - eppes wat am ganze Land deemools nach gefeelt huet. Nodeems de Projet eng Zäit laang geschleeft huet, hunn zënter Juni 2011 véier Vereenegungen hire Sëtz an der Banannefabrik:<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.banannefabrik.lu/?page_id=6|Titel=Historique|Gekuckt=2026-04-27|Wierk=www.banannefabrik.lu|Sprooch=fr}}</ref> *[[Trois C-L]] *[[MASKéNADA]] *[[Kasemattentheater]] *[[Fédération luxembourgeoise des théâtres professionnels|Theaterfederatioun]] == Architektur/Gebai == Am Aklang mam architektonesche Renovatiounskonzept behält d'Gebai nach Spuere vu senge fréiere Funktiounen. Bannendra si Büroen, Säll, d'Garderobe vun de Kënschtler, Toiletten a Kichen, souwéi dräi grouss Proufraim. Déi Raim, déi haaptsächlech fir deen Zweck entworf goufen, kënnen an aussergewéinleche Fäll och fir de Publikum op sinn (bis zu 99 Leit)<ref name=":0" />. == Aktuelle Gebrauch == D'Banannefabrik gëtt hautdesdaags haaptsächlech als Prouf- a Produktionsraum fir d'performativ Konscht zu Lëtzebuerg benotzt. D'Gebai bitt Raim fir Theater, Danz an interdisziplinär Projeten, déi do entwéckelt, geprouft an deelweis och fir d'Bün virbereet ginn. Dobäi steet net nëmmen déi fäerdeg Opféierung am Mëttelpunkt, mee och de kreative Prozess selwer.<ref name=":0" /> Verschidde kulturell Organisatiounen deele sech d'Infrastruktur vum Site a schaffen do parallel un hiren eegene Produktiounen. D'Raim ginn esou flexibel genotzt a kënne jee no den experimentelle Formater ageriicht ginn. An eenzele Fäll kënnen d'Studioen och fir e klengen, limitéierte Publikum opgemaach ginn, wéi oppe Prouwen oder intern Presentatiounen.<ref name=":0" /> Nieft der Produktioun vun neie Wierker déngt d'Banannefabrik och als Plaz fir en Austausch tëscht Kënschtler, Kollektiver a kulturellen Acteuren. Duerch d'Zesummeschaffen ënner engem Daach entsti reegelméisseg synergeetesch Projeten an informell Zesummenaarbechten tëscht de verschiddene Residentstrukturen. D'Gebai spillt domat eng wichteg Roll als funktionelle Kreativraum, deen net op klassesch Opféierungssäll, mee op d'Entwécklung an d'Produktioun vun zäitgenëssescher Konscht ausgeriicht ass. == Kulturell Bedeitung == D'Banannefabrik ass e wichtege Bestanddeel vun der kultureller Infrastruktur an der Stad Lëtzebuerg, besonnesch am Beräich vun der performativer Konscht. Se funktionéiert haaptsächlech als Produktiouns a Proufraum fir Theater, Danz an experimentell Projeten a bitt domat e Raum fir zäitgenëssesch kreativ Aarbecht.<ref name=":1">{{Citation|URL=https://m3architectes.lu/project/centre-de-production-et-de-creation-artistique-banannefabrik/|Titel=culturel and artistic centre|Gekuckt=27.04.2026|Wierk=https://m3architectes.lu|Sprooch=fr}}</ref> Hir Bedeitung läit och an der Reaktioun op de Manktem vu spezialiséierte Prouf- a Produktiounsraim am Land. Duerch d'Zesummebrénge vu verschiddene kulturellen Acteuren ënner engem Daach gëtt en Ëmfeld fir Austausch, Zesummenaarbecht an artistesch Entwécklung geschaf. Am Kontext vum Bouneweger Quartier dréit d'Banannefabrik zur kultureller Revaloriséierung vun engem fréieren Industriegbai bäi an ass en Deel vun der méi breeder Transformatioun vun urbane Raim a kulturell Notzflächen. == Um Spaweck == *[http://www.banannefabrik.lu Internetsäit vun der Banannefabrik] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Kulturzentren zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Stad Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Bouneweg-Süd]] 4njjy5bb32ft0nkbsc944wi8u7qz1ze 0 137148 2680118 2664251 2026-05-29T12:35:24Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2680118 wikitext text/x-wiki {{Infobox Naturschutzgebitt|Numm=Naturschutzgebitt<br>Kalburen|Bild=|Bildtext=|Land=Lëtzebuerg|Plaz=|Status=Geschützt Zon vun nationalem Intressi|Datum= [[28. Februar]] [[2017]]|Proprietär=}}D''''Naturschutzgebitt Kalburen''' (am Gesetzestext ''Kaleburn'' genannt) ass en [[Naturschutzgebitt]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], an der [[Gemeng Wëntger]], dat duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 28. Februar 2017 geschafe gouf.<ref name=":0">{{Citation|URL=http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2017/02/28/a255/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 28 février 2017 déclarant zone protégée d'intérêt national sous forme de réserve naturelle la zone humide « Kaleburn » sise sur le territoire de la commune de Wincrange. - Legilux|Gekuckt=09.01.2020|Wierk=legilux.public.lu}}</ref> Et ass e Fiichtgebitt, op enger Fläch vun 13,82 Hektar, mat ronderëm enger Schutzzon vu 67,61 Hektar, dat vum Quellgebitt vun der Baach ''[[Kalburen]]'' forméiert gëtt. D'Schutzzon zitt d'Bëschgebitt (''Alebësch'' a ''Jongebësch'') ronderëm d'Quell, bis un d'belsch Grenz, an de weidere Laf vun der Baach mat an, zu deem och den [[Houfelter Kanal]] gehéiert, en Iwwerrescht vun de Bauaarbechte vum [[Meuse-Musel-Kanal]], deen ni fäerdeg gebaut gouf. D'Naturschutzgebitt Kalburen/"Kaleburn" ass en Deel vun den [[Lëscht vun den Natura-2000-Gebidder zu Lëtzebuerg|Natura-2000-Zonen]] ''Hoffelt – Kaleburn'' (LU0001042) a ''Vallée de la Tretterbaach et affluents de la frontière à Asselborn'' (LU0002002).<ref name=":0" /> Et ass en Habitat vun ë.&nbsp;a. enger ganzer Rëtsch [[Päiperleken]].<ref>[https://web.archive.org/web/20170603040209/http://life-eislek.eu/uebersicht/habitatschutzgebiete/kaleburn/ ''KALEBURN – Hoffelt – Kaleburn LU001042''] op life-eislek.lu.</ref> ==Kuckt och== * [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Naturschutzgebidder Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Naturschutzgebidder zu Lëtzebuerg|Kalburen]] [[Kategorie:Gemeng Wëntger]] kethdyg814h53o27f7gr2bs8hay31jw 0 141328 2680229 2658249 2026-05-30T09:09:33Z Mobby 12 60927 + 2680229 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei | Logo = SLP Logo.png | Faarfcode = #00beceff | Ofkierzung = SLP | Gegrënnt = [[30. Juni]] [[2018]] | Nationalpresident = Ronald Mordiconi | Vizepresident = Jim Weiland | Generalsekretär = Isidore Ramos | Generalkeessjee = Brenda Mordiconi | Faarwen = Turquoise, Sandgiel a Mof | Websäit = [http://www.sozialliberal.lu sozialliberal.lu] |Slogan=Eng liberal Äntwert op eng sozial Fro|Parteisëtz=13, Grand-Rue<br>L-4132 [[Esch-Uelzecht]] |Ideologie= [[Liberalismus|Liberal Politik]] |Politesch Positioun=Sozialliberal |Jugendorganisatioun=Sozialliberal Jonk Lëtzebuerg (SLJ) |Fraenorganisatioun=Sozialliberal Fraen Lëtzebuerg (SLF) |Sëtz1_Titel = [[Chamber]] |Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#00beceff}} |Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] |Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#00beceff}} }} D''''Sozialliberal Partei Lëtzebuerg''' (SLP) ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] Partei, déi den 30 Juni 2018 zu [[Esch-Uelzecht]] gegrënnt gouf<ref>[https://gd.lu/resa/2Jn21r Statute vun der Partei]</ref>. Zil vun der Partei ass Fräiheet a Gläichberechtegung fir all Bierger esouwéi eng vernënfteg, sachlech, analytesch, humanistesch, liberal a fortschrëttlech Politik woubäi och d'Erhale vun der Ëmwelt an [[Nohaltegkeet]] eng grouss Roll huet. De Grondsteen an d'Iddi fir eng Sozialliberal Partei a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] ze grënnen hat de [[Ronald Mordiconi]], wéi hien den 20. Juni 2018 offiziell aus der FÖDP ([[Fräi Ökologesch Demokratesch Partei]]) wéinst Meenungsdifferenzen ausgetrueden ass. == Kuckt och == *[[Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg]] == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20180712054027/http://www.sozialliberal.lu/ Offiziell Websäit vun der SLPL] * [https://web.archive.org/web/20190129040830/https://www.100komma7.lu/program/episode/216118/201808060700-201808060712 "Ronald Mordiconi grënnt nei Partei."] Radio 100,7 06 August 2018 * [https://www.pressreader.com/luxembourg/tageblatt-luxembourg/20180807/281736975272519 "Mordiconis neue Partei."] tageblatt.lu - Pressreader 07 August 2018 {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Liberal politesch Parteien]] 9mb4zvlitfgkse7uxtnvo1ia8ljzw6w 0 144809 2680176 2619997 2026-05-29T22:46:07Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2680176 wikitext text/x-wiki '''[[Südafrika]] ass an néng Provënzen''' agedeelt. No den éischte fräie Walen, no der [[Apartheid]], 1994 goufen d'[[Bantu Homeland]]s (och nach ''Bantustan'', op [[Afrikaans]] ''Bantoestan'') rëm an d'Land agegliddert an déi 4 Provënzen déi zanter 1910 existéiert hunn, goufen opgeléist. Südafrika gouf du ganz nei an néng Provënzen agedeelt. Déi verschidde Provënze sinn an am Ganzen 48 Distrikter an 8 Metropolgemengen agedeelt. {{Méi Info 1|Distrikter a Südafrika}} == Provënze vun 1994 un == [[Fichier:SouthAfricaNumbered.png|thumb|Déi 9 südafrikanesch Provënzen]] {| class="wikitable sortable" style="font-size=100%;" |+Provënzen a Südafrika |- !Nr. op <br>der Kaart !Provënz !Awunner (2011)<ref>[http://www.statssa.gov.za/Census2011/Products/Census_2011_Fact_sheet.pdf Offizielle Recensement vun 2011]</ref> !Geschaten Awunner (2014)<ref>{{Citation |URL=http://beta2.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022014.pdf |Titel=Héichrechnung vun 2014 |Gekuckt=2019-01-24 |archivedate=2014-08-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140808032616/http://beta2.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022014.pdf }}</ref> !Haaptstad !Awunner an der Haaptstad (2011)<ref>[http://beta2.statssa.gov.za/?page_id=1021&id=city-of-johannesburg-municipality Offizielle Recensement vun 2011]</ref> !Fläch<br>(km²) |- | 1 || [[Provënz Westkap|Westkap]] || 5 822 734 || 6 116 324 || [[Kapstad]] || 3 740 026 || 129 370 |- | 2 || |[[Provënz Nordkap|Nordkap]] || 1 145 861 || 1 166 680 || [[Kimberley]] || 248 041 || 361 830 |- | 3 || |[[Provënz Ostkap|Ostkap]] || 6 582 053 || 6 786 880 || [[Bhisho]] || 755 200 || 169 580 |- | 4 || |[[KwaZulu-Natal]] || 10 267 300 || 10 694 434 || [[Pietermaritzburg]] || 618 536 || 92 100 |- | 5 || |[[Provënz Fräistaat|Fräistaat]] || 2 745 590 || 2 786 757 || [[Bloemfontein]] || 747 431 || 129 480 |- | 6 || |[[Provënz Nordwest|Nordwest]] || 3 509 953 || 3 676 274 || [[Mahikeng]] || 291 527 || 116 320 |- | 7 || |[[Gauteng]] || 12 272 263 || 12 914 817 || [[Johannesbuerg]] || 4 434 827 || 18 178 |- | 8 || |[[Mpumalanga]] || 4 039 939 || 4 229 323 || [[Nelspruit]] || 588 794 || 79 490 |- | 9 || |[[Limpopo]] || 5 404 868 || 5 630 464 || [[Polokwane]] || 628 999 || 123 900 |- | '''Total''' || ||| 51 770 560 || 54 001 953 || [[Pretoria]] (Adm.) || 2 921 488 || 1 219 912 |} == Provënze vun 1910 bis 1994 == [[Fichier:Bantustans in South Africa.svg|thumb|Opdeelung virun 1994, faarweg markéiert sinn déi verschidde "Bantustanen".]] No der Onofhängegkeet vu [[Groussbritannien]] 1910 gouf Südafrika a véier Provënze gedeelt: * [[Provënz Oranje-Fräistaat]] (den deemolegen Territoire vum [[Oranje-Fräistaat]]) * [[Provënz Transvaal]] (den deemolegen Territoire vun der [[Transvaal-Republik]]) * [[Kapprovënz]] (den deemolegen Territoire vun der [[Kapkolonie]]) * [[Provënz Natal]] (den deemolegen Territoire vun der [[Natalkolonie]]) {{Referenzen}} [[Kategorie:Provënzen a Südafrika| ]] s9c8fl691tba6lm9qh02k8gd5t9sa9b 0 152958 2680150 2653720 2026-05-29T19:17:33Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680150 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} [[Fichier:385 Air Expeditionary Gp emblem.png|200px|thumb|Emblème vun der 385th Air Expeditionary Group]] [[Fichier:385 bombardment gp-emblem.jpg|200px|thumb|Emblème vun der 385th Bombardment Group]] [[Fichier:385th Bombardment Group B-17G Flying Fortress 44-6483.jpg|thumb|Eng B-17 vum 385th Bombardment Group]] [[Fichier:Living Legends.jpg|thumb|B-17 vum 385th Bombardment Group ënnerwee fir [[Neumünster]] ze bombardéieren]] D''''385th Air Expeditionary Group''' ass eng provisoresch Unitéit vun der [[United States Air Force|US Air Force]] déi dem [[Air Mobility Command]] ënnersteet, a jee no Bedarf aktivéiert oder desaktivéiert ka ginn. Hir lescht Basis war d'[[Incirlik Air Base]] an der [[Tierkei]]. Vun 2018 bis 2022 wéi se desaktivéiert gouf, war se mat 6 Schwadrounen dem [[379th Air Expeditionary Wing]] op der [[Al Udeid Air Base]] am [[Katar]] zougedeelt<ref>[https://www.afcent.af.mil/Units/379th-Air-Expeditionary-Wing/News/Display/Article/3041198/gallant-unit-citation-awarded-to-385th-air-expeditionary-group-during-inactivat/ Gallant Unit Citation Awarded to 385th Air Expeditionary Group During Inactivation Ceremony]</ref><ref>[https://www.afcent.af.mil/Units/379th-Air-Expeditionary-Wing/News/Display/Article/1863414/385th-aeg-celebrates-year-anniversary/ 385th AEG celebrates year anniversary]</ref>. ==Am Zweete Weltkrich== D''''385th Bombardment Group''' war eng Bombergrupp vun de [[United States Army Air Forces]] déi am [[Zweete Weltkrich]] iwwer [[Europa (Kontinent)|Europa]] aktiv war. D'Grupp huet aus 4 Schwadroune bestanen, a war tëscht dem [[17. Juli]] [[1943]] an dem [[20. Abrëll]] [[1945]] 296 Attacke geflunn. Hir Bommefligere ware [[B-17 Flying Fortress]]. No 1947 gouf se an ''385th Strategic Aerospace Wing'' ëmbenannt an duerno nach eng Kéier an '''385th Air Expeditionary Group''' Wéi se bis an England stationéiert war, stoung d'Grupp ënner dem Kommando vun der [[Eighth Air Force|8. Airforce]]. Den éischten Asaz gouf de 17. Juli 1943 iwwer [[Amsterdam]] geflunn, et goung kee Fliger veluer awer d'Bombardement hat och net dat gewënscht Resultat, fir net ze soe guer keent. Och déi nächst véier Sortië vu 6 am Mount Juli hate praktesch kee Resultat, et goungen awer 7 Fligeren an Ekipagen derbäi verluer. De ''Big B-'' [[Berlin]] gouf den 3., 4., 6, 8. Mäerz 1944 bombarbéiert. Wichteg Ziler duerno ware [[Ludwigshafen]], [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] an [[Osnabrück]]. d'Grupp war vum Juli 1943 bis Abrëll 1945 am Ganzen 296 Attacke geflunn. Dobäi goufen 129 Flying Fortress ofgeschoss a 40 Stéck waren aus soss Ursaachen oder bei Zesummestéiss erofgefall<ref>D'Lëtzebuerger am Krich 1940-1945 - Eng kleng Natioun erzielt, Club des Jeunes Ell, ISBN 2-9599925-1-2</ref> ==Komponenten== ===Als 385th Bombardment Group (Dezember 1942 - Juni 1945) === *548th Bombardment Squadron (Blue) *549th Bombardment Squadron (Yellow) *550th Bombardment Squadron (Red) *551th Bombardment Squadron (Green) <!--===No 1945=== 34th Air Refueling Squadron, 1 January – 15 December 1964 (detached 10–15 December 1964) 549th Bombardment (later Strategic Missile) Squadron, 1 December 1942 – 19 June 1945; 1 January 1963 – 15 December 1964 (not operational, 1–15 December 1964) 90th Expeditionary Air Refueling Squadron, 2002-Undetermined Squadron assigned to: NSA Souda Bay, Crete, Greece 817th Expeditionary Airlift Squadron, 2006-c. 1 April 2014[13][14] 90th Expeditionary Air Refueling Squadron, 2002-Undetermined Squadron assigned to: NSA Souda Bay, Crete, Greece 817th Expeditionary Airlift Squadron, 2006-c. 1 April 2014[13][14]--> ==Fluchfelder wou d'Grupp stationéiert war== * Februar 1943: [[Spokane International Airport|Geiger Field]] zu [[Spokane (Washington)|Spokane]] am Staat [[Washington (Bundesstaat)|Washington]] -- {{Coor dms1|47|37|12|N|117|32|2|W}} * Abrëll 1943: [[Malmstrom Air Force Base|Great Falls AAB]] bei [[Great Falls (Montana)|Great Falls]] am [[Montana]]-- {{Coor dms1|47|30|17|N|111|11|14|W}} a verspreet op nach dräi anere Fluchfelder. * Enn Mee 1943: [[Kearney Air Force Base|Kearney AAF]] bei [[Kearney (Nebraska)|Kearney]] am [[Nebraska]] -- {{Coor dms1|40|43|37|N|99|0|24|W}} * 19. Juni bis Enn vum Krich: [[RAF Great Ashfield|Great Ashfield]] an [[England]] -- {{Coor dms1|52|15|20|N|0|56|37|O}} * 18. Juni 1945 bis zur Opléisung de 27. August 1945: [[Bradley International Airport|Bradley Airfield]] bei [[Windsor Locks]] am [[Connecticut]] -- {{Coor dms1|41|56|21|N|72|41|0|W}} ==Kommandanten== *Col. Elliott Vandevanter vu Februar 1943 bis August 1944 *Col. George Y. Jumper vun August 1944 bis Mee 1945 *Lt. Col. H. T. Witherspoon Mee a Juni 1945 *Col. William H. Hanson Juni a Juli 1945 ==Zesummenhank mat Lëtzebuerg== Bei enger Kollisioun tëscht zwou B-17 iwwer der Uertschaft [[Pärel (Uertschaft)|Pärel]] waren déi zwou Maschinnen erofgefall an 18 Besatzungsmemberen hunn hiert Liewe verluer. Zu Pärel erënnert e Monument an de [[385th Bomb Group-Musée zu Pärel|385th Bomb Group-Musée]] un dat Krichsevenement. De Lëtzebuerger [[Charles Bech]], Bouf vum Minister [[Joseph Bech]] war vu Mäerz [[1944]] bis Dezember 1944 Pilot an där Unitéit. {{Referenzen}} [[Kategorie:United States Air Force]] [[Kategorie:Zweete Weltkrich]] gks1h5fa3b68zjpiyqjusjx8t89vxbx 0 153521 2680152 2582402 2026-05-29T19:19:56Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680152 wikitext text/x-wiki {{Skizz}} {{Infobox Monument}} D''''Monument fir d'Befreiung duerch d'US-Arméi''' zu [[Dikrech]] ass e [[Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg|Krichsmonument]], dat 1984 ageweit gouf, fir un d'Befreiung vun der [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Naziokkupatioun]] am [[Zweete Weltkrich]] duerch d'[[United States Army|U.S. Arméi]] z'erënneren. D'Opschrëft vum Monument ass: <div style="width: 250px; margin: 5px; text-align: center; letter-spacing: 2px"> IN GRATITUDE TO OUR<br>AMERICAN LIBERATORS<br>SEP. 1944 - JAN. 1945<br>THE CITIZENS OF DIEKIRCH </div> Ënner der Opschrëft sinn d'Emblèmë vun den amerikaneschen Divisiounen déi déizäit an der Ëmgéigend gekricht hunn. <!--D'Opléisung vum Bild ass ze schappeg fir se genee z'identifitéieren awer et sinn wahrscheinlech déi folgend--> * Een Emblème fir d'Tanks-Bataillounen déi bei der Befreinung derbäi waren * [[5th Infantry Division]] * [[80th Infantry Division]] * [[28th Infantry Division]] * [[4th Infantry Division]] ===Plack virum Monument=== {{Kapitel Info feelt}} Well d'Nazien an der [[Ardennenoffensiv]] erëmkoumen ass Dikrech effektiv zweemol befreit ginn: den 11. September 1944 an den 21. Januar 1945.<ref>{{Citation|URL=https://dikrich.csv.lu/files/2016/04/7-1-GAUL-JORDAO_all.pdf |Titel=R. Gaul an D. Jordao, ''Di zwou Befreiunge vun Dikrich, September 1944 – Januar 1945'', in: Folia synoptica, Stad Dikrech, 2011, S. 137-149 |Gekuckt=12.09.2020 |Archiv-Datum=25.08.2020 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20200825114735/https://dikrich.csv.lu/files/2016/04/7-1-GAUL-JORDAO_all.pdf }}</ref> == Kuckt och == * [[Monumenter vum Zweete Weltkrich zu Lëtzebuerg]] * [[Monumenter vun der Ardennenoffensiv]] == Um Spaweck == {{Commonscat|World War II memorials in Diekirch|Befreiungsmonumenter zu Dikrech}} {{Commonscat|Monuments and memorials of the Battle of the Bulge|Monumenter vun der Ardennenoffensiv}} {{Referenzen}} __NOTOC__ [[Kategorie:Krichsmonumenter zu Lëtzebuerg (Zweete Weltkrich)|Dikrech]] [[Kategorie:Monumenter vun der Ardennenoffensiv]] [[Kategorie:Gemeng Dikrech]] lprcew2yj0q7byghx3k93529e7wry1x 0 154702 2680198 2679194 2026-05-30T08:20:07Z Les Meloures 580 Eifeler 2680198 wikitext text/x-wiki [[Fichier:Standard Model of Elementary Particles-lu.svg|miniatur|Standardmodell vun der Deelerchersphysik.]] De '''Standardmodell vun der elementarer Deelerchersphysik (SM)''' resüméiert déi weesentlech Erkenntnisser aus der [[Deelerchersphysik]] no dem aktuelle Kenntnisstand (Ufank vum 21.&nbsp;Joerhonnert)<ref>Brockhaus Enzyklopädie, 21. Auflage, 2006.</ref>. E beschreift all bekannten [[Elementardeelchen|Elementardeelercher]] an déi wichteg Wiesselwierkungen ënnert hinnen: déi [[staark Wiesselwierkung]], déi [[schwaach Wiesselwierkung]] an déi [[elektromagnéitesch Wiesselwierkung]]. Nëmmen déi (am Verglach ganz schwaach) [[Gravitatioun]] gëtt net berécksiichtegt. Vum theoreetesche Standpunkt hier ass de Standardmodell eng [[Quantefeldtheorie]]. D'fundamental Bestanddeeler dervu si Felder, déi nëmmen an diskreete Packunge kënne geännert ginn; déi diskreet Päck entspriechen an enger passender Duerstellung den observéierte Partikelen. De Standardmodell ass sou gebaut, datt d'Deelercher an d'Felder déi et beschreift d'Gesetzer vun der spezieller Relativitéitstheorie erfëllen. Gläichzäiteg enthält en d'Aussoe vun der Quantemechanik an der Quantechromodynamik . Vill Prognosen, déi vum Standardmodell gemaach goufen, goufen mat Experimenter an der Deelerchersphysik bestätegt. Sou konnt zum Beispill d'Existenz vun elementaren Deelercher, déi duerch den theoreetesche Modell virausgesot goufen, bewise ginn. Et gëtt Argumenter déi soen, datt de Standardmodell just een Aspekt vun enger nach méi breeder Theorie ass. [[Donkel Matière]] an [[donkel Energie]] ginn net am Standardmodell beschriwwen. Seng Aussoe féieren zu Widderspréch mat der allgemenger Relativitéitstheorie bei héijen Energien, wéi déi, déi beim [[Urknall]] opgetruede sinn. Zousätzlech mussen 18&nbsp;[[Parameter (Mathematik)|Parameteren]], deenen hir Wäerter net aus der Theorie ofgeleet kënne ginn, op Basis vun experimentelle Resultater bestëmmt ginn. Dat mécht de Modell zimmlech "flexibel" an e kann sech deemno, an engem gewësse Kader, den Observatiounen, déi tatsächlech gemaach gi sinn, upassen. == Geschicht == D'Iddi, datt all Matière aus elementaren Deelercher besteet, geet op d'mannst op dat 6. Joerhonnert v. C. zeréck. Am 19. Joerhonnert huet de [[John Dalton]] aus senger Aarbecht iwwer d'Stoichiometrie geschloss, datt all Element vun der Natur aus enger eenzeger Zort Deelercher besteet<ref>{{Citation|URL=http://sciexplorer.blogspot.com/2012/05/quasiparticles.html|Titel=Scientific Explorer: Quasiparticles|Gekuckt=22.05.2012|Auteur=Gale Martha|Familljennumm=|Virnumm=|Datum=22.05.2012|Wierk=Scientific Explorer|Editeur=|Sprooch=}}</ref>. D'Wuert [[Atom]], nom griichesche Wuert ἄτομος, atomos ("ondeelbar"), huet zënterhier déi klengst Partikel vun engem [[Element (Chimie)|chemeschen Element]] bezeechent. D'Physiker hunn allerdéngs séier entdeckt, datt d'Atomer net déi fundamentalst Deelercher sinn. Si sinn zesummegesat aus klengen Deelercher, den [[Elektron]]en, déi sech ëm den Atomkär befannen, de selwer aus [[Proton]]en an [[Neutron]]en zesummegesat ass. Ufanks vum 20. Joerhonnert goufen et grouss Fortschretter an der Nuklear- a Quantephysik mat der Entdeckung vun der [[Kärspaltung]] am Joer 1939 vum [[Lise Meitner]] (baséiert op Experimenter vum [[Otto Hahn]]) an der [[Kärfusioun]] am Joer 1932 vum [[Mark Oliphant]]. D'Entwécklung vun [[Deelerchesbeschleuniger]] nom [[Zweete Weltkrich]] huet et erméiglecht an den 1950er an 1960er Joren eng grouss Varietéit vun Deelercher z'entdecken. D'theoretesch Formuléierung vum Standardmodell ass wärend den 1970er Joren enstanen. D'Entdeckung vum Higgs Boson erlaabt de Konsens tëschent der Theorie an dem Experiment an d'Aktualiséierung am Joer 2014 vun der Tabell vun de Komponente vun der Matière déi 2005 bei Geleeënheet vum weltwäite Joer vun der Physik etabléiert gouf. == Elementardeelercher == === Vecteur-Bosonen: Wiesselwierkungsdeelercher === An der Physik si Wiesselwierkungen d'Weeër wéi Deelercher aner Deelercher beaflossen. Op makroskopeschem Niveau erlaabt den [[Elektromagnetismus]] Deelercher ënnertenaner via elektresch a magnéitesch Felder z'interagéieren. D'[[Gravitatioun]] erlaabt et, datt Partikele mat [[Mass (Physik)|Mass]] sech konform mat der Einstein-Theorie iwwert déi [[allgemeng Relativitéitstheorie]] géigesäiteg unzéien. Dem Standardmodell no enstinn déi Kräften duerch Matièresdeelercher, déi ënner sech aner Deelercher austauschen, allgemeng bezeechent als <nowiki>''kraaftvermëttlent Deelercher'' oder ''Austauschdeelercher''</nowiki>. Wann en Deelchen dat Kraaft vermëttelt, ausgetauscht gëtt, ass den Effekt op makroskopeschem Niveau gläichwäerteg mat enger Kraaft déi zwee vun hinne beaflosst. <!-- (ausgeklamert well schlecht verständlech), an et gesot, datt d'Austauschdeelchen d'Kraaft vermëttelt huet.--> Am Standardmodell gëtt d'Interaktioun vun de Matièresfelder duerch abstrakt (mathematesch) [[Eichsymmetrie]] beschriwwen, wouduerch de Standardmodell eng Eichtheorie ass. D'Eichgruppe vun dem SM sinn <math>U(1)_Y</math>, <math>SU(2)_L</math> an <math>SU(3)_c</math> . Déi jeeweileg Charge vun dëse Symmetrië sinn déi (schwaach) [[Hyperluedung]], de (schwaachen) [[Isospin]] an d'[[Faarfluedung]]. Déi dräi Wiesselwierkungen (elektromagnéitesch, schwaach a staark) déi zu den Interaktioune vun dem SM gehéieren entstinn aus dëse Gruppen. D'Eichbosone vum Standardmodell hunn all e Spin (wéi och Matièredeelercher). De Wäert vum Spin ass 1, demno befollege se net de [[Pauli- Ausschléissungsprinzip]], deen d'Fermionen aschränkt: [[Bosonen]] (z.&nbsp;B. Photonen) hunn also keng theoreetesch Limitt fir hir raimlech Dicht (Unzuel pro Volumen). * [[Photon]]e vermëttelen déi [[elektromagnéitesch Kraaft]] tëscht elektresch geluedenen Deelercher. De Photon huet Mass a gëtt gutt vun der Theorie vun der [[Quantenelektrodynamik]] beschriwwen. * D' W⁺, W^-, an Z Bosone vermëttelen déi [[schwaach Wiesselwierkung]] tëscht Deelercher vu verschiddene Zorten (all Quarken a Leptonen). Se si massiv, woubäi den Z Boson méi eng héich Mass huet wéi d'W^± Bosonen. Déi schwaach Wiesselwierkung vun de W^± Bosone wierkt nëmmen op lénkshänneg Partikelen a rietshänneg Antipartikelen. D'W^± Bosone droen eng elektresch Ladung vu +1 a -1 a koppele mat der elektromagnéitescher Interaktioun. Den elektresch neutralen Z Boson interagéiert mat béide lénkshändegen Deelercher an Antipartikelen. Dës dräi Eichbosonen zesumme mat de Photone kënnen zesummen als kollektiv Vermëttlung vun der [[elektroschwacher Wiesselwierkung]] gruppéiert ginn. * Déi aacht [[Gluonen]] vermëttelen déi [[staark Wiesselwierkung]] tëscht faarfgeluedenen Deelercher (de Quarken). Gluonen hu keng Mass. Déi aachtfach Villfalt vu Gluonen gëtt mat enger Kombinatioun vu Faarf- an Antifaarf-Luedungen (z.&nbsp;B. rout – antigréng) bezeechent. Well Gluonen eng effektiv Faarfluedung hunn, kënne se och ënnereneen interagéieren. Gluonen an hir Wiesselwierkunge gi mat der Theorie vun der [[Quantechromodynamik]] beschriwwen. === Fermionen: Matièredeelercher === Déi 12 Standardmodell-[[Fermionen]] an déi net-elementar Deelercher, déi aus hinnen zesummegesat sinn, sinn no Konventioun déi Deelercher, déi "Matière" genannt ginn. Fermionen hunn e Spin 1⁄2 an no dem Spin-Statistik-Theorème respektéieren si de Pauli Ausschléissungssprinzip. All Fermion huet en entspriechenden Antipartikel. Fermionen, déi der Faarfwiesselwierkung ënnerleien, gi "[[Quark (Physik)|Quark]]" genannt. Quarken droen och elektresch Luedung an e schwaachen Isospin. Déi aner Fermionen si "[[Lepton]]en" ''(liicht'' Deelercher). Zu hinne gehéieren déi dräi [[Neutrino]]en, déi och keng elektresch Luedung hunn, sou datt si nëmme vun der schwaacher Wiesselwierkung beaflosst ginn. [[Elektron]], [[Muon]] an [[Tau Lepton|Tau]] kënne wéinst hirer elektrescher Luedung och elektromagnéitesch wiesselwierken. Aus praktesche Grënn si souwuel d'Leptone wéi d'Quarken an dräi "Generatiounen" opgedeelt, all mat jee enger Koppel vun Deelercher. D'Deelercher vun enger Koppel ënnerscheede sech an hirem Behuele mat Bezuch op d' <math>SU(2)_L</math> -Grupp an domat an hirer elektresch schwaacher Interaktioun - besonnesch ervirzehiewe sinn hir ënnerschiddlech elektresch Luedungen. Gläichwäerteg Deelercher vu verschiddene Generatiounen hu bal identesch Eegenschaften, den däitlechsten Ënnerscheed ass d'Mass déi mat der Generatioun eropgeet. === Higgs Boson === Den Higgs Boson ass keng direkt Konsequenz aus enger Symmetriebetruechtung, vermëttelt dofir och keng Interaktioun am Sënn vum Standardmodell a gëtt net als Austauschdeelchen ugesinn. Den Higgs Boson gëtt awer "gebraucht" fir déi elektroschwaach <math>SU(2) \times U(1)</math> -Symmetrie ze briechen an doduerch dem Z an de W Bosonen hier [[Mass (Physik)|Massen]] ze ginn<ref>{{Citation|URL=https://link.aps.org/doi/10.1103/PhysRevLett.13.508|Titel=Broken Symmetries and the Masses of Gauge Bosons|Gekuckt=23.01.2021|Auteur=Peter W. Higgs|Datum=19.10.1964|Wierk=Physical Review Letters|Säiten=508–509}}</ref>. De 4. Juli 2012 gouf an engem Seminär um [[CERN]] ugekënnegt, datt Experimenter um [[Large Hadron Collider]] e Boson fonnt hunn, deen an allen bis elo ënnersichten Eegenschaften dem Higgs Boson entsprécht<ref>{{Citation|URL=http://press.cern/press-releases/2012/07/cern-experiments-observe-particle-consistent-long-sought-higgs-boson|Titel=CERN experiments observe particle consistent with long-sought Higgs boson|Gekuckt=03.12.2024|archivedate=2017-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171121031500/http://press.cern/press-releases/2012/07/cern-experiments-observe-particle-consistent-long-sought-higgs-boson}} Informatioun vum CERN vum 4.&nbsp;Juli 2012.</ref>. Dëst konnte weider Miessunge konfirméieren<ref>{{Citation|URL=http://press.cern/press-releases/2013/03/new-results-indicate-particle-discovered-cern-higgs-boson|Titel=New results indicate that particle discovered at CERN is a Higgs boson|Gekuckt=03.12.2024|archivedate=2017-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171121095414/http://press.cern/press-releases/2013/03/new-results-indicate-particle-discovered-cern-higgs-boson}} Informatioun vum CERN vum 14.&nbsp;Mäerz 2013.</ref>. == Physik jenseits vum Standardmodell == De Standardmodell vun der Deelerchersphysik ka bal all deelchephysikalesch Observatiounen erklären déi bis elo gemaach goufen. Allerdéngs ass de Modell onkomplett, well d'gravitativ Wiesselwierkung net beschriwwe gëtt. Zousätzlech ginn et e puer oppe Froen an der Deelerchersphysik déi de Standardmodell net léise kann, wéi zum Beispill déi bestätegt, vun null verschidde, Mass vun den [[Neutrino]]en. Et ginn eng Rei vun alternative Modeller, op Basis vun deenen den etabléierte Standardmodell erweidert ka gi fir e puer Problemer besser kënnen ze beschreiwen. Déi bekanntst Approche fir nei Modeller si Versich, déi dräi Wiesselwierkungen déi am Standardmodell optrieden an eng grouss vereenegt Theorie (GUT) ze kombinéieren. Esou Modeller enthalen dacks [[Supersymmetrie]], eng Symmetrie tëscht Bosonen a Fermionen. Eng aner Approche fir de Standardmodell ze erweideren ergëtt Theorië vun der [[Quantegravitatioun]]. Esou Approchen enthalen zum Beispill [[Stringtheorien]], déi och d'GUT Modeller enthalen, a Loop Quantegravitatioun. {{Referenzen}} [[Kategorie:Deelerchersphysik]] kxvdrra7q8zfqj7vmh1xeang932a3ie 0 155000 2680202 2546417 2026-05-30T08:24:43Z Les Meloures 580 Eifeler 2680202 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film nei |Plakat = Affiche The Living Witnesses.JPG |Produktiounsland = [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] |Produktiounsjoer = |Première = 9 Mäerz 2021 (Avant-Première) |Dauer = 84 min |Originalsprooch = [[Lëtzebuergesch]]<br>[[Franséisch]]<br>[[Englesch]] |Regie = [[Karolina Markiewicz]], [[Pascal Piron]] |Dréibuch = [[Karolina Markiewicz]], [[Pascal Piron]] |Fotografie = Amandine Klee |Faarftechnik = |Format = 2,39:1 |Musek = [[André Dziezuk]] |Dekoren = |Schnëtt = Felix Sorger |Produzent = [[Paul Thiltges]], Adrien Chef |Produktiounsgesellschaft = [[Paul Thiltges Distributions]] |Haaptacteuren = keng (Documentaire) }} '''''The Living Witnesses''''' (och: '''''Les témoins vivants''''') ass en Dokumentarfilm vun de [[lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Regisseure [[Karolina Markiewicz]] a [[Pascal Piron]] aus dem Joer 2021.<ref>wort.lu: [https://www.wort.lu/de/kultur/luxfilmfest-hier-aujourd-hui-et-demain-60450980de135b923632220a ''LuxFilmFest: Hier, aujourd'hui et demain''] vum Thierry Hick (8. Mee 2021)</ref> == Ëm wat geet et am Film? == Dräi Leit, déi den [[Zweete Weltkrich]] er- an iwwerlieft hunn (de Claude Marx, de Marian Turski an d'Halina Szpilman-Grzecznarowski) diskutéiere mat dräi Studenten aus Lëtzebuerg (vun deene jee een zu Lëtzebuerg, a Syrien an an der [[Côte d'Ivoire]] gebuer gouf), wéi Verbrieche géint d'Mënschheet deemools an haut zustane komme konnten a kënnen... == Soss == D'Produktiounsgesellschaft [[Paul Thiltges Distributions]] krut am Abrëll 2018 e Subside an Héicht vun 10.000 Euro vum [[Lëtzebuerger Filmfong]] accordéiert fir d'[[Dréibuch]] vum Film ze entwéckelen.<ref>filmfund.lu: [https://web.archive.org/web/20220629044050/http://www.filmfund.lu/content/download/5972/71104/version/1/file/Comit%C3%A9%20de%20S%C3%A9lection%20d%C3%A9cisions%20avril%202018.pdf ''Comité de Sélection décisions avril 2018'']</ref> D'Produktioun vum Film gouf mat engem Subside an Héicht vun 280.000 Euro ënnerstëtzt.<ref>cineuropa.org: [https://cineuropa.org/fr/newsdetail/369099/ ''Le Fonds cinéma du Luxembourg soutient 13 nouveaux projets audiovisuels''] vum Davide Abbatescianni (8. Mäerz 2019)</ref><ref>filmfund.lu: [https://web.archive.org/web/20220629044042/http://www.filmfund.lu/content/download/6502/83783/version/1/file/ComSe+d%C3%A9cisions+5+mars+2019.pdf ''Comité de Sélection décisions mars 2019'']</ref> D'Avant-Première vum Film war den 9. Mäerz 2021 um [[Luxembourg City Film Festival]], a Presenz vum [[Henri vu Lëtzebuerg|Groussherzog Henri]] an dem Premier [[Xavier Bettel]].<ref>monarchie.lu: [https://monarchie.lu/fr/actualites/avant-premiere-du-film-living-witnesses ''Avant-première du film "The Living Witnesses"''] (9. Mäerz 2021)</ref><ref>cineuropa.org: [https://cineuropa.org/fr/interview/399214/ ''Karolina Markiewicz et Pascal Piron • Réalisateurs de Les témoins vivants''] vum Guilhem Caillard (23. Mäerz 2021)</ref> 2021 war de Film fir den [[Lëtzebuerger Filmpräis 2021|9. Lëtzebuerger Filmpräis]] an der Kategorie "Beschte Laangfilm (Documentaire)" nominéiert. == Kritik == Guilhem Caillard, cineuropa.org:<ref>cineuropa.org: [https://cineuropa.org/fr/newsdetail/398682/ ''Critique : Les témoins vivants''] vum Guilhem Caillard (10. Mäerz 2021)</ref> <blockquote>''Ce documentaire à forte teneur pédagogique [...] pose un regard touchant sur la perception de la Shoah chez les jeunes. [...] C'est avec beaucoup de déférence que les jeunes sont filmés aux côtés des rescapés, et de Claude Marx qui s'impose tel un humble mentor. L'homme tente d'expliquer l'inexplicable, avec peu de mots et une retenue qui force l'admiration : il est la grande valeur ajoutée du film. Si le spectateur découvre en lui un excellent pédagogue, c'est davantage le regard admiratif qu'il porte sur ses « petits élèves » qui est touchant.''</blockquote> Pablo Chimienti, [[d'Lëtzebuerger Land]]:<ref>land.lu: [https://www.land.lu/page/article/641/338641/FRE/index.html ''Passage de témoin''] vum Pablo Chimienti (5. November 2021)</ref> <blockquote>''Le lien entre passé et présent est limpide dans The Living Witnesses et c'est ça la véritable force de ce film. Il ne se contente pas d'être un énième film sur la Shoah, mais montre, à travers la situation polonaise à quel point les leçons du passé n'ont pas été tirées. [...] [The Living Witnesses offre] quelques images surprenantes, une bande originale de toute beauté et un montage au rythme volontairement apaisé. Le sujet est profond et la facture est belle.''</blockquote> == Kuckt och == * [[Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer]] == Um Spaweck == * [https://web.archive.org/web/20211225193603/https://www.luxfilmfest.lu/fr/films/les-temoins-vivants-living-witnesses Fiche op luxfilmfest.lu] * [https://www.ptd.lu/production/the-living-witnesses Fiche op um Site vun der Produktiounsgesellschaft Paul Thiltges Distributions] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Documentairen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]] [[Kategorie:Filmer 2021]] 374u4abwwif5hjf9tw07tmn17byznkh 0 157314 2680142 2608529 2026-05-29T17:05:57Z Mobby 12 60927 2680142 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} Den '''Andreas Kaplan''', gebuer de [[5. Oktober]] [[1977]] zu [[München]], ass Professer a Rekter op der [[ESCP Business School]] zu [[Paräis]]<ref>{{Citation|URL= https://www.lesechos.fr/politique-societe/societe/qui-sont-les-23-candidats-a-la-tete-de-sciences-po-1349118|Titel= Andreas Kaplan: l'économiste, reconnu comme l'un des chercheurs les plus cités au monde, est recteur et directeur de l'école de management ESCP à Paris.|Gekuckt=08.12.2021}}</ref>. Hien ass an de Beräicher kënschtlech Intelligenz, nei Technologien a sozial Medie spezialiséiert.<ref>{{Citation|URL=https://cmr.berkeley.edu/2019/07/tales-myths-fairytales/|Titel=Tales, Myths and Fairytales of Artificial Intelligence: Clarification and Decryption|Gekuckt=08.12.2021|Auteur=Haenlein Michael, Kaplan Andreas|Wierk=California Management Review}}</ref> Enger Etude vun de Stanford University Fuerscher no (publizéiert an der Zäitschrëft [[PLOS One|PLoS]]), gehéiert hien zu den 2&nbsp;% vun de beschte Wëssenschaftler op der Welt<ref name="ncbi.nlm.nih.gov">{{Citation|URL=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6699798/|Titel= Ioannidis, John P. A.; Baas, Jeroen; Klavans, Richard; Boyack, Kevin W. (2019). "A standardized citation metrics author database annotated for scientific field". PLOS Biology. 17 (8): e3000384}}</ref><ref name="ESCP">{{Citation|URL=https://escp.eu/news/andreas-kaplan-ranked-stanford-study-worlds-top-2-scientists|Titel=Andreas Kaplan ranked in Stanford study of the world's top 2&nbsp;% of scientists |Editeur=ESCP|Wierk=Press release|Datum=November 10, 2020|Gekuckt=08.12.2021}}</ref>. ==Liewen== De Kaplan gouf de 5. Oktober 1977 gebuer an ass zu [[München]] opgewuess. Seng Mamm ass d'Anneliese Kaplan (Schneiderin) a säi Papp ass de Vincenc Kaplan (Schlässer)<ref>Marquis Who's Who in the World</ref>. De Professer Kaplan huet e ''Master of Public Administration'' vun der École Nationale d'Administration, en MSc vun der [[ESCP Business School]], an e BSc vun der [[Ludwig-Maximilians-Universität München|Ludwig-Maximilian Universitéit vu München]]. Hien huet seng Habilitatioun op der Sorbonne ofgeschloss a säi Ph.D. op der Universitéit Köln an Zesummenaarbecht mat der [[HEC Paris]] gemaach.<!-- De Kaplan huet Ph.D. um [[INSEAD]] besicht an „um International Teachers Programm“ an der Kellogg School of Management, Northwestern University deelgeholl.--> Ier hien op d´ESCP Business School gaangen ass, war de Kaplan Professer op der [[ESSEC Business School]] an um [[Institut d'études politiques de Paris|Sciences Po Paris]]<ref name="business-cool.com">{{Citation|URL= https://business-cool.com/actualites/actu-ecoles/nouveau-directeur-escp-campus-paris/|Titel= Nomination: Un nouveau directeur pour les campus parisiens d'ESCP BS|Gekuckt=08.12.2021}}</ref>. Hien huet net nëmmen iwwer zéng Joer Erfahrung am Héichschoulsecteur, mee hien huet och als gewielte Rektor an Dekan vun der ESCP Business School zu [[Berlin]] a [[Paräis]], Sorbonne Alliance, an als Provost vun der Schoul gedéngt. Hei war hie verantwortlech fir 6,000 Studenten a bal 30 Studiengäng op de sechs Campusse vun der Institutioun zu [[Berlin]], [[London]], [[Madrid]], [[Paräis]], [[Turin]] a [[Warschau]].<ref>{{Citation|URL=https://www.hbsp.harvard.edu/inspiring-minds/professionals-need-to-keep-their-skills-fresh-will-they-turn-to-higher-ed/?ab=top_nav|Titel=Professionals Need to Keep Their Skills Fresh. Will They Turn to Higher Ed? Harvard Business Publishing|Gekuckt=08.12.2021}}</ref> De Kaplan ass de Grënner vum European Center for Digital Competitiveness. Hien ass Matbierger vum St George's House (Windsor Castle),<ref>{{Citation|URL= https://www.stgeorgeshouse.org/fellows/kaplan-andreas-prof-dr/|Titel= St. George's House – Leadership Fellow|Gekuckt= 08.12.2021|Archiv-Datum= 30.06.2023|Archiv-URL= https://web.archive.org/web/20230630120214/https://www.stgeorgeshouse.org/fellows/kaplan-andreas-prof-dr/}}</ref> a Member vum Kozminski University Executive Education Advisory Board.<ref>{{Citation|URL= https://www.eaie.org/blog/branding-bonding-competing-digital-age.html|Titel= Branding and bonding: the key to competing in the digital age|Gekuckt=08.12.2021}}</ref> Hie war och am Verwaltungsrot vum däitsch-franséische Wirtschaftskrees an huet Léiererfahrung op der [[Harvard Universitéit]], [[Institut d'études politiques de Paris|Sciences Po Paris]], an der Tsinghua University.<ref name="business-cool.com"/> [[Fichier:Fontaine - Quintin - Kaplan - European Parliament.jpg|mini|[[Europäescht Parlament]]: [[Nicole Fontaine]], Odile Quintin, Andreas Kaplan]] [[Fichier:Ulrich Wickert, Francois Villeroy de Galhau, Andreas Kaplan.jpg|thumb|Académie de Berlin: [[Ulrich Wickert]], [[François Villeroy de Galhau]], Andreas Kaplan]] [[Fichier:Hans-Gert Pöttering - Doctor Honoris Causa - ESCP Europe.jpg|mini| Den [[Hans-Gert Pöttering]] kritt den Doktorat Honoris Causa vum Andreas Kaplan iwwerreecht]] [[Fichier:Andreas Kaplan - TEDx Event 2020.jpg|mini|Andreas Kaplan: TEDx 2020]] == Fuerschung == Dem Kaplan seng Fuerschung beschäftegt sech haaptsächlech mat der Analyse an Entschlësselung vun der digitaler Sphär, kierzlech mam Impakt vum Fortschrëtt an der kënschtlecher Intelligenz op d'Gesellschaft an d'Wirtschaft. Mat ongeféier 35 000 Zitater op Google Scholar<ref>{{Citation|URL=https://scholar.google.com/citations?user=0z4RBCYAAAAJ&hl=de&oi=ao|Titel=Google Scholar Count}}</ref> gouf de Kaplan ënnert den Top 50 Business a Management Autoren op der Welt gezielt no John Wiley & Sons.<ref>{{Citation|URL=https://www.ted.com/tedx/events/38802|Titel=TEDx Speaker list}}</ref> Hien zielt an der Stanford Studie zu den Top 2&nbsp;% vun de Wëssenschaftler op der Welt.<ref name="ncbi.nlm.nih.gov"/><ref name="ESCP"/> Firun allem huet säin Artikel "Users of the world, unite! The challenges and opportunities of social media"<ref>{{Citation|URL= https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0007681309001232|Titel= Users of the world, unite! The challenges and opportunities of Social Media}}</ref> ëmmer erëm déi éischt Plaz an der jährlecher Lëscht vun de 25 meescht erofgeluede Publikatiounean vun der „Science Direct“ erreecht, déi méi dacks erofgeluede goufen wéi all aner vun den 13,4 Millioune Dokumenter vun der Sammlung.<ref>{{Citation|URL= https://books.google.pt/books?id=SVmsCQAAQBAJ&pg=PA581&lpg=PA581&dq=%22users+of+the+world+unite%22+%22Science+Direct%22+%22Andreas+Kaplan%22&source=bl&ots=6rcV200D96&sig=ACfU3U1DUMY-DFDb5RPZRC54SnL1KxDNaQ&hl=de&sa=X&ved=2ahUKEwj4l4rX59P0AhVDhRoKHV2FC3QQ6AF6BAgMEAM#v=onepage&q=%22users%20of%20the%20world%20unite%22%20%22Science%20Direct%22%20%22Andreas%20Kaplan%22&f=false| Titel="Users of the world, unite!" most downloaded paper}}</ref> De Kaplan, dee sech besonnesch fir d'Zukunft vun der Héichschoul an [[Europa (Kontinent)|Europa]] interesséiert, huet och Bicher an Artikelen iwwer d'europäesch Gestioun an Héichschoulbildung a seng zukünfteg Entwécklung duerch d'Digitaliséierung vum Secteur, geschriwwen<ref>{{Citation|URL=https://www.emerald.com/insight/publication/doi/10.1108/9781800715011| Titel=Higher Education at the Crossroads of Disruption: The University of the 21st Century}}</ref>. De Kaplan definéiert Europa als "maximal kulturell Diversitéit mat minimaler geographescher Distanz"<ref>{{Citation|URL=https://uk.sagepub.com/en-gb/eur/european-business-and-management/book245854| Titel=European Business and Management}}</ref> an europäesch Gestioun als "kulturiwwergräifend, gesellschaftlech Gestioun baséiert op enger interdisziplinärer Approche"<ref>{{Citation|URL=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0263237314000425| Titel=European management and European business schools: Insights from the history of business schools}}</ref> an ass e groußen Ennerstetzer vu kulturiwwergräifender an interdisziplinärer Managementausbildung. Ausserdeem plädéiert hie fir en „EU commissioner for happiness“.<ref>{{Citation|URL=https://theconversation.com/how-can-the-european-union-be-more-meaningful-for-its-citizens-85120 |Titel=How can the European Union be more meaningful for its citizens?}}</ref> == Publikatiounen == * Andreas Kaplan (2021) Higher Education at the Crossroads of Disruption: The University of the 21st Century, Great Debates in Higher Education, Emerald Publishing. * Kaplan, A. and M. Haenlein (2019) Rulers of the world, unite! The challenges and opportunities of artificial intelligence, Business Horizons, https://doi.org/10.1016/j.bushor.2019.09.003. * Kaplan Andreas, Haenlein Michael (2019), “Siri, Siri in my Hand, who's the Fairest in the Land? On the Interpretations, Illustrations and Implications of Artificial Intelligence,” Business Horizons, 62 (1), 15 - 25 * Kaplan Andreas M. (2018) A school is “a building that has four walls…with tomorrow inside”: Toward the reinvention of the business school, Business Horizons. * Kaplan Andreas M., Haenlein Michael (2016) Higher education and the digital revolution: About MOOCs, SPOCs, social media, and the Cookie Monster, Business Horizons, Volume 59. * Pucciarelli F., Kaplan Andreas M. (2016) Competition and Strategy in Higher Education: Managing Complexity and Uncertainty, Business Horizons, Volume 59(3). * Kaplan Andreas (2015) European business and management (Vol. I) – Cultural specificities and cross-cultural commonalities, Sage Publications Ltd., London * Kaplan Andreas (2015) European business and management (Vol. II) – Business ethics and corporate social responsibility, Sage Publications Ltd., London * Kaplan Andreas (2015) European business and management (Vol. III) – Contextual diversity and interdisciplinary aspects, Sage Publications Ltd., London * Kaplan Andreas(2015) European business and management (Vol. IV) – Business education and scholarly research, Sage Publications Ltd., London * Kaplan Andreas M. (2014) European Management and European Business Schools: Insights from the History of Business Schools, European Management Journal, 32(4), 529–534. * Kaplan Andreas M.(2012) Social Media wird mobil: Grundlagen, Gebrauch und Gestaltung mobiler sozialer Medien, Marketing Review St. Gallen, 4, 16–20. * Kaplan Andreas M. (2012) If you love something, let it go mobile: Mobile marketing and mobile social media 4x4, Business Horizons, 55(2), 129–139 * Kaplan Andreas M., Haenlein Michael (2012) The Britney Spears universe: Social media and viral marketing at its best, Business Horizons, 55(1), 27–31 * Kaplan Andreas (2011) Social media between the real and the virtual: How Facebook, YouTube & Co. can become an extension of the real life of their users - and sometimes even more, Prospective Strategique, 38 (Mars), 8–13 * Kaplan A.M., Haenlein M. (2011) The early bird catches the news: Nine things you should know about micro-blogging, Business Horizons, 54(2), 105–113 * Kaplan A.M., Haenlein M. (2011) Two hearts in 3/4 time: How to waltz the Social Media – Viral Marketing dance, Business Horizons, 54(3), 253–263 * Kaplan Andreas M., Haenlein Michael (2010) Users of the world, unite! The challenges and opportunities of social media, Business Horizons, 53(1), 59–68 == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20191220141832/https://escp.eu/kaplan-andreas Offiziell Internetsäit] * [https://andreaskaplan.eu/publications Komplett Publikatiounslëscht] {{Autoritéitskontroll}} {{Sozial Medien}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Kaplan Andreas}} [[Kategorie:Gebuer 1977]] [[Kategorie:Däitsch Ekonomisten]] [[Kategorie:Däitsch Auteuren]] bl461vu440vpvy8ltmul91obflrs8vz 0 157945 2680222 2672818 2026-05-30T08:56:15Z Mobby 12 60927 + 2680222 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitik}} {{Infobox Partei | Numm = Fokus | Logo = Logo Fokus (2022).png | Faarfcode = #63C7C7 | Ofkierzung = | President = [[Marc Ruppert]] | Vizepresidenten = [[Rick Oberweis]]<br>[[Luc Majerus]] | Generalsekretärin = [[Caterina Pellegrini]] | Tresorier = [[Ervin Zaljević]] | Gegrënnt = [[21. Februar]] [[2022]] | Ideologien = [[Liberalismus]]<br>[[Pragmatismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] | Parteizentral = 69, rue de l'Église, Nidderkuer | Zeitung = | International Affiliatioun = | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = | Politesch Positioun = Liberal | Europäesch Affiliatioun = | Europäesch Parlamentsgrupp = | Faarf = Turquoise | Slogan = | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#63C7C7}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#63C7C7}} | Websäit = [https://www.fokus.lu/ www.fokus.lu/] }} '''Fokus''', och '''Fokus. D'Alternativ mat Vernonft.'''<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2354908.html|Titel=Ausseruerdentlechen Nationalkongress "Fokus. D'Alternativ mat Vernonft": D'Partei erneiert sech deelweis a plädéiert fir eng méi wäitsiichteg Politik|Gekuckt=2025-11-17|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref> ass eng [[Politesch Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]]. Si gouf den 21. Februar 2022 virgestallt. Grënnungsmembere waren de fréieren [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-President [[Frank Engel (Politiker)|Frank Engel]], de fréieren [[Demokratesch Partei|DP]]-Generalsekretär [[Marc Ruppert]], de fréiere President vun der Handelskonfederatioun an DP-Member [[Gary Kneip]] an den Affekot a [[Déi Gréng|grénge]] Gemengerot vun Esch-Uelzecht, Luc Majerus<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1865956.html " 'Fokus', déi nei Partei vun Engel a Ruppert."] rtl.lu, 21.02.2022.</ref>. == Resultater bei de Walen == === Gemengewalen 2023 === Bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewale]] vum 11. Juni 2023 hat ''Fokus'' an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]], zu [[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]] an zu [[Gemeng Suessem|Suessem]] mat jee enger Lëscht kandidéiert. An der Stad krute se 2,38 % vun de Stëmmen, zu Déifferdeng 2,3 % an zu Suessem 2,68 %. A kenger vun den 3 Gemengen huet e Kandidat et an de [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] gepackt<ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/fr/elections-communales/2023/resultats/communes/luxembourg.html|Titel=elections public.lu|Gekuckt=16.06.2023|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. === Chamberwalen 2023 === Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] krut Fokus am ganzen 93.839 Stëmmen, wat 2,49 % vun alle Stëmmen entsprécht<ref>elections.public.lu</ref>; net genuch fir een Deputéiertemandat. === Europawalen 2024 === Bei de [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Wale fir dat Europäescht Parlament]], de 6. Juni 2024, krut Fokus 22.222 Stëmmen (1,6 %), net genuch fir ee vun de 6 Sëtz<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2024/resultats.html Resultats] op elections.public.lu.</ref>. <!-- == Geschicht == == Literatur == == Kuckt och == --> == Um Spaweck == * Michel Cames: [https://www.forum.lu/2022/02/24/fokus-buergergesellschaft/ "Fokus Bürgergesellschaft. Zu der von Frank Engel angeregten neuen Partei."] forum+, Gesellschaft, Parteien, Politik (forum.lu). 24. Februar 2022. {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] q1cwmicatq2dylb0rk9wawd8ytkgq0v 0 158933 2680239 2636932 2026-05-30T10:20:44Z Les Meloures 580 Eifeler 2680239 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film nei |Plakat = Affiche Ooops! Finny, wou bass de?.jpg |Produktiounsland = {{DEU}}<br>{{LUX}}<br>{{IRL}} |Produktiounsjoer = |Première = 24. September 2020 |Dauer = 85 min |Originalsprooch = Englesch |Regie = Toby Genkel, [[Sean McCormack]] |Dréibuch = Richie Conroy, Mark Hodkinson |Fotografie = |Faarftechnik = |Format = |Musek = Craig Stuart Garfinkle |Dekoren = |Schnëtt = Mark Broszeit, Friedolin Dreesen |Produzent = Emely Christians, Moe Honan, Jean-Marie Musique, Christine Parisse |Produktiounsgesellschaft = Ulysses Filmproduktion (DE)<br>[[Fabrique d'images]] (LU)<br>Moetion Films (IE) |Haaptacteuren = '''''Englesch Versioun'''''<br>Max Carolan: Finny (Stëmm)<br>Ava Connolly: Leah (Stëmm)<br>Dermot Magennis: Dave (Stëmm)<br>Tara Flynn: Hazel (Stëmm)<br>Mary Murray: Patch (Stëmm)<br>Brendan McDonald: Clyde (Stëmm)<br>Carly Kane: Jelly (Stëmm)<br>Alan Stanford:Leonard (Stëmm)<br><br>'''''Lëtzebuergesch Versioun'''''<ref name=ff>DeFilm op [http://www.filmfund.lu/fr/film-catalogue/films/ooops-2%21-the-adventure-continues filmfund.lu]</ref><br>Noël Tani: Finny (Stëmm)<br>Mia Conter: Lia (Stëmm)<br>Simone Larosche: Dave (Stëmm)<br>Susy Lentz: Hazel (Stëmm)<br>Monique Mille: Patch (Stëmm)<br>Christophe Strotz: Boss Jos (Stëmm)<br>[[Jules Werner]]: Leonard (Stëmm)}} '''''Ooops! Finny wou bass de?''''' ass en däitsch-lëtzebuergesch-ireschen [[Animatiounsfilm]] fir Kanner aus dem Joer 2020. Et ass den Nofollgerfilm vun ''[[Ooops! Den Noah ass fort]]'' (2015). D'engleschsproocheg Originalversioun hat jee no Regioun zwee ënnerschiddlech Titelen: '''''Ooops! The Adventure Continues''''' an '''''Two by Two: Overboard!'''''. == Ëm wat geet et am Film? == De jonken Naschti Finny a seng bescht Frëndin Lia falen duerch een Ongeschéck vun dem [[Noah]] senger [[Arch]] an d'Mier. Elleng op engem Flooss gi si wärend engem Stuerm vunenee getrennt. Wärend de Finny eng ganz Kolonie vun Naschtien ënner Waasser entdeckt, lant d'Leah op enger schéiner Insel. Wann déi Insel nëmmen net reegelméisseg géif zidderen a keen Damp aus der Spëtzt vum Bierg géif kommen...? == Produktioun == D'Produktiounsgesellschaft [[Fabrique d'images]] krut am September 2016 e Subside an Héicht vun 30.000 Euro vum [[Lëtzebuerger Filmfong]] accordéiert fir d'[[Dréibuch]] vum Film ze entwéckelen.<ref>filmfund.lu: [https://web.archive.org/web/20220629044117/http://www.filmfund.lu/content/download/5216/66920/version/1/file/Comit%C3%A9+de+s%C3%A9lection+d%C3%A9cisions+septembre+2016.pdf ''Comité de Sélection décisions septembre 2016'']</ref> Am August 2017 koum e weidere Subside vun 2,15 Milliounen Euro fir d'Filmproduktioun dobäi.<ref>filmfund.lu: [https://web.archive.org/web/20220629044104/http://www.filmfund.lu/content/download/5538/68679/version/1/file/ComSe%20d%C3%A9cisions%2003%20ao%C3%BBt%202017.pdf ''Comité de Sélection décisions aout 2017'']</ref> D'Titellidd vun der englescher Originalversioun war ''Stand for Hope'' vun der irescher Komponistin Eímear Noone an der Sängerin Sibéal. Et gouf fir en "Hollywood Music in Media Award" an der Kategorie "Bescht Lidd vun engem Animatiounsfilm" nominéiert.<ref name=ff/><ref>hotpress.com: [https://www.hotpress.com/culture/galway-composer-eimear-noone-earns-hollywood-music-in-media-award-nomination-22838933 ''Galway composer Eímear Noone earns Hollywood Music in Media Award nomination''] vum Kate Brayden (18. Janaur</ref> Déi lëtzebuergesch Versioun gouf vum [[Jang Linster]] produzéiert. Där hiert Titellidd, "Du bass ni eleng", gëtt vum [[Deborah Schneider]] gesongen. D'lëtzebuergesch Synchronstëmm vum Finny ass déi vum vum Noël Tani a vum Mia Conter als Lia. Aner Stëmme komme vum Simon Larosche, Susy Lentz, Monique Mille, Christophe Strotz, a [[Jules Werner]].<ref>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/radio/feature/s/3805079.html ''Ooops 2, Finny, wou bass de?''] (21. Dezember 2021)</ref> == Kommerzielle Succès == Genee wéi den éischten Deel, dee 25 Milliounen Euro verdéngt hat,<ref name=filmstarts>filmstarts.de: [https://www.filmstarts.de/kritiken/255961/kritik.html '' Ooops! 2 - Land in Sicht - Das europäische "Ice Age" geht in die zweite Runde!''] vum Christoph Petersen (gekuckt de 4. Juli 2022)</ref> war och dësen zweeten Deel e kommerziellen Erfolleg. A Groussbritannie stoung en am Oktober 2020 op der éischter Plaz vum nationale [[Box Office]] an huet an zwou Wochen iwwer 1 Milliounen Euro verdéngt.<ref name=screenireland>screenireland.ie: [https://www.screenireland.ie/news/box-office-success-for-irish-animated-film-as-two-by-two-overboard-tops-the-uk-box-office-taking-in-1-million-in-first-two-weeks-of-release ''Box office success for Irish animated film as Two by Two: Overboard! tops the UK box office, taking in €1 million in first two weeks of release''] (4. November 2020)</ref> Och an Däitschland huet de Film méi wéi 1.5 Milliounen Euro verdéngt.<ref name=screenireland/> De Film huet weltwäit iwwer 10,5 Milliounen US-Dollar eragespillt.<ref>De Film op [https://www.boxofficemojo.com/title/tt12615474/?ref_=bo_rl_ti ''boxofficemojo.com'']</ref> A Frankräich waren 209.637 Leit de Film an de Kino kucken.<ref>allocine.fr: [https://www.allocine.fr/film/fichefilm-255961/box-office/ ''Box Office du film Oups ! J’ai encore raté l’arche…''] (gekuckt de 4. Juli 2022)</ref> == Wat sot d'Press? == Christoph Petersen, filmstarts.de:<ref name=filmstarts/> <blockquote>''Ein nicht übermäßig kreativer, aber durchweg kurzweiliger Animations-Spaß – und damit eine erfreuliche Steigerung gegenüber dem ersten Teil.''</blockquote> Leslie Felperin, The Guardian:<ref>theguardian.com: [https://www.theguardian.com/film/2020/oct/22/two-by-two-overboard-review-animation-family-film ''Two By Two: Overboard! review – second helping of eye-frazzling Noah's ark yarn''] vum Leslie Felperin (22. Oktober 2020)</ref> <blockquote>''The crosscutting between assorted storylines is especially hectic even by the standards of this kind of film, and younger kids may struggle to keep up, but the animation is a little smoother and more comely than that of its predecessor. Meanwhile, the numerous Irish accents in this English-language version, reflecting the film’s co-production background, makes for a pleasant break from the dubbed-in American phonetics preferred by most cartoons of this nature.''</blockquote> Maroussia Dubreuil, Le Monde:<ref>monde.fr: [https://www.lemonde.fr/culture/article/2021/10/20/cinema-oups-j-ai-encore-rate-l-arche-fake-news-chez-les-bebetes-poilues_6099178_3246.html ''« Oups ! J’ai encore raté l’arche », fake news chez les bébêtes poilues''] vum Maroussia Dubreuil ()</ref> <blockquote>Le second volet du dessin animé inspiré par la Genèse, à l'animation rudimentaire et aux couleurs criardes, continue d'illustrer le bel usage du vivre-ensemble en déconstruisant le discours populiste. [...] Le film ne provoquera pas le grand frisson de la belle animation, fluide et féline, mais préparera les enfants aux élections des délégués de classe.</blockquote> {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Däitsch Filmer]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]] [[Kategorie:Iresch Filmer]] [[Kategorie:Däitsch Kannerfilmer]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Kannerfilmer]] [[Kategorie:Iresch Kannerfilmer]] [[Kategorie:Däitsch Animatiounsfilmer]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Animatiounsfilmer]] [[Kategorie:Iresch Animatiounsfilmer]] [[Kategorie:Filmer vum Sean McCormack]] [[Kategorie:Filmer vum Toby Genkel]] [[Kategorie:Filmer 2020]] qgyye4p7lkwuyba50mm2ruoxsb7hmhi 0 162047 2680225 2672822 2026-05-30T09:01:59Z Mobby 12 60927 k 2680225 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitik}} {{Infobox Partei |Numm=Mir d'Vollek |Logo=Mirdvollek logo.jpg |Faarfcode=#205DAA |Ofkierzung=MV |President= |Vizepresidentinnen= |Parteispriecher= |Generalsekretär= |Tresorier= |Gegrënnt= [[2021]] |Ideologien=[[Transparenz]]<br>[[Direktdemokratie]]<br> Konservatismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] |Parteizentral= [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] |Zeitung= |International Affiliatioun= |Websäit=[https://vollek.net/ vollek.net] |Land=Lëtzebuerg |Jugendorganisatioun= |Politesch Positioun= |Europäesch Affiliatioun= |Europäesch Parlamentsgrupp= |Faarf=Blo |Slogan=Fir d'Vollek, aus dem Vollek, duerch d'Vollek |Sëtz1_Titel = [[Chamber]] |Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#205DAA}} |Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] |Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#205DAA}} }} '''Mir d'Vollek''' ass eng [[Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]]. Si gouf am Oktober 2021 vum [[Jean-Marie Jacoby]], [[Peter Freitag]] an dem [[Toni Fernandes]] gegrënnt<ref>{{Citation|URL=https://www.land.lu/page/article/735/338735/DEU/index.html|Titel=Grenzüberschreitungen|Gekuckt=5.3.2023|Datum=10.12.2021|Editeur=d'Lëtzebuerger Land|Sprooch=de}}</ref>, am Kontext vun de Protester vun den Impfgéigner géint d'Politik zur [[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg]]. D'Partei versteet sech als Oppositiounspartei<ref>{{Citation|URL=https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/2026464.html|Titel="Super" année électorale, Une nouvelle liste électorale citoyenne se profile en 2023|Gekuckt=5.3.2023|Datum=04.02.2023|Editeur=5minutes.rtl.lu|Sprooch=fr}}</ref> an huet hire Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]].<ref>{{Citation|URL=https://firmeneintrag.creditreform.de/2611/9370493554/MIR_D_VOLLEK_ASBL|Titel=Firmenauskunft für Mir d'Vollek Asbl|Gekuckt=5.3.2023|Editeur=firmeneintrag.creditreform.de|Archiv-Datum=05.03.2023|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20230305205811/https://firmeneintrag.creditreform.de/2611/9370493554/MIR_D_VOLLEK_ASBL}}</ref> == Walresultater == Bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewale]] vum 11. Juni 2023 hat ''Mir d'Vollek'' mat enger (partieller) Lëscht an der Stad Lëtzebuerg kandidéiert. D'Partei krut 0,97&nbsp;% vun de Stëmmen, deemno huet kee Kandidat et an de Stater [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] gepackt<ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/fr/elections-communales/2023/resultats/communes/luxembourg.html|Titel=Luxembourg|Gekuckt=12.06.2023|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. 2024 huet ''Mir d'Vollek'' bei den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawalen]] eng éischt Kéier kandidéiert. Déi 11.838 Stëmmen, déi se kruten (0,85&nbsp;%), sinn net duergaange fir ee vun de 6 Sëtz<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2024/resultats.html Resultats] op elections.public.lu.</ref>. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20230305094634/https://www.vollek.lu/ Mir d'Vollek] - Websäit (net méi aktiv, Archivéiert Versioun) * [https://rumble.com/user/Mirdvollek Mir d'Vollek op Rumble] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] lq8z90l3ty8n7k68pj0zi58hvvf5an7 2680226 2680225 2026-05-30T09:02:12Z Mobby 12 60927 2680226 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitik}} {{Infobox Partei |Numm=Mir d'Vollek |Logo=Mirdvollek logo.jpg |Faarfcode=#205DAA |Ofkierzung=MV |President= |Vizepresidentinnen= |Parteispriecher= |Generalsekretär= |Tresorier= |Gegrënnt= [[2021]] |Ideologien=[[Transparenz]]<br>[[Direktdemokratie]]<br> [[Konservatismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] |Parteizentral= [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] |Zeitung= |International Affiliatioun= |Websäit=[https://vollek.net/ vollek.net] |Land=Lëtzebuerg |Jugendorganisatioun= |Politesch Positioun= |Europäesch Affiliatioun= |Europäesch Parlamentsgrupp= |Faarf=Blo |Slogan=Fir d'Vollek, aus dem Vollek, duerch d'Vollek |Sëtz1_Titel = [[Chamber]] |Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#205DAA}} |Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] |Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#205DAA}} }} '''Mir d'Vollek''' ass eng [[Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]]. Si gouf am Oktober 2021 vum [[Jean-Marie Jacoby]], [[Peter Freitag]] an dem [[Toni Fernandes]] gegrënnt<ref>{{Citation|URL=https://www.land.lu/page/article/735/338735/DEU/index.html|Titel=Grenzüberschreitungen|Gekuckt=5.3.2023|Datum=10.12.2021|Editeur=d'Lëtzebuerger Land|Sprooch=de}}</ref>, am Kontext vun de Protester vun den Impfgéigner géint d'Politik zur [[COVID-19-Pandemie zu Lëtzebuerg]]. D'Partei versteet sech als Oppositiounspartei<ref>{{Citation|URL=https://5minutes.rtl.lu/actu/luxembourg/a/2026464.html|Titel="Super" année électorale, Une nouvelle liste électorale citoyenne se profile en 2023|Gekuckt=5.3.2023|Datum=04.02.2023|Editeur=5minutes.rtl.lu|Sprooch=fr}}</ref> an huet hire Sëtz an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]].<ref>{{Citation|URL=https://firmeneintrag.creditreform.de/2611/9370493554/MIR_D_VOLLEK_ASBL|Titel=Firmenauskunft für Mir d'Vollek Asbl|Gekuckt=5.3.2023|Editeur=firmeneintrag.creditreform.de|Archiv-Datum=05.03.2023|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20230305205811/https://firmeneintrag.creditreform.de/2611/9370493554/MIR_D_VOLLEK_ASBL}}</ref> == Walresultater == Bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewale]] vum 11. Juni 2023 hat ''Mir d'Vollek'' mat enger (partieller) Lëscht an der Stad Lëtzebuerg kandidéiert. D'Partei krut 0,97&nbsp;% vun de Stëmmen, deemno huet kee Kandidat et an de Stater [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] gepackt<ref>{{Citation|URL=http://elections.public.lu/fr/elections-communales/2023/resultats/communes/luxembourg.html|Titel=Luxembourg|Gekuckt=12.06.2023|Wierk=elections.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. 2024 huet ''Mir d'Vollek'' bei den [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawalen]] eng éischt Kéier kandidéiert. Déi 11.838 Stëmmen, déi se kruten (0,85&nbsp;%), sinn net duergaange fir ee vun de 6 Sëtz<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2024/resultats.html Resultats] op elections.public.lu.</ref>. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20230305094634/https://www.vollek.lu/ Mir d'Vollek] - Websäit (net méi aktiv, Archivéiert Versioun) * [https://rumble.com/user/Mirdvollek Mir d'Vollek op Rumble] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] kx6hikvwnp2gl6349hi1ucd5royhobp 0 162053 2680220 2654124 2026-05-30T08:47:43Z Mobby 12 60927 + 2680220 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitik}} {{Infobox Partei |Numm=Déi Liberal |Logo=Dei-liberal-logo-01.png |Faarfcode=#1E5AA8 |Ofkierzung= |President= |Vizepresidentinnen= |Parteispriecher= |Generalsekretär= |Tresorier= |Gegrënnt= [[2015]] |Ideologien= Klassesche [[Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]] |Parteizentral= [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] |Zeitung= |International Affiliatioun= |Websäit=[http://www.liberal.lu/ liberal.lu] |Land=Lëtzebuerg |Jugendorganisatioun= |Politesch Positioun= |Europäesch Affiliatioun= |Europäesch Parlamentsgrupp= |Faarwen=Blo an Orange |Slogan= |Sëtz1_Titel = [[Chamber]] |Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#1E5AA8}} |Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] |Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#1E5AA8}} }} '''Déi Liberal''' ass eng [[Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]]. Si gouf am Juni 2015 gegrënnt.{{Source?}} Grënnungsmembere sinn de fréiere Member vum [[Staatsrot (Lëtzebuerg)|Staatsrot]] [[Claude A. Hemmer]], den [[Alen Alomerovic]], de [[Robert Mines]], de [[Laurent Heisten]] an de [[Georges Reckinger]].<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/archiv/642050.html|Titel=Nei politesch Organisatioun, "Déi Liberal" hunn deels nach DP-Parteikaart|Gekuckt=6.3.2023|Datum=16.6.2015|Editeur=rtl.lu|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20230306111116/https://www.rtl.lu/news/national/archiv/642050.html|Archiv-Datum=6.3.2023}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/news-dei-liberal-veut-faire-bouger-les-lignes-du-dp|Titel=Entre think tank et vrai parti politique, Déi Liberal veut faire bouger les lignes du DP|Gekuckt=6.3.2023|Datum=21.6.2015|Editeur=paperjam.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/politik/unsere-ideen-entsprechen-nicht-dem-zeitgeist-588b8cc9a5e74263e13a9afd|Titel=Was wird aus "Déi Liberal "? "Unsere Ideen entsprechen nicht dem Zeitgeist"|Gekuckt=6.3.2023|Datum=28.1.2017|Editeur=wort.lu [€]|Sprooch=de|archivedate=2023-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230306111107/https://www.wort.lu/de/politik/unsere-ideen-entsprechen-nicht-dem-zeitgeist-588b8cc9a5e74263e13a9afd}}</ref> Déi Liberal si bei de [[Chamberwale vum 14. Oktober 2018]] net ugetrueden. <!-- == Geschicht == == Literatur == == Kuckt och == == Um Spaweck == --> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Dei Liberal}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] [[Kategorie:Liberal politesch Parteien]] jlxpoblj86jm4s1j8ft5xmxpa8psohh 0 162444 2680122 2672826 2026-05-29T13:30:44Z Zinneke 34 /* Europawalen 2024 */ 2680122 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei | Numm = Volt Lëtzebuerg | Logo = Logo of Volt.svg | Faarfcode = #512479 | Ofkierzung = Volt | President = [[Aurélie Dap]]<br>[[Philippe Schannes]] | Generalsekretär = [[Daniel Silva]] | Tresorier = [[Samuel Moïse]] | Gegrënnt = [[2018]] | Ideologien = | Parteizentral = Schëffleng | Zeitung = | International Affiliatioun = | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = | Politesch Positioun = [[Europäesche Fëderalismus]]<br>[[Progressivismus]]<br>[[Sozialliberalismus]] | Europäesch Affiliatioun = [[Volt Europa]] | Europäesch Parlamentsgrupp = | Faarwen = Mof | Slogan = Zukunft Made in Europe | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#512479}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#512479}} | Websäit = [https://www.voltletzebuerg.org/ www.voltletzebuerg.org/] }} '''Volt Lëtzebuerg''' ass eng politesch Partei zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Et ass eng intern Sektioun ("Kapitel" genannt) vu [[Volt Europa]] a gouf 2018 gegrënnt. Bei der [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|Europawal 2019]] krut Volt 2,11% vun de Stëmmen, krut domat awer kee Sëtz am Parlament. Volt sëtzt sech zanter hirer Grënnung fir e fëderaalt Europa an a strieft eng enheetlech europäesch Politik an allen europäesche Länner un. == Geschicht == D'Partei gouf den 10. November 2018, als Deel vun der paneuropäescher Beweegung Volt Europa gegrënnt<ref>[https://delano.lu/article/delano_european-elections-candidates-volt European elections candidates]</ref>. D'Zil vun der Partei a vun der Beweegung ass et, fir Europa ze reforméieren, méi demokratesch ze maachen an d'Europaparlament ze stäerken. Dofir gi sougenannt Kapitelen a ganz Europa gegrënnt<ref>[https://today.rtl.lu/news/luxembourg/a/1318850.html Volt Lëtzebuerg: New party to present candidates for the European elections]</ref>. === Europawal 2019 === Hir Lëscht mat de Kandidate fir d'Europawal gouf den 20. Mäerz 2019 virgestallt<ref>[https://www.land.lu/page/article/247/335247/DEU/index.html Sechs unter 785]</ref>. Ënner anerem duerch d'Ënnerschrëft vum [[Demokratesch Partei|DP]]-Depuéierte [[Max Hahn]] konnt der Partei hir Lëscht offiziell eragereecht ginn a si domat offiziell un der Wal deelhuelen.<ref>{{Citation |URL=https://www.wort.lu/de/politik/volt-stellt-liste-fuer-europawahl-auf-5c9a9024da2cc1784e340aca |Titel=Volt stellt Liste für Europawahl auf |Gekuckt=2023-05-03 |archivedate=2019-03-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190327210132/https://www.wort.lu/de/politik/volt-stellt-liste-fuer-europawahl-auf-5c9a9024da2cc1784e340aca }}</ref> D'Lëscht vun de Kandidate war immens international markéiert; et si Kandidate mat lëtzebuergeschen, italieeneschen, spueneschen, franséischen, amerikaneschen, portugiseschen a britteschen Originnen ugetrueden. Dat waren nieft dem Marthe Hoffmann, dem Daniel Silva an der Julia Pitterman och de [[Rolf Tarrach]], fréieren Direkter vun der [[Universitéit Lëtzebuerg]], d'Fiona Godfrey, Presidenten vun der BRILL (''British Immigrants Living in Luxembourg'') a Co-Presidenten vu [https://www.britishineurope.org British in Europe], an de Christopher Lilyblad, Conseiller an der [[Gemeng Betzder]], fréieren [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-Politiker a Projektleiter an der EU-Kommisioun.<ref>[https://sciencebusiness.net/news/former-luxembourg-university-head-why-im-standing-eu-election Former Luxembourg University head: Why I’m standing in the EU election]</ref><ref>{{Citation |URL=https://www.wort.lu/de/lokales/wie-die-transnationale-partei-volt-europa-reparieren-will-5cb45fbada2cc1784e34208f |Titel=Wie die transnationale Partei "Volt" Europa reparieren will |Gekuckt=2023-05-03 |archivedate=2021-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211104194508/https://www.wort.lu/de/lokales/wie-die-transnationale-partei-volt-europa-reparieren-will-5cb45fbada2cc1784e34208f }}</ref><ref>[https://delano.lu/article/delano_britons-rights-campaigner-stands-european-elections Britons' rights campaigner stands in European elections]</ref> Am Virfeld vun der Wal hat RTL d'Diffusioun vun engem Walspot vun der Partei uganks refuséiert, well deen op Franséisch amplaz op Lëtzebuergesch war.<ref>[https://delano.lu/article/delano_election-broadcasts-refused-being-french Election broadcasts refused for being in French]</ref> No enger Interventioun vun der [[Autorité luxembourgeoise indépendante de l'audiovisuel|ALIA]] huet RTL dann awer d'Reklamm vun der Partei gewisen.<ref>[https://delano.lu/article/delano_rtl-succumbs-pressure-election-ads-0 RTL succumbs to pressure on election ads]</ref> Virun der Wal hunn d'Kandidate vun der Partei zesumme mat anere Kandidaten eng Erklärung ënnerschriwwen, an där si sech verflichten hir parlamentaresch Position ze benotzen, fir de Schutz vun [[LGBT|LGBTQIA+]] am EU-Droit an an der EU-Politik ze stäerken, en Ëmfeld fir LGBT-Mënscherechtsverteideger ze schafen, sech fir Stëmmen anzesetzen, déi net genuch representéiert sinn an déi wichteg Positioun vun der EU bei LGBT-Rechter sécherzestellen.<ref>[https://delano.lu/article/delano_pledge-calls-eu-parliament-candidates-defend-lgbti-rights Pledge calls on EU Parliament candidates to defend LGBTI rights]</ref> D'Partei huet betount, datt d'EU sech Problemer wéi dem abordablem Wunnen, der Aarmut, der Ongläichheet tëscht de Geschlechter, der Homophobie, dem Jugendchômage, der Klimakris an der Korruptioun stellen a besser ugoe muss.<ref>[https://delano.lu/article/delano_ep-candidates-set-out-their-vision-europe EP candidates set out their vision of Europe]</ref> Fir Volt konzentréiert sech d'[[Europäesch Unioun]] ze vill op technokratesch Projeten a misst d'Bierger erëm méi an de Mëttelpunkt vun hirem Projet stellen.<ref>[https://delano.lu/article/delano_delano-live-saving-europe?index=4 Delano Live: Saving Europe]</ref> === No der Europawal === No der Wal huet d'Partei ugekënnegt, bei deene kommende Parlaments- a Europwalen matzemaachen.<ref>{{Citation|URL=https://www.woxx.lu/volt-erste-eu-wahl-brachte-der-partei-einen-sitz-ein/|Titel=Volt: Erste EU-Wahl brachte der Partei einen Sitz ein.|Gekuckt=28. August 2023|Auteur=Isabel Spigarelli|Datum=01. Juni 2019|Sprooch=de}}</ref> Am Juli 2020 huet d'Partei kritiséiert, datt et wärend der [[COVID-19-Pandemie]] keng gutt Koordinatioun gouf an d'Länner éischter alles eleng decidéiert hunn, amplaz d'Ressource bannent Europa zesummenzeleeën an d'Pandemie gemeinsam unzegoen. Si hu gefuerdert, datt een an Europa nach méi misst zesummeschaffen fir Krisen méi séier a méi effikass an de Grëff ze kréien. Dobäi huet d'Partei och op aner grouss Erausfuerderungen higewisen, wéi z.&nbsp;B. d'Flüchtlingskris oder d'Klimakris, déi een och net als Natioun eleng kann ugoen.<ref>{{Citation|URL=https://delano.lu/article/delano_reinventing-europe-why-european-unity-needed-now-more-ever|Titel=Unity is needed now, more than ever|Gekuckt=28. August 2023|Auteur=Julie Pelcé & George Penn|Datum=06. Juli 2020|Sprooch=en}}</ref> === Chamberwalen 2023 === Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Chamberwalen 2023]] huet d'Partei am Walbezierk Süde mat 23 Kandidaten an am Oste mat 3 Kandidate matgemaach.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2102279.html|Titel=D'Kandidate vu Volt fir de Süden an den Osten|Gekuckt=28. August 2023|Datum=10. August 2023|Editeur=RTL|Sprooch=lb}}</ref> De Schwéierpunkt vum Programm bei der Wal waren d'Thema Europa, Biergerbedeelegung an de Klimaschutz.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2104085.html|Titel=Volt fir d'Nationalwalen. "Mer kënnen nëmme gewannen, wa mer méi Europa hunn"|Gekuckt=28. August 2023|Auteur=Diana Hoffmann|Datum=17. August 2023|Editeur=RTL|Sprooch=lb}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.voltletzebuerg.org/programme|Titel=Walprogramm 2023 - Volt Lëtzebuerg|Gekuckt=28. August 2023|Editeur=Volt Lëtzebuerg|Sprooch=lb|Archiv-Datum=28.08.2023|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20230828115722/https://www.voltletzebuerg.org/programme}}</ref> Mat 34,8 Joer waren d'Kandidate vu Volt duerchschnëttlech déi jéngst.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/politik/chamberwahlen-nur-428-prozent-der-kandidaten-sind-weiblich/2548263.html|Titel=Chamberwahlen: Nur 42,8 Prozent der Kandidaten sind weiblich|Gekuckt=28. August 2023|Auteur=Mélodie Mouzon|Datum=23. August 2023|Editeur=Luxemburger Wort|Sprooch=lb}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.tageblatt.lu/headlines/die-wahlen-in-zahlen-von-18-bis-84/|Titel=Von 18 bis 84: Alter und Geschlechterparität bei den Chamberwahlen 2023|Gekuckt=28. August 2023|Datum=22. August 2023|Editeur=Tageblatt|Sprooch=lb}}</ref> D'Chamberwalen hu Volt am ganze 7.001 Stëmmen abruecht, wat 0,19% vun alle Stëmmen entsprach huet.<ref>elections.punlic.lu.</ref> === Europawalen 2024 === Bei de [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Wale fir dat Europäescht Parlament]], de 6. Juni 2024, krut Volt 14.348 Stëmmen (1,04 %), net genuch fir ee vun de 6 Sëtz<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2024/resultats.html Resultats] op elections.public.lu.</ref>. == Walresultater == {| class="wikitable sortable" !Joer !Wal !Undeel vu Stëmmen !Sëtz |- |2019 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|Europawal 2019]] |2,11 % |{{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#512479}} |- |2023 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Chamberwalen 2023]] |0,19 % |{{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#512479}} |- |2024 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawal 2024]] |1,04 % |{{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#512479}} |} == Um Spaweck == {{Commonscat|Volt Luxembourg|Volt Luxemburg}} * [https://www.voltluxemburg.org/ Website Volt Luxemburg] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] cdqxdcsfro0x3ysdb5zyk6efbpwsvfp 2680230 2680122 2026-05-30T09:09:56Z Mobby 12 60927 /* Um Spaweck */ 2680230 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei | Numm = Volt Lëtzebuerg | Logo = Logo of Volt.svg | Faarfcode = #512479 | Ofkierzung = Volt | President = [[Aurélie Dap]]<br>[[Philippe Schannes]] | Generalsekretär = [[Daniel Silva]] | Tresorier = [[Samuel Moïse]] | Gegrënnt = [[2018]] | Ideologien = | Parteizentral = Schëffleng | Zeitung = | International Affiliatioun = | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = | Politesch Positioun = [[Europäesche Fëderalismus]]<br>[[Progressivismus]]<br>[[Sozialliberalismus]] | Europäesch Affiliatioun = [[Volt Europa]] | Europäesch Parlamentsgrupp = | Faarwen = Mof | Slogan = Zukunft Made in Europe | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#512479}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#512479}} | Websäit = [https://www.voltletzebuerg.org/ www.voltletzebuerg.org/] }} '''Volt Lëtzebuerg''' ass eng politesch Partei zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Et ass eng intern Sektioun ("Kapitel" genannt) vu [[Volt Europa]] a gouf 2018 gegrënnt. Bei der [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|Europawal 2019]] krut Volt 2,11% vun de Stëmmen, krut domat awer kee Sëtz am Parlament. Volt sëtzt sech zanter hirer Grënnung fir e fëderaalt Europa an a strieft eng enheetlech europäesch Politik an allen europäesche Länner un. == Geschicht == D'Partei gouf den 10. November 2018, als Deel vun der paneuropäescher Beweegung Volt Europa gegrënnt<ref>[https://delano.lu/article/delano_european-elections-candidates-volt European elections candidates]</ref>. D'Zil vun der Partei a vun der Beweegung ass et, fir Europa ze reforméieren, méi demokratesch ze maachen an d'Europaparlament ze stäerken. Dofir gi sougenannt Kapitelen a ganz Europa gegrënnt<ref>[https://today.rtl.lu/news/luxembourg/a/1318850.html Volt Lëtzebuerg: New party to present candidates for the European elections]</ref>. === Europawal 2019 === Hir Lëscht mat de Kandidate fir d'Europawal gouf den 20. Mäerz 2019 virgestallt<ref>[https://www.land.lu/page/article/247/335247/DEU/index.html Sechs unter 785]</ref>. Ënner anerem duerch d'Ënnerschrëft vum [[Demokratesch Partei|DP]]-Depuéierte [[Max Hahn]] konnt der Partei hir Lëscht offiziell eragereecht ginn a si domat offiziell un der Wal deelhuelen.<ref>{{Citation |URL=https://www.wort.lu/de/politik/volt-stellt-liste-fuer-europawahl-auf-5c9a9024da2cc1784e340aca |Titel=Volt stellt Liste für Europawahl auf |Gekuckt=2023-05-03 |archivedate=2019-03-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190327210132/https://www.wort.lu/de/politik/volt-stellt-liste-fuer-europawahl-auf-5c9a9024da2cc1784e340aca }}</ref> D'Lëscht vun de Kandidate war immens international markéiert; et si Kandidate mat lëtzebuergeschen, italieeneschen, spueneschen, franséischen, amerikaneschen, portugiseschen a britteschen Originnen ugetrueden. Dat waren nieft dem Marthe Hoffmann, dem Daniel Silva an der Julia Pitterman och de [[Rolf Tarrach]], fréieren Direkter vun der [[Universitéit Lëtzebuerg]], d'Fiona Godfrey, Presidenten vun der BRILL (''British Immigrants Living in Luxembourg'') a Co-Presidenten vu [https://www.britishineurope.org British in Europe], an de Christopher Lilyblad, Conseiller an der [[Gemeng Betzder]], fréieren [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-Politiker a Projektleiter an der EU-Kommisioun.<ref>[https://sciencebusiness.net/news/former-luxembourg-university-head-why-im-standing-eu-election Former Luxembourg University head: Why I’m standing in the EU election]</ref><ref>{{Citation |URL=https://www.wort.lu/de/lokales/wie-die-transnationale-partei-volt-europa-reparieren-will-5cb45fbada2cc1784e34208f |Titel=Wie die transnationale Partei "Volt" Europa reparieren will |Gekuckt=2023-05-03 |archivedate=2021-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211104194508/https://www.wort.lu/de/lokales/wie-die-transnationale-partei-volt-europa-reparieren-will-5cb45fbada2cc1784e34208f }}</ref><ref>[https://delano.lu/article/delano_britons-rights-campaigner-stands-european-elections Britons' rights campaigner stands in European elections]</ref> Am Virfeld vun der Wal hat RTL d'Diffusioun vun engem Walspot vun der Partei uganks refuséiert, well deen op Franséisch amplaz op Lëtzebuergesch war.<ref>[https://delano.lu/article/delano_election-broadcasts-refused-being-french Election broadcasts refused for being in French]</ref> No enger Interventioun vun der [[Autorité luxembourgeoise indépendante de l'audiovisuel|ALIA]] huet RTL dann awer d'Reklamm vun der Partei gewisen.<ref>[https://delano.lu/article/delano_rtl-succumbs-pressure-election-ads-0 RTL succumbs to pressure on election ads]</ref> Virun der Wal hunn d'Kandidate vun der Partei zesumme mat anere Kandidaten eng Erklärung ënnerschriwwen, an där si sech verflichten hir parlamentaresch Position ze benotzen, fir de Schutz vun [[LGBT|LGBTQIA+]] am EU-Droit an an der EU-Politik ze stäerken, en Ëmfeld fir LGBT-Mënscherechtsverteideger ze schafen, sech fir Stëmmen anzesetzen, déi net genuch representéiert sinn an déi wichteg Positioun vun der EU bei LGBT-Rechter sécherzestellen.<ref>[https://delano.lu/article/delano_pledge-calls-eu-parliament-candidates-defend-lgbti-rights Pledge calls on EU Parliament candidates to defend LGBTI rights]</ref> D'Partei huet betount, datt d'EU sech Problemer wéi dem abordablem Wunnen, der Aarmut, der Ongläichheet tëscht de Geschlechter, der Homophobie, dem Jugendchômage, der Klimakris an der Korruptioun stellen a besser ugoe muss.<ref>[https://delano.lu/article/delano_ep-candidates-set-out-their-vision-europe EP candidates set out their vision of Europe]</ref> Fir Volt konzentréiert sech d'[[Europäesch Unioun]] ze vill op technokratesch Projeten a misst d'Bierger erëm méi an de Mëttelpunkt vun hirem Projet stellen.<ref>[https://delano.lu/article/delano_delano-live-saving-europe?index=4 Delano Live: Saving Europe]</ref> === No der Europawal === No der Wal huet d'Partei ugekënnegt, bei deene kommende Parlaments- a Europwalen matzemaachen.<ref>{{Citation|URL=https://www.woxx.lu/volt-erste-eu-wahl-brachte-der-partei-einen-sitz-ein/|Titel=Volt: Erste EU-Wahl brachte der Partei einen Sitz ein.|Gekuckt=28. August 2023|Auteur=Isabel Spigarelli|Datum=01. Juni 2019|Sprooch=de}}</ref> Am Juli 2020 huet d'Partei kritiséiert, datt et wärend der [[COVID-19-Pandemie]] keng gutt Koordinatioun gouf an d'Länner éischter alles eleng decidéiert hunn, amplaz d'Ressource bannent Europa zesummenzeleeën an d'Pandemie gemeinsam unzegoen. Si hu gefuerdert, datt een an Europa nach méi misst zesummeschaffen fir Krisen méi séier a méi effikass an de Grëff ze kréien. Dobäi huet d'Partei och op aner grouss Erausfuerderungen higewisen, wéi z.&nbsp;B. d'Flüchtlingskris oder d'Klimakris, déi een och net als Natioun eleng kann ugoen.<ref>{{Citation|URL=https://delano.lu/article/delano_reinventing-europe-why-european-unity-needed-now-more-ever|Titel=Unity is needed now, more than ever|Gekuckt=28. August 2023|Auteur=Julie Pelcé & George Penn|Datum=06. Juli 2020|Sprooch=en}}</ref> === Chamberwalen 2023 === Bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Chamberwalen 2023]] huet d'Partei am Walbezierk Süde mat 23 Kandidaten an am Oste mat 3 Kandidate matgemaach.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2102279.html|Titel=D'Kandidate vu Volt fir de Süden an den Osten|Gekuckt=28. August 2023|Datum=10. August 2023|Editeur=RTL|Sprooch=lb}}</ref> De Schwéierpunkt vum Programm bei der Wal waren d'Thema Europa, Biergerbedeelegung an de Klimaschutz.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2104085.html|Titel=Volt fir d'Nationalwalen. "Mer kënnen nëmme gewannen, wa mer méi Europa hunn"|Gekuckt=28. August 2023|Auteur=Diana Hoffmann|Datum=17. August 2023|Editeur=RTL|Sprooch=lb}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.voltletzebuerg.org/programme|Titel=Walprogramm 2023 - Volt Lëtzebuerg|Gekuckt=28. August 2023|Editeur=Volt Lëtzebuerg|Sprooch=lb|Archiv-Datum=28.08.2023|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20230828115722/https://www.voltletzebuerg.org/programme}}</ref> Mat 34,8 Joer waren d'Kandidate vu Volt duerchschnëttlech déi jéngst.<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/politik/chamberwahlen-nur-428-prozent-der-kandidaten-sind-weiblich/2548263.html|Titel=Chamberwahlen: Nur 42,8 Prozent der Kandidaten sind weiblich|Gekuckt=28. August 2023|Auteur=Mélodie Mouzon|Datum=23. August 2023|Editeur=Luxemburger Wort|Sprooch=lb}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.tageblatt.lu/headlines/die-wahlen-in-zahlen-von-18-bis-84/|Titel=Von 18 bis 84: Alter und Geschlechterparität bei den Chamberwahlen 2023|Gekuckt=28. August 2023|Datum=22. August 2023|Editeur=Tageblatt|Sprooch=lb}}</ref> D'Chamberwalen hu Volt am ganze 7.001 Stëmmen abruecht, wat 0,19% vun alle Stëmmen entsprach huet.<ref>elections.punlic.lu.</ref> === Europawalen 2024 === Bei de [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Wale fir dat Europäescht Parlament]], de 6. Juni 2024, krut Volt 14.348 Stëmmen (1,04 %), net genuch fir ee vun de 6 Sëtz<ref>[https://elections.public.lu/fr/elections-europeennes/2024/resultats.html Resultats] op elections.public.lu.</ref>. == Walresultater == {| class="wikitable sortable" !Joer !Wal !Undeel vu Stëmmen !Sëtz |- |2019 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2019 (Lëtzebuerg)|Europawal 2019]] |2,11 % |{{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#512479}} |- |2023 |[[Fichier:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023|Chamberwalen 2023]] |0,19 % |{{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#512479}} |- |2024 |[[Fichier:Flag_of_Europe.svg|20px|Europa]] [[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawal 2024]] |1,04 % |{{Infobox Partei/Sëtz|0|6|hex=#512479}} |} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.voltluxemburg.org/ Website Volt Luxemburg] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] degqjjpqdgjhv0woij93k9exf9oeui8 0 163265 2680224 2582761 2026-05-30T08:59:38Z Mobby 12 60927 + 2680224 wikitext text/x-wiki {{Infobox Partei |Logo=Liberte-Fraiheet-lu Logo.jpg |Faarfcode#000000 |Gegrënnt=Juni 2023 |Parteizentral=[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]] |Politesch Positioun=Mëtt-Riets bis Riets |President=[[Roy Reding]] |Ideologien=[[Konservatismus]]<br>[[Euroskeptizismus]] |Sëtz1_Titel = [[Chamber]] |Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#000000}} |Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] |Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#000000}} }} '''Liberté - Fräiheet!''' ass eng politesch Beweegung, respektiv Partei, déi vum [[Roy Reding]] am Juni 2023 gegrënnt gouf, nodeems hien aus der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] ausgetruede war. D'Beweegung ass bei de [[Chamberwale vum 8. Oktober 2023]] eng éischt Kéier ugetrueden an dat mat komplette Lëschten an alle 4 [[Walbezierker zu Lëtzebuerg|Walbezierker]]. Si krut dobäi 1,13% vun alle Stëmmen (42.643 Stëmmen)<ref>elections.public.lu</ref>; net genuch fir ee Mandat. Fir d'[[Wale fir d'Europäescht Parlament 2024 (Lëtzebuerg)|Europawalen 2024]] huet se sech mat der Partei [[Déi Konservativ]] zesummegedoen, fir sech eng Lëscht ze deelen. == Eegeverständnis == Liberté - Fräiheet! versteet sech als eng Beweegung, déi vu Bierger an d'Liewe geruff gouf fir sech fir [[Meenungsfräiheet]] an de "Libre - Choix" am privaten an am ëffentleche Beräich anzesetzen. Si wëlle sech fir d'Erhale vun de [[Mënscherechter]] an engem Matsproocherecht bei alle wichtegen Entscheedungen, déi iwwer Bierger getraff ginn, asetzen. Hir Theemeberäicher sinn de Gesondheetssecteur, de Logement, d'Präisdeierecht, d'Upasse vun de Steiere fir Pensionären, Wittleit, Jonggesellen an alengerzéiend Elterendeeler. Si wëlle manner Bürokratie; si fannen Handelsaccorde mat Drëttlänner (wéi [[TTIP]] mat den USA, dee mat [[Mercosur]], oder [[CETA]] mat Kanada) "fundamental begréissenswäert<ref>{{Citation|URL=https://www.fraiheet.lu/landwirtschaft-naturschutz-an-d%C3%A9ieren|Titel=Landwirtschaft, Naturschutz an Déierenwuehl|Gekuckt=13.09.2023|Wierk=Liberté-Fräiheet!|Sprooch=lb}}</ref>". An der Landwirtschaft sollen ďPräisser käschtendeckend sinn a se si fir eng geenfräi Liewensmëttelproduktioun ouni Insekteschutzmëttelen. Si sinn och géint eng "Fréisexualiséierung" vun de Kanner a verlaange spezifesch Schoulunge fir ďLéierpersonal am Ëmgang mat Kanner déi Léierschwächten hunn. D'Handwierk soll méi gefërdert ginn. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.fraiheet.lu/ fraiheet.lu], offiziell Websäit vun der Partei<ref>2009 hat de Veräin [[Liberté de conscience]] d'Internetsäit mam Numm fraiheet.lu online gesat, fir de Leit ze hëllefen aus der [[Kathoulesch Kierch|kathoulescher Kierch]] auszetrieden.</ref> {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Liberte - Fraiheet!}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] 8qtbh3d5b2dy0w0ia8lg68uz6rxs8em 0 163547 2680227 2582910 2026-05-30T09:06:59Z Mobby 12 60927 k 2680227 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitik}} {{Infobox Partei | Numm = Partei fir Aarbecht, Rechtsstaat, Trucmachin, Elitefërderung a basisdemokratesch Initiativ | Logo = D'PARTEI.png | Faarfcode =#00A3DF | Ofkierzung =d'PARTEI | President = [[Jeff Cigrand]] | Generalsekretär = [[Jil Eiffes]] | Gegrënnt = [[9. Dezember]] [[2019]] | Parteizentral = 70, rue Camille Wampach<br> L-2739 Lëtzebuerg | Zeitung = | International Affiliatioun = | Websäit = [https://partei.lu/ partei.lu/] | Land = Lëtzebuerg | Jugendorganisatioun = | Politesch Positioun =[[Zentrum (Politik)|Zentrum]] | Europäesch Parlamentsgrupp = | Slogan =Wielt d'PARTEI, well si ass gutt. |Sëtz1_Titel = [[Chamber]] |Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#00A3DF}} |Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] |Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|hex=#00A3DF}} |Faarf=Himmelblo |Fondateuren=[[Jeff Cigrand]], [[Florian Holtgen]], [[Ayla Hentges]] |Ideologie=[[Satir]] |Hymn=[https://diepartei-hymne.bandcamp.com/track/die-endg-ltige-partei-hymne Die Endgültige Parteihymne] }} '''D'Partei fir Aarbecht, Rechtsstaat, Trucmachin, Elitefërderung a basisdemokratesch Initiativ'''<ref>ursprénglechen Numm: „Partei fir Aarbecht, Rechtsstaat, Trucmachin, Elitef'''ö'''rderung a basisdemokraktesch Initiativ“</ref> (kuerz: d'PARTEI) ass eng [[Politesch Parteien zu Lëtzebuerg|Lëtzebuerger politesch Partei]] déi den 9. Dezember 2019 gegrënnt gouf<ref>{{Citation|URL=https://www.lbr.lu|Titel=F12673 - Partei fir Aarbecht, Rechtsstaat, Trucmachin, Elitefërderung a basisdemokratesch Initiativ|Gekuckt=16.09.2023|Editeur=lbr.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'PARTEI ass d'Lëtzebuerger Schwësterpartei vun der [[Däitschland|däitscher]] [[Satirpartei]] [[Die PARTEI]]. Si huet momentan keng Mandater. == Geschicht == D'PARTEI gouf mat der Iddi fir méi Satir an d'Lëtzebuerger Politiklandschaft ze brénge gegrënnt<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/video/3193617|Titel="d'Partei", eng nei Partei|Gekuckt=16.09.2023|Datum=25.01.2020|Wierk=www.rtl.lu|Editeur=rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>. Zanterhier probéiert si mat Witz a Satir anere Parteien a politesche Beweegungen de Spigel virzehalen. == Juristesch Affären == D'PARTEI an hire President goufen 2021 vum [[Christian Isekin]], deemolege President vun der Partei [[Partei fir Integral Demokratie|PID]] a Leeder vu verschiddene [[Libertarismus|libertäre]] Mouvementer, ugeklot<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/police-justice/proces-pour-diffamation-fasciste-nest-pas-un-compliment/|Titel=Procès pour diffamation : «Fasciste n'est pas un compliment»|Gekuckt=16.09.2023|Auteur=Sophie Kieffer|Sprooch=fr}}</ref>. D'Behaaptung war, datt duerch d'politesch Aktioun de Ruff vum Här Isekin a sengem Mouvement geschiedegt gi wier. <!--D'Klo géint d'PARTEI gouf als net fondéiert klasséiert an den Här Isekin huet misse Schuedenersaz leeschten{{Quell?}}.--> == Walen == Den 16. Oktober 2023 huet d'PARTEI ugekënnegt bei den EU-Walen 2024 unzetrieden, ënnert dem Motto: "D'EU endgülteg Splécken"<ref>{{Citation|URL=https://www.youtube.com/watch?v=GH8-K5fbRHw|Titel=d'PARTEI News // EU, mir kommen!|Gekuckt=16.10.2023|Sprooch=en}}</ref>. Bei dësem Versuch goung et mat 174 vun de néidegen 250 Ënnerschrëften net duer fir eng Lëscht däerfen opzestellen<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/politik/satire-partei-feiert-ihren-verfehlten-antritt-bei-der-europawahl/10392335.html|Titel=Satire-Partei feiert ihren verfehlten Antritt bei der Europawahl|Gekuckt=26.06.2024|Datum=26.06.2024|Wierk=Luxemburger Wort|Sprooch=de}}</ref>. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * X [https://twitter.com/LuPartei Profil] * Mastodon [https://die-partei.social/@dPARTEI Profil] * Youtube [https://youtube.com/@dPARTEI Kanal] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] lq6hknyn9lk81qcgcwltwh6pbzugkkb 0 167491 2680151 2664466 2026-05-29T19:17:38Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680151 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable toptextcells infobox" style="width:20%; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#F9F9F9; border:1px solid #CCCCCC; font-size:90%;" cellpadding="2" cellspacing="0" |- class="hintergrundfarbe5" ! colspan="2"| <big>Afrikanesch Unioun (AU)</big> |- |colspan="2" style="text-align:center;"| [[Fichier:Flag of the African Union.svg|zentriert|150px|Fändel vun Afrika]] |- |colspan="2" style="text-align:center;"| [[Fichier:African Union logo.png|zentriert|120px|Emblème vun Afrika]] |- | '''Hymn''' | [[Let Us All Unite and Celebrate Together]] |- | '''Memberstaaten''' | 55 |- | '''Amtssproochen''' | [[Arabesch]]<br>[[Englesch]]<br>[[Franséisch]]<br>[[Portugisesch]]<br>[[Spuenesch]]<br>[[Swahili]] |- | '''Haaptstad''' | [[Addis Abeba]] |- | '''Presidence''' | [[{{#property:P1308|from=Q946339}}]] (wiesselt all Joer) |- | '''Generalsekretär''' | [[{{#property:P1308|from=Q2571270}}]] (Kommissiounspresident) |- | '''Sëtzer''' | Addis Abeba,<br>[[Ethiopien]] (Haaptsëtz)<br>[[Midrand]],<br>[[Südafrika]] (Parlament) |- | '''Fläch''' | 29.922.059&nbsp;km² |- | '''Awunnerzuel''' | 1,494 Milliarden (2024, geschat) |- | '''Wärung''' | * [[:de:Liste der Zentralbanken und Währungen Afrikas|ënnerschiddlech Wärungen]] * Eenheetswärung [[Afro (Wärung)|Afro]] (geplangt) |- | '''Grënnung''' | [[9. Juli]] [[2002]] |- | '''Feierdag''' | [[25. Mee]] ([[Afrikadag]]) |- | '''Zäitzonen''' | UTC-1 bis UTC+4 |- | '''Internet-TLD''' | [[.africa]] |- | '''Websäit''' | [https://web.archive.org/web/20240508184229/https://au.int/ au.int] |} [[File:Map of the African Union with Suspended States.svg|thumb|330px|{{Legend|#009900|Memberstaate vun der Afrikanescher Unioun}}{{Legend|#00cc00|Memberschaft suspendéiert: vu Westen no Osten: Guinea, Mali, Burkina Faso, Niger a Sudan}}]] D''''Afrikanesch Unioun''', ofgekierzt '''AU''', ass eng Vereenegung vu 55 [[afrika]]nesche [[Staat]]e mat enger totaler Awunnerzuel vu knapp 1,5 Milliarde Mënschen. == Geschicht == D'Afrikanesch Unioun gouf de 25. Mee 1963 ënner dem Numm ''Organization of African Unity'' („Organisatioun fir eng afrikanesch Eenheet“), ofgekierzt ''OAU'', gegrënnt. Dës Organisatioun sollt eng Kooperatioun op alle Gebidder an Afrika erméiglechen, am Ufank nach mat 53, duerno mat 55 Memberen. Den 9. September 1999 gouf dunn d'Afrikanesch Unioun als Nofollger vun der OAU gegrënnt. [[Marokko]] gouf 2017 erëm an d'Unioun opgeholl, nodeems et 1984 aus der OAU ausgetruede war. Grond war den ëmstriddene [[Westsahara-Konflikt]]. D'[[Westsahara]] erkläert sech fir onofhängeg, iwwerdeems Marokko den Territoire fir sech beusprocht. Schonn 1984 gouf den Abuja-Traité ënnerschriwwen, dee virgesäit eng eenheetlech Afrikanesch [[Wärung]], den [[Afro (Wärung)|Afro]] – nom Virbild vum [[Euro]] – anzeféieren. == Organer an Organisatioun == D'Afrikanesch Unioun setzt sech aus verschiddenen Institutiounen an Organer zesummen: === Panafrikanescht Parlament (PAP) === D'Zil ass et, datt d'Parlament dat wichtegst legislatiivt Organ vun der Afrikanescher Unioun gëtt. De Sëtz vum Parlament ass zu [[Midrand]] a [[Südafrika]]. D'Parlament setzt sech aus 265 Vertrieder zesummen, déi aus de 55 Memberstaate gewielt ginn, a suergt fir d'Participatioun vun der Zivilgesellschaft am demokratesche Gouvernance-Prozess. De President vum PAP ass zënter dem 29. Juni 2022 de [[Fortune Charumbira]] (Simbabwe).<ref>{{Citation|URL=https://pap.au.int/en/bureau/president|Titel=President|Gekuckt=2025-07-16|Wierk=Pan-African Parliament|Sprooch=en}}</ref> === Assemblée === D'Assemblée (oder Konferenz) setzt sech aus de Staats- a Regierungscheffe vun de Memberstaaten zesummen. D'Assemblée ass den Ament dat iewescht Organ vun der AU. Si delegéiert lues a lues en Deel vun hiren Decisiounsbefugnisser un d'Parlament. Se kënnt op d'mannst eemol d'Joer zesummen an hëlt hir Decisioun duerch Konsens oder mat enger Zwee-Drëttel-Majoritéit. De President vun der Konferenz ass e Staats- oder Regierungschef, deen eng erneierbar Amtszäit vun engem Joer gewielt gëtt. Den aktuelle President vun der Assemblée ass de [[João Lourenço]], de President vun Angola. === Kommissioun === D'Kommissioun ass d'Sekretariat vun der AU a besteet aus zéng Kommissären (dorënner ee President an ee Vizepresident) an huet hire Sëtz zu Addis Abeba. Grad wéi d'Europäesch Kommissioun, ass se d'exekutiv Autoritéit. De 15. Februar 2025 gouf de [[Mahamoud Ali Youssouf]] (Dschibuti) fir eng Dauer vu véier Joer als President vun der Kommissioun gewielt<ref>{{Citation|URL=https://apnews.com/article/african-union-commission-new-leader-djibouti-4441f23a6e8861b5efd4bb3653a40a6d|Titel=African leaders elect Djibouti's foreign minister as new leader of the African Union Commission|Gekuckt=2025-07-16|Datum=2025-02-15|Wierk=AP News|Sprooch=en}}</ref>. === Exekutivrot === Den Exekutivrot besteet aus Ministeren, déi vun de jeeweilege Regierungen designéiert ginn. En hëlt Decisiounen an de Beräicher vum internationalen Handel, der Sozialversécherung, der Liewensmëttelindustrie, der Landwirtschaft an der Kommunikatioun. D'Entscheedunge ginn duerch Konsens oder mat enger zwee Zwee-Drëttel-Majoritéit vun de Memberstaate geholl. Fir prozedural Froe geet eng einfach Majoritéit duer. == Memberen == Dës Lëscht weist d'Memberstaate vun der Afrikanescher Unioun mat der Regioun, dem kompletten Numm, der [[Haaptstad]], der Bevëlkerung, der Fläch, de Sproochen, dem Bäitrëttsdatum an eng eventuell Suspendéierung. Se begräift: * déi 55 Memberstaaten, woubäi * <span class="hintergrundfarbe8">d'Memberschaft vun aktuell 5 Staate suspendéiert ass.</span> <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable sortable" |+Memberstaate vun der Afrikanescher Unioun (Stand: Juli 2025<ref>{{Citation|URL=https://au.int/fr/etats_membres/profiles|Titel=États membres {{!}} Union africaine|Gekuckt=2025-07-16|Wierk=au.int|Sprooch=fr|archivedate=2025-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250529035401/https://au.int/fr/etats_membres/profiles}}</ref>) !Nr !Regioun !Staat oder Territoire !Offizielle Staatsnumm ![[Haaptstad]] !Fläch [km²]<ref>{{Citation|URL=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/area/|Titel=Area - The World Factbook|Gekuckt=2025-07-06|Wierk=www.cia.gov|archivedate=2024-01-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240105164242/https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/area}}</ref> !Fläch [%] !Awunner !Amtssprooch(en) !Bäitrëtt <small>(OAU oder AU)</small> !Suspendéierung |- class="hintergrundfarbe2" | align="right" | | |'''[[Fichier:Flag of the African Union.svg|20px|Flagge der afrikanischen Union]] Afrikanesch Union''' | | | style="text-align: right;" |'''30.582.547''' | style="text-align: right;" |'''100''' | style="text-align: right;" |'''1.494.176.169''' | | | |- | align="right" |1 |Nordafrika |{{DZA}} |Demokratesch Volleksrepublik Algerien |[[Algier]] | style="text-align:right" |2.381.740 | style="text-align:right" |7,79 | style="text-align:right" |46.814.308 |Arabesch, [[Kabylesch]] |25. Mee 1963 | |- | align="right" |2 |Südlecht Afrika |{{AGO}} |Republik Angola |[[Luanda]] | style="text-align:right" |1.247.000 | style="text-align:right" |4,08 | style="text-align:right" |37.885.849 |Portugisesch |11. Februar 1975 | |- | align="right" |3 |Westafrika |{{BEN}} |Republik Benin |[[Porto Novo]] | style="text-align:right" |112.622 | style="text-align:right" |0,37 | style="text-align:right" |14.462.724 |Franséisch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |4 |Südlecht Afrika |{{BWA}} |Republik Botsuana |[[Gaborone]] | style="text-align:right" |581.730 | style="text-align:right" |1,90 | style="text-align:right" |2.521.139 |Englesch, Setswana |31. Oktober 1963 | |- | align="right" |5 |Westafrika |{{BFA}} |Burkina Faso |[[Ouagadougou]] | style="text-align:right" |274.200 | style="text-align:right" |0,90 | style="text-align:right" |23.548.781 |Franséisch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |6 |Zentralafrika |{{BDI}} |Republik Burundi |[[Gitega]] | style="text-align:right" |27.830 | style="text-align:right" |0,09 | style="text-align:right" |14.047.786 |Englesch, Franséisch, [[Kirundi]] |25. Mee 1963 | |- | align="right" |7 |Westafrika |{{CPV}} |Republik Cap Vert |[[Praia]] | style="text-align:right" |4.033 | style="text-align:right" |0,01 | style="text-align:right" |524.877 |Portugisesch |18. Juli 1975 | |- | align="right" |8 |Westafrika |{{CIV}} |Republik Côte d'Ivoire |[[Yamoussoukro]] {{small|(de jure)}}<br>{{small|[[Abidjan]] (de facto)}} | style="text-align:right" |322.463 | style="text-align:right" |1,05 | style="text-align:right" |31.934.230 |Franséisch |25. Mee 1963 |2010–2011 |- | align="right" |9 |Ostafrika |{{DJI}} |Republik Dschibuti |[[Dschibuti (Stad)|Dschibuti]] | style="text-align:right" |23.200 | style="text-align:right" |0,08 | style="text-align:right" |1.168.722 |Arabech, Franséisch |27. Juni 1977 | |- | align="right" |10 |Nordafrika |{{EGY}} |Arabesch Republik Egypten |[[Kairo]] | style="text-align:right" |1.001.450 | style="text-align:right" |3,27 | style="text-align:right" |116.538.258 |Arabesch |25. Mee 1963 |2013–2014 |- | align="right" |11 |Zentralafrika |{{GNQ}} |Republik Equatorialguinea |[[Malabo]] {{small|(de jure)}}<br>[[Ciudad de la Paz]] {{small|(de facto)}} | style="text-align:right" |28.051 | style="text-align:right" |0,09 | style="text-align:right" |1.892.516 |Portugisesch, Spuenesch, Franséisch |12. Oktober 1968 | |- | align="right" |12 |Ostafrika |{{ERI}} |Staat Eritrea |[[Asmara]] | style="text-align:right" |117.600 | style="text-align:right" |0,38 | style="text-align:right" |3.535.603 |Arabesch, [[Tigrinya]] |24. Mee 1993 |2008–2011 |- | align="right" |13 |Südlecht Afrika |{{SWZ}} |Kinnekräich Eswatini |[[Mbabane]] {{small|(de jure)}}<br>[[Lobamba]] {{small|(de facto)}} | style="text-align:right" |17.364 | style="text-align:right" |0,06 | style="text-align:right" |1.242.822 |Englesch, [[Siswati]] |24. September 1968 | |- | align="right" |14 |Ostafrika |{{ETH}} |Demokratesch Bundesrepublik Ethiopien |[[Addis Abeba]] | style="text-align:right" |1.104.300 | style="text-align:right" |3,61 | style="text-align:right" |132.059.767 |Amharesch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |15 |Zentralafrika |{{GAB}} |Gabunesch Republik |[[Libreville]] | style="text-align:right" |267.667 | style="text-align:right" |0,88 | style="text-align:right" |2.538.952 |Franséisch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |16 |Westafrika |{{GMB}} |Republik Gambia |[[Banjul]] | style="text-align:right" |11.300 | style="text-align:right" |0,04 | style="text-align:right" |2.759.988 |Englesch |9. Mäerz 1965 | |- | align="right" |17 |Westafrika |{{GHA}} |Republik Ghana |[[Accra]] | style="text-align:right" |238.533 | style="text-align:right" |0,78 | style="text-align:right" |34.427.414 |Englesch |25. Mee 1963 | |- class="hintergrundfarbe8" | align="right" |18 |Westafrika |{{GIN}} |Republik Guinea |[[Conakry]] | style="text-align:right" |245.857 | style="text-align:right" |0,80 | style="text-align:right" |14.754.785 |Franséisch |25. Mee 1963 |zanter 2021 |- | align="right" |19 |Westafrika |{{GNB}} |Republik Guinea-Bissau |[[Bissau]] | style="text-align:right" |36.125 | style="text-align:right" |0,12 | style="text-align:right" |2.201.352 |Portugisesch |19. November 1973 | |- | align="right" |20 |Zentralafrika |{{CMR}} |Republik Kamerun |[[Yaoundé]] | align="right" |475.440 | style="text-align:right" |1,55 | align="right" |29.123.744 |Englesch, Franséisch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |21 |Ostafrika |{{KEN}} |Republik Kenia |[[Nairobi]] | align="right" |580.367 | style="text-align:right" |1,90 | align="right" |56.432.944 |Englesch, Swahili |13. Dezember 1963 | |- | align="right" |22 |Ostafrika |{{COM}} |Unioun vun de Komoren |[[Moroni (Komoren)|Moroni]] | align="right" |2.235 | style="text-align:right" |0,01 | align="right" |866.628 |Arabesch, Franséisch, [[Komoresch]] |18. Juli 1975 | |- | align="right" |23 |Zentralafrika |{{COD}} |Demokratesch Republik Kongo |[[Kinshasa]] | align="right" |2.344.858 | style="text-align:right" |7,67 | align="right" |109.276.265 |Franséisch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |24 |Zentralafrika |{{COG}} |Republik Kongo |[[Brazzaville]] | align="right" |342.000 | style="text-align:right" |1,12 | align="right" |6.332.961 |Franséisch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |25 |Südlecht Afrika |{{LSO}} |Kinnekräich Lesotho |[[Maseru]] | align="right" |30.355 | style="text-align:right" |0,10 | align="right" |2.337.423 |Englesch, [[Sesotho]] |31. Oktober 1963 | |- | align="right" |26 |Westafrika |{{LBR}} |Republik Liberia |[[Monrovia]] | align="right" |111.369 | style="text-align:right" |0,36 | align="right" |5.612.817 |Englesch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |27 |Nordafrika |{{LBY}} |Libyen |[[Tripolis]] | align="right" |1.759.540 | style="text-align:right" |5,75 | align="right" |7.381.023 |Arabesch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |28 |Ostafrika |{{MDG}} |Republik Madagaskar |[[Antananarivo]] | align="right" |587.041 | style="text-align:right" |1,92 | align="right" |31.964.956 |Franséisch, [[Malagasy]] |25. Mee 1963 |2009–2014 |- | align="right" |29 |Südlecht Afrika |{{MWI}} |Republik Malawi |[[Lilongwe]] | align="right" |118.484 | style="text-align:right" |0,39 | align="right" |21.655.286 |[[Chichewa]], Englesch |13. Juli 1964 | |- class="hintergrundfarbe8" | align="right" |30 |Westafrika |{{MLI}} |Republik Mali |[[Bamako]] | align="right" |1.240.192 | style="text-align:right" |4,06 | align="right" |24.478.595 |Franséisch |25. Mee 1963 |2012<br>zanter 2020 |- | align="right" |31 |Nordafrika |{{MAR}}<ref>{{small|ouni Westsahara}}</ref> |Kinnekräich Marokko |[[Rabat]] | align="right" |716.550 | style="text-align:right" |2,34 | align="right" |38.081.173 |Arabesch, [[Marokkanescht Tamazight]] |25. Mee 1963/31. Janaur 2017 | |- | align="right" |32 |Nordafrika |{{MRT}} |Islamesch Republik Mauretanien |[[Nouakchott]] | align="right" |1.030.700 | style="text-align:right" |3,37 | align="right" |5.169.395 |Arabesch |25. Mee 1963 |2005–2009 |- | align="right" |33 |Ostafrika |{{MUS}} |Republik Mauritius |[[Port Louis (Mauritius)|Port Louis]] | align="right" |2.040 | style="text-align:right" |0,01 | align="right" |1.271.169 |Englesch |August 1968 | |- | align="right" |34 |Südlecht Afrika |{{MOZ}} |Republik Mosambik |[[Maputo]] | align="right" |799.380 | style="text-align:right" |2,61 | align="right" |34.631.766 |Portugisesch |18. Juli 1975 | |- | align="right" |35 |Südlecht Afrika |{{NAM}} |Republik Namibia |[[Windhoek]] | align="right" |824.292 | style="text-align:right" |2,70 | align="right" |3.030.131 |Englesch |Juni 1980 | |- class="hintergrundfarbe8" | align="right" |36 |Westafrika |{{NER}} |Republik Niger |[[Niamey]] | align="right" |1.267.000 | style="text-align:right" |4,14 | align="right" |27.032.412 |Englesch, [[Hausa (Sprooch)|Hausa]], [[Igbo (Sprooch)|Igbo]], [[Yoruba (Sprooch)|Yoruba]] |25. Mee 1963 | |- | align="right" |37 |Westafrika |{{NGA}} |Bundesrepublik Nigeria |[[Abuja]] | align="right" |923.768 | style="text-align:right" |3,02 | align="right" |212.915.636 |Englesch, Franséisch, [[Kinyarwanda]], Swahili |25. Mee 1963 | |- | align="right" |38 |Ostafrika |{{RWA}} |Republik Ruanda |[[Kigali]] | align="right" |26.338 | style="text-align:right" |0,09 | align="right" |14.256.567 |Englesch |16. Dezember 1964 | |- | align="right" |39 |Südlecht Afrika |{{ZMB}} |Republik Sambia |[[Lusaka]] | align="right" |752.618 | style="text-align:right" |2,46 | align="right" |21.314.956 |Englesch |16. Dezember 1964 | |- | align="right" |40 |Zentralafrika |{{STP}} |Demokratesch Republik São Tomé a Príncipe |[[São Tomé (Stad)|São Tomé]] | align="right" |964 | style="text-align:right" |0,00 | align="right" |235.536 |Portugisesch |18. Juni 1980 | |- | align="right" |41 |Westafrika |{{SEN}} |Republik Senegal |[[Dakar]] | align="right" |196.722 | style="text-align:right" |0,64 | align="right" |18.501.984 |Franséisch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |42 |Ostafrika |{{SYC}} |Republik Seychellen |[[Victoria (Seychellen)|Victoria]] | align="right" |455 | style="text-align:right" |0,00 | align="right" |130.418 |Englesch, Franséisch, [[Seychellenkreol]] |29. Juni 1976 | |- | align="right" |43 |Westafrika |{{SLE}} |Republik Sierra Leone |[[Freetown]] | align="right" |71.740 | style="text-align:right" |0,23 | align="right" |8.642.022 |Englesch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |44 |Südlecht Afrika |{{ZWE}} |Republik Simbabwe |[[Harare]] | align="right" |390.757 | style="text-align:right" |1,28 | align="right" |16.634.373 |[[Chichewa]], Chibarwe, Englesch, Kalanga, [[Khoisan]], Nambya, Ndau, [[Nord-Ndebele]], [[Xitsonga|Shangani]], [[Sotho]], [[Shona (Sprooch)|Shona]], [[Chitonga]], [[Setswana]], [[Tshivenda]], [[IsiXhosa]] |18. Juni 1980 | |- | align="right" |45 |Ostafrika |{{SOM}}<ref>{{small|inklusiv Somaliland}}</ref> |Republik Somalia |[[Mogadischu]] | align="right" |637.657 | style="text-align:right" |2,09 | align="right" |19.009.151 |Arabesch, [[Somali (Sprooch)|Somali]] |25. Mee 1963 | |- | align="right" |46 |Südlecht Afrika |{{ZAF}} |Republik Südafrika |[[Bloemfontein]] {{small|(Judikativ)}}<br>[[Kapstad]] {{small|(Legislativ)}}<br>[[Pretoria]] {{small|(Exekutiv)}} | align="right" |1.219.090 | style="text-align:right" |3,99 | align="right" |64.007.187 |[[Afrikaans]], Englesch, [[Süd-Ndebele]], [[isiXhosa]], [[isiZulu]], [[Nord-Sotho]], Sesotho, Setswana, [[Siswati]], [[Tshivenda]], [[Xitsonga]] |6. Juni 1994 | |- class="hintergrundfarbe8" | align="right" |47 |Ostafrika |{{SDN}} |Republik Sudan |[[Khartum]] | align="right" |1.861.484 | style="text-align:right" |6,09 | align="right" |50.448.963 |Arabesch, Englesch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |48 |Ostafrika |{{SSD}} |Republik Südsudan |[[Dschuba]] | align="right" |644.329 | style="text-align:right" |2,11 | align="right" |11.943.408 |Englesch |27. Juli 2011 | |- | align="right" |49 |Ostafrika |{{TZA}} |Vereenegt Republik Tansania |[[Dodoma]] {{small|(de jure)}}<br>[[Dar es Salaam|Daressalam]] {{small|(de facto)}} | align="right" |947.300 | style="text-align:right" |3,10 | align="right" |68.560.157 |Englesch, Swahili |25. Mee 1963 | |- | align="right" |50 |Westafrika |{{TGO}} |Republik Togo |[[Lomé]] | align="right" |56.785 | style="text-align:right" |0,19 | align="right" |9.515.236 |Franséisch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |51 |Zentralafrika |{{TCD}} |Republik Tschad |[[N'Djamena]] | align="right" |1.284.000 | style="text-align:right" |4,20 | align="right" |20.299.123 |Arabesch, Franséisch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |52 |Nordafrika |{{TUN}} |Tuneesesch Republik |[[Tunis]] | align="right" |163.610 | style="text-align:right" |0,53 | align="right" |12.277.109 |Arabesch |25. Mee 1963 | |- | align="right" |53 |Ostafrika |{{UGA}} |Republik Uganda |[[Kampala]] | align="right" |241.038 | style="text-align:right" |0,79 | align="right" |50.015.092 |Englesch, Swahili |25. Mee 1963 | |- class="hintergrundfarbe8" | align="right" |54 |Nordafrika |[[Fichier:Flag of Western Sahara.svg|20px]] [[Demokratesch Arabesch Republik Sahara|Westsahara]]<ref>Anescht wéi d'AU als Ganzt, erkennt d'Majoritéit vun de Memberstaaten d'Republik net un (just 19 AU-Staaten erkennen s'un, 17 weiderer hunn hir ursprénglech Unerkennung zeréckgezunn). D'Gebitt ass bal komplett ënner der Kontroll vu Marokko.</ref> |Demokratesch Arabesch Republik Sahara |[[Ajun]] {{small|(de jure)}}<br>[[Tifariti]] {{small|(de facto)}} | align="right" |266.000 | style="text-align:right" |0,87 | align="right" |600.000<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.dsw.org/wp-content/uploads/2023/11/DSW-Datenreport_2022_web.pdf|Titel=DSW-DATENREPORT 2022|Gekuckt=06.07.2025|Auteur=Deutsche Stiftung Weltbevölkerung (DSW)|Datum=2022|Format=PDF|Sprooch=de}}</ref> |Arabesch, Spuenesch |22. Februar 1982 | |- | align="right" |55 |Zentralafrika |{{CAF}} |Zentralafrikanesch Republik |[[Bangui]] | align="right" |622.984 | style="text-align:right" |2,04 | align="right" |5.330.690 |Franséisch, [[Sango]] |25. Mee 1963 |2013–2016 |} </div> == Um Spaweck == {{Commonscat|African Union|{{PAGENAME}}}} * {{Fr}} [https://pap.au.int/fr Panafrikanescht Parlament (PAP)] * {{Fr}} [https://web.archive.org/web/20250420125105/https://au.int/fr/commission Kommissioun] {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Afrikanesch Unioun| ]] 1k4ijftgvd05149b1yd8o725o2acp00 0 167494 2680127 2661056 2026-05-29T14:08:59Z InternetArchiveBot 50611 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2680127 wikitext text/x-wiki {{Infobox Biographie}} [[File:Memorial Nic. Schaeftgen CHEM Esch-Alzette 01.jpg|thumb|upright|Erënnerungsplack un den Dr. Schaeftgen an der Entrée vum [[Escher Spidol]].]] Den '''Nicolas Schaeftgen''', gebuer den [[2. September]] [[1879]] zu [[Esch-Uelzecht]], an och do den [[22. Januar]] [[1950]] gestuerwen,<ref>{{Citation |URL=https://strapi.collegemedical.lu/uploads/Celebration_150_ans_Brochure_reeditee_d660080553.pdf |Titel=''Le Collège Médical 1818-1968'', Broschür vum Collège médical fir den 150. Anniversaire |Säiten = S. 67-68 |Gekuckt=06.02.2026 |Archiv-Datum= |Archiv-URL= |Sprooch=fr}}</ref> war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Dokter]] a Lokalpolitiker.<ref>Quell vum Artikel, wou net anescht uginn: [https://persist.lu/ark:70795/2zksd6/pages/6/articles/DTL95 "Die Beisetzung von Dr. Schaeftgen."]. In: ''Escher Tageblatt'', 1950. Jg., nº 21 (26.01.1950), p. 6. Digitised by the National Library of Luxembourg.</ref> No sengem Secondaire am [[Iechternacher Kolléisch|Iechternacher]] an am [[Stater Kolléisch]] huet hien zu [[Stroossbuerg]], [[Zürich]] a [[Berlin]] [[Medezin]] studéiert. 1905 huet hie sech als Dokter a senger Heemechtsstad etabléiert. Praktesch vun Ufank un huet hie sech derfir agesat, datt Esch sollt e kommunaalt Spidol kréien. Et sollt bis de 15. Mäerz 1930 daueren, ier d'[[Escher Spidol]] konnt ageweit ginn. Hie gouf Member vum Verwaltungsrot, war vun 1935 bis 1948 Sekretär an duerno – als Nofollger vum Interimspresident [[Victor Schroeder]] – vun 1948 bis zu sengem Doud President vum [[Collège médical (Lëtzebuerg)|Collège médical]]<ref>{{Citation|URL=https://strapi.collegemedical.lu/uploads/Celebration_200_ans_Brochure_ddf5e0b69b.pdf|Titel=Broschür vum Collège médical fir den 200. Anniversaire (1818 – 2018)|Gekuckt=04.02.2026|Datum=2018|Format=PDF|Editeur=collegemedical.lu|Säiten=S. 9|Sprooch=fr}}</ref>. Den Nicolas Schaeftgen war vum 2. Juli 1912 bis de 6. Mäerz 1915 Member vum Escher [[Gemengerot]]. == Gielercher an Éierungen == * {{OCCO|(Promotioun 1950)}}<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/nhdx9d/pages/4/articles/DTL151?search=Schaeftgen|Titel=Ordre de la Couronne de Chêne|Gekuckt=2026-02-06|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Datum=1950-02-15|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Sprooch=fr|Säiten=Säit 4}}</ref> Fir un hien z'erënneren, huet den Escher Gemengerot de 7. Mäerz 1952 decidéiert, eng Cité, d'''Cité Dr. Nicolas Schaeftgen'', no him ze nennen.<ref>Willy Allamano, Gérard Bernardini: ''Esch-sur-Alzette et ses rues. Esch an der Alzette und seine Straßen. 'De l'histoire à chaque pas. Geschichte auf jedem Schritt.'.'' Esch-sur-Alzette, 2013. ISBN 978-2-87964-136-2, S.208-209.</ref> == Um Spaweck == * Den [https://web.archive.org/web/20240901144947/https://www.matrikel.uzh.ch/active/static/18583.htm Nicolas Schaeftgen] an der ''Matrikeledition der Universität Zürich 1833-1924''. {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Schaeftgen Nicolas}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Dokteren]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Lokalpolitiker]] [[Kategorie:Gebuer 1879]] [[Kategorie:Gestuerwen 1950]] [[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]] [[Kategorie:Officier de l'ordre de la couronne de chêne]] 6ktn9r04hzfdk9106gcqpqdb4026nvv 2 168616 2680124 2558636 2026-05-29T13:45:31Z Zinneke 34 2680124 wikitext text/x-wiki == Politesch Mandater pro Partei == ''Stand: Oktober 2024'' <!-- iwwerholl vu fr:wiki --> Hei stinn nëmme Parteien, déi op d'mannst ee Mandat anzwousch hunn. {| border="2" class="wikitable centre" |-align="center" ! rowspan=1 scope=col | Fonction ! scope=col | [[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] ! scope=col | [[déi Lénk|Lénk]] ! scope=col | [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] ! scope=col | [[déi Gréng|Gréng]] ! scope=col | [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPL]] ! scope=col | [[Demokratesch Partei|DP]] ! scope=col | [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] ! scope=col | [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] ! scope=col | [[Fokus (Lëtzebuergesch Partei)|Fokus]] ! scope=col | Onofhäng. |- | Premiermonister<br>''' /1''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''1''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - |- | Ministeren]<br>''' /14''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''7''' | align=center | '''7''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - |- | Deputéiert<br>''' /60''' | align=center | - | align=center | 2 | align=center | 12 | align=center | 4 | align=center | 2 | align=center | 14 | align=center | '''21''' | align=center | 5 | align=center | - | align=center | - |- | Europadeputéiert<br>''' /6''' | align=center | - | align=center | - | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | - | align=center | 1 | align=center | '''2''' | align=center | 1 | align=center | - | align=center | - |- | Buergermeeschteren<br>''' /100''' | align=center | - | align=center | - | align=center | 15 | align=center | 1 | align=center | 1 | align=center | 14 | align=center | 25 | align=center | - | align=center | 1 | align=center | '''43''' |- | Gemengconseilleren (Gemengen iwwer 3000 Awunner)<br>''' /722''' | align=center | 1 | align=center | 6 | align=center | 156 | align=center | 64 | align=center | 9 | align=center | 134 | align=center | '''192''' | align=center | 9 | align=center | - | align=center | 151 |- | Gemengeconseilleren (Gemengen ënner 3000 Awunner)<br>''' /412''' | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | - | align=center | '''412''' |} i5syhr2uxrvopdhs30zuqobg5c2kz4v 1 169037 2680121 2680112 2026-05-29T13:26:10Z Zinneke 34 /* Quell vun der Zuel vun de Gemengemandater */ 2680121 wikitext text/x-wiki == Biergerpartei Lëtzebuerg == Dei mol vleit dobei setzen well et get se seit 16.4.2024 [[Benotzer:Deiwel79|Deiwel79]] ([[Benotzer Diskussioun:Deiwel79|Diskussioun]]) 00:09, 6. Jan. 2025 (UTC) {{Net diskutéieren, mä änneren}} [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:18, 6. Jan. 2025 (UTC) :D'Säit gouf virun puer Joer wéinst ze vill Gespills fir d'IPen an nei ugemellte Benotzer gespaart. Hunn d'Partei mol derbäigesat. [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:43, 6. Jan. 2025 (UTC) ::Merci villmols [[Benotzer:Deiwel79|Deiwel79]] ([[Benotzer Diskussioun:Deiwel79|Diskussioun]]) 09:49, 6. Jan. 2025 (UTC) :::@ [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] : Wann d'Säit gespaart gouf da misst se jo nach do sinn. Oder wat gouf do gespaart? Den Titel vun der Säit gouf op jiddwer Fall och net gespaart. Se konnt och net virun e puer Joer gespaart ginn, well et gëtt se réischt zanter 2024. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:14, 6. Jan. 2025 (UTC) ::::Ech hat mech net gutt genuch ausgedréckt. Dësen Artikel: „Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg“, gouf vun Iech am Joer 2018, wéinst ze vill IP Gespills, fir d'IPen gespaart. Datt nëmmen ugemellte Benotzer se kënnen änneren. [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:41, 6. Jan. 2025 (UTC) :::::Gudden Owend ech hun se elo a jour gesaat no den Wikipedia kriteren an aer as do nach eng Schabloun wou ech net wees wei se fortgeet oder waat ech nach dozou verbesseren keint [[Benotzer:Deiwel79|Deiwel79]] ([[Benotzer Diskussioun:Deiwel79|Diskussioun]]) 22:14, 6. Jan. 2025 (UTC) ::::::Gudden Owend, ::::::Kuckt emol an de Quelltext vun enger aner "klenger" Partei: [[Déi Liberal]]. Kopéiert dann alles wat tëscht <nowiki>{{ }}</nowiki> steet, ersetzt déi eenzel Texter mat deem wat fir d'Biergerpartei passt a fir de Rescht (Text vum Artikel selwer), haalt iech un déi Struktur déi do virginn ass a setzt wa méiglech zum Schluss och déi richteg Kategorië bäi. ::::::Fir ze probéiere wéi dat ganzt ausgesäit, kënnt der och fir d'éischt an der [[Wikipedia:Sandkaul]] „spillen“. Interessant Informatioune fannt dir natierlech och hei: [[Wikipedia:Communautéitssäit]]. ::::::Vill Spaass, [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 22:45, 6. Jan. 2025 (UTC) :::::::Merci mee daad hun ech jo sou weit gemaach [[Spezial:Kontributiounen/185.6.233.23|185.6.233.23]] 22:49, 6. Jan. 2025 (UTC) :::::::as an d'Rei gaangen merci [[Benotzer:Deiwel79|Deiwel79]] ([[Benotzer Diskussioun:Deiwel79|Diskussioun]]) 22:59, 6. Jan. 2025 (UTC) ::::::Pardon, ech hat den Artikel iwwer d'[[Biergerpartei Lëtzebuerg|Partei]] gemengt, net d'Lëscht vun de Parteien… [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:39, 7. Jan. 2025 (UTC) == Quell vun der Zuel vun de Gemengemandater== Moien a Merci fir déi iwwersiichtlech Tabell! Kinnts de weg. kuerz nach d'Quell vun der Zuel vun de Gemengemandater bäisetzen? Well ech wéisst net wou ech déi a kompakter Form (Mandater an alle Gemengen zesummegezielt) nosiche kinnt. Bescht Gréiss, --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 09:38, 29. Mee 2026 (UTC) == Parteien ouni Chambermandat == An däer Tabell wier et nëtzlech, ze ënnerscheeden, wat fir vun deene Parteie sech bei wat fir enge Wale presentéiert hunn. Do sinn der drënner, déi kandidéiert hunn, ma kee Mandat kruten, an anerer, déi et bis ewell menges Wëssens néierens op eng Lëscht gepackt hunn. Bei deene soll dann net "0/x Mandater" stoen, ma n.k. (net kandidéiert) oder einfach e Stréch. Idealerweis kinnt dat och bei deenen aneren net méi aktive Parteie gemaach ginn, wann een do och jett nosiche misst. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:26, 29. Mee 2026 (UTC) pz53z3h77ds17nc610hhhd2fz01d3om 2680207 2680121 2026-05-30T08:34:13Z Mobby 12 60927 /* Quell vun der Zuel vun de Gemengemandater */ Äntweren 2680207 wikitext text/x-wiki == Biergerpartei Lëtzebuerg == Dei mol vleit dobei setzen well et get se seit 16.4.2024 [[Benotzer:Deiwel79|Deiwel79]] ([[Benotzer Diskussioun:Deiwel79|Diskussioun]]) 00:09, 6. Jan. 2025 (UTC) {{Net diskutéieren, mä änneren}} [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 07:18, 6. Jan. 2025 (UTC) :D'Säit gouf virun puer Joer wéinst ze vill Gespills fir d'IPen an nei ugemellte Benotzer gespaart. Hunn d'Partei mol derbäigesat. [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 09:43, 6. Jan. 2025 (UTC) ::Merci villmols [[Benotzer:Deiwel79|Deiwel79]] ([[Benotzer Diskussioun:Deiwel79|Diskussioun]]) 09:49, 6. Jan. 2025 (UTC) :::@ [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] : Wann d'Säit gespaart gouf da misst se jo nach do sinn. Oder wat gouf do gespaart? Den Titel vun der Säit gouf op jiddwer Fall och net gespaart. Se konnt och net virun e puer Joer gespaart ginn, well et gëtt se réischt zanter 2024. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:14, 6. Jan. 2025 (UTC) ::::Ech hat mech net gutt genuch ausgedréckt. Dësen Artikel: „Lëscht vun de politesche Parteien zu Lëtzebuerg“, gouf vun Iech am Joer 2018, wéinst ze vill IP Gespills, fir d'IPen gespaart. Datt nëmmen ugemellte Benotzer se kënnen änneren. [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 10:41, 6. Jan. 2025 (UTC) :::::Gudden Owend ech hun se elo a jour gesaat no den Wikipedia kriteren an aer as do nach eng Schabloun wou ech net wees wei se fortgeet oder waat ech nach dozou verbesseren keint [[Benotzer:Deiwel79|Deiwel79]] ([[Benotzer Diskussioun:Deiwel79|Diskussioun]]) 22:14, 6. Jan. 2025 (UTC) ::::::Gudden Owend, ::::::Kuckt emol an de Quelltext vun enger aner "klenger" Partei: [[Déi Liberal]]. Kopéiert dann alles wat tëscht <nowiki>{{ }}</nowiki> steet, ersetzt déi eenzel Texter mat deem wat fir d'Biergerpartei passt a fir de Rescht (Text vum Artikel selwer), haalt iech un déi Struktur déi do virginn ass a setzt wa méiglech zum Schluss och déi richteg Kategorië bäi. ::::::Fir ze probéiere wéi dat ganzt ausgesäit, kënnt der och fir d'éischt an der [[Wikipedia:Sandkaul]] „spillen“. Interessant Informatioune fannt dir natierlech och hei: [[Wikipedia:Communautéitssäit]]. ::::::Vill Spaass, [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 22:45, 6. Jan. 2025 (UTC) :::::::Merci mee daad hun ech jo sou weit gemaach [[Spezial:Kontributiounen/185.6.233.23|185.6.233.23]] 22:49, 6. Jan. 2025 (UTC) :::::::as an d'Rei gaangen merci [[Benotzer:Deiwel79|Deiwel79]] ([[Benotzer Diskussioun:Deiwel79|Diskussioun]]) 22:59, 6. Jan. 2025 (UTC) ::::::Pardon, ech hat den Artikel iwwer d'[[Biergerpartei Lëtzebuerg|Partei]] gemengt, net d'Lëscht vun de Parteien… [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:39, 7. Jan. 2025 (UTC) == Quell vun der Zuel vun de Gemengemandater== Moien a Merci fir déi iwwersiichtlech Tabell! Kinnts de weg. kuerz nach d'Quell vun der Zuel vun de Gemengemandater bäisetzen? Well ech wéisst net wou ech déi a kompakter Form (Mandater an alle Gemengen zesummegezielt) nosiche kinnt. Bescht Gréiss, --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 09:38, 29. Mee 2026 (UTC) :Moien, :hunn d'Quell bäigesat. Kuck am beschten op elections.public.lu, do fënnt een et ;) | [[Benotzer:Mobby 12|Mobby 12]] ([[Benotzer Diskussioun:Mobby 12|Diskussioun]]) 08:34, 30. Mee 2026 (UTC) == Parteien ouni Chambermandat == An däer Tabell wier et nëtzlech, ze ënnerscheeden, wat fir vun deene Parteie sech bei wat fir enge Wale presentéiert hunn. Do sinn der drënner, déi kandidéiert hunn, ma kee Mandat kruten, an anerer, déi et bis ewell menges Wëssens néierens op eng Lëscht gepackt hunn. Bei deene soll dann net "0/x Mandater" stoen, ma n.k. (net kandidéiert) oder einfach e Stréch. Idealerweis kinnt dat och bei deenen aneren net méi aktive Parteie gemaach ginn, wann een do och jett nosiche misst. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:26, 29. Mee 2026 (UTC) 93q1562h3pkvubeb2bo00w8pxo2sk0f 0 169040 2680218 2679984 2026-05-30T08:44:10Z Mobby 12 60927 + 2680218 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitik}} {{Aner Bedeitungen op Mooss|der Biergerpartei Lëtzebuerg|eng fréier Partei mat engem änlechen Numm|Lëtzebuerger Bierger Partei}} {{Infobox Partei | Numm = Biergerpartei Lëtzebuerg | Logo = LOgo Biergerpartei.jpg | Faarfcode = #FFD200 | Logobeschreiwung = | Nationalpresident = Steve Schmitz | Vizepresident = Johny Dinckelspiel | Generalsekretärin = Angèle Ramdedovic Mering | Generalkeessjee = Sergio Marcelino | Gegrënnt = 15. Abrëll 2024 | Ideologie = Sozial Gerechtegkeet, Ekonomesch Verantwortung, National Identitéit<br>[[Euroskeptizismus]] | Parteizentral = 28 op der Thomm<br>L-9912 Ëlwen | Websäit = [https://www.biergerpartei.com/ https://www.biergerpartei.com/] | Land = {{LUX}} | Jugendorganisatioun = Jonk Biergerpartei | Politesch Positioun = [[Mëtt]] bis [[Mëtt-riets]] | Faarf = Giel | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|#FFD200}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|#FFD200}} }} D''''Biergerpartei Lëtzebuerg'''<ref>{{Citation|URL=https://firmeneintrag.creditreform.de/9912/9370634750/BIERGERPARTEI_L_TZEBUERG_ASBL|Titel=Firmenauskunft für Biergerpartei Lëtzebuerg Asbl|Gekuckt=07.01.2025|Auteur=creditreform|Editeur=https://firmeneintrag.creditreform.de|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://gd.lu/rcsl/4FDvgs|Titel=F14437|Gekuckt=07.01.2025|Wierk=Biergerpartei Lëtzebuerg|Editeur=lbr.lu|Sprooch=fr}}</ref> ('''BL''') ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[politesch Partei]], déi gegrënnt gouf, fir sech fir eng gerecht a sozial Zukunft, eng Moderniséierung vum Transport, an eng effizient Gesondheetspolitik anzesetzen.<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/24-hour-express-vendredi-17-ma|Titel=Aktualitéit|Gekuckt=17.05.2024|Auteur=paperjam.lu}}</ref> D'Partei ass op enger biergerlecher a [[Patriotismus|patriotescher]] Basis opgebaut an engagéiert sech dofir, datt d'Interesse vun den Awunner vu Lëtzebuerg an engem demokratesche Kader vertruede ginn. == Geschicht == D'Partei gouf de 15. Abrëll 2024 vum [[Steve Schmitz]], engem fréiere Member vun der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] an der [[Liberté - Fräiheet!|Liberté - Fräiheet]] gegrënnt, dee President vun der Biergerpartei ass. Matgrënner waren den Camille Wagener (mëttlerweil ausgetrueden) an de Marcel Bernardy (Generalkeesjee). D'Partei gouf aus der Initiativ gegrënnt, fir eng nei, nohalteg politesch Stëmm an der nationaler Politik opzebauen. Si huet bis ewell {{small|(Stand: Jan. 2025)}} bei kenge Wale kandidéiert. == Struktur an Organisatioun == D'Partei besteet aus engem zentralen Nationalkomitee, enger Jugendorganisatioun (''Jonk Biergerpartei''), an engagéierte Memberen aus alle Beräicher vum Land wéi z.&nbsp;B. den Nord- an de Südkommitee. Anerer, am Osten an Zentrum, sinn nach am Opbau. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.biergerpartei.com/ Internetoptrëtt vun der Biergerpartei] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Biergerpartei Letzebuerg}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] emug7ajs3t1kjw8715liblpw55mvx37 2680231 2680218 2026-05-30T09:10:36Z Mobby 12 60927 2680231 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitik}} {{Aner Bedeitungen op Mooss|der Biergerpartei Lëtzebuerg|eng fréier Partei mat engem änlechen Numm|Lëtzebuerger Bierger Partei}} {{Infobox Partei | Numm = Biergerpartei Lëtzebuerg | Logo = LOgo Biergerpartei.jpg | Faarfcode = #FFD200 | Logobeschreiwung = | Nationalpresident = Steve Schmitz | Vizepresident = Johny Dinckelspiel | Generalsekretärin = Angèle Ramdedovic Mering | Generalkeessjee = Sergio Marcelino | Gegrënnt = 15. Abrëll 2024 | Ideologie = Sozial Gerechtegkeet, Ekonomesch Verantwortung, National Identitéit<br>[[Euroskeptizismus]] | Parteizentral = 28 op der Thomm<br>L-9912 Ëlwen | Websäit = [https://www.biergerpartei.com/ https://www.biergerpartei.com/] | Land = {{LUX}} | Jugendorganisatioun = Jonk Biergerpartei | Politesch Positioun = [[Mëtt (Politik)|Mëtt]] bis [[Mëtt-riets]] | Faarf = Giel | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|#FFD200}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|#FFD200}} }} D''''Biergerpartei Lëtzebuerg'''<ref>{{Citation|URL=https://firmeneintrag.creditreform.de/9912/9370634750/BIERGERPARTEI_L_TZEBUERG_ASBL|Titel=Firmenauskunft für Biergerpartei Lëtzebuerg Asbl|Gekuckt=07.01.2025|Auteur=creditreform|Editeur=https://firmeneintrag.creditreform.de|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://gd.lu/rcsl/4FDvgs|Titel=F14437|Gekuckt=07.01.2025|Wierk=Biergerpartei Lëtzebuerg|Editeur=lbr.lu|Sprooch=fr}}</ref> ('''BL''') ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[politesch Partei]], déi gegrënnt gouf, fir sech fir eng gerecht a sozial Zukunft, eng Moderniséierung vum Transport, an eng effizient Gesondheetspolitik anzesetzen.<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/24-hour-express-vendredi-17-ma|Titel=Aktualitéit|Gekuckt=17.05.2024|Auteur=paperjam.lu}}</ref> D'Partei ass op enger biergerlecher a [[Patriotismus|patriotescher]] Basis opgebaut an engagéiert sech dofir, datt d'Interesse vun den Awunner vu Lëtzebuerg an engem demokratesche Kader vertruede ginn. == Geschicht == D'Partei gouf de 15. Abrëll 2024 vum [[Steve Schmitz]], engem fréiere Member vun der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] an der [[Liberté - Fräiheet!|Liberté - Fräiheet]] gegrënnt, dee President vun der Biergerpartei ass. Matgrënner waren den Camille Wagener (mëttlerweil ausgetrueden) an de Marcel Bernardy (Generalkeesjee). D'Partei gouf aus der Initiativ gegrënnt, fir eng nei, nohalteg politesch Stëmm an der nationaler Politik opzebauen. Si huet bis ewell {{small|(Stand: Jan. 2025)}} bei kenge Wale kandidéiert. == Struktur an Organisatioun == D'Partei besteet aus engem zentralen Nationalkomitee, enger Jugendorganisatioun (''Jonk Biergerpartei''), an engagéierte Memberen aus alle Beräicher vum Land wéi z.&nbsp;B. den Nord- an de Südkommitee. Anerer, am Osten an Zentrum, sinn nach am Opbau. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.biergerpartei.com/ Internetoptrëtt vun der Biergerpartei] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Biergerpartei Letzebuerg}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] bwqlh4fupspcm61vzpsjaqlxgcru28q 2680242 2680231 2026-05-30T10:55:02Z Puscas 735 /* Geschicht */ .... 2680242 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitik}} {{Aner Bedeitungen op Mooss|der Biergerpartei Lëtzebuerg|eng fréier Partei mat engem änlechen Numm|Lëtzebuerger Bierger Partei}} {{Infobox Partei | Numm = Biergerpartei Lëtzebuerg | Logo = LOgo Biergerpartei.jpg | Faarfcode = #FFD200 | Logobeschreiwung = | Nationalpresident = Steve Schmitz | Vizepresident = Johny Dinckelspiel | Generalsekretärin = Angèle Ramdedovic Mering | Generalkeessjee = Sergio Marcelino | Gegrënnt = 15. Abrëll 2024 | Ideologie = Sozial Gerechtegkeet, Ekonomesch Verantwortung, National Identitéit<br>[[Euroskeptizismus]] | Parteizentral = 28 op der Thomm<br>L-9912 Ëlwen | Websäit = [https://www.biergerpartei.com/ https://www.biergerpartei.com/] | Land = {{LUX}} | Jugendorganisatioun = Jonk Biergerpartei | Politesch Positioun = [[Mëtt (Politik)|Mëtt]] bis [[Mëtt-riets]] | Faarf = Giel | Sëtz1_Titel = [[Chamber]] | Sëtz1 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|60|#FFD200}} | Sëtz2_Titel = [[Europaparlament]] | Sëtz2 = {{Infobox Partei/Sëtz|0|6|#FFD200}} }} D''''Biergerpartei Lëtzebuerg'''<ref>{{Citation|URL=https://firmeneintrag.creditreform.de/9912/9370634750/BIERGERPARTEI_L_TZEBUERG_ASBL|Titel=Firmenauskunft für Biergerpartei Lëtzebuerg Asbl|Gekuckt=07.01.2025|Auteur=creditreform|Editeur=https://firmeneintrag.creditreform.de|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://gd.lu/rcsl/4FDvgs|Titel=F14437|Gekuckt=07.01.2025|Wierk=Biergerpartei Lëtzebuerg|Editeur=lbr.lu|Sprooch=fr}}</ref> ('''BL''') ass eng [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesch]] [[politesch Partei]], déi gegrënnt gouf, fir sech fir eng gerecht a sozial Zukunft, eng Moderniséierung vum Transport, an eng effizient Gesondheetspolitik anzesetzen.<ref>{{Citation|URL=https://paperjam.lu/article/24-hour-express-vendredi-17-ma|Titel=Aktualitéit|Gekuckt=17.05.2024|Auteur=paperjam.lu}}</ref> D'Partei ass op enger biergerlecher a [[Patriotismus|patriotescher]] Basis opgebaut an engagéiert sech dofir, datt d'Interesse vun den Awunner vu Lëtzebuerg an engem demokratesche Kader vertruede ginn. == Geschicht == D'Partei gouf de 15. Abrëll 2024 vum [[Steve Schmitz]], engem fréiere Member vun der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]] a vun der [[Liberté - Fräiheet!|Liberté - Fräiheet]] gegrënnt, dee President vun der Biergerpartei ass. Matgrënner waren den Camille Wagener (mëttlerweil ausgetrueden) an de Marcel Bernardy (Generalkeesjee). D'Partei mat der Initiativ gegrënnt, fir eng nei, nohalteg politesch Stëmm an der nationaler Politik opzebauen. Si huet bis 2026 bei kenge Wale kandidéiert. == Struktur an Organisatioun == D'Partei besteet aus engem zentralen Nationalkomitee, enger Jugendorganisatioun (''Jonk Biergerpartei''), an engagéierte Memberen aus alle Beräicher vum Land wéi z.&nbsp;B. den Nord- an de Südkommitee. Anerer, am Osten an Zentrum, sinn nach am Opbau. == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://www.biergerpartei.com/ Internetoptrëtt vun der Biergerpartei] {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Politesch Parteien zu Lëtzebuerg}} {{Referenzen an Notten}} {{DEFAULTSORT:Biergerpartei Letzebuerg}} [[Kategorie:Politesch Parteien zu Lëtzebuerg]] e91zztufu7endtwawxbrz8ewlxyuf5s 0 174115 2680174 2658794 2026-05-29T20:58:18Z Mobby 12 60927 k 2680174 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} {{Infobox Entreprise}} D''''Bank M.M. Warburg - Brickmann, Wirtz International''' (Brinckwalux) ass eng lëtzebuergesch [[Bank]], déi de 15. Februar 1973 gegrënnt gouf. Et war eng Duechtergesellschaft vun der ''[[Hamburger M.M. Warburg – Brinckmann, Wirtz & Co]]''. Am Ufank hat se hire Sëtz um [[Boulevard Royal]] N°2 an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]]. 1978 ass s'an déi fréier Residence vum däitschen Ambassadeur am [[Eecher Bierg]] op N°17 geplënnert.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/p3h8q690s/pages/18/articles/DIVL1249|Titel=Brinckwalux in neuen Geschäftsräumen Empfang durch die luxemburgische Warburg-Tochter.|Gekuckt=25.01.2026|Datum=03.02.1978|Editeur=Luxemburger Wort, 131. Jg., n° 28, p. 14, Digitised by the National Library of Luxembourg|Sprooch=de}}</ref> D'Gebäi war vum [[René Mailliet|René Maillet]] renovéiert ginn.<ref>« Nouvelles de la place financière de Luxembourg », 18 février 1978, p. 25.</ref> An den 1970er Jore war de lëtzebuergeschen Nottär Robert Elter am Verwaltungsrot vun der Brinckwalux. Am Laf vun de Jore gouf den Numm e puermol vereinfacht. 2017 gouf d'''M.M. Warburg Bank Luxembourg'' vum ''Apex Group'' opkaaft. 2019 deeft de Grupp d'Bank an ''European Depositary Bank'' (EDB) ëm. Hire Sëtz ass haut an der rue Gabriel Lippmann op N° 9a zu [[Mënsbech]]. == Direkteren == * Karl-Heinz Bollmann (1973-1978) * Rainer Flöge (1978-) {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]] t35ocptq7gzp93oap8zfggjd9qa7tau 2680179 2680174 2026-05-29T23:48:54Z Jwh 3315 2680179 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} {{Infobox Entreprise}} D''''Bank M.M. Warburg - Brickmann, Wirtz International''' (Brinckwalux) ass eng lëtzebuergesch [[Bank]], déi de 15. Februar 1973 gegrënnt gouf. Et war eng Duechtergesellschaft vun der ''[[Hamburger M.M. Warburg – Brinckmann, Wirtz & Co]]''. Am Ufank hat se hire Sëtz um [[Boulevard Royal]] N°2 an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]]. 1978 ass s'an déi fréier Residence vum däitschen Ambassadeur am [[Eecher Bierg]] op N°17 geplënnert.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/p3h8q690s/pages/18/articles/DIVL1249|Titel=Brinckwalux in neuen Geschäftsräumen Empfang durch die luxemburgische Warburg-Tochter.|Gekuckt=25.01.2026|Datum=03.02.1978|Editeur=Luxemburger Wort, 131. Jg., n° 28, p. 14, Digitised by the National Library of Luxembourg|Sprooch=de}}</ref> D'Gebäi war vum [[René Mailliet|René Maillet]] renovéiert ginn.<ref>« Nouvelles de la place financière de Luxembourg », 18 février 1978, p. 25.</ref> An den 1970er Jore war de lëtzebuergeschen Nottär Robert Elter am Verwaltungsrot vun der Brinckwalux. Am Laf vun de Jore gouf den Numm e puermol vereinfacht. 2017 gouf d'''M.M. Warburg Bank Luxembourg'' vum ''Apex Group'' opkaaft. 2019 deeft de Grupp d'Bank an ''European Depositary Bank'' (EDB) ëm. Hire Sëtz ass haut an der rue Gabriel Lippmann op N° 9a zu [[Mënsbech]]. == Direkteren == * Karl-Heinz Bollmann (1973-1978) * Rainer Flöge (1978-) == Um Spaweck == * D'Websäit vun der [https://www.europeandepositarybank.com/ EDB] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]] 9ym7iy91wc54dw5dut14dhc8f4d77xd 2680204 2680179 2026-05-30T08:28:45Z Puscas 735 .... 2680204 wikitext text/x-wiki {{SkizzEkonomie}} {{Infobox Entreprise}} D''''Bank M.M. Warburg - Brickmann, Wirtz International''' (Brinckwalux) ass eng lëtzebuergesch [[Bank]], déi de 15. Februar 1973 gegrënnt gouf. Et war eng Duechtergesellschaft vun der ''[[Hamburger M.M. Warburg – Brinckmann, Wirtz & Co]]''. Am Ufank hat se hire Sëtz um [[Boulevard Royal]] N°2 an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad]]. 1978 ass s'an déi fréier Residence vum däitschen Ambassadeur am [[Eecher Bierg]] op N°17 geplënnert.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/p3h8q690s/pages/18/articles/DIVL1249|Titel=Brinckwalux in neuen Geschäftsräumen Empfang durch die luxemburgische Warburg-Tochter.|Gekuckt=25.01.2026|Datum=03.02.1978|Editeur=Luxemburger Wort, 131. Jg., n° 28, p. 14, Digitised by the National Library of Luxembourg|Sprooch=de}}</ref> D'Gebäi war vum [[René Mailliet|René Maillet]] renovéiert ginn.<ref>« Nouvelles de la place financière de Luxembourg », 18 février 1978, p. 25.</ref> An den 1970er Jore war de lëtzebuergeschen Nottär Robert Elter am Verwaltungsrot vun der Brinckwalux. Am Laf vun de Jore gouf den Numm e puermol vereinfacht. 2017 gouf d'''M.M. Warburg Bank Luxembourg'' vum ''Apex Group'' opkaaft. 2019 deeft de Grupp d'Bank an ''European Depositary Bank'' (EDB) ëm. Hire Sëtz ass haut an der rue Gabriel Lippmann op N° 9a zu [[Mënsbech]]. == Direkteren == * Karl-Heinz Bollmann (1973-1978) * Rainer Flöge (1978-) == Um Spaweck == * [https://www.europeandepositarybank.com/ D'Websäit vun der EDB] {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Banken]] 5c6kvg7uhtn6dt2xgdr96xvvqbdwb75 0 174537 2680155 2679729 2026-05-29T19:23:36Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680155 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fändel | Motiv(er)= [[Wope vum Iran|Emblème vum Iran]] }} De '''Fändel vum [[Iran]]''' ass eng [[Trikolor]] mat dräi horizontale Sträife vun derselwechter Héicht an de [[Faarf|Faarwe]] [[Gréng]], [[Wäiss]], [[Rout]]. An der Mëtt ass den [[Wope vum Iran|Emblème vum Iran]] drop ofgebilt. D'Säiteverhältnes ass 3:2. Déi haiteg Form vum Fändel gëtt zanter dem 29. Juli 1980 gebraucht. == Ausgesinn a Bedeitung == D'Faarwe gréng, wäiss, a rout si panarabesch Faarwen, déi follgend Bedeitungen hunn: * Gréng ass d'Faarf vum [[Islam]]. * Wäiss steet fir de Fridden an d'Frëndschaft. * Rout steet fir d'Blutt, dat am Kampf gefloss ass. == Historesch Fändelen == <gallery class="center centered" widths="150"> BlackFlag.svg|Fändel vum [[Choresm-Schah]] (992–1220),<br> zanter 2007 ausserdeem de Fändel bei Trauerevenementer Flag of Persia 1502-1524.svg|Fändel ënner dem [[Ismail I. (Schah)|Schah Ismail I.]] (1502–1524) Naval flag of Persia, according to Encyclopedia Britannica 1771.svg|Fändel vum Tahmasp&nbsp;I. (1524–1576) Safavid Flag.svg|Fändel vun de [[Safawiden]] (1576–1665) Flag of Persia (1665).svg|Fändel vun de Safawiden (1665–1722) Nadir Shah Flag.svg|Kinnekleche Fändel vum [[Nadir Schah]] (1736–1747) Afsharid Imperial Standard.svg|Räichsfändel vun den [[Afschariden]] (1736–1796) Afsharid State Flag.svg|Staatsfändel vun den [[Afschariden]] (1737–1796) Zand Dynasty flag.svg|Fändel vun der [[Zand-Dynastie]] (1750–1794) Flag of Agha Mohammad Khan.svg|Fändel vum Aga Mohammad Khan (1797) Fath Ali Shah Flag.svg|Fändel vum [[Fath-Ali Schah]] (1797–1848) Amir Kabir Flag.svg|Fändel vum [[Amir Kabir]] (1848–1907) </gallery> === Kinnekräich Iran === <gallery class="center centered" widths="150"> Flag of Persia (1907).svg|<small>~1:3</small> Bierger- an Handelsfändel<br>(1906–1925) Flag of Persia (1910-1925).svg|<small>~1:3</small> Staatsfändel<br>(1906–1925) Civil flag of Iran (1933–1964).svg|<small>~1:3</small> Bierger- an Handelsfändel<br>(1925–1964) State Flag of Iran (1933-1964).svg|<small>~1:3</small> Staatsfändel (1925–1964) Flag of Iran (1964).svg|<small>4:7</small> Bierger- an Handelsfändel<br>(1964–1979) Lion and Sun Tricolor Flag.svg|<small>4:7</small> Staatsfändel (1964–1979) </gallery> === Islamesch Republik Iran === <gallery class="center centered" widths="150"> Flag of Iran.svg|<small>~1:3</small> Staatsfändel<br>(zanter 1980) </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Iran]] [[Kategorie:Nationalfändelen|Iran]] r0sqapkegqosmdijibu18lain6ubx0r 0 174538 2680166 2662981 2026-05-29T19:25:53Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680166 wikitext text/x-wiki {{Infobox Wopen |Wopebeschreiwung = Emblème vun der Islamescher Republik Iran (zanter 1980) }} De '''Wope vum [[Iran]]''' weist a stiliséierter [[arabesch]]er Schrëft, d'arabescht Wuert ''[[Allah]]''. De Wope gëllt zanter dem 9. Mee 1980. == Historesch Wopen == <gallery> Lion and Sun Emblem of Persia.svg|Wope vum Kinnekräich Persien bis 1907 Imperial Emblem of the Qajar Dynasty (Lion and Sun).svg|Wope vum Kinnekräich Persien (1907–1925) Imperial Coat of Arms of Iran.svg|Wope vum Keeser vum Iran ënner der [[Pahlavi (Dynastie)|Pahlavi-Dynastie]] (1925–1979) Lion and Sun (Pahlavi Dynasty).svg|Wope vum Iran an der Iwwergangszäit (1979–1980) </gallery> == Um Spaweck == {{Commonscat}} [[Kategorie:Iran]] [[Kategorie:Nationalwopen]] r10kxkd20p8eja3dmr5m4kbkmsyx004 0 174834 2680131 2666858 2026-05-29T15:38:40Z Volvox 4050 [[Wikipedia:HotCat|HC]]: [[Kategorie:Lëtzebuergesch Mëller]] ewechgeholl; [[Kategorie:Lëtzebuergesch Mëlleren]] derbäigesat 2680131 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Biographie}} De '''Jean Wampach''', gebuer ..., a gestuerwen ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Grondbesëtzer, [[Millen|Mëller]] a [[Politiker]] vun der [[Bleesmillen]]. [[1848]] war hie Member vun der [[Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)|Assemblée constituante]].<ref>[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand Duché de Luxembourg.] industrie.lu. Dës Lëscht baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail'' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch] Luxembourg 1994, S.507-533.</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Wampach Jean}} [[Kategorie:Gebuer ?]] [[Kategorie:Gestuerwen ?]] [[Kategorie:Membere vun der Assemblée constituante vun 1848 (Lëtzebuerg)]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Mëlleren]] [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] coozh0hpni70t9lt9nieh6bg7j536se 0 175197 2680115 2670427 2026-05-29T12:09:00Z Zinneke 34 méi 2680115 wikitext text/x-wiki {{SkizzPolitiker}} {{Infobox Biographie}} De '''Valentin Wahl''', gebuer 1806, a gestuerwen ..., war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] [[Tubak]]sproduzent, Wäinhändler a [[Politiker]] aus der [[Stad Lëtzebuerg]]. Hie war de Jong vum [[Philippe Wahl]], deen zesumme mat sengem Brudder [[Jean-Baptiste Wahl|Jean-Baptiste]] d'Tubaksmanufaktur ''[[Le Tabac du Globe|P. Wahl & Reining]]'' um [[Roude Pëtz]] an der Stad Lëtzebuerg bedriwwen huet. De Valentin Wahl huet d'Geschäft iwwerholl an donieft e Wäinhandel mat opgemaach.<ref>Nicky Blazejewski: " 'Rauch- u. Cigaretten-tabake & Cigaretten'." In: [[ons stad]] 133 (2026) S.20-23.</ref> Hie war vun 1854 bis 1856 [[Deputéierten]] an der [[Chamber]].<ref>[https://www.industrie.lu/deputes.html Les Députés du Grand-Duché de Luxembourg.] op industrie.lu (nogekuckt: 11.1a0.2025). Baséiert op: ''La Chambre des députés: histoire et lieux de travail. '' [Auteurs: Nicolas Als, Robert L. Philippart ; coordination: Guillaume Wagener, Pierre Dillenburg ; conseiller historique: Gilbert Trausch]. Luxembourg 1994, S.507-533.</ref> {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Wahl Valentin}} [[Kategorie:Gebuer 1806]] [[Kategorie:Gestuerwen ?]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]] [[Kategorie:Nokucken Deputéiert]] 8xz8qhcjqq645g4rw8ybnqw3ott2fqs 0 175247 2680154 2679560 2026-05-29T19:21:53Z GilPeBot 65660 Ortho (via JWB) 2680154 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable toptextcells infobox" style="width:20%; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#F9F9F9; border:1px solid #CCCCCC; font-size:90%;" cellpadding="2" cellspacing="0" |- |colspan="2" class="hintergrundfarbe5" style="text-align:center"| '''Содружество Независимых Государств'''<br /> '''Communautéit vun den Onofhängege Staaten''' |- |colspan="2" style="text-align:center"| [[Fichier:Flag of the CIS.svg|120px|Fändel vun der COS]]<br> [[Fändel vun der Communitéit vun den Onofhängege Staaten|Fändel]] |- |colspan="2" style="text-align:center"| [[Fichier:Emblem of CIS.svg|100px|Emblème vum COS]]<br> Emblème |- | '''Memberstaaten''' || [[#Memberstaaten|9]] |- | '''Aarbechtssprooch''' || [[Russesch]] |- | '''Haaptsëtz''' || [[Minsk]], {{BLR}} |- | '''Generalsekretär''' || {{RUS-f}} [[Sergei Nikolajewitsch Lebedew|Sergei Lebedew]] |- | '''Fläch''' || 21.393.795&nbsp;km² |- | '''Bevëlkerung''' || ≈ 223 Millionen |- | '''Grënnung''' || 8. Dezember 1991 |- | '''Wärung''' || All Staat huet seng eege Wärung |- | '''Zäitzonen''' || [[Koordinéiert Weltzäit|UTC]] +2 bis +12 |- | '''Websäiten''' || [https://www.cis.minsk.by/ www.cis.minsk.by], [https://www.e-cis.info/ www.e-cis.info] |} [[Fichier:Commonwealth of Independent States.svg|250px|mini|Memberen:<br>{{legend|#FFFFD0|Vollmemberen (8)}}{{legend|yellow|Associéierte Member ([[Turkmenistan]])}}{{legend|#FFA3A3FF|2026 ausgetrueden ([[Moldawien]])}}{{legend|red|Fréier Memberen ([[Georgien]], [[Ukrain]])}}]] D''''Communautéit vun den Onofhängege Staaten''' ('''COS'''; [[englesch|en:]] '''CIS'''; [[däitsch|de:]] '''GUS''' (Gemeinschaft Unabhängiger Staaten); [[russesch|ru:]] Содружество Независимых Государств (СНГ)) ass eng tëschestaatlech Organisatioun, an där sech déi meescht Nofollgerstaate vun der [[Sowjetunioun]] fir e gemeinsame Wirtschafts- a Sécherheetsraum zesummegedoen hunn. D'Grënnung war den 8. Dezember 1991 duerch d'Staatscheffe vu [[Russland]], [[Wäissrussland]] an der [[Ukrain]]. De Sëtz vun der COS ass d'wäissrussesch Haaptstad [[Minsk]]; d'Versammlung ass am [[Tauresche Palais]] an der russescher Stad [[Sankt Péitersbuerg]]. Den 21. Dezember 1991 sinn aacht weider fréier Sowjetrepublicke bäigetrueden: [[Aserbaidjan]], [[Armenien]], [[Kasachstan]], [[Kirgisistan]], [[Moldawien]], [[Tadjikistan]], [[Turkmenistan]] an [[Usbekistan]]. Wéi 1993 och [[Georgien|Georgie]] bäigetrueden ass, bestoung d'Communautéit aus 12 vun de 15 fréiere Sowjetrepublicken – d'[[Baltesch Staaten]] hate sech vun Ufank un distanzéiert. Den Turkmenistan ass zënter 2005 nëmmen nach associéierte Member; Georgien (2009), d'Ukrain (2018) a Moldawien (2026) si wéinst politesch-militäresche Konflikter mat Russland nees ausgetrueden. == Memberstaaten == {| class="wikitable sortable" ! Membere vun der COS ! Haapstad ! Bevëlkerung<br> (Mio.) ! Fläch<br> (km²) |- | {{ARM}} | [[Jerewan]] |style="text-align:right"| 2,99 |style="text-align:right"| 29.800 |- | {{AZE}} | [[Baku]] |style="text-align:right"| 8,47 |style="text-align:right"| 86.600 |- | {{BLR-1991}} / {{BLR}} | [[Minsk]] |style="text-align:right"| 9,85 |style="text-align:right"| 207.595 |- | {{KAZ}} | [[Astana]] |style="text-align:right"| 15,23 |style="text-align:right"| 2.717.300 |- | {{KGZ-1992}} / {{KGZ}} | [[Bischkek]] |style="text-align:right"| 5,08 |style="text-align:right"| 198.500 |- | {{RUS-1991}} / {{RUS}} | [[Moskau]] |style="text-align:right"| 142,40 |style="text-align:right"| 17.075.400 |- | {{TJK}} | [[Duschanbe]] |style="text-align:right"| 7,32 |style="text-align:right"| 143.100 |- | {{TKM-1992|#}} / {{TKM-1997}} / {{TKM}} <small>(bäigeuerdente Member)</small> | [[Aşgabat]] |style="text-align:right"| 5,04 |style="text-align:right"| 488.100 |- | {{UZB}} | [[Taschkent]] |style="text-align:right"| 26,49 |style="text-align:right"| 447.400 |- | {{COS}} ''COS <small>am Ganzen (mam Turkmenistan)</small>'' | [[Minsk]] |style="text-align:right"| '''222,87''' |style="text-align:right"| '''21.393.795''' |- | <small>''Als Verglach:''</small> |- | <small>{{COS}} ''COS ouni den Turkmenistan''</small> | <small>''[[Minsk]]''</small> |style="text-align:right"| <small>''217,83''</small> |style="text-align:right"| <small>''20.905.695''</small> |- | <small>''{{URSS}}'' (1990/91)</small> | <small>''[[Moskau]]''</small> |style="text-align:right"| <small>''289,94''</small> |style="text-align:right"| <small>''22.402.223''</small> |} == Fréier Memberstaaten == {| class="wikitable sortable" ! Fréier Memberen vun der COS ! Haaptstad ! Bevëlkerung<br> (Mio.) ! Fläch<br> (km²) |- | {{GEO-1990}} / {{GEO}} <small>(1993–2009)</small> | [[Tiflis]] |style="text-align:right"| 3,72 |style="text-align:right"| 69.700 |- | {{UKR}} <small>(1991–2018)</small> | [[Kiew]] |style="text-align:right"| 46,30 |style="text-align:right"| 603.700 |- | {{MDA}} <small>(1991–2026)</small> | [[Chișinău]] |style="text-align:right"| 3,15 |style="text-align:right"| 33.843 |- | ''Am Ganzen'' | |style="text-align:right"| '''53,17''' |style="text-align:right"| '''707.243''' |} == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} [[Kategorie:Communautéit vun den Onofhängege Staaten]] [[Kategorie:International Organisatiounen]] evv5gukjrujaix3cxbnsbijazj3vasz 0 175902 2680128 2680033 2026-05-29T14:27:51Z GilPe 14980 2680128 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film nei |Plakat = |Produktiounsland = {{LUX}}<br>{{FRA}} |Produktiounsjoer = [[2026]] |Dauer = 65 min |Originalsprooch = [[Franséisch]], [[Lëtzebuergesch]] |Regie = [[Donato Rotunno]] |Dréibuch = [[Donato Rotunno]] |Fotografie = [[ Felix Sorger]]<br>[[ Carlo Thiel]] |Faarftechnik = HD |Format = 1.78 • 5.1 • 4K |Musek = [[Pascal Schumacher]] |Dekoren = |Schnëtt = Felix Sorger, Ingo Dumlich |Produktiounsgesellschaft = Tarantula |Haaptacteuren = keng (Documentaire)<br>Am Interview: [[Catherine Trautmann]], [[Jean-Claude Juncker]], [[Colette Flesch]], [[Louis Michel]], [[Charles Goerens]]. Interviewer: [[Caroline Mart]] }} '''''Europe - la Bataille des sièges''''' ass e lëtzebuergesch-franséischen [[Documentaire]] vum [[Donato Rotunno]], deen um [[Europadag]] 2026 seng Première hat. E koum den 13. Mee 2026 an de Kino. == Ëm wat geet et am Film? == De Film beschreift, wéi dräi Stied, [[Bréissel]], d'[[Stad Lëtzebuerg]] a [[Stroossbuerg]] a Kompetitioun waren an zum Deel nach sinn, fir de [[Sëtz vun den europäeschen Institutiounen]], an domat d'Haaptstad vun Europa (d.&nbsp;h. vun der [[EU]]) ze ginn, resp. ze sinn an ze bleiwen... == Produktioun == == Rezeptioun == {{Kapitel Info feelt}} == Kuckt och == * [[Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer]] == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen}} {{DEFAULTSORT:Europe la bataille}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Documentairen]] [[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]] [[Kategorie:Filmer 2026]] [[Kategorie:Filmer vum Donato Rotunno]] j5dnh8vj83swcdn3ieo9j72pzu3syug 0 175903 2680116 2680105 2026-05-29T12:19:07Z Zinneke 34 /* Europahymn */ 2680116 wikitext text/x-wiki D''''Symboler vun der Europäescher Unioun''' sinn d'Emblemer an d'Identifikationssymboler vun der [[Europäesch Unioun|EU]]. Dozou zielen den [[Europafändel]], d'[[Europahymn]], den [[Europadag]], den [[Europamotto]], d'Wärung [[Euro]] an de Wärungssymbol €. == Geschicht == [[Fichier:Flag of Europe.svg|mini|[[Europafändel]]]] [[Fichier:Anthem of Europe (US Navy instrumental short version).ogg|mini|Europahymn]] [[Fichier:EU Flag specification.svg|mini|Definitioune vum Fändel]] [[Fichier:Big_european_flag_at_Strasbourg_(France)_-_Europe_Day_2009.jpg|mini|Europadagfeier 2009 zu [[Stroossbuerg]]]] De Fändel, d'Hymn an den Europadag ware scho vum [[Europarot]] agefouert ginn.<br> Am Artikel I-8 vum [[Traité iwwer eng Constitutioun fir Europa]] goufen d'Symboler 2004 fir d'éischt als offiziell Symboler vun der EU genannt. Dat ass virun allem am [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] op Kritik gestouss, well doranner e Schrëtt zu engem ganz europäesche „Superstaat“ gesi gouf. Nom Scheitere vun der Constitutioun stoungen d'Symboler dofir net méi am [[Traité vu Lissabon]]. Se ginn awer weiderhi vun der EU benotzt. == Symboler == === Europafändel === {{Haaptartikel|Europafändel}} Den europäesche Fändel weist e Kranz aus zwielef gëllene, fënnefspëtzege Stären op bloem Hannergrond. Hir Zuel soll d'„Perfektioun an d'Vollstännegkeet“ symboliséieren, awer net d'Zuel vun de Memberstaaten. De Fändel gouf vum [[Europaconseil]] zënter 1955 an vun der EC zënter 1985 als offiziellen Emblem benotzt. === Europahymn === {{Haaptartikel|Europahymn}} D'Europahymn ass déi instrumental Versioun vum leschte Saz vun der [[9. Sinfonie]] vum [[Ludwig van Beethoven]] an dem iwwerschaffter Versioun vum [[Herbert von Karajan]]. 1972 gouf d'Melodie vum Europarot an 1985 vun der [[Europäesch Gemeinschaften|EG]] als Hymn ugeholl. Si steet nieft den Nationalhymne vun de Memberstaaten a symboliséiert d'Wäerter, déi all deelen, souwéi d'Eenheet an der Diversitéit. === Europadag === {{Haaptartikel|Europadag}} Den Europadag soll mat Evenementer a Reklamm un d'[[Schuman-Deklaratioun]] vum [[9. Mee]] [[1950]] erënneren, deen haut als Grondstee vun der europäescher Eenegung gëllt. Um Conseil vu Mailand am Joer 1985 gouf decidéiert, fir un dëst Evenement ze erënneren, all Joer den Europadag vun der Europäescher Unioun ze feieren, bei deem zënter 1986 vill Manifestatiounen a Festlechkeete stattfannen. Donieft feiert de Europaconseil zënter 1964 en eegene Europadag: Dëse gëtt véier Deeg méi fréi gefeiert a soll un d'Grënnung vun dëser Institutioun de 5. Mee 1949 erënneren. === Europamotto === {{Haaptartikel|Europamotto}} Den Europamotto ass: {{Zitat|An der Diversitéit gëeent.|[[Laténgesch|lat.]]: „In varietate concordia“}} Et soll d'gemeinsan europäesch Identéit zum Ausdrock bréngen. E gouf 2000 vun engem Concours vu Schüler aus den deemols 15 Memberstaaten ausgewielt. An de 24 [[Offiziell Sprooche vun der Europäescher Unioun|Amtssprooche vun der Europäescher Unioun]] heescht en: {| class="wikitable" |- | [[Bulgaresch]]&nbsp;– Единни в многообразието || [[Franséisch]]&nbsp;– Unie dans la diversité || [[Litauesch]]&nbsp;– Vienybė įvairialypiškume || [[Schweedesch]]&nbsp;– Förenade i mångfalden |- | [[Dänesch]]&nbsp;– Forenet i mangfoldighed || [[Griichesch]]&nbsp;– Ενωμένοι στην πολυμορφία || [[Malteesesch]]&nbsp;– Magħqudin fid-diversità || [[Slowakesch]]&nbsp;– Zjednotení v rozmanitosti |- | [[Däitsch]]&nbsp;– In Vielfalt geeint || [[Iresch]]&nbsp;– Aontaithe d'ainneoin na héagsúlachta || [[Hollännesch]]&nbsp;– In verscheidenheid verenigd || [[Sloweenesch]]&nbsp;– Združeni v raznolikosti |- | [[Englesch]]&nbsp;– United in diversity || [[Italieenesch]]&nbsp;– Uniti nella diversità || [[Polnesch]]&nbsp;– Jedność w różnorodności || [[Spuenesch]]&nbsp;– Unida en la diversidad |- | [[Estnesch]]&nbsp;– Ühtsus erinevuses || [[Kroatesch]]&nbsp;– Ujedinjena u raznolikosti || [[Portugisesch]]&nbsp;– Unidos na diversidade || [[Tschechesch]]&nbsp;– Jednotná v rozmanitosti |- | [[Finnesch]]&nbsp;– Erilaisuudessaan yhdistynyt / Moninaisuudessaan yhtenäinen || [[Lettesch]]&nbsp;– Vienotība dažādībā || [[Rumänesch]]&nbsp;– Unitate în diversitate || [[Ungaresch]]&nbsp;– Egység a sokféleségben |} === Euro === {{Haaptartikel|Euro}} Den Euro ass déi offiziell Wärung vun der Europäescher Unioun, a mat 21 Memberstaten déi meeschtgenotze Wärung an der EU. {{Div col|cols=4}} {{BEL}}<br> {{BGR}}<br> {{DEU}}<br> {{AUT}}<br> {{EST}}<br> {{FIN}}<br> {{FRA}}<br> {{GRE}}<br> {{NED}}<br> {{IRL}}<br> {{ITA}}<br> {{HRV}}<br> {{LVA}}<br> {{LUX}}<br> {{LTU}}<br> {{MLT}}<br> {{PRT}}<br> {{SVK}}<br> {{SVN}}<br> {{ESP}}<br> {{CYP}}<br> {{Div col end}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://publications.europa.eu/code/de/de-5000200.htm Emblemer vun den Organer, Ariichtungen, Interinstitutionnel Déngschter an Agenturen] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Symboler vun der Europäescher Unioun|!]] 9k558lfz4r66mmze9akoywfmj5lno70 2680117 2680116 2026-05-29T12:22:43Z Zinneke 34 /* Europadag */ 2680117 wikitext text/x-wiki D''''Symboler vun der Europäescher Unioun''' sinn d'Emblemer an d'Identifikationssymboler vun der [[Europäesch Unioun|EU]]. Dozou zielen den [[Europafändel]], d'[[Europahymn]], den [[Europadag]], den [[Europamotto]], d'Wärung [[Euro]] an de Wärungssymbol €. == Geschicht == [[Fichier:Flag of Europe.svg|mini|[[Europafändel]]]] [[Fichier:Anthem of Europe (US Navy instrumental short version).ogg|mini|Europahymn]] [[Fichier:EU Flag specification.svg|mini|Definitioune vum Fändel]] [[Fichier:Big_european_flag_at_Strasbourg_(France)_-_Europe_Day_2009.jpg|mini|Europadagfeier 2009 zu [[Stroossbuerg]]]] De Fändel, d'Hymn an den Europadag ware scho vum [[Europarot]] agefouert ginn.<br> Am Artikel I-8 vum [[Traité iwwer eng Constitutioun fir Europa]] goufen d'Symboler 2004 fir d'éischt als offiziell Symboler vun der EU genannt. Dat ass virun allem am [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] op Kritik gestouss, well doranner e Schrëtt zu engem ganz europäesche „Superstaat“ gesi gouf. Nom Scheitere vun der Constitutioun stoungen d'Symboler dofir net méi am [[Traité vu Lissabon]]. Se ginn awer weiderhi vun der EU benotzt. == Symboler == === Europafändel === {{Haaptartikel|Europafändel}} Den europäesche Fändel weist e Kranz aus zwielef gëllene, fënnefspëtzege Stären op bloem Hannergrond. Hir Zuel soll d'„Perfektioun an d'Vollstännegkeet“ symboliséieren, awer net d'Zuel vun de Memberstaaten. De Fändel gouf vum [[Europaconseil]] zënter 1955 an vun der EC zënter 1985 als offiziellen Emblem benotzt. === Europahymn === {{Haaptartikel|Europahymn}} D'Europahymn ass déi instrumental Versioun vum leschte Saz vun der [[9. Sinfonie]] vum [[Ludwig van Beethoven]] an dem iwwerschaffter Versioun vum [[Herbert von Karajan]]. 1972 gouf d'Melodie vum Europarot an 1985 vun der [[Europäesch Gemeinschaften|EG]] als Hymn ugeholl. Si steet nieft den Nationalhymne vun de Memberstaaten a symboliséiert d'Wäerter, déi all deelen, souwéi d'Eenheet an der Diversitéit. === Europadag === {{Haaptartikel|Europadag}} Den Europadag soll mat Evenementer a Reklamm un d'[[Schuman-Deklaratioun]] vum [[9. Mee]] [[1950]] erënneren, déi haut als Grondstee vun der europäescher Eenegung gëllt. Um [[Europäesche Conseil]] vu Mailand am Joer 1985 gouf decidéiert, fir un dëst Evenement ze erënneren, all Joer deësen als Europadag <!--vun der Europäescher Unioun /deemools gouf et keng Europäesch Unioun/ --> ze feieren. Zënter 1986 ginn dann och vill Manifestatiounen a Festlechkeeten doruechter organiséiert. Donieft feiert den [[Europarot]] zënter 1964 en eegene Europadag: Dëse gëtt véier Deeg méi fréi gefeiert a soll un d'Grënnung vun dëser Institutioun de 5. Mee 1949 erënneren. === Europamotto === {{Haaptartikel|Europamotto}} Den Europamotto ass: {{Zitat|An der Diversitéit gëeent.|[[Laténgesch|lat.]]: „In varietate concordia“}} Et soll d'gemeinsan europäesch Identéit zum Ausdrock bréngen. E gouf 2000 vun engem Concours vu Schüler aus den deemols 15 Memberstaaten ausgewielt. An de 24 [[Offiziell Sprooche vun der Europäescher Unioun|Amtssprooche vun der Europäescher Unioun]] heescht en: {| class="wikitable" |- | [[Bulgaresch]]&nbsp;– Единни в многообразието || [[Franséisch]]&nbsp;– Unie dans la diversité || [[Litauesch]]&nbsp;– Vienybė įvairialypiškume || [[Schweedesch]]&nbsp;– Förenade i mångfalden |- | [[Dänesch]]&nbsp;– Forenet i mangfoldighed || [[Griichesch]]&nbsp;– Ενωμένοι στην πολυμορφία || [[Malteesesch]]&nbsp;– Magħqudin fid-diversità || [[Slowakesch]]&nbsp;– Zjednotení v rozmanitosti |- | [[Däitsch]]&nbsp;– In Vielfalt geeint || [[Iresch]]&nbsp;– Aontaithe d'ainneoin na héagsúlachta || [[Hollännesch]]&nbsp;– In verscheidenheid verenigd || [[Sloweenesch]]&nbsp;– Združeni v raznolikosti |- | [[Englesch]]&nbsp;– United in diversity || [[Italieenesch]]&nbsp;– Uniti nella diversità || [[Polnesch]]&nbsp;– Jedność w różnorodności || [[Spuenesch]]&nbsp;– Unida en la diversidad |- | [[Estnesch]]&nbsp;– Ühtsus erinevuses || [[Kroatesch]]&nbsp;– Ujedinjena u raznolikosti || [[Portugisesch]]&nbsp;– Unidos na diversidade || [[Tschechesch]]&nbsp;– Jednotná v rozmanitosti |- | [[Finnesch]]&nbsp;– Erilaisuudessaan yhdistynyt / Moninaisuudessaan yhtenäinen || [[Lettesch]]&nbsp;– Vienotība dažādībā || [[Rumänesch]]&nbsp;– Unitate în diversitate || [[Ungaresch]]&nbsp;– Egység a sokféleségben |} === Euro === {{Haaptartikel|Euro}} Den Euro ass déi offiziell Wärung vun der Europäescher Unioun, a mat 21 Memberstaten déi meeschtgenotze Wärung an der EU. {{Div col|cols=4}} {{BEL}}<br> {{BGR}}<br> {{DEU}}<br> {{AUT}}<br> {{EST}}<br> {{FIN}}<br> {{FRA}}<br> {{GRE}}<br> {{NED}}<br> {{IRL}}<br> {{ITA}}<br> {{HRV}}<br> {{LVA}}<br> {{LUX}}<br> {{LTU}}<br> {{MLT}}<br> {{PRT}}<br> {{SVK}}<br> {{SVN}}<br> {{ESP}}<br> {{CYP}}<br> {{Div col end}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://publications.europa.eu/code/de/de-5000200.htm Emblemer vun den Organer, Ariichtungen, Interinstitutionnel Déngschter an Agenturen] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Symboler vun der Europäescher Unioun|!]] 45mas0bu8la3ax8izc82366x7poch0h 2680120 2680117 2026-05-29T13:08:45Z Puscas 735 ...... 2680120 wikitext text/x-wiki D''''Symboler vun der Europäescher Unioun''' sinn d'Emblemer an d'Identifikationssymboler vun der [[Europäesch Unioun|EU]]. Dozou zielen den [[Europafändel]], d'[[Europahymn]], den [[Europadag]], den [[Europamotto]], d'Wärung [[Euro]] an de Wärungssymbol €. == Geschicht == [[Fichier:Flag of Europe.svg|mini|[[Europafändel]]]] [[Fichier:Anthem of Europe (US Navy instrumental short version).ogg|mini|Europahymn]] [[Fichier:EU Flag specification.svg|mini|Definitioune vum Fändel]] [[Fichier:Big_european_flag_at_Strasbourg_(France)_-_Europe_Day_2009.jpg|mini|Europadagfeier 2009 zu [[Stroossbuerg]]]] De Fändel, d'Hymn an den Europadag ware scho vum [[Europarot]] agefouert ginn.<br> Am Artikel I-8 vum [[Traité iwwer eng Constitutioun fir Europa]] goufen d'Symboler 2004 fir d'éischt als offiziell Symboler vun der EU genannt. Dat ass virun allem am [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] op Kritik gestouss, well doranner e Schrëtt zu engem ganz europäesche „Superstaat“ gesi gouf. Nom Scheitere vun der Constitutioun stoungen d'Symboler dofir net méi am [[Traité vu Lissabon]]. Se ginn awer weiderhi vun der EU benotzt. == Symboler == === Europafändel === {{Haaptartikel|Europafändel}}<br> Den europäesche Fändel weist e Kranz aus zwielef gëllene Stäre matn fënnef Spëtzen op bloem Hannergrond. Hir Zuel soll d'„Perfektioun an d'Vollstännegkeet“ symboliséieren, awer net d'Zuel vun de Memberstaaten. De Fändel gouf vum [[Europaconseil]] zënter 1955 an vun der EC zënter 1985 als offiziellen Emblem benotzt. === Europahymn === {{Haaptartikel|Europahymn}}<br> D'Europahymn ass d'instrumental Versioun vum leschte Saz vun der [[9. Sinfonie]] vum [[Ludwig van Beethoven]] an der iwwerschaffter Versioun vum [[Herbert von Karajan]]. 1972 gouf d'Melodie vum Europarot an 1985 vun der [[Europäesch Gemeinschaften|EG]] als Hymn ugeholl. Si steet nieft den Nationalhymne vun de Memberstaaten a symboliséiert d'Wäerter, déi all deelen, souwéi d'Eenheet an der Diversitéit. === Europadag === {{Haaptartikel|Europadag}}<br> Den Europadag soll mat Evenementer a Reklamm un d'[[Schuman-Deklaratioun]] vum [[9. Mee]] [[1950]] erënneren, déi haut als Grondstee vun der europäescher Eenegung gëllt. Um [[Europäesche Conseil]] vu Mailand am Joer 1985 gouf decidéiert, fir un dëst Evenement ze erënneren, all Joer dësen als Europadag <!--vun der Europäescher Unioun /deemools gouf et keng Europäesch Unioun/ --> ze feieren. Zënter 1986 ginn dann och vill Manifestatiounen a Festlechkeeten doruechter organiséiert. Donieft feiert den [[Europarot]] zënter 1964 en eegene Europadag: Dëse gëtt véier Deeg méi fréi gefeiert a soll un d'Grënnung vun dëser Institutioun de 5. Mee 1949 erënneren. === Europamotto === {{Haaptartikel|Europamotto}}<br> Den Europamotto ass: {{Zitat|An der Diversitéit gëeent.|[[Laténgesch|lat.]]: „In varietate concordia“}} Et soll d'gemeinsan europäesch Identéit zum Ausdrock bréngen. E gouf 2000 vun engem Concours vu Schüler aus den deemols 15 Memberstaaten ausgewielt. An de 24 [[Offiziell Sprooche vun der Europäescher Unioun|Amtssprooche vun der Europäescher Unioun]] heescht en: {| class="wikitable" |- | [[Bulgaresch]]&nbsp;– Единни в многообразието || [[Franséisch]]&nbsp;– Unie dans la diversité || [[Litauesch]]&nbsp;– Vienybė įvairialypiškume || [[Schweedesch]]&nbsp;– Förenade i mångfalden |- | [[Dänesch]]&nbsp;– Forenet i mangfoldighed || [[Griichesch]]&nbsp;– Ενωμένοι στην πολυμορφία || [[Malteesesch]]&nbsp;– Magħqudin fid-diversità || [[Slowakesch]]&nbsp;– Zjednotení v rozmanitosti |- | [[Däitsch]]&nbsp;– In Vielfalt geeint || [[Iresch]]&nbsp;– Aontaithe d'ainneoin na héagsúlachta || [[Hollännesch]]&nbsp;– In verscheidenheid verenigd || [[Sloweenesch]]&nbsp;– Združeni v raznolikosti |- | [[Englesch]]&nbsp;– United in diversity || [[Italieenesch]]&nbsp;– Uniti nella diversità || [[Polnesch]]&nbsp;– Jedność w różnorodności || [[Spuenesch]]&nbsp;– Unida en la diversidad |- | [[Estnesch]]&nbsp;– Ühtsus erinevuses || [[Kroatesch]]&nbsp;– Ujedinjena u raznolikosti || [[Portugisesch]]&nbsp;– Unidos na diversidade || [[Tschechesch]]&nbsp;– Jednotná v rozmanitosti |- | [[Finnesch]]&nbsp;– Erilaisuudessaan yhdistynyt / Moninaisuudessaan yhtenäinen || [[Lettesch]]&nbsp;– Vienotība dažādībā || [[Rumänesch]]&nbsp;– Unitate în diversitate || [[Ungaresch]]&nbsp;– Egység a sokféleségben |} === Euro === {{Haaptartikel|Euro}}<br> Den Euro ass déi offiziell Wärung vun der Europäescher Unioun, a mat 21 Memberstaten déi meeschtgenotze Wärung an der EU. {{Div col|cols=4}} {{BEL}}<br> {{BGR}}<br> {{DEU}}<br> {{AUT}}<br> {{EST}}<br> {{FIN}}<br> {{FRA}}<br> {{GRE}}<br> {{NED}}<br> {{IRL}}<br> {{ITA}}<br> {{HRV}}<br> {{LVA}}<br> {{LUX}}<br> {{LTU}}<br> {{MLT}}<br> {{PRT}}<br> {{SVK}}<br> {{SVN}}<br> {{ESP}}<br> {{CYP}}<br> {{Div col end}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://publications.europa.eu/code/de/de-5000200.htm Emblemer vun den Organer, Ariichtungen, Interinstitutionnel Déngschter an Agenturen] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Symboler vun der Europäescher Unioun|!]] t6ncgfhkboc8r9wz4nabjq897nq6n3a 2680146 2680120 2026-05-29T18:54:45Z GilPe 14980 Upassungen 2680146 wikitext text/x-wiki D''''Symboler vun der Europäescher Unioun''' sinn d'[[Emblème|Emblèmen]] an d'Identifikationssymboler vun der [[Europäesch Unioun|EU]]. Dozou zielen den [[Europafändel]], d'[[Europahymn]], den [[Europadag]], den [[Europamotto]], d'Wärung [[Euro]] an de Wärungssymbol €. == Geschicht == [[Fichier:Flag of Europe.svg|mini|[[Europafändel]]]] [[Fichier:Anthem of Europe (US Navy instrumental short version).ogg|mini|Europahymn]] [[Fichier:EU Flag specification.svg|mini|Definitioune vum Fändel]] [[Fichier:Big_european_flag_at_Strasbourg_(France)_-_Europe_Day_2009.jpg|mini|Europadagfeier 2009 zu [[Stroossbuerg]]]] De Fändel, d'Hymn an den Europadag ware scho vum [[Europarot]] agefouert ginn{{Wéini?}}.<br>Am Artikel I-8 vum [[Traité iwwer eng Constitutioun fir Europa]] goufen d'Symboler 2004 fir d'éischt als offiziell Symboler vun der EU genannt. Dat ass virun allem am [[Vereenegt Kinnekräich|Vereenegte Kinnekräich]] op Kritik gestouss, well doranner e Schrëtt zu engem ganz europäeschen „Superstaat“ gesi gouf. Nom Scheitere vun der Constitutioun stoungen d'Symboler dofir net méi am [[Traité vu Lissabon]]. Se ginn awer weiderhi vun der EU benotzt. == Symboler == === Europafändel === {{Haaptartikel|Europafändel}}<br>Den europäesche Fändel weist e Kranz aus zwielef gëllene Stäre mat fënnef Spëtzen op bloem Hannergrond. Hir Zuel soll d'„Perfektioun an d'Vollstännegkeet“ symboliséieren, awer net d'Zuel vun de Memberstaaten. De Fändel gëtt zënter 1955 vum [[Europarot]] an zënter 1985 vun der EC^{(wat ass EC?)} als offiziellen Emblème benotzt. === Europahymn === {{Haaptartikel|Europahymn}}<br> D'Europahymn ass d'instrumental Versioun vum leschte Saz vun der [[9. Sinfonie]] vum [[Ludwig van Beethoven]] an der iwwerschaffter Versioun vum [[Herbert von Karajan]]. 1972 gouf d'Melodie vum Europarot an 1985 vun der [[Europäesch Gemeinschaften|EG]] als Hymn ugeholl. Si steet nieft den Nationalhymne vun de Memberstaaten a symboliséiert d'Wäerter, déi all deelen, souwéi d'Eenheet an der Diversitéit. === Europadag === {{Haaptartikel|Europadag}}<br> Den Europadag soll mat Evenementer a Reklamm un d'[[Schuman-Deklaratioun]] vum [[9. Mee]] [[1950]] erënneren, déi haut als Grondstee vun der europäescher Eenegung gëllt. Um [[Europäesche Conseil]] vu Mailand am Joer 1985 gouf decidéiert, fir un dëst Evenement ze erënneren, all Joer dësen als Europadag <!--vun der Europäescher Unioun /deemools gouf et keng Europäesch Unioun/ --> ze feieren. Zënter 1986 ginn dann och vill Manifestatiounen a Festlechkeeten doruechter organiséiert. Donieft feiert den [[Europarot]] zënter 1964 en eegenen Europadag: Dëse gëtt véier Deeg méi fréi gefeiert a soll un d'Grënnung vun dëser Institutioun de 5. Mee 1949 erënneren. === Europamotto === {{Haaptartikel|Europamotto}}<br> Den Europamotto ass: {{Zitat|An der Diversitéit gëeent.|[[Laténgesch|lat.]]: „In varietate concordia“}} De Motto soll d'gemeinsam europäesch Identitéit zum Ausdrock bréngen. E gouf 2000 am Kader vun engem Concours tëscht Schüler aus den deemools 15 Memberstaaten ausgewielt. An de 24 [[Offiziell Sprooche vun der Europäescher Unioun|Amtssprooche vun der Europäescher Unioun]] heescht en: {| class="wikitable" |- | [[Bulgaresch]]&nbsp;– Единни в многообразието || [[Franséisch]]&nbsp;– Unie dans la diversité || [[Litauesch]]&nbsp;– Vienybė įvairialypiškume || [[Schweedesch]]&nbsp;– Förenade i mångfalden |- | [[Dänesch]]&nbsp;– Forenet i mangfoldighed || [[Griichesch]]&nbsp;– Ενωμένοι στην πολυμορφία || [[Malteesesch]]&nbsp;– Magħqudin fid-diversità || [[Slowakesch]]&nbsp;– Zjednotení v rozmanitosti |- | [[Däitsch]]&nbsp;– In Vielfalt geeint || [[Iresch]]&nbsp;– Aontaithe d'ainneoin na héagsúlachta || [[Hollännesch]]&nbsp;– In verscheidenheid verenigd || [[Sloweenesch]]&nbsp;– Združeni v raznolikosti |- | [[Englesch]]&nbsp;– United in diversity || [[Italieenesch]]&nbsp;– Uniti nella diversità || [[Polnesch]]&nbsp;– Jedność w różnorodności || [[Spuenesch]]&nbsp;– Unida en la diversidad |- | [[Estnesch]]&nbsp;– Ühtsus erinevuses || [[Kroatesch]]&nbsp;– Ujedinjena u raznolikosti || [[Portugisesch]]&nbsp;– Unidos na diversidade || [[Tschechesch]]&nbsp;– Jednotná v rozmanitosti |- | [[Finnesch]]&nbsp;– Erilaisuudessaan yhdistynyt / Moninaisuudessaan yhtenäinen || [[Lettesch]]&nbsp;– Vienotība dažādībā || [[Rumänesch]]&nbsp;– Unitate în diversitate || [[Ungaresch]]&nbsp;– Egység a sokféleségben |} === Euro === {{Haaptartikel|Euro}}<br>Den Euro ass déi offiziell [[Wärung]] vun der Europäescher Unioun, a mat 21 Memberstaaten déi meescht benotz Wärung an der EU; den Euro ass a follgende Länner am Ëmlaf: {{Div col|cols=4}} {{BEL}}<br> {{BGR}}<br> {{DEU}}<br> {{AUT}}<br> {{EST}}<br> {{FIN}}<br> {{FRA}}<br> {{GRE}}<br> {{NED}}<br> {{IRL}}<br> {{ITA}}<br> {{HRV}}<br> {{LVA}}<br> {{LUX}}<br> {{LTU}}<br> {{MLT}}<br> {{PRT}}<br> {{SVK}}<br> {{SVN}}<br> {{ESP}}<br> {{CYP}}<br> {{Div col end}} == Um Spaweck == {{Commonscat}} * [https://publications.europa.eu/code/de/de-5000200.htm Emblèmë vun den Organer, Ariichtungen, interinstitutionellen Déngschter an Agencen] {{Autoritéitskontroll}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Symboler vun der Europäescher Unioun|!]] bhm1ymdpd14mquw6l7j6z7ipz6l2j6m 0 175904 2680129 2026-05-29T15:16:52Z GilPe 14980 Ugeluecht duerch d'Iwwersetze vun der Säit „[[:en:Special:Redirect/revision/1353907408|Defence, Security and Resilience Bank]]“ 2680129 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise}}{{EnCours|GilPe}} D''''Defence, Security and Resilience Bank''' (iwwersat: ''Bank fir Verdeedegung, Sécherheet a Widderstandsfäegkeet''), gekierzt '''DSR Bank''', ass eng geplangt international [[Bank|Finanzinstitutioun]], déi vun der ''DSRB Development Group'' ënnerstëtzt gëtt. Hiert Zil ass et, den alliéierten Länner ze hëllefe fir zesummen Investitiounen am Beräich vun der [[Verdeedegung]] an der [[Sécherheet]] ze finanzéieren, andeems se finanziell Ënnerstëtzung ubitt, wéi z.&nbsp;B. fir de Regierungen accessibel Prêten unzebidden. D'DSR Bank, déi hire Sëtz a [[Kanada]] huet, wäert sech beméien, privat Banken z'encouragéiere méi einfach a Verdeedegungsfirmaen z'investéieren, mam allgemenge Zil, hir Verdeedegungskapazitéiten z'erhéijen. Hire Schwéierpunkt läit op der Ënnerstëtzung [[Europäesch Unioun|vun europäeschen]] an [[Nordamerika|nordamerikanesche]] Staaten. == Iwwersiicht == D'DSR Bank gouf fir d'éischt am Joer 2025 vum Rob Murray, dem Chief Executive Officer vun der DSRB Development Group, proposéiert; de Murray hat virdrun ë.&nbsp;a. d'Grënnung vun der Nato-Organisatioun [[Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic]] (DIANA) geleet. Hannert der Initiativ stounge verschidde Finanzinstituter, dorënner d'Landesbank Baden-Württemberg, JPMorgan Chase, ING Group, [[Commerzbank]] an [[Deutsche Bank]]. D'Bank huet 40 Länner als méiglech Plaze fir hire Sëtz ugesinn. [[Kanada]] huet sech als e wichtege Supporter bei der Grënnung vun der Bank ervirgedoen, a vill Politiker hunn d'Propos ënnerstëtzt datt d'Bank hire Sëtz a Kanada kréich. Am Abrëll 2026 gouf Kanada dunn och als Standuert fir de Sëtz zeréckbehalen. Eng Rëtsch kanadesch Banken hunn déi Decisioun matgedroen, dorënner d'Royal Bank of Canada, d'Toronto-Dominion Bank, d'CIBC, d'Scotiabank, d'National Bank of Canada an d'Bank of Montreal. Aktuell (Mee 2026) ass nach net gestgeluecht a wéi enger Stad d'Bank hire Siège wäert kréien. [[Kategorie:Organisatiounen a Kanada]] [[Kategorie:Zentralbanken]] [[Kategorie:Banken]] 0knez7cl2jlxh3tq2mzr6pmazgfgk2y 2680130 2680129 2026-05-29T15:32:23Z GilPe 14980 2680130 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise}}{{EnCours|GilPe}} D''''Defence, Security and Resilience Bank''' (iwwersat: ''Bank fir Verdeedegung, Sécherheet a Widderstandsfäegkeet''), gekierzt '''DSR Bank''', ass eng geplangt international [[Bank|Finanzinstitutioun]], déi vun der ''DSRB Development Group'' ënnerstëtzt gëtt. Hiert Zil ass et, den alliéierten Länner ze hëllefe fir zesummen Investitiounen am Beräich vun der [[Verdeedegung]] an der [[Sécherheet]] ze finanzéieren, andeems se finanziell Ënnerstëtzung ubitt, wéi z.&nbsp;B. fir de Regierungen accessibel Prêten unzebidden. D'DSR Bank, déi hire Sëtz a [[Kanada]] huet<ref>{{Citation|URL=https://www.cbc.ca/news/politics/canada-host-new-defence-bank-9.7182264|Titel=Canada selected to headquarter new multinational defence bank, sources say|Gekuckt=29.05.2026|Datum=29.04.2026|Wierk=www.cbc.ca|Sprooch=en}}</ref>, wäert sech beméien, privat Banken z'encouragéiere méi einfach a Verdeedegungsfirmaen z'investéieren, mam allgemenge Zil, hir Verdeedegungskapazitéiten z'erhéijen. Hire Schwéierpunkt läit op der Ënnerstëtzung [[Europäesch Unioun|vun europäeschen]] an [[Nordamerika|nordamerikanesche]] Staaten. == Iwwersiicht == D'DSR Bank gouf fir d'éischt am Joer 2025 vum Rob Murray, dem Chief Executive Officer vun der DSRB Development Group, proposéiert; de Murray hat virdrun ë.&nbsp;a. d'Grënnung vun der Nato-Organisatioun [[Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic]] (DIANA) geleet. Hannert der Initiativ stounge verschidde Finanzinstituter, dorënner d'Landesbank Baden-Württemberg, JPMorgan Chase, ING Group, [[Commerzbank]] an [[Deutsche Bank]]. D'Bank huet 40 Länner als méiglech Plaze fir hire Sëtz ugesinn. [[Kanada]] huet sech als e wichtege Supporter bei der Grënnung vun der Bank ervirgedoen, a vill Politiker hunn d'Propos ënnerstëtzt datt d'Bank hire Sëtz a Kanada kréich. Am Abrëll 2026 gouf Kanada dunn och als Standuert fir de Sëtz zeréckbehalen. Eng Rëtsch kanadesch Banken hunn déi Decisioun matgedroen, dorënner d'Royal Bank of Canada, d'Toronto-Dominion Bank, d'CIBC, d'Scotiabank, d'National Bank of Canada an d'Bank of Montreal. Aktuell (Mee 2026) ass nach net festgeluecht a wéi enger Stad d'Bank hire Siège wäert kréien. == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Organisatiounen a Kanada]] [[Kategorie:Zentralbanken]] [[Kategorie:Banken]] eqkd427hlpdrlk01ql7z37w9v5nij10 2680138 2680130 2026-05-29T16:39:34Z GilPe 14980 2680138 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise}}{{EnCours|GilPe}} D''''Defence, Security and Resilience Bank''' (iwwersat: ''Bank fir Verdeedegung, Sécherheet a Widderstandsfäegkeet''), gekierzt '''DSR Bank''', ass eng geplangt international [[Bank|Finanzinstitutioun]], déi vun der ''DSRB Development Group'' ënnerstëtzt gëtt. Hiert Zil ass et, den alliéierten Länner ze hëllefe fir zesummen Investitiounen am Beräich vun der [[Verdeedegung]] an der [[Sécherheet]] ze finanzéieren, andeems se finanziell Ënnerstëtzung ubitt, wéi z.&nbsp;B. fir de Regierungen accessibel Prêten unzebidden. D'DSR Bank, déi hire Sëtz a [[Kanada]] huet<ref>{{Citation|URL=https://www.cbc.ca/news/politics/canada-host-new-defence-bank-9.7182264|Titel=Canada selected to headquarter new multinational defence bank, sources say|Gekuckt=29.05.2026|Datum=29.04.2026|Wierk=www.cbc.ca|Sprooch=en}}</ref>, wäert sech beméien, privat Banken z'encouragéiere méi einfach a Verdeedegungsfirmaen z'investéieren, mam allgemenge Zil, hir Verdeedegungskapazitéiten z'erhéijen. Hire Schwéierpunkt läit op der Ënnerstëtzung [[Europäesch Unioun|vun europäeschen]] an [[Nordamerika|nordamerikanesche]] Staaten. == Iwwersiicht == D'DSR Bank gouf fir d'éischt am Joer 2025 vum Rob Murray, dem Chief Executive Officer vun der DSRB Development Group, proposéiert; de Murray hat virdrun ë.&nbsp;a. d'Grënnung vun der [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Organisatioun [[Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic]] (DIANA) geleet. Hannert der Initiativ stounge verschidde Finanzinstituter, dorënner d'[[Landesbank Baden-Württemberg]], [[JPMorgan Chase]], [[ING Group]], [[Commerzbank]] an [[Deutsche Bank]]. D'Bank huet 40 Länner als méiglech Plaze fir hire Sëtz ugesinn. [[Kanada]] huet sech als e wichtege Supporter bei der Grënnung vun der Bank ervirgedoen, a vill Politiker hunn d'Propos ënnerstëtzt fir datt d'Bank hire Sëtz a Kanada kréich. Am Abrëll 2026 gouf Kanada dunn och als Standuert fir de Sëtz zeréckbehalen. Eng Rëtsch kanadesch Banken hunn déi Decisioun matgedroen, dorënner d'Royal Bank of Canada, d'Toronto-Dominion Bank, d'CIBC, d'Scotiabank, d'National Bank of Canada an d'Bank of Montreal. Aktuell <small>(Mee 2026)</small> ass nach net festgeluecht a wéi enger Stad d'Bank hire Siège wäert kréien. == Memberlänner == Enn Abrëll 2026 gouf zu [[Montréal]] festgehalen, datt am Ganzen 19 Staaten Matgrënner vun der DSRB sinn; ouni datt preziséiert gouf ëm wéi eng Länner et sech handelt. Et ass awer gewosst, datt [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] eent vun den 19 Länner ass. Als Grënnungsmember, spillt et awer eng Schlësselroll; d'Grënnungsmembere bestëmmen nämlech d'Mandat, d'Gouvernance, d'Kapitalstruktur an déi politesch Orientéierung vun der Bank; se kënnen deemno festhalen wat d'Bank maache soll a wat net. Nodeems de [[Premierminister (Lëtzebuerg)|Premierminister]] [[Luc Frieden]] am Februar 2026 op enger Wirtschaftsmissioun zu [[Ottawa]] war, gouf matgedeelt, datt hien an de kanadesche Premier [[Mark Carney]] sech eens gi sinn, fir „séier an zesummen un der Stäerkung vun der multilateraler Finanzkapazitéit fir d'Verdeedegungsustrengungen ze schaffen, absënns fir d'Defence, Security and Resilience Bank“. == Fonctionnement vun der Bank == # D'Memberstaate bezuelen Eegekapital an. Dëse Bäitrag bleift e Verméigenswäert am nationale Bilan an zielt no den Nato-Reegele als en Deel vun de Verdeedegungsausgaben; # d'Bank benotzt dëst Eegekapital fir en Zougang op den [[Obligatioun|Obligatiounsmaart]] ze kréien. Fir eng multilateral Bank mat engem [[Triple-A-Rating]] kann et bedeiten, datt d'Kapital en [[Hieweleffekt]] (''Leverage'') vu fënnef bis aacht Mol vum Eegekapital kann hun. Eng Milliard Eegekapital gëtt domat zu fënnef bis aacht Milliarden u bëlleg refinanzéierte Kreditter; # d'DSR stellt Triple-A Obligatiounen aus a benotzt déi gesammelt Mëttel fir de Memberstaaten [[Kredit|Kreditter]] mat engem niddregem [[Zëns|Zënssaz]] z'accordéieren. Dës Kreditter ginn dann benotzt fir laangfristeg Verträg mat der Verdeedegungsindustrie ze finanzéieren. == Um Spaweck == {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Organisatiounen a Kanada]] [[Kategorie:Zentralbanken]] [[Kategorie:Banken]] pfd2677x8g1bd0vh21c1eutfva83r9k 2680141 2680138 2026-05-29T16:51:34Z GilPe 14980 2680141 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise}}{{EnCours|GilPe}} D''''Defence, Security and Resilience Bank''' (iwwersat: ''Bank fir Verdeedegung, Sécherheet a Widderstandsfäegkeet''), gekierzt '''DSR Bank''', ass eng geplangt international [[Bank|Finanzinstitutioun]], déi vun der ''DSRB Development Group'' ënnerstëtzt gëtt. Hiert Zil ass et, den alliéierten Länner ze hëllefe fir zesummen Investitiounen am Beräich vun der [[Verdeedegung]] an der [[Sécherheet]] ze finanzéieren, andeems se finanziell Ënnerstëtzung ubitt, wéi z.&nbsp;B. fir de Regierungen accessibel Prêten unzebidden. D'DSR Bank, déi hire Sëtz a [[Kanada]] huet<ref>{{Citation|URL=https://www.cbc.ca/news/politics/canada-host-new-defence-bank-9.7182264|Titel=Canada selected to headquarter new multinational defence bank, sources say|Gekuckt=29.05.2026|Datum=29.04.2026|Wierk=www.cbc.ca|Sprooch=en}}</ref>, wäert sech beméien, privat Banken z'encouragéiere méi einfach a Verdeedegungsfirmaen z'investéieren, mam allgemenge Zil, hir Verdeedegungskapazitéiten z'erhéijen. Hire Schwéierpunkt läit op der Ënnerstëtzung [[Europäesch Unioun|vun europäeschen]] an [[Nordamerika|nordamerikanesche]] Staaten. == Iwwersiicht == D'DSR Bank gouf fir d'éischt am Joer 2025 vum Rob Murray, dem Chief Executive Officer vun der DSRB Development Group, proposéiert; de Murray hat virdrun ë.&nbsp;a. d'Grënnung vun der [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Organisatioun [[Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic]] (DIANA) geleet. Hannert der Initiativ stounge verschidde Finanzinstituter, dorënner d'[[Landesbank Baden-Württemberg]], [[JPMorgan Chase]], [[ING Group]], [[Commerzbank]] an [[Deutsche Bank]]. D'Bank huet 40 Länner als méiglech Plaze fir hire Sëtz ugesinn. [[Kanada]] huet sech als e wichtege Supporter bei der Grënnung vun der Bank ervirgedoen, a vill Politiker hunn d'Propos ënnerstëtzt fir datt d'Bank hire Sëtz a Kanada kréich. Am Abrëll 2026 gouf Kanada dunn och als Standuert fir de Sëtz zeréckbehalen. Eng Rëtsch kanadesch Banken hunn déi Decisioun matgedroen, dorënner d'Royal Bank of Canada, d'Toronto-Dominion Bank, d'CIBC, d'Scotiabank, d'National Bank of Canada an d'Bank of Montreal. Aktuell <small>(Mee 2026)</small> ass nach net festgeluecht a wéi enger Stad d'Bank hire Siège wäert kréien. == Memberlänner == Enn Abrëll 2026 gouf zu [[Montréal]] festgehalen, datt am Ganzen 19 Staaten Matgrënner vun der DSRB sinn; ouni datt preziséiert gouf ëm wéi eng Länner et sech handelt. Et ass awer gewosst, datt [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] eent vun den 19 Länner ass. Als Grënnungsmember, spillt et awer eng Schlësselroll; d'Grënnungsmembere bestëmmen nämlech d'Mandat, d'Gouvernance, d'Kapitalstruktur an déi politesch Orientéierung vun der Bank; se kënnen deemno festhalen wat d'Bank maache soll a wat net. Nodeems de [[Premierminister (Lëtzebuerg)|Premierminister]] [[Luc Frieden]] am Februar 2026 op enger Wirtschaftsmissioun zu [[Ottawa]] war, gouf matgedeelt, datt hien an de kanadesche Premier [[Mark Carney]] sech eens gi sinn, fir „séier an zesummen un der Stäerkung vun der multilateraler Finanzkapazitéit fir d'Verdeedegungsustrengungen ze schaffen, absënns fir d'Defence, Security and Resilience Bank“.<ref name=":0">Nathan Fischer, 29.05.2026 (Um Spaweck)</ref> == Fonctionnement vun der Bank == # D'Memberstaate bezuelen Eegekapital an. Dëse Bäitrag bleift e Verméigenswäert am nationale Bilan an zielt no den Nato-Reegele als en Deel vun de Verdeedegungsausgaben; # d'Bank benotzt dëst Eegekapital fir en Zougang op den [[Obligatioun|Obligatiounsmaart]] ze kréien. Fir eng multilateral Bank mat engem [[Triple-A-Rating]] kann et bedeiten, datt d'Kapital en [[Hieweleffekt]] (''Leverage'') vu fënnef bis aacht Mol vum Eegekapital kann hun. Eng Milliard Eegekapital gëtt domat zu fënnef bis aacht Milliarden u bëlleg refinanzéierte Kreditter; # d'DSR stellt Triple-A Obligatiounen aus a benotzt déi gesammelt Mëttel fir de Memberstaaten [[Kredit|Kreditter]] mat engem niddregem [[Zëns|Zënssaz]] z'accordéieren. Dës Kreditter ginn dann benotzt fir laangfristeg Verträg mat der Verdeedegungsindustrie ze finanzéieren; # parallel gëtt d'Bank Garantien u Geschäftsbanken, [[Private-Equity]]-Firmaen an institutionell Investisseuren aus. Dës Garantien decke Risiken of, déi privat Financier soss vermeide géifen. Dëst erlaabt et, datt zousätzlecht privat Kapital u Fournisseuren, Start-up-Entreprisen a Sous-Traitanten fléisse kann; # d'Entreprise kënnen nei Fabricke bauen, Personal astellen an hir Produktioun eropsetzen. D'Memberstaaten kréien doduerch méi Ekipement zu méi zouverléissege Präisser. Et gëtt net alles direkt aus dem aktuelle Budget bezuelt, mä éischter iwwer eng méi laangfristeg Finanzéierung vun der Bank.<ref name=":0" /> == Um Spaweck == * Nathan Fischer, ''[https://digitalpaper.wort.lu/data/2168/reader/reader.html?t=1780065764918#!preferred/0/package/2168/pub/4922/page/42 Luxemburg gründet Europas neue Rüstungsbank mit]'', wort.lu (29.05.2026) an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 29.05.2026, S. 42 {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Organisatiounen a Kanada]] [[Kategorie:Zentralbanken]] [[Kategorie:Banken]] 93yjinvtkhzr6x8cwuaoean0r8meth2 2680143 2680141 2026-05-29T17:24:08Z GilPe 14980 Nei Säit; deels iwwersat aus der en.wiki 2680143 wikitext text/x-wiki {{Infobox Entreprise}}D''''Defence, Security and Resilience Bank''' (iwwersat: ''Bank fir Verdeedegung, Sécherheet a Widderstandsfäegkeet''), gekierzt '''DSR Bank''', ass eng geplangt international [[Bank|Finanzinstitutioun]], déi vun der ''DSRB Development Group'' ënnerstëtzt gëtt. Hiert Zil ass et, den alliéierte Länner ze hëllefe fir zesummen Investitiounen am Beräich vun der [[Verdeedegung]] an der [[Sécherheet]] ze finanzéieren, andeems se finanziell Ënnerstëtzung ubitt, wéi z.&nbsp;B. fir de Regierungen accessibel Prêten unzebidden. D'DSR Bank, déi hire Sëtz a [[Kanada]] huet<ref>{{Citation|URL=https://www.cbc.ca/news/politics/canada-host-new-defence-bank-9.7182264|Titel=Canada selected to headquarter new multinational defence bank, sources say|Gekuckt=29.05.2026|Datum=29.04.2026|Wierk=www.cbc.ca|Sprooch=en}}</ref>, wäert sech beméien, privat Banken z'encouragéiere méi einfach a Verdeedegungsfirmaen z'investéieren, mam allgemengen Zil, hir Verdeedegungskapazitéiten z'erhéijen. Hire Schwéierpunkt läit op der Ënnerstëtzung [[Europäesch Unioun|vun europäeschen]] an [[Nordamerika|nordamerikanesche]] Staaten. == Iwwersiicht == D'DSR Bank gouf fir d'éischt am Joer 2025 vum Rob Murray, dem Chief Executive Officer vun der DSRB Development Group, proposéiert; de Murray hat virdrun ë.&nbsp;a. d'Grënnung vun der [[Organisatioun vum Nordatlantik-Traité|Nato]]-Organisatioun [[Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic]] (DIANA) geleet. Hannert der Initiativ stounge verschidde Finanzinstituter, dorënner d'[[Landesbank Baden-Württemberg]], [[JPMorgan Chase]], [[ING Group]], [[Commerzbank]] an [[Deutsche Bank]]. D'Bank huet 40 Länner als méiglech Plaze fir hire Sëtz ugesinn. [[Kanada]] huet sech als e wichtege Supporter bei der Grënnung vun der Bank ervirgedoen, a vill Politiker hunn d'Propos ënnerstëtzt fir datt d'Bank hire Sëtz a Kanada kréich. Am Abrëll 2026 gouf Kanada dunn och als Standuert fir de Sëtz zeréckbehalen. Eng Rëtsch kanadesch Banken hunn déi Decisioun matgedroen, dorënner d'Royal Bank of Canada, d'Toronto-Dominion Bank, d'CIBC, d'Scotiabank, d'National Bank of Canada an d'Bank of Montreal. Aktuell <small>(Mee 2026)</small> ass nach net festgeluecht a wéi enger Stad d'Bank hire Siège wäert kréien. == Memberlänner == Enn Abrëll 2026 gouf zu [[Montréal]] festgehalen, datt am Ganzen 19 Staate Matgrënner vun der DSRB sinn; ouni datt preziséiert gouf, ëm wéi eng Länner et sech handelt. Et ass awer gewosst, datt [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] eent vun den 19 Länner ass. Als Grënnungsmember spillt et awer eng Schlësselroll; d'Grënnungsmembere bestëmmen nämlech d'Mandat, d'Gouvernance, d'Kapitalstruktur an déi politesch Orientéierung vun der Bank; se kënnen deemno festhale wat d'Bank maache soll a wat net. Nodeems de [[Premierminister (Lëtzebuerg)|Premierminister]] [[Luc Frieden]] am Februar 2026 op enger Wirtschaftsmissioun zu [[Ottawa]] war, gouf matgedeelt, datt hien an de kanadesche Premier [[Mark Carney]] sech eens gi sinn, fir „séier an zesummen un der Stäerkung vun der multilateraler Finanzkapazitéit fir d'Verdeedegungsustrengungen ze schaffen, absënns fir d'Defence, Security and Resilience Bank“.<ref name=":0">Nathan Fischer, 29.05.2026 (Um Spaweck)</ref> == Fonctionnement vun der Bank == * D'Memberstaate bezuelen Eegekapital an. Dëse Bäitrag bleift e Verméigenswäert am nationale Bilan an zielt no den Nato-Reegelen als en Deel vun de Verdeedegungsausgaben; * d'Bank benotzt dëst Eegekapital fir en Zougang op den [[Obligatioun|Obligatiounsmaart]] ze kréien. Fir eng multilateral Bank mat engem [[Triple-A-Rating]] kann et bedeiten, datt d'Kapital en [[Hieweleffekt]] (''Leverage'') vu fënnef bis aacht Mol vum Eegekapital kann hunn. Eng Milliard Eegekapital gëtt domat zu fënnef bis aacht Milliarden u bëlleg refinanzéierte Kreditter; * d'DSR stellt Triple-A Obligatiounen aus a benotzt déi gesammelt Mëttel fir de Memberstaate [[Kredit|Kreditter]] mat engem niddregem [[Zëns|Zënssaz]] z'accordéieren. Dës Kreditter ginn da benotzt fir laangfristeg Verträg mat der Verdeedegungsindustrie ze finanzéieren; * parallel gëtt d'Bank Garantien u Geschäftsbanken, [[Private-Equity]]-Firmaen an institutionell Investisseuren aus. Dës Garantien decke Risiken of, déi privat Financier soss vermeide géifen. Dëst erlaabt et, datt zousätzlecht privat Kapital u Fournisseuren, Start-up-Entreprisen a Sous-Traitanten fléisse kann; * d'Entreprise kënnen nei Fabricke bauen, Personal astellen an hir Produktioun eropsetzen. D'Memberstaate kréien doduerch méi Ekipement zu méi zouverléissege Präisser. Et gëtt net alles direkt aus dem aktuelle Budget bezuelt, mä éischter iwwer eng méi laangfristeg Finanzéierung vun der Bank.<ref name=":0" /> == Quellen == * Quell, wou net anescht uginn: [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Defence,_Security_and_Resilience_Bank&oldid=1353907408 Artikel op der Englescher Wikipedia], an der Versioun vum 13. Mee 2026, 05:08 == Um Spaweck == * Nathan Fischer, ''[https://digitalpaper.wort.lu/data/2168/reader/reader.html?t=1780065764918#!preferred/0/package/2168/pub/4922/page/42 Luxemburg gründet Europas neue Rüstungsbank mit]'', wort.lu (29.05.2026) an an der Drockversioun vum [[Luxemburger Wort]] vum 29.05.2026, S. 42 * {{En}} ''[https://www.dsrb.org/ DSRB Development Group]'' Internetsäit, gekuckt den 29.05.2026 * {{En}} [https://www.atlanticcouncil.org/in-depth-research-reports/report/how-a-new-global-defense-bank-can-solve-us-and-allied-funding-problems/ How a new global defense bank—the ‘Defense, Security, and Resilience Bank’—can solve US and allied funding problems], atlanticcouncil.org, 13.12.2024, gekuckt den 29.05.2026 {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Organisatiounen a Kanada]] [[Kategorie:Zentralbanken]] [[Kategorie:Banken]] jolfoese8p10hptw3p0z3fent1uw31t 0 175906 2680136 2026-05-29T16:25:19Z Mobby 12 60927 Nei Säit; iwwersat fr.wiki 2680136 wikitext text/x-wiki {{Infobox Verwaltung}} Den '''Europäesche Geriichtshaff fir Mënschrechter''' ([[Franséisch|fr.]] ''Cour européenne des droits de l'homme'' CEDH, CrEDH oder CourEDH) ass en internationale Geriichtshaff, deen 1959 vum [[Europarot]] gegrënnt gouf. D'Zil ass d'Anhale vun de Verpflichtungen ze garantéieren, déi d'Ënnerschrëftstaaten vun der [[Europäesch Mënschrechtskonventatioun|Europäescher Mënscherechtskonventioun]] agaange sinn. D'Kompetenz vum Geriichtshaff ëmfaasst all d'Froen, déi d'Interpretatioun an d'Uwendung vun der Konventioun an hire zousätzleche Protokoller betreffen. De Geriichtshaff kann duerch eng Ufro vun engem Staat oder „vun all natierlecher Persoun, all netstaatlecher Organisatioun oder all Grupp vu Privatpersounen, déi sech als Affer vun enger Verletzung“ vun hire Rechter oder Fräiheeten gesinn, déi duerch d'Konventioun garantéiert sinn, ugeruff ginn. Den Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter schafft permanent a sëtzt zënter dem [[1. November]] [[1998]] zu [[Stroossbuerg]] an engem Gebai, dat vum italieenesch-britteschen Architekt [[Richard Rogers]] entworf gouf. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Justiz}} [[Kategorie:Europäesch Institutiounen an Organer|Geriichtshaff]] [[Kategorie:Stroossbuerg]] g33or6z1alawgbvrzhu8kzp61mopruq 2680147 2680136 2026-05-29T19:01:31Z GilPe 14980 Korr. 2680147 wikitext text/x-wiki {{Infobox Verwaltung}} Den '''Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter''' ([[Franséisch|fr.]] ''Cour européenne des droits de l'homme'' CEDH, CrEDH oder CourEDH) ass en internationale Geriichtshaff, deen 1959 vum [[Europarot]] gegrënnt gouf. D'Zil ass d'Anhale vun de Verflichtungen ze garantéieren, déi d'Ënnerschrëftstaaten vun der [[Europäesch Mënscherechtskonventioun|Europäescher Mënscherechtskonventioun]] agaange sinn. D'Kompetenz vum Geriichtshaff ëmfaasst all d'Froen, déi d'Interpretatioun an d'Uwende vun der Konventioun an hiren zousätzleche Protokoller betreffen. De Geriichtshaff kann duerch eng Ufro vun engem Staat oder „vun all [[Physesch Persoun|natierlecher Persoun]], all [[Netregierungsorganisatioun]] oder all Grupp vu Privatpersounen, déi sech als Affer vun enger Verletzung“ vun hire Rechter oder Fräiheete gesinn, déi duerch d'Konventioun garantéiert sinn, ugeruff ginn. Den Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter schafft permanent a sëtzt zënter dem [[1. November]] [[1998]] zu [[Stroossbuerg]] an engem Gebai, dat vum italieenesch-britteschen Architekt [[Richard Rogers]] entworf gouf. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Justiz}} [[Kategorie:Europäesch Institutiounen an Organer|Geriichtshaff]] [[Kategorie:Stroossbuerg]] rg2c3zvk1lj10zbbig8lyn9e24wohit 0 175907 2680137 2026-05-29T16:27:27Z Mobby 12 60927 Nei Viruleedung 2680137 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Europäesche Geriichtshaff fir Mënscherechter]] 2lw068e5qu6dfddl48teynj7ap6rvwu 0 175908 2680168 2026-05-29T19:51:24Z GilPe 14980 Nei Säit am Opbau 2680168 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Infobox Entreprise}} D''''Ekabe''' ass eng lëtzebuergesch [[Molkerei]] zu [[Eescheler]] an der [[Gemeng Jonglënster]]. Den Numm ass en [[Akronym]] deen de Grënner vun der Molkerei, den[[Emile Klensch]], sengem Betrib am Joer 1935 ginn hat: „'''E'''mile '''K'''lensch '''A''' '''B'''ettembourg“. D'Ekabe gehéiert zënter … dem [[Frankräich|franséische]] [[Multinational Entreprise|multinationale]] Grupp [[Lactalis]]. == Geschicht == qmj2th2nl2up1tputvxrfk1wrovtsf1 2680170 2680168 2026-05-29T20:24:10Z GilPe 14980 2680170 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Infobox Entreprise}} D''''Ekabe''' ass eng lëtzebuergesch [[Molkerei]] zu [[Eescheler]] an der [[Gemeng Jonglënster]]. Den Numm ass en [[Akronym]] deen de Grënner vun der Molkerei, den[[Emile Klensch]], sengem Betrib am Joer 1935 ginn hat: „'''E'''mile '''K'''lensch '''A''' '''Be'''ttembourg“. D'Ekabe gehéiert zënter … dem [[Frankräich|franséische]] [[Multinational Entreprise|multinationale]] Grupp [[Lactalis]]. == Geschicht == Virum [[Zweete Weltkrich]] gouf et zu Lëtzebuerg nëmme kleng, privat Molkereien; se hu meeschtens zu engem Bauerenhaff gehéiert, an hiren Aktivitéite si seelen iwwer de lokale Raum erausgaangen. 1935 huet den Emile Klensch vu Beetebuerg, e Bauer a Proprietär vun engem groussen Haff seng éischt Molkerei zu Beetebuerg gegrënnt. Ufanks koum d'[[Mëllech]] just vum Trapp vu sengen honnert 100 [[Rand|Mëllechkéi]], mä no an no hunn aner onofhängeg Mëllechproduzenten sech ugeschloss, fir d'Produktioun vun der Molkerei ze erhéijen. D'Ekabe huet et fäerdeg bruecht, bal 25.000 Liter Mëllech den Dag ze verschaffen. Wärend dem Krich huet den Naziokkupant d'Ekabe zougemaach an den Emile Klensch gezwongen, an den Oste vum Land ze plënneren, an eng Regioun ouni Molkereien a no bei der däitscher Grenz. Hien huet dunn déi al Molkerei vum Fritz Pasquay zu Eescheler iwwerholl. Wéinst de Schwieregkeete mam Krich, ass d'Produktioun vun der neier Ekabe eréischt den 10. Januar 1944 ugelaf. D'Mëllechproduktioun ass séier eropgaangen a se koum bal op 5 Millioune Liter am Joer. No der Befreiung krut d'Ekabe e bemierkenswäerte Wuesstem, absënns mat dem Erfolleg vun hire Kéisspezialitéiten wéi dem [[Camembert]], [[Brie de Meaux|Brie]], [[Port Salut]], [[Tilsiter]], [[Limbourger]], asw. 1960, wéi et mat de meeschte kleng Duerfermolkereie biergof goung oder zougemaach goufen, hat d'Ekabe eng Produktioun vun ongeféier 16 Millioune Liter Mëllech pro Joer. Den Emile Klensch ass 1967 an d'Pensioun gaangen a seng Duechter, Marthe Kipgen-Klensch huet d'Gestioun vum Betrib iwwerholl. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Entreprisen]] [[Kategorie:Molkereien]] [[Kategorie:Gemeng Jonglënster]] ruplakqirel7dyy099931rvcq1b5xt0 2680184 2680170 2026-05-30T07:44:23Z GilPe 14980 2680184 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Infobox Entreprise}} D''''Ekabe''' (uganks '''EKB''') ass eng lëtzebuergesch [[Molkerei]] zu [[Eescheler]] an der [[Gemeng Jonglënster]]. Den Numm ass en [[Akronym]] deen de Grënner vun der Molkerei, den [[Emile Klensch]], sengem Betrib am Joer 1935 ginn hat: „'''E'''mile '''K'''lensch '''B'''ettembourg“, duerno „'''E'''mile '''K'''lensch '''A''' '''Be'''ttembourg“.<ref>{{Citation|URL=https://www.ekabe.lu/ekabe/|Titel=Ekabe – Évolution|Gekuckt=2026-05-30|Wierk=www.ekabe.lu}}</ref> D'Ekabe gehéiert zënter … dem [[Frankräich|franséische]] [[Multinational Entreprise|multinationale]] Grupp [[Lactalis]]. == Geschicht == Virum [[Zweete Weltkrich]] gouf et zu Lëtzebuerg nëmme kleng, privat Molkereien; se hu meeschtens zu engem Bauerenhaff gehéiert, an hiren Aktivitéite si seelen iwwer de lokale Raum erausgaangen. 1935 huet den Emile Klensch vu Beetebuerg, e Bauer a Proprietär vun engem groussen Haff seng éischt Molkerei zu Beetebuerg gegrënnt. Ufanks koum d'[[Mëllech]] just vum Trapp vu sengen honnert 100 [[Rand|Mëllechkéi]], mä no an no hunn aner onofhängeg Mëllechproduzenten sech ugeschloss, fir d'Produktioun vun der Molkerei ze erhéijen. D'Ekabe huet et fäerdeg bruecht, bal 25.000 Liter Mëllech den Dag ze verschaffen. Wärend dem Krich huet den Naziokkupant d'Ekabe zougemaach an den Emile Klensch gezwongen, an den Oste vum Land ze plënneren, an eng Regioun ouni Molkereien a no bei der däitscher Grenz. Hien huet dunn déi al Molkerei vum Fritz Pasquay zu Eescheler iwwerholl. Wéinst de Schwieregkeete mam Krich, ass d'Produktioun vun der neier Ekabe eréischt den 10. Januar 1944 ugelaf. D'Mëllechproduktioun ass séier eropgaangen a se koum bal op 5 Millioune Liter am Joer. No der Befreiung krut d'Ekabe e bemierkenswäerte Wuesstem, absënns mat dem Erfolleg vun hire Kéisspezialitéiten wéi dem [[Camembert]], [[Brie de Meaux|Brie]], [[Port Salut]], [[Tilsiter]], [[Limbourger]], asw. 1960, wéi et mat de meeschte kleng Duerfermolkereie biergof goung oder zougemaach goufen, hat d'Ekabe eng Produktioun vun ongeféier 16 Millioune Liter Mëllech pro Joer. Den Emile Klensch ass 1967 an d'Pensioun gaangen a seng Duechter, Marthe Kipgen-Klensch huet d'Gestioun vum Betrib iwwerholl. Wéinst enger ëmmer méi grousser Monopoliséierung vun enger Bauerenorganisatioun an och wéinst der auslännescher Konkurrenz huet d'Ekabe misste kämpfe fir weider um Marché kënnen ze bestoen. Well déi deemoleg Molkerei net konnt vergréissert a moderniséiert ginn, gouf decidéiert fir eng nei Molkerei ze bauen. D'Aarbechten hunn 1970 ugefaangen an déi nei Molkerei gouf de 5. Oktober 1973 op der haiteger Plaz um Agank vun Eescheler offiziell ageweit. Am Joer 1977 huet d'Ekabe mat senge 5 Tankween bal 25 Millioune Liter Réimëllech vun 300 lëtzebuergesche Produzenten agesammelt. Hautdesdaags<ref>esou ze liesen op der Internetsäit vun der Ekabe, gekuckt den 30.05.2026</ref> fiert d'Ekabe mat dräi Camionen duebel sou vill Mëllech sichen: an der Moyennen net manner wéi 50 Millioune Liter vun 90 Produzenten, déi Träpp tëscht 15 an 200 Kéi hunn. D'Molkerei verschafft am Ganzen ongeféier 110 Millioune Liter Mëllech d'Jore, bei enger maximaler Jorescapacitéit vun 120 Millioune Liter. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Entreprisen]] [[Kategorie:Molkereien]] [[Kategorie:Gemeng Jonglënster]] je7r5vv8mgs63s9jxcg5wtqwhmqxjvj 2680199 2680184 2026-05-30T08:20:53Z GilPe 14980 2680199 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Infobox Entreprise}} D''''Ekabe''' (uganks '''EKB''') ass eng lëtzebuergesch [[Molkerei]] zu [[Eescheler]] an der [[Gemeng Jonglënster]]. Den Numm ass en [[Akronym]] deen de Grënner vun der Molkerei, den [[Emile Klensch]], sengem Betrib am Joer 1935 ginn hat: „'''E'''mile '''K'''lensch '''B'''ettembourg“, duerno „'''E'''mile '''K'''lensch '''A''' '''Be'''ttembourg“.<ref>{{Citation|URL=https://www.ekabe.lu/ekabe/|Titel=Ekabe – Évolution|Gekuckt=2026-05-30|Wierk=www.ekabe.lu}}</ref> D'Ekabe gehéiert zënter 1989 dem [[Frankräich|franséische]] [[Multinational Entreprise|multinationale]] Grupp [[Lactalis]]. == Geschicht == Virum [[Zweete Weltkrich]] gouf et zu Lëtzebuerg nëmme kleng, privat Molkereien; se hu meeschtens zu engem Bauerenhaff gehéiert, an hiren Aktivitéite si seelen iwwer de lokale Raum erausgaangen. 1935 huet den Emile Klensch vu Beetebuerg, e Bauer a Proprietär vun engem groussen Haff seng éischt Molkerei zu Beetebuerg gegrënnt. Ufanks koum d'[[Mëllech]] just vum Trapp vu sengen honnert 100 [[Rand|Mëllechkéi]], mä no an no hunn aner onofhängeg Mëllechproduzenten sech ugeschloss, fir d'Produktioun vun der Molkerei ze erhéijen. D'Ekabe huet et fäerdeg bruecht, bal 25.000 Liter Mëllech den Dag ze verschaffen. Wärend dem Krich huet den Naziokkupant d'Ekabe zougemaach an den Emile Klensch gezwongen, an den Oste vum Land ze plënneren, an eng Regioun ouni Molkereien a no bei der däitscher Grenz. Hien huet dunn déi al Molkerei vum Fritz Pasquay zu Eescheler iwwerholl. Wéinst de Schwieregkeete mam Krich, ass d'Produktioun vun der neier Ekabe eréischt den 10. Januar 1944 ugelaf. D'Mëllechproduktioun ass séier eropgaangen a se koum bal op 5 Millioune Liter am Joer. No der Befreiung krut d'Ekabe e bemierkenswäerte Wuesstem, absënns mat dem Erfolleg vun hire Kéisspezialitéiten wéi dem [[Camembert]], [[Brie de Meaux|Brie]], [[Port Salut]], [[Tilsiter]], [[Limbourger]], asw. 1960, wéi et mat de meeschte kleng Duerfermolkereie biergof goung oder zougemaach goufen, hat d'Ekabe eng Produktioun vun ongeféier 16 Millioune Liter Mëllech pro Joer. Den Emile Klensch ass 1967 an d'Pensioun gaangen a seng Duechter, Marthe Kipgen-Klensch huet d'Gestioun vum Betrib iwwerholl. Wéinst enger ëmmer méi grousser Monopoliséierung vun enger Bauerenorganisatioun an och wéinst der auslännescher Konkurrenz huet d'Ekabe misste kämpfe fir weider um Marché kënnen ze bestoen. Well déi deemoleg Molkerei net konnt vergréissert a moderniséiert ginn, gouf decidéiert fir eng nei Molkerei ze bauen. D'Aarbechten hunn 1970 ugefaangen an déi nei Molkerei gouf de 5. Oktober 1973 op der haiteger Plaz um Agank vun Eescheler offiziell ageweit. Den neie Bau gouf mat 13,5 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] vum europäesche Landwirtschaftsfong (''Fonds européen d'orientation et de garantie agricole'', Feoga) subventionéiert<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/pcmhc5xmd/pages/18/articles/DIVL1407|Titel=EKABE, Eschweiler|Gekuckt=30.05.2026|Datum=17.04.1971|Wierk=In: Luxemburger Wort, 124. Jg. Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=n° 107/108, p. 18.|Sprooch=de}}</ref>. Am Joer 1977 huet d'Ekabe mat senge 5 Tankween bal 25 Millioune Liter Réimëllech vun 300 lëtzebuergesche Produzenten agesammelt. No laangen Verhandlungen huet d'Marthe Klensch-Kipgen d'Molkerei den 1. Abrëll 1989 un de franséische Grupp ''Besnier'' verkaaft, dee méi spéit (1999) a ''Lactalis'' ëmgedeeft gouf. d'Marthe Kipgen ass bis zu hirem Doud am Joer 1991 Member vum Verwaltungsrot bliwwen<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/2vd7dd7x8j/pages/40/articles/DIVL4077|Titel=Ekabe Frühere Besitzerin Mme Kipgen gestorben|Gekuckt=29.05.2026|Datum=30.01.1991|Wierk=In: Tageblatt, nº 25, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=S. 40|Sprooch=de}}</ref>. De 26. Februar 1988 ass d'Ekabe als [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|Société anonyme]] gegrënnt ginn; d'Aktiegesellschaft hat hirersäits 99,9 Prozent vun den Aktien an zwou neie Firmen: ''Société laitière d'Eschweiler''<ref>B32458</ref> an ''Lactel Luxembourg''. Vum 1. Januar 1990 war déi éischt genannt Firma eleng fir d'Produktioun verantwortlech, d.&nbsp;h. fir d'Veraarbechtung vun der Mëllech, déi op Eescheler geliwwert gouf, iwwerdeems d'Ekabe-Produkter vun do u vu ''Lactel Luxembourg'' verdriwwe goufen.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/z8szvf/pages/15/articles/DTL343|Titel=„Lactel" für „Ekabe"|Gekuckt=30.05.2026|Datum=12.01.1990|Wierk=In: d'Letzeburger Land, 37. Jg., nº 2, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=S. 15|Sprooch=de}}</ref> Hautdesdaags<ref>esou ze liesen op der Internetsäit vun der Ekabe, gekuckt den 30.05.2026</ref> fiert d'Ekabe mat dräi Camionen duebel sou vill Mëllech sichen: an der Moyennen net manner wéi 50 Millioune Liter vun 90 Produzenten, déi Träpp tëscht 15 an 200 Kéi hunn. D'Molkerei verschafft am Ganzen ongeféier 110 Millioune Liter Mëllech d'Jore, bei enger maximaler Jorescapacitéit vun 120 Millioune Liter. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Entreprisen]] [[Kategorie:Molkereien]] [[Kategorie:Gemeng Jonglënster]] 9q6zfs1sv1d2w71fkc1e69x6lxvm946 2680205 2680199 2026-05-30T08:29:27Z GilPe 14980 2680205 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Infobox Entreprise}} D''''Ekabe''' (uganks '''EKB''') ass eng lëtzebuergesch [[Molkerei]] zu [[Eescheler]] an der [[Gemeng Jonglënster]]. Den Numm ass en [[Akronym]] deen de Grënner vun der Molkerei, den [[Emile Klensch]], sengem Betrib am Joer 1935 ginn hat: „'''E'''mile '''K'''lensch '''B'''ettembourg“, duerno „'''E'''mile '''K'''lensch '''A''' '''Be'''ttembourg“.<ref>{{Citation|URL=https://www.ekabe.lu/ekabe/|Titel=Ekabe – Évolution|Gekuckt=2026-05-30|Wierk=www.ekabe.lu}}</ref> D'Ekabe gehéiert zënter 1989 dem [[Frankräich|franséische]] [[Multinational Entreprise|multinationale]] Grupp [[Lactalis]]. == Geschicht == Virum [[Zweete Weltkrich]] gouf et zu Lëtzebuerg nëmme kleng, privat Molkereien; se hu meeschtens zu engem Bauerenhaff gehéiert, an hiren Aktivitéite si seelen iwwer de lokale Raum erausgaangen. 1935 huet den Emile Klensch vu Beetebuerg, e Bauer a Proprietär vun engem groussen Haff seng éischt Molkerei zu Beetebuerg gegrënnt. Ufanks koum d'[[Mëllech]] just vum Trapp vu sengen honnert 100 [[Rand|Mëllechkéi]], mä no an no hunn aner onofhängeg Mëllechproduzenten sech ugeschloss, fir d'Produktioun vun der Molkerei ze erhéijen. D'Ekabe huet et fäerdeg bruecht, bal 25.000 Liter Mëllech den Dag ze verschaffen. Wärend dem Krich huet den Naziokkupant d'Ekabe zougemaach an den Emile Klensch gezwongen, an den Oste vum Land ze plënneren, an eng Regioun ouni Molkereien a no bei der däitscher Grenz. Hien huet dunn déi al Molkerei vum Fritz Pasquay zu Eescheler iwwerholl. Wéinst de Schwieregkeete mam Krich, ass d'Produktioun vun der neier Ekabe eréischt den 10. Januar 1944 ugelaf. D'Mëllechproduktioun ass séier eropgaangen a se koum bal op 5 Millioune Liter am Joer. No der Befreiung krut d'Ekabe e bemierkenswäerte Wuesstem, absënns mat dem Erfolleg vun hire Kéisspezialitéiten wéi dem [[Camembert]], [[Brie de Meaux|Brie]], [[Port Salut]], [[Tilsiter]], [[Limbourger]], asw. 1960, wéi et mat de meeschte kleng Duerfermolkereie biergof goung oder zougemaach goufen, hat d'Ekabe eng Produktioun vun ongeféier 16 Millioune Liter Mëllech pro Joer. Den Emile Klensch ass 1967 an d'Pensioun gaangen a seng Duechter, Marthe Kipgen-Klensch huet d'Gestioun vum Betrib iwwerholl. Wéinst enger ëmmer méi grousser Monopoliséierung vun der [[Bauerenzentral]] an och wéinst der auslännescher Konkurrenz huet d'Ekabe misste kämpfe fir weider um Marché kënnen ze bestoen. Well déi deemoleg Molkerei net konnt vergréissert a moderniséiert ginn, gouf decidéiert fir eng nei Molkerei ze bauen. D'Aarbechten hunn 1970 ugefaangen an déi nei Molkerei gouf de 5. Oktober 1973 op der haiteger Plaz um Agank vun Eescheler offiziell ageweit. Den neie Bau gouf mat 13,5 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] vum europäesche Landwirtschaftsfong (''Fonds européen d'orientation et de garantie agricole'', Feoga) subventionéiert<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/pcmhc5xmd/pages/18/articles/DIVL1407|Titel=EKABE, Eschweiler|Gekuckt=30.05.2026|Datum=17.04.1971|Wierk=In: Luxemburger Wort, 124. Jg. Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=n° 107/108, p. 18.|Sprooch=de}}</ref>. Am Joer 1977 huet d'Ekabe mat senge 5 Tankween bal 25 Millioune Liter Réimëllech vun 300 lëtzebuergesche Produzenten agesammelt. No laangen Verhandlungen huet d'Marthe Klensch-Kipgen d'Molkerei den 1. Abrëll 1989 un de franséische Grupp ''Besnier'' verkaaft, dee méi spéit (1999) a ''Lactalis'' ëmgedeeft gouf. d'Marthe Kipgen ass bis zu hirem Doud am Joer 1991 Member vum Verwaltungsrot bliwwen<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/2vd7dd7x8j/pages/40/articles/DIVL4077|Titel=Ekabe Frühere Besitzerin Mme Kipgen gestorben|Gekuckt=29.05.2026|Datum=30.01.1991|Wierk=In: Tageblatt, nº 25, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=S. 40|Sprooch=de}}</ref>. De 26. Februar 1988 ass d'Ekabe als [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|Société anonyme]] gegrënnt ginn; d'Aktiegesellschaft hat hirersäits 99,9 Prozent vun den Aktien an zwou neie Firmen: ''Société laitière d'Eschweiler''<ref>B32458</ref> an ''Lactel Luxembourg''. Vum 1. Januar 1990 war déi éischt genannt Firma eleng fir d'Produktioun verantwortlech, d.&nbsp;h. fir d'Veraarbechtung vun der Mëllech, déi op Eescheler geliwwert gouf, iwwerdeems d'Ekabe-Produkter vun do u vu ''Lactel Luxembourg'' verdriwwe goufen.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/z8szvf/pages/15/articles/DTL343|Titel=„Lactel" für „Ekabe"|Gekuckt=30.05.2026|Datum=12.01.1990|Wierk=In: d'Letzeburger Land, 37. Jg., nº 2, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=S. 15|Sprooch=de}}</ref> Hautdesdaags<ref>esou ze liesen op der Internetsäit vun der Ekabe, gekuckt den 30.05.2026</ref> fiert d'Ekabe mat dräi Camionen duebel sou vill Mëllech sichen: an der Moyennen net manner wéi 50 Millioune Liter vun 90 Produzenten, déi Träpp tëscht 15 an 200 Kéi hunn. D'Molkerei verschafft am Ganzen ongeféier 110 Millioune Liter Mëllech d'Jore, bei enger maximaler Jorescapacitéit vun 120 Millioune Liter. == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Entreprisen]] [[Kategorie:Molkereien]] [[Kategorie:Gemeng Jonglënster]] s3igvhrkd4k8ig70yhdi68kdb5pfpu9 2680240 2680205 2026-05-30T10:22:23Z GilPe 14980 2680240 wikitext text/x-wiki {{EnCours|GilPe}}{{Infobox Entreprise}} D''''Ekabe''' (uganks '''EKB''') ass eng lëtzebuergesch [[Molkerei]] zu [[Eescheler]] an der [[Gemeng Jonglënster]]. Den Numm ass en [[Akronym]] deen de Grënner vun der Molkerei, den [[Emile Klensch]] (≈1895 – 1984)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/45v6kqvs9p/pages/9/articles/DIVL885|Titel=Emile Klensch, Gründer der EKABE, verschieden|Gekuckt=30.05.2026|Datum=05.10.1984|Wierk=In: Tageblatt, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=nº 229 S. 9|Sprooch=de}}</ref> sengem Betrib am Joer 1935 ginn hat: „'''E'''mile '''K'''lensch '''B'''ettembourg“, duerno „'''E'''mile '''K'''lensch '''A''' '''Be'''ttembourg“.<ref>{{Citation|URL=https://www.ekabe.lu/ekabe/|Titel=Ekabe – Évolution|Gekuckt=2026-05-30|Wierk=www.ekabe.lu}}</ref> D'Ekabe gehéiert zënter 1989 dem [[Frankräich|franséische]] [[Multinational Entreprise|multinationale]] Grupp [[Lactalis]]. == Geschicht == Virum [[Zweete Weltkrich]] gouf et zu Lëtzebuerg nëmme kleng, privat Molkereien; se hu meeschtens zu engem Bauerenhaff gehéiert, an hiren Aktivitéite si seelen iwwer de lokale Raum erausgaangen. 1935 huet den Emile Klensch vu [[Beetebuerg]], e Bauer a Proprietär vun engem groussen Haff, seng éischt Molkerei zu Beetebuerg gegrënnt. Ufanks koum d'[[Mëllech]] just vum Trapp vu sengen honnert 100 [[Rand|Mëllechkéi]], mä no an no hunn aner onofhängeg Mëllechproduzenten sech ugeschloss, fir d'Produktioun vun der Molkerei ze erhéijen. D'Ekabe huet et fäerdeg bruecht, bal 25.000 Liter Mëllech den Dag ze verschaffen. Wärend dem Krich huet den Naziokkupant d'Ekabe zougemaach, well et zu Beetebuerg schonn eng aner Molkerei ([[Celula]]) gouf a just eng Molkerei pro Uertschaft zougelooss war<ref name=":0">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/mfcs9v0vw/pages/9/articles/DIVL842|Titel=EKABE in Eschweiler|Gekuckt=30.05.2026|Datum=06.10.1973|Wierk=In: Luxemburger Wort, 126. Jg., Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=n° 230, S 9|Sprooch=de}}</ref>. Den Emile Klensch gouf gezwongen an den Oste vum Land ze plënneren, an eng Regioun ouni Molkereien a no bei der däitscher Grenz. Hien huet dunn déi al Molkerei vum Fritz Pasquay zu Eescheler iwwerholl. Wéinst de Schwieregkeete mam Krich, ass d'Produktioun vun der neier Ekabe eréischt den 10. Januar 1944 ugelaf. D'Mëllechproduktioun ass séier eropgaangen a se koum bal op 5 Millioune Liter am Joer. No der Befreiung krut d'Ekabe e bemierkenswäerte Wuesstem, absënns mat dem Erfolleg vun hire Kéisspezialitéiten wéi dem [[Camembert]], [[Brie de Meaux|Brie]], [[Port Salut]], [[Tilsiter]], [[Limbourger]], asw. 1960, wéi et mat de meeschte kleng Duerfermolkereie biergof goung oder zougemaach goufen, hat d'Ekabe eng Produktioun vun ongeféier 16 Millioune Liter Mëllech pro Joer. Den Emile Klensch ass 1967 an d'Pensioun gaangen a seng Duechter, Marthe Kipgen-Klensch huet d'Gestioun vum Betrib iwwerholl. Wéinst enger ëmmer méi grousser Monopoliséierung vun der [[Bauerenzentral]] an och wéinst der auslännescher Konkurrenz huet d'Ekabe misste kämpfe fir weider um Marché kënnen ze bestoen. Well déi deemoleg Molkerei net konnt vergréissert a moderniséiert ginn, gouf decidéiert fir eng nei Molkerei ze bauen. Déi deemoleg [[Gemeng Roudemer]] huet en Terrain vun 1,40 [[Ar (Flächemooss)|Ha]] am [[Flouernumm|Flouer]] ''Kummerbësch'' zur Verfügung gestallt an d'Aarbechten hunn 1970 ugefaangen<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/79wrz2xkn2/pages/5/articles/DIVL541|Titel=Rohbau vor seiner Vollendung : Neue EKABE in Eschweiler|Gekuckt=30.05.2026|Datum=26.09.1970|Wierk=In: Tageblatt, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=nº 222, S. 5|Sprooch=de}}</ref>. Déi nei Molkerei war vum Architekt [[Will Leurs]] geplangt a vun der [[Soludec]] gebaut ginn<ref name=":0" />; s'ass de 5. Oktober 1973 op der haiteger Plaz am Agank vun Eescheler offiziell ageweit ginn. Den neie Bau gouf mat 13,5 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] vum europäesche Landwirtschaftsfong (''Fonds européen d'orientation et de garantie agricole'', Feoga) subventionéiert<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/pcmhc5xmd/pages/18/articles/DIVL1407|Titel=EKABE, Eschweiler|Gekuckt=30.05.2026|Datum=17.04.1971|Wierk=In: Luxemburger Wort, 124. Jg. Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=n° 107/108, p. 18.|Sprooch=de}}</ref>. Am Joer 1977 huet d'Ekabe mat senge 5 Tankween bal 25 Millioune Liter Réimëllech vun 300 lëtzebuergesche Produzenten agesammelt. No laangen Verhandlungen huet d'Marthe Klensch-Kipgen d'Molkerei den 1. Abrëll 1989 un de franséische Grupp ''Besnier'' verkaaft, dee méi spéit (1999) a ''Lactalis'' ëmgedeeft gouf. d'Marthe Kipgen ass bis zu hirem Doud am Joer 1991 Member vum Verwaltungsrot bliwwen<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/2vd7dd7x8j/pages/40/articles/DIVL4077|Titel=Ekabe Frühere Besitzerin Mme Kipgen gestorben|Gekuckt=29.05.2026|Datum=30.01.1991|Wierk=In: Tageblatt, nº 25, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=S. 40|Sprooch=de}}</ref>. De 26. Februar 1988 ass d'Ekabe als [[Société anonyme (Lëtzebuerg)|Société anonyme]] gegrënnt ginn; d'Aktiegesellschaft hat hirersäits 99,9 Prozent vun den Aktien an zwou neie Firmen: ''Société laitière d'Eschweiler''<ref>B32458</ref> an ''Lactel Luxembourg''. Vum 1. Januar 1990 war déi éischt genannt Firma eleng fir d'Produktioun verantwortlech, d.&nbsp;h. fir d'Veraarbechtung vun der Mëllech, déi op Eescheler geliwwert gouf, iwwerdeems d'Ekabe-Produkter vun do u vu ''Lactel Luxembourg'' verdriwwe goufen.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/z8szvf/pages/15/articles/DTL343|Titel=„Lactel" für „Ekabe"|Gekuckt=30.05.2026|Datum=12.01.1990|Wierk=In: d'Letzeburger Land, 37. Jg., nº 2, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=S. 15|Sprooch=de}}</ref> Hautdesdaags<ref>esou ze liesen op der Internetsäit vun der Ekabe, gekuckt den 30.05.2026</ref> fiert d'Ekabe mat dräi Camionen duebel sou vill Mëllech siche wéi nach 1977: an der Moyennen net manner wéi 50 Millioune Liter vun 90 Produzenten, déi Träpp tëscht 15 an 200 Kéi hunn. D'Molkerei verschafft am Ganzen ongeféier 110 Millioune Liter Mëllech d'Jore, bei enger maximaler Jorescapacitéit vun 120 Millioune Liter. Enn Mee 2026 gouf bekannt, datt Ekabe / Lactalis vu Mëtt 2027 un aus ekonomesche Grënn de Kontrakt mat de knapp 70 Bauere kënnegen a keng Mëllech méi vun de Lëtzebuerger Baueren unhuele wéilt.<ref>{{Citation|URL=https://100komma7.lu/news/Vum-nachste-Joer-un-Keng-Letzebuerger-Mellech-mei-an-EKABE-Produiten|Titel=Keng Lëtzebuerger Mëllech méi bei EKABE - Luxlait wëllt Baueren entgéint kommen|Gekuckt=30.05.2026|Datum=29.05.2026|Wierk=100komma7.lu|Sprooch=lb}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://100komma7.lu/news/EKABE-Stopp-zu-Letzebuerg-Martine-Hansen-schwatz-vu-Scheedung-ouni-Virwarnung|Titel=Dossier EKABE: Martine Hansen schwätzt vu “Scheedung ouni Virwarnung”|Gekuckt=30.05.2026|Datum=29.05.2026|Wierk=100komma7.lu|Sprooch=lb}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/vun-2027-u-keng-letzebuerger-mellech-mei-an-ekabe-produiten-106899427|Titel=Krisesëtzung aberuff: Vun 2027 u keng Lëtzebuerger Mëllech méi an EKABE-Produiten?|Gekuckt=2026-05-30|Auteur=object Object|Datum=2026-05-28|Wierk=RTL Lëtzebuerg|Sprooch=lb}}</ref> == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Lëtzebuergesch Entreprisen]] [[Kategorie:Molkereien]] [[Kategorie:Gemeng Jonglënster]] ju2arhc9ehqy3jkyf9vh9l8p7sysigr 0 175909 2680171 2026-05-29T20:48:46Z Mobby 12 60927 Nei Säit 2680171 wikitext text/x-wiki {{Infobox Verwaltung}} Den '''Tribunal arbitral zu Lëtzebuerg''' waren d'Institutiounen an d'Geriichtsforme vun der Schiidsgeriichtsbarkeet zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Schiidsgeriichter ([[Franséisch|fr.]] „tribunaux arbitraux“) si privat a meeschtens international Geriichter, déi duerch Accord tëscht zwou oder méi Parteien agesat ginn, fir wirtschaftlech oder zivilrechtlech Sträitfäll ausserhalb vun de staatleche Geriichter ze léisen. Zu Lëtzebuerg spillt hautesdaags virun allem de [[Luxembourg Arbitration Center]] (LAC) eng zentral Roll. De Centre gouf [[1987]] vun der [[Chambre de commerce]] gegrënnt, fir eng Alternativ zu de klassesche Geriichtsprozeduren ze bilden. == Geschicht == D'Schiidsgeriichtsbarkeet zu Lëtzebuerg geet op d'[[Napoleon|Napoleonesch]] Zäit zeréck. Déi éischt gesetzlech Bestëmmunge goufen duerch den Dekreet vum [[29. Abrëll]] [[1806]] agefouert. Weider Reformen hunn [[1939]] d'Gültegkeet vun Arbitrageklauselen unerkannt an [[1981]] d'Reegelen iwwert d'Unerkennung an d'Ophiewe vun Arbitrage-Decisioune moderniséiert. Am Joer 2023 huet Lëtzebuerg eng grouss Reform vum Arbitrage-Recht duerchgefouert. D'Gesetz vum [[19. Abrëll]] [[2023]] huet e moderne gesetzleche Kader geschaf, déi vum franséischen Arbitrage-Recht an der UNCITRAL-Modellgesetzgebung inspiréiert ass. == Organisatioun == De Luxembourg Arbitration Center funktionéiert ënner der Opsiicht vun engem [[Arbitrage-Conseil]], deen d'Prozeduren organiséiert an iwwerwaacht. De Centre huet säin eegent [[Arbitrage-Reglement]], dat reegelméisseg aktualiséiert gëtt. Zënter 2025 gëtt eng digital Plattform benotzt, fir Arbitrage-Prozeduren elektronesch ze geréieren. D'Parteie kënnen een oder méi Arbitteren auswielen. D'Urteeler vum Tribunal arbitral si meeschtens definitiv. == Funktioun an Kompetenz == En Tribunal arbitral behandelt virun allem: * kommerziell a wirtschaftlech Sträitfäll; * international Handelskonflikter; * finanziell a bankrechtlech Dossieren; * technesch oder komplex wirtschaftlech Affären. En Arbitrage gëtt dacks gewielt, well d'Prozedur méi séier, méi flexibel a méi vertraulech ass wéi viru staatleche Geriichter. Zu Lëtzebuerg gëtt d'Arbitrage duerch déi international Ausriichtung vum Finanzsecteur an duerch d'[[Méisproochegkeet zu Lëtzebuerg|Méisproochegkeet]] vum Land gefërdert. == International Bedeitung == Lëtzebuerg ass Member vu verschiddenen internationalen Ofkommes am Beräich vun der Arbitrage, dorënner d'[[New-York-Konventioun]] vun [[1958]] iwwer d'Unerkennung an d'Vollstreckung vun auslänneschen Arbitrage-Decisiounen. == Kuckt och == * [[Europarot]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Justiz}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:]] 1e3ujyolvb76df6usv6qaisvkvfic16 2680173 2680171 2026-05-29T20:53:24Z Mobby 12 60927 /* Um Spaweck */ 2680173 wikitext text/x-wiki {{Infobox Verwaltung}} Den '''Tribunal arbitral zu Lëtzebuerg''' waren d'Institutiounen an d'Geriichtsforme vun der Schiidsgeriichtsbarkeet zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Schiidsgeriichter ([[Franséisch|fr.]] „tribunaux arbitraux“) si privat a meeschtens international Geriichter, déi duerch Accord tëscht zwou oder méi Parteien agesat ginn, fir wirtschaftlech oder zivilrechtlech Sträitfäll ausserhalb vun de staatleche Geriichter ze léisen. Zu Lëtzebuerg spillt hautesdaags virun allem de [[Luxembourg Arbitration Center]] (LAC) eng zentral Roll. De Centre gouf [[1987]] vun der [[Chambre de commerce]] gegrënnt, fir eng Alternativ zu de klassesche Geriichtsprozeduren ze bilden. == Geschicht == D'Schiidsgeriichtsbarkeet zu Lëtzebuerg geet op d'[[Napoleon|Napoleonesch]] Zäit zeréck. Déi éischt gesetzlech Bestëmmunge goufen duerch den Dekreet vum [[29. Abrëll]] [[1806]] agefouert. Weider Reformen hunn [[1939]] d'Gültegkeet vun Arbitrageklauselen unerkannt an [[1981]] d'Reegelen iwwert d'Unerkennung an d'Ophiewe vun Arbitrage-Decisioune moderniséiert. Am Joer 2023 huet Lëtzebuerg eng grouss Reform vum Arbitrage-Recht duerchgefouert. D'Gesetz vum [[19. Abrëll]] [[2023]] huet e moderne gesetzleche Kader geschaf, déi vum franséischen Arbitrage-Recht an der UNCITRAL-Modellgesetzgebung inspiréiert ass. == Organisatioun == De Luxembourg Arbitration Center funktionéiert ënner der Opsiicht vun engem [[Arbitrage-Conseil]], deen d'Prozeduren organiséiert an iwwerwaacht. De Centre huet säin eegent [[Arbitrage-Reglement]], dat reegelméisseg aktualiséiert gëtt. Zënter 2025 gëtt eng digital Plattform benotzt, fir Arbitrage-Prozeduren elektronesch ze geréieren. D'Parteie kënnen een oder méi Arbitteren auswielen. D'Urteeler vum Tribunal arbitral si meeschtens definitiv. == Funktioun an Kompetenz == En Tribunal arbitral behandelt virun allem: * kommerziell a wirtschaftlech Sträitfäll; * international Handelskonflikter; * finanziell a bankrechtlech Dossieren; * technesch oder komplex wirtschaftlech Affären. En Arbitrage gëtt dacks gewielt, well d'Prozedur méi séier, méi flexibel a méi vertraulech ass wéi viru staatleche Geriichter. Zu Lëtzebuerg gëtt d'Arbitrage duerch déi international Ausriichtung vum Finanzsecteur an duerch d'[[Méisproochegkeet zu Lëtzebuerg|Méisproochegkeet]] vum Land gefërdert. == International Bedeitung == Lëtzebuerg ass Member vu verschiddenen internationalen Ofkommes am Beräich vun der Arbitrage, dorënner d'[[New-York-Konventioun]] vun [[1958]] iwwer d'Unerkennung an d'Vollstreckung vun auslänneschen Arbitrage-Decisiounen. == Kuckt och == * [[Europarot]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Justiz}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Geriichter zu Lëtzebuerg]] 17z1bnuwxfo7fuluenqr7qya289xjqz 2680175 2680173 2026-05-29T20:59:14Z Mobby 12 60927 /* Geschicht */ 2680175 wikitext text/x-wiki {{Infobox Verwaltung}} Den '''Tribunal arbitral zu Lëtzebuerg''' waren d'Institutiounen an d'Geriichtsforme vun der Schiidsgeriichtsbarkeet zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Schiidsgeriichter ([[Franséisch|fr.]] „tribunaux arbitraux“) si privat a meeschtens international Geriichter, déi duerch Accord tëscht zwou oder méi Parteien agesat ginn, fir wirtschaftlech oder zivilrechtlech Sträitfäll ausserhalb vun de staatleche Geriichter ze léisen. Zu Lëtzebuerg spillt hautesdaags virun allem de [[Luxembourg Arbitration Center]] (LAC) eng zentral Roll. De Centre gouf [[1987]] vun der [[Chambre de commerce]] gegrënnt, fir eng Alternativ zu de klassesche Geriichtsprozeduren ze bilden. == Geschicht == D'Schiidsgeriichtsbarkeet zu Lëtzebuerg geet op d'[[Napoleon Bonaparte|Napoleonesch]] Zäit zeréck. Déi éischt gesetzlech Bestëmmunge goufen duerch den Dekreet vum [[29. Abrëll]] [[1806]] agefouert. Weider Reformen hunn [[1939]] d'Gültegkeet vun Arbitrageklauselen unerkannt an [[1981]] d'Reegelen iwwert d'Unerkennung an d'Ophiewe vun Arbitrage-Decisioune moderniséiert. Am Joer 2023 huet Lëtzebuerg eng grouss Reform vum Arbitrage-Recht duerchgefouert. D'Gesetz vum [[19. Abrëll]] [[2023]] huet e moderne gesetzleche Kader geschaf, déi vum franséischen Arbitrage-Recht an der UNCITRAL-Modellgesetzgebung inspiréiert ass. == Organisatioun == De Luxembourg Arbitration Center funktionéiert ënner der Opsiicht vun engem [[Arbitrage-Conseil]], deen d'Prozeduren organiséiert an iwwerwaacht. De Centre huet säin eegent [[Arbitrage-Reglement]], dat reegelméisseg aktualiséiert gëtt. Zënter 2025 gëtt eng digital Plattform benotzt, fir Arbitrage-Prozeduren elektronesch ze geréieren. D'Parteie kënnen een oder méi Arbitteren auswielen. D'Urteeler vum Tribunal arbitral si meeschtens definitiv. == Funktioun an Kompetenz == En Tribunal arbitral behandelt virun allem: * kommerziell a wirtschaftlech Sträitfäll; * international Handelskonflikter; * finanziell a bankrechtlech Dossieren; * technesch oder komplex wirtschaftlech Affären. En Arbitrage gëtt dacks gewielt, well d'Prozedur méi séier, méi flexibel a méi vertraulech ass wéi viru staatleche Geriichter. Zu Lëtzebuerg gëtt d'Arbitrage duerch déi international Ausriichtung vum Finanzsecteur an duerch d'[[Méisproochegkeet zu Lëtzebuerg|Méisproochegkeet]] vum Land gefërdert. == International Bedeitung == Lëtzebuerg ass Member vu verschiddenen internationalen Ofkommes am Beräich vun der Arbitrage, dorënner d'[[New-York-Konventioun]] vun [[1958]] iwwer d'Unerkennung an d'Vollstreckung vun auslänneschen Arbitrage-Decisiounen. == Kuckt och == * [[Europarot]] == Um Spaweck == {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Justiz}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Geriichter zu Lëtzebuerg]] 2f2v3yixltdwdr2hykwzl8cb3frafet 2680178 2680175 2026-05-29T23:28:12Z Jwh 3315 /* Um Spaweck */ 2680178 wikitext text/x-wiki {{Infobox Verwaltung}} Den '''Tribunal arbitral zu Lëtzebuerg''' waren d'Institutiounen an d'Geriichtsforme vun der Schiidsgeriichtsbarkeet zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Schiidsgeriichter ([[Franséisch|fr.]] „tribunaux arbitraux“) si privat a meeschtens international Geriichter, déi duerch Accord tëscht zwou oder méi Parteien agesat ginn, fir wirtschaftlech oder zivilrechtlech Sträitfäll ausserhalb vun de staatleche Geriichter ze léisen. Zu Lëtzebuerg spillt hautesdaags virun allem de [[Luxembourg Arbitration Center]] (LAC) eng zentral Roll. De Centre gouf [[1987]] vun der [[Chambre de commerce]] gegrënnt, fir eng Alternativ zu de klassesche Geriichtsprozeduren ze bilden. == Geschicht == D'Schiidsgeriichtsbarkeet zu Lëtzebuerg geet op d'[[Napoleon Bonaparte|Napoleonesch]] Zäit zeréck. Déi éischt gesetzlech Bestëmmunge goufen duerch den Dekreet vum [[29. Abrëll]] [[1806]] agefouert. Weider Reformen hunn [[1939]] d'Gültegkeet vun Arbitrageklauselen unerkannt an [[1981]] d'Reegelen iwwert d'Unerkennung an d'Ophiewe vun Arbitrage-Decisioune moderniséiert. Am Joer 2023 huet Lëtzebuerg eng grouss Reform vum Arbitrage-Recht duerchgefouert. D'Gesetz vum [[19. Abrëll]] [[2023]] huet e moderne gesetzleche Kader geschaf, déi vum franséischen Arbitrage-Recht an der UNCITRAL-Modellgesetzgebung inspiréiert ass. == Organisatioun == De Luxembourg Arbitration Center funktionéiert ënner der Opsiicht vun engem [[Arbitrage-Conseil]], deen d'Prozeduren organiséiert an iwwerwaacht. De Centre huet säin eegent [[Arbitrage-Reglement]], dat reegelméisseg aktualiséiert gëtt. Zënter 2025 gëtt eng digital Plattform benotzt, fir Arbitrage-Prozeduren elektronesch ze geréieren. D'Parteie kënnen een oder méi Arbitteren auswielen. D'Urteeler vum Tribunal arbitral si meeschtens definitiv. == Funktioun an Kompetenz == En Tribunal arbitral behandelt virun allem: * kommerziell a wirtschaftlech Sträitfäll; * international Handelskonflikter; * finanziell a bankrechtlech Dossieren; * technesch oder komplex wirtschaftlech Affären. En Arbitrage gëtt dacks gewielt, well d'Prozedur méi séier, méi flexibel a méi vertraulech ass wéi viru staatleche Geriichter. Zu Lëtzebuerg gëtt d'Arbitrage duerch déi international Ausriichtung vum Finanzsecteur an duerch d'[[Méisproochegkeet zu Lëtzebuerg|Méisproochegkeet]] vum Land gefërdert. == International Bedeitung == Lëtzebuerg ass Member vu verschiddenen internationalen Ofkommes am Beräich vun der Arbitrage, dorënner d'[[New-York-Konventioun]] vun [[1958]] iwwer d'Unerkennung an d'Vollstreckung vun auslänneschen Arbitrage-Decisiounen. == Kuckt och == * [[Europarot]] == Um Spaweck == * De [https://www.cc.lu/arbitrage Luxembourg Arbitration Center] um Site vun der Chambre de commerce {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Justiz}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Geriichter zu Lëtzebuerg]] agupv8kn2vzc96ltt03wo43zhh5zumv 2680183 2680178 2026-05-30T07:03:59Z GilPe 14980 misst nach iwwerschafft ginn 2680183 wikitext text/x-wiki {{Iwwerschaffen|schlecht resp. widderspréchlech Aussoen "waren d'Institutiounen", et gëtt se jo awer nach. Et feelt och op d'mannst e Verwäis op de Conseil arbitral de la sécurité sociale}}{{Infobox Verwaltung}} Den '''Tribunal arbitral zu Lëtzebuerg''' waren d'Institutiounen an d'Geriichtsforme vun der Schidsgeriichtsbarkeet zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Schidsgeriichter ([[Franséisch|fr.]] „tribunaux arbitraux“) si privat a meeschtens international Geriichter, déi duerch Accord tëscht zwou oder méi Parteien agesat ginn, fir wirtschaftlech oder zivilrechtlech Sträitfäll baussent de staatleche Geriichter ze léisen. Zu Lëtzebuerg spillt hautdesdaags virun allem de [[Luxembourg Arbitration Center]] (LAC, och nach ''Centre d'arbitrage de la Chambre de commerce'') eng zentral Roll. Den Zenter gouf [[1987]] vun der [[Chambre de commerce]] gegrënnt, fir eng Alternativ zu de klassesche Geriichtsprozeduren ze bilden. == Geschicht == D'Schidsgeriichtsbarkeet zu Lëtzebuerg geet op d'[[Napoleon Bonaparte|Napoleonesch]] Zäit zeréck. Déi éischt gesetzlech Bestëmmunge goufe mam Dekreet vum [[29. Abrëll]] [[1806]] agefouert. Weider Reformen hunn [[1939]] d'Gültegkeet vun Arbitrageklauselen unerkannt an [[1981]] d'Reegelen iwwert d'Unerkennung an d'Ophiewe vun Arbitrage-Decisioune moderniséiert. Am Joer 2023 huet Lëtzebuerg eng grouss Reform vum Arbitrage-Recht duerchgefouert. D'Gesetz vum [[19. Abrëll]] [[2023]]<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/04/19/a203|Titel=Loi du 19 avril 2023 portant modification de la deuxième partie, livre III, titre Ier, du Nouveau Code de procédure civile, en vue de la réforme de l’arbitrage|Gekuckt=30.05.2026|Datum=19.04.2023|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> huet e moderne gesetzleche Kader geschaf, déi vum franséischen Arbitrage-Recht an der UNCITRAL-Modellgesetzgebung inspiréiert ass. == Organisatioun == De Luxembourg Arbitration Center funktionéiert ënner der Opsiicht vun engem [[Arbitrage-Conseil]], deen d'Prozeduren organiséiert an iwwerwaacht. Den Zenter huet säin eegent [[Arbitrage-Reglement]], dat reegelméisseg aktualiséiert gëtt. Zënter 2025 gëtt eng digital Plattform benotzt, fir Arbitrage-Prozeduren elektronesch ze geréieren. D'Parteie kënnen een oder méi Arbitteren auswielen. D'Urteeler vum Tribunal arbitral si meeschtens definitiv. == Funktioun a Kompetenz == En Tribunal arbitral behandelt virun allem: * kommerziell a wirtschaftlech Sträitfäll; * international Handelskonflikter; * finanziell a bankrechtlech Dossieren; * technesch oder komplex wirtschaftlech Affären. En Arbitrage gëtt dacks gewielt, well d'Prozedur méi séier, méi flexibel a méi vertraulech ass wéi viru staatleche Geriichter. Zu Lëtzebuerg gëtt d'Arbitrage duerch déi international Ausriichtung vum Finanzsecteur an duerch d'[[Méisproochegkeet zu Lëtzebuerg|Méisproochegkeet]] vum Land gefërdert. == International Bedeitung == Lëtzebuerg ass Member vu verschiddenen internationalen Ofkommes am Beräich vun der Arbitrage, dorënner d'[[New-York-Konventioun]] vun [[1958]] iwwer d'Unerkennung an d'Vollstreckung vun auslänneschen Arbitrage-Decisiounen. == Kuckt och == * [[Europarot]] == Um Spaweck == * De [https://www.cc.lu/arbitrage Luxembourg Arbitration Center] um Site vun der Chambre de commerce {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Justiz}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Geriichter zu Lëtzebuerg]] 79hk7u0konujb2bhlsa8qrl9bwm19j2 2680209 2680183 2026-05-30T08:36:35Z Puscas 735 ..... 2680209 wikitext text/x-wiki {{Iwwerschaffen|schlecht resp. widderspréchlech Aussoen "waren d'Institutiounen", et gëtt se jo awer nach. Et feelt och op d'mannst e Verwäis op de Conseil arbitral de la sécurité sociale}}{{Infobox Verwaltung}} Den '''Tribunal arbitral zu Lëtzebuerg''' waren d'Institutiounen an d'Geriichtsforme vun der Schidsgeriichtsbarkeet zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Schidsgeriichter ([[Franséisch|fr.]] „tribunaux arbitraux“) si privat a meeschtens international Geriichter, déi duerch Accord tëscht zwou oder méi Parteien agesat ginn, fir wirtschaftlech oder zivilrechtlech Sträitfäll baussent de staatleche Geriichter ze léisen. Zu Lëtzebuerg spillt hautdesdaags virun allem de [[Luxembourg Arbitration Center]] (LAC, och nach ''Centre d'arbitrage de la Chambre de commerce'') eng zentral Roll. Den Zenter gouf [[1987]] vun der [[Chambre de commerce]] gegrënnt, fir eng Alternativ zu de klassesche Geriichtsprozeduren ze bilden. == Geschicht == D'Schidsgeriichtsbarkeet zu Lëtzebuerg geet op d'[[Napoleon Bonaparte|Napoleonesch]] Zäit zeréck. Déi éischt gesetzlech Bestëmmunge goufe mam Dekreet vum [[29. Abrëll]] [[1806]] agefouert. Weider Reformen hunn [[1939]] d'Gültegkeet vun Arbitrageklauselen unerkannt an [[1981]] d'Reegelen iwwert d'Unerkennung an d'Ophiewe vun Arbitrage-Decisioune moderniséiert. Am Joer 2023 huet Lëtzebuerg eng grouss Reform vum Arbitrage-Recht duerchgefouert. D'Gesetz vum [[19. Abrëll]] [[2023]]<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/04/19/a203|Titel=Loi du 19 avril 2023 portant modification de la deuxième partie, livre III, titre Ier, du Nouveau Code de procédure civile, en vue de la réforme de l’arbitrage|Gekuckt=30.05.2026|Datum=19.04.2023|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> huet e moderne gesetzleche Kader geschaf, déi vum franséischen Arbitrage-Recht an der UNCITRAL-Modellgesetzgebung inspiréiert ass. == Organisatioun == De Luxembourg Arbitration Center funktionéiert ënner der Opsiicht vun engem [[Arbitrage-Conseil]], deen d'Prozeduren organiséiert an iwwerwaacht. Den Zenter huet säin eegent [[Arbitrage-Reglement]], dat reegelméisseg aktualiséiert gëtt. Zënter 2025 gëtt eng digital Plattform benotzt, fir Arbitrage-Prozeduren elektronesch ze geréieren. D'Parteie kënnen een oder méi Arbitteren auswielen. D'Urteeler vum Tribunal arbitral si meeschtens definitiv. == Funktioun a Kompetenz == En Tribunal arbitral behandelt virun allem: * kommerziell a wirtschaftlech Sträitfäll; * international Handelskonflikter; * finanziell a bankrechtlech Dossieren; * technesch oder komplex wirtschaftlech Affären. En Arbitrage gëtt dacks gewielt, well d'Prozedur méi séier, méi flexibel a méi vertraulech ass wéi viru staatleche Geriichter. Zu Lëtzebuerg gëtt den Arbitrage vun der Ausriichtung vum Finanzsecteur a vun der [[Méisproochegkeet zu Lëtzebuerg|Méisproochegkeet]] vum Land gefërdert{{onkloer}}. == International Bedeitung == Lëtzebuerg ass Member vu verschiddenen internationalen Ofkommessen am Beräich vum Arbitrage, dorënner d'[[New-York-Konventioun]] vun [[1958]] iwwer d'Unerkennung an d'Vollstreckung vun auslänneschen Arbitrage-Decisiounen. == Kuckt och == * [[Europarot]] == Um Spaweck == * De [https://www.cc.lu/arbitrage Luxembourg Arbitration Center] um Site vun der Chambre de commerce {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Justiz}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Geriichter zu Lëtzebuerg]] mzxtvmr7p7ke419kb2p4iw15dxg05mj 2680233 2680209 2026-05-30T10:03:53Z Mobby 12 60927 k 2680233 wikitext text/x-wiki {{Iwwerschaffen|schlecht resp. widderspréchlech Aussoen "waren d'Institutiounen", et gëtt se jo awer nach. Et feelt och op d'mannst e Verwäis op de Conseil arbitral de la sécurité sociale}}{{Infobox Verwaltung}} Den '''Tribunal arbitral zu Lëtzebuerg''' bezeechent een d'Institutiounen an d'Geriichtsforme vun der Schidsgeriichtsbarkeet zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]. Schiidsgeriichter ([[Franséisch|fr.]] „tribunaux arbitraux“) si privat a meeschtens international Geriichter, déi duerch Accord tëscht zwou oder méi Parteien agesat ginn, fir wirtschaftlech oder zivilrechtlech Sträitfäll baussent de staatleche Geriichter ze léisen. Zu Lëtzebuerg spillt hautdesdaags virun allem de [[Luxembourg Arbitration Center]] (LAC, och nach ''Centre d'arbitrage de la Chambre de commerce'') eng zentral Roll. Den Zenter gouf [[1987]] vun der [[Chambre de commerce]] gegrënnt, fir eng Alternativ zu de klassesche Geriichtsprozeduren ze bilden. == Geschicht == D'Schidsgeriichtsbarkeet zu Lëtzebuerg geet op d'[[Napoleon Bonaparte|Napoleonesch]] Zäit zeréck. Déi éischt gesetzlech Bestëmmunge goufe mam Dekreet vum [[29. Abrëll]] [[1806]] agefouert. Weider Reformen hunn [[1939]] d'Gültegkeet vun Arbitrageklauselen unerkannt an [[1981]] d'Reegelen iwwert d'Unerkennung an d'Ophiewe vun Arbitrage-Decisioune moderniséiert. Am Joer 2023 huet Lëtzebuerg eng grouss Reform vum Arbitrage-Recht duerchgefouert. D'Gesetz vum [[19. Abrëll]] [[2023]]<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2023/04/19/a203|Titel=Loi du 19 avril 2023 portant modification de la deuxième partie, livre III, titre Ier, du Nouveau Code de procédure civile, en vue de la réforme de l’arbitrage|Gekuckt=30.05.2026|Datum=19.04.2023|Wierk=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> huet e moderne gesetzleche Kader geschaf, déi vum franséischen Arbitrage-Recht an der UNCITRAL-Modellgesetzgebung inspiréiert ass. == Organisatioun == De Luxembourg Arbitration Center funktionéiert ënner der Opsiicht vun engem [[Arbitrage-Conseil]], deen d'Prozeduren organiséiert an iwwerwaacht. Den Zenter huet säin eegent [[Arbitrage-Reglement]], dat reegelméisseg aktualiséiert gëtt. Zënter 2025 gëtt eng digital Plattform benotzt, fir Arbitrage-Prozeduren elektronesch ze geréieren. D'Parteie kënnen een oder méi Arbitteren auswielen. D'Urteeler vum Tribunal arbitral si meeschtens definitiv. == Funktioun a Kompetenz == En Tribunal arbitral behandelt virun allem: * kommerziell a wirtschaftlech Sträitfäll; * international Handelskonflikter; * finanziell a bankrechtlech Dossieren; * technesch oder komplex wirtschaftlech Affären. En Arbitrage gëtt dacks gewielt, well d'Prozedur méi séier, méi flexibel a méi vertraulech ass wéi viru staatleche Geriichter. == International Bedeitung == Lëtzebuerg ass Member vu verschiddenen internationalen Ofkommessen am Beräich vum Arbitrage, dorënner d'[[New-York-Konventioun]] vun [[1958]] iwwer d'Unerkennung an d'Vollstreckung vun auslänneschen Arbitrage-Decisiounen. == Kuckt och == * [[Europarot]] == Um Spaweck == * De [https://www.cc.lu/arbitrage Luxembourg Arbitration Center] um Site vun der Chambre de commerce {{Commonscat}} {{Autoritéitskontroll}} {{Navigatioun Justiz}} {{Referenzen an Notten}} [[Kategorie:Geriichter zu Lëtzebuerg]] jemu6fqk7y1zy9qlpr5npp3cqaor0my 0 175910 2680172 2026-05-29T20:49:35Z Mobby 12 60927 Nei 2680172 wikitext text/x-wiki #VIRULEEDUNG [[Kënschtlech Intelligenz]] iqg26zwhwihrdowbrewcixugk643nzx 1 175911 2680232 2026-05-30T09:33:39Z Les Meloures 580 Säit ugeluecht mat: 'Moien, wann ech mech en Donneschden net op RTL verlauschtert hunn, ass d'Ekabe amgaangen hire Kontrakt mat de lëtzebuergesche Mëllechproduzenten opzeléisen. Wees do ee méi? ~~~~' 2680232 wikitext text/x-wiki Moien, wann ech mech en Donneschden net op RTL verlauschtert hunn, ass d'Ekabe amgaangen hire Kontrakt mat de lëtzebuergesche Mëllechproduzenten opzeléisen. Wees do ee méi? [[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:33, 30. Mee 2026 (UTC) f9lw8xl50fu3xgufw5sna4eaw1m338w 1 175912 2680241 2026-05-30T10:49:10Z Puscas 735 Neien Abschnitt /* Ongeschéck */ 2680241 wikitext text/x-wiki == Ongeschéck == Wat ass en Ongeschéck, a wat soll mam Saz: ''De jonken Naschti Finny a seng bescht Frëndin Lia falen duerch een Ongeschéck vun dem Noah senger Arch an d'Mier''. ausgedréckt ginn? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:49, 30. Mee 2026 (UTC) 20xv5ckksfor5qgzd195rbxxtdtniao 2680243 2680241 2026-05-30T11:13:38Z Puscas 735 ..... 2680243 wikitext text/x-wiki == Ongeschéck == Wat ass en Ongeschéck, a wat soll mam Saz: ''De jonken Naschti Finny a seng bescht Frëndin Lia falen duerch een Ongeschéck vun dem Noah senger Arch an d'Mier''. ausgedréckt ginn? PS: Wat ass en Naschti? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 10:49, 30. Mee 2026 (UTC) n6v58bmij7jblt32btqqcvecbjaeudt