Wikipedia
lbwiki
https://lb.wikipedia.org/wiki/Haapts%C3%A4it
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
Media
Spezial
Diskussioun
Benotzer
Benotzer Diskussioun
Wikipedia
Wikipedia Diskussioun
Fichier
Fichier Diskussioun
MediaWiki
MediaWiki Diskussioun
Schabloun
Schabloun Diskussioun
Hëllef
Hëllef Diskussioun
Kategorie
Kategorie Diskussioun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussioun
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen
0
1072
2682230
2682180
2026-06-20T15:19:21Z
GilPeBot
65660
png → svg (via JWB)
2682230
wikitext
text/x-wiki
Dës '''Lëscht vun den {{Gemengenzuel}} Lëtzebuerger [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]]'''<ref>{{small|Stand: 1. Januar 2023}}</ref> ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
<div style="overflow-x:auto;">
{| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0"
|-
!<!-- Soulaang et keng Kaart gëtt N° op<br>Kaart-->
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
! Wope vun der Gemeng oder<br>vun de Fusiounsgemengen
! Gemeng
! [[Lëtzebuerger Kantonen|Kanton]]
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":1">{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu|Titel=Densité de la population par canton et commune au 1er janvier (Habitants par km²)|Gekuckt=12.05.2023|Datum=18.04.2023|Editeur=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
!Awunner
(01.01.2023)<ref name=":1" />
![[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|Gemengeréit]]<ref name=":0">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2022/11/23/a582/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 23 novembre 2022 portant fixation du nombre des conseillers communaux à attribuer à chaque commune|Gekuckt=06.12.2022|Datum=23.11.2022|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>Op der Basis vum Art. 5''ter''. vum Gemengegesetzt: « ''Le nombre des membres du conseil communal attribués à chaque commune, eu égard à la population réelle, est déterminé sur base du registre national des personnes physiques.''
''La fixation du nombre des conseillers communaux attribués à chaque commune est faite par règlement grand-ducal, sur proposition du ministre de l'Intérieur, eu égard à la population réelle de chaque commune au 31 décembre de l'année précédant les élections communales d'octobre conformément à l'article 186, alinéa 1<sup>er</sup>, de la loi électorale modifiée du 18 février 2003'' ».</ref>
|-
| {{0}}{{0}}1
|LU0610|| [[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Aerenzdall|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]}} || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|39,73
|style="text-align: right"|2 770
|style="text-align: right"|9
|-
| {{0}}{{0}}2
|LU1003|| [[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Baerdref|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]}} || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|21,93
|style="text-align: right"|2 219
|style="text-align: right"|9
|-
| {{0}}{{0}}3
|LU0301|| [[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bartreng|Bartreng]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|17,39
|style="text-align: right"|8 668
|style="text-align: right"|13
|-
| {{0}}{{0}}4
|LU0801|| [[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|32,13
|style="text-align: right"|1 499
|style="text-align: right"|9
|-
| {{0}}{{0}}5
|LU1002|| [[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|23,31
|style="text-align: right"|1 357
|style="text-align: right"|9
|-
| {{0}}{{0}}6
|LU1001|| [[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|25px]] || [[Gemeng Beefort|Beefort]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|13,74
|style="text-align: right"|3 053
|style="text-align: right"|11
|-
| {{0}}{{0}}7
|LU0201|| [[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|21,49
|style="text-align: right"|11 422
|style="text-align: right"|15
|-
| {{0}}{{0}}8
|LU0601|| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|23,24
|style="text-align: right"|3 052
|style="text-align: right"|11
|-
| {{0}}{{0}}9
|LU1101|| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Betzder|Betzder]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|26,08
|style="text-align: right"|4 105
|style="text-align: right"|11
|-
| {{0}}10
|LU0701|| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biekerech|Biekerech]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|28,41
|style="text-align: right"|2 866
|style="text-align: right"|9
|-
| {{0}}11
|LU0402|| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biissen|Biissen]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|20,75
|style="text-align: right"|3 450
|style="text-align: right"|11
|-
| {{0}}12
|LU1102|| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biwer|Biwer]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|23,08
|style="text-align: right"|1 926
|style="text-align: right"|9
|-
| {{0}}13
|LU1209|| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]] || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|18,00
|style="text-align: right"|3 089
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}14
|LU0602|| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|36,86
|style="text-align: right"|1 678
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}15
|LU0401|| [[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|12,31
|style="text-align: right"|2 336
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}16
|LU0302|| [[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Conter|Conter]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|20,55
|style="text-align: right"|4 374
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}17
|LU0202|| [[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|25px]] || {{SortKey|Deifferdeng|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]}}|| [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|22,18
|style="text-align: right"|29 536
|style="text-align: right"|19
|-
|{{0}}18
|LU0203|| [[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|25px]] || [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|21,38
|style="text-align: right"|21 953
|style="text-align: right"|19
|-
|{{0}}19
|LU0603|| [[Fichier:Blason Diekirch.svg|25px]] || [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|12,42
|style="text-align: right"|7 295
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}20
|LU0101|| [[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Dippech|Dippech]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|17,42
|style="text-align: right"|4 635
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}21
|LU1202|| [[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Duelem|Duelem]] || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|18,98
|style="text-align: right"|2 408
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}22
|LU0703|| [[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|21,55
|style="text-align: right"|1 582
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}23
|LU0504|| [[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Elwen|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]}} || [[Kanton Klierf|Klierf]]
|style="text-align: right"|37,86
|style="text-align: right"|3 513
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}24
|LU0802|| [[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]] || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|51,26
|style="text-align: right"|3 129
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}25
|LU0204|| [[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|25px]] || [[Esch-Uelzecht]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|14,35
|style="text-align: right"|36 625
|style="text-align: right"|19
|-
|{{0}}26
|LU0605|| [[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|15,18
|style="text-align: right"|9 688
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}27
|LU0606|| [[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Feelen|Feelen]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|22,76
|style="text-align: right"|2 366
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}28
|LU0404|| [[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Feschbech|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]}} || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|19,61
|style="text-align: right"|1 308
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}29
|LU0406|| [[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fiels|Fiels]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|15,4
|style="text-align: right"|2 208
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}30
|LU1103|| [[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|30,17
|style="text-align: right"|2 193
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}31
|LU0205|| [[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|18,43
|style="text-align: right"|4 912
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}32
|LU0102|| [[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|20,95
|style="text-align: right"|2 289
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}33
|LU0804|| [[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Geisdref|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]}} || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|29,41
|style="text-align: right"|1 664
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}34
|LU1104|| [[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Greiwenmaacher|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]}} || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|16,48
|style="text-align: right"|5 092
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}35
|LU0711|| [[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|39,85
|style="text-align: right"|2 221
|style="text-align: right"|12
|-
|{{0}}36
|LU0103|| [[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Habscht|Habscht]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|32,51
|style="text-align: right"|4 992
|style="text-align: right"|11
|-
| {{0}}37
|LU0403|| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Helperknapp|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]}} || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|37,61
|style="text-align: right"|4 941
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}38
|LU0303|| [[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hesper|Hesper]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|27,22
|style="text-align: right"|16 433
|style="text-align: right"|17
|-
|{{0}}39
|LU0405|| [[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|13,34
|style="text-align: right"|1 549
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}40
|LU1005|| [[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|25px]] || [[Iechternach]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|20,49
|style="text-align: right"|5 870
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}41
|LU0604|| [[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|17,97
|style="text-align: right"|2 429
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}42
|LU1105|| [[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|55,38
|style="text-align: right"|8 622
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}43
|LU0106|| [[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Kaerch|[[Gemeng Käerch|Käerch]]}} || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|18,88
|style="text-align: right"|2 706
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}44
|LU0104|| [[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|25px]]|| {{SortKey|Kaerjeng|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]}} || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|33,52<ref name=":2">nom Tausch vun Terrainen tëscht de Gemenge Käerjeng a Péiteng, cf. [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2025/07/18/a334 Loi du 18 juillet 2025 portant changement de limites entre la Commune de Käerjeng et la Commune de Pétange]</ref>
|style="text-align: right"|11 015
|style="text-align: right"|15
|-
|{{0}}45
|LU0206|| [[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|14,86
|style="text-align: right"|9 865
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}46
|LU0105|| [[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|28,18
|style="text-align: right"|6 391
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}47
|LU0805|| [[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|33,58
|style="text-align: right"|1 260
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}48
|LU0501|| [[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || [[Kanton Klierf|Klierf]]
|style="text-align: right"|85,05
|style="text-align: right"|6 021
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}49
|LU1004|| [[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|25,72
|style="text-align: right"|2 117
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}50
|LU0107|| [[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|25px]]|| [[Gemeng Koplescht|Koplescht]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|7,9
|style="text-align: right"|4 286
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}51
|LU0207|| [[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|13,57
|style="text-align: right"|2 766
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}52
|LU1203|| [[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|20,35
|style="text-align: right"|2 070
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}53
|LU0407|| [[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Lentgen|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]}} || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|15,25
|style="text-align: right"|3 436
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}54
|LU0304|| [[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|25px]] || {{SortKey|Letzebuerg|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]}} || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|51,46
|style="text-align: right"|132 780
|style="text-align: right"|27
|-
|{{0}}55
|LU0408|| [[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|17,45
|style="text-align: right"|4 521
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}56
|LU1107|| [[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Maertert|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]}} || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|15,25
|style="text-align: right"|5 117
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}57
|LU0607|| [[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Maerzeg|[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]}} || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|11,1
|style="text-align: right"|2 370
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}58
|LU0108|| [[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|27,54
|style="text-align: right"|10 643
|style="text-align: right"|15
|-
|{{0}}59
|LU1106|| [[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Manternach|Manternach]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|27,68
|style="text-align: right"|2 298
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}60
|LU0409|| [[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Miersch|Miersch]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|49,74
|style="text-align: right"|10 393
|style="text-align: right"|15
|-
|{{0}}61
|LU0208|| [[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Monnerech|Monnerech]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|21,4
|style="text-align: right"|7 119
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}62
|LU1204|| [[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Munneref|Munneref]] || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|13,66
|style="text-align: right"|5 424
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}63
|LU0305|| [[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|41,36
|style="text-align: right"|6 660
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}64
|LU0410|| [[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|22,44
|style="text-align: right"|1 437
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}65
|LU0503|| [[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || [[Kanton Klierf|Klierf]]
|style="text-align: right"|70,65
|style="text-align: right"|4 036
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}66
|LU0209|| [[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Peiteng|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|11,96<ref name=":2" />
|style="text-align: right"|20 563
|style="text-align: right"|19
|-
|{{0}}67
|LU0902|| [[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Petscht|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]}} || [[Kanton Veianen|Veianen]]
|style="text-align: right"|27,13
|style="text-align: right"|1 153
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}68
|LU0702|| [[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|15,6
|style="text-align: right"|1 827
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}69
|LU0704|| [[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Rammerech|Rammerech]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|79,09
|style="text-align: right"|4 836
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}70
|LU0210|| [[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|20,42
|style="text-align: right"|2 734
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}71
|LU0706|| [[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|25px]] || {{SortKey|Reiden|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]}} || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|31,95
|style="text-align: right"|3 059
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}72
|LU1205|| [[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reimech|[[Gemeng Réimech|Réimech]]}} || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|5,29
|style="text-align: right"|4 015
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}73
|LU0608|| [[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|14,84
|style="text-align: right"|1 353
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}74
|LU0211|| [[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reiser|[[Gemeng Réiser|Réiser]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|23,8
|style="text-align: right"|6 657
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}75
|LU0212|| [[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|25px]] || {{SortKey|Remeleng|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|6,83
|style="text-align: right"|5 692
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}76
|LU1006|| [[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|57,07
|style="text-align: right"|3 704
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}77
|LU0306|| [[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|7,73
|style="text-align: right"|3 751
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}78
|LU0214|| [[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Scheffleng|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|7,71
|style="text-align: right"|11 363
|style="text-align: right"|15
|-
|{{0}}79
|LU1206|| [[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms remerschen luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Schengen|Schengen]] || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|31,42
|style="text-align: right"|5 196
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}80
|LU0307|| [[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Schetter|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]}} || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|16,1
|style="text-align: right"|4 387
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}81
|LU0609|| [[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Schieren|Schieren]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|10,41
|style="text-align: right"|2 149
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}82
|LU0707|| [[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Sell|[[Gemeng Sëll|Sëll]]}} || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|14,86
|style="text-align: right"|983
|style="text-align: right"|7
|-
|{{0}}83
|LU1207|| [[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]] || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|10,17
|style="text-align: right"|1 984
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}84
|LU0806|| [[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|25px]] || [[Stauséigemeng]] || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|48,5
|style="text-align: right"|2 253
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}85
|LU0308|| [[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Steesel|Steesel]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|21,81
|style="text-align: right"|5 539
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}86
|LU0110|| [[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|12,16
|style="text-align: right"|5 871
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}87
|LU0309|| [[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stroossen|Stroossen]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|10,71
|style="text-align: right"|10 538
|style="text-align: right"|15
|-
|{{0}}88
|LU0213|| [[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Suessem|Suessem]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|24,42
|style="text-align: right"|18 333
|style="text-align: right"|17
|-
|{{0}}89
|LU0901|| [[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Tandel|Tandel]] || [[Kanton Veianen|Veianen]]
|style="text-align: right"|41,72
|style="text-align: right"|2 238
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}90
|LU0708|| [[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Useldeng|Useldeng]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|23,92
|style="text-align: right"|2 075
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}91
|LU0903|| [[Fichier:Blason de Vianden.svg|25px]] || [[Gemeng Veianen|Veianen]] || [[Kanton Veianen|Veianen]]
|style="text-align: right"|9,67
|style="text-align: right"|2 203
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}92
|LU0709|| [[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|25px]] || [[Gemeng Viichten|Viichten]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|12,26
|style="text-align: right"|1 425
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}93
|LU0505|| [[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Waisswampech|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]}} || [[Kanton Klierf|Klierf]]
|style="text-align: right"|35,25
|style="text-align: right"|2 313
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}94
|LU1008|| [[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|23,28
|style="text-align: right"|1 960
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}95
|LU0310|| [[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Walfer|Walfer]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|7,06
|style="text-align: right"|8 730
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}96
|LU0808|| [[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wanseler|Wanseler]] || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|30,42
|style="text-align: right"|1 455
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}97
|LU0311|| [[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|17,07
|style="text-align: right"|2 498
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}98
|LU0502|| [[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || [[Kanton Klierf|Klierf]]
|style="text-align: right"|113,36
|style="text-align: right"|4 804
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}99
|LU0807|| [[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Wolz|Wolz]] || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|39,25
|style="text-align: right"|7 949
|style="text-align: right"|13
|-
|100
|LU1108|| [[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wuermer|Wuermer]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|17,25
|style="text-align: right"|3 171
|style="text-align: right"|11
|-
|TOTAL
|
|
|
|
|style="text-align: right"|2 586,36
|style="text-align: right"|660 809
|style="text-align: right"|1 134
|}
</div>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen no Populatioun]]
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften]]
* [[Lëscht vun den amtéierende Buergermeeschteren zu Lëtzebuerg]]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Gemengenzuel]]
[[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Gemengen]]
35zk166y0gntbuby8x191jx4efv3lod
2682234
2682230
2026-06-20T15:21:11Z
GilPeBot
65660
png → svg (via JWB)
2682234
wikitext
text/x-wiki
Dës '''Lëscht vun den {{Gemengenzuel}} Lëtzebuerger [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengen]]'''<ref>{{small|Stand: 1. Januar 2023}}</ref> ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
<div style="overflow-x:auto;">
{| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0"
|-
!<!-- Soulaang et keng Kaart gëtt N° op<br>Kaart-->
![[Lokal administrativ Unitéit|LAU]]-Code
! Wope vun der Gemeng oder<br>vun de Fusiounsgemengen
! Gemeng
! [[Lëtzebuerger Kantonen|Kanton]]
!Fläch (km²)<ref>{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu/vis?pg=0&tm=superficie&df%5Bds%5D=ds-release&df%5Bid%5D=DF_X010&df%5Bag%5D=LU1&df%5Bvs%5D=1.0&dq=..A&ly%5Brw%5D=SURFACE_AREA&ly%5Bcl%5D=SPECIFICATION|Titel=Subdivisions territoriales (Situation au 1er janvier 2018)|Gekuckt=20.11.2022|Datum=01.01.2018|Wierk=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":1">{{Citation|URL=https://lustat.statec.lu|Titel=Densité de la population par canton et commune au 1er janvier (Habitants par km²)|Gekuckt=12.05.2023|Datum=18.04.2023|Editeur=lustat.statec.lu|Sprooch=fr}}</ref>
!Awunner
(01.01.2023)<ref name=":1" />
![[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|Gemengeréit]]<ref name=":0">{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/rgd/2022/11/23/a582/jo|Titel=Règlement grand-ducal du 23 novembre 2022 portant fixation du nombre des conseillers communaux à attribuer à chaque commune|Gekuckt=06.12.2022|Datum=23.11.2022|Editeur=data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>Op der Basis vum Art. 5''ter''. vum Gemengegesetzt: « ''Le nombre des membres du conseil communal attribués à chaque commune, eu égard à la population réelle, est déterminé sur base du registre national des personnes physiques.''
''La fixation du nombre des conseillers communaux attribués à chaque commune est faite par règlement grand-ducal, sur proposition du ministre de l'Intérieur, eu égard à la population réelle de chaque commune au 31 décembre de l'année précédant les élections communales d'octobre conformément à l'article 186, alinéa 1<sup>er</sup>, de la loi électorale modifiée du 18 février 2003'' ».</ref>
|-
| {{0}}{{0}}1
|LU0610|| [[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Aerenzdall|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]}} || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|39,73
|style="text-align: right"|2 770
|style="text-align: right"|9
|-
| {{0}}{{0}}2
|LU1003|| [[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Baerdref|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]}} || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|21,93
|style="text-align: right"|2 219
|style="text-align: right"|9
|-
| {{0}}{{0}}3
|LU0301|| [[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bartreng|Bartreng]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|17,39
|style="text-align: right"|8 668
|style="text-align: right"|13
|-
| {{0}}{{0}}4
|LU0801|| [[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|32,13
|style="text-align: right"|1 499
|style="text-align: right"|9
|-
| {{0}}{{0}}5
|LU1002|| [[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|23,31
|style="text-align: right"|1 357
|style="text-align: right"|9
|-
| {{0}}{{0}}6
|LU1001|| [[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|25px]] || [[Gemeng Beefort|Beefort]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|13,74
|style="text-align: right"|3 053
|style="text-align: right"|11
|-
| {{0}}{{0}}7
|LU0201|| [[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|21,49
|style="text-align: right"|11 422
|style="text-align: right"|15
|-
| {{0}}{{0}}8
|LU0601|| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|23,24
|style="text-align: right"|3 052
|style="text-align: right"|11
|-
| {{0}}{{0}}9
|LU1101|| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Betzder|Betzder]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|26,08
|style="text-align: right"|4 105
|style="text-align: right"|11
|-
| {{0}}10
|LU0701|| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biekerech|Biekerech]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|28,41
|style="text-align: right"|2 866
|style="text-align: right"|9
|-
| {{0}}11
|LU0402|| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biissen|Biissen]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|20,75
|style="text-align: right"|3 450
|style="text-align: right"|11
|-
| {{0}}12
|LU1102|| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biwer|Biwer]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|23,08
|style="text-align: right"|1 926
|style="text-align: right"|9
|-
| {{0}}13
|LU1209|| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]] || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|18,00
|style="text-align: right"|3 089
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}14
|LU0602|| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|36,86
|style="text-align: right"|1 678
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}15
|LU0401|| [[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|12,31
|style="text-align: right"|2 336
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}16
|LU0302|| [[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Conter|Conter]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|20,55
|style="text-align: right"|4 374
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}17
|LU0202|| [[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|25px]] || {{SortKey|Deifferdeng|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]}}|| [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|22,18
|style="text-align: right"|29 536
|style="text-align: right"|19
|-
|{{0}}18
|LU0203|| [[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|25px]] || [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|21,38
|style="text-align: right"|21 953
|style="text-align: right"|19
|-
|{{0}}19
|LU0603|| [[Fichier:Blason Diekirch.svg|25px]] || [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|12,42
|style="text-align: right"|7 295
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}20
|LU0101|| [[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Dippech|Dippech]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|17,42
|style="text-align: right"|4 635
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}21
|LU1202|| [[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Duelem|Duelem]] || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|18,98
|style="text-align: right"|2 408
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}22
|LU0703|| [[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|21,55
|style="text-align: right"|1 582
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}23
|LU0504|| [[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Elwen|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]}} || [[Kanton Klierf|Klierf]]
|style="text-align: right"|37,86
|style="text-align: right"|3 513
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}24
|LU0802|| [[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]] || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|51,26
|style="text-align: right"|3 129
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}25
|LU0204|| [[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|25px]] || [[Esch-Uelzecht]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|14,35
|style="text-align: right"|36 625
|style="text-align: right"|19
|-
|{{0}}26
|LU0605|| [[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|15,18
|style="text-align: right"|9 688
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}27
|LU0606|| [[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Feelen|Feelen]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|22,76
|style="text-align: right"|2 366
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}28
|LU0404|| [[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Feschbech|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]}} || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|19,61
|style="text-align: right"|1 308
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}29
|LU0406|| [[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fiels|Fiels]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|15,4
|style="text-align: right"|2 208
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}30
|LU1103|| [[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|30,17
|style="text-align: right"|2 193
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}31
|LU0205|| [[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|18,43
|style="text-align: right"|4 912
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}32
|LU0102|| [[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|20,95
|style="text-align: right"|2 289
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}33
|LU0804|| [[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Geisdref|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]}} || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|29,41
|style="text-align: right"|1 664
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}34
|LU1104|| [[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Greiwenmaacher|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]}} || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|16,48
|style="text-align: right"|5 092
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}35
|LU0711|| [[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|39,85
|style="text-align: right"|2 221
|style="text-align: right"|12
|-
|{{0}}36
|LU0103|| [[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Habscht|Habscht]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|32,51
|style="text-align: right"|4 992
|style="text-align: right"|11
|-
| {{0}}37
|LU0403|| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Helperknapp|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]}} || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|37,61
|style="text-align: right"|4 941
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}38
|LU0303|| [[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hesper|Hesper]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|27,22
|style="text-align: right"|16 433
|style="text-align: right"|17
|-
|{{0}}39
|LU0405|| [[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|13,34
|style="text-align: right"|1 549
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}40
|LU1005|| [[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|25px]] || [[Iechternach]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|20,49
|style="text-align: right"|5 870
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}41
|LU0604|| [[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|17,97
|style="text-align: right"|2 429
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}42
|LU1105|| [[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|55,38
|style="text-align: right"|8 622
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}43
|LU0106|| [[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Kaerch|[[Gemeng Käerch|Käerch]]}} || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|18,88
|style="text-align: right"|2 706
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}44
|LU0104|| [[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|25px]]|| {{SortKey|Kaerjeng|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]}} || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|33,52<ref name=":2">nom Tausch vun Terrainen tëscht de Gemenge Käerjeng a Péiteng, cf. [http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2025/07/18/a334 Loi du 18 juillet 2025 portant changement de limites entre la Commune de Käerjeng et la Commune de Pétange]</ref>
|style="text-align: right"|11 015
|style="text-align: right"|15
|-
|{{0}}45
|LU0206|| [[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|14,86
|style="text-align: right"|9 865
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}46
|LU0105|| [[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|28,18
|style="text-align: right"|6 391
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}47
|LU0805|| [[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|33,58
|style="text-align: right"|1 260
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}48
|LU0501|| [[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || [[Kanton Klierf|Klierf]]
|style="text-align: right"|85,05
|style="text-align: right"|6 021
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}49
|LU1004|| [[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|25,72
|style="text-align: right"|2 117
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}50
|LU0107|| [[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|25px]]|| [[Gemeng Koplescht|Koplescht]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|7,9
|style="text-align: right"|4 286
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}51
|LU0207|| [[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|13,57
|style="text-align: right"|2 766
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}52
|LU1203|| [[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|20,35
|style="text-align: right"|2 070
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}53
|LU0407|| [[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Lentgen|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]}} || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|15,25
|style="text-align: right"|3 436
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}54
|LU0304|| [[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|25px]] || {{SortKey|Letzebuerg|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]}} || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|51,46
|style="text-align: right"|132 780
|style="text-align: right"|27
|-
|{{0}}55
|LU0408|| [[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|17,45
|style="text-align: right"|4 521
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}56
|LU1107|| [[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Maertert|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]}} || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|15,25
|style="text-align: right"|5 117
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}57
|LU0607|| [[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Maerzeg|[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]}} || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|11,1
|style="text-align: right"|2 370
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}58
|LU0108|| [[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|27,54
|style="text-align: right"|10 643
|style="text-align: right"|15
|-
|{{0}}59
|LU1106|| [[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Manternach|Manternach]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|27,68
|style="text-align: right"|2 298
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}60
|LU0409|| [[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Miersch|Miersch]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|49,74
|style="text-align: right"|10 393
|style="text-align: right"|15
|-
|{{0}}61
|LU0208|| [[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Monnerech|Monnerech]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|21,4
|style="text-align: right"|7 119
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}62
|LU1204|| [[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Munneref|Munneref]] || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|13,66
|style="text-align: right"|5 424
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}63
|LU0305|| [[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|41,36
|style="text-align: right"|6 660
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}64
|LU0410|| [[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || [[Kanton Miersch|Miersch]]
|style="text-align: right"|22,44
|style="text-align: right"|1 437
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}65
|LU0503|| [[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || [[Kanton Klierf|Klierf]]
|style="text-align: right"|70,65
|style="text-align: right"|4 036
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}66
|LU0209|| [[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Peiteng|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|11,96<ref name=":2" />
|style="text-align: right"|20 563
|style="text-align: right"|19
|-
|{{0}}67
|LU0902|| [[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Petscht|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]}} || [[Kanton Veianen|Veianen]]
|style="text-align: right"|27,13
|style="text-align: right"|1 153
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}68
|LU0702|| [[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|15,6
|style="text-align: right"|1 827
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}69
|LU0704|| [[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Rammerech|Rammerech]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|79,09
|style="text-align: right"|4 836
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}70
|LU0210|| [[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|20,42
|style="text-align: right"|2 734
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}71
|LU0706|| [[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|25px]] || {{SortKey|Reiden|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]}} || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|31,95
|style="text-align: right"|3 059
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}72
|LU1205|| [[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reimech|[[Gemeng Réimech|Réimech]]}} || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|5,29
|style="text-align: right"|4 015
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}73
|LU0608|| [[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|14,84
|style="text-align: right"|1 353
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}74
|LU0211|| [[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reiser|[[Gemeng Réiser|Réiser]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|23,8
|style="text-align: right"|6 657
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}75
|LU0212|| [[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|25px]] || {{SortKey|Remeleng|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|6,83
|style="text-align: right"|5 692
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}76
|LU1006|| [[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|57,07
|style="text-align: right"|3 704
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}77
|LU0306|| [[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|7,73
|style="text-align: right"|3 751
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}78
|LU0214|| [[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Scheffleng|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]}} || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|7,71
|style="text-align: right"|11 363
|style="text-align: right"|15
|-
|{{0}}79
|LU1206|| [[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms remerschen luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Schengen|Schengen]] || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|31,42
|style="text-align: right"|5 196
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}80
|LU0307|| [[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Schetter|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]}} || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|16,1
|style="text-align: right"|4 387
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}81
|LU0609|| [[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Schieren|Schieren]] || [[Kanton Dikrech|Dikrech]]
|style="text-align: right"|10,41
|style="text-align: right"|2 149
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}82
|LU0707|| [[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Sell|[[Gemeng Sëll|Sëll]]}} || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|14,86
|style="text-align: right"|983
|style="text-align: right"|7
|-
|{{0}}83
|LU1207|| [[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]] || [[Kanton Réimech|Réimech]]
|style="text-align: right"|10,17
|style="text-align: right"|1 984
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}84
|LU0806|| [[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|25px]] || [[Stauséigemeng]] || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|48,5
|style="text-align: right"|2 253
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}85
|LU0308|| [[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Steesel|Steesel]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|21,81
|style="text-align: right"|5 539
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}86
|LU0110|| [[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || [[Kanton Capellen|Capellen]]
|style="text-align: right"|12,16
|style="text-align: right"|5 871
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}87
|LU0309|| [[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stroossen|Stroossen]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|10,71
|style="text-align: right"|10 538
|style="text-align: right"|15
|-
|{{0}}88
|LU0213|| [[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Suessem|Suessem]] || [[Kanton Esch-Uelzecht|Esch-Uelzecht]]
|style="text-align: right"|24,42
|style="text-align: right"|18 333
|style="text-align: right"|17
|-
|{{0}}89
|LU0901|| [[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Tandel|Tandel]] || [[Kanton Veianen|Veianen]]
|style="text-align: right"|41,72
|style="text-align: right"|2 238
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}90
|LU0708|| [[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Useldeng|Useldeng]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|23,92
|style="text-align: right"|2 075
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}91
|LU0903|| [[Fichier:Blason de Vianden.svg|25px]] || [[Gemeng Veianen|Veianen]] || [[Kanton Veianen|Veianen]]
|style="text-align: right"|9,67
|style="text-align: right"|2 203
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}92
|LU0709|| [[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|25px]] || [[Gemeng Viichten|Viichten]] || [[Kanton Réiden|Réiden]]
|style="text-align: right"|12,26
|style="text-align: right"|1 425
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}93
|LU0505|| [[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Waisswampech|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]}} || [[Kanton Klierf|Klierf]]
|style="text-align: right"|35,25
|style="text-align: right"|2 313
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}94
|LU1008|| [[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] || [[Kanton Iechternach|Iechternach]]
|style="text-align: right"|23,28
|style="text-align: right"|1 960
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}95
|LU0310|| [[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Walfer|Walfer]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|7,06
|style="text-align: right"|8 730
|style="text-align: right"|13
|-
|{{0}}96
|LU0808|| [[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wanseler|Wanseler]] || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|30,42
|style="text-align: right"|1 455
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}97
|LU0311|| [[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]] || [[Kanton Lëtzebuerg|Lëtzebuerg]]
|style="text-align: right"|17,07
|style="text-align: right"|2 498
|style="text-align: right"|9
|-
|{{0}}98
|LU0502|| [[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || [[Kanton Klierf|Klierf]]
|style="text-align: right"|113,36
|style="text-align: right"|4 804
|style="text-align: right"|11
|-
|{{0}}99
|LU0807|| [[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms eschweiler luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Wolz|Wolz]] || [[Kanton Wolz|Wolz]]
|style="text-align: right"|39,25
|style="text-align: right"|7 949
|style="text-align: right"|13
|-
|100
|LU1108|| [[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wuermer|Wuermer]] || [[Kanton Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]
|style="text-align: right"|17,25
|style="text-align: right"|3 171
|style="text-align: right"|11
|-
|TOTAL
|
|
|
|
|style="text-align: right"|2 586,36
|style="text-align: right"|660 809
|style="text-align: right"|1 134
|}
</div>
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen no Populatioun]]
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Uertschaften]]
* [[Lëscht vun den amtéierende Buergermeeschteren zu Lëtzebuerg]]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Gemengenzuel]]
[[Kategorie:Lëschten:Geographie:Lëtzebuerg|Gemengen]]
lk1woq0n85cxaybxe7h01o7am1xc4b0
Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen
0
1073
2682223
2682181
2026-06-20T12:34:56Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682223
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt.
Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet.
'''Bemierkung'''
D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn.
{{AbcIndex}}
== B ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"| vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|100px]]
| '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''<br>
''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''<br>
''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}<br> D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen) sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert.
|-valign="top"bi
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''<br>
''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}<br>Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''<br>
''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}<br>De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''<br>
''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''<br>
''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''<br>
''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}<br>
De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''<br>
''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}
Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''<br>
''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}<br>
De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref.
D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''<br>
''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}
De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules'').
De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''<br>
''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}<br>Déi riets Säit vum Wopen,<ref>
Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt</ref> ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn.
Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''<br>
''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}
D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier.
De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]].
D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''<br>
''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}<br>
De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch - Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''<br>
''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}<br>
D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet.
D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]).
D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''<br>
''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.''
<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable'').
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''<br>
''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}
Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points'').
De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht.
|}
== C ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]'''
<br>''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] <!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - -->Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}
Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même'').
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''<br>''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter.
D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet.
Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn.
D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable'').
|}
== D ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''<br>''D'azur au lion d'or.''
{{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}}
De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''<br>
''D'or au lion de sable.''<br>
{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}<br>
De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär.
Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''<br>
''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.''
''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}''
Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der ''vouerie franche'' <!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…-->vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen.
De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs ''burelles'', mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt).
Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: ''burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe''. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum ''burelé'' fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (''puits'') ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun.
Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass, an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz ''en sautoir'' huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert an och keng heraldesch Begrënnung huet.
De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''<br>
''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}}
De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''<br>
''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}<br>De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war.
|}
== E ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''<br>
''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}<br>
D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet.
De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren.
De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]].
D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant'').
De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime.
D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]].
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''<br>
''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''<br>
''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg.png|100px]]
|'''[[Esch-Uelzecht]]'''<br>
''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.''
D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73).
Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''<br>
''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''<br>{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327}}
|}
== F ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''<br>
''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules'' *.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}<br><nowiki>*</nowiki>Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''<br>Den Hond am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vassalle vun de [[Buerschent]]er déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung:''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''<br>
''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}<br>De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''<br>
''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''<br>
''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''<br>
''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}<br>
|}
== G ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''<br>
''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''<br>
''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''<br>
''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''<br>
''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Klierf, Meesebuerg a Beefort.
|}
== H ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''<br>
''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''<br>
''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''<br>
''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''<br>
''Fascé d'or et d'Azur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''<br>
''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''<br>
''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''<br>
''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}}
|}
== I ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Iechternach]]'''<br>''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.''
De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Herrschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren.
Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsdref gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].<br>{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''<br>''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''<br>{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}De Gemengewope berécksiichtegt d'Wope vun de verschiddenen Hären, déi noeneen zu Ierpeldeng d'Soen haten.
Den a véier gedeelte Wopen ([[Andreaskräiz]]) erënnert un déi éischt Hären, de Frédéric an de Gérard vun Ierpeldeng (''à une fasce, un sautoir brochant sur le tout'', Faarwe sinn net onbekannt).
Dat Sëlwert a Rout, gradewéi d'Rondelen, sinn aus de Wope vun der Famill Gondersdorf (''de gueules à deux fasces d'argent chargées de cing tourteaux de sable''), Hären aus dem 15. bis zum 17. Joerhonnert.
D'Stäre mat de siwe Spëtzte stamen aus de Wope vum Baron du Prel (de gueules à un chevron dentelé d'argent accompagné de trois ombres de soleil à sept rais d'or), dee 1691 déi lescht Nokomme vun der Famill Gondersdorf bestuet huet.
|}
== J ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''<br>''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''<br>[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983
|}
== K ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''<br>''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}<br>
De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''<br>''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}<br>
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''<br>
''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}}
D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' <!--(net sécher wat domat gemengt ass)--> gewiescht.
De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''<br>''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|- valign=top
|align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] <br> [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]]
| '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''<br>Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:<br>
''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}<br>
Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:<br>''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|- valign=top
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Klierf|Klierf]]'''<br>''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}<br>
De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Klierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules'').
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]'''
''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}
D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konstem]]'''
''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert.
Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or'').
De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''<br>''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|}
== L ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''<br>
''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' <br>[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen]
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''<br>''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''<br>''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|100px]]
|'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''<br>''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}}
|}
== M ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign="top"
|align="center" |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]]
|'''[[Maarnech]]'''
''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}}
De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss.
Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn.
Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''<br>''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe "grain d'orge" de sable.''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''<br>''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}<br>D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''<br>''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]'''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''<br>''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''<br>''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''<br>''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''<br>''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]'''
|}
== N ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueulesbrochant en pal.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''<br>''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''<br>''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}<br>De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.''
|}
== P ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''<br>''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''<br>''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]'''
(virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')<br>''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass.
Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft.
D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech).
|}
== R ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''<br>''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''<br>''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}<br>Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''<br>''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''<br>''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''<br>''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''<br>{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] <!--- Mémorial xx, Säit xx ---> Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''<br>''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.''
|}
== S ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''<br>''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''<br>''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374<!-- - Projet: 19xx [[xxx]]-->}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''<br>''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''<br>''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''<br>
''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''<br>
''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''<br>''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''<br>''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]]
|'''[[Stauséigemeng]]'''<br>''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''<br>''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''<br>''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]<!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--> - Mémorial B 1989<!--, Säit 1032 - --> - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''<br>''De gueules à cinq pals d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474<!--- Projet: [[xxx]]-->}}<br>De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck<ref>https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique</ref>
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''<br>''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}
== T ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''<br>''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - <!--Mémorial B xx, Säit xx - -->Projet: R. Klein 2005}}<br>Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen.
De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]'''
|}
== U ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''<br>
|}
== V ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''<br>''De gueules à la fasce d'argent''<br>{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}}
|}
== W ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''<br>''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''<br>''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]'''
<br>''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}<br>De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]'''
<br>''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''<br>
''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''<br>''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]'''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''<br>''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]'''
''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.''
{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---> [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}}
De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''<br>''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }}
|}
== Kuckt och ==
*[[Wope vu Lëtzebuerg]]
==Literatur==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr bibnet]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}}
* [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen]
* [https://web.archive.org/web/20260218071150/https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen]
* Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html "Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei."] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]]
[[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]]
3we0qgy8serz3qatqlh4c5nj6zqteem
2682231
2682223
2026-06-20T15:19:23Z
GilPeBot
65660
png → svg (via JWB)
2682231
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt.
Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet.
'''Bemierkung'''
D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn.
{{AbcIndex}}
== B ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"| vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|100px]]
| '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''<br>
''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''<br>
''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}<br> D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen) sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert.
|-valign="top"bi
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''<br>
''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}<br>Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''<br>
''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}<br>De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''<br>
''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''<br>
''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''<br>
''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}<br>
De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''<br>
''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}
Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''<br>
''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}<br>
De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref.
D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''<br>
''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}
De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules'').
De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''<br>
''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}<br>Déi riets Säit vum Wopen,<ref>
Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt</ref> ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn.
Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''<br>
''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}
D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier.
De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]].
D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''<br>
''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}<br>
De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch - Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''<br>
''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}<br>
D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet.
D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]).
D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''<br>
''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.''
<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable'').
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''<br>
''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}
Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points'').
De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht.
|}
== C ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]'''
<br>''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] <!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - -->Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}
Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même'').
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''<br>''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter.
D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet.
Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn.
D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable'').
|}
== D ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''<br>''D'azur au lion d'or.''
{{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}}
De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''<br>
''D'or au lion de sable.''<br>
{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}<br>
De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär.
Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''<br>
''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.''
''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}''
Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der ''vouerie franche'' <!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…-->vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen.
De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs ''burelles'', mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt).
Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: ''burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe''. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum ''burelé'' fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (''puits'') ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun.
Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass, an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz ''en sautoir'' huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert an och keng heraldesch Begrënnung huet.
De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''<br>
''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}}
De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''<br>
''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}<br>De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war.
|}
== E ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''<br>
''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}<br>
D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet.
De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren.
De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]].
D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant'').
De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime.
D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]].
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''<br>
''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''<br>
''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|100px]]
|'''[[Esch-Uelzecht]]'''<br>
''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.''
D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73).
Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''<br>
''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''<br>{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327}}
|}
== F ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''<br>
''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules'' *.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}<br><nowiki>*</nowiki>Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''<br>Den Hond am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vassalle vun de [[Buerschent]]er déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung:''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''<br>
''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}<br>De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''<br>
''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''<br>
''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''<br>
''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}<br>
|}
== G ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''<br>
''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''<br>
''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''<br>
''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''<br>
''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Klierf, Meesebuerg a Beefort.
|}
== H ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''<br>
''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''<br>
''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''<br>
''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''<br>
''Fascé d'or et d'Azur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''<br>
''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''<br>
''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''<br>
''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}}
|}
== I ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Iechternach]]'''<br>''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.''
De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Herrschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren.
Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsdref gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].<br>{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''<br>''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''<br>{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}De Gemengewope berécksiichtegt d'Wope vun de verschiddenen Hären, déi noeneen zu Ierpeldeng d'Soen haten.
Den a véier gedeelte Wopen ([[Andreaskräiz]]) erënnert un déi éischt Hären, de Frédéric an de Gérard vun Ierpeldeng (''à une fasce, un sautoir brochant sur le tout'', Faarwe sinn net onbekannt).
Dat Sëlwert a Rout, gradewéi d'Rondelen, sinn aus de Wope vun der Famill Gondersdorf (''de gueules à deux fasces d'argent chargées de cing tourteaux de sable''), Hären aus dem 15. bis zum 17. Joerhonnert.
D'Stäre mat de siwe Spëtzte stamen aus de Wope vum Baron du Prel (de gueules à un chevron dentelé d'argent accompagné de trois ombres de soleil à sept rais d'or), dee 1691 déi lescht Nokomme vun der Famill Gondersdorf bestuet huet.
|}
== J ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''<br>''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''<br>[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983
|}
== K ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''<br>''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}<br>
De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''<br>''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}<br>
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''<br>
''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}}
D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' <!--(net sécher wat domat gemengt ass)--> gewiescht.
De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''<br>''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|- valign=top
|align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] <br> [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]]
| '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''<br>Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:<br>
''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}<br>
Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:<br>''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|- valign=top
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Klierf|Klierf]]'''<br>''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}<br>
De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Klierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules'').
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]'''
''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}
D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konstem]]'''
''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert.
Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or'').
De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''<br>''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|}
== L ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''<br>
''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' <br>[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen]
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''<br>''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''<br>''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|100px]]
|'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''<br>''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}}
|}
== M ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign="top"
|align="center" |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]]
|'''[[Maarnech]]'''
''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}}
De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss.
Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn.
Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''<br>''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe "grain d'orge" de sable.''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''<br>''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}<br>D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''<br>''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]'''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''<br>''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''<br>''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''<br>''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''<br>''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]'''
|}
== N ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueulesbrochant en pal.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''<br>''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''<br>''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}<br>De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.''
|}
== P ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''<br>''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''<br>''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]'''
(virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')<br>''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass.
Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft.
D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech).
|}
== R ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''<br>''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''<br>''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}<br>Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''<br>''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''<br>''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''<br>''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''<br>{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] <!--- Mémorial xx, Säit xx ---> Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''<br>''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.''
|}
== S ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''<br>''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''<br>''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374<!-- - Projet: 19xx [[xxx]]-->}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''<br>''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''<br>''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''<br>
''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''<br>
''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''<br>''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''<br>''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]]
|'''[[Stauséigemeng]]'''<br>''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''<br>''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''<br>''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]<!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--> - Mémorial B 1989<!--, Säit 1032 - --> - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''<br>''De gueules à cinq pals d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474<!--- Projet: [[xxx]]-->}}<br>De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck<ref>https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique</ref>
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''<br>''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}
== T ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''<br>''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - <!--Mémorial B xx, Säit xx - -->Projet: R. Klein 2005}}<br>Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen.
De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]'''
|}
== U ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''<br>
|}
== V ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''<br>''De gueules à la fasce d'argent''<br>{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}}
|}
== W ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''<br>''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''<br>''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]'''
<br>''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}<br>De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]'''
<br>''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''<br>
''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''<br>''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]'''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''<br>''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]'''
''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.''
{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---> [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}}
De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''<br>''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }}
|}
== Kuckt och ==
*[[Wope vu Lëtzebuerg]]
==Literatur==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr bibnet]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}}
* [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen]
* [https://web.archive.org/web/20260218071150/https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen]
* Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html "Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei."] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]]
[[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]]
dzvgih4s2x0mq0227l0s85p5q6gmjyj
2682235
2682231
2026-06-20T15:21:13Z
GilPeBot
65660
png → svg (via JWB)
2682235
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt.
Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet.
'''Bemierkung'''
D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn.
{{AbcIndex}}
== B ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"| vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|100px]]
| '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''<br>
''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''<br>
''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}<br> D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen) sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert.
|-valign="top"bi
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''<br>
''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}<br>Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''<br>
''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}<br>De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''<br>
''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''<br>
''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''<br>
''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}<br>
De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''<br>
''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}
Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''<br>
''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}<br>
De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref.
D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''<br>
''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}
De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules'').
De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''<br>
''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}<br>Déi riets Säit vum Wopen,<ref>
Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt</ref> ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn.
Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''<br>
''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}
D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier.
De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]].
D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''<br>
''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}<br>
De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch - Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''<br>
''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}<br>
D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet.
D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]).
D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''<br>
''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.''
<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable'').
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''<br>
''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}
Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points'').
De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht.
|}
== C ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]'''
<br>''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] <!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - -->Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}
Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même'').
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''<br>''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter.
D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet.
Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn.
D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable'').
|}
== D ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''<br>''D'azur au lion d'or.''
{{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}}
De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''<br>
''D'or au lion de sable.''<br>
{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}<br>
De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär.
Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''<br>
''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.''
''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}''
Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der ''vouerie franche'' <!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…-->vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen.
De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs ''burelles'', mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt).
Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: ''burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe''. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum ''burelé'' fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (''puits'') ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun.
Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass, an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz ''en sautoir'' huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert an och keng heraldesch Begrënnung huet.
De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''<br>
''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}}
De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''<br>
''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}<br>De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war.
|}
== E ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''<br>
''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}<br>
D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet.
De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren.
De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]].
D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant'').
De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime.
D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]].
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''<br>
''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''<br>
''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|100px]]
|'''[[Esch-Uelzecht]]'''<br>
''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.''
D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73).
Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''<br>
''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''<br>{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327}}
|}
== F ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''<br>
''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules'' *.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}<br><nowiki>*</nowiki>Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''<br>Den Hond am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vassalle vun de [[Buerschent]]er déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung:''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''<br>
''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}<br>De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''<br>
''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''<br>
''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''<br>
''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}<br>
|}
== G ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''<br>
''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''<br>
''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''<br>
''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''<br>
''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Klierf, Meesebuerg a Beefort.
|}
== H ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''<br>
''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''<br>
''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''<br>
''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''<br>
''Fascé d'or et d'Azur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''<br>
''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''<br>
''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''<br>
''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}}
|}
== I ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Iechternach]]'''<br>''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.''
De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Herrschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren.
Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsdref gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].<br>{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''<br>''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''<br>{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}De Gemengewope berécksiichtegt d'Wope vun de verschiddenen Hären, déi noeneen zu Ierpeldeng d'Soen haten.
Den a véier gedeelte Wopen ([[Andreaskräiz]]) erënnert un déi éischt Hären, de Frédéric an de Gérard vun Ierpeldeng (''à une fasce, un sautoir brochant sur le tout'', Faarwe sinn net onbekannt).
Dat Sëlwert a Rout, gradewéi d'Rondelen, sinn aus de Wope vun der Famill Gondersdorf (''de gueules à deux fasces d'argent chargées de cing tourteaux de sable''), Hären aus dem 15. bis zum 17. Joerhonnert.
D'Stäre mat de siwe Spëtzte stamen aus de Wope vum Baron du Prel (de gueules à un chevron dentelé d'argent accompagné de trois ombres de soleil à sept rais d'or), dee 1691 déi lescht Nokomme vun der Famill Gondersdorf bestuet huet.
|}
== J ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''<br>''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''<br>[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983
|}
== K ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''<br>''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}<br>
De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''<br>''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}<br>
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''<br>
''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}}
D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' <!--(net sécher wat domat gemengt ass)--> gewiescht.
De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''<br>''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|- valign=top
|align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] <br> [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]]
| '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''<br>Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:<br>
''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}<br>
Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:<br>''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|- valign=top
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Klierf|Klierf]]'''<br>''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}<br>
De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Klierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules'').
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]'''
''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}
D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konstem]]'''
''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert.
Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or'').
De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''<br>''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|}
== L ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''<br>
''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' <br>[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen]
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''<br>''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''<br>''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|100px]]
|'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''<br>''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}}
|}
== M ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign="top"
|align="center" |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]]
|'''[[Maarnech]]'''
''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}}
De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss.
Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn.
Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''<br>''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe "grain d'orge" de sable.''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''<br>''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}<br>D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''<br>''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]'''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''<br>''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''<br>''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''<br>''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''<br>''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]'''
|}
== N ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueulesbrochant en pal.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''<br>''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''<br>''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}<br>De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.''
|}
== P ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''<br>''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''<br>''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]'''
(virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')<br>''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass.
Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft.
D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech).
|}
== R ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''<br>''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''<br>''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}<br>Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''<br>''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''<br>''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''<br>''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''<br>{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] <!--- Mémorial xx, Säit xx ---> Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''<br>''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.''
|}
== S ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''<br>''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''<br>''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374<!-- - Projet: 19xx [[xxx]]-->}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''<br>''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''<br>''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''<br>
''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''<br>
''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''<br>''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''<br>''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]]
|'''[[Stauséigemeng]]'''<br>''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''<br>''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''<br>''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]<!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--> - Mémorial B 1989<!--, Säit 1032 - --> - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''<br>''De gueules à cinq pals d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474<!--- Projet: [[xxx]]-->}}<br>De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck<ref>https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique</ref>
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''<br>''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}
== T ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''<br>''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - <!--Mémorial B xx, Säit xx - -->Projet: R. Klein 2005}}<br>Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen.
De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]'''
|}
== U ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''<br>
|}
== V ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''<br>''De gueules à la fasce d'argent''<br>{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}}
|}
== W ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''<br>''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''<br>''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]'''
<br>''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}<br>De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]'''
<br>''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''<br>
''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''<br>''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]'''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''<br>''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]'''
''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.''
{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---> [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}}
De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''<br>''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }}
|}
== Kuckt och ==
*[[Wope vu Lëtzebuerg]]
==Literatur==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr bibnet]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}}
* [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen]
* [https://web.archive.org/web/20260218071150/https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen]
* Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html "Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei."] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]]
[[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]]
krxg2gri9v8y22xwldivjlk0egdsl3v
2682240
2682235
2026-06-20T15:56:18Z
GilPe
14980
/* E */ Ëlwen
2682240
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt.
Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet.
'''Bemierkung'''
D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn.
{{AbcIndex}}
== B ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"| vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|100px]]
| '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''<br>
''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''<br>
''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}<br> D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen) sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert.
|-valign="top"bi
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''<br>
''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}<br>Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''<br>
''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}<br>De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''<br>
''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''<br>
''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''<br>
''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}<br>
De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''<br>
''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}
Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''<br>
''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}<br>
De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref.
D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''<br>
''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}
De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules'').
De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''<br>
''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}<br>Déi riets Säit vum Wopen,<ref>
Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt</ref> ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn.
Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''<br>
''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}
D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier.
De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]].
D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''<br>
''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}<br>
De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch - Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''<br>
''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}<br>
D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet.
D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]).
D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''<br>
''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.''
<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable'').
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''<br>
''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}
Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points'').
De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht.
|}
== C ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]'''
<br>''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] <!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - -->Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}
Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même'').
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''<br>''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter.
D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet.
Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn.
D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable'').
|}
== D ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''<br>''D'azur au lion d'or.''
{{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}}
De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''<br>
''D'or au lion de sable.''<br>
{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}<br>
De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär.
Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''<br>
''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.''
''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}''
Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der ''vouerie franche'' <!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…-->vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen.
De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs ''burelles'', mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt).
Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: ''burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe''. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum ''burelé'' fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (''puits'') ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun.
Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass, an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz ''en sautoir'' huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert an och keng heraldesch Begrënnung huet.
De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''<br>
''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}}
De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''<br>
''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}<br>De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war.
|}
== E ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''<br>
''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}<br>
D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet.
De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren.
De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]].
D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant'').
De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime.
D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]].
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''<br>
''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
Ënnert dem [[Ancien Régime]] huet de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng der Seigneurie vu Klierf gehéiert (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), de Rescht war en Deel vum ''Haff vu Bellain'', vun deem e mëttelalterleche Sigel mam Portrait vum [[Poopst]] [[Cornelius (Poopst)|Cornelius]] bekannt ass.
De franséischen Numm vun der Gemeng (''Troisvierges'') geet op e Kult zeréck, deen do zu Éiere vun dräi Frae praktizéiert gouf, déi als [[Jongfra|Jongfraen]] a [[Märtyrer]] ugesi goufen. Hir symbolesch an opschlossräich Nimm – ''Fides'', ''Spes'' a ''Caritas'' (lb. Glawen, Hoffnung a Léift) – verroden awer, datt et sech ëm en uralen an obskuere Kult handelt, deen duerch d'Christianiséierung nees entdeckt gouf.
De Wope vun der Gemeng baséiert op deem vu Klierf, mat den dräi Jongfraen amplaz vun de [[Märel (Vull)|Märelen]].
Den Hiwwel erënnert un d'Regioun [[Éislek]], an den zentrale méi héijen Deel un d'[[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]], déi laang als déi héchst Plaz vum Land gegollt huet.
D'Rad an d'Schinn erënneren un déi wichteg Roll, déi d'Eisebunn an der Entwécklung vun der Gemeng gespillt huet.
D'[[Patriarchalkräiz]] ass ee vun den Attributer vum Poopst Cornelius a bezitt sech op den ''Haff vu Bellain''.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''<br>
''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|100px]]
|'''[[Esch-Uelzecht]]'''<br>
''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.''
D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73).
Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''<br>
''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''<br>{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327}}
|}
== F ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''<br>
''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules'' *.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}<br><nowiki>*</nowiki>Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''<br>Den Hond am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vassalle vun de [[Buerschent]]er déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung:''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''<br>
''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}<br>De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''<br>
''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''<br>
''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''<br>
''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}<br>
|}
== G ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''<br>
''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''<br>
''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''<br>
''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''<br>
''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Klierf, Meesebuerg a Beefort.
|}
== H ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''<br>
''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''<br>
''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''<br>
''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''<br>
''Fascé d'or et d'Azur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''<br>
''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''<br>
''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''<br>
''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}}
|}
== I ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Iechternach]]'''<br>''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.''
De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Herrschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren.
Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsdref gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].<br>{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''<br>''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''<br>{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}De Gemengewope berécksiichtegt d'Wope vun de verschiddenen Hären, déi noeneen zu Ierpeldeng d'Soen haten.
Den a véier gedeelte Wopen ([[Andreaskräiz]]) erënnert un déi éischt Hären, de Frédéric an de Gérard vun Ierpeldeng (''à une fasce, un sautoir brochant sur le tout'', Faarwe sinn net onbekannt).
Dat Sëlwert a Rout, gradewéi d'Rondelen, sinn aus de Wope vun der Famill Gondersdorf (''de gueules à deux fasces d'argent chargées de cing tourteaux de sable''), Hären aus dem 15. bis zum 17. Joerhonnert.
D'Stäre mat de siwe Spëtzte stamen aus de Wope vum Baron du Prel (de gueules à un chevron dentelé d'argent accompagné de trois ombres de soleil à sept rais d'or), dee 1691 déi lescht Nokomme vun der Famill Gondersdorf bestuet huet.
|}
== J ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''<br>''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''<br>[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983
|}
== K ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''<br>''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}<br>
De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''<br>''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}<br>
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''<br>
''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}}
D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' <!--(net sécher wat domat gemengt ass)--> gewiescht.
De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''<br>''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|- valign=top
|align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] <br> [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]]
| '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''<br>Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:<br>
''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}<br>
Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:<br>''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|- valign=top
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Klierf|Klierf]]'''<br>''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}<br>
De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Klierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules'').
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]'''
''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}
D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konstem]]'''
''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert.
Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or'').
De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''<br>''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|}
== L ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''<br>
''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' <br>[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen]
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''<br>''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''<br>''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|100px]]
|'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''<br>''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}}
|}
== M ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign="top"
|align="center" |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]]
|'''[[Maarnech]]'''
''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}}
De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss.
Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn.
Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''<br>''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe "grain d'orge" de sable.''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''<br>''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}<br>D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''<br>''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]'''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''<br>''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''<br>''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''<br>''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''<br>''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]'''
|}
== N ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueulesbrochant en pal.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''<br>''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''<br>''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}<br>De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.''
|}
== P ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''<br>''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''<br>''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]'''
(virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')<br>''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass.
Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft.
D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech).
|}
== R ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''<br>''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''<br>''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}<br>Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''<br>''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''<br>''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''<br>''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''<br>{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] <!--- Mémorial xx, Säit xx ---> Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''<br>''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.''
|}
== S ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''<br>''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''<br>''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374<!-- - Projet: 19xx [[xxx]]-->}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''<br>''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''<br>''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''<br>
''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''<br>
''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''<br>''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''<br>''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]]
|'''[[Stauséigemeng]]'''<br>''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''<br>''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''<br>''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]<!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--> - Mémorial B 1989<!--, Säit 1032 - --> - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''<br>''De gueules à cinq pals d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474<!--- Projet: [[xxx]]-->}}<br>De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck<ref>https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique</ref>
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''<br>''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}
== T ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''<br>''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - <!--Mémorial B xx, Säit xx - -->Projet: R. Klein 2005}}<br>Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen.
De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]'''
|}
== U ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''<br>
|}
== V ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''<br>''De gueules à la fasce d'argent''<br>{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}}
|}
== W ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''<br>''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''<br>''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]'''
<br>''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}<br>De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]'''
<br>''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''<br>
''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''<br>''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]'''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''<br>''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]'''
''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.''
{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---> [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}}
De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''<br>''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }}
|}
== Kuckt och ==
*[[Wope vu Lëtzebuerg]]
==Literatur==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr bibnet]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}}
* [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen]
* [https://web.archive.org/web/20260218071150/https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen]
* Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html "Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei."] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]]
[[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]]
n9clink559umyjqwghy7fffr2i15gia
2682283
2682240
2026-06-21T09:17:32Z
GilPe
14980
/* E */ Esch-Sauer
2682283
wikitext
text/x-wiki
{{EnCours|GilPe}}
Dës '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wopen''' ass en Deel vun de [[Wikipedia:Referenztabellen|Referenztabellen]].
An dëser '''Lëscht vun de Lëtzebuerger Wope''' fannt Dir Biller vun de Wopen aus dem Lëtzebuerger Land, déi dir bei de respektive Gemengenartikelen oder anere benotze kënnt.
Verschiddener sinn déi vu Gemengen, déi mat anere fusionéiert hunn. Dacks gëtt et nach keen offiziellen neie Wope vun der fusionéierter Gemeng, soudatt deen ale provisoresch weiderbesteet.
'''Bemierkung'''
D'Duerstellung vun de Wopen ass eventuell anescht wéi déi, déi vum Proprietär vum Wopen (Gemeng, Regierung oder Organisatioun) benotzt gëtt. Se goufen op Basis vun der [[Blasonéierung]] gezeechent, déi – als schrëftlech Beschreiwung – net ënnert d'[[Auteursrecht|Auteursrechter]] falen. All Duerstellung déi der Blasonéierung entsprécht, gëllt als [[Heraldik|heraldesch]] korrekt. Sou kann et méi ënnerschiddlech kënschtleresch Interpretatioune vum selwechte Wope ginn. Déi offiziell Versioun, déi vum Proprietär vum Wope benotzt gëtt, ass méiglecherweis duerch de Copyright geschützt a kann an deem Fall hei net benotzt ginn.
{{AbcIndex}}
== B ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"| vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bastendorf luxbrg.svg|100px]]
| '''[[Gemeng Baastenduerf|Baastenduerf]]'''<br>
''De gueules à l'écusson d'argent chargé ď'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois fleurs de lis d'or.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 24. September 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 16. Oktober 1986 - Mémorial B 1986, Säit 1375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1986}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]'''<br>
''D'or à la croix fleurdelisée de gueules accostée en chef de deux béquilles de Saint Antoine du même et accompagné en pointe d'un pont de trois arches de sable mouvant des flancs posé sur une rivière d'azur mouvant de la pointe.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}<br> D'Haaptemailer vum Wopen (rout a gëllen) sinn déi vun den Häre vu [[Beefort]], an d'Kräiz mat de Liliespëtze symboliséiert d'[[Abtei Iechternach]]. Bäerdref selwer gëtt duerch d'Krätsche vum Hellegen Tunn duergestallt, deen ee vun de Patréiner vun der Par ass. D'Bréck steet fir d'Uertschaft [[Bollenduerfer Bréck]] a symboliséiert d'Bréck iwwer d'[[Sauer]]. Se ass schwaarz well dat un d'Faarf vum Kräiz aus dem Wope vun den Häre vu Bollenduerf erënnert.
|-valign="top"bi
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bartreng|Bartreng]]'''<br>
''Coupé d'argent et de gueules, au lion de l'un en l'autre, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Oktober]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Dezember]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1362 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981 }}<br>Déi gedeelt Emailer kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Bertrange-lez-Thionville]]. De rouden Deel vum Léiw, ass vum Léiw vum Lëtzebuerger Wopen, an de sëlweren Deel kënnt aus dem Wope vum [[Jang de Blannen]] dee sengem natierleche Meedche Colette, dat mam Gerard Barong vu Rodstock bestuet war, d'Seigneurerie Bartreng geschenkt hat.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]]'''<br>
''Coupé de sinople à trois chausse-trappes d'or mises en fasce et d'azur à une rose d'or feuillée de sinople, à une divise ondée d'argent brochant sur la partition.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. Februar]] [[187]] - Mémorial B 1987, Säit 394 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}<br>De gréngen Email an déi gëlle [[Kréi|Kréieféiss]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Losange|Lossich]] deene [[Sir (Uertschaft)|Sir]] an d'Meierei Bauschelt gehéiert huet. De bloen Email an déi gëlle Rous komme vum Wope vun der Areler Schäffefamill Busleyden déi vu Bauschelt koumen. De gewellte sëlwer Email soll d'[[Sauer]] duerstellen, déi duerch d'Gemeng leeft.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bech|Bech]]'''<br>
''D'argent à la croix ancrée de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel a l'ancienne de cinq pendants d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 1989 - Projet: Gemengerot 1988 }}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beefort|Beefort]]'''<br>
''D'or à la tour ouverte, crénelée de cinq pièces, de gueules maçonnées de sable, au chef de gueules chargé d'un lambel à cinq pendants d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[3. Juli]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 1374 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986 }}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]]'''<br>
''Parti au I d'argent au lion de sable, lampassé et armé de gueules, au II de gueules au château à deux tours d'or''''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1032 - Projet: J. Flies 1986 modifiéiert vun der Commission héraldique}}<br>
De Léiw kënnt aus dem Wope vun den Häre vun Zolwer déi verschiddenen Historiker no Proprietéiten zu Beetebuerg haten. D'Schlass mat den zwéin Tierm erënnert un déi zwee Schlässer déi et zu Beetebuerg gouf.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Béiwen-Atert|Béiwen-Atert]]'''<br>
''Burelé d'argent et de gueules, les burelles de la pointe cachées par un mont de sinople mouvant de la pointe, chargé de trois besants mal ordonnés d'or, et surmontée d'une croix tréflée de même.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Abrëll]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}
Déi dräi Uertschafte Béiwen, Bruch a Bëschdref ware fréier en Deel vun der [[Probstei]] vun [[Useldeng]], där hir Hären Nofollger vun deene vun Esch-Sauer waren an deselwechte Wope gedroen hunn (''burelé d'argent et de gueules''). Dofir war d'Basis vum Béiwener Gemengewope e Feld aus sëlwere Sträifen. Den Hiwwel symboliséiert den [[Helperknapp]], dee fréier de reliéisen a kommerziellen Zentrum vun der Regioun war a wou all Joer e Maart ofgehale gouf. Um Wope sinn deemno e Kräiz als reliéist Symbol a Rondelen, Symboler vum Handel.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]]'''<br>
''Coupé d'or et d'argent à la fasce vivrée de gueules brochant sur la partition, accompagnée en chef d'une croix ancrée de sable, en pointe de trois fleurs de lis du même posées 2 et 1.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[13. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[8. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 374 - Projet: M. Lenertz}}<br>
De Wope symboliséiert déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Bettenduerf, Gilsdref a Méischtref.
D'Ankerkräiz kënnt aus dem Wope vun den Häre vu Bettenduerf (d'or à la croix ancree de sable), d'Fleurs-de-lis sinn aus dem Wope vun den Häre vu Folkendeng iwwerholl (d'argent à trois fleurs de lis mal ordonnés de sable), deenen d'Duerf Gilsdref gehéiert huet. Déi gezackte Linn staamt vum aus dem Wope vum Th. vu Kerpen (d'argent a la fasce vivrée de gueules), deen am 14. Joerhonnert Här vu Méischtref war.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Betzder|Betzder]]'''<br>
''Écartelé: aux I et IV d'azur à la croix ancrée d'argent: au II et III d'argent au lion d'azur armé et lampassé de gueules; à la clef de gueules posée en pal, le panneton en haut, brochant sur le tout.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[22. November]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Februar]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 541 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}
De gréissten Deel vun der haiteger Gemeng war an der Feudalzäit vun der [[Probstei]] [[Gréiwemaacher]] ofhängeg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or: à la clef d'argent en barre brochant sur le tout''). Trotzdeem war Betzder eng eegen Herrschaft, déi hannereneen enger ganzer Rei vun Häre gehéiert huet, dorënner déi vu Bartreng, Lelleg, Berbuerg, [[Buerg Eltz|Eltz]], Bierg a [[Mohr de Waldt]]. D'Wope vu Betzder si just ouni [[Faarf (Heraldik)|Faarf]] bekannt (''à la croix ancrée''). Op der anerer Säit sinn déi vu Lelleg bekannt (''d'azur à la croix ancrée d'argent''). Wat Mensder ugeet, schéngt et, datt dës Uertschaft am véierzéngte Joerhonnert eng Herrschaft ausgemaach huet, op alle Fall gouf et am Joer 1348 gouf et e Jang vu Mensder (''un cerf passant sur une terrasse'' (onbekannt Emailer)). Méi spéit ass d'Uertschaft un d'Baronge vu Pouilly-sur-Meuse iwwergaangen [als éischt ''d'argent au lion d'azur'', duerno ''d'argent au lion d'azur armé et lampasse de gueules'').
De Wope besteet aus engem a Véierel gedeelten (''écartelé'') Schëld vu Lelleg a vu Pouilly, mat driwwer engem Schlëssel, dee Gréiwemaacher symboliséiert.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biekerech|Biekerech]]'''<br>
''Parti d'or et d'azur à deux crosses adossées de l'un en l'autre mouvant de la pointe et brochant sur la partition, les crosses soutenues à dextre par un loup rampant contourné au naturel et a senestre par un lion d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[7. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 344 - Projet: [[Marcel Lenertz]]}}<br>Déi riets Säit vum Wopen,<ref>
Bei der Beschreiwung vu Wopen ass riets déi Säit déi vu vir gekuckt lénks ass. Wope gi beschriwwen aus der Siicht vum Ritter deen d'Schëld gedroen huet, deemno vun hanne gekuckt</ref> ''d'or au loup rampant au naturel'', kënnt vun den Häre vun Schweech déi bis an d'[[14. Joerhonnert]] Meeschter zu Huewel, Schweech an Ielwen waren. Déi lénks Säit vum Wopen, ''d'azur au lion d'argent'', kënnt vun den Häre vu [[Giisch]], deenen d'Uertschaften Uewerpallen a Liewel gehéiert hunn.
Déi zwéi Bëschofsstief stellen d'[[Klouschter|Kléischter]] vu [[Abtei Notre-Dame de Clairefontaine (Clairefontaine)|Clairefontaine]] a [[Märjendaller Klouschter|Märjendall]] duer, déi vill Eegentemer um Terrain vun der haiteger Gemeng haten.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biermereng|Biermereng]]'''<br>
''Burelé d'or et de gueules au pal d'azur chargé d'une croix pattée d'argent accompagnée en chef et en pointe d'une fleur de lis d'or''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. August]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1024 - Projet: [[Marcel Lenertz]] (1984)}}
D'Sträifen (fr. ''burrelé'') am Wope si vun der Famill Grandpré, den éischte Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]] (''burelé d'or et de gueules''), déi vill Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten, sief et eleng, wéi och als Vasale vun der [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Abtei Saint Maximin]] vun Tréier.
De bloe Poul (fr. ''pal'') an der Mëtt mat de [[Lilien]], verweist op de Wope vu Frankräich: de Gemengenterritoire war vu 1643 bis 1769 en Deel vum [[Frankräich#Geschicht|Kinnekräich Frankräich]].
D'Kräiz erënnert un d'Abteie vun Tréier, Iechternach a Munster, déi iwwer d'Joerhonnerte verschidde Rechter um Territoire vun der Gemeng Biermereng haten.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biissen|Biissen]]'''<br>
''Burelé d'argent et sable de dix pièces.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Dezember]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 775 - Projet: D'Gemeng hat de Wope schonn en ettlech Joer inoffiziell gefouert, bis 1981 d'Adoptioun vun der [[Commission héraldique]] proposéiert gouf.}}<br>
De Wope vu Biissen ass ofgeleet vun deem vun de fréieren Häre vu Biissen (''burelé d'argent et de gueules'') deen deem vun deene vun [[Esch-Sauer|Esch - Sauer]] gläicht, well si Nokomme vun där Famill waren.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Biwer|Biwer]]'''<br>
''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef d'azur chargé de deux crosses d'abbé d'or, garnies d'argent, affrontées et posées en sautoir, liées par deux annelets entrelacés d'argent''.<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Juli]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}<br>
D'Feld mam Ankerkräiz ass aus dem Wope vun den Häre vu [[Berbuerg]] (''d'or à la croix ancrée de gueules'') vun deenen – vum [[11. Joerhonnert]] un – de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng ofgehaangen huet.
D'[[Bëschofsstaf|Bëschofsstief]] symboliséieren d'[[Abtei Iechternach|Abteie vun Iechternach]] a vun Tréier ([[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin]]).
D'Réng sinn aus dem Wope vun der ''Famill Wecker'' (och nach „Weckert“, „Wecquer“, oder „Vecquer“; ''d'azur à la fasce d'argent accompagnée en chef de deux annelets entrelacés du même et en pointe d'une étoile à six rais aussi d'argent''), vun deenen der e puer, ëm 1700, Häre vun Donven a Gréiwemaacher waren.
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Buerschent|Buerschent]]'''<br>
''D'argent au château à cinq tours de gueules, posé sur une montagne de sinople chargé d'une coquille d'or, le château surmonté de trois feuilles de nénuphar, de gueules posées 2 et 1.''
<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>Dat sëlwer Feld mat de [[Waasserlilien]] staamt vun den Häre vu Buerschent (''d'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''). D'Buerg um Hiwwel symboliséiert d'[[Buerg Buerschent|Feudalbuerg vu Buerschent]] an d'gëlle Muschel kënnt aus dem Wope vun der beschtbekannter Famill vun de Häre vu Buerschent, der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] (''d'argent a trois coquilles de sable'').
|-valign="top"
|align="center"| [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Bous|Bous]]'''<br>
''Coupé d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir chargées en abîme d'un lion de gueules, et de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985.}}
Déi éischt Grofe vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], Nokommen aus dem Haus Lëtzebuerg, hunn e Wopen ''d'argent au lion de gueules'' gefouert. Am [[18. Joerhonnert]] sinn d'Rechter, déi zur Grofschaft gehéiert hunn, un eng adeleg Famill vu [[Metz]], d'Famill Maguin gefall (''de gueules à six molettes d'argent posées 3-2-1''). Déi berüümtst Häre vu Waldbriedemes waren aus der Famill Wiltheim (''d'argent à deux bâtons fleurdelisés de sable en sautoir, accompagnés de huit mouchetures d'hermine, trois en chef, trois en fasce et deux en points'').
De Gemengewope vu Bous ass am Fong eng Kombinatioun vun deem vun der fréierer Famill vu Rëttgen, an der Famill Maguin, wat d'Wichtegkeet vu Rëttgen am Gemengenterritoire ënnersträicht.
|}
== C ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]]'''
<br>''D'argent à l'aigle de sable accompagnée en chef, aux flancs et en pointe de cinq trèfles de sinople posés 2-2-1; au chef d'azur chargé d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1988]] <!--- [[Arrêté ministériel|A.M.]] - Mémorial B 19.., Säit ... - -->Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983}}
Am Feld vum Gemengewopen ass de Wope vun der Famill ''Berg'', mat den dräibliederege [[Kléiblat|Kléiblieder]] vun der Famill ''Heisgen''; de [[Chef (Heraldik)|Chef]] bezitt sech op d'groussherzoglech Residenz, souwuel duerch d'Kroun wéi och duerch säin [[Email (Heraldik)|Email]] (''azur'', blo) deen den Haaptemail vum Wope vum Haus ''Nassau'' ass (''d'azur billeté d'or au lion du même'').
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Conter|Conter]]'''<br>''D'argent à la fasce ondée de gueules chargée de trois trangles également ondées d'or, ladite fasce accompagnée en chef d'une croix ancrée de gueules, en pointe d'une coquille de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 776 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985}}Den an dräi opgedeelte Wope bezitt sech op déi dräi Uertschafte vun der Gemeng: Conter, Mutfert / Méideng an Éiter.
D'Ankerkräiz symboliséiert Conter a staamt aus dem Wope vun der jéngster Branche vun der [[Buerg Fiels|Famill]] [[Buerg Fiels|aus der Fiels]] (''d'argent à la croix ancrée de gueules'') zu där d'Uertschaft vu 1534 bis 1731 gehéiert huet.
Déi gewellte ''Fasce'' bezitt sech op d'[[Sir (Baach)|Sir]], déi duerch d'Gemeng leeft an dat Rout a Gëllent erënnert un d'Famill Grandpré (''burelé d'or et de gueules''), déi éischt Häre vu [[Roussy-le-Village|Rëttgen]], deenen d'Uertschafte Mutfert, Méideng a Pläitreng fréier gehéiert hunn.
D'[[Jakobsmuschel]] symboliséiert d'Uertschaft Éiter, déi laang Zäit der Famill [[Metternich (Famill)|Metternich]] gehéiert huet (''d'argent à trois coquilles de sable'').
|}
== D ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]'''<br>''D'azur au lion d'or.''
{{small|[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] 6. Januar 1971 - Mémorial B 1971, Säit 166 - Projet: [[Robert Matagne]] 1970}}
De Gemengewopen iwwerhëlt de Wope vun den fréieren Häre vun Déifferdeng a soll eng ''Brisure'' vun deene vun den Häre vun [[Zolwer]] sinn (''d'argent au lion de sable'') vun deenen – dem [[Jean-Christophe Blanchard|Blanchard]] no – déi Déifferdenger ofstamen sollen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]]'''<br>
''D'or au lion de sable.''<br>
{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xy]] [[19yx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[4. August]] [[1908]] - (net publizéiert) - Projet: [[Nicolas van Werveke]] 1908.}}<br>
De Gemengewopen ass eng Variant vun deem vun der aler Famill vun Diddeleng (''d'argent au lion de gueules couronné d'or''). D'Gemengeverwaltung hat gefrot fir e Wopen « ''d'or au lion couronné de sable'' » däerfen ze féieren, well se geduecht hat, datt dat de Wope vun der Famill vun Diddeleng gewiescht wär.
Vun ongeféier 1950 un hat d'Stad Diddeleng e Wope gebraucht mat enge Léiw mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' ». Dee Léiw stëmmt net mam offizielle Wopen iwwereneen an ass och onberechtegt. Dëse Léiw geet op eng falsch Behaaptung zeréck, no där all Léiwen zu Lëtzebuerg mat gesplécktem Schwanz « ''passé en sautoir'' » misste sinn. En änlech falsch Behaaptung ass, fir de Léiw « ''armé et lampassé de gueules'' » duerzestellen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Diekirch.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dikrech|Dikrech]]'''<br>
''Burelé d'or et d'azur au lion couronné d'argent soutenu d'une tour de gueules maçonnée de sable mouvant de la pointe. L'écu timbré d'une couronne murale de trois tours de gueules maçonnée de sable.''
''{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juni]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[14. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 6052 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983.}}''
Den haitege Gemengewopen ass am Fong eng modern Versioun vun deem, deen zënter dem [[14. Joerhonnert]] vun der Stad an der ''vouerie franche'' <!--keng Anung wéi een dat iwwersetze soll…-->vun Dikrech gedroe gouf. Well keng Dokumenter iwwer den ale Wope méi ze fanne sinn, huet de Gemengerot decidéiert, de Wopen a senger moderner Form unzehuelen.
De [[Sigel|Stadsigel]] aus dem 14. Joerhonnert huet e Feld mat sechs ''burelles'', mat engem gekréinte Léiw mat engem einfache Schwanz, deen op engem Tuerm an der Basis steet ([[Faarf (Heraldik)|Faarwe]] sinn net bekannt).
Déi éischt schrëftlech [[Blasonéierung]] seet: ''burelé dor et d'azur au lion d'argent armé et lampassé de gueules, posé sur un puits de gueules mouvant de la pointe''. Wann « burelé » do steet amplaz vun « champ chargé de burelles » dann erkläert dat sech doduerch, datt d'Duerstellung vum ''burelé'' fréier zimmlech inkonsequent war; wat de Pëtz (''puits'') ugeet, sou ass dat warscheinlech eng falsch Interpretatioun vun engem Tuerm; den Text ernimmt keng Kroun.
Am Ufank vum [[20. Joerhonnert]] gëtt d'Kroun nees ernimmt, awer ouni datt den Email spezifizéiert gëtt. Schlussendlech ass d'Versioun vum Wopen, déi ëm d'Mëtt vum 20. Joerhonnert opgedaucht ass, an op deem de Léiw e gespléckte Schwanz ''en sautoir'' huet an d'Kroun rout ass, néierens dokumentéiert an och keng heraldesch Begrënnung huet.
De moderne Wope baséiert deemno op den eelsten a warscheinlechsten Elementer; de beweeglechen Tuerm gouf gewielt fir eng besser Gesamtkompositioun z'erméiglechen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Dippech|Dippech]]'''<br>
''De gueules au griffon d'or, à la bordure de sable chargée de huit socs de charrue d'or.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juni]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. September]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1156 - Projet: [[Foni Tissen]] 1970.}}
De ''Griffon'' ass aus dem Wope vun enger Famill vu „Betteng“ iwwerholl (''de gueules au griffon d'argent'', verschiddene Quellen no: ''de sable au griffon d'argent''), wpoubäi et net kloer ass, mat „Betteng“ d'Uertschaft [[Betteng op der Mess]] an der Gemeng Dippech gemengt ass. D'[[Plouschuer|Plouschueren]] erënneren un de landwirtschaftleche Charakter vun der Gemeng.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Duelem|Duelem]]'''<br>
''Tranché de gueules à un monde d'or sommé d'une aigle romaine du même, et d'azur à deux bars adossés d'argent; à une crosse du même garnie d'or, posée en bande et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 478 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1983.}}<br>De Wope vun Duelem erzielt d'Vergaangenheet vun Duelem. Den Aadler op der Weltkugel erënnert un d'[[Réimescht Räich|Réimer]], déi hir Spueren do hannerlooss hunn. Déi zwéi [[Baarf|Baarwen]] kommen aus dem Wope vun den Häre vu [[Roussy-le-Bourg|Buerg-Rëttgen]] (''d'azur à deux bars adossés d'argent'') déi zu Duelem, Fëlschdref a Welfreng [[Vogt]] a Riichter gespillt hunn. Den Abtstaf erënnert drun datt d'[[Abtei Sankt Maximäin vun Tréier|Abtei Sankt-Maximäin]] vun Tréier eng Zäit am Besëtz vun den dräi Uertschafte war.
|}
== E ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ell|Ell]]'''<br>
''Burelé d'argent et d'azur à la bordure de sable, chargé en cœur d'un écusson de gueules au chevron d'argent accompagné en pointe d'une croix ancrée du même.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Dezember]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[16. Abrëll]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 636 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1984.}}<br>
D'Gebitt vun der haiteger Gemeng huet fréier aus zwou Seigneurië bestanen: Kolpech an Ell, där hir Geschicht zur Gestaltung vum Gemengewopen bäigedroen huet.
De ''Burrelé'' ass dee vun der Famill Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or''), déi déi ursprénglech Besëtzer vun de Lännereie waren, déi méi spéit zur Herrschaft Kolpech goufen. Gläichzäiteg erënnert de ''Burrelé'' un dee vun der Famill vun Useldeng (''burelé d'argent et de gueules''), déi eng Zäit laang d'Häre vu Kolpech waren.
De schwaarze Bord weist op den Haaptemail vun de Wope vun engersäits der Famill vu Bergh hin (''de sable à la bande vivrée d'argent''), Häre vu Kolpech vum [[15. Joerhonnert|15.]] bis an d'[[17. Joerhonnert]], an anersäits der Famill Marchant vun Aansebuerg (''écartelé; aux I et IV d'argent au lion de sable armé et couronné dor, aux Il et III d'argent à une herse ara- toire de sable''), Häre vun Ell vun der Mëtt vum 17. Joerhonnert bis zum Enn vum [[Ancien Régime]].
D'Häerzschëld ass vum urspréngleche Wope vun de Famillje vu Kolpech (''d'argent à l'écusson de gueules'') a vun Ell (warscheinlech ''d'argent à l'écusson de gueules, au bâton d'azur en bande brochant'').
De Wénkel staamt aus dem Wope vun der Famill vu [[Pfortzheim]] (''de sable au chevron d'argent accompagné en chef de deux étoiles à six rais d'argent, en pointe d'une main armée d'argent empoignant un feu de gueules''), Häre vu Kolpech um Enn vum Ancien Régime.
D'Ankerkräiz erënnert schliisslech un d'Famill vu [[Sterpenich]] (''de gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel à cing pendants d'azur''), warscheinlech d'Grënner vun der Herrschaft Ell, gradewéi un d'Famill vun [[Hondelange|Hondeleng]] (''ďor à la croix ancrée d'azur chargée en cœur d'une tête et col de lévrier d'argent colleté d'or'' (heiandsdo: ''de gueules'')), Häre vun Ell vum Enn vum 14. bis zum [[16. Joerhonnert]].
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]'''<br>
''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
Ënnert dem [[Ancien Régime]] huet de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng der Seigneurie vu Klierf gehéiert (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), de Rescht war en Deel vum ''Haff vu Bellain'', vun deem e mëttelalterleche Sigel mam Portrait vum [[Poopst]] [[Cornelius (Poopst)|Cornelius]] bekannt ass.
De franséischen Numm vun der Gemeng (''Troisvierges'') geet op e Kult zeréck, deen do zu Éiere vun dräi Frae praktizéiert gouf, déi als [[Jongfra|Jongfraen]] a [[Märtyrer]] ugesi goufen. Hir symbolesch an opschlossräich Nimm – ''Fides'', ''Spes'' a ''Caritas'' (lb. Glawen, Hoffnung a Léift) – verroden awer, datt et sech ëm en uralen an obskuere Kult handelt, deen duerch d'Christianiséierung nees entdeckt gouf.
De Wope vun der Gemeng baséiert op deem vu Klierf, mat den dräi Jongfraen amplaz vun de [[Märel (Vull)|Märelen]].
Den Hiwwel erënnert un d'Regioun [[Éislek]], an den zentrale méi héijen Deel un d'[[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]], déi laang als déi héchst Plaz vum Land gegollt huet.
D'Rad an d'Schinn erënneren un déi wichteg Roll, déi d'Eisebunn an der Entwécklung vun der Gemeng gespillt huet.
D'[[Patriarchalkräiz]] ass ee vun den Attributer vum Poopst Cornelius a bezitt sech op den ''Haff vu Bellain''.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]]'''<br>''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 28. September 1988 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 17. November 1988 - Mémorial B 1988, Säit 871 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985}}
Am [[Ancien Régime]] war Esch-Sauer den Zentrum vun enger mächteger ''Seigneurie'', där hir éischt Häre souguer den Titel ''Comes'' (vum [[Latäin|lat]]. ''comes'', [[Grof]]) gedroen hunn.
An den Ufankszäite vun der Heraldik hunn d'Häre ''burelé d'argent et de gueules'' gedroen.
Am 17. Joerhonnert huet d'''Famill du Bost'' (''d'or au chêne terrassé au naturel englanté ď'or, au sanglier issant de derrière le tronc'') déi ursprénglech vu [[Forez]], enger historescher franséischer Provënz, koum, d'Seigneurie vun Esch-Sauer iwwerholl. Vun där Zäit un huet d'Famill de Wopen ''écartelé de du Bost et d'Esch-sur-Sûre'' gedroen.
De Gemengewope vun Esch-Sauer gouf aus dem zweete Wope vun ''du Bost'' zesummegesat, wat zu engem méi ausgeglachene Gesamtdesign gefouert huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|100px]]
|'''[[Esch-Uelzecht]]'''<br>
''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.''
D'Stad Esch krut hire Wopen duerch e [[groussherzoglecht Reglement]] vum 11. Mee 1871 (Mémorial 1871, Säit 73).
Si féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]]'''<br>
''Écartelé: aux I et IV les armoiries nationales, aux II et III d'azur à un pont d'or sur une eau d'azur, en chef un caducée et deux gerbes de blé d'or, liées de gueules.''<br>{{small|[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mäerz]] [[1953]] - Mémorial 1953, Säit 327}}
|}
== F ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Feelen|Feelen]]'''<br>
''D'argent au lévrier courant de sable accompagné de trois feuilles de nénuphar de gueules'' *.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1963.}}<br><nowiki>*</nowiki>Am Originaltext steet wéinst engem Schreiffeeler ''gueule'' amplaz ''gueules.''<br>Den Hond am Wope kënnt aus dem Sigel vum Wëllem vu Feelen (''un chien braque accompagné de trois feuilles de nénuphar''). Déi Feelener Häre ware Vassalle vun de [[Buerschent]]er déi e Wope gefouert hunn mat der Beschreiwung:''D'argent à trois feuilles de nénuphar de gueules''.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]'''<br>
''De sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une couronne grand-ducale d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[19. Juli]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1252 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}<br>De Fëschbecher Wope kënnt aus deem vun den Häre vu Fëschbach (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés en chef d'une croisette au pied fiché d'or''). Dat klengt Kräiz gouf duerch eng Kroun ersat, fir ze weisen datt d'Groussherzoglech Famill do eng Residenz huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fiels|Fiels]]'''<br>
''De gueules à la tour d'argent maçonnée de sable, accostée de deux écussons d'or à la croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Juni]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]]'''<br>
''Parti d'or au lion de sable armé et lampassé de gueules, et de gueules à la clef d'argent contournée mise en pal, le panneton vers le haut, à la bordure partie de gueules et d'or chargée de cinq quintefeuilles en couleurs échangées, celle de la pointe de l'un en l'autre et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. Oktober]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 1220 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]]'''<br>
''Tiercé en pairle; à dextre d'azur à la demi-aigle d'argent, à senestre d'or à la demi-aigle de sable, au chef du même chargé de deux crosses d'abbé adossées mises en pal, mouvant de la partition, celle de dextre d'or, celle de senestre d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Mee]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[18. August]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1099; rectificatif Mémorial B 1982, Säit 368 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981.}}<br>
|}
== G ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Garnech|Garnech]]'''<br>
''De gueules à la croix ancrée d'argent sumontée d'un lambel de cinq pendants d'azur, manteléd'un fascé d'argent et d'azur de huit pièces chargé en chef de deux portes de ville à trois tours de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. August]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]'''<br>
''D'or au chêne à quatre branches entrelacées de sinople, au chef de gueules chargé de six étoiles d'or posées 3-2-1.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Juli]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 680 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]'''<br>
''Burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, lampassé et couronné d'or, la queue fourchue et passée en sautoir, à une clef d'argent posée en sautoir, à une clef d'argent posée en barre, le panneton en haut, brochant sur le tout. L'écu sommé d'une couronne murale de cinq tours au naturel, maçonné de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Januar]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: Modern Versioun vum Wope vun der Stad zanter 14. Joerhonnert.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Groussbus|Groussbus]]'''<br>
''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à la quintefeuille d'oeillet d'argent; aux II et III d'or au lion de gueules celui du II contourné.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Dezember]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 994 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}<br>D'Emailer vum Wopen, ''de gueules an d'or'' goufe vun de Wope vun de fréieren Herrschaften iwwerholl déi op iergendeng Manéier Besëtzer oder Rechter an der Gemeng haten. Dat waren d'Häre vu Wolz, Klierf, Meesebuerg a Beefort.
|}
== H ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Habscht|Habscht]]'''<br>
''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Heischent|Heischent]]'''<br>
''Burelé d'argent et de gueules au sanglier rampant de sable, langué de gueules, défendu d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]..... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hengescht|Hengescht]]'''<br>
''Coupé de gueules et d'or, à la croix ancrée de l'un en l'autre, cantonnée en chef de deux merlettes affrontées d'argent, en pointe de deux tourteaux de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[28. Dezember]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 549 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hesper|Hesper]]'''<br>
''Fascé d'or et d'Azur de six pièces à la bande de gueules brochante, accompagnée en chef d'une tour crénelée d'argent, maçonnée de sable, et en pointe d'une fleur de lis aussi d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Januar]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. Februar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 326 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]]'''<br>
''D'argent à une fasce vivrée de sable accompagnée en chef d'un lion passant du même, en pointe d'une croix ancrée de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[18. Oktober]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 206 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Houschent|Houschent]]'''<br>
''D'argent à la fasce vivrée de deux pointes de gueles, accompgnée de trois feuilles de nénuphar du même, deux en chef, une en pointe, celles du chef accostant une étoile à six rais de sable.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. Juni]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Housen|Housen]]'''<br>
''De gueules au sautoir d'or, accosté de deux merlettes affrontées d'argent, à la houlette en forme de crosse au naturel brochant en pal mouvant de la pointe.''.<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Dezember]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]]... - Mémorial B 1989, Säit ? - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] a [[Marcel Lenertz]] 1988.}}
|}
== I ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Iechternach]]'''<br>''D'argent à l'aigle de sable, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
{{small|De Wope gëtt schonn zënter dem Mëttelalter gefouert; et ass eng Variant aus dem [[Armorial général de France]] aus dem [[17. Joerhonnert]] (''l'aigle lampassée de gueules''). De Wope gouf den 10. November 1818 vum hollännesche „Hoge Raad van Adel“ an duerno mat engem belschen „Arrêté royal“ vum 31. Dezember 1838 confirméiert (béid net publizéiert). De Createur vum Wopen ass net bekannt.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Iermsdref|Iermsdref]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur à la croix ancrée de gueules, chargée d'une croix alésée d'argent et accompagnée de trois fleurs de lis de sable, deux en chef, une en pointe.''
De Wopen ass zesummegesat aus de Wope vun den Herrschaften déi Meeschter iwwer d'Dierfer aus der Gemeng waren.
Déi gëllen a blo Sträife sinn aus dem Wope vun der Vogtei vun [[Dikrech]] zu där Iermsdref gehéiert huet, d'Ankerkräiz, kënnt aus dem Wope vun den Hären aus der [[Gemeng Fiels|Fiels]], zu där Steeën gehéiert huet, dat sëlwer Kräiz ass vun der [[Abtei Iechternach]], zu där Eppelduerf gehéiert huet, an déi dräi Lilie sinn aus dem Wope vun den Häre vu [[Folkendeng]].<br>{{small|[[Gemeng Iermsdref|D.C.]] [[9. September]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 574 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]]'''<br>''Écartelé en sautoir: aux I et IV de gueules à une étoile à sept rais d'or; aux II et III d'argent au tourteau de sable.''<br>{{small|[[Gemeng Ierpeldeng|D.C.]] [[7. Februar]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1978.}}De Gemengewope berécksiichtegt d'Wope vun de verschiddenen Hären, déi noeneen zu Ierpeldeng d'Soen haten.
Den a véier gedeelte Wopen ([[Andreaskräiz]]) erënnert un déi éischt Hären, de Frédéric an de Gérard vun Ierpeldeng (''à une fasce, un sautoir brochant sur le tout'', Faarwe sinn net onbekannt).
Dat Sëlwert a Rout, gradewéi d'Rondelen, sinn aus de Wope vun der Famill Gondersdorf (''de gueules à deux fasces d'argent chargées de cing tourteaux de sable''), Hären aus dem 15. bis zum 17. Joerhonnert.
D'Stäre mat de siwe Spëtzte stamen aus de Wope vum Baron du Prel (de gueules à un chevron dentelé d'argent accompagné de trois ombres de soleil à sept rais d'or), dee 1691 déi lescht Nokomme vun der Famill Gondersdorf bestuet huet.
|}
== J ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]]'''<br>''D'argent à deux pals de gueules, à la croix tréflée de sable brochant sur le tout.''<br>[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Oktober]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[11. Dezember]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 1033 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983
|}
== K ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Käerch|Käerch]]'''<br>''De gueules à une bande d'argent chargée de deux cotices de sable, accompagnée de deux lions d'argent; au chef d'argent fretté de sable.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Mee]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[27. Juli]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 866 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980.}}<br>
De Wope vun der Gemeng kënnt vun de Schëlter vun den zwou Seigneurerien, déi et zu Käerch gouf, an zwar déi vum [[Schlass Käerch|Gréiweschlass]], ''(de gueules au chef d'argent fretté de sable)'', an déi vum [[Fockeschlass]], ''(de gueules à trois lionceaux d'argent, à la cotice de sable brochant,)''. Den Numm vum Fockeschlass koum vun der Famill ''Fock de Hubingen'' déi de Wopen ''de sable à la bande coticée d'argent'' gefouert huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Keel|Keel]]'''<br>''D'or au griffon de sable, armé et lampassé de gueules.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}<br>
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Kënzeg|Kënzeg]]'''<br>
''D'argent à deux barbeaux adossés d'azur, accompagnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiché de gueules; au chef d'azur chargé d'une porte a trois tours d'argent.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Oktober]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 944 - Projet: [[Robert Matagne]] 1982.}}
D'Feld vum Schëld ass vum Wope vun de fréieren Häre vu Kënzeg (''d'argent a deux barbeaux adossés d'azur, cantonnés de quatre croisettes recroisettées au pied fiche de gueules''), och wann e puer Auteure mengen, d'Kräizer wären e ''Semis'' <!--(net sécher wat domat gemengt ass)--> gewiescht.
De Kapp bezitt sech op d'Probstei Lëtzebuerg (''burelé d'argent et d'azur au lion de gueules armé, lampassé et couronné d'or, accosté de deux portes de ville ouvertes à trois tours aussi de gueules''), zu där den Territoire vun der Gemeng fréier gehéiert huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Kielen|Kielen]]'''<br>''Burelé d'argent et d'azur de dix pièces au lion de sable armé, lampassé et couronné d'or, tenant de ses pattes une crosse d'abbé d'or posée en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|- valign=top
|align=center |[[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|100px]] <br> [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|100px]]
| '''[[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]]'''<br>Wope vun der fréierer [[Gemeng Wëlwerwolz]]:<br>
''De gueules à la croix alésée, recerclée en chef et en pointe, pattée aux flancs, cantonnée de quatres étoiles à cinq rais du même; au chef d'or au lion issant de sable''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Juli]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 752 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}<br>
Wope vun der fréierer [[Gemeng Kautebaach]]:<br>''D'or à la hache d'armes en pal de gueules, accostée de deux poissons adossés de sable, au chef échiqueté d'argent et de gueules''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Abrëll]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 510 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|- valign=top
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Klierf|Klierf]]'''<br>''De gueules a chef d'or chargé de trois merles de sable becqués et membrés de gueules, rangés en fasce.''<br>
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 30. Mee 1896 - Mémorial B 1896, Säit 338 - Projet: ''Auteur net bekannt''}}<br>
De Wope staamt, virun allem wéinst dem Ëmdréie vun den [[Faarf (Heraldik)|Haaptemailer]], vun deem vun der aler Famill vu Klierf of (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), enger Famill déi vun där vu Meesebuerg ofstaamt, déi fir hiren Deel, selwer vun där vu Wiltz ofstaamt (''d'or au chef de gueules'').
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konsdref|Konsdref]]'''
''Parti de gueules et d'or à l'orle brochant de cinq étoiles aboutées, parti d'argent et de sable.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Juli 1986 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[28. Juli]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 788 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1986.}}
D'Haaptemailer vum Wopen, rout a gëllen, erënneren un déi vum Wope vun den Hären vu Beefort (''d'or au chef de gueules chargé d'un lambel à cing pendants d'argent à l'ancienne''); déi fënnef Stäre representéieren déi fënnef Uertschafte vun der Gemeng. Den an zwee gedeelte Stärebord bezitt sech op d'Faarwe vun de Kleeder vun de Benediktiner.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Konstem]]'''
''Coupé, en chef de gueules à la croix recerclée d'or accosté de deux poissons adossés d'argent, en pointe fascé d'or et d'azur.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 21. Dezember 1983 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
D'Uertschaft Konstem huet am [[13. Joerhonnert]] der Famill vun [[Ouren]] (''de gueules à la croix recercelée d'or'') a méi spéit der Famill vu ''[[Pëtten|Pittange]]'' (''de gueules à la croix ancrée d'or''); béid Familljen hu bal séi selwecht Wope gefouert.
Holztem huet fir d'éischt der Famill vu [[Roudemaacher]] (''fascé d'or et d'azur'') an duerno der Famill vu [[Fëschbech (Miersch)|Fëschbech]] (''de sable à deux poissons adossés d'argent, accompagnés au point du chef par une croisette au pied fiché d'or'').
De Gemengewope setzt sech haaptsächlech aus den Elementer vun de Wope vun de verschiddene [[Seigneurie|Seigneurien]] zesummen. Do dernieft weist d'Opdeelung drop hin, datt d'Gemeng aus zwou Uertschafte bestanen huet.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|100px]]
|'''[[Gemeng Koplescht|Koplescht]]'''<br>''Parti d'argent et de sinople à la branche d'osier feuillée de quatre pièces fleurie également de quatre pièces d'or mise en pal et brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 1. Januar 1900 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[1. Januar]] [[1900]] - Mémorial B 0000, Säit 000 - Projet: [[XY]] 1900.}}
|}
== L ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Leideleng|Leideleng]]'''<br>
''D'Or à l'ours de sable au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.'' <br>[https://web.archive.org/web/20110212025124/http://www.leudelange.lu/la-commune-se-presente/armoiries-wappen Lokalhistoresch Ausso vum Leidelenger Wopen]
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lenneng|Lenneng]]'''<br>''Écartelé d'or et d'argent à la croix de gueules brochant, cantonnée des pièces d'une croix ancrée déjointe du même''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[10. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 842 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1988}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]'''<br>''Coupé ondé; en chef d'or à deux étoiles à huit rais de gueules posée en fasce, en pointe d'azur à la croix pattée et alésée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[5. Abrëll]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[24. Mee]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 578 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1981 }}.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|100px]]
|'''[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant, l'écu timbré d'une couronne d'or.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]]'''<br>''Taillé de gueules et d'or à un gril de mêmes et de l'un en l'autre posé en barre, accompagnée en chef d'une main jurante apaumée d'argent et en pointe d'un ours passant de sable sellé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mee]] [[1978]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1100 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1978}}
|}
== M ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|- valign="top"
|align="center" |[[Fichier:Blason ville lu Marnach (Luxembourg).svg|110x110px]]
|'''[[Maarnech]]'''
''Coupé sapiné d'azur et d'or: au 1er deux fleurs de genêt en naturel posées en fasce, au 2e un flambeau allumé au naturel posé en pal.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 20. Mäerz 1954 - [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[27. November]] [[1954]] - Projet: [[Louis Wirion]], am Optrag vum Max Marnach vu [[Viersen]] (Nordrhein-Westfalen).}}
De Createur vum Wope gëtt follgend Erklärung: „Vu blo op giel, am Dänneschnëtt gedeelt, mat zwou gëllene [[Biesemgënz|Gënzebléien]] am Kapp an enger brennender Fackel, vertikal positionéiert, am Fouss.
Den Dänneschnëtt ass eng heraldesch Innovatioun, déi ech viru Kuerzem an nei gepräägte finnesche Wope gesinn hunn. Nieft der [[Eechen|Eech]] ass d'[[Fiichten|Dänn]] den typesche Bam vum Éislek. (…) D'Fakel déi brennt ass d'Krichsfakel, déi dat schéint Duerf wärend der [[Ardennenoffensiv]] am [[Zweete Weltkrich]] verwüüst huet. Se kann och als Fakel vum Fortschrëtt a vum Neesopbau interpretéiert ginn.
Dat Blot vum Kapp, op deem dGënzebléien liichten, representéiert de Fréijoershimmel zum Zäitpunkt vun der Gënzebléi. D'Gold vum Fouss ass d'Faarf vun den zeidegen [[Éi|Éien]] am Karschnatz.“
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]'''<br>''D'azur au griffon rampant coupé d'argent et de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'argent, au flanc senestre l'aigle romaine au chef d'or chargé de trois pics à pointe "grain d'orge" de sable.''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté ministériel|A.M.]] [[25. Mee]] [[1960]] - Mémorial B 1961, Säit 528 - Projet: P. Gilson 1960}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mamer|Mamer]]'''<br>''D'azur à la façade de temple antique à quatre colonnes d'or, au chef du même chargé d'une roue d'azur entre deux crampons de gueule''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[27. August]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[12. Oktober]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 1030 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1979}}<br>D'Haaptfaarwe sinn aus dem Wope vun den Häre vu Miersch (Gold mat blo gesträift), den Tempel ass dra fir drun z'erënneren datt an der Réimerzäit e grousst Duerf do stoung, vun deem Iwwerreschter fonnt gi sinn, d'Rad kënnt aus dem Wope vun der bekannter humanistescher Famill Mameranus déi vu Mamer war, déi zwéi rout Kreep kommen aus dem Wope vun der aristokratescher Famill, déi och den Numm Mamer hat.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Manternach|Manternach]]'''<br>''Écartelé d'or et d'azur à la croix ancrée écartelée de gueules et d'argent, brochant.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miedernach|Miedernach]]'''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Miersch|Miersch]]'''<br>''Fascé d'or et d'azur, la fasce du chef chargée à dextre d'une molette de sable, à la bordure de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Oktober]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[4. November]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 1234 - Projet: [[Nicolas Lemogne]] 1983}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mompach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Mompech|Mompech]]'''<br>''Écartelé: aux I et IV bandé d'or et d'azur de six pièces à la croix ancrée de gueules brochante; aux II et III d'argent au lion de sable armé et lampassé de gueules.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Monnerech|Monnerech]]'''<br>''Coupé d'or et d'argent, à la fasce de gueules brochant, accompagné en chef d'une rose à six feuilles de gueules entre deux étoiles du même, en pointe d'une porte ouverte du même.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Munneref|Munneref]]'''<br>''D'or au sautoir de gueules cantonné de quatre quintefeuilles de gueules, feuillées et boutonnées de sable.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Munzen|Munzen]]'''
|}
== N ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Néngsen|Néngsen]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au chardon de sinople fleuri de gueulesbrochant en pal.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]]'''<br>''Parti de gueules au tilleul feuillé, fruité et arraché d'or, et d'azur au casque romain d'argent brochant sur une crosse d'or posée en barre; au chef d'or chargé d'une quintefeuille de gueules boutonnée d'argent brochant sur deux bâtons fleurdelisés de sable posés en sautoir.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Nidderkäerjeng|Nidderkäerjeng]]'''<br>''De gueules à la croix ancrée d'argent chargée en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] ? - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[21. Juli]] [[1969]] - Mémorial B 1969, Säit 672 - Projet: [[Antoine May]] 1969.}}<br>De Wope vun Nidderkäerjeng entsprécht genee deem vum Raoul vu Sterpenich (''De gueules à la croix ancrée d'argent, chargé en chef d'un lambel de cinq pendants d'azur''), deen zesumme mam Grof [[Heinrich V. vu Lëtzebuerg]] Här vu [[Nidderkäerjeng|Käerjeng]] a vu [[Lénger]] war, a soumat Coauteur vum [[Fräiheetsbréif]] vum 4. Abrëll 1281.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Noumer|Noumer]]'''<br>''Burelé d'or et d'azur de dix pièces à la croix ancrée de gueules brochante, au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent.''
|}
== P ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]'''<br>''Coupé; en chef d'azur àa deux bars adossés d'or, cantonnés de quatres croisettes recroisettées au pied fiché du même; en pointe de gueules au lion d'or; à la fasce bretessée d'argent brochant sur la partition.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[21. Mee]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. November]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1425 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1976.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]'''<br>''Écartelé de gueules et d'azur à la croix d'or brochant, surchargée d'une croix ancrée de gueules cantonnée aux I et IV d'un écusson d'argent, aux II et III d'une croisette recroisettée au pied fiché d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 574 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983.}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]]'''
(virun 2001: '''Gemeng Biebereg''')<br>''D'or à la fasce ondée de gueules accompagnée de trois étoiles du même et d'une fleur de lis d'azur au point du chef.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[20. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[2. Juli]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 941 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1984.}}
Fréier huet den Territoire vun der haiteger Gemeng gréisstendeels der Famill vun [[Iewerleng]] gehéiert (''d'azur a la fasce d'argent accompagnée de deux étoiles à six rais d'or, une en chef, une en pointe''); dat erkläert, firwat de Gemengewope vum Wope vun Iewerleng inspiréiert ass.
Déi rout Well bezitt sech op d'[[Routbaach (Baach)|Routbaach]] déi duerch de Préizer Dall leeft.
D'[[Lilien|Fleur-de-lis]], Emblem vun der [[Jongfra Maria]], symboliséiert d'Uertschaft Biebereg, Zentrum vun engem Mariekult, iwwerdeems déi dräi Stären, obwuel s'un déi vun der Famill Iewerleng erënneren, déi dräi aner Uertschafte vun der Gemeng representéieren: Platen, Proz a Rëmerech).
|}
== R ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rammerech|Rammerech]]'''<br>''De sable, à la quintefeuille feuillée d'or, chapé d'or à deux losanges de sable, au chef d'azur à la perle en poire d'argent sertie et annelée d'or, accosté de deux croisettes d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]]'''<br>''Tranché d'argent et de sable par une bande ondée et coticés d'azur et d'argent de quatre pièces, accompagnée en chef de trois merlettes de sable posées 2,1 et en pointe d'une croix ancrée d'or.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[25. September]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1144 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}<br>Am Wope sinn d'Emailer vun den dräi Hären déi jeeweils eng Zäit Meeschter zu Reckeng waren, an zwar déi Lampecher ''[de sable à la croix ancrée d'or]'', déi Reckener ''[de sable à bande d'argent]'' an déi Wickrenger ''[d'argent à tois merlettes de sable]''. Um Kapp gouf de Wope vun de Wickrenger iwwerholl an op der Spëtzt dee vun de Lampecher. Déi blo queesch Well symboliséiert d'[[Mess]] déi duerch d'Gemeng leeft.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules à la bande d'azur brochant, chargée de trois étoiles à six rais d'or.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réimech|Réimech]]'''<br>''D'argent à cinq burelles d'azur au lion de gueules couronné d'or brochant sur le tout.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]]'''<br>''Burelé-ondé d'or et d'azur de dix pièces à la croix tréflée et vidée de gueules brochant en abîme''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Réiser|Réiser]]'''<br>''Gironné d'or et d'azur de douze pièces, à lécusson de gueules chargé de trois feuilles de nenuphar d'orposées 2 et 1, brochant sur le tout.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. August]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 376 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]'''<br>''D'argent au mineur ayant une lampe et un pioche de mineur, au naturel.''<br>{{small| [[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[8. Juli]] [[1909]] <!--- Mémorial xx, Säit xx ---> Projet: 1908 [[Nicolas van Werveke]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Rouspert|Rouspert]]'''<br>''Coupé-ondé de gueules et d'azur à trois crosses d'abbé d'or, deux affrontées et passées en sautoir, la troisième renversée et mise en pal; à la croix ancrée d'argent en abîme brochant sur le tout.''
|}
== S ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]]'''<br>''Burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front.''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]'''<br>''D'or à la bande de gueules, chargée de trois moufles senestres d'argent appaumées, posées dans le sens de la bande''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[xxx]] [[19xx]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.G-D.]] [[12. Mäerz]] [[1975]] - Mémorial B 1975, Säit 374<!-- - Projet: 19xx [[xxx]]-->}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Schengen|Schengen]]'''<br>''Parti d'azur à trois étoiles à cinq rais d'or ordonnés en triangle et d'un burelé d'argent et d'azur au lion de gueules, armé, couronné et lampassé d'or, la queue fourchue et passée en sautoir; le tout enté en pointe d'or à la grappe de vigne tigée de sinople''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]'''<br>''Parti de gueules au lion d'or et d'azur à la rose d'argent; au chef d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[9. Mäerz]] [[1977]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. September]] [[1978]] - Mémorial B 1978, Säit 1009 - Projet: Gemengerot 1977}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Schieren|Schieren]]'''<br>
''Coupé d'argent et d'or, à la fasce ondée d'azur brochant sur la partition, accompagnée en chef d'un arbre arraché de sinople accosté de deux fleurs de lis de sable, en pointe d'une croix ancrée de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Dezember]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[29. Januar]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 365 - Projet: 1985 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Sëll|Sëll]]'''<br>
''Écartelé en sautoir, aux I et IV d'argent à deux fasces de gueules, au II de gueules à la croix ancrée d'argent, au III de gueules à la croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[24. Abrëll]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Juni]] [[1985]] - Mémorial B 1985, Säit 862 - Projet: 1985 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Simmer|Simmer]]'''<br>''Taillé de gueules et d'azur à la barre ondée d'argent brochante accompagnée en chef d'une couronne d'or et en pointe d'une fontaine d'argent.'' <br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Juli]] [[1980]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. November]] [[1980]] - Mémorial B 1980, Säit 1143 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1980}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]]'''<br>''D'or à deux portes d'écluses entr'ouvertes de sable, sur une terrasse ondée d'azur et d'argent de cinq pièces, au chef de gueules chargé de trois ceps fruités sur échalas, le tout d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[1. Abrëll]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Oktober]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 759 - Projet: 1965 [[Robert Matagne]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|100px]]
|'''[[Stauséigemeng]]'''<br>''Tiercé au fasce de gueules, d'or à quatre bandes de sable et d'azur au brochet en fasce d'argent.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[16. Mee]] [[1988]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[22. Juni]] [[1988]] - Mémorial B 1988, Säit 602 - Projet: 1987 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Steesel|Steesel]]'''<br>''Coupé d'argent à une porte de ville ouverte à trois tours de gueules, l'ouverture de la porte chargée d'une anille de sable, et de gueules à trois lions d'argent posés 2 et 1''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[6. Juni]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Juli]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 960 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stengefort|Stengefort]]'''<br>''De gueules à la tour crénélée ouverte, accostée aux flancs de trois tourelles décroissantes en hauteur et en largeur, posées sur un perron, le tour d'or, soutenu d'une terrasse ondée d'azur chargée d'une trangle aussi ondée d'argent, la tour accostée en chef de deux croix ancrées d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[12. Dezember]] [[1988]]<!-- - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. August]] [[1981]]--> - Mémorial B 1989<!--, Säit 1032 - --> - Projet: 1988 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Stroossen|Stroossen]]'''<br>''De gueules à cinq pals d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[14. Oktober]] [[1976]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Dezember]] [[1976]] - Mémorial B 1976, Säit 1474<!--- Projet: [[xxx]]-->}}<br>De Wope vu Stroossen geet op de Jang vu Stroossen (ëm 1411) zeréck<ref>https://www.strassen.lu/citoyens-residents/historique</ref>
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Suessem|Suessem]]'''<br>''Parti: au I d'or au lion contourné de sable, armé et lampassé de gueules, la queue fourchue et passée en sautoir; au II d'argent au lion de sable, armé et lampassé de gueules; l'écu à la bordure de gueules, alternativement chargée de quatre roues dentées d'or et de quatre socs de charrue d'argent''<br>{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] - -->[[Arrêté grand-ducal|A.GD.]] [[31. Juli]] [[1970]] - Mémorial B 1970, Säit 1390 - Projet: 1967 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|}
== T ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tandel|Tandel]]'''<br>''De gueules à l'écusson d'argent chargé d'une tour ouverte de gueules et accompagnée de trois merlettes d'argent, deux en chef et une en pointe''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] Baastenduerf [[30. Juni]] [[2005]]; Furen [[15. Juli]] [[2005]]; Fusiounsgemeng [[29. November]] [[2005]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. August]] [[2005]] - <!--Mémorial B xx, Säit xx - -->Projet: R. Klein 2005}}<br>Am Kader vun der Gemengefusioun gouf fir déi nei Gemeng Tandel en neie Wopen entworf. Vu véier Projeten déi d'''Commission héraldique'' proposéiert hat, gouf de Projet N°2 zeréckbehalen.
De Wope vun der Gemeng Tandel setzt sech zesummen aus Elementer vun de Wope vun de fréiere Gemenge Baastenduerf (''chargé d'une tour ouverte de gueules'') a Furen (''d'argent accompagné en chef de deux merlettes affrontées du même''). D'Emailer sinn d'Haaptemailer vun den zwéi Wopen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Tënten|Tënten]]'''
|}
== U ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Useldeng|Useldeng]]'''<br>
|}
== V ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason de Vianden.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Veianen|Veianen]]'''<br>''De gueules à la fasce d'argent''<br>{{small|Édit royal (Frankräich): 01.11.1696}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|100px]]
|'''[[Gemeng Viichten|Viichten]]'''<br>''Burelé d'argent et de gueules au pal d'or chargé d'une bande de gueules, ledit pal accosté de deux étoiles à six rais d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[8. Dezember]] [[1986]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1987]] - Mémorial B 1987, Säit 251 - Projet: 1986 [[Marcel Lenertz]]}}
|}
== W ==
{| class="wikitable" width="100%"
! width="110" align="center"| Wopen
! align="center"|Numm vun der Gemeng a Beschreiwung
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]'''<br>''D'azur à la bande vivrée d'or, accompagnée en chef d'un lion du même, armé et lampassé du gueules, en pointe d'un cor d'or virolé de gueules''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[15. Juni]] [[1979]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[20. Juli]] [[1979]] - Mémorial B 1979, Säit 908 - Projet: 1979 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wal|Wal]]'''<br>''Écartelé, au I et IV burelé d'argent et d'azur, au lion de gueules armé et lampassé d'or brochant, aux II et III burelé d'argent et de gueules. À la croix de sable brochant sur l'écartelé, chargée en abîme d'une croix tréflée d'or ornée de cinq rubis de gueules.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Dezember]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[6. Februar]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 375 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1983}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]]'''<br>''D'or à la croix ancrée de gueules, au chef du même chargé d'un masque de renard d'or accosté de deux anilles d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[17. Mee]] [[1984]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[13. Juni]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 584 - Projet: 1983 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Waldbriedemes|Waldbriedemes]]'''
<br>''D'argent à deux sceptres doublement fleurdelisés de sable posés en sautoir, à la croix de gueueles brochant chargés d'une croix ancrée d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[2. Mäerz]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[9. Juni]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 722 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1981}}<br>De Wopen ass a véier gedeelt well d'Gemeng fréier zum Besëtz vu véier Kléischter gehéiert huet an zwar [[Abtei Sankt Maximin Tréier|Sankt Maximin vun Tréier]], [[Märjendaller Klouschter|Mäjendall]], [[Abtei Neimënster|Mënster]] a [[Bouneweger Klouschter|Bouneweg]]. Dat ''gëllent Ankerkräiz op rout'' kënnt aus de Wope vun den Häre vu [[Buerschent]] a vu [[Pëtten]] déi Geriichtshären zu Waldbriedemes waren. Déi gekräizt Zepteren kommen aus dem Wope vun der [[Jean de Wiltheim|Famill de Wiltheim]] där déi verschidden Uertschaften an der Gemeng gehéiert hunn. D'Gemeng Waldbriedemes huet zu den éischte Gemenge gehéiert déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Walfer|Walfer]]'''
<br>''D'or au renard rampant de gueules tenant de ses pattes de devant une flèche du même posée en pal, accompagné de sept billettes aussi de gueules posées en orle aux flancs et en pointe, au chef, d'azur à la porte de trois tours ouverte d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. November]] [[1983]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[26. Mäerz]] [[1984]] - Mémorial B 1984, Säit 454 - Projet: 1983 [[Jean-Claude Loutsch]]}}.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wanseler|Wanseler]]'''<br>
''D'argent à l'aigle de sable, armé, bequée et languée de gueules, au chef du même chargé de trois losanges d'or''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[23. September]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[30. Oktober]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 1244 - Projet: 1981 [[Jean-Claude Loutsch]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]]'''<br>''D'or à la fasce ondée d'azur à la tour de gueules couverte d'azur, ouverte et ajourée d'argent, brochant, chapé d'un fascé d'or et d'azur; au chevron de gueules chargé de trois fleurs de lis d'argent brochant sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[26. Mäerz]] [[1981]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[15. Mee]] [[1981]] - Mémorial B 1981, Säit 821 - Projet: 1981 [[Marcel Lenertz]]}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Welleschten|Welleschten]]'''
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wëntger|Wëntger]]'''<br>''D'or à la colonne à perron surmontée d'une globe sommé d'une croix, le tout de sable, au chef de gueules au cor contourné d'or accosté de deux fleurs de lis d'argent''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[30. Juli]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[23. August]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 840 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1982}}
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wolz|Wolz]]'''
''Ecartelé, au Ier, burelé d'argent et d'azur de dix pièces à un lion rampant de gueules, couronné, lampassé et armé d'or; au IIe, de gueules à un caducée d'argent posé en bande; au IIIe, de gueules à une ancre d'argent posée en bande; au IVe, d'azur à une ruche d'or et des abeilles volantes du même. L'écu sommé d'une couronne d'or de huit fleurons, dont cinq seulement sont visibles.''
{{small|<!--[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[11. Juli]] [[1981]] ---> [[Arrêté Grand-Ducal|A.G-D.]] [[1. August]] [[1951]] - Mémorial B 1951, Säit 1129 - Projet: 1950 [[Louis Wirion]]}}
De Beiekuerf symboliséiert d'Industrie, den Äskulapstaf steet fir d'Unitéit an den Anker fir den Handel. De Léiw symboliséiert d'Zougehéieregkeet vun der Gemeng zum Groussherzogtum.
|-valign="top"
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|100px]]
|'''[[Gemeng Wuermer|Wuermer]]'''<br>''Parti d'or et de sinople à deux pampres fruités, feuillés et vrillés de l'un en l'autre; à la clef de gueules, le panneton en haut à senestre, brochant en pal sur la partition''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] [[29. Mäerz]] [[1985]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[7. Mee]] [[1986]] - Mémorial B 1986, Säit 575 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1985 }}
|}
== Kuckt och ==
*[[Wope vu Lëtzebuerg]]
==Literatur==
* [[Jean-Claude Loutsch]], [[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]], ''Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg'', Lëtzebuerg, Ed. [[Jean-Albert Fisch]], ISBN 2-87969-000-5, 1989, [https://www.a-z.lu/discovery/fulldisplay?docid=alma990000506420107251&context=L&vid=352LUX_BIBNET_NETWORK:BIBNET_UNION&search_scope=DN_and_CI&tab=DiscoveryNetwork&lang=fr&lang=fr bibnet]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Titel=Wope vun de Lëtzebuerger Gemengen}}
* [http://wiesel.lu/heraldik/wappensammlung/etat/luxembourg/communes/ Privat Heraldik-Säit iwwer ë. a. de Wope vun e de Lëtzebuerger Gemengen]
* [https://web.archive.org/web/20260218071150/https://www.heraldry-wiki.com/wiki/Luxembourg Säit mat de Lëtzebuerger nationalen a kommunale Wopen]
* Diana Hoffmann: [https://www.wort.lu/luxemburg/zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei/923450.html "Geschichte der Gemeindewappen: Zwischen Identität, Zwang und Angeberei."] wort.lu, 31.12.2017, [https://web.archive.org/web/20180122211626/https://www.wort.lu/de/lokales/geschichte-der-gemeindewappen-zwischen-identitaet-zwang-und-angeberei-5a43731fc1097cee25b7ae20 Archivéiert Versioun]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg| Wopen]]
[[Kategorie:Heraldik|Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Lëtzebuerger Wopen]]
8w98tqh95eqyw7wju77ypzwwizt9552
Esch-Uelzecht
0
1292
2682229
2678380
2026-06-20T15:19:19Z
GilPeBot
65660
png → svg (via JWB)
2682229
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Esch-sur-Alzette
| Numm (Däitsch) = Esch an der Alzette
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Esch-Uelzecht}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|29|49|N|05|58|50|O}}
}}
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 250
| Bild1 = Esch auf die Alset by Jean Bertels 1597.jpg
| Text1 = Vue op Esch ëm 1600, vum [[Dipbech]]dall (Wobrécken) aus
| Bild2 = Al Esch 1860 01.jpg
| Text2 = Esch-Uelzecht, 1860. Déi al Kierch St. Jean stoung do, wou haut d'Groussgaassschoul ass
| Bild3 = Kronprinz Wilhelm - Darche - Esch - 1914-08-26.jpg
| Text3 = De Krounprënz Wilhelm von Preußen, 1914, virun der Groussgaassschoul
| Bild4 = Esch et ses usines (Esch-sur-Alzette ; Grand-Duché de Luxembourg) - plan-guide dressé d'après les plans géométriques de la ville et des usines - par J. Hansen - btv1b530649449.jpg
| Text4= Esch a seng Schmelzen, 1925; Plang vum [[Jules-André-Arthur Hansen|Jules Hansen]].
}}
[[Fichier:Esch-sur-Alzette Panorama avec train, Photo by J.M. Bellwald, N° 402.jpg|thumb|upright|Esch ~1900-1910.]]
'''Esch-Uelzecht''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemeng]]en an eng vun den 12 [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Stied|Stied]] am [[Lëtzebuerg (Land)|Groussherzogtum Lëtzebuerg]] a [[Chef-lieu]] vum [[Kanton Esch-Uelzecht|Kanton mam selwechten Numm]]. Et gëtt keng aner Uertschaften an der Gemeng. Mat {{wikidata|property|P1082}} Awunner ({{wikidata|qualifier|P1082|P585}}) ass Esch déi zweetgréisst Stad vum Land.
Laang en einfacht Bauerendierfchen, am Dall vun der [[Uelzecht]], huet Esch mat der Entdeckung vun der [[Minett (Äerz)|Minett]] (ëm [[1870]]), an der domat verbonnener Entwécklung vun de [[Biergbau zu Lëtzebuerg|Minièren]], der [[Siderurgie zu Lëtzebuerg|Eisen- a Stolindustrie]], bannent e puer Joerzéngte seng Populatioun verzéngfacht. D'Strukturkris an deem Secteur, déi Mëtt der [[1970]]er-Joren ausgebrach ass, huet et mat sech bruecht, datt no an no all Minièren an e groussen Deel vun de Schmelzen zougemaach hunn.
Déi doduerch entstanen Industriebrooche sinn zum Deel am Gaang, nei bebaut ze ginn. Sou ginn a goufen zanter 2005 op [[Belval]] nei administrativ, kulturell an edukativ Gebaier, mä och Wunnengen, Büroen a Geschäfter gebaut. Zanter der Mëtt vun den 2020er-Jore gëtt um [[Rout Lëns|fréiere Site vun Terres-Rouges]] virun allem Wunnraum geschaf, an um Enn vun deem Joerzéngt soll och den Terrain vun der fréierer [[Metze Schmelz]] nei strukturéiert a bebaut ginn.
2022 war Esch, zesumme mam [[Litauen|litauesche]] [[Kaunas]],
[[Europäesch Kulturhaaptstad]], bei där och déi 10 Gemenge vum [[Gemengesyndikat]] [[PRO-SUD]] an déi vum [[Pays-Haut Val d'Alzette]], déi Säit der Grenz, matgemaach hunn.<ref>[http://esch2022.lu esch2022.lu].</ref>
== Geschicht ==
=== Fréizäit bis 19. Joerhonnert ===
Schonn zanter der [[Eisenzäit]], virun iwwer 2.500 Joer, gouf um Territoire vun der haiteger Gemeng Esch [[Bounäerz|Boun-]] a [[Wisenäerz]] verschafft; um Flouer 'Op der Gläicht', e Plateau tëscht Esch a [[Rëmeleng]], goufen 2003-2006 bei [[Lëscht vun den Ausgruewungen zu Lëtzebuerg|archeologeschen Ausgruewunge]] Reschter vun Iewen, [[Schlaken]], [[Nol (Technik)|Neel]] a soss paleometallurgesch Zeie fonnt.<ref>Camille Robert: "Le sous-sol nous parle. Les fouilles archéologiques à Esch-sur-Alzette." In: ''100 Joer Esch (1906-2006)''. Luxembourg 2006, S. 121-122 an 124.</ref> Och d'[[Kelten]] hu sou do Eise gemaach. Nom Enn vun der [[Réimescht Räich|Réimerzäit]] an der [[Vëlkerwanderung]] ass d'Wëssen dovu verluer gaangen.
Den [[12. Abrëll]] [[1128]] ass Esch fir d'éischt Kéier, ënner dem Numm "Asch", an enger [[Peepstlech Bull|Bull]] vum [[Poopst]] [[Honorius II. (Poopst)|Honorius II.]] ernimmt ginn. De [[Jang de Blannen]] huet hir de [[16. Mee]] [[1328]] den Titel "Fräi Stad" iwwerdroen<ref>[https://eschfrankjost.jimdo.com/1-von-den-anf%C3%A4ngen-bis-zum-ende-des-ancien-r%C3%A9gime/1-6-die-herrschaft-von-berwart-und-die-mauern-von-esch/ Frank Jost: "1.6. Die Herrschaft von Berwart und die Mauern von Esch"]</ref>.
Am Laf vun de Joerhonnerte gouf Esch ëmmer nees vu friemen Truppen iwwerfall, an dacks staark zerstéiert. [[1677]], op Uerder vum [[Louis XIV. vu Frankräich|Louis XIV.]], hunn d'Stadmauere misse geschleeft ginn. Am [[Juli]] [[1830]] huet Esch dunn och nach säin Titel ''Stad'' verluer. Mä net laang duerno, den [[12. Oktober]] [[1841]], gouf se duerch eng kinneklech-groussherzoglech Veruerdnung zum [[Chef-lieu]] vum neie [[Kanton Esch-Uelzecht|Kanton Esch]] ernannt.
An der zweeter Hallschent vum [[19. Joerhonnert]] ass et mat der industrieller Entwécklung ëmmer méi schëtzeg virugaangen. Fir d'éischt am [[Tagebau]], duerno och a [[Galerie (Biergbau)|Galerien]], gouf d'[[Minett (Äerz)|Minett]] ofgebaut, an an de [[Schmelz]]en, déi wéi Champignonen aus dem Buedem geschoss koumen, verschafft. Mat den neien Aarbechtsplazen ass och d'Populatioun vun Esch rasant an d'Luucht gaangen. D'Aarbechter koumen am Ufank aus anere Géigende vum Land, virun allem dem [[Éislek]], mä scho fréi hu missen Aarbechtskräfte vu soss hier erbäigeruff ginn, aus den Nopeschlänner, mä och aus [[Polen]] an [[Italien]]. Esch huet sech dunn och iwwer säin historesche Stadkär (den haitege Quartier [[Al Esch]]) eraus ausgebreet: ronderëm d'Schmelzen ([[Metze Schmelz]], [[Brasseurs Schmelz]]) sinn nei Stroossen a Wunnengen entstanen (Quartiere Grenz an Neiduerf 1872, Hiel 1894-1904).
Den [[31. August]] [[1876]] gouf, duerch Gesetz vum [[6. Juli]] 1876, d'Uertschaft [[Schëffleng]] vun der Gemeng Esch-Uelzecht ofgetrennt fir déi eegestänneg [[Gemeng Schëffleng]] ze schafen.<ref>* [http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1876/0492207/0492207.pdf#page=1 ''Loi du 6 juillet 1876, concernant la création d'une nouvelle commune sous le nom de Schifflange.'']</ref>
===Uganks 20. Joerhonnert ===
Den [[29. Mee]] [[1906]], huet de Grand-Duc [[Wëllem IV. vu Lëtzebuerg|Guillaume]] fir d'zweet Kéier Esch-Uelzecht zur Stad ernannt.<ref>{{Citation|URL=http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1906/0034/a034.pdf#page=2 |Titel=Gesetz vum 29. Mee 1906 |Gekuckt=14.06.2012 |Archiv-Datum=22.07.2012 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20120722060337/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1906/0034/a034.pdf#page=2 }}</ref>. Esch hat do 13.000 Awunner.
Tëscht 1909 an 1913 gouf eng nei Schmelz am Westen opgeriicht: d'[[Adolf-Emil-Schmelz]] op Belval. Dofir hu missen 91 Hektar Bësch (Clair-Chêne) ëmgehae ginn. Nei Aarbechterwunnenge gi ronderëm gebaut: am Quartier Uecht an d'Cité Welter.
Vun 1910 u gouf de Quartier Brill urbaniséiert. Vill Immigranten aus Italien hunn do hiert Doheem fonnt. D'Uelzecht gouf iwwerdeckelt, an d'[[Uelzechtstrooss]] mat hiren Niewestroosse gouf zum neie Mëttelpunkt vun der Stad.
Am [[Éischte Weltkrich]] war zu Esch e knappse Mount d'Generalquartéier vum däitsche Krounprënz [[Wilhelm von Preußen]]<ref>[https://persist.lu/ark:70795/21gh3gzdj/pages/6/articles/DIVL562 "Ein Alt-Escher erzählt... Aus dem Krieg 1914-18. Der deutsche Kronprinz in Esch."] In: Luxemburger Wort, 115. Jg., n° 235/236 (25.08.1962), p. 6 (Digitised by the National Library of Luxembourg).</ref>, a gouf souzesoen an e [[Lazarett|Krichslazarett]] transforméiert. D'Schmelzen hunn déi Zäit net oder net vill produzéiert. Vill auslännesch Aarbechter sinn nees an hir Heemecht geplënnert.
Um Enn vum Éischte Krich ware 5.000 amerikanesch Zaldoten zu Esch stationéiert, ë. a. an der [[Brillschoul (ESch-Uelzecht)|Brillschoul]], déi dofir requisitionéiert war.
=== Tëschekrichszäit ===
[[1920]] koum duerch dat nei agefouert [[allgemengt Walrecht]] fir d'éischt eng sozialistesch Majoritéit an d'Gemeng, mam [[Victor Wilhelm]] als Buergermeeschter. Weidere Wunnraum gouf geschaaft duerch d'Gemeng, mä och d'[[Arbed]] an d'[[Société Métallurgique des Terres Rouges]], deenen d'Schmelze gehéiert hunn: laanscht d'[[Éilereng]]er Strooss, am Quartier Uecht an am Quartier Brouch. D'Gemeng huet sech vum [[Josef Stübben]] e Plang ausschaffe gelooss, wéi d'Stad no Norden hi wuesse kéint, fir bis zu 60.000 Awunner Plaz ze bidden. Tëscht [[1926]], dem Enn vun der däitscher Wirtschaftskris, an [[1929]], der [[Weltwirtschaftskris]], huet Esch nach eng Kéier ee Bauboom erlieft: am Quartier Dellhéicht gouf e [[Escher Spidol|Spidol]] gebaut, d'Spidol- an d'Emil-Mayrisch-Strooss sinn ugeluecht ginn. [[1930]] huet Esch 29.745 Awunner gezielt. 1937 gouf dat neit [[Stadhaus Esch-Uelzecht|Escher Stadhaus]] ageweit.
=== Däitsch Occupatioun 1940-1944 ===
Direkt nom däitschen Iwwerfall, den 10. Mee 1940, gouf Esch, wéi aner Uertschafte laanscht d'franséisch Grenz, komplett evakuéiert, well gefaart gouf, d'däitsch Arméi géif op der [[Maginot-Linn]] hänke bleiwen, an doduerch Esch an e Schluechtfeld verwandelt ginn. Déi meescht Leit koumen an Zentral- oder Südfrankräich ënner. Wéinst der séierer franséischer Defaite koume se no e puer Wochen nees zeréck. Bis op e puer Haiser, déi duerch eng Granat zerstéiert gi waren, gouf et keng gréisser Schied.
Wéi iwwerall zu Lëtzebuerg goufen och zu Esch d'Verwaltungsstrukture vum [[Nationalsozialismus|Nazi]]-Okkupant agefouert. D'Escher [[Synagog Esch-Uelzecht|Synagog]] gouf, (wéi och déi an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]) zerstéiert. Vum September 1942 u goufen Honnerte vun Zwangsaarbechter, sougenannt ''[[Ostarbeiter]]'', déi virun allem aus dem vum [[Däitscht Räich vun 1933 bis 1945|Hitlerdäitschland]] besaten Deel vun der [[Sowjetunioun]] koumen, an de Schmelzen an an de Galerien agesat. Esch gouf den [[10. September]] [[1944]] vun den Amerikaneschen Truppe befreit.
=== Nokrichszäit 1945-1975 ===
Nom Krich huet Esch sech weider ausgebreet, an den 1950er-Jore si besonnesch zu Lalleng, am Brouch an zu Raemerech nei Quartieren entstanen. An den 1960er/70er-Jore war et besonnesch Wobrécken, dat bebaut gouf.
=== Stolkris 1975-1985 ===
Esch gouf, wéi aner Stied am Minett och, besonnesch haart vun der [[Stolkris]] getraff, virun allem sinn d'Recetten däitlech zeréckgaangen. Doduerch konnt d'Renovéierung vum ale Stadkär, deen zimmlech delabréiert war, eréischt an der Mëtt vun den [[1980|1980er]] Joren an Ugrëff geholl ginn.
Vun den 1960er-Joren un ass d'Populatioun vun Esch no an no zeréckgaangen: Vu bal 30.000 am Joer 1960 op 25.000 am Joer [[1985]]. Vill jonk Stéit sinn an d'Schlofstied ronderëm d'Stad geplënnert. Eréischt vun den [[1990|1990er]] Joren un ass dësen Trend gestoppt a souguer ëmgekéiert ginn; 2010 huet d'Awunnerzuel vun Esch 30.000 Awunner iwwerschratt<ref>[http://news.rtl.lu/news/national/69651.html "D'Populatioun zu Esch läit elo offiziell bei 30.000 Awunner"] rtl.lu 03.06.2010, 07:59 - Fir d'lescht aktualiséiert: 03.06.2010, 10:03.</ref>.
[[Fichier:Belval, Luxembourg, seen from the West 2013-08.JPG|thumb|Belval vu Weste gesinn (Summer 2013).]]
=== Nei Quartieren op de Frichen ===
Zanter dem Ufank vun den 2000er-Jore gëtt op der Industriebrooch vu [[Belval]] en neie Quartier opgeriicht, no engem Masterplang, dee vun Agora a vum [[Fonds Belval]] koordinéiert gëtt, a wou vun ëffentlecher Säit ë. a. d'[[Uni Lëtzebuerg]], Fuerschungsariichtungen, e [[Gebai fir ëffentlech Verwaltungen (Belval)|Gebai fir ëffentlech Verwaltungen]] an en [[Lycée Bel-Val|neie Lycée]], vu privater Säit e Kino a Büros-, Wunn- a Geschäftsgebaier am Gaang sinn, gebaut ze ginn, oder scho fäerdeg sinn.
{{Méi Info 1|Belval}}
Och op den Terraine vun de fréiere Schmelze vun Esch-Schëffleng ("[[Quartier Metzeschmelz]]")<ref>[https://www.wort.lu/de/lokales/buergerbeteiligung-fuer-brache-arbed-schifflingen-in-startloechern-5c815bbdda2cc1784e33f45a "Bürgerbeteiligung für Brache Arbed/Schifflingen in Startlöchern."] wort.lu, 07.03.2019.</ref> an Terres-Rouges ("[[Rout Lëns]]")<ref>[https://www.rtl.lu/news/national/a/1316939.html " 'Rout Lëns' mat Liewe fëllen."] rtl.lu, 07.03.2019 20:00.</ref> soll vun der zweeter Hallschecht vun den 2020er-Joren u virun allem Wunnraum fir eng 10.000 Leit geschafe ginn.
==Geographie ==
De Floss [[Uelzecht]], deen zu Esch vum franséischen [[Däitsch-Oth]] hier iwwer d'Grenz kënnt, leeft an nordëstlecher Richtung queesch duerch d'Gemeng (zur Halschecht an engem iwwerdeckelte Kanal), an deelt dës an zwee: de südlechen Deel besteet haaptsächlech aus Bëscher op den Hiwwelen an Häng vum [[Dogger (Geologie)|Dogger]]-Plateau, an dat zwéin Däller, d'Hiel, resp. den Ellergronn, a méi nërdlech d'Neiduerf, resp. de Buergronn, erageschnidde sinn, a wou bis an d'1970er-Joren iwwer an ënner dem Buedem Minett ofgebaut gouf. Den nërdlechen Deel ass, vun enger liichter Knupp ofgesinn (Al Esch, Uecht, Dellhéicht) éischter flaach a breet sech zum Dall vun der [[Dipbech]], enger Niewebaach vun der Uelzecht, hin aus. Dësen Deel ass mëttlerweil bal ganz bebaut. Fir nei Gebaier an Infrastrukture kënnen ze bauen, ginn d'Frichë vun den dräi Schmelzen, déi um Bord vun der Gemeng bis eriwwer an den Territoire vun den Nopeschgemenge goungen, no an no och urbaniséiert.
===Nopeschgemengen===
{{Nopeschgemengen
| ville = Esch-Uelzecht
| nord-ouest =
| nord = [[Gemeng Monnerech|Monnerech]]
| nord-est =
| est = [[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]
| sud-est = [[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]
| sud = (F) [[Däitsch-Oth]]<br>(Audun le Tiche)
| sud-ouest = (F) [[Réisseng]]<br>(Russange)
| ouest = [[Gemeng Suessem|Suessem]]
}}
==Symboler==
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''D'argent à une tour de gueules ouverte et deux fois ajourée, à cinq crénaux, accostée de l'écusson des armes de l'ancien Duché de Luxembourg (burelé d'argent et d'azur de dix pièces, au lion de gueules, rampant, la queue fourchue, armé, lampassé et couronné d'or). Le pied de la tour est figuré par un terrain ondulé d'argent et d'azur.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[11. Mee]] [[1871]] - Mémorial 1871, Säit 73}}<br>D'Gemeng féiert de Wopen net geneesou wéi en am Text vum Gesetz fesgehalen ass. D'heraldesch Beschreiwung wier demno: ''Le pied ondé de cinq pièces d'azur et d'argent''.
|}
===Logo===
2022 huet d'Escher Gemeng en neie Logo agefouert, an deem d'Haaptelementer vum Wopen – Tuerm a Waasser – op hir primär geometresch Forme vereinfacht sinn. Och d'Faarwe goufen op Schwaarz a Wäiss reduzéiert.<ref>[https://administration.esch.lu/2022/10/28/la-ville-desch-presente-sa-nouvelle-identite-visuelle/ La Ville d’Esch présente sa nouvelle identité visuelle.] Communiqué op esch.lu, 28.10.2022.</ref>
===Entwécklung vun der Awunnerzuel===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:520 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:38000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2000 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2021 text:2021
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:1821 from:0 till:810
bar:1871 from:0 till:3946
bar:1910 from:0 till:16461
bar:1922 from:0 till:20437
bar:1935 from:0 till:27517
bar:1947 from:0 till:26851
bar:1960 from:0 till:27954
bar:1970 from:0 till:27574
bar:1981 from:0 till:25144
bar:1991 from:0 till:24018
bar:2001 from:0 till:27146
bar:2011 from:0 till:30630
bar:2021 from:0 till:36228
PlotData=
bar:1821 at: 810 fontsize:S text:810 shift:(-8,5)
bar:1871 at: 3946 fontsize:S text:3.946 shift:(-14,5)
bar:1910 at: 16461 fontsize:S text:16.461 shift:(-17,5)
bar:1922 at: 20437 fontsize:S text:20.437 shift:(-17,5)
bar:1935 at: 27517 fontsize:S text:27.517 shift:(-17,5)
bar:1947 at: 26851 fontsize:S text:26.851 shift:(-17,5)
bar:1960 at: 27954 fontsize:S text:27.954 shift:(-17,5)
bar:1970 at: 27574 fontsize:S text:27.574 shift:(-17,5)
bar:1981 at: 25144 fontsize:S text:25.144 shift:(-17,5)
bar:1991 at: 24018 fontsize:S text:24.018 shift:(-17,5)
bar:2001 at: 27146 fontsize:S text:27.146 shift:(-17,5)
bar:2011 at: 30630 fontsize:S text:30.630 shift:(-17,5)
bar:2021 at: 36228 fontsize:S text:36.228 shift:(-17,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
=== Zesummesetzung vun den Awunner no Nationalitéit ===
{| class="wikitable"
|+ Bevëlkerung 2022
|-
| Lëtzebuerger || 15.667
|-
| Portugisen || 10.316
|-
| Fransousen || 1.910
|-
| Italieener || 1.409
|-
| Montenegriner || 523
|-
| Belsch || 404
|-
| Däitscher || 325
|-
| Aner Europäer || 950
|-
| Capverdianer || 341
|-
| Chineesen|| 339
|-
| Aner Net-Europäer || 2.757
|-
| Keng Donnéeën || 21
|-
| '''Total''' || '''36.157'''
|}
{{small|Quell: ''[[Den Escher]]'' Nr.57, S.26.}}
== Politik ==
De [[Gemengerot]] vun Esch-Uelzecht gëtt nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech aus 19 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.
An den 1990er-Jore souz eng [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]-[[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-Koalitioun am [[Schäfferot]]. Bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengerotswale]] vum 10. Oktober 1999 koum et zu enger Pattsituatioun: béid Parteie krute 6 Sëtz, an de Spëtzekandidat vun der CSV, den [[Ady Jung]], huet den Usproch erhuewen, fir Buergermeeschter ze ginn. Wéi den CSV-Gemengerotsmember Jos Mischo kuerz drop aus der Partei ausgescheet ass, deemno d'LSAP nees 1 Sëtz méi hat, huet dës weider mat der CSV, déi op hirem Buergermeeschterposte bestanen huet, ouni Succès probéiert, eng Koalitioun op d'Been ze stellen. Och Verhandlungen tëscht LSAP an [[Demokratesch Partei|DP]] hate kee Succès. Sou koum et den 30. Abrëll 2000 zu Neiwalen, bei deenen d'LSAP 7 Sëtz krut, a sou eng Koalitioun mat [[Déi Gréng]] an [[Déi Lénk]] opgestallt huet.<ref>Jacques Ganser: [https://www.wort.lu/de/lokales/wahlgeschichte-n-wenn-das-der-josy-wuesste-59dc921656202b51b13c4ef9 "Wenn das der Josy wüsste."] wort.lu, 11. Oktober 2017 um 07:00.</ref>
2005 koum et zu enger Koalitioun vun LSAP-déi Gréng, déi och 2011 virugefouert gouf. Bei de Gemengewale vun 2017 huet d'LSAP 3 Sëtz verluer, iwwerdeems d'CSV der 2 gewonnen huet. Als Resultat hu sech d'CSV, d'DP an déi Gréng op eng Koalitioun gëeenegt, déi eng Majoritéit am Schäfferot huet. Buergermeeschter gouf de [[Georges Mischo]]<ref>[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1089626.html "CSV, Gréng an DP hu Koalitiounsaccord ënnerschriwwen."] rtl.lu, 24.10.2017, 22:15:36.</ref><ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2079699.html|Titel=Escher Koalitiounsaccord ofgeschloss: Changementer bei Ressorte Mobilitéit, Enseignement a Logement|Gekuckt=14.07.2023|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>. Déi Konstellatioun ass och no de Wale vun 2023 bestoe bliwwen. Nodeems de Georges Mischo Minister gouf, gouf de [[Christian Weis]] neie Buergermeeschter.
=== Zesummesetzung ===
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[ADR]] !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !![[Kommunistesch Partei Lëtzebuerg|KPL]] !! [[déi Lénk|Lénk]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]] !! [[Piratepartei Lëtzebuerg|PPLU]] !! BL
!Liberal
!SdP
|-
|1945
| -
|4
|1
| -
|6
| -
|5
| -
| -
|1
| -
|-
|1949
| -
|5
|1
| -
|5
| -
|6
| -
| -
| -
| -
|-
|1951
| -
|5
|1
|
|4
|
|7
| -
| -
| -
| -
|-
|1957
| -
|5
|2
| -
|4
| -
|6
| -
| -
| -
| -
|-
|1963
| -
|5
|2
| -
|4
| -
|8
| -
| -
| -
| -
|-
|1969
| -
|4
|3
| -
|5
| -
|7
| -
| -
| -
| -
|-
|1970
| -
|4
|2
| -
|6
| -
|4
| -
| -
| -
|3
|-
|1975
| -
|5
|2
| -
|5
| -
|6
| -
| -
| -
|1
|-
| 1981 || - || 6 || 2 || - || '''3'''|| - || '''8'''|| - || -
| -
| -
|-
| 1987 || - || 7 || 1 || 1 ||'''2''' || - || '''8''' || - || -
| -
| -
|-
| 1993 || 1|| '''7'''|| 2|| 2|| 0|| -|| '''7'''|| - || -
| -
| -
|-
| 1999 || || || || || || || || - || -
| -
| -
|-
| 2000* || 1 || 5 || 2 || '''2''' || 0 || '''2''' || '''7''' || - || -
| -
| -
|-
| 2005 || 1 || 5 || 1 || '''2''' || 0 || 1 || '''9''' || - || -
| -
| -
|-
| 2011 || 0 || 4 || 1 || '''2''' || 1|| 2 || '''9''' || - || 0
| -
| -
|-
| 2017 || 0 || '''6''' || '''2''' || '''3''' || 0 || 2 || 6 || 0 || -
| -
| -
|-
| 2023 || 1 || '''6'''|| '''2'''|| '''2''' / '''3''' {{small|**}}|| 0 || 1 || 6 || 1 / 0 {{small|**}} || -
| -
| -
|}
{{small|* No Neiwalen. BL: Biergerlëscht.<br>** Am Okt. 2024 ass d'Conseillère vun der Piratepartei bei déi Gréng iwwergetrueden.<br>
'''Quell''': [[Ministère des Affaires intérieures|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu; Luxemburger Wort vum 18. Oktober 1975 (fir d'Resultater vun 1945-1975)}},
===Buergermeeschteren===
Den aktuelle Buergermeeschter ass de {{Buergermeeschter Esch-Uelzecht}}.
Déi Persounen, déi virdrun dee Posten haten, sinn an dëser Lëscht opgezielt:
{{Méi Info 1|Lëscht vun de Buergermeeschtere vun Esch-Uelzecht}}
== Quartiere vun Esch-Uelzecht ==
<!--Dës Iwwerschrëft wgl.. net änneren. Se gëtt als Link an aneren Artikele gebraucht-->
Esch-Uelzecht besteet zur Zäit aus 18 Quartieren<ref>[http://www.topographie.esch.lu/ ''Plan interactif Esch'']</ref> an zwéin Industrieterrainen, vun deenen deen zu Belval (Arcelor-Mittal) nach a Betrib ass, wärend dee vum fréieren Arcelor-Mittal Wierk Esch-Schëffleng zanter 2012 net méi a Betrib ass an 2016 un de Staat verkaaft gouf.
{|
|valign="top"|
* [[Al Esch]]
* [[Belval]]
* Brill
* Brouch
* Dellhéicht
| valign="top"|
* Fettmeth
* [[Grenz (Esch-Uelzecht)|Grenz]]
* [[Lalleng]]
* Lankhelz
|
* Neiduerf (''Neidierfchen'')
* Park
* Rämerech
* Schlassgoart
* Sommet
| valign="top"|
* Universitéit
* Uecht
* Wobrécken
* Zäpert
|}
{{clearboth}}
<DIV ALIGN="CENTER">
{{Panorama|
légende=Panorama vun Esch (Quartieren Dellhéicht an Al Esch)|
image=Panorama of Esch-sur-Alzette, Luxembourg.jpg|
largeur=2500px
}}
</DIV>
== Transport ==
Esch-Uelzecht läit um südlechen Enn vun der [[Autobunn A4 (Lëtzebuerg)|Autobunn A4]], déi et mat der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], an no Süden an der Verlängerung mat der [[Liaison Micheville|B40]], mat Däitsch-Oth verbënnt. Nërdlech vun Esch verleeft d'[[Autobunn A13 (Lëtzebuerg)|Autobunn A13]], déi vu [[Péiteng]] bis op [[Schengen]] féiert an do un déi däitsch [[Autobunn A8 (Däitschland)|A8]] ugebonnen ass. Och d'[[Nationalstrooss 4|Nationalstroossen N4]] an [[Nationalstrooss 31|N31]] ginn duerch Esch.
Esch läit op den [[Eisebunnsstreck Beetebuerg-Esch-Uelzecht|CFL-Linne 6a]] a [[Eisebunnsstreck Esch-Uelzecht-Péiteng|6f]]. Vun Esch aus féiert d'Ofzweigung [[Eisebunnsstreck Esch-Uelzecht-Däitsch-Oth|6f]] op [[Däitsch-Oth]]. Et gëtt zwou Garen um Territoire vun der Gemeng: d'[[Gare Esch-Uelzecht]] an d'[[Gare Belval-Université]]. Marchandisegaren am Neidierfchen an an der Hiel sinn net méi am Betrib.
De Bus-Syndikat [[TICE]] huet säi Sëtz zu Esch, d'Linnen [[TICE-Linn 1|1]], [[TICE-Linn 2|2]], [[TICE-Linn 3|3]], [[TICE-Linn 4|4]], [[TICE-Linn 5|5]], [[TICE-Linn 6|6]], [[TICE-Linn 7|7]], [[TICE-Linn 13|13]], [[TICE-Linn 14|14]] a [[TICE-Linn 15|15]] verbannen Esch a seng Quartiere mat den aneren Uertschafte vum [[Kanton Esch-Uelzecht|Kanton]]. Ausserdeem läit Esch op de Strecke vun den [[RGTR]]-Linne [[RGTR-Linn 551|551]], [[RGTR-Linn 602|602]], [[RGTR-Linn 603|603]], [[RGTR-Linn 604|604]], [[RGTR-Linn 641|641]], [[RGTR-Linn 642|642]], [[RGTR-Linn 643|643]], [[RGTR-Linn 650|650]] a [[RGTR-Linn 651|651]].
D'[[Nationale Vëlosreseau|National Vëlospisten]] [[Vëlospist PC6|Nr. 6 ("Dräikantonspist")]] an [[Vëlospist PC8|Nr. 8 ("Pist vum Roude Buedem")]] féieren duerch Esch. Déi leschtgenannt verbënnt d'Quartieren Uecht an Universitéit mam sougenannte [[Vëlodukt Esch - Belval|Vëlodukt]], eng 1,3 km laang Bréck iwwer den Industrieterrain vun ArcelorMittal Esch-Belval.
== Kulturariichtungen ==
[[Fichier:Rockhal-vu-vier---w.jpg|thumb|D'Rockhal op Esch-Belval]]
{{div col}}
* [[Ariston]]
* [[Bridderhaus]]
* [[Escher Bibliothéik]]
* [[Escher Conservatoire]]
* [[Escher Theater]]
* ([[Kinosch]])
* [[Konschthal Esch]]
* [[Kulturzentrum Kulturfabrik]]
* [[Mousset-Haus Esch-Uelzecht|Mousset-Haus]]
* [[Nationale Resistenzmusée]]
* [[Rockhal]]
* [[Kinepolis Belval]]
{{div col end}}
== Schoulgebaier zu Esch ==
{|
|valign="top"|
* '''Primärschoulen'''
* Ale Lycée
* Brill
* Brouch
* Dellhéicht
* Groussgaass
* Lalleng
|
* '''Secondaire'''
* [[Lycée de garçons d'Esch-sur-Alzette]]
* [[Lycée Hubert-Clément]]
* [[Lycée Guillaume-Kroll]]
* [[Lycée technique de Lallange]]
* [[Lycée technique école privée Marie-Consolatrice]]
* [[Lycée technique pour professions de santé]]
|}
[[Fichier:Esch1jousefkierch1.jpg|thumb|200px|D'Jousefskierch]]
== Reliéis Gebaier ==
{|
|
* [[Grenzerkierch Esch-Uelzecht]]
* [[Jousefskierch Esch-Uelzecht]]
* [[Kapell Esch-Raemerech]]
* [[Kierch Esch-Lalleng]]
|
* [[Moschee Esch-Uelzecht]]
* [[Paterkierch Esch-Uelzecht]]
* [[Protestantesch Kierch Esch-Uelzecht]]
* [[Synagog Esch-Uelzecht]]
|}
== Bekannt Escher ==
{{Div col|cols=2}}
* [[François Besch]] (* 1963), Fotograf, Journalist a Kënschtler
* [[Jeannot Bewing]] (1931-2005), Sculpteur
* [[François Biltgen]] (* 1958), Politiker, Minister
* [[Raoul Biltgen]] (* 1974), Schauspiller
* [[Taina Bofferding]] (* 1982), Politikerin ([[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]])
* [[Paul Breisch]] (* 1974), Museker an Organist
* [[Guillaume Capus]] (1857-1931), Entdeckungsreesenden a Fuerscher
* [[Simone Decker]] (* 1968), Kënschtlerin
* [[René Deltgen]] (1909–1979), Schauspiller
* [[Bim Diederich]] (1922-2012), Vëlossportler
* [[Romain Fehlen]] (* 1956) Radios-Speaker a Journalist
* [[Camillo Felgen]] (1920–2005), Sänger, Radios-Speaker, Televisiouns-Animateur, Schlager-Textschreiwer a Schauspiller
* [[David Fiegen]] (* 1984), Liichtathleet
* [[Tom Flammang]] (* 1978), Vëlossportler
* [[Fernand Franck]] (* 1934), Äerzbëschof
* [[Luc Frieden]] (* 1963), Politiker a Manager
* [[Suzie Godart]] (* 1962), Vëlossportlerin
* [[Émile Hamilius]] (1897-1971), Politiker a Foussballspiller
* [[Guy Helminger]] (* 1963), Schrëftsteller
* [[Paul Helminger]] (1940-2021), Politiker a Manager
* [[Jhemp Hoscheit]] (* 1951), Schrëftsteller
* [[Jean Kinsch]] (1886-1983), Deputéierten
* [[Joseph Kinsch]], (* 1933), ArcelorMittal-Manager
* [[Léon Kinsch (1870-1954)|Léon Kinsch]], (1870-1954), Escher Buergermeeschter
* [[Nicolas Kinsch]] (1904-1973), Bëschof vu Kisangani
* [[William J. Kroll|William Justin Kroll]] (1889–1973), Fuerscher, Metallurg an Erfinder
* [[Wil Lofy]] (1937-2021), Sculpteur a Moler
* [[Michel Majerus]] (1967–2002), Kënschtler
* [[Robert Mancini (Sculpteur)|Robert Mancini]] (1950-2011), Sculpteur
* [[Claude Michely]] (* 1959), Vëlossportler
* [[Mandy Minella]] (* 1985), Tennisspillerin
* [[Victor Neuens]] (1898-1975), Auteur, Editeur, Lokalpolitiker
* [[Désirée Nosbusch]] (* 1965), Schauspillerin, Televisiounspresentatrice, Filmregisseurin a -produzentin
* [[Jean Origer]] (1877-1942), Geeschtlechen, Deputéierten an Direkter vum ''Luxemburger Wort''
* [[Louis Pilot]] (1940-2016), Foussballspiller a Foussballtrainer
* [[Marco Pütz]] (* 1958), Saxophonist a Komponist
* [[Viviane Reding]] (* 1951), Journalistin a Politikerin
* [[Gast Rollinger]] (1946-2024), Filmregisseur, Lyriker
* [[Marco Serafini]] (* 1956), Regisseur
* [[Victor Thorn]] (1844–1930), Politiker
{{Div col end}}
== Partnerschafte mat auslännesche Stied ==
[[Fichier:Esch-Strooss.jpg|250px|thumb|Esch-Strooss zu Léck]]
{|
| [[Bethnal Green]]|| {{GBR}} || [[Coimbra]] || {{POR}}
|-
| [[Köln]] || {{DEU}} || [[Léck]] || {{BEL}}
|-
| [[Lille]] || {{FRA}} || [[Mödling]] || {{AUT}}
|-
| [[Offenbach am Main]] || {{DEU}} || [[Puteaux]] || {{FRA}}
|-
| [[Rotterdam]] || {{NLD}} || [[Saint-Gilles / Sint-Gillis|Saint-Gilles]] || {{BEL}}
|-
| [[Turin]] || {{ITA}} || [[Velletri]] || {{ITA}}
|-
| [[Zemun]] || {{SRB}} || [[João Monlevade]] || {{BRA}}
|}
== Interkommunal Syndikater ==
* [[SIGI]] - [[SYVICOL]] - [[TICE]] - [[ZARE]]
== Kuriéises ==
[[Fichier:Mémorial Fluchhafen Esch.jpg|thumb|Erënnerungsplack un den Escher Fluchhafen an der Rue de l'Aérodrome]]
=== Fluchhafen ===
Deen éischte Fluchhafen am Land war am Quartier Esch-"Lankelz" bei der haiteger ''rue de l'Aérodrome''. Déi Zäit gouf et ë. a. eng Direktverbindung Esch-[[London]].
{{Méi Info 1|Fluchhafen Esch-Uelzecht}}
[[Fichier:Jeunesse Esch vs. CS Fola Esch (2023).jpg|thumb|Derby Jenuesse-Fola (Abr. 2023).]]
=== Esch-Uelzecht am Sport ===
*Zwou Foussballekippen aus der [[Foussball Nationaldivisioun]] si vun Esch: Den [[CS Fola Esch]], eelste Foussballveräin am Land, an d'[[Jeunesse Esch]].
*[[1962]] an [[1968]] gouf zu Esch d'[[Weltmeeschterschaft am Cyclo-Cross]] gefuer.
* De [[27. Juni]] 1968 koum déi éischt Etapp vum [[Tour de France 1968|Tour de France]] zu Esch un.
* De 14. Mee 2002 war d'Arrivée vun der drëtter Etapp vum [[Giro d'Italia 2002|Giro d'Italia]] zu Esch, an deen Dag dono den Depart vun der véierter Etapp.
*Den [[3. Juli]] [[2006]] ass déi [[Tour de France 2006/2. Etapp|zweet Etapp vum Tour de France]] do ukomm an deen [[4. Juli|Dag drop]] [[Tour de France 2006/3. Etapp|déi drëtt]] do lassgefuer.
== Literatur ==
* ''Esch-sur-Alzette: Guide historique et architectural.'' [Textes: [[Georges Büchler]], [[Jean Goedert (Architekt)|Jean Goedert]], [[Antoinette Lorang]], [[Antoinette Reuter]], [[Denis Scuto]]: Photos: Christophe Weber]. Esch-sur-Alzette, Mersch: C2DH, Capybarabooks, 2020. ISBN 978-99959-43-27-1.
* [[Willy Allamano]] a [[Gilbert Bernardini]]: ''Esch-sur-Alzette et ses rues - Esch an der Alzette und seine Straßen'', 2013, 256 S., ISBN 978-2-87964-136-2
* Ville d'Esch-sur-Alzette (éd.): ''100 Joer Esch - 1906-2006'', 2005, Éd. G. Binsfeld, 480 S., ISBN 2-87954-149-2
* [[Ed Maroldt]]: ''Mythos Esch - Fragmente 1950 - 1962'', 2004, Éditions Le Phare, 144 S., ISBN 2-87964-078-4
* Ville d'Esch-sur-Alzette (éd.): ''Esch-sur-Alzette, du village à la ville industrielle. Art et révolution industrielle au pays de la Terre Rouge.'' 13 octobre - 5 novembre 1989, Hôtel de Ville d'Esch-sur-Alzette. Catalogue de l'exposition organisée par la Ville d'Esch-sur-Alzette à l'occasion du 150e anniversaire de l'Indépendance du Grand-Duché de Luxembourg.
* [[Joseph Flies]]: ''Das Andere Esch - An der Alzette - Ein Gang durch seine Geschichte''. Luxembourg 1979.
* [[Norbert Ketter]]: ''esch 1970''. éditions claude diderich, 1970. (E Schwaarz-wäiss-Fotoband).
== Kuckt och ==
{|
|valign="top"|
* [[Berwart-Schlass]]
* [[Stadhaus Esch-Uelzecht]]
* [[Passerell Gaalgebierg Esch-Uelzecht]]
* [[Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Esch-Uelzecht]]
* [[Siderurgie zu Lëtzebuerg]]
* [[Henri Rabinger]]
|
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
|}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Esch-sur-Alzette|Esch-Uelzecht}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Esch-Uelzecht}}
* [http://www.esch.lu Offiziell Säit vun der Escher Gemeng]
* [http://www.topographie.esch.lu/ Geographesch Kaarte vun Esch]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/esch-sur-alzette/esch-sur-alzette D'Gemeng Esch-Uelzecht op der Websäit vum Syvicol]
* C2DH: [https://www.c2dh.uni.lu/de/thinkering/decouvrir-guide-historique-et-architectural-esch-sur-alzette Guide historique et architectural d'Esch-sur-Alzette] 50 Videoen zu der Architektur a Geschicht vun Escher Gebaier (2020).
<!-- futtisse Link: * [http://www.eschalzette.com Räichhalteg Privatsammlung vun Archivbiller an aktuelle Fotoen]
-->
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Esch-Uelzecht|*]]
[[Kategorie:Stied zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:Uertschaften zu Lëtzebuerg|Esch-Uelzecht]]
[[Kategorie:Universitéitsstied zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Etappestied vum Tour de France]]
7cm11bo07t3pd2ypr4012tlnw59run6
Wikipedia:Presserevue
4
1719
2682224
2682172
2026-06-20T12:38:23Z
Volvox
4050
/* Tëlee */
2682224
wikitext
text/x-wiki
Op dëser Säit wëlle mer sammelen, '''wat d'Medien iwwer d'Wikipedia bréngen'''. <br>Artikelen aus der geschriwwener Press, Radiosemissiounen a Sendungen op der Tëlee iwwer d'Wikipedia. Natierlech konzentréiere mir eis haaptsächlech op déi lëtzebuergesch Medien, mee wichteg Bäiträg aus anere Länner gi selbstverständlech bäigesat.
== An de lëtzebuergesche Medien ==
=== Geschriwwe Press ===
* [https://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites.gouvernement2024+lb+actualites+toutes_actualites+communiques+2026+05-mai+05-thill-letzebuerger-sprooch.html "Den Eric Thill huet den Nationale Präis fir d’Verdéngschter ëm d’Lëtzebuerger Sprooch iwwerreecht".] Communiqué op gouvernement.lu, 06.05.2026.
* Dany Rasqué: [https://www.rtl.lu/kultur/news/prais-fir-dverdengschter-em-dletzebuerger-sprooch-goung-un-djackie-messerich-a-wikimedia-936106924 "Präis fir d'Verdéngschter ëm d'Lëtzebuerger Sprooch goung un d'Jackie Messerich a Wikimedia."] rtl.lu, 06.05.2026.
* Dustin Mertes: ''[https://www.wort.lu/panorama/technik/wikipedia-wird-25-ein-geburtstag-mit-zukunftssorgen/123394465.html Druck durch KI-Konkurrenz Wikipedia wird 25: Ein Geburtstag mit Zukunftssorgen]'', wort.lu, 15.01.2026; ''Geburtstagsfeier mit Zukunftssorgen'', Luxemburger Wort, 15.01.2026, S. 40
* Morgan Kervestin: ''[https://lequotidien.lu/a-la-une/dans-les-coulisses-de-wikipedia-ceux-qui-ecrivent-lhistoire-du-grand-duche/ Dans les coulisses de Wikipédia : ceux qui écrivent l’histoire du Grand-Duché.]'', lequotidien.lu, 15.01.2026.
* Jean-Louis Gindt, ''20 Joer Wikipedia a Lëtzebuerger Sprooch'', [[nos cahiers]], 4, 2024, S. 33-40.
* Tom Diderich, ''Wikipedia op Lëtzebuergesch: E Medium fir d'Verbreedung vun Informatiounen iwwer Lëtzebuerger Kultur a Gesellschaft; e Bäitrag zum Ausbau vun der Lëtzebuerger Sprooch.'', nos cahiers, 4. 2024, S. 41-60.
* Diana Hoffmann: [https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2242071.html 20 Joer Wikipedia Lëtzebuerg: 64.000 Artikelen a Lëtzebuerger Sprooch], rtl.lu, 19.10.2024
* Marc Thill: "[https://www.wort.lu/kultur/wikipedia-luxemburg-das-digitale-gedaechtnis-des-landes/22892910.html Wikipedia Luxemburg: Das digitale Gedächtnis des Landes.]" wort.lu, 15.10.2024 [an der Drockversioun als "Luxemburgs digitales Gedächtnis", in: ''Luxemburger Wort'' Nr.242 (176 Jg.), 15.10.2024, S.39, an an englescher Iwwersetzung vum Kabir Agarwal als "[https://www.luxtimes.lu/culture/the-unsung-heroes-of-luxembourg-s-online-knowledge-hub/23248621.html The unsung heroes of Luxembourg’s online knowledge hub"] op www.luxtimes.lu, 20.10.2024.
* Mélissa Petit, [https://www.lessentiel.lu/fr/story/au-luxembourg-qui-se-cache-derriere-le-wikipedia-en-luxembourgeois-103190442 Qui se cache derrière le Wikipédia en luxembourgeois?], [[L'essentiel|L'essentiel.lu]], 24.09.2024
* Am Artikel ''E gudde Saz no vir!'' iwwer dem [[Jérôme Lulling]] säi Projet saz.lu schreift de [[Luc Marteling]]: ''De Site saz.lu, dee mat enger Rëtsch interessante Quelle schafft, vu Wikipedia a Chamber iwwer...''. E bësse méi wäit am Artikel heescht et: ''Spellchecker.lu iwwerpréift, ob eng Schreifweis korrekt ass, a mécht dat mat Hëllef vun enger grousser Wierderlëscht, déi vum [[Michel Weimerskirch]] a vum [[Sandra Souza Morais]] a mat vill Input vu baussen zesummegestallt gouf.'' [[Die Warte]], 25|2768, S. 2-3, [[Luxemburger Wort]], 5.10.2023
* Am Artikel iwwert d'Schreifweis vu [[Mensder]] am Luxemburger Wort vum 8. Februar 2022 gëtt op den entspriechenden Artikel an dëser Wikipedia verwisen.<ref>Volker Bingenheimer, ''Die Sache mit dem D, Der Gemeinderat will die unbeliebte offizielle luxemburgische Schreibweise von Mensdorf für immer loswerden.'', Luxemburger Wort, 8. Februar 2022, S. 24-25</ref>
* Am Artikel "…a Méckefett gebroden" schreiwen d'Mataarbechter vum [[Zenter fir d'Lëtzebuerger Sprooch]]: "''Eng änlech Erklärung'' [fir de [[Poufascht]]] ''fënnt een och an der dacks ganz gutt dokumentéierter lëtzebuergescher Wikipedia''". [[Die Warte]] 22|2693, S. 3 am [[Luxemburger Wort|LW 08.07.2021]]
* Cheryl Cadamuro, "Wëssen fir jiddwereen, 20 Jahre Wikipedia", [[Revue (Zäitschrëft)|Revue]], Nr 05, 3. Februar 2021, S. 46-49.
* [https://www.tageblatt.lu/non-classe/online-enzyklopaedie-wird-20-fast-60-000-beitraege-auf-luxemburgisch/ "Wikipedia -Online-Enzyklopädie wird 20: Fast 60.000 Artikel auf Luxemburgisch."] tageblatt.lu, 15. Januar 2021.
* De [[Marc Thill]] verweist a sengem Leitartikel mam Titel ''Geschenktes Wissen'' am Luxemburger Wort vum 15. Januar 2021 op dat 20-järegt Bestoe vu Wikipedia als ''"ein partizipatives Wissensprojekt"'' an ënnersträicht virun allem dat Positiivt. Wikipedia hätt Wësse fir jiddereen an a bal alle Sproochen. Mat Wikipedia géif de Web säi Bildungsoptrag erfëllen a wier déi meescht geliesen "Online-Referenz" weltwäit ginn. Bei Wikipedia wier [[Wourecht]] awer ''"nur eine rezipierte, eine übereinstimmende Ansicht zu einem Thema"''. Wann och all dat selwecht jäizen, misst et nach net déi absolut Wourecht sinn, schreift de Leitartikler. <br />De Leitartikel steet och op wort.lu ënner dem Titel "[https://www.wort.lu/de/kultur/wikipedia-aufgepasst-vor-geschenktem-wissen-60006ec2de135b9236ba13cf Wikipedia: Aufgepasst vor geschenktem Wissen]". Hei gëtt nach den Artikel vum [[Cheryl Cadamuro]] vum 11. September 2017 [https://www.wort.lu/de/panorama/wikimedia-letzebuerg-50-000-artikel-op-letzebuergesch-59b6413c56202b51b13c30b1 Wikimedia Lëtzebuerg: 50 000 Artikel „op Lëtzebuergesch“] verlinkt.
* De [[Pierre Leyers]] verweist a sengem Artikel ''[https://www.wort.lu/de/business/bildersturz-luxemburgs-erinnerungskultur-unter-der-lupe-5f1ef49fda2cc1784e3628aa Bildersturz: Luxemburgs Erinnerungskultur unter der Lupe]'' op den Artiklel [[Nicolas Grang]], op wort.lu, gelies de 27. Juli 2020.
* De [[Luc Marteling]] verweist an sengem Artikel ''Op der Sproochespillplaz'' op den Artikel [[Mouerenapdikt an der Stad Lëtzebuerg]], an [[Die Warte]] 58|2658, S. 2-3 am [[Luxemburger Wort|LW 16.7.2020]]
* Am [https://www.leudelange.lu/fileadmin/mediatheque/documents/gemengebuet/Gemengebued_133_epreuve_5.pdf Leidelenger Gemengebuet vum Juli 2019] huet Wikimedia Lëtzebuerg asbl. sech op de Säiten 43-45 virgestallt.
* [http://www.tageblatt.lu/headlines/den-haer-wikipedia-rene-beideler-stellt-das-wissen-auf-luxemburgisch-ins-netz Den Här Wikipedia.] Artikel iwwert en Administrator vun der lëtzebuergescher Wikipedia op tageblatt.lu, 13. Abrëll 2019 um 16:04.
* [http://www.rtl.lu/letzebuerg/1122140.html An engem Ranking iwwer Nationalstroossen] schreift rtl.lu: "Op der lëtzebuergescher Wikipedia fënnt een iwwregens och e sëllechen Informatiounen iwwer déi eenzel Nationalstroossen." (19.01.2018, 09:44:24)
* [https://www.wort.lu/de/panorama/wikimedia-letzebuerg-50-000-artikel-op-letzebuergesch-59b6413c56202b51b13c30b1?utm_campaign=magnet&utm_source=article_page&utm_medium=related_articles "Wikimedia Lëtzebuerg: 50 000 Artikel „op Lëtzebuergesch“."] wort.lu, 11. September 2017 um 09:54.
* [http://www.tageblatt.lu/headlines/informationswelt-auf-luxemburgsich/ Informationswelt auf Luxemburgisch ] tageblatt.lu, 11. September 2017 um 13:05.
* [http://www.lessentiel.lu/fr/luxembourg/story/Deja-50-000-articles-Wiki-en-luxembourgeois-21125240 Déjà 50 000 articles Wiki en luxembourgeois] lessentiel.lu, 11 September 2017 um 12:34.
* [http://www.lessentiel.lu/de/luxemburg/story/Bereits-50-000-Wiki-Artikel-auf-Luxemburgisch-20532589 Bereits 50.000 Wiki-Artikel auf Luxemburgisch] lessentiel.lu, 11 September 2017 um 10:56.
* [http://www.rtl.lu/lifestyle/tech-world/1074524.html 50.000 lëtzebuergesch Artikelen op der Online-Enzyklopedie.] rtl.lu, 11.09.2017, 14:33:06.
* [http://www.eldo.lu/radio/reportagen/78848.html 50.000 Wikipedia-Artikelen op Lëtzebuergesch verfaasst.] eldo.lu, 12. September 2017 um 15:27:54 (mat Audio-Reportage)
* [http://services.paperjam.lu/chiffre/wikipedia-op-letzebuergesch Wikipedia op Lëtzebuergesch.] paperjam.lu, 12. September 2017 um 6:00
* [https://www.facebook.com/spellchecker.lu Partage vun der Publikatioun vun eiser FB-Säit op der FB-Säit vu spellchecker.lu], 11 September 2017 um 13:46.
* 26. Januar 2016: Thema vum Dag "Wikipedia", [[Lëtzebuerger Journal]], S. 3 - 5 mat den Artikelen: ''Wo stehen wir? Ein Schuss Skepsis, Das Modell Wikipedia ist eine geniale Idee, aber...'' (Claude Karger), ''"Hello Wolrd!" Vor 15 Jahren ging der erste Wikipedia-Artikel online - Was bringt die Zukunft?'' (LJ mit DPA/AFP), ''Zur Person Jimmy Wales'' (CLK), ''"Altruistisch muss man schon sein" Wikipedia.lu-'Bürokrat' Robby Scheueren über das Gedeihen des Projekts auf Luxemburgisch'' (Claude Karger), ''Vielfältige Wissensquellen, Fakten zu Wikipedia'' (LJ/DPA) an op der Titelsäit e Bildschierm op deem d'Säit www.wikipedia.org ze gesinn ass mat der Iwwerschrëft ''Schwarmintelligenz''.
* 15. Januar 2016: Wikipedia wird 15, [[Luxemburger Wort]], Im Fokus S. 10-11 mat dësen Artikelen: ''Veni, vidi, wiki, Seit 12 Jahren auch auf Luxemburgisch'' (von Kevin Wammer), ''Von der Vision zum Giganten, 2001 wurde das nicht unumstrittene Wissensportal gegründet'' (von Ben Lang), ''Leser schreiben, Leser zahlen, Wikipedia finanziert sich einzig und allein durch Spenden'', ''„Wikipedia Zero“'', ''36 Millionen Beiträge in 15 Jahren'', ''Der Kommentar: Die Wiki, die niemand nutzt'' (von Kevin Wammer)
* 14. Januar 2015: [http://www.wort.lu/de/wissen/wikipedia-wird-15-von-der-vision-zum-giganten-5697a50f0da165c55dc5133a Wikipedia wird 15 Von der Vision zum Giganten] an [http://www.wort.lu/de/lokales/wikipedia-wird-15-veni-vidi-wiki-5697a1110da165c55dc51332 Wikipedia wird 15, Veni, vidi, wiki Seit 12 Jahren auch auf luxemburgisch] op wort.lu
* 11. Januar 2016: De Kommentar [http://www.tageblatt.lu/meinung/kommentar/story/16453828 Gemeinsam für mehr Wissen - KOMMENTAR Wikipedia wird 15] vum Stefan Osorio-Koenig gëtt an der online Versioun vum [[Tageblatt]] publizéiert. De selwechten Dag gëtt an der gedréckter Versioun vum Tageblatt een aneren Artikel fir de 15. Gebuertsdag vu Wikipedia publizéiert.
* 22. Abrëll 2015: Den Artikel [http://www.lessentiel.lu/fr/news/luxembourg/story/Wikipedia-Luxembourg-est-surveillee-par-six-membres-16806798 Wikipédia Luxembourg est surveillée par six membres] gëtt op lessentiel.lu an an der gedréckter Versioun vun [[L'essentiel]] publizéiert. Déi däitsch Versioun vum Artikel [http://www.lessentiel.lu/de/news/luxemburg/story/15357182?utm_source=lessentiel_fr&utm_medium=intkobox&utm_campaign=promo_de Wer wacht eigentlich über die «Luxopedia»?] gouf och den 22. Abrëll 2015 op www.lessentiel.lu publizéiert.
* 1. September 2014: Den Artikel [http://www.wort.lu/de/lokales/luxemburg-zehn-jahre-wikipedia-op-letzebuergesch-5403f0f2b9b398870805dd13 Zehn Jahre Wikipedia „op Lëtzebuergesch“] ass op wort.lu an och an der gedréckter Versioun [https://e-paper.wort.lu/eweb/printview/eweb_spl_2014_09_01_w_11@4628757e398c2f79.jpg/787/767/pview/ am Wort vum 01.09.2014 op der Säit 11 ze liesen]. Als Virbereedung vum Artikel goufen dem Redakter seng Froen um Stamminee beäntwert; cf. [[Wikipedia:De_Stamminee/Archiv2014/Juli-September#Artikel_10_Joer_lb.Wikipedia_am_LW]]
* 30. Mee 2014: Dem François Schanen seng Rubrik "Zoom op d'Sprooch" am ''Lëtzebuerger Land'' vum 30. Mee 2014, Nr. 22, S. 20) beschäftegt sech ënner dem Titel '''[http://www.land.lu/2014/05/30/heemesch-eenheemesch-co-%E2%80%A9/ "Heemesch, eenheemesch & Co."]''' mat enger Diskussioun, déi op dëser Wiki zum Lemma [[Heemesch]] gefouert gouf ([[Wikipedia:De_Stamminee/Archiv2014/Abrëll-Juni#eenheemesch_oder_einheimesch_oder.3F.3F|hei archivéiert]]).
* 28. Mäerz 2014: An der Rubrik "Zoom op d'Sprooch" geet den Auteur vum Artikel '''[http://www.land.lu/page/article/175/7175/DEU/index.html Ee gekachtent Ee a verkraschen Aen]''' an op d'Diskussioun déi hei op Wikipedia gefouert gouf a relevéiert: ''Déi Leit, déi offiziell d'Autoritéit an d'Geld dofir hunn (den CPPL), hunn am Allgemengen net d'Kompetenz fir d'Sprooch z'analyséieren, iwwerdeems déi, déi sech praktesch mat esou Zweifelsfäll ofginn, als Aussesäiter ofgestempelt ginn a prinzipiell net konsultéiert ginn. Esou eng Situatioun misst natierlech scho jorelaang gekläert sinn, awer - anscheinend - feelt de politeschen an administrave Wëllen dofir.'' An enger Foussnout gëtt zousätzlech bemierkt: ''Och fir dee versprachenen Texte coordonné iwwer d'Orthographie ze finaliséieren, oder fir déi un d'Equipe vum LOD adresséiert Bréiwer ze beäntweren, oder deen zënter Joere gemeinsame Sekretariat vum CPPL mat senge Kommissiounen a vun der linguistescher Sektioun vum Institut grand-ducal ze (re-)animéieren.'' Dee Bäitrag am [[d'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]] ass net ënnerschriwwen, d'Rubrik gëtt normalerweis awer vum [[François Schanen]] gefouert.
* 25. November 2013: Artikel iwwer d'Schwéierpunkte vun enger Konferenz vun 3 Deeg vun der däitschsproocheger Wikipedia zu Karlsruhe [http://www.wort.lu/de/view/wikipedia-reegelwerk-straffen-und-neue-autoren-gewinnen-529313f1e4b0f8040cceaed9 op wort.lu]
* 20. Juni 2013: Interview mam Jimmy Wales bei der lëtzebuergescher Foire "ICT Spring Europe": [http://www.wort.lu/de/view/luxemburg-koennte-ein-zweites-silicon-valley-werden-51c34cade4b0c4695861223a wort.lu]
* 18. Januar 2012: ''Protest: Englesch Wikipedia schalt sech fir 24 Stonnen of'': [http://news.rtl.lu/news/international/184451.html RTL.lu-International News], [http://www.wort.lu/wort/web/business/artikel/2012/01/173438/protest-gegen-netzsperren-gesetz-wikipedia-offline.php wort.lu], [http://www.tageblatt.lu/nachrichten/story/Wikipedia-geht-vom-Netz-14654788 tageblatt.lu], ...
* 30. November 2011: ''Lexikon sucht Frau: Wikipedia will weiblicher werden, Das Online-Lexikon setzt auf eine neue Software'', in: [[Luxemburger Wort]], Nr.279 (2011), S. 87.
* 20. November 2011: ''Gratis Online-Lexikon, Wikipedia bekommt große Spende von Google-Mitgründer Brin'', [http://www.wort.lu/wort/web/freizeit/artikel/2011/11/168012/wikipedia-bekommt-grosse-spende-von-google-mitgruender-brin.php wort.lu]
* 16. November 2011: ''Virtuelle Wissens-Ehrenämtler, "Wikipedianer" arbeiten ehrenamtlich an der luxemburgischen Version der Enzyklopädie'', Wiebke Trapp (Text), Isabella Finzi (Fotos), Reportage zum Ehrenamt 3. Teil, in: [[tageblatt]], Nr. 267 (2011), [http://www.rpi-virtuell.net/workspace/8B9F5ED1-3FF9-48C5-B5C1-48C27D64447B/Publikationen/lbWikipedianer_Report_t_20111116.pdf S. 21]
*[http://news.rtl.lu/news/kannerfro/133619.html "Firwat weess Wikipedia alles?"] Kanner-Fro op rtl.lu vum 27.09.2011 (Screenshot vun der lb:HP an Hiweis op d'Zuel vun den Artikelen op lb.
* Wiki Loves Monuments: wort.lu, 15.09.2011 18:40, [http://www.wort.lu/wort/web/letzebuerg/artikel/2011/09/161545/wikipedia-braucht-luxemburger-monumente.php Wikipedia braucht Luxemburger Monumente]
* 14. Januar 2011: "[http://tageblatt.lu/wissen/story/Unerwarteter-Siegeszug-der-Wikipedianer-18752660 "Unerwarteter Siegeszug der Wikipedianer]: ''Vor 10 Jahren, nämlich am 15. Januar 2001 ging Wikipedia zum ersten Mal online. Gute drei Jahre später erschien auch eine luxemburgische Version. Was erklärt den Siegeszug der Wikipedianer?''" schreift tageblatt.lu, mat engem Screenshot vun der Haaptsäit vun der lb-Wikipedia.
* [[27. Dezember]] [[2007]]: Artikel am ''[[Le Quotidien]]'', op der S. 3.: [http://www.lequotidien.lu/edition/article.asp?ArticleId=10516 "En principe, Wikipedia est fiable"].
* ''Telecran'' 52/2006: ''Der große Streit ums Wissen.'', mat engem Screenshot vum Artikel [[Renert]].
* [[3. Februar]] [[2006]]: Artikel am ''Land'' vum Martin Theobald mam Titel "Weltweites Wissen" an Ënnertitel "Die Grundfrage ist die, ob für die Wikipedia Pressegesetze und Grundrechte nicht gelten".
* [http://www.telecran.lu Telecran] 52/2004: Artikel ''Hey, hey, Wiki, hey, Wiki, hey!'' op der Säit 12 iwwer déi lëtzebuergesch Wikipedia.
* [http://www.lesfrontaliers.lu/edito.php?edito_id=1362 Les Frontaliers]: Artikel iwwer déi lëtzebuergesch Wikipedia.
* [http://www.land.lu d'Lëtzebuerger Land] vum 20. August 2004: Artikel iwwer déi lëtzebuergesch Wikipedia a Wikipedia am Allgemengen.
=== Radio ===
* Paule Rodesch: [https://100komma7.lu/show/Moiesstudio/202601150832/episode/Ka-Wikipedia-sech-trotz-KI-weider-duerchsetzen?pd=programm "Ka Wikipedia sech trotz KI weider duerchsetzen?"] 100komma7.lu, 15.01.2026 (Interview mat engem Vertrieder vu Wikimedia Lëtzebuerg asbl).
* An der Woch vum 25. November 2024 ernimmt d'[[Caroline Döhmer]] um Radio 100,7 an hirer Rubrick [https://www.100komma7.lu/show/E-puer-Wierder-iwwer-Wierder/202411271640/episode/Labello "E puer Wieder iwwer Wieder" zum Thema] [[Labello]] d'Lëtzebuergesch Wikipedia: ''[...] Du wäerts dech wonneren, wat een alles op Wikipedia fënnt, och am Lëtzebuergeschen. Ech huelen zum Deel och gär Wikipedia-Texter, fir a mengen Orthografie-Coursen Dictéeën ze maachen. [...] [Se hat mer] och schonn déck weidergehollef. Dofir merci un déi Leit, déi déi Säiten an hirer Fräizäit fëllen!'' <br>Gär geschitt ;-).
* De 27. Abrëll 2023 goufen 3 Wikipedianer vun der ASBL [[Wikimedia#Wikimedia_Lëtzebuerg|Wikimedia Lëtzebuerg]] an de [[Radio 100,7]] an d'Sendung "[https://www.100komma7.lu/program/episode/441841/20230427090500-20230427100000 Am Fong]" mam Natascha Ehrmann invitéiert.
* Den 1. August 2019 steet op RTL.lu en Artikel iwwer Vandalismus op der Wikipedia a franséischer Sprooch dee vun engem lëtzebuergesche Schüler gemaach gouf. E Beispill vun net fachmänneschem Journalismus. [https://www.rtl.lu/lifestyle/news/a/1384404.html#cid=1542253 Link op den Artikel]
* Den 22. Juni 2016 zitéiert de Steve Clement um [[Radio 100,7]] a senger Sendung iwwer ''[https://www.100komma7.lu/program/episode/127470/201606221040-201606221050 Schamanismus]'' déi zwéin éischt Abschnitter aus dem Artikel [[Schamanismus]] a geet niewebäi och op d'Entstoe vun dësem Artikel an.
* An engem [http://www.100komma7.lu/files/5/7/268119_ee-mount-een-thema-sproochen.mp3 Reportage iwwer d'Erfuerschung vum Lëtzebuergeschen op der Uni Lëtzebuerg] erzielt d'Caroline Döhmer, dass zum Textkorpus vum Institut fir Lëtzebueresch Sprooch a Literaturen ë.a. och d'Wikipedia op Lëtzebuergesch gehéiert ("''wat ganz cool ass, well do d'Leit ganz vill zesummenhängend Sätz schreiwen.''") 100komma7, 5. Abrëll 2015, 19h10 (vun 1' 30" un).
* Wiki Loves Monuments: RTL.lu, 16.09.2011, 06:45, [http://kultur.rtl.lu/kulturpur/news/132263.html Wikipedia brauch Fotoen a lancéiert dofir e Concours]
* Wiki Loves Monuments: RTL Radio, 16.09.2011, Newsflash vun 9:00 (3:15-4:30) [http://streaming.newmedia.lu/radio/radio_news/newsflash/2011/09/16/090000_28K.wma Wikipedia lancéiert eng grouss Aktioun fir Denkmalfleeg]
* [[10. November]] [[2005]]: Reportage op [[RTL]] Radio Lëtzebuerg vum Sarah Cattani iwwer d'lb:Wiki.
=== Tëlee ===
* 19. Juni 2026: [https://www.rtl.lu/life/news/mam-dominik-raneburger-patrice-oke-a-patrick-meurin-1019880337 Live Planet People] mam Wikipedianer an Admin Patrick Meurin, Minutt 13:30 bis 18:30 vun der Sendung.
* Diana Hoffmann: [https://play.rtl.lu/shows/lb/journal/episodes/r/3389567 "20 Joer Wikipedia Lëtzebuerg."] De Journal vun RTL Tele Lëtzebuerg, 18.10.2024.
* 2. Dezember 2012: [https://play.rtl.lu/shows/lb/pisa-de-wessensmagazin/episodes/r/2982211 RTL Pisa-Magazin "Wéi wees ee wat ee wees"]: ''De Mister Science beduckst Wikipedia'' Minutt 25 bis 30 vun der Sendung
* 6. Mäerz 2006: ''.dok''-Show Nr. 80 mat ë. a. engem Wikipedianer.
* Uganks 2005: Bäitrag iwwer déi lëtzebuergesch Wikipedia bei Planet RTL.
== Zitater oder Publikatiounen aus lb:Wikipedia-Artikelen ==
* [[Fichier:Pastille verte.png|30px]] Oktober 2014: En Artikel iwwer de [[Josy Schlang]] um Site vu [http://memoshoah.lu/fr/presse/ MemoShoah].
*Am Programmheft vum ''Renert'' am Kapuzinertheater am Dezember 2012 zitéiert de Frank Feitler zwee méi oder wéineger laang Extraiten aus der Wikipedia a gëtt allgemeng "Wikipedia" als Quell un (cf. Feitler, Frank, 2012. Renert. De Fuuss am Frack an a Maansgréist / Michel Rodange. Programmheft, Atelier reprographique Ville de Luxembourg.
* Am Artikel [http://www.tageblatt.lu/nachrichten/luxemburg/story/Arbed-Gebaeude-wird--monument-national--10119044 "Arbed-Gebäude wird 'monument national'."] op tageblatt.lu ass eng Fotogallerie vun 41 Fotoen, wouvu ronn d'Hallschent vu Wikipedia sinn. (30. Januar 2013 17:43; Akt: 30.01.2013 19:23)
* D'Gemeng Schengen [http://www.schengen.lu] publizéiert op hirer [http://www.schengen.lu/fr-FR/notre-commune/l-historique-de-la-fusion Säit iwwer d'Gemengefusioun] d'Kaarten, déi mer am Artikel [[Gemeng Schengen]] benotzt hunn, fir d'Fusioun z'illustréieren (Januar 2012).
* [[Ons Stad]] [http://www.onsstad.lu/uploads/tx_newsflippingbook/ons_stad_97-2011_1-72.pdf 97, 2011 S. 64] gëtt am Artikel ''Was bedeuten die Straßennamen der Stadt?'' als Quell d'lb.Wikipedia un mam Artikel [[Albert Wehrer]]
* D'[[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik]] huet op der [http://www.bnl.lu/archives/2009/20090421/main.htm hirer Info-Säit ''nouveau livre-photos ELEMENT 5 du photographe Raymond Clemen''] e Link op de Wikipedia-Artikel [[Raymond Clement]] dragesat.--[[Benotzer:Fliedermaus|Fliedermaus]] 07:21, 17. Aug. 2009 (UTC)
* [http://www.ffgl.lu/actualites/200907koltz/fr_index.html "100 Kärze fir de Jemmy Koltz"] um Site vun de FFGL, baséiert um Artikel [[Jean-Pierre Koltz]] (Juli 2009).
* Am Cours [http://www.al.lu/dactylo/ DactylOnline] sinn zanter Juni 2009 Exercicer (Lektioun 11, 12 an 13) mat Texter aus der lb:Wikipedia.
* Den 12. Januar 2009 hat wort.lu op senger Haaptsäit e Link op de Wikipedia-Artikel [[Thierry van Werveke]].
* Juli 2006: ''Den Neie Feierkrop'' zitéiert op senger Titelsäit aus dem [[Gréngewald]]-Artikel.
* D'Programmheftche vum [[Radio 100,7]] inspiréiert sech reegelméisseg bei deem engen oder aneren Artikel hei.
* [[Fichier:Pastille verte.png|30px]] (Quell ernimmt): D''''Bliedchen''', vum Syncicat d'Initiative Käl-Téiteng N° 74 Artikel iwwer de [[Jean-Pierre Nuel]].
* Op der belscher Websäit [https://bel-memorial.org/inventory.php BEL-Memorial] iwwer Krichsmonumenter stinn Texter aus der Lb. Wiki bei verschiddene Monumenter déi en Artikel op onser Wiki hunn. Eng schéin Opmierksamkeet vun där Websäit.
== Soss doruechter publizéiert Fotoe vun lb:-Wikipedia-Mataarbechter ==
[[Fichier:30C3 Commons Machinery 2.jpg|Miniatur|90% vun de Commons Fotoe gi ganz ouni Attributioun doruechter publizéiert. 99% mat net kompletter (Source, Auteur a Lizenz) Attributioun.]]
Op der Wikipedia publizéiert Fotoen ginn ëmmer méi dacks vun anere Publikatioune benotzt. Dat ass erfreelech. Manner erfreelech ass et, datt dacks elementär Copyrightsbestëmmungen "iwwersi" ginn. Dobäi ass et einfach: Biller op der Wikipedia sinn an der Reegel ënner "fräier" Lizenz, d. h., '''se''' '''''däerfe''''' '''virubenotzt ginn''', ma '''ënner der Konditioun, datt Source, Auteur a Lizenz genannt ginn.''' Dës fënnt een, wann een op d'Bild klickt. Fir eng Zeil mat enger Mentioun am Stil "''Foto: [Numm], lb:Wikipedia, Lizenz CC-BY-SA''" sollt dach wuel Plaz ënner der Foto sinn...
Heidrënner déi Biller, vun deene gewosst ass, datt se anzwousch anescht publizéiert goufen, mat Informatiounen doriwwer, ob dës Bestëmmungen agehale goufen:
: [[Fichier:Pastille verte.png|30px]] - Source, Auteur a Lizenz goufen ernimmt (oder verlinkt).
: [[Fichier:Pastille orange.png|30px]] - En Deel vun deenen Informatioune gouf ernimmt.
: [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] - Keng Spur vun enger Angab, wou d'Bild hier ass, vu wiem et ass, oder wéi een et virubenotzen däerf.
: [[Fichier:AIGA_information.svg|30px]] - ''Net gewosst''.
===2025 ===
<gallery perrow="5" heights="160" widths="160" >
Luxembourg City courtyard Musée d'histoire de la ville.jpg|Werner, Charles, ''Les Pescatore-Feltz de 1863 à 1916'', S. 149 <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Belval, Place de l'Académie 2024a.jpg|[https://www.rtl.lu/news/national/police-asaz-weinst-verdachteger-wallis-um-belval-1091323951 "Police-Asaz wéinst verdächteger Wallis um Belval."] rtl.lu, 23.12.2025.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source sinn uginn.
Fichier:Musée national de la résistance Esch Alzette 01.jpg|[https://fr.timesofisrael.com/cinqfontaines-un-lieu-charge-dhistoire-appele-a-devenir-le-centre-national-de-memoire-de-la-shoah/ Cinqfontaines, un lieu chargé d’histoire appelé à devenir le centre national de mémoire de la Shoah] The Times of Israël, 18.12.2025.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
Fichier:Manifestation pour le climat 27-09-2019 à Luxembourg 03.jpg|[https://www.instagram.com/p/DR4WRWNioHu/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA== Platzverweis renforcé… Arbiträrer Angriff?] woxx.lu (instagram), 06.12.2025.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg, Dräi Eechelen (01).jpg|[https://www.instagram.com/p/DRIYA11icrP/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA== Wir sind nicht alle in der Kategorie „Fort Knox“] woxx.lu (instagram), 16.11.2025.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Mersch Maison Servais front.jpg|[https://100komma7.lu/show/Valibrairie/202509211103/episode/E-Bleck-zereck-30-Joer-CNL "E Bléck zeréck - 30 Joer CNL."] 100komma7.lu, 21.09.2025.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Moien.jpg|[https://www.instagram.com/p/DOjhgZ7j9An/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=ZXh1aHEzZ3dsdTdo Dag vun der Lëtztebuerg Sprooch Luxemburgisch im Fokus] woxx.lu (instagram), 13.09.2025.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg, Aire de Berchem Est (102).jpg|[https://www.instagram.com/p/DNz02-54t8R/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=Z2Jka2g0cmdkbnZq Weiterhin „Plein d’essence“ in Berchem] woxx.lu (instagram), 26.08.2025.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg, Bibliothèque nationale Kirchberg (101).jpg|[https://www.instagram.com/p/DMS5grcJSqt/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MWphYXZic2xrMnp1bQ== „Wir müssen in der Kultur diese Diskussion nicht fürchten“] woxx.lu (instagram), 19.07.2025.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg, Pétrusse-express, 4.jpeg|[https://www.rtl.lu/news/national/a/2318319.html Véier Blesséierter bei Accident vum Touristenzuch an der Stad] rtl.lu 03.07.2025.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Wiltz, gare CFL Wiltz (109).jpg|[https://www.instagram.com/p/DLWmm_bxq0T/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=cGRwbTMwcjhhZWhr Wiltz, centre névralgique de l’économie circulaire] woxx.lu (instagram), 26.06.2025.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg, Promenade à vélo 2019 (109).jpg|[https://www.instagram.com/p/DLAt0P9sW0u/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MnUzdGVoa2wyYXk5 Pour une « transformation socio-écologique »] woxx.lu (instagram), 17.06.2025.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Mitgliedsausweis Volksdeutsche Bewegung 1940-09.jpg|[https://www.tageblatt.lu/headlines/une-minorite-de-parias-hereditaires/ Une minorité de parias héréditaires"] tageblatt.lu, 15.06.2025.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] "Photo archive Tageblatt" - naja.
Fichier:LuxKorps1910.jpg|"Diskutieren, düpieren, demonstrieren." ''d'Lëtzebuerger Land'', 13.06.2025, S.12.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source deelweis uginn
File:Luxembourg, road marking (110j passage pour piétons zone 30 - vue automobiliste).jpg|[https://www.woxx.lu/zebrastreifen-affaere-der-lange-weg-zur-transparenz/ Zebrastreifen-Affäre: Der lange Weg zur Transparenz.] woxx.lu, 2025-06-12.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Gare Munsbach 01.jpg|[https://www.rtl.lu/news/national/a/2302655.html Camion hat Barrière zu Mënsbech futti gemaach] rtl.lu, 13.05.2025.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]] Lizenz, Quell an Auteur uginn.
Fichier:Diekirch, CGDIS (102).jpg|[https://www.instagram.com/p/DJhA61AhFkY/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA== Psychiatrische Versorgung - Systemversagen] woxx, op Instagram, 11.05.2025<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
Fichier:Mersch, Nei Uelzechtbréck N7 (7) adapted.jpg|Garage Bilia Miersch, 02.05.2025 <br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]] Lizenz, Quell an Auteur uginn.
Fichier:PoliceLuxembourgTM170.JPG|[https://rtl1.lu/news/national/2025/04/24/speedmarathon/ RTL Eent: Grousse Succès vu Police-Instagram-Campagne] 24.04.2025[[Fichier:Pastille verte.png|30px]] Photo: Jwh (CC BY-SA 3.0), via Wikimedia Commons; Montage: RTL EENT (no der Interventioun vun engem Wikipedianer à jour gesat)
Fichier:Rewenig w.jpg|[https://www.100komma7.lu/show/Kultur/202504141745/episode/Guy-Rewenig-Goss Guy Rewenig - Goss.] 100komma7.lu, 14.04.2025.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
File:Luxembourg, Embassy of the United States (2).jpg|[https://www.rtl.lu/news/international/a/2294565.html US-Ambassade zu Lëtzebuerg kéint zougemaach ginn] rtl.lu, 15.04.2025.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Memorial Auschwitz II Birkenau Luxembourgish 2015-08.JPG|[https://www.rtl.lu/news/international/a/2270439.html "Benjamin Silberberg: "Mäin éischte Schock war de (Véi)waggon"."] rtl.lu, 27.01.2025.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg_City_Chambre_des_députés_Nov_2009.jpg|[https://adr.lu/ ADR.lu-Eis Parlamentaresch Froen]<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Keng Quell, keen Auteur, keng Lizenz uginn.
</gallery>
=== 2024 ===
<gallery perrow="5" heights="160" widths="160" >
Zénon Bernard, Gedenkfeier KPL um Sowjeteschen Éieremonument, 2015.jpg|[https://www.rtl.lu/news/national/a/2254810.html Fréiere KPL-Deputéierten Zénon Bernard am Alter vun 80 Joer verscheet] rtl.lu 28. November 2024 [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
24-09-2016-Hobuch op der Kinnekswiss.jpg|„Die Bäume in der Stadt – Geschichte, Arten und Pflege”, Service Parcs, Ville de Luxembourg, 2024, S. 91<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Hobuch Kinnekswiss 1.jpg|idem<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
HobuchKinnekswiss03.jpg|idem<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Frieden Mayer IEIS Conference Arno J Mayer-001.jpg|"Le dernier livre d'Arno Mayer." ''d'Lëtzebuerger Land'', 19.07.2024, S.18-19.<br>Auteur uginn. [[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Luxembourg, noyer remarquable Konviktsgaart (107).jpg|[https://www.woxx.lu/bemerkenswerte-baeume-den-wald-vor-lauter-listen-nicht-sehen/ Bemerkenswerte Bäume: Den Wald vor lauter Listen nicht sehen] woxx.lu, 2024-07-04.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Stadtbredimus, chêne remarquable Bicherhaff (103).jpg|idem<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:BCEE Place de Metz Luxembourg 2013 01.jpg|[https://www.woxx.lu/une-annee-en-or-pour-les-banques/ Une année en or pour les banques.] woxx.lu, 2024-05-08.<br>Just "Photo : Wiki Commons" uginn. [[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Wahlhausen, Meekranz (102).jpg|[https://www.instagram.com/p/C6gkccoN8Do/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA== FlashbackFriday! Wat ass eigentlech extra um 1 Mee? ] historesch_gesinn op Instagram, 2024-05-03<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg, Open day at Luxtram - Tram (3).jpg|[https://www.woxx.lu/luxemburg-stadt-veroeffentlicht-mobilitaetsplan/ Luxemburg-Stadt veröffentlicht Mobilitätsplan.] woxx.lu, 2024-03-29.<br>Just "© Wikimedia" uginn. [[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Lily Unden (1908-1989).jpg|[https://www.instagram.com/p/C3rrqmbs5Yh/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=MzRlODBiNWFlZA== FlashbackFriday!] historesch_gesinn op Instagram, 2024-02-23<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Feierstepl1Fr.JPG|[https://www.rtl.lu/kultur/news/a/2169747.html Eng nei Zwee-Euro-Mënz mam Feierstëppler] rtl.lu, 2024-02-22<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Place_d'Armes_Luxbg2.JPG|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2162222.html D'Place d'armes, d'Plëss oder d'Plëss d'Arem?] rtl.lu, 2024-02-03<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg,_Place_d'Armes_(101).jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2162222.html idem]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Cercle_municipal_Luxembourg_City_2012-04.jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2162222.html idem]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg_City_Pl_d'Armes_P%C3%ABtzdeckel-protected_well.jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2162222.html idem]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg_City_Pl_d'Armes_ancient_well.jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2162222.html idem]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg%2C_Aquatunnel%2C_puits_Place_d%27Armes%28101%29.jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2162222.html idem]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Buer_Pl%C3%ABss_(%C3%ABnnen).jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2162222.html idem]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg_-_place_d'Armes_Pl%C3%ABss_-_nom_de_rue.jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2162222.html idem]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:HS20_rue_Chimay_northbound.JPG|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2162222.html idem]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg_-_rue_Chimay_Dr%C3%A4ikinneksgaass_-_nom_de_rue.jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2162222.html idem]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg,_rue_du_Cur%C3%A9_Paschtoueschgaass_-_nom_de_rue.JPG|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2162222.html idem]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Junglinster, P+R chargy (102).jpg|[https://www.woxx.lu/verkehrswende-elektrisch-im-stau/ "Verkehrswende: Elektrisch im Stau."] woxx.lu, 2024-01-24.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Tom Weidig (ADR) 09-2023.jpg|[https://rtl1.lu/highlights/adr-petitioun/ WÉI DER ADR D'MEDIEPOLITIK IWWERLOOSS GËTT, Penibel, nach méi penibel, krass penibel] rtl1.lu, 28.01.2024<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg,_Chambre_des_D%C3%A9put%C3%A9s_(int%C3%A9rieur)_(09).jpg|[https://rtl1.lu/highlights/adr-petitioun/ WÉI DER ADR D'MEDIEPOLITIK IWWERLOOSS GËTT, Penibel, nach méi penibel, krass penibel] rtl1.lu, 28.01.2024<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg City Centre E Hamilius from bvd Royal.jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2160114.html "D'Place Émile Hamilius oder einfach: den "Hamilius""] rtl.lu, 2034-01-21.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg City Centre E Hamilius from rue Aldringen.jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2160114.html idem] <br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg, place Emile Hamilius - nom de rue.jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2160114.html idem] <br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Baustelle Luxembourg Centre Aldringen 01.jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2160114.html idem] <br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Luxembourg City Centre E Hamilius entrance.jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2160114.html idem] <br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Tram in Luxemburg stad in 2021 3.jpg|[https://www.rtl.lu/news/panorama/a/2160114.html idem] <br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
</gallery>
=== 2023 ===
<gallery perrow="5" heights="160" widths="160" >
Fichier:Arno J Mayer IEIS Conference Arno J Mayer cropped.jpg|[https://history.princeton.edu/news-events/news/arno-mayer-passes-away Arno Mayer passes away] 21.12.2023 op princeton.edu.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Keng Quell, awer gespigelt...
File:Chamber of Deputies of Luxembourg.JPG|[https://www.woxx.lu/kulturpolitik-was-die-kuenstlerinnen-wollen/ "Was die Künstler*innen wollen"] woxx.lu, 2003-12-14.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg-Stater Tram-05ASD.jpg|[https://www.woxx.lu/fraeiraeim-festival-oops-they-did-it-again/ Fräiräim Festival: Oops, They Did It Again.] woxx.lu, 2023-11-30.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Musée national de la résistance Esch Alzette 01.jpg|[https://www.woxx.lu/mnrdh-museumseroeffnung-vertagt/ MNRDH: Museumseröffnung vertagt.] woxx.lu, 2023-11-09.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Walfer Bicherdeeg 2021 (102).jpg|[https://www.woxx.lu/buchmesse-walfer-bicherdeeg-2023/ "Buchmesse: Walfer Bicherdeeg 2023."] woxx.lu 2023-11-16.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg, Hôtel des Terres Rouges 2018.jpg|[https://www.woxx.lu/richtlinien-fuer-kultureinrichtungen-et-muss-eis-op-dfangere-gekuckt-ginn/ "Richtlinien für Kultureinrichtungen: „Et muss eis op d’Fangere gekuckt ginn“."] woxx.lu, 2023-10-19.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg road sign E,6x (Downhill).jpg|[https://www.woxx.lu/rechtsruck-in-luxemburg-gefangen-in-der-gegenwirklichkeit/ "Rechtsruck in Luxemburg: Gefangen in der Gegenwirklichkeit."] woxx.lu, 2023-10-12.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Steinsel, Grünewald, ermitage Schetzel (01).jpg|[https://today.rtl.lu/your-luxembourg/knowledge-bites/a/2048007.html “An encounter with a Luxembourgish holy man”] today.rtl.lu, 11. Abr 2023.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg, bike rack rue Notre-Dame.jpg|[https://www.woxx.lu/kommunale-mobilitaetspolitik-verkehrswende-waehlen/ Kommunale Mobilitätspolitik: Verkehrswende wählen?] woxx.lu, 2023-05-11.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg, place de Paris 08-2021 (101).jpg|[https://www.woxx.lu/kommunale-mobilitaetspolitik-verkehrswende-waehlen/ idem.]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
LUX Malakoff-Turm KSG 1550 pK.jpg|[https://100komma7.lu/article/wessen/de-malakofftuerm-een-ierwe-aus-der-festungszait "De Malakofftuerm - Een Ierwe aus der Festungszäit."] 100komma7.lu, 01. Abr 2023.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Mansfeld building in Luxembourg City 01.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/aktualiteit/iran-communauteit-streik-revolutiounsgarde-asselborn "Ausseministère empfängt iranesch Delegatioun."] 100komma7.lu, 14. Feb 2023 <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur ernimmt.
</gallery>
=== 2022 ===
<gallery perrow="5" heights="160" widths="160" >
Fichier:Luxembourg, Bibliothèque nationale Kirchberg (101).jpg|[https://www.woxx.lu/nationalbibliothek-umzug-in-die-cloud/ "Nationalbibliothek: Umzug in die Cloud."] woxx.lu, 2022-12-23.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Chamber of Deputies of Luxembourg.JPG|[https://www.woxx.lu/kulturpolitik-vier-gewinnt/ "Kulturpolitik: Vier gewinnt?"] woxx.lu, 2022-12-08.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Journée de la commémoration nationale 2016, Roy Reding-101.jpg|[https://www.woxx.lu/saubermann-mit-grauschleier/ "Saubermann mit Grauschleier."] woxx.lu, 2022-12-01.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Rue d'Audun Esch-sur-Alzette 2021-05 --1.jpg|[https://www.woxx.lu/tout-devait-disparaitre-cest-quoi-le-vrai-crime/ « Tout devait disparaître » : C’est quoi, le vrai crime ?] woxx.lu, 2022-11-24.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:EPP Summit, Brussels, March 2019 (47433997711) CROPPED Fr. Engel.jpg|[https://www.fokus.lu "Fokus steet fir Eierlechkeet, Kompetenz a gesonde Mënscheverstand."] op fokus.lu.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Arbed-Belval.jpg|[https://www.c2dh.uni.lu/fr/projects/la-transformation-de-larbed-1973-2001-une-histoire-europeenne-des-entreprises-et-du-travail La transformation de l'ARBED 1973-2001. TransARB.] op c2dh.lu, Aug. 2022.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|[https://www.rtl.lu/news/national/a/1941101.html Chamber: 4. Kapitel vun der Verfassungsreform gouf eng éischte Kéier gestëmmt] rtl.lu, 13.07.2022 <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Fotomontage mam lénksen Deel vun der Foto vu Commons, drënner steet „© RTL“ !
Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|[https://www.woxx.lu/luxemburger-schulsystem-irgendwei-rullt-et/ "Luxemburger Schulsystem: „Irgendwéi rullt et“] woxx.lu, 2022-06-09 <br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:EchternachDancingProcession.jpg|[https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1924779.html "Liewegt Kulturierwe besser schützen a fleegen."] rtl.lu, 08.06.2022.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Luxembourg, bâtiment Alcide De Gasperi (102).jpg|[https://www.woxx.lu/ministerinnenwechsel-es-gibt-keine-wunder/ "Ministerinnenwechsel: Es gibt keine Wunder."] woxx.lu, 2022-04-28.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg City courtyard Musée d'histoire de la ville.jpg|[https://www.rtl.lu/news/national/a/1887463.html "300 Joer ale Bam am Haff vum Lëtzebuerg City Museum gëtt ëmgehaen."] rtl.lu, 25.03.2022.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Source ass uginn, ma weeder d'Lizenz nach den Auteur.
Fichier:Hesperange_02.jpg|[https://www.tageblatt.lu/headlines/drei-maenner-im-rahmen-der-veruntreuungsaffaere-in-hesperingen-angeklagt/ "Drei Männer im Rahmen der Veruntreuungsaffäre in Hesperingen angeklagt."] tageblatt.lu, 13.02.2022.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Archives nationales du Luxembourg 2012-04.jpg|[https://www.c2dh.uni.lu/thinkering/european-archival-landscape-conference-access-and-prevention-strategies-archives-and "The European archival landscape." Konferenz vum C2DH.] op c2dh.uni.lu, 1. Feb. 2022.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg Drapeau.JPG|Brochure d'information « [https://www.chd.lu/wps/wcm/connect/public/87f7339b-0153-47ff-8725-0cffd4069cf8/ToutesboitesConstitution.pdf?MOD=AJPERES&ContentCache=NONE&CACHE=NONE&CACHEID=ROOTWORKSPACE.Z18_KHCC1240NODGE0AJHT6HU41083-87f7339b-0153-47ff-8725-0cffd4069cf8-nVIZdG8 Révisions de la Constitution] », Chambre des Députés, 2022 S. 4, 14 a 24<br> [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Keng Source a keen Auteur uginn.
Fichier:Arno J. Mayer IEIS Conference Arno J Mayer.jpg|[https://www.h-ref.de/zitate/arno-mayer.php/ Arno Mayer: Der Krieg als Kreuzzug, Der missbrauchte Professor] Holocaust-Referenz, Argumente gegen Auschwitzleugner, 2022 <br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Gare_Ettelbruck_01.jpg|[https://www.rtl.lu/news/national/a/1853524.html Patrimoine ferroviaire vun Ettelbrécker Gare muss besser geschützt ginn] Vum Danielle Goergen rtl.lu 27.01.2022<br> [[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Source an Auteur uginn
</gallery>
=== 2021 ===
<gallery perrow="5" heights="160" widths="160" >
Fichier:Luxembourg Diekirch 2005-03-11.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/aktualiteit/regierung-verduebelt-engagement-bei-nordstad Regierung verduebelt Engagement bei Nordstad.] 100komma7.lu, 03.12.2021.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg City tram on Adolphe Bridge, towards Quartier Gare 2021-07 --2.jpg|[https://www.woxx.lu/bahnhofsviertel-wessen-sicherheit/ "Bahnhofsviertel: Wessen Sicherheit?"] woxx.lu, 2021-12-02 <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
Fichier:Habscht, château de Septfontaines (102).jpg|[https://www.rtl.lu/news/national/a/1793942.html Regierung net u Kaf vu Buerg zu Simmer interesséiert] rtl.lu, 2021-09-28<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Stroosseschëld Maulkuerfgesetz-101.jpg|[https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/a/1784522.html "The Muzzle Law and the Referendum of 1937."] rtl.lu, 12.09.2021.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Quell (op ongeféier) uginn.
Fichier:Luxembourg, Glacis - panneau parking.jpg|[https://www.vdl.lu/fr/actualites/fermeture-parking-glacis Fermeture Parking Glacis] vdl.lu, 2021-08-02.<br><br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Keng Quell uginn
Fichier:Howald, halte CFL (3).jpg|[https://www.woxx.lu/lieserinnenbreif-mobilite-douce-zu-letzebuerg-mam-velo-a-mam-zuch-duerch-dland/ "Lieser*innenbréif: Mobilité douce zu Lëtzebuerg, mam Vëlo a mam Zuch duerch d’Land."] woxx.lu, 2021-06-28.<br> [[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
Fichier:Botterfra-zu-Ettelbréck--w.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/archiv/op-besuch-wil-lofy "Op Besuch: Beim WilLofy."] 100komma7.lu, 28. Jun 2021.<br> [[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Source ass uginn.
Fichier:Luxembourg, Rue Glesener - nom de rue.jpg| [https://www.woxx.lu/raeumung-in-der-rue-glesener-sorgt-fuer-kritik/ "Räumung in der Rue Glesener sorgt für Kritik."] woxx.lu, 2021-05-12.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
File:Ban de Gasperich - Cloche d'or Luxembourg city 2019-08.jpg|[https://www.woxx.lu/wohnungsbau-system-change/ "Wohnungsbau: System Change."] woxx.lu, 2021-05-20.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
File:Gare Ettelbruck 01.jpg|[https://www.woxx.lu/patrimoine-industriel-gares-condamnees/ "Patrimoine industriel : Gares condamnées."] woxx.lu, 2021-05-12.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Gare Ettelbréck Gebai.jpg|[https://www.woxx.lu/patrimoine-industriel-gares-condamnees/ "Patrimoine industriel : Gares condamnées."] woxx.lu, 2021-05-12.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Source uginn.
Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|Foto am Artikel " 'Joe Biden macht gute sozialdemokratische Politik'." ''forum'' Nr 417, Mai 2021, S.8.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Victor_Bodson,_jonken_Affekot_an_Deput%C3%A9ierten,_A-Z_Nr_18,_1935.jpg|[https://today.rtl.lu/your-luxembourg/knowledge-bites/a/1719043.html Luxembourg's Righteous Among the Nations] RTL Today 9. Mee 2021 [[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Just "Public domain/Jwh" uginn
Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|[https://www.rtl.lu/news/national/a/1710502.html Neit Covidgesetz gouf mat Stëmme vu Majoréit ugeholl], rtl.lu 23. Abrëll 2021. Och an den Owesnoriichten op der Tëlee benotzen si reegelméisseg déi Foto, vir d'éischt ganz, dann no enger Sekonn oder sou réckele se vu riets en Text iwwer d'Hallschent vum Bild.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Keng Quell uginn
Fichier:Wiki-Treffen Leudelange März 2019.jpg|"Wëssen fir jiddwereen", ''Revue'' Nr.05, 3. Februar 2021, S.49.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Barrière Maulusmühle 01.jpg|"Arrêt Maulesmillen: Eng Iddi fir den Tourismus am Summer ze fërderen?", [https://www.dp.lu/de/artikel/arr%C3%AAt-maulesmillen-eng-iddi-fir-den-tourismus-am-summer-ze-f%C3%ABrderen dp.lu], 12. Februar 2021 [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Keen an näischt uginn
Fichier:Hans-Peter Walter, Économie circulaire et nouvelles formes de consommation.jpg|[https://www.reporter.lu/luxemburg-hinter-den-kulissen-der-abfallwirtschaft-das-system-superdreckskescht Das System „SuperDrecksKëscht“ STAATLICH GEFÖRDERTES MILLIONEN-BUSINESS], reporter.lu, 15. Februar 2021 [[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a "Wikipedia Luxembourg" uginn
</gallery>
=== 2020 ===
<gallery perrow="5" heights="160" widths="160" >
File:An der Gewan zu Hengescht-102.jpg|[https://www.woxx.lu/klimagesetz-unrealistische-realpolitik/ "Klimagesetz: Unrealistische Realpolitik."] woxx.lu, 2020-12-10.<br> [[Fichier:Pastille verte.png|30px]].
Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|Titelfoto vum Buch 'De Bicherbus' 1. Oplo vum Christiane Kremer Copyright Kremart Edtion S.à r.l.<br> [[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
File:Liegeois-Weier Ellergronn Esch-Alzette 2012-04.JPG|[https://www.woxx.lu/umweltpolitik-auf-dem-pruefstand-oeko-musterschueler-luxemburg/ "Umweltpolitik auf dem Prüfstand: Öko-Musterschüler Luxemburg?"] woxx.lu, 15.11.2020.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]].
File:WEISWAMPACH, Oesling, Luxembourg.jpg|[https://www.woxx.lu/tourismusprojekt-in-weiswampach-verdraengungseffekte-an-den-seen/ "Tourismusprojekt in Weiswampach: Verdrängungseffekte an den Seen."] woxx.lu, 2020-11-05.<br> [[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Unterer See Weiswampach 01.jpg|idem.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Lcd_2006.jpg|[https://www.rtl.lu/news/national/a/1596667.html "Wéi e Message ginn d'Pedagogen hei am Land eiser Jugend?."] www.rtl.lu 16.10.2020.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]].
File:Keeseminnen Terres Rouges, rue Barbourg Esch-Alzette 03.jpg|''Forum'' Nr.410, Okt.2020, S.13.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Quell sinn uginn.
Fichier:Pierre Werner 204g.jpg|''Forum'' Nr.410, Okt.2020, S.8.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Quell sinn uginn.
Fichier:Luxembourg government prime minister Jean-Claude Juncker 20090729.jpg|''Forum'' Nr.410, Okt.2020, S.10.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Quell sinn uginn.
Fichier:Hesperange_02.jpg|[https://www.tageblatt.lu/headlines/buergermeister-blockt-fragen-zum-syndicat-dinitiative-ab/"Bürgermeister blockt Fragen zum „Syndicat d’initiative“ ab".] tageblatt.lu, 21.09.2020.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Place de l'Etoile - Luxembourg City - 2017-09 --004.jpg|[http://urbanunbound.blogspot.com/2020/09/gold-mine-with-green-roofs-latest.html "Gold mine with green roofs: The latest vision for Luxembourg City’s ‘Place de l’Etoile’."] urbanunbound.blogspot.com, 21. Sept. 2020.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz sinn uginn.
File:Luxembourg, Viaduc (Al Bréck) (102).jpg|[https://www.woxx.lu/fahrradpiste-ueber-den-viaduc-eingeweiht/ "Fahrradpiste über den Viaduc eingeweiht."]woxx.lu, 2020-09-17.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz sinn uginn.
Fichier:Tumulus Flaxweiler.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/wessen/tomm?fbclid=IwAR0o1yQwspAjia26gzmaOi_PrL94YwktVqrO9VN4LkjjPH_TarD5nYPnqcQ "Flouernimm: Tomm"] op 100komma7.lu, 50. Aug. 2020.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source sinn uginn.
Kapelle Oberschlinder 01.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/wessen/flouernimm-an-der-schlenner "An der Schlënner."] 100komma7.lu, 21. Aug 2020.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Neiduerf Schoul.jpg|[https://www.kinderweltreise.de/kontinente/europa/luxemburg/alltag-kinder/schule-in-luxemburg/ "Wie ist die Schule in Luxemburg?"] kinderweltreise.de, 6. Abrëll 2020.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn
Fichier:Büst Prënz Hary, Centre Prince Henri, Walfer-102.jpg|[https://www.journal.lu/article/ein-beliebter-statthalter-in-unruhigen-zeiten/ "Vor 200 Jahren wurde Prinz Heinrich der Niederlande geboren"] journal.lu, 9. Juni 2020.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn
Fichier:Skulptur um Chambersgebai-101.jpg|[https://www.riskscreen.com/kyc360/news/luxembourgs-parliament-votes-in-favour-of-tax-anti-money-laundering-rules/ "Luxembourg’s Parliament votes in favour of tax, anti-money laundering rules"] riskscreen.com, 23. Mäerz 2020.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Kierfecht Schéimerech.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/wessen/flouernimm-scheimerech "Flouernimm: Schéimerech."] 100komma7.lu, 9. Aug.2020.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Kasär Härebierg-001.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/wessen/harebierg "Flouernimm: Härebierg."] 100komma7.lu, 1. Aug. 2020.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Aerial View of Cloche d'or, Luxembourg, in May 2018.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/wessen/flouernimm-cloche-d-or "Flouernimm: Clôche d'Or." (sic).] 100komma7.lu, 25. Jul 2020.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Dommeldange, Dauschbur (2).jpg|[https://www.100komma7.lu/article/wessen/flouernimm-dauschkaul "Flouernimm: Dauschkaul."] 100komma7.lu, 23. Juli 2020.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Aerial view of Reckange-sur-Mess, Luxembourg.jpg|Joël Adami: [https://www.woxx.lu/luxembourg-in-transition-raumplanung-ohne-oeffentlichkeit/ "„Luxembourg in Transition“: Raumplanung ohne Öffentlichkeit."] woxx.lu, 2020-07-30.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Aerial View Luxembourg City - Gare (2014) 1.JPG|idem<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:FaustinoCima.jpg|Foto am Facebook-Bäitrag vun [https://www.facebook.com/eemoldemount/photos/a.935411473192309/3207018806031553 ''Eemol de Mount''], de 24.7.2020 <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Jean-Claude Juncker 2012-06-27.JPG|Foto am Artikel "Pensée social-démocrate suédoise et société luxembourgeoise." ''forum'' Nr.408, Juli/Aug. 2020, S.14.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
Fichier:Hôtel des Postes Luxembourg 01.jpg|[https://www.woxx.lu/hotel-des-postes-gemischter-gebrauch/ "Hôtel des Postes: Gemischter Gebrauch."]woxx.lu, 2020-06-12. <br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg, Bibliothéque nationale Kirchberg (102).jpg|[https://www.woxx.lu/bnl-lavocat-de-thierry-hirsch-sadresse-aux-medias/ "BNL : l’avocat de Thierry Hirsch s’adresse aux médias."] woxx.lu, 2020-05-11. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
File:Luxembourg, brochures pandémie Covid-19.jpg|[https://www.woxx.lu/biopolitique-sante-publique-et-depolitisation/ "Biopolitique : Santé publique et dépolitisation."] woxx.lu, 2020-05-08.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
Fichier:FeMaas.JPG|[https://www.rtl.lu/kultur/news/a/1496033.html "Lëtzebuerger Molerin a Grafikerin Ger Maas gestuerwen"] rtl.lu, 4. Abrëll 2020.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
Fichier:Luxembourg, Bibliothèque nationale Kirchberg (101).jpg|[https://www.woxx.lu/bnl-les-doutes-persistent/ "BNL : les doutes persistent."] woxx.lu, 2020-04-28. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
Fichier:Schrasseg de Prisong.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/aktualiteit/rebellioun-am-prisong "Substantielle Schued" am Prisong."] 100komma7.lu, 26. Mäerz 2020. <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Gare Pfaffenthal-Kirchberg 10-2017 (02).jpg|[https://www.woxx.lu/wie-der-kostenlose-oeffentliche-verkehr-zum-erfolgsmodell-werden-kann-2-3/ "Wie der kostenlose öffentliche Verkehr zum Erfolgsmodell werden kann (2/3)."]woxx.lu, 2020-02-28. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
File:CFL 2307 Gare Luxembourg 01.jpg |[https://www.woxx.lu/wie-der-kostenlose-oeffentliche-verkehr-zum-erfolgsmodell-werden-kann-2-3/ "Wie der kostenlose öffentliche Verkehr zum Erfolgsmodell werden kann (2/3)."]woxx.lu, 2020-02-28. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
File:Luxembourg, tram à la station Rout Bréck-Pafendall.jpg|[https://www.woxx.lu/wie-der-kostenlose-oeffentliche-verkehr-zum-erfolgsmodell-werden-kann-1-3/ "Wie der kostenlose öffentliche Verkehr zum Erfolgsmodell werden kann (1/3)."] woxx.lu, 2020-02-28. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
File:CFL Dosto first class.JPG|[https://www.woxx.lu/wie-der-kostenlose-oeffentliche-verkehr-zum-erfolgsmodell-werden-kann-1-3/ "Wie der kostenlose öffentliche Verkehr zum Erfolgsmodell werden kann (1/3)."] woxx.lu, 2020-02-28. <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]].
Fichier:Spuerkeess headquarters 2012-04.JPG|[https://www.lequotidien.lu/luxembourg/dossier-fermetures-dagences-spuerkeess-a-la-rencontre-de-clients-inquiets/ "Fermetures d’agences Spuerkeess: à la rencontre de clients inquiets."] lequotidien.lu, 28/02/20 16:42 (Publié 27/02/20 10:42).<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] "photos LQ" steet do. Ah bon ?!
File:Luxembourg, Caisse d'épargne, ornament (101).jpg|[https://www.woxx.lu/schliessungen-von-filialen-nach-der-post-nun-auch-die-sparkasse/ "Schließungen von Filialen: Nach der Post nun auch die Sparkasse."] woxx.lu, 2020-02-13.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]].
File:Lëtzebuerger Guillotine 2009 08-IMG 6199.JPG|[https://today.rtl.lu/culture/exhibitions-and-history/a/1467811.html ""Cruel, inhuman, and degrading": the death penalty in Luxembourg."]today.rtl.lu 13.02.2020<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Ariston-esch1.jpg|[https://moien.lu/esch-uelzecht-ariston/ "Esch-Uelzecht: Gemengerot trëfft weeweisend Entscheedung fir den Ariston."] moien.lu, 02/02/2020.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
Fichier:Hesperange_02.jpg|[https://www.tageblatt.lu/headlines/audit-enthuellt-schwachstellen-in-der-buchhaltung-der-gemeinde-hesperingen//"Audit enthüllt Schwachstellen in der Buchhaltung der Gemeinde Hesperingen".] tageblatt.lu, 21.01.2020.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Cathédrale Notre-Dame de Luxembourg 2019-08 --1.jpg|[https://today.rtl.lu/your-luxembourg/knowledge-bites/a/1455304.html "Holy Luxembourg - Churches in the Grand Duchy."] today.rt.lu 12.01.2020.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg City Eurotrip (133169443).jpeg|[https://today.rtl.lu/your-luxembourg/knowledge-bites/a/1455304.html "Holy Luxembourg - Churches in the Grand Duchy."] today.rt.lu 12.01.2020.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur uginn.
File:D Méchelskierch Stad Lëtzebuerg (2279599500).jpg|[https://today.rtl.lu/your-luxembourg/knowledge-bites/a/1455304.html "Holy Luxembourg - Churches in the Grand Duchy."] today.rt.lu 12.01.2020.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur uginn.
File:Dreifaltigkeitskirche Luxbg 2011B.jpg|[https://today.rtl.lu/your-luxembourg/knowledge-bites/a/1455304.html "Holy Luxembourg - Churches in the Grand Duchy."] today.rt.lu 12.01.2020.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur uginn.
File:Luxembourg Russian Orthodox Church 01.jpg|[https://today.rtl.lu/your-luxembourg/knowledge-bites/a/1455304.html "Holy Luxembourg - Churches in the Grand Duchy."] today.rt.lu 12.01.2020.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur uginn.
File:Gräinskapell-101.jpg |[https://today.rtl.lu/your-luxembourg/knowledge-bites/a/1455304.html "Holy Luxembourg - Churches in the Grand Duchy."] today.rt.lu 12.01.2020.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur uginn.
Fichier:Weiswampach.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/aktualiteit/waiswampecher-buergermeeschter-beim-parquet-denonceiert "Wäiswampecher Buergermeeschter beim Parquet denoncéiert."] 100komma7.lu, 02. Jan 2020.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Keen Auteur, keng Lizenz, just d'Source.
</gallery>
===2019===
<gallery perrow="5" heights="160" widths="160">
File:Station Esso, Boulevard Charles-de-Gaulle, Esch-101.jpg|[https://www.woxx.lu/treibstoffsteuer-spritverkauf-waechst-weniger-stark/ "Treibstoffsteuer: Spritverkauf wächst weniger stark."] woxx.lu, 2019-12-20.<br> [[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Wormeldange, Dreiborn (01).jpg|[https://www.woxx.lu/prison-regime-dexception "Prison : Régime d’exception."] woxx.lu, 2019-11-14.Lizenz an Auteur uginn, ma bossegerweis gouf den Auteur mat engem anere verwiesselt.
File:Echternach place du Marché vers abbaye.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/wessen/400-000-menschen-an-de-leschte-sechs-meint "400.000 Mënschen an de leschte sechs Méint."] 100komma7.lu, 29. Nov 2019.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Keen Auteur, keng Lizenz, just d'Source.
Fichier:Grand Rue Esch-sur-Alzette 2017-05.jpg|[https://www.woxx.lu/kriminaliteit-esch-ass-mell/ "Kriminalitéit : Esch ass mëll."] woxx.lu, 29.10.2019.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Auteur a Source uginn.
Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|Foto am Artikel "Chambre des Députés: avancées et limites." ''forum'' Nr .399, Okt. 2019, S.27.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Kropemannsprangbur.jpg|[https://today.rtl.lu/culture/film-and-books/a/1376167.html Child, beware! Is the Kropemann Luxembourg's most terrifying mythical creature?] RTL today, 15.07.2019<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Keng Quell uginn.
Fichier:Luxembourg, passerelle sous le pont Adolphe (12).jpg|[https://www.woxx.lu/luxembourg-ville-roosevelt-on-sea/ "Luxembourg-ville : Roosevelt-on-Sea."] woxx.lu, 2019-08-29<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Auteur a Source uginn.
Fichier:Monument air raid victims WWI Luxembourg Clausen 2015-07.jpg|Denis Scuto: "Les bombes de 1914-18." in: Dees.: ''Une histoire contemporaine du Luxembourg en 70 chroniques.'' Luxembourg, Fondation Robert Krieps, 2019, S.330.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Just d'Source ass uginn.
File:Luxembourg, inauguration tram (02).jpg|[https://www.woxx.lu/darf-die-grossherzogin-feministin-sein/ "Darf die Großherzogin Feministin sein?" woxx.lu, 2019-08-02.]<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz sinn uginn.
Fichier:Luxembourg, Péiter Onrou (100).jpg|[https://today.rtl.lu/culture/film-and-books/a/1379128.html "Cheating partner? Visit the Peter Onrou statue in Luxembourg City for revenge!] op rt.lu, 23.07.2019 11:34. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
Fichier:Luxembourg, Péiter Onrou (103).jpg|idem.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
File:Baustelle Luxembourg Centre Aldringen 01.jpg| Artikel "Metropolisierung oder die zweite Häutung der Stadt" am ''forum'' Nr.397, Juli/Aug. 2019, S.30.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
Fichier:Vue op Lenneng, Deiwelsbréck, CR146.jpg|[https://www.rtl.lu/news/lokal/a/1360898.html "Gemeng Lenneng: 1. Schäffen Joël Wagener huet demissionéiert."] rtl.lu, 11.06.2019.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
Fichier:Vincent Artuso JAN 2014.jpg|[https://www.woxx.lu/times-of-israel-artuso-avalanche/ Spoliations juives : « L’examen pourrait déclencher une avalanche »] woxx.lu, 23.4.2019<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]Manner wéi guer näischt.
Fichier:Xavier Bettel, Luxembourg supports Charlie Hebdo-101.jpg|[https://fr.timesofisrael.com/le-luxembourg-bloque-les-restitutions-aux-juifs-spolies-pendant-la-shoah/?fbclid=IwAR33Bu2JTbAHomINeH6jeBM6XtDHhevFGh3ENieZ2F90VOujvHZmSz5tPus Le Luxembourg bloque les restitutions aux Juifs spoliés pendant la Shoah] timesofisrael.com, 22.4.2019<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] 't feelt just Lizenz
Fichier:Marcel Kahn, Inauguration plaque commémorative, «Villa Pauly»-102.jpg|[https://fr.timesofisrael.com/le-luxembourg-bloque-les-restitutions-aux-juifs-spolies-pendant-la-shoah/?fbclid=IwAR33Bu2JTbAHomINeH6jeBM6XtDHhevFGh3ENieZ2F90VOujvHZmSz5tPus Le Luxembourg bloque les restitutions aux Juifs spoliés pendant la Shoah] timesofisrael.com, 22.4.2019<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] 't feelt just Lizenz
Canal Pommerœul-Antoing.JPG|[https://www.wallonie.be/fr/actualites/debut-de-la-rehabilitation-du-canal-de-pommeroeul-conde rehabilitation-du-canal-de-pommeroeul-conde op der Websäit www.wallonie.be]<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] näischt uginn an d'Foto huet mol näischt mat deem Kanal ze dinn.
Fichier:Franz Fayot, Inauguration plaque commémorative, «Villa Pauly»-101.jpg|[https://guykaiser.lu/den-lsap-president-suergt-fir-gutt-stemmung-bei-greng-a-blo/ Den LSAP-President suergt fir gutt Stëmmung bei Gréng a Blo.] guykaiser.lu, 11.03.2019.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] ''image credits. wikipedia'' uginn.
Fichier:Mars Di Bartolomeo.jpg|[https://guykaiser.lu/eng-parlamentaresch-fro-kennt-net-a-fro/ Eng parlamentaresch Fro? Kënnt net a Fro!.] guykaiser.lu, 18.02.2019.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] ''image credits. wikipedia'' uginn.
Fichier:Monument «À la Mémoire de la Communauté Israélite de Medernach»-101.jpg|[https://www.woxx.lu/histoire-sauve-trois-fois/?fbclid=IwAR2gU4cGCPRoCB-N4RHmCuqmXJJlfVNdCgQy0aGezP-ER4V60aPTPR_mFcg Histoire : Sauvé trois fois.] woxx.lu, 14.01.2019.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] ''Photo : Wikimédia'' uginn.
Fichier:Mairie Tuntange, 2 rue de Hollenfels.jpg|[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1315374.html 9 Conseillere fuerderen Demissioun vum Schäfferot.] rtl.lu, 05.03.2019.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
File:ViewToTrainStation down Avenue de la Liberte Luxembourg Feb 2013.JPG|[https://www.woxx.lu/tramarbeiten-aus-der-not-eine-tugend-machen/ "Tramarbeiten: Aus der Not eine Tugend machen."] woxx.lu, 2019-02-28. <br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg Avenue de la Gare.JPG|[https://www.woxx.lu/tramarbeiten-aus-der-not-eine-tugend-machen/ "Tramarbeiten: Aus der Not eine Tugend machen."] woxx.lu, 2019-02-28.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz ugeinn.
File:Luxembourg, chantier bd Jean Ulveling (01).jpg|[https://www.woxx.lu/infrastruktur-grosse-plaene/ "Infrastruktur: Große Pläne."] woxx.lu, 2019-02-14.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Hôtel des Postes Luxembourg 01.jpg|[https://focusonbelgium.be/fr/culture/architecte-belge-concoit-une-metamorphose-futuriste-pour-un-batiment-de-la-poste-au Architecte belge conçoit une métamorphose futuriste pour un bâtiment de La Poste au Luxembourg."] focusonbelgium.be<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] just Source uginn.
File:Luxembourg, rue Aldringen (3).JPG|[https://www.c2dh.uni.lu/events/finlux-seminar-schedule-spring-term-2019 « FinLux » seminar: Schedule for the spring term 2019.] op c2dh.uni.lu.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg, villa Louvigny.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/kultur/d-zukunft-vun-der-villa-louvigny "D'Zukunft vun der Villa Louvigny."] 100komma7.lu.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
Fichier:TREINEN 3969.jpg|Die Warte 1-2601, 10.1.2019, S. 2<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
</gallery>
===2018===
<gallery perrow="5" heights="160" widths="160">
File:Luxembourg, tram 2018-07 rond-point Robert-Schuman (02).jpg|[https://www.woxx.lu/neue-mobilitaetspolitik-umsonst-in-vollen-zuegen/?highlight=esch "Neue Mobilitätspolitik: Umsonst in vollen Zügen?"] woxx.lu, 2018-12-13.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Denis Scuto NOV13-002.jpg|[https://www.woxx.lu/geschicht-ass-emmer-kritesch-soss-as-et-keng/ "Scuto: 'Geschicht ass ëmmer kritesch. Soss ass et keng.' "] woww.lu, 2018-11-12.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Luxembourg, Braderie 2017 (08).jpg|[https://www.woxx.lu/elections-2018-ces-gens-la/ "Élections 2018 : Ces gens-là."] woxx.lu, 2018-10-11.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
File:Vide grenier Place Guillaume II Luxembourg 03.jpg|[https://www.woxx.lu/elections-2018-ces-gens-la/ "Élections 2018 : Ces gens-là."] woxx.lu, 2018-10-11.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
Fichier:Grouss H.jpg|[https://www.woxx.lu/sprachen-ortstafelstreit-version-luxembourgeoise/ "Sprachen: Ortstafelstreit, version luxembourgeoise."] woxx.lu, 2018-09-17.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Moien a.jpg|[https://www.woxx.lu/sprachendebatte-wessen-sprache/ "Sprachendebatte: Wessen Sprache?"] By Joël Adami woxx.lu 2018-08-23.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Moien Welcome.JPG|idem.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Gare Pfaffenthal-Kirchberg 10-2017 (02).jpg|[https://www.woxx.lu/cfl-mit-verspaetung-in-die-zukunft/ "CFL: Mit Verspätung in die Zukunft."] woxx.lu, 2018-07-23.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
Fichier:Luxembourg -place de l'Etoile, Stäreplaz - nom de rue.jpg|[https://www.woxx.lu/mobilitaet-als-wahlkampfthema-mehr-bahn-und-noch-mehr-autobahn/ "Mobilität als Wahlkampfthema: Mehr Bahn und noch mehr Autobahn."] woxx.lu, 2018-08-20.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
Fichier:Stausei Uewersauer aerial.jpg|[https://www.woxx.lu/umweltpolitik-wie-die-erde-retten/ "Umweltpolitik : Wie die Erde retten?"] woxx.lu, 2018-10-25.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Croix de Cessange.jpg|Idem.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg, tram à la station Rout Bréck-Pafendall.jpg|[https://www.woxx.lu/neue-mobilitaetsstrategie-unambitionierte-herkulesaufgabe/ "Neue Mobilitätsstrategie : Unambitionierte Herkulesaufgabe."] woxx.lu, 2018-05-31. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
Fichier:CFL 2307 Gare Luxembourg 01.jpg|[https://www.woxx.lu/welche-farbe-hat-der-zug-zwischen-luxemburg-und-trier/ "Welche Farbe hat der Zug zwischen Luxemburg und Trier?"] woxx.lu, 2018-05-28.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn.
Fichier:Linde und Kapelle in Reuland 01.jpg|[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1262221.html "Sauvegarde du Patrimoine a Gemeng fuerdere besser Opklärung vum Kulturministère."] rtl.lu, 04.11.2018, 15:22:17.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] nada.
Fichier:Paul Dostert, Inauguration plaque commémorative, «Villa Pauly»-102.jpg|woxx.lu 18. Oktober 2018 [http://www.woxx.lu/spoliation-des-juifs-omerta/ Frédéric Braun: Spoliation des Juifs : Omertà]<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] näischt...
Fichier:Journée de la commémoration nationale 2016, Roy Reding-101.jpg|woxx Nr 1484, 13. Juli 2018, S.9 [http://www.woxx.lu/panama-papers-le-prevoyant/ Panama Papers: Le prévoyant]<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] © Wikipédia uginn.
Fichier:Hôtel des Postes Luxembourg 01.jpg|[http://www.rtl.lu/letzebuerg/1204508.html Wat geschitt mam historesche Post-Gebai um Aldringer?] rtl.lu, 04.07.2018, 00:00:31. [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] näischt...
Fichier:Alzettesauer.jpg|[https://moien.lu/sprooch-wahlkampf-thema/ Eis Sprooch ass e fruchtbart Thema fir de Wahlkampf. Dobäi ginn et nach ganz aner Erausfuerderungen!"] moien.lu [[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxtram 2018 06.jpg|[https://moien.lu/sud-tram-erklaert/ moien.lu]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Mersch castle 2.jpg|[https://moien.lu/kenns-du-dgemeng-miersch-gutt-genuch-fir-hei-op-mannst-8-froe-richteg-ze-beantweren/ moien.lu]<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Hesper Gemeng 2.JPG|[https://moien.lu/hesper-quiz/ moien.lu]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Suessem Schlass.jpg|[https://moien.lu/suessem-quiz/ moien.lu]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg, Mémorial Maquisards (2).JPG|forum Nr.384, Mai 2018, S.52.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Auteur a Source uginn.
File:Bundesarchiv Bild 101III-Weill-061-25, Heinrich Himmler in Luxembourg.jpg|forum Nr.384, Mai 2018, S.50.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Source uginn.
Fichier:Nationalarchiven2008-08.jpg|Programmheft radio 100,7 Highlights vum Mount Abrëll 2018, S.13.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Auteur uginn.
File:06662-Luxemburg-1905-Fort Thüngen - Drei Eicheln-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg|Programmheft radio 100,7 Highlights vum Mount Abrëll 2018, S.14.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Auteur uginn.
File:Péiter Onrou aka Krispines Luxembourg City 2017-08 ---02.jpg|Programmheft radio 100,7 Highlights vum Mount Abrëll 2018, S.17 (gecropped).<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Auteur uginn.
Fichier:EchternachDancingProcession.jpg|Programmheft radio 100,7 Highlights vum Mount Abrëll 2018, S.19 (gecropped).<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Auteur uginn.
File:Bouneweger-Musek-1903--wi.jpg|Programmheft radio 100,7 Highlights vum Mount Abrëll 2018, S.20 (gecropped).<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Quell ("commons") uginn.
File:Aharon Appelfeld, Aharon Appelfeld, Rencontre et entretien Marc Rettel-003.jpg|[https://www.yadvashem.org/he/articles/general/aaron-apelfeld.html "אני לא כאן ולא שם" – על אהרון אפלפלד]. Um Site vum Yadvashem. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] "זכויות: Jwh" uginn.
File:Schëld an der Rue Reiteschkopp.jpg|forum Nr.383, April 2018, S.55.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Auteur a Quell uginn.
File:Referendum Luxembourg 2015 Posters Cessange 2.jpg|forum Nr.383, April 2018, S.27.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Auteur a Quell uginn.
Fichier:Ons Heemecht - partition of the national anthem of Luxembourg.png|forum Nr.383, April 2018, S.41.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Auteur a Quell uginn.
File:CzugaLeiner01.jpg|Ausschnëtt dervun am Luxemburger Luxemburger Autorenlexikon op der Säit vum [http://www.autorenlexikon.lu/page/author/119/1191/DEU/index.html Roger Leiner] wou e Weber Christof sech als de Fotograf ausgëtt (den Autorenlexikon krut de 15.04.2018 Bescheed gesot).[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Archives nationales du Luxembourg 2012-04.jpg|forum Nr.382, März 2018, S.15.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Auteur a Quell uginn.
File:Belval, Luxembourg, seen from the West 2013-08.JPG|[https://www.woxx.lu/bodenschutz-12-000-altlasten/ "Bodenschutz: 12.000 Altlasten."] woxx.lu; 2018-02-05.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
</gallery>
===2017===
<gallery perrow="5" heights="160" widths="160">
File:Luxembourg, 10-2017 Funiculaire (05).jpg|[https://www.woxx.lu/fahrplanwechsel-der-sprung-ins-ungewisse/ "Fahrplanwechsel: Der Sprung ins Ungewisse."] woxx.lu 2017-11-30.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz sinn uginn.
File:Weiden Uerschterhaff 01.jpg|[https://www.woxx.lu/wahlkampf-in-suessem-und-kaeerjeng-lokal-denken/? "Wahlkampf in Suessem und Käerjeng: Lokal denken."] woxx.lu, 2017-10-02.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Château Wirtgen 2017.jpg|[https://moien.lu/dikrech-quiz/ moien.lu]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Luxembourg, essai tram (1).jpg|[https://moien.lu/tram-quiz/ moien.lu]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Klierf01.jpg|[https://moien.lu/wei-gutt-kenns-du-de-kanton-klierf/ moien.lu]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Remeleng1.jpg|[https://moien.lu/wei-gutt-kenns-du-remeleng/ moien.lu]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Hauptstrasse Rodershausen 01.jpg|[https://moien.lu/weess-du-wei-enge-gemengen-des-uertschafte-leien-4/ moien.lu]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Centre de relaxation aquatique Badanstalt Luxembourg City 2012-04.JPG|[https://adr.lu/legionellen-an-der-badeanstallt/ Legionellen an der Badeanstallt] (sic). De 27. Februar 2017 um Site vun der [[Alternativ Demokratesch Reformpartei|ADR]].<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]"photo: cc Zineke" (sic) uginn.
File:Journée de la commémoration nationale 2016, Alain Duschène-101.jpg|[http://paperjam.lu/news/alain-duschene-officiellement-nomme-chef-detat-major-de-larmee Alain Duschène officiellement nommé chef d’État-major de l’armée]. Gekroopt a gecropped den 13. September 2017 op paperjam.lu<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]"Photo: Wikimedia commons" uginn.
File:Paul Eyschen caricature.jpg|Programmheft radio 100,7 Summerprogramm 2017, S.34.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Auteur, Quell, an Deel vun der Lizenz uginn.
File:Jacques Poos, IEIS conference «Russia and the EU the question of trust»-105.jpg|Programmheft radio 100,7 Summerprogramm 2017, S.35.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Quell an Deel vun der Lizenz uginn, net den Auteur.
Fichier:Colette-Flesch--w.jpg|Programmheft radio 100,7 Summerprogramm 2017, S.35.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]Quell an Deel vun der Lizenz uginn, net den Auteur.
Fichier:Helzenretable.jpg|in: S. Jaspers, G. Hausemer: ''Luxemburg. Das einzigartigste Großherzogtum der Welt.'' Capybara Books, 2017, S.178.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Luxembourg Arcelor Mittal.jpg|in: S. Jaspers, G. Hausemer: ''Luxemburg. Das einzigartigste Großherzogtum der Welt.'' Capybara Books, 2017, S.127.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Flagey interior 2013-09 --22.jpg|[https://issuu.com/bruzz.be/docs/bruzz_actua_1570 "Nu nog de meubelen."] in: ''Bruzz'' 1570, 17 mei 2017, bz. 10-11.<br>Eenzeg d'Source "Wikimedia" ass uginn.[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Olivierzalot_(sowjetesch).jpg|Den 1. Januar 2017 op [http://www.ostexperte.de/salat-olivier/ ostexperte.de] fir den Artikel "Salat Olivier – eine russische Neujahrsspeise" [[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
</gallery>
===2016===
<gallery perrow="5" heights="160" widths="160">
File:Xavier Bettel, Luxembourg supports Charlie Hebdo-102.jpg|[http://247wallst.com/special-report/2016/03/18/20-highest-paid-world-leaders/4/ 20 Highest-Paid World Leaders] op 247wallst.com, 18.3.2016.<br>Keen Auteur, keng Source a keng Lizenz, och aner Biller vu Commons sinn do ze fannen. [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Claude Turmes, Économie circulaire et nouvelles formes de consommation-002.jpg|[http://paperjam.lu/rendez-vous/le-luxembourg-passe-au-vert Le Luxembourg passe au vert] op paperjam.lu 29. September 2016<br> "Photo: Licence CC"[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Luxembourg City Synagogue 01a.jpg|[http://paperjam.lu/event/journee-europeenne-de-la-culture-et-du-patrimoine-juifs-2016 Journée européenne de la culture et du patrimoine juifs 2016] op paperjam.lu September 2016<br>Keen Auteur, keng Source a keng Lizenz [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:LHC-Esch--w.jpg|[http://www.lhce.lu/index.php/presentation "Le Lycée Hubert Clément se présente"] op lhce.lu.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Keen Auteur, keng Source a keng Lizenz.
Fichier:Gao Xingjian Galerie Simoncini Luxembourg.jpg|(gecropped) [https://www.100komma7.lu/article/kultur/gao-den-totalen-artist Gao, den totalen Artist.] 100komma7.lu, 11.9.2016.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur an hallef Lizenz ernimmt.
Fichier:BusRonnebeemchen01.jpg|Luxemburger Wort vum 13./14. August 2016, S. 34. Näischt uginn. [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Saeul Church from South.jpg|[http://www.visitluxembourg.com/de/ansicht/misc/romanische-kirche-saeul Romanische Pfarrkirche] 12. Juni 2016, visitluxembourg.com<br>Manner wéi näischt [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:L'eglise de Saeul, Saeul, Luxembourg.jpg|[http://www.visitluxembourg.com/de/ansicht/misc/romanische-kirche-saeul Romanische Pfarrkirche] 12. Juni 2016, visitluxembourg.com<br>Manner wéi näischt [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Luxembourg, Villa Pauly (1).JPG|[http://www.rtl.lu/letzebuerg/919169.html Comité pour la Mémoire de la Deuxième Guerre mondiale] 10. Juni 2016, rtl.lu<br>"© GilPe" [[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Placke lénks, Villa Pauly.jpg|[http://www.rtl.lu/letzebuerg/919169.html Comité pour la Mémoire de la Deuxième Guerre mondiale] 10. Juni 2016, rtl.lu<br>"© Jwh" [[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Echternach Orangerie 01.jpg|[http://authordebbieyoung.com/tag/luxembourg/ Blog Debbie Young] 12. Mee 2013<br>"Photo credit: Wikipedia"[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Sofia Falkovitch, Vernissage «Judenrein» Differdange-007.jpg|[http://www.sofiafalkovitch.com/ Sofia Falkovitch] 15. Mäerz 2016<br>A 4 weider Fotoen ouni näischt, mä mat Erlabnes vum Auteur, dofir [[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Norry Schneider, Économie circulaire et nouvelles formes de consommation.jpg|[http://paperjam.lu/news/la-transition-energetique-selon-norry-schneider La transition énergétique selon Norry Schneider] paperjam.lu 11. Mäerz 2016<br> "Photo: DR"[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Aeroport Findel Luxembourg terminal B 01.jpg|[http://paperjam.lu/news/le-terminal-b-reactive-en-2017 Le terminal B réactivé en 2017] paperjam.lu 11. Januer 2016<br> "Photo: DR"[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Schrasseg de Prisong.jpg|Programmheft 100komma7, 30.3.2016.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:TREINEN 3969.jpg|Programmheft 100komma7, 1.3.2016, S.7.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Quell uginn, net den Auteur an och net d'Lizenz.
Fichier:Mersch Maison Servais front.jpg|Programmheft 100komma7, 1.2.2016, S.25<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Nada.
Fichier:Sanem_Castle_01.jpg|[http://paperjam.lu/news/le-gouvernement-na-aucun-concept "Le gouvernement n'a aucun concept"] paperjam.lu, 21.01.2016.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Just: ''Photo: Licence CC''.
Fichier:Luxembourg Bus ALTMANN-AVL 637.JPG|[http://paperjam.lu/communique/bus-prives-un-accord-praticable-et-viable-est-possible "Bus privés: un accord praticable et viable est possible"] paperjam.lu, 18.02.2016.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Just: ''Photo: Licence CC''.
Fichier:Villa Pauly, Luxembourg City 4.JPG|[http://paperjam.lu/news/un-comite-pour-la-memoire-dans-les-cartons "Un Comité pour la mémoire dans les cartons"] paperjam.lu, 18.02.2016.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Just: ''Photo: Licence CC''.
Fichier:Ariston-esch1.jpg|[https://www.100komma7.lu/article/aktualiteit/zwee-kinoen-vum-grupp-caramba-sinn-zou "Zwee Kinoe vum Grupp Caramba sinn zou."] 100komma7.lu, 19.01.2016.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur genannt, ma net d'Lizenz an d'Source.
File:Gast Waltzing 2014-02 Jazz Station 003.JPG|[https://www.100komma7.lu/program/episode/120772/201601101103-201601101200 Musikalesch Visitekaart Gast Waltzing] 100komma7, 10. Jan 2016 - 11:03<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] vum Camion gefall?
</gallery>
===2015===
<gallery perrow="5" heights="160" widths="160">
Fichier:Josiane-Kartheiser--w.jpg|[http://www.wort.lu/de/kultur/lex-jacoby-im-alter-von-85-jahren-verstorben-bewegende-hommagen-an-lex-jacoby-5650475a0da165c55dc4dc3b Bewegende Hommagen an Lex Jacoby] wort.lu 21.11.2015<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Guer näischt Näischt
Fichier:Claude D. Conter November 2013 (2).jpg|[http://www.wort.lu/de/kultur/lex-jacoby-im-alter-von-85-jahren-verstorben-bewegende-hommagen-an-lex-jacoby-5650475a0da165c55dc4dc3b Bewegende Hommagen an Lex Jacoby] wort.lu 21.11.2015<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Guer näischt Näischt
Fichier:Lex Jacoby.jpg|[http://www.rtl.lu/kultur/735362.html "De Lex Jacoby ass dout."] op rtl.lu, 21.11.2015, 10:23:23.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur uginn, ma keng Source nach Lizenz.
Fichier:Margareta and Hans Mommsen IEIS Conference Arno J Mayer-001.jpg|[http://www.welt.de/geschichte/zweiter-weltkrieg/article148472847/So-schwach-war-der-Diktator-Hitler-wirklich.html ''Historikerstreit, So schwach war der Diktator Hitler wirklich'']. Op welt.de 5.11.2015<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]] Auteur, Source a Lizenz uginn.
Fichier:Stolpersteng Déifferdeng, 33, rue Émile Mark.jpg|[http://svenska.yle.fi/artikel/2015/11/09/i-berlin-snubblar-man-over-nazisternas-offer I Berlin snubblar man över nazisternas offer] op svenska.yle.fi, 9.11.2015<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Source an Auteur uginn, mä ouni Lizenz a mengen Déifferdeng wier well zu Berlin.
Fichier:Klopp Route à Bievels 1930.JPG|''70 Joer Revue, 70 Joer Lëtzebuerg.'' Beilage zu revue 43/15 21.10.2015, S.85.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] eenzeg "Source" am Impressum: "''Fotos: Archiv revue, Archiv Editpress''". Source? Lizenz?
Fichier:Nobel Prize 2011-Press Conference KI-DSC 7581.jpg|''70 Joer Revue, 70 Joer Lëtzebuerg.'' Beilage zu revue 43/15 21.10.2015, S.222.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] eenzeg "Source" am Impressum: "''Fotos: Archiv revue, Archiv Editpress''". Auteur? Lizenz?...
Fichier:Mikis2004.jpg|[http://radio.rtl.lu/emissiounen/reportage/877193.html/ "Mikis Theodorakis."] rtl.lu, 29.07.2015 - 07:15.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Author? What author?
File:Quartier_européen_Bruxelles_2011-06.JPG|[http://www.wort.lu/de/politik/die-reportage-am-wochenende-leben-im-bruesseler-europaviertel-55b229ee0c88b46a8ce5d15a "Leben im Brüsseler Europaviertel."] op wort.lu, 25. Juli 2015, 06:00.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]] Déi Foto schéngt sech selwer gemaach ze hunn...
File:Bouneschlupp16.jpg|am Prospekt [http://www.eu2015lu.eu/fr/la-presidence/a-propos-presidence/programme-culturel/Curiosity-cabinet.pdf "Curiosity cabinet - True tales from Luxembourg"], S.9, Austellung am Kader vun der Ltz. EU-Présidence 2015.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn.
Fichier:Luxembourg City fortress Petrusse valley 01.jpg|[http://paperjam.lu/news/regard-sur-les-inegalites-de-revenus-et-la-pauvrete Regard sur les inégalités de revenus et la pauvreté] op paperjam.lu, 29.03.2015<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Just d'Mentioun ''Photo: Licence CC''
Fichier:Luxembourg, Villa Pauly (3).JPG|[http://paperjam.lu/news/une-premiere-etape-estime-la-communaute-juive «Une première étape», estime la communauté juive] op paperjam.lu, 10.06.2015<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Just d'Mentioun ''Photo: Licence CC''
Fichier:Eischen GemeindeHobscheid.JPG|[http://paperjam.lu/news/la-maison-dans-la-cuvette La maison dans la cuvette] op paperjam.lu, 23.04.2015<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Just d'Mentioun ''Photo: Licence CC''
Fichier:Luxembourg Pfaffenthal Alzette Béinchen 01.jpg|[http://www.heise.de/newsticker/meldung/Sony-Music-will-peinlichen-Vertrag-mit-Spotify-unterdruecken-2663646.html Sony Music will peinlichen Vertrag mit Spotify unterdrücken] op heise.de, 23.05.2015<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Lizenz uginn
File:HS20_rue_Chimay.JPG|[http://www.rtl.lu/letzebuerg/634236.html "Mann randaléiert a schléit Policebeamten an d'Gesiicht."] op rtl.lu, 20.05.2015, 15:01:39.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
</gallery>
===2014 an éischter===
<gallery perrow="5" heights="160" widths="160" caption="">
File:Sebes Quell Finde.jpg|[https://www.woxx.lu/7705/ "PESTIZID-BELASTUNG: Den aneren Zukunftspak."] woxx.lu, 2014-10-24.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:RGTR-Bus Linn 205.jpg|[http://paperjam.lu/communique/nouvel-horaire-du-reseau-dautobus-rgtr-a-partir-du-14-decembre Nouvel horaire du réseau d’autobus RGTR à partir du 14 décembre] op paperjam.lu, 09.12.2014<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Just d'Mentioun ''Photo: Licence CC''
Fichier:Roland Harsch, Rasch(t) Auer Liesung-005.jpg|[http://50-plus.lu/event/liesung-raschtauer-mam-roland-harsch/?h=bereldange Liesung Rasch(t)Auer mam Roland Harsch] 50-plus.lu<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Luxembourg supports Charlie Hebdo-105.jpg|[http://azzasedky.typepad.com/egypt/2015/05/mercatornet-the-charlie-hebdo-pen-award-for-courage-is-misplaced.html The Charlie Hebdo PEN award for courage is misplaced] azzasedky.typepad.com<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Boeing E-3 Sentry LX-N 90454-3.JPG|[http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/1072208,Kryzys-na-Ukrainie-Samoloty-AWACS-nad-Polska Kryzys na Ukrainie. Samoloty AWACS nad Polską] polskieradio.pl<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Auteur a Source uginn (cropped)
Fichier:Boeing E-3 Sentry LX-N 90454-3.JPG|[http://www.deon.pl/wiadomosci/swiat/art,16472,awacs-nad-polska-bedzie-monitorowal-ukraine.html AWACS nad Polską będzie monitorował Ukrainę] deon.pl<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]] (cropped)
Fichier:Clesse, Grishenin, Entin, IEIS conference «Russia and the EU the question of trust»-102.jpg|[https://www.alumni.ox.ac.uk/events/ous-luxembourg-discussion-evening-russian-ambassador Discussion Evening with the Russian Ambassador] alumni.ox.ac.uk<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]] (cropped)
Fichier:Enovos mat bloe Männercher.jpg|[http://delano.lu/news/enovos-stakes-sale Enovos stakes for sale] delano.lu<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Aharon Appelfeld, Aharon Appelfeld, Rencontre et entretien Marc Rettel-003.jpg|[http://www.thefamouspeople.com/profiles/aharon-appelfeld-4459.php Aharon Appelfeld] thefamouspeople.com<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Canon PowerShot G15.jpg|[http://thecircular.org/canon-powershot-g15-review/ Canon PowerShot G15 Review] thecircular.org<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] (Auteur a Source uginn)
Fichier:D300 Commemoration Béiweng.JPG|[http://www.neopresse.com/gesellschaft/anotherview/freiheit-gleichheit-bruederlichkeit/ Freiheit, Gleichheit, Brüderlichkeit] neopress.com<br> [[Fichier:Pastille orange.png|30px]] (Auteur a Lizenz uginn)
File:Denis_Scuto_NOV13-002.jpg|[http://www.100komma7.lu/files/2/3/document_id640.pdf Radio 100,7] Programmheft Jan. 2015<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]] (Source Wikimedia uginn)
Fichier:Original Jean Monnet building, April 2009.jpg|[http://paperjam.lu/news/le-jour-davant Le jour d’avant], Paperjam.lu 8.12.2014 [[Fichier:Pastille orange.png|30px]] (Photo: Licence CC)
Fichier:Luxembourg-ville Fondation Melchior Bourg-Gemen av Pasteur 63 2014.jpg|[http://www.rtl.lu/letzebuerg/588625.html Fräi Nuechte fort, Haus Bourg-Gemen bleift], rtl.lu 4. 12. 2014 [[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Source (Wikimedia) gouf ernimmt.
Fichier:Georges Hausemer w.jpg|[http://www.famousbirthdays.com/people/georges-hausemer.html famousbirthdays.com] [[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Guy Rewenig November 2013.jpg|[http://www.famousbirthdays.com/people/guy-rewenig.html famousbirthdays.com] [[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Xavier Bettel Royal Wedding 2012 cropped.jpg|Erfreelech par contre [http://www.expreszo.nl/2014/luxemburg-gaat-huwelijk-openstellen expreszo.nl] an [http://www.homopedia.pl/wiki/Xavier_Bettel homopedia.pl]. [[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Xavier Bettel Royal Wedding 2012 cropped.jpg|[http://www.f-i-s.lu/Standort.htm Site vun der Freie Internationale Sparkasse S.A.], souguer de Banke geet et schlecht [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Jean-Claude Juncker Luxembourg Royal Wedding 2012.jpg|[http://www.paperjam.lu/article/fr/la-vaine-candidature-juncker La vaine candidature Juncker?] paperjam.lu; 19. Februar 2014. [[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Lizenz CC gouf ernimmt.
Fichier:Original Jean Monnet building, April 2009.jpg|[http://www.rtl.lu/international/europa/512142.html "1.700 EU-Beamte musse bis Enn des Joers plënneren."] rtl.lu; 19.2.2014. [[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Source (Wikimedia) gouf ernimmt.
File:Gao Xingjian Galerie Simoncini Luxembourg 2012.jpg|[http://www.fokal.org/fr/index.php?option=com_content&view=article&id=584%3Ala-fuite&Itemid=54 hei], [http://www.frasesgo.com/autores/frases-de-gao_xingjian.html an hei], [http://www.bel7infos.eu/gao-xingjian-un-prix-nobel-de-litterature-a-strasbourg-pour-son-cinema/ an hei], [http://robertocotroneo.me/2012/02/26/il-populismo-di-editori-e-scrittori-italiani/ an hei], [http://www.bubblews.com/news/519469-bus-stop-a-chinese-play an hei], [https://www.daad.de/alumni/netzwerke/vip-galerie/asien/12721.en.html an hei] an dann och [https://lareviewofbooks.org/interview/claire-conceison-on-gao-xingjian do, wou d'Meedche mengt hat hätt d'Foto gemaach]. Alleguerte ganz ouni näischt [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Gao Xingjian Galerie Simoncini Luxembourg.jpg|Bei dëser ass richteg ëppes lass:[http://plaguexyz666.wordpress.com/2013/12/05/gao-xingjian-el-ser-humano-el-arte-la-literatura-y-el-pensamiento/ ], [http://trueheart.org.uk/?page_id=60 ], [http://rolfgross.dreamhosters.com/ChinaArt2013/Artists/1-Traditional/Traditional.html ], [http://www.quotationsensation.com/author.aspx/Gao_Xingjian ], [http://www.fanphobia.net/profiles/gao-xingjian/ ], [https://www.arhu.umd.edu/news/nobel-prize-winner-visiting-college-park-artists-reception-his-honor ], [http://www.imgquotes.com/gao-xingjian-picture-quotes-3/ ], [http://kitaab.org/2013/11/22/francechina-gao-xingjian-freedom-is-so-precious-bbc/ ], [http://www.dokument-festival.com/database/industry-programme-detail/10875%7CInspiration-Forum-Gao-Xingjian ], [http://theculturetrip.com/asia/china/articles/gao-xingjian-china-s-least-celebrated-nobel-laureate/ ], [http://www.biennaledespoetes.fr/2013/05/ecrivains-empeches-ecrivains-depeches-peripherie-du-marche-de-la-poesie/ ], [https://www.google.com/search?tbs=sbi:AMhZZivMXxQ90UINq8HQQo7xkOwutEE17UkwlaQCtx5eAQx6QN_1_1Zo2BkxkZDkQaQKJDFLvgOsln-ugdvMKaej4W5wEMCYFwVcUmJtOfB60LDkNfVcXf2b2kYJf7O_1Mfs4Ddu_18ice_17dcnkWqcQ-x2U1476B0n5vyBGJonBDHYjOb6TkvI4KPEv-LNp_1nBWc8ITXd-xLIsFaOPAvhpNzXNYMB-6xwYqsPuTR3Omlq3ICOzO9x7Vwfjbl62D6n91BrzFVDL_1-gn32U7cnWUtq8qP9rrpQ3NkSjkXLwDnmDcVnsYB2MT14uNrquJ23mr4E9_19MdbvIcEfcJzLmNeWpthJ5Kg2pCiC8Rz6TPdZ6rrH1-IN4VDgzFEj-yIsTtApyLjXSFe5t7iJ0XLrdteNRD5o6Wkj5qsREU9f8yYzrxqYzEDlR0b9GSgAv6NRBS3SyhNgIt4FwnvQUi8JeX_1MAYxfsWpkSmK86DKMs0USau8DBeOjnjo7l6mNRC-Yj33F5U8oVkx4n5dEbwkwqzT1lI92IYp41RTy5q7HEIPS1DpduRPvPE5q9QFkmQ_1c2N1Ir3Le3PNWnnys4PZw6d90XrAf_1ehOyayR3UKC6Frptx2_1vLw-Uhkb4q6oMQNqofOl6r9QG7jIiuRYja6xrymOjoW0tv0A-ruBI4yq9k5QRnNZwM8TTK2nK8WT5JNsyfv7dN2JJfXxOZT0UxxY5tyQBIt7P5pquaDNJ-MpLQDRLq_1sSKPLDKZKenI3Gqnoltr1Of97l4l-LsCXybT0dJdbFs3-1pixrEoBB-P8sf13qHJVijRGA4k19zQBkdFOj2P7QJEik6Oveq6fbsBQIaMcfxiYxWAoJ5hkkyAgm-DXKB2uvtGwGyWVb7Ugzxma3AGOVCuvBICK3q9UNz-VJCxQbVB53bsMMIBCT5gBZQ0xtSpsC1Q_1LX7X8ocBNUlnlcljNRyT8e_1_1XDxSvq7akxKDqbh6iqrfCGh8XRWz9vNGsdfdsdCy3R3X3N8AvWam--ZyM6aATHEsgWN8qgCWHS36S-JBiOo6RvyZP4y39UND1sW_17n7mXTpMs73jg6mDjEdrlFAKlnXq4HyoavMv4vbnG-Fo-_1D2qD6IPTimmu_1GCb7zKSkLI8CbrPuYIGWjtY1yUFTYBOF3lg4SCZXT1gtt6ndqh_1g6u-MAni5auUil2cIIJF5Hu3dESwLj03LUGtRh7zdS01sx0OEIJqMRa9_1UHkLrccUtchugVw&ei=4yfuUo2YM4zs4wS06oDYDA&start=0&sa=N&biw=1920&bih=937 a sou weider ] [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
|[http://www.theguardian.com/film/filmblog/2014/jan/28/cine-files-cinmathque-de-la-ville-de-luxembourg "Cine-files: Cinémathèque de la ville de Luxembourg".] The Guardian, UK, Auteur als "Grace Duffy" uginn... [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
<!--File:HS20 Cinématèque a crèche.JPG|[http://www.theguardian.com/film/filmblog/2014/jan/28/cine-files-cinmathque-de-la-ville-de-luxembourg "Cine-files: Cinémathèque de la ville de Luxembourg".] The Guardian, UK, Auteur als "Grace Duffy" uginn... [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]-->
File:Luxembourg City from Adolphe Bridge 01.jpg|[http://www.weather.com/health/obesity-rates-rapidly-increase-developing-countries-20140103 The Weather Channel][[Fichier:Pastille orange.png|30px]] Source an Auteur goufen ernimmt.
Fichier:Etienne Schneider arrival TK IST-LUX.jpg|[http://www.pinknews.co.uk/2013/11/14/luxembourg-to-become-first-country-to-have-gay-prime-minister-and-gay-deputy-pm/ Luxembourg to become first country to have gay prime minister and gay deputy PM]; pinknews.co.uk, 14. November 2013. Den Etienne Schneider, weder Auteur nach Lizenz. [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Etienne Schneider 2012-05.jpg|[http://www.gaynz.com/articles/publish/3/article_14286.php Luxembourg has gay PM, and deputy]; gaynz.com, 6. Dezember 2013. Den Etienne Schneider, weder Auteur nach Lizenz. [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Wiseler Schneider welcome IST-LUX.jpg|[http://yagg.com/2013/11/14/deux-gays-a-la-tete-du-luxembourg/ Bientôt deux gays à la tête du Luxembourg?]; yagg.com, 14. November 2013. Den Etienne Schneider gekroopt a gecropped ouni Auteur oder Lizenz. [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Denis Scuto NOV13-002.jpg|[http://www.paperjam.lu/questions/l-histoire-du-pays-en-100-ans-d-actualite L’histoire du pays en 100 ans d’actualité]; paperjam.lu, 12. Dezember 2013. Just "Lizenz CC" uginn [[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
File:Jean-Claude Juncker 2012-06-27 d.JPG|[http://www.skynews.com.au/world/article.aspx?id=916907 "Luxembourg's PM battles for re-election"]. Sky News (Australien), Oct. 21, 2013. [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Jean-Claude Juncker 2012-06-27 d.JPG|[http://www.news.gr/oikonomia/diethnh/article/98529/o-gioynker-se-rolo-prostath-toy-ftohoy-notoy.html "Ο Γιούνκερ σε ρόλο... προστάτη του 'φτωχού Νότου' "]. News.gr, 22:25 01/10/2013. [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Tom Hillenbrand 01.jpg|Liicht gecropped am Lëtzebuerger Land Nr.43. (25.10.2013), S.15.<br>Source uginn ("''Wikipedia''"), ma net den Auteur an d'Lizenz.[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Josy-Braun--VI07-w.jpg|[http://kultur.rtl.lu/kulturpur/news/472915.html "En Owend fir de Josy Braun."] RTL.lu - 27.09.2013, 18:36 - Fir d'lescht aktualiséiert: 27.09.2013, 18:45. [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Jean-Claude_Juncker_2012-06-27.JPG|[http://www.onlinezeitung.co/news/datum/2013/07/10/luxemburger-lauschen-regierungschef-juncker-droht-das-aus/ "Luxemburger Lauschen: Regierungschef Juncker droht das Aus."] OZ - Onlinezeitung. Zeitung für NRW, 10. Juli 2013.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Villa Vauban Luxembourg 02.jpg|[http://www.100komma7.lu/files/4/11/document_id609.pdf Programmheft Radio 100,7, Sep. 2013], S.17. <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Rue de Strasbourg Luxembourg - July 2012.JPG|[http://www.wort.lu/de/view/anwohner-der-rue-de-strasbourg-schimpfen-ueber-drogenszene-5232deaae4b08f5d738efa58 Anwohner der Rue de Strasbourg schimpfen über Drogenszene] wort.lu gëtt u se vu ''Facebook-Gruppe "Rue Strasbourg"'' ze hunn. [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Nic-weber.jpg|[http://news.rtl.lu/news/national/468233.html De fréiere Chefredakter vun RTL Radio Lëtzebuerg ass dout] rtl.lu (Schonn erstaunlech datt RTL keng Foto vun hirem fréiere Chefredakter huet) [[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
|[http://www.tageblatt.lu/nachrichten/land_a_leit/story/Wer-hat-Angst-vor-Dr--Charles-Marx--14823763 Wer hat Angst vor Dr. Charles Marx?] tageblatt.lu [[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
File:0ld keyboards.JPG|[http://casw.org/casw/announcement/new-edition-science-writing-career-guide-now-available "New edition of science writing career guide now available."] casw.org. <br> [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:0ld keyboards.JPG|[http://www.omicrono.com/2013/07/destruyendo-ratones-y-televisiones-por-el-miedo-irracional-al-malware/ "Destruyendo ratones y televisiones por el miedo irracional al malware."] omicrono.com, 11.7.2013. Credits iwwer Link. [[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
File:0ld keyboards.JPG|[http://www.iisd.org/generata/?p=6719 "U 4 Life: Earth Day 2012."] um Site vum International Institute for Sustainable Development, April 20, 2012. [[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
File:Jean-Claude Juncker 2012-06-27 d.JPG|Gecropped a gekroopt um [https://plus.google.com/photos/102201720880310261301/albums/5888488911448412017/5888488910433909442?pid=5888488910433909442&oid=102201720880310261301 Google+ Site vun der Piratepartei Lëtzebuerg] [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Luxembourg City Chambre des députés Nov 2009.jpg|[http://www.100komma7.lu/files/2/9/document_id607.pdf 100Komma7 Programmheft Juni 2013], S.15. <br>Quell uginn [[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
File:Dexia Belval.jpg|[http://www.lesechos.fr/entreprises-secteurs/finance-marches/actu/0202708589025-le-luxembourg-nouveau-laboratoire-du-paiement-mobile-560229.php "Le Luxembourg, nouveau laboratoire du paiement mobile."] lesechos.fr, 22/04/2013.<br> [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Etienne Schneider 2012-05.jpg|[http://www.100komma7.lu/files/9/5/document_id603.pdf 100Komma7 Programmheft Mäerz 2013], S.22. <br>Quell uginn; [[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
<!--Fichier:Findel Airport Luxembourg.JPG|[http://www.pagtour.net//index.php?option=com_content&view=article&id=273 op dem belsche pagtour.net, 31.Januar 2013] <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]-->
File:Luxembourg Kirchberg as from montée Pfaffenthal 01.jpg|[http://delano.lu/news/moody-s-lowers-luxembourg-banks op delano.lu, 6. Juni 2012], Lizenz an Auteur uginn. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:HS20 Boulevard Royal.JPG|[http://delano.lu/news/office-deals-over-study-says op delano.lu, 24. Juli 2012], Lizenz an Auteur uginn. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
File:Jean-Claude_Juncker_2012-06-27.JPG|[http://luxprivat.lu/Archiv/edition_304/EXKLUSIV-Hat-Jean-Claude-Juncker-ein-uneheliches-Kind op luxprivat.lu], wéi gewéinlech:<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Josy-Braun--VI07-w.jpg|[http://news.rtl.lu/sonndes/gesellschaft/338793.html Si hunn eis 2012 verlooss: Erënnerungen op Allerhellgen] RTL.lu - 01.11.2012, 06:00 - Fir d'lescht aktualiséiert: 01.11.2012, 18:51.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Pol-Puetz-w.jpg|[http://www.100komma7.lu/files/4/0/document_id598.pdf Programmheft 100,7, Nov. 2012], S.22. Quell mentionnéiert.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
File:Jean-Claude_Juncker_2012-06-27.JPG|[http://www.abgeordneten-check.de/artikel/1599-selbst-schauble-ist-anderer-meinung.html "Juncker glaubt an Griechenlands Vertragstreue"] op abgeordnetencheck.de [[Fichier:Pastille verte.png|30px]] <br>[http://www.bank-aktuell.com/news/4439-krise-juncker-wettert-gegen-deutschland/ "Juncker wettert gegen Deutschland"] op bank-aktuell.com [[Fichier:Pastille verte.png|30px]] <br> souwéi eng Rëtsch Bloggen, meeschtens ouni Source.[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Mario Monti 2012-06-27.JPG|[http://www.heise.de/tp/artikel/37/37609/1.html "Monti will EU-Gipfel gegen 'spalterischen Populismus'"] op heise.de{{0}}[[Fichier:Pastille verte.png|30px]];<br> [http://www.rmf24.pl/ekonomia/news-monti-jestesmy-w-stanie-wojny-z-oszustami-podatkowymi,nId,628947 "Monti: Jesteśmy w stanie wojny z oszustami podatkowymi"] op rmf24.pl {{0}}[[Fichier:Pastille verte.png|30px]];<br> sou wéi enger Rëtsch Bloggen, meeschtens ouni Source. [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Josy-Braun--VI07-w.jpg|[http://www.100komma7.lu/files/3/12/document_id597.pdf Programmheft 100,7, Okt. 2012], S.35. Quell mentionnéiert.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Map Schengen.png|[http://www.schengen.lu/fr-FR/notre-commune/l-historique-de-la-fusion schengen.lu]. <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Map Burmerange.PNG|[http://www.schengen.lu/fr-FR/notre-commune/l-historique-de-la-fusion schengen.lu]. <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Map Wellenstein.PNG|[http://www.schengen.lu/fr-FR/notre-commune/l-historique-de-la-fusion schengen.lu]. <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Map Schengen 2012.png|[http://www.schengen.lu/fr-FR/notre-commune/l-historique-de-la-fusion schengen.lu]. <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Hinzert Memorial Nazi Concentration Camp 01.jpg|Artikel "KZ Hinzert", in: Sonja Kmec, Pit Peporté (Hg.): Lieux de mémoire au Luxembourg / Erinnerungsorte in Luxemburg 2, Luxemburg 2012, S.41. Auteur genannt. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Luxembourg cathédrale Notre-Dame Schetzel.jpg|Artikel "Grüewald", in: Sonja Kmec, Pit Peporté (Hg.): Lieux de mémoire au Luxembourg / Erinnerungsorte in Luxemburg 2, Luxemburg 2012, S.170. Auteur genannt. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Etienne Schneider 2012-05.jpg|[http://www.focus.de/finanzen/news/tid-26475/portraet-der-heimat-prominenter-euro-entscheider-luxemburg-ein-zwergenstaat-mit-luxusproblemen_aid_779873.html "Zwergstaat mit Luxusproblemen"] focus.de, 10.07.2012, 18:10. Auteur genannt.<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
File:Maison du Luxembourg Brussels.JPG|[http://bruxelles.mae.lu/fr/L-Ambassade Säit vum Ausseministère iwwer d'Ltz. Abassade zu Bréissel.] (Datum onbekannt).<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Rue de l'Eau 26-28-30 Luxembourg City 2011-08.JPG|[http://news.rtl.lu/news/national//146299.html "Alstad: Reamenagement vun de Stroosse ronderëm de Palais."] (liicht gecropped). RTL.lu 18.10.2011, 06:22, fir d'lescht aktualiséiert: 18.10.2011, 09:18.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Luxemb Pafendall Béinchen 03.jpg|[http://news.rtl.lu/news/national/105623.html "City Breakfast: Stad favorabel fir Zucharrêt am Pafendall"] rtl.lu - 04.05.2011, 09:47 - Fir d'lescht aktualiséiert: 04.05.2011, 10:16<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Ch_Bernhoeft_1891_GD_Luxembourg_05_Pl_1.2._Esch_Sure.jpg|[http://www.snl.lu/cgi-bin/baseportal.pl?htx=/activites&dtls=on&Id==11 Am Mee 2011 op snl.lu]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Image:Prabbeli.jpg|[http://www.100komma7.lu/files/2/2/document_id575.pdf Programmheft Radio 100,7, Mee 2011], S. 29.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Image:KieTuRr2.JPG|[http://www.100komma7.lu/files/2/2/document_id574.pdf Programmheft Radio 100,7, Abrëll 2011], S. 31<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Luxemb pl Constitution from cathedral 01.jpg|En Ausschnëtt (rietsen Deel), a schwaarz-wäiss, ganzsäiteg am [[D'Lëtzebuerger Land|Lëtzebuerger Land]] Nr. 13 vum 1. Abrëll 2011, S 25. Opschrëft: "Find 5 Ninjas in this picture" (warscheinlech en Abrëllswitz). Numm vum Fotograf war uginn. <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Kënzeg Mechelbierg.jpg|[http://news.rtl.lu/news/national/98273.html Komplementarwalen] RTL.lu, 6. Mäerz 2011 (Ausschnëtt vum Bild) Angab: Auteur a Source,<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Kierch Leideleng1.jpg|[http://www.100komma7.lu/files/1/1/document_id573.pdf 100Komma7 Programmheft Mäerz 2011], S.33. <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Mertert-tankstellen.jpg|[http://www.100komma7.lu/files/1/1/document_id573.pdf 100Komma7 Programmheft Mäerz 2011], S.32. <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:LambertSchlechter copie.jpg|[http://www.lejeudi.lu/Culture/2813.html "Voies croisées des lettres luxembourgeoises."] lejeudi.lu, 20/01/2011 10:30:00 <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Iechtern12.JPG|[http://meng-gemeng.rtl.lu/gemeng/echternach/49839.html "Gemengerot Iechternach: D'Gemengekeess ass eidel."] RTL.lu 21.12.2010, 09:01 - Fir d'lescht aktualiséiert: 21.12.2010, 10:45.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
<!--Fichier:Walzwierk-Déifferdenger-Schmelz-w.jpg|[http://news.rtl.lu/news/national/85333.html "Aarbechtsaccident am Walzwierk zu Déifferdeng"] RTL.lu 14.11.2010, 13:31 - Fir d'lescht aktualiséiert: 14.11.2010, 13:36. Angab: "Archivfoto" (sic) <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]-->
Fichier:House of Europe Gilly Luxembourg city.jpg|[http://ec.europa.eu/luxembourg/docs/education/id7606673dec_complet.pdf Europäische Kommisison Vertretung in Luxemburg: "Die Europäische Union verstehen. Mach dich schlau mit Superjhemp"], Luxemburg: Amt für amtliche Veröffentlichungen der Europäischen Gemeinschaften, 2009, S.60.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Lge-Haff 2.jpg|[http://www.zlv.lu/spip/spip.php?article3361 "Newsweek gegen Juncker & UEL"], zlv.lu, 21. 08 2010.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Roger Manderscheid.JPG|[http://www.saarbruecker-zeitung.de/aktionen/2009/saarlorlux/sz-berichte/art29818,3318662 "Der Bauchredner: Ein Nachruf auf Roger Manderscheid" Saarbrücker Zeitung], 8. Juni 2010 (Angab: "Foto: SZ" (sic))<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Rewenig w.jpg|[http://www.theatreinfo.lu/spip.php?article605 theaterinfo.lu] <br>(Angab: "Extrait de wikipédia.org")<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Rewenig w.jpg|[http://news.rtl.lu/news/national/72985.html|Artikel "Eclat bei Prix Servais fir Tania Naskandy alias Guy Rewenig"] rtl.lu, 06.07.2010.<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Roger Manderscheid.JPG|[http://www.journal.lu/ Lëtzebuerger Journal], Artikel vum 3. Juni 2010 (Angab: "Photo: LJ-Archiv" (sic))<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Roger Manderscheid.JPG|[http://www.zlv.lu/spip/spip.php?article2889 Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek], Artikel vum 3. Juni 2010 (Angab: "Foto: Wikipedia")<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Roger Manderscheid.JPG|[http://www.eldoradio.lu/news/news/9392.html "Roger Manderscheid: ass doud"], eldoradio.lu 3. Juni 2010 (Angab: "(c) Wikipedia")<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Archbishop Fernand Franck.jpg|[http://www.promilux.lu/site/kirche.html Lëtzebuerg Promi] Nr 64, S.16 an och Lëtzebuerg Privat Nr. 173 - 09.04.2010, S. 1 an 2. <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
<!--Fichier:Bettel Xavier 2008--w.jpg|[http://www.promilux.lu/site/Traumpaare.html Promi Lëtzebuerg] Nr 64, S.1 a 14.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]-->
Fichier:CNA--Gebai--w.jpg|[http://100komma7.lu/files/7/8/document_id73.pdf Programmheft Radio 100,7, Februar 2010] S.30.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
<!--:Fichier:Schengen Monument.jpg|[http://100komma7.lu/files/4/5/document_id70.pdf Programmheft Radio 100,7, November 2009] S.32 (Ausschnëtt).<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]-->
Fichier:Frank-Wilhelm--w.jpg|[http://filmprais.blogspot.com/2009/08/jury.html Jury] op filmprais.lu, Oktober 2009 <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:BelvalPlaza1&2 2009-04.JPG|[http://bonjour.news352.lu/edito-4985-guerre-ouverte-a-belval-plaza.html Artikel "Guerre ouverte à Belval Plaza"] op bonjour.news352.lu, 14/10/2009<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Uelzecht-Lycée 2007.jpg|[http://news.rtl.lu/news/national/28395.html Uelzecht Lycée: De Projet "Français plus" virgestallt ginn op rtl.lu], 15. Juni 2009 2009<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Andy Bausch.jpg| [http://kultur.rtl.lu/kulturpur/personnagevunderwoch/17185.html Pesonnage vun der Woch op rtl.lu], 10. Abrëll 2009<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Villa Pauly Luxembourg.jpg| [http://www.berdorf.lu/Documentation/Gemengenzeitung_2009_1.pdf ''Bäertrëffer Gemengenzeitung'' 1/2009], S.36.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Michel Welter Monument w.jpg|[http://www.lejeudi.lu/index.php/Forum/1445.html le jeudi 19. Mäerz 2009] [http://www.lejeudi.lu/thumbnail.php?file=1445.jpg&size=article_large ] <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Georges Hausemer w.jpg|[http://kultur.rtl.lu/kulturpur/news/16145.html rtl.lu], Mäerz 2009.<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
<!--Fichier:Belval-Plaza-1--w.jpg|de 16.02.2009 op [http://news.rtl.lu/news/national/13992.html rtl.lu]<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]-->
Fichier:Vel'oh2008.JPG| am ''[http://www.gracq.be/files/uploads/VAV-2009/VAV140.pdf Ville à vélo Nr. 140]'' vum GRACQ - Les Cyclistes Quotidiens asbl, Jan./Feb. 2009, S.9<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Cleveland Bay hw.jpg |Enn 2008 an der däitscher Fuersportzeitung ''Pferde-Fahren-Sport''<br>[[Fichier:AIGA_information.svg|20px]]
Fichier:CineBelval Sall 1 a w.jpg| den 19. Dezember 2008 [http://news.rtl.lu/news/national/3418.html op rtl.lu]<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]](nodeem den Auteur reklaméiert hat)
Fichier:Flick Tom Muse Symposium 2007.jpg|Am Juni 2008 am [http://www.koerich.lu/mmp/online/website/content/484/485/file_4033/gemengebuet_kaerch_22008.pdf#page=10 Käercher Gemengebuet N° 2] S. 8 <br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Zinnen Jean-Antoine Plakk Dikrech.jpg| den 21. Mee 2008 am [[Lëtzebuerger Journal]] N° 098, S. 21<br>[[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
Fichier:Joachim Benoît TdL2007 Miersch1.JPG| uganks 2008 op rtl.lu <br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
<!--Fichier:Schengen Monument.jpg| am Dezember 2007 an ''Die Presse'' (Éisträich).<br>[[Fichier:AIGA_information.svg|20px]] -->
Fichier:Leiner Czuga.jpg| am Buch vum Luke Haas: ''Comics in, aus und über Luxemburg'', Editions Schortgen, 2007.<br>[[Fichier:AIGA_information.svg|20px]]
Fichier:OpFabPréiz.JPG| op der Internetsäit vum Syndicat d'Initiative Préizerdaul<br>[[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
File:Luxembourg Fortress from Adolphe Bridge 02 c67.jpg|Op der Websäit [http://www.my-home24.com/?attachment_id=1797#comments My-Home 24.com] [[Fichier:Pastille orange.png|30px]]
<!--File:Schengen Agreement monument 01.jpg|An Din A4-Gréisst an der Brochure ''[http://www.region-suedlicher-oberrhein.de/de/veroeffentlichungen/Endbericht_MetropolitaneGrenzregionen_DRUCK_2011.02.21.pdf Metropolitane Grenzregionen]'' vum Bundesministerium für Verkehr, Bau und Stadtentwicklung. D'Auteuren hate virdru gefrot an hunn eng Brochure geschéckt.<br> [[Fichier:Pastille verte.png|30px]]-->
<!--File:Schengen Agreement monument 01.jpg|Déi selwecht Foto ënnen op der Websäit vun [http://www.metropolitane-grenzregionen.eu/ Initiativkreis Metropolitane Grenzregionen] <br> [[Fichier:Pastille verte.png|30px]]-->
Fichier:Ch_Bernhoeft_1891_GD_Luxembourg_05_Pl_1.2._Esch_Sure.jpg|[http://www.snl.lu/cgi-bin/baseportal.pl?htx=/activites&dtls=on&Id==11 Am Mee 2011 op snl.lu]<br>[[Fichier:Pastille verte.png|30px]]
Fichier:Rëm Kie Uergel.jpg|An Pfarkirche von Rümelingen op [http://pvkaeldall.cathol.lu/ru_pfarrkirche_de.html Cathol.lu][[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:KIE REM PRI 113.jpg|An Pfarrkirche von Rümelingen op [http://pvkaeldall.cathol.lu/ru_pfarrkirche_de.html Cathol.lu][[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
Fichier:Viaduc vu Schengen 2006.jpg|Op enger Säit iwwer d'Bréck vum Ministère des Travaux Publics [https://travaux.public.lu/fr/projets/projets-ponts-viaducs/viaduc-frontalier-schengen.html A13 - Viaduc frontalier de Schengen] [[Fichier:Pastille rouge.png|30px]]
</gallery>
== Akadeemesch Fuerschungsaarbechten ==
* Gilles, Peter (im Druck): [https://dl.dropboxusercontent.com/u/5096189/pdf/Gilles%20-%20implementation%20-%20final.pdf From status to corpus: Codification and implementation of spelling norms in Luxembourgish]. In: Davies, Wini; Ziegler, Evelyn (Ed.): Macro and micro language planning
* Gilles, Peter (2011): [http://wwwold.uni.lu/content/download/12846/173168/file/Medialit%C3%A4t%20-%20final.pdf "Mündlichkeit und Schriftlichkeit in der luxemburgischen Sprachgemeinschaft.". In: Mein, Georg / Sieburg, Heinz (Hg.), ''Medien des Wissens, Interdisziplinäre Aspekte von Medialität''. Bielefeld 2011.
== International Medien ==
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/3624384.stm BBC Online]: Artikel iwwer Wikipedia.
* [http://www.spiegel.de/netzwelt/netzkultur/0,1518,druck-316933,00.html Spiegel Online]: Artikel iwwer Wikipedia am Allgemenge mat Schwéierpunkt op déi däitsch.
* [[Wikipedia:PR-Welt050705|WELT]]: 5. Juli 2005: Artikel iwwer déi däitsch Wikipedia, mat kuerzem Verglach zu Encarta a Brockhaus.
* [[Wikipedia:PR-Welt040805|WELT]]: 4. August 2005: Artikel iwwer de Frankfurter Wikipedia-Kongress.
* [http://www.stern.de www.stern.de]: An der Print-Editioun Nr. 35/2005 vum 28. August ass en Artikel vun 2 Säiten iwwer d'(däitsch) Wikipedia.
* [http://www.spiegel.de/netzwelt/netzkultur/0,1518,382888,00.html Spiegel Online]: Wikipedia elo (erëm) a Buchform.
* [http://www.spiegel.de/netzwelt/netzkultur/0,1518,390475,00.html Spiegel Online]: D'Qualitéit vun der Wikipedia ass bal sou gutt wéi déi vun der Encyclopaedia Britannica (Originalartikel vun "[http://www.nature.com/news/2005/051212/full/438900a.html Nature]").
* [http://www.spiegel.de/netzwelt/politik/0,1518,398357,00.html Spiegel Online]: US-Kongressemployéen hu versicht d'Wikipedia ze manipuléieren.
* [http://www.spiegel.de/netzwelt/web/0,1518,521457,00.html Spiegel Online] vum 5. Dezember 2007: ''Wikipedia schlägt die Profis'': De "Stern" léisst d'Online-Editioun vum Brockhaus a 15 Bänn mat der däitschproocheger Wikipedia vergläichen.
* [http://www.heise.de/newsticker/meldung/101212 heise online iwwer Reformen an der Wikimedia Stëftung]
* [http://www.spiegel.de/netzwelt/web/0,1518,594434,00.html Spiegel Online] vum 4. Dezember 2008: ''100.000 historische Fotos aus dem Bundesarchiv online'' - Dat däitscht Bundesarchiv kooperéiert mat Wikipedia
* [http://www.spiegel.de/kultur/literatur/plagiatsvorwurf-per-facebook-c-h-beck-prueft-buch-von-bader-karsten-a-965808.html Spiegel Online] vum 23. Abrëll 2014: ''Abschreiben bei Wikipedia: Zwei Historiker geraten in Plagiatssturm''
* [http://www.bbc.com/news/technology-28426674 bbc.com], 5. August 2014: ''Wiki wars: Do Wikipedia's internal tiffs deter newcomers?''
== Pressecommuniqué fir den Ee-Milliounsten-Artikel ==
* [[PR-1mil|Eng Millioun Artikelen]], [[20. September]] [[2004]].
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
otqfnro1wklo1e6k3hnrzpkxy4diqqc
Benotzer Diskussioun:Zinneke
3
1936
2682260
2679338
2026-06-21T03:21:30Z
MediaWiki message delivery
23144
Neien Abschnitt /* The Signpost: 21 June 2026 */
2682260
wikitext
text/x-wiki
'''Schreift Är Messagë wgl. *ënnen* derbäi.'''
--------------------------------
==Senne==
Salut,
Hei hannendrun emol d'Koordinate vun de Plazen op déi ech schlecht kommen.
* Wou d'Senne aus dem Buedem erëm erauskënnt bei der Budabréck : {{Coor dms1|50|54|12.61|N|04|24|36.66|O}}
* Den Deversoir bei der Schleis zu Anderlecht: {{Coor dms1|50|49|09.44|N|04|18|09.38|O}}
Et ass awer guer näischt wat presséiert. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 18:25, 6. Jun. 2012 (UTC)
==Nidderlanden==
An der [[Diskussioun:Vereenegt Kinnekräich vun den Nidderlanden]] behaapt een Dir hätt Feeler am Artikel geschtriwwen. --[[Spezial:Kontributiounen/109.132.75.99|109.132.75.99]] 20:01, 5. Jun. 2018 (UTC)
Léiwen Här Zinneke,
Är Interventioune si generell moderéiert a gutt oder richteg, an dofir wennen ech mech un Iech. Mee verschidde Leit ënner de lb.Wikipedianer behuelen sech systematesch donieft. Net nëmmen, datt se net waarden, ier se engem d'Aarbecht versch..., mee och am Toun (besserwisseresch, agressiv, domm...). De Les Meloures ass bei ville Leit schonn negativ opgefall. An dann de "klenge Jean-Jacques", deen net allzevill Ahnung huet, vun deem wou en dru geet. Beispill: d'Säit "Vereenegt Kinnekräich vun den Nidderlanden". Do ass ongeféier alles falsch, wat nëmme falsch ka sinn! A wann ech verbessere ginn, da gëtt alles nees op den ale falsche Stand bruecht. Sou eng Wikipedia brauche mer net! Ech hoffen, Dir kënnt verschidde vun Äre Kollege calméieren. Merci am Viraus! Bescht Gréiss, Chris (= fräie Mataarbechter vun enger fräier Enzyklopedie).
@Chris: Moien, vill Konflikter entstinn aus Mëssverständnesser, dem Ignoréieren oder Net-Kenne vu [[:Wikipedia:Communautéitssäit|Regelen oder Konventiounen]], an heiansdo duerch en net-ugepassten Tounfall. Se kënne verhënnert ginn, andeems ee sech méiglechst kloer ausdréckt; probéiert, sech un d'Konventiounen/Reegelen ze halen, oder sech beméit,se gewuer ze ginn; an den Toufall op engem normale Konversatiounsniveau hält.
Wat d'"Direkt änneren" betrëfft, sou ass dat kee schlechte Wëlle vu Kengem, wann een am Gaang ass, eng Ännerung ze maachen, an dann den Text tëschnezäitlech vun egem anere g'ännert gëtt. Et gëtt keng technesch Méiglechkeet, ze gesinn, datt een aneren och um Text schafft. Dofir, an dat gouf schonn dacks monéiert, soll een <nowiki>{{EnCours}}</nowiki> an den Text setzen, ier ee gréisser Ännerunge schreift, an dat ewechmaachen, wann ee fäerdeg ass. Sou geet ee Versiounskonflikter aus dem Wee.
--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 14:54, 6. Jun. 2018 (UTC)
==Ännerungskonflikt==
Merci, léiwen Zinneke, datt Dir sou léif waart, fir en '''Ännerungskonflikt''' beim Sarkozy senger Säit ze provozéieren. Dir hutt meng Ergänzungen domat komplett verschass... Ech kommen awer net dorobber zréck an iwwerloossen Iech gär d'Restauratioun vu mengen Ajout'en.
Ech weess, Dir schreift lo nees eng laang Tirade géint déi "blöd" IP'en, déi näischt kënnen oder nëmme Vandalismus bedreiwen. Dann eben... D'lb.wikipedia braucht awer Leit, déi mat groussem Asaz a mat Kompetenz Notice schreiwen, respektiv ergänzen oder verbesseren. Mee Dir, an eng Handvoll Möchtegern-Diderot'ë mengt, d'lb,wikipedia wier Är exklusiv Spillwiss. Da bleift ënner Iech - Inzucht war schonn ëmmer gutt fir d'Ëntwécklung.
Et ass mer eng Éier, Iech net ze gréissen! -
:Wann Dir dee sidd, dee gefillt 50 Mol explizéiert krut, datt een dat net ka gesinn, wann en anere gläichäiteg un engem Artiekl schreift, an een dofir <nowiki>{{EnCours}}</nowiki> soll driwwer schreiwen, fir Versiounskonflikter ze verhënneren, an deen dat nach ëmmmer net bekäppt huet, ass Iech net ze hëllefen. Dass d'Wikipedia ''"Leit [braucht], déi mat groussem Asaz a mat Kompetenz Notice schreiwen, respektiv ergänzen oder verbesseren'', stellt keen a Fro. Vun esou dichtege Leit gëtt awer e Minimum vun engem normalen Ëmgang mateneen erwaart, wat ë.a. eng Akzeptanz vu gemeinsame 'Spillreegele' viraussetzt. Är topeg Bemierkungen um Enn hätt Der Iech och gär spuere kënnen.--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 18:14, 26. Nov. 2019 (UTC)
::Dee Mann huet och net bekäppt datt wann een déi Meldung vum Versiounskonflikt kritt, d'Ännerunge jo nach net verluer sinn. Et ass net schwéier fir e Copy/Paste ze maachen. Mä et ass méi einfach topeg Bemierkungen ze maachen, wéi eng Grëtz nozedenken. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 11:56, 27. Nov. 2019 (UTC)
=
== New tool ==
Hi. Do you know this tool? [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Extension:FileImporter]. It is an easy way to move files to Commons. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 17:54, 5. Jan. 2020 (UTC)
== Fair use ==
Hi! Depending on how organized fair use should be on lb.wiki you/someone could make more fair use templates and sub categories. As I see it there are the following:
* [[:Schabloun:Begrënnung FU-Bild]] for covers etc.
* [[:Schabloun:Bild-FU-3D]] for pictures of statues and other 3D copyrighted items
* [[:Schabloun:Bild-Euromënz]] for Euro coins
* [[:Schabloun:Bild-Logo]] for logos
* [[:Schabloun:Bild-Wopen Italien]] for Italian Weapons/Coat of Arms
* [[:Schabloun:Bild-FU]] for whatever
The first 5 are very hard to replace because a cover or a statue is copyrighted for many years. The last one seems to be used for pictures of people etc and there is a chance that someone find a free photo. So it would perhaps be an idea to put the images in subcategories.
[[:Fichier:St-martin.jpg]] is in the 3D category. It does not fit the description. :-)
What do you think?
All files should have [[:Schabloun:Information]] filled out. Also fair use images I think. It would be easier if uploaders add it when they put op the files. But that is another story.
I think I will focus on the free files first. Thank you for deleting! --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 16:52, 27. Jan. 2020 (UTC)
== [[:Fichier:LTMA01.jpg]] ==
Hi! Could you help me check this photo? It was originally GFDL but was changed to Fair use. If the architecht was [[Mathias Adam]] and he died in 1936 the building should be out of copyright now. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 12:16, 9. Abr. 2020 (UTC)
:Hi MGA73,
:No the building is called ''after'' Mr Adam, not built according to his plans (Article says depicted school was built in 2004). Needs therefore to keep FU. Best regards, --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:07, 9. Abr. 2020 (UTC)
:: Thank you! Okay but I checked a few other FU-files and some could be moved to Commons and other files should be deleted. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 13:12, 9. Abr. 2020 (UTC)
== Moving files to Commons ==
Hi! As you know I try to move as many files to Commons as possible.
I just found out that Luxembourg had a very liberal copyright law in 1996 so that means we do not have to worry much about the URAA restauration date. So perhaps many of the files in [[:Kategorie:Domaine-Public-Bild, al]] can be moved to Commons.
Do you know how to figure it out? --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 15:32, 12. Abr. 2020 (UTC)
: Thank you for deleting a lot of files that was allready on Commons. It makes it so much easier when the categories are cleaned out! --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 05:36, 20. Abr. 2020 (UTC)
== Unused non-free files ==
[[:User:Zinneke]] and [[User:Les Meloures]] Here is a list on files that seems to be non-free and not used in an article: https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Benotzer:MGA73/Sandbox&oldid=2274140
Non-free files should only be allowed if they are used in an article. So they should be checked and deleted or added to an article. Could you have a look? --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 17:17, 15. Abr. 2020 (UTC)
:'n Owend,
:Déi follgend Fichieren hunn ech iertümlecherweis als ''net-fräi'' eropgelueden; déi sollten op Commons geréckelt ginn. Merci.
* [[:File:Luxembourg, banc Um Bock (101).jpg]]
* [[:File:Luxembourg, banc rue du Fort Neipperg (101).jpg]]
* [[:File:Luxembourg, banc rue du Fort Neipperg (102).jpg]]
Deen hei gëtt net gebraucht, well eng aner Foto am Artikel ass. Ka wéinst menger geläscht ginn:
* [[:File:Luxembourg, La Grande Tempérence, 2019 (101).jpg]]
[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 20:19, 15. Abr. 2020 (UTC)
:Hi [[Benotzer:GilPe|GilPe]]! We need a free license before we can move any files to Commons. So you need to add Cc-by-sa-4.0 for example. --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 21:05, 15. Abr. 2020 (UTC)
:OK. done! [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 15:58, 16. Abr. 2020 (UTC)
:: [[Benotzer:GilPe|GilPe]] they are moved to Commons now. Feel free to check if the information is correct.
:: Great work with the deletions [[:User:Zinneke]]! --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 20:26, 16. Abr. 2020 (UTC)
::: I made [https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Benotzer:MGA73/Sandbox&oldid=2274251 a new list]. A shorter one :-D --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 21:31, 16. Abr. 2020 (UTC)
== Neyen ==
Normalerweis ginn ech jo d'Quellen als Foussnout un, mee hei bezéie sech 10 Alineae op de Mersch als Source, ech ka jo net gutt iwwerall derhannert schreiwen datt et alt nees um vselwechten ass. De Mersch ass jo als Literatur verlinkt.
:Et geet duer, hannert den 1. Saz als Foussnout ze schreiwen: "Quell vun dësem Kapitel, wou net anescht uginn, Mersch an der Literatur."
Just 1 Alinea ass um Schoellen respektiv vum Merjai selwer, dee wäert ech elo gesonnert als Source mat Foussnout kennzeechnen. Den Neyen koum deemno 1882 stënterlech mat der [https://openchurches.eu/img/rem_6542_1590866783.jpg?h=800 Hierschuel] geschäert, obwuel e 40 Joer virdru bäi sengem Brudder am Märjendall war nodeems deen d'Kierch an d'Graf plattgemaach huet, wat en dunn awer net gestéiert huet, et ass jo alles méi schéi ginn.
Eng aner Fro, du hues dee Saz erausgestrach, wéi seng Fra zu senger Aktivitéit stung. Dat hunn ech net erfonnt, [https://luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=luxbio&vol=16&page=564&zoom=3 dat schreift de Mersch], an dee seet souguer datt seng Kanner an Enkelen och net frou war iwwer seng Geschichtsléift. Dat ass zwar lo net dat allerwichtegst an enger Biographie, mee ech duet et wier trotzdeem interessant wéi säin engst Ëmfeld seng Aktivitéit gesinn huet, well ech war erstaunt wéi ech gelies hunn datt déi net nëmmen net houfreg ware mee au contraire dueten et wier besser e giff säi Beruff voll ausliewen.<br>--[[User:Otets|Otets ♣]] 23:36, 8. Okt. 2020 (UTC)
@[[User:Otets]] Moien, ech hunn et erausgestrach, well dat näischt an enger Enzyklopedie verluer huet. Och vill aner Detailer, sou 'stëmmungsvoll' se sinn, si grenzwäerteg fir op d'Wiki. Och beim Stil muss de oppassen: Keng Vermutungen, kee "mer", keng geblimmelecht Sprooch. Dat ka vläit e bësse frustrant sinn, mawa mer eis seriö wëllen huelen als Enzyklopedie, musse mer dat uwenden...--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:22, 9. Okt. 2020 (UTC)
== Asiatesch Infrastruktur-Investitiounsbank ==
Salut,
Du has do eng Kategorie nockucken dragesat déi ofgelaf ass. Gëtt déi verlängert? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 10:04, 4. Abr. 2021 (UTC)
==Numeréierung an de Lëschte vun nationale Monumenter==
'' op d'[[Diskussioun:Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] kopéiert''
== lëtzebuerger vs. lëtzebuergesch ==
Salut Zinneke, wat ass richteg: ''lëtzebuerger'' oder ''lëtzebuergesch'' Geseemsmëschung ? Merci am viraus, [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 09:04, 2. Jun. 2021 (UTC)
:Moie @[[Benotzer:Christian Ries|Christian]], Ausser dass "Lëtzebuerger" grouss a "lëtzebuergesch" kleng geschriwwe gëtt, an ech net weess, wat ech mer dorënner genee virstelle soll, kann ech just allgemeng äntweren, dass "Lëtzebuerger" gewéinlech eng méi 'hoheitlech' oder 'formell' Konotatioun huet wéi 'lëtzebuergesch' (wat all méigleche Bezuch op Lëtzebuerg ausdrécke kann). Bei Geseems géif ech dofir éischter zu deem leschten tendéieren, et sief, et wier eng Zort staatlech approuvéierte Label oder änleches, da kinnt een evtl 'Lëtzebuerger' soen (wéi zB beim 'Lëtzebuerger Botter'). --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:02, 2. Jun. 2021 (UTC)
::Villmools Merci Zinneke! [[Benotzer:Christian Ries|Christian Ries]] ([[Benotzer Diskussioun:Christian Ries|Diskussioun]]) 06:55, 3. Jun. 2021 (UTC)
== Cc-by-sa-4.0 ==
Hi! Thanks for removing GFDL from the list of licenses. I noticed you also updated 3.0 to 4.0 and while it is correct that the latest version is 4.0 I think they stopped having versions for each country.
When I look at https://wiki.creativecommons.org/wiki/License_Versions it seems there is an international license now: {{tl|Cc-by-sa-4.0}} https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.en
The license at {{tl|Cc-by-sa-3.0-lu}} links to https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/lu/deed.en but there is no https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/lu/deed.en --[[Benotzer:MGA73|MGA73]] ([[Benotzer Diskussioun:MGA73|Diskussioun]]) 19:10, 20. Jun. 2021 (UTC)
== Vandalismus 87.65.83.203 ==
Hallo. 87.65.83.203 ass e Vandal Benotzer.
Hei sinn d'Beweiser:
* https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Saint-Gobain&type=revision&diff=2352278&oldid=2352264
* https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Saint-Gobain&type=revision&diff=2352327&oldid=2352323
* https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Saint-Gobain&type=revision&diff=2352333&oldid=2352331
* https://lb.wikipedia.org/wiki/Benotzer_Diskussioun:2A01:CB00:B51:3E00:B183:3844:756D:B22A
Ech hunn hien hei : https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Benotzer_Diskussioun%3A87.65.83.203&type=revision&diff=2352332&oldid=2305734 an hei : https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Benotzer_Diskussioun%3A87.65.83.203&type=revision&diff=2352336&oldid=2352332 gewarnt. Villmools Merci am Viraus. Gréiss. --[[Spezial:Kontributiounen/2A01:CB00:B51:3E00:B183:3844:756D:B22A|2A01:CB00:B51:3E00:B183:3844:756D:B22A]] 13:11, 23. Jun. 2021 (UTC)
:Moien, a merci. Ech gesinn net direkt, wat do Vandalismus soll sinn; héchstens, dass dat alt nees een ass, dee mat engem Iwwersetzerprogramm hantéiert. Dat bësse wat do steet schéngt mer faktuell richteg ze sinn, ech hunn et awer net iwwerpréift. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:01, 24. Jun. 2021 (UTC)
::Moien, ech hätt näischt dergéint wann den 87.65.83.203 rëm eng Kéier kontrolléiert gëtt. Den Toun deen des Persoun ouni Attack mengersäits opsetzt, fannen ech net korrekt fir Wikipedia. [[Benotzer:R2lx|R2lx]] ([[Benotzer Diskussioun:R2lx|Diskussioun]]) 20:59, 31. Okt. 2021 (UTC)
==Xavier BETTEL & DEA-Plagiat==
Här Zinneke, d'lb.wikipedia schéngt ganz regierungsfrëndlech ze sinn. Éischtens iwwerhëlt se sklavesch - d. h. onkritesch - déi dacks lächerlech oppoléiert offiziell "Biographie" vun de Ministeren a Staatssekretären, an zweetens huet se net de Courage, contrairement zur de.wikipedia oder fr.wikipedia, fir komplett an éierlech ze sinn. All Versuch d'Copy-Paste-Affär z'erwäne gëtt direkt réckgängeg gemaach. De Bettel, dee mol gesot huet, e géif d'Onéierlechkeet net verdroen, verdéngt net a Schutz geholl ze ginn, sou sympatesch wéi en sech och gëtt. An als Jurist wousst e scho laang viru sénger Maîtrise, datt knäipen, ofschreiwe, kompiléieren..., ouni Referenzen a Foussnouten, géint d'Autorerecht verstéisst an akadeemesch net an der Rei ass. Natierlech kann een op d'"Uerteel" vun der Uni vun Nanzeg waarden, mee ech ka mer gutt virstellen, datt dee ganz "salomonesch" wäert ausfalen. De X. B. huet jo scho behaapt, datt dee mëndlechen Deel séng éischter schappeg schrëftlech Aarbecht gerett hätt (Wer's glaubt, wird selig!). Ier et normalerweis zu engem mëndlechen Deel kënnt, muss dat Schrëftlecht mol scho positiv, formell an inhaltlech, ofgeseent ginn. Schliesslech war en DEA (deen haut duerch de Master 2 ersat ass) eng raisonnéiert a strukturéiert Virbreedung op eng méiglech Dokteraarbecht. Do huet ee musse weisen, datt e vill gelies a vill iwwerluecht hat, datt ee schonn een zolitten Abléck an der Matière hat, an dat huet sech an de bibliographesche Referenzen erëmgespigelt. Hei hu mer engersäits mat engem Versoe vum responsable Proff ze dinn, dee - virwat och ëmmer - séng Aarbecht net seriö gemaach huet, AN anerersäits mat engem handfeste Plagiat, deen als dat vu genuch erfare Leit erkannt ginn ass, egal wat an e puer Woche vun Nanzëg zréckkënnt. Dat Ganzt ass net z'akzeptéieren, oder hutt Dir Är Diplomaarbecht och plagiéiert? D'Wouerecht ass net ëmmer schéin, mee se huet hir Plaz an der lb.wikipedia, an an dësem Fall ganz besonnesch, well de betraffene Plagiator déi penibel Geschicht op d'liicht Schëller hëlt amplaz sech an aller Daitlechkeet z'entschëllegen a Konsequenzen ze zéien.
Gréiss, V.B.
:Moien Här oder Mme V.B.,
:Just kuerz; Wikipedia ass net 'iergend-eppes-frëndlech'; déi Leit déi hei schreiwen an déi d'Saach viru brénge wëllen, si beméit, dass dat wat hei steet enzyklopeedesche Critèren entsprécht. Dat heescht: Artikele si sachlech, mat Quelle beluecht (am Bettel Artikel ass déi Quell déi vu gouvernement.lu, well do säin CV steet; bei Deputéierten ass dat dacks den CV vu chd.lu, asw.) an op eng allgemeng Beschreiwung vum Sujet ausgeluecht. Ech hunn Är Ännerung réckgängeg gemaach, well se a) formell/stilistesch esou wéi se stung net dohi gepasst huet, se mat enger Foussnout beluecht war déi net gepasst huet, a well déi 'Copy-Pate-Affär' net an engem Bäisaz zu de graffe Liewensdate gehéiert.
:Stellt sech d'Fro: Gehéiert dat an en eegent Ënnerkapitel? Dat kann een op der [[Diskussioun:Xavier Bettel]] diskutéieren, eventuell do en Textentworf virschloen. Haalt just dat hei am A: Roll an Zweck vu Wikipedia ass net, fir Polemik ze maachen, héchstens, wann dat relevant genuch ass, eng Polemik ze ''beschreiwen''. Deemno, kuerz: Ween huet dat opgedeckt, ween huet dozou wou eng relevant Stellung geholl, wat seet d'Uni, wat dee Betraffenen, a wat ass d'Konsequenz vun der Saach...
:A fir Är Ënnerstellung (déi ech zimlech dernieft fannen) hei kloer ze stellen: Nee, ech hu meng Diplomaarbecht net plagéiert, all meng Quelle si mat Foussnouten a Literaturanhang beluecht wéi dat sech gehéiert. A jo, déi Plagiatsgeschicht wäert den Här Bettel nach laang verfolgen, mee Meenung huet hei awer näischt verluer; wann ech meng politesch Analysen oder Iwwerleeunge wéilt publizéieren, maachen ech dat op anere Plaze wéi op Diskussiounssäite vu Wikiepedia.
:Gréiss, --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 21:03, 27. Nov. 2021 (UTC)
:Tjo, an antëscht wot awer nach ëmmer keen déi penibel Geschicht vum plagiéierten DEA z'erwähnen, een onverdéngten Diploom op deen de Xavier schliesslech verzicht huet, well e keng Loscht hat, e Minimum vu seriéiser Recherche a vun anstänneg referenzéierter Redaktiounsaarbecht ze leeschten. Déi fr.wikipedia an déi de.wikipedia hunn do awer méi Couraasch a Respekt virum potenzielle Lieser! Mee an der lb.wikipedia sinn s'ebe méi regierungsfrëndlech. Iwwregens, de grousse Wikipedia-Oberguru, deen aus der Bamschoul, huet näischt aneschtes fäerdegbruecht, wéi d'Säit ze späeren! Aarmt Lëtzebuerg!
:Gréiss, V.B.
:-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- [[Spezial:Kontributiounen/2A01:CB10:8044:A000:BCDA:6852:2EE5:A3D2|2A01:CB10:8044:A000:BCDA:6852:2EE5:A3D2]] 14:37, 26. Mäe. 2022 (UTC)
== How we will see unregistered users ==
<div lang="de" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin=content/>
Hallo!
Du erhältst diese Nachricht, da du Administrator in einem Wikimedia-Wiki bist.
Wenn heute jemand unangemeldet eine Bearbeitung in einem Wikimedia-Wiki vornimmt, zeigen wir dessen IP-Adresse an. Wie viele von euch bereits wissen, werden wir dies in der Zukunft nicht mehr tun können. Dies ist eine Entscheidung der Rechtsabteilung der Wikimedia Foundation aufgrund der Änderung von Normen und Vorschriften zum Datenschutz im Internet.
Statt der IP-Adresse zeigen wir eine maskierte Identität. Als Admin '''wirst du weiterhin auf die IP zugreifen können'''. Es wird auch neue Benutzerrechte für diejenigen geben, die die vollständigen IPs von unangemeldeten Benutzern sehen müssen, um Vandalismus, Belästigung und Spam bekämpfen zu können ohne Admin zu sein. Kontrollierer werden ebenfalls Teile der IP sehen können, auch ohne dieses Benutzerrecht. Wir arbeiten auch an [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|besseren Werkzeugen]] zur Unterstützung.
Wenn du die Seite noch nicht gesehen hast, kannst du [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/de|auf Meta mehr lesen]]. Wenn du sicherstellen möchtest, keine technischen Änderungen in den Wikimedia-Wikis zu verpassen, kannst du [[m:Tech/News/de|den wöchentlichen technischen Newsletter]] [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|abonnieren]].
Wir haben [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|zwei Möglichkeiten vorgeschlagen]], wie diese Identität funktionieren kann. '''Wir würden uns über deine Rückmeldung freuen''', welche Möglichkeit für dich und dein Wiki am besten funktionieren würde, jetzt und in der Zukunft. Du kannst [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|es uns auf der Diskussionsseite wissen lassen]]. Du kannst in deiner Sprache schreiben. Die Vorschläge wurden im Oktober veröffentlicht und wir werden nach dem 17. Januar entscheiden.
Danke.
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/>
</div>
18:17, 4. Jan. 2022 (UTC)
<!-- Message gouf vum User:Johan (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 benotzt huet-->
==Schabloun:Infobox Film nei==
Salut, huet do eppes net richteg funktionnéiert? --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 16:29, 23. Mee 2022 (UTC)
:Moien, jo, honnerte vu Filmer haten als Distrubuteur Netflix do stoem. Do hunn ech déi Variabel ewechgeholl. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 21:54, 23. Mee 2022 (UTC)
::Ah, bon. Ass Netflix da keen Distributeur ? Wann net, da wier et vläicht derwäert dat op de Wikidata ze diskutéieren, oder eventuell mat den anere Benotzer vun der Schabloun. Wann een dat eraushëlt gi jo och all déi aner Informatioune verluer. Et gëtt jo och vläicht Méiglechkeeten dat an der Schabloun ze konditionnéieren, amplaz déi ganz Informatiounszeil erauszehuelen. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 06:30, 24. Mee 2022 (UTC)
:::Ech hu bei den éischten 10 nogekuckt, keen dovun ass op Netflix ze fannen - op d'mannst an eise Géigenden. Wann Netflix déi Filmer eventluel an Australien a sengem Katalog hätt, ma net an Europa, ass déi Informatioubei eis am beschten iwwerflësseg, am schlëmmste falsch. Dofir hunn ech dat einfach ewech gemaach; et waren der ze vill. Wann s du s'all iwwerpréife wëlls a bei Wikidata vun Hand änneren, ass dat natierlech och méiglech.--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 09:31, 24. Mee 2022 (UTC)
::::Ech gleewen dat gär, mä wat ass méi wichteg, datt wéinst enger, wéis du sees quasi iwerflësseger Informatioun, all déi aner och eliminéiert ginn, oder eng aner Léisung ze sichen oder well Wikipedia a Wikidate eeben international generell weltwäit Informatiounen deelen dat einfach a Kaf huelen. Fir méch ass déi radikal Aktioun net gutt an ech fannen d'Approche fir eng aner Léisung ze siche besser. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 09:45, 24. Mee 2022 (UTC)
==Fort Wedell==
Salut
Ech hunn der e Plang vum Fort iwwer Mail geschéckt. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 16:48, 25. Aug. 2023 (UTC)
== Groningen ==
Salut,
solle mer net "Groningen" den Artikel iwwer d'Stad nennen, a "Groningen (Homonymie)" d'Säit fir op d'Ofleedunge vun deem Numm ze verweisen? All aner Saache si jo no der Stad genannt. Bei anere Stied ass dat jo och esou.
Bescht Gréiss [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 13:37, 24. Jan. 2024 (UTC)
:Wier et net vläicht gutt gewiescht op eng Äntwert ze waarden dann hätt ech der dat kéinten explizéieren firwat ech dat net sou gemaach hunn. Et goung haaptsächlech drëms fir all d'Linken eenheetlech ze hunn a fir eng Iwwereneestëmmung mat der nl. Wiki a mat de Wikidaten ze kréien. Wann natierlech keen dat wëll dat wëll, dann eeben net. Mam Resultat datt och d'Këscht net méi richteg agebonnen ass. --[[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 13:54, 24. Jan. 2024 (UTC)
:Entschëlleg, wann ech ze séier war, mee ech hu missen eppes anescht maachen. Wann d'Hollänner et iwwerkomplizéiert maache wëllen, musse mir dat net nomaachen. D'Wikidata kann ee jo op déi jeweileg Säit upassen. Eis Säit "Groningen" entsprécht "Groningen (stad)" bei den Hollänner, "Groningen (Homonymie)" der hollännescher Säit "Groningen", a "Groningen (gemeente)", "Groningen (Gemeng)" (wann een dee schreiwe wëll). Eis Artikelen heesche jo och net "London (Stad)" oder "Roum (Stad)", just, well et eng Abberzuel Entitéiten oder Saache gëtt, [[:en:London (disambiguation)|déi dono genannt sinn]], a fir déi et dofir Homonymie-Säite gëtt. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 14:24, 24. Jan. 2024 (UTC)
== Datumsformat in Luxemburg ==
Hallo Zinneke, ihr scheint keine "Fragen zur Wikipedia" zu haben. Ich frage mal dich als einen der aktivsten User hier (mangels [[Lëtzebuergesch]]-Kenntnissen frage ich auf Deutsch, aber antworte ruhig auf Luxemburgisch - was ich nicht verstehe, wird Google richten können): Bei [[Schabloun:Internetquell]] ist das Datumsformat kaputt (siehe etwa die Einbindungen in [[Satirpartei]]). Das behindert eure Artikelarbeit ganz beträchtlich. Ich möchte in der deutschen Wikipedia fragen, ob es jemand richten kann - aber dazu müsste ich erst Gewissheit haben, welches Datumsformat ihr hier bevorzugt. Im Artikel [[Standardmodell]] sind die manuell gesetzten Daten in verschiedenen Formaten. Ich nehme an, ihr bevorzugt analog zur Deutschen Wikipedia "1. Januar 2000" - oder doch anders? 1. 1. 2000? 01/01/2000? --[[Benotzer:KnightMove|KnightMove]] ([[Benotzer Diskussioun:KnightMove|Diskussioun]]) 12:20, 31. Jan. 2024 (UTC)
:Hallo KnightMove, es gibt meines Wissens keinen direkten Vorzug (au3er vielleicht die Ablehnung des amerikanischen Formats, da kontra-intuitiv und verwirrend). In den Quellenangaben benutze ich, weil's am schnellsten geht, meist YYYY-MM-DD; ausgeschrieben entspricht es in der Tat dem deutschen (1. Januar 2024), was, je nach verfügbarem Platz (z.B Tabellen) auch mal auf 1. Jan. 2024 abgekürzt wird.
:Bescht Gréiss, [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 12:37, 31. Jan. 2024 (UTC)
== Thanks for your Benvenuto ==
First of all thank you for your warm benvenuto! I'm from Italy and I don't know Luxembourgaise. I'm a contributor of wikisource in minor languages, such as Dolomitic Ladino and Romancio. I.ve made copy and paste on wikisource in the language spoken in Luxembourg, I hope that somebody will help me and correct my mistakes. Thank you [[Benotzer:Mizardellorsa|Mizardellorsa]] ([[Benotzer Diskussioun:Mizardellorsa|Diskussioun]]) 20:04, 6. Abr. 2024 (UTC)
Offensichtlech. Op jidfer Fall erwaarden ech net vun aneren, dass si hannert mir botze ginn. Ech hunn den Artikel geläscht, well en onverständlech war. En dierf gär nees vun enger Perosun, déi Lëtzebuergesch kann, ugeluecht ginn. (''Dir hutt vergiess ze ënnerschreiwen.'')
: Keng Suergen. Merci fir mech ze wëssen a sorry fir d'Onbequemen verursaacht. --[[Benotzer:Jon Gua|Jon Gua]] ([[Benotzer Diskussioun:Jon Gua|Diskussioun]]) 14:59, 9. Okt. 2024 (UTC)
== Request writing about Isabelle de Charrière (Q123386) ==
Hello Zinneke, Would you like to write about Isabelle de Charrière (Q123386) for the LB Wikipedia? It would be appreciated if it would be done. [[Benotzer:Boss-well63|Boss-well63]] ([[Benotzer Diskussioun:Boss-well63|Diskussioun]]) 23:44, 21. Dez. 2024 (UTC)
:Hello,
:Not more than millions of other topics about which I have ''no'' idea and would have to start getting knowledgeabale about and/or translate articles from another language. The list of topics about which I know ''some'' things and would like to write is already more than long enough. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:48, 22. Dez. 2024 (UTC)
== User:Drobogdan using the Luxembourgish wikipedia to evade a WP:PROMO CBAN ==
I'm aware that there's no reciprocity for bans across multiple wiki languages, but this one seems like a [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:NOTHERE&redirect=no not here] issue. [https://en.wikipedia.org/w/index.php?oldid=1232972439#User:Drbogdan,_persistent_low-quality_editing,_and_WP:NOTSOCIALNETWORK_issues Drbogdan was CBANned from the English Wikipedia] for, among other things, using his userspace as a webhost.
It appears that part of his solution to being banned from the Eglish Wikipedia has been to switch to maintaining a profile on the Luxembourgish one at Benotzer:Drbogdan. He's not active on editing here and his profile went from long abandoned to actively maintained in the middle of his CBAN, editing in images that were removed from Commons on the grounds that he was hosting selfies and maintaining his social media links ([https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Administrators%27_noticeboard/Incidents#Community_block_appeal_by_Drbogdan a behaviour that just partially led to his CBAN reversal request being rejected]).
[https://lb.wikipedia.org/w/index.php?title=Benotzer%3ADrbogdan&diff=2548718&oldid=2188406 Diff]
I don't speak a word of Luxembourgish, but I figured that I'd raise this with an admin since it seems like a pretty cut-and-dry case of someone not being here for an encyclopedia. And probably nuking the history of his userpage, since he's fond of pointing to diffs from a pre-de-promo'd state from his various social media profiles as "his profile" [[Benotzer:Warrenmck|Warrenmck]] ([[Benotzer Diskussioun:Warrenmck|Diskussioun]]) 10:12, 13. Jan. 2025 (UTC)
: Thanks for pointing out. Indeed no useful contribution to be expected, since the person cocnerned doesn't speek Luxembourgish. User page has been deleted on the same grounds as en:WP. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:42, 13. Jan. 2025 (UTC)
::I'm still seeing it live? I think you deleted the diff, rather than the page itself, which is still live at Benotzer:Drbogdan [[Benotzer:Warrenmck|Warrenmck]] ([[Benotzer Diskussioun:Warrenmck|Diskussioun]]) 11:04, 13. Jan. 2025 (UTC)
::: I deleted the page; what is still visible says that "Wat Dir op dëser Säit gesitt gouf vu(n) https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Drbogdan kopéiert." (What you see on this page has bee copied from Meta Wiki). So action needs to be taken there, I suppose, unless there is something I can do here. --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 08:10, 15. Jan. 2025 (UTC)
::::I think the only question is if its a bannable NOTHERE offence, he's done this on a bunch of the wikis and I'm trying to raise that there, but it depends a bit on if his behaviour rises top the point of counting as cross-wiki abuse, which I'm unsure of. [[Benotzer:Warrenmck|Warrenmck]] ([[Benotzer Diskussioun:Warrenmck|Diskussioun]]) 10:32, 15. Jan. 2025 (UTC)
== WDS Schablounen ==
W. e. g. den Text an de WDS-Schablounen net just an enger, ma an alle 5 (och déi 4 vun den Deeg dono) änneren; den Text muss identesch bleiwen (e "rëtscht" all Dag eng Zeil no ënnen. Merci. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:55, 3. Feb. 2025 (UTC)
:@[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]]: Moien, hunn ech iergendeng vergiess? --[[Spezial:Kontributiounen/2A02:A03F:A199:6C00:DDD2:9CC9:CD5F:8A66|2A02:A03F:A199:6C00:DDD2:9CC9:CD5F:8A66]] 14:53, 3. Feb. 2025 (UTC)
::Pardon, nee 't schéngt alles g'ännert ze sinn; ech hat net wäit genuch an de Rezenten Ännerungen zeréckgekuckt, an déi lescht Ännerungen hate mer déi falsch Impressioun ginn, se wäre just vereenzelt gemaach ginn.
:::Ech notzen d'Geleeënheet fir dorop hinzeweisen, datt d'[[Schabloun:WDS-Test]] prett steet fir genau déi Problematik z'ëmgoen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:30, 3. Feb. 2025 (UTC)
== Tramshalten ==
''Diskussioun op [[Wikipedia:De_Staminee#Tramshalten|de Staminee ]]geréckelt, fir dass méi Leit matschwätze kënnen.''
--[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 16:18, 15. Feb. 2025 (UTC)
== Fro vum [[User:NEGONGA|NEGONGA]] (10:32, 8. Sep. 2025) ==
hi how much will you pay me --[[Benotzer:NEGONGA|NEGONGA]] ([[Benotzer Diskussioun:NEGONGA|Diskussioun]]) 10:32, 8. Sep. 2025 (UTC)
:En Apel an e Stéck Brout. [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 07:42, 26. Sep. 2025 (UTC)
== Benotzernumm als Beispill ==
Moien @[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]],
Ech hunn däi Benotzernumm geholl fir e Beispill op der Säit [[Wikipedia:Interface/Säiten]] ze ginn. Ech hoffen, dat stéiert dech net; soss sichen en anert Beispill. ;-) | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 10:59, 8. Sep. 2025 (UTC)
:Moien, ech hunn do kee Probleem domat.---[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 17:31, 8. Sep. 2025 (UTC)
== Schabloun <nowiki>{{SSMN-AD}}</nowiki>==
Moien Zinneke,
Am Artikel [[Kierch Gousseldeng]] gebrauchs de déi Schabloun. Sollt dat net éischter eng vun de fënnef INPA-Schabloune sinn déi iwwregens alle fënnef op déi selwecht Säit verlinken. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 08:44, 27. Okt. 2025 (UTC)
:Moie Les Meloures, effektiv, do hat ech mech wuel vertippt. Ass verbessert. Dat mat de 5, déi op eng verlinken: Dat ass effektiv e bësse bosseg; zur Explikatioun, den INPA (dunn nach SNMN) hat zu engem bestëmmte Moment säi Katalog mat de klasséierte Monumenter a 5 gespléckt, ma ass bei der nächster Versioun nees op dat aalt Format zeréckkomm (ee grousse PDF-Fichier). Well mer dunn net wossten, ob déi Neierung erëm eng Kéier giff applizéiert ginn, hu mer déi geännert Schablounen emol si gelooss (a 5 Redirekten ugeluecht). Bescht Gréiss, -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 09:00, 27. Okt. 2025 (UTC)
::Remoien a merci fir d'Explikatioun. --[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 12:36, 27. Okt. 2025 (UTC)
==Referenzen an Iwwerschrëften==
Salut Zinneke,
Virun engem décke Strapp hat ech mol eng grouss Partie Referenzen déi an Iwwerschrëfte stoungen erausgeholl well doduerch iergend ee Feeler entstanen ass. Ech wees awer leider lo net méi wat dat war. Mä der däitscher Wiki no gëtt et awwer soss nach e puer Ursaache firwat een dat net soll maachen:
*Einige Autoren verweisen in der Überschrift mittels<nowiki> <ref></nowiki> auf einen Einzelnachweis oder eine Anmerkung, um zu signalisieren, dass ein Beleg für den ganzen nachfolgenden Abschnitt gelten soll.
*Das ist hässlich, weil das Anmerkungszeichen[87] dann stark vergrößert dargestellt wird.
*Das Anmerkungszeichen erscheint auch im Inhaltsverzeichnis, ist dort äußerst fehl am Platz und verwirrend.
*Das Anmerkungszeichen samt jeweils aktueller Nummer müsste auch bei der Abschnittsverlinkung benutzt werden.
*Es lassen sich jeweils andere Wege finden, um das Anmerkungszeichen unterzubringen und im zugehörigen Text zu verdeutlichen, dass der ganze Abschnitt gemeint ist und belegt werden soll. Zu bedenken ist auch, dass Wikitexte sich ändern können und der Abschnitt später andere Informationen enthalten kann, die von dem Beleg nicht abgedeckt sind.
--[[Benotzer:Les Meloures|Les Meloures]] ([[Benotzer Diskussioun:Les Meloures|Diskussioun]]) 12:26, 12. Nov. 2025 (UTC)
:Moien,
:ech si mer bewosst, datt dat net terribel ausgesäit, well et grouss ass, ma dat ass keen Drama, a bei kuerzen Artikelen, wou net vill wäert nokommen, kann dat gär sou bleiwen. Méi wichteg ass, dass Saachen, déi eng éischt Kéier beschriwwe ginn, richteg beluecht sinn, Punkt 4 a 5 vun uewendriwwer si fir deen Artikel, ëm deen et geet, irrelevant. -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 16:32, 12. Nov. 2025 (UTC)
== Markollef ==
Salut, du hues am Artikel [[Markollef]] nach d'Schabloun {{tl|EnCours}} stoen. Ech weess elo net, ob s de en nach ergänze wollts, soss géif ech déi ugefaange Stécker eraushuelen. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 02:30, 28. Dez. 2025 (UTC)
:Moien, dee war effektiv e Bëssen an de Vergiess geroden. ech kucken deemnächst emol nom Déierchen a maachen en Artikel aus deem Gerüst, ier en op der Haaptsäit ass. Bescht Gréiss, -- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 15:17, 28. Dez. 2025 (UTC)
== Artikel vun der Woch ==
Salut, an der Diskussioun [[Schabloun Diskussioun:WDS#WDS-Infrastruktur ëmbauen?]] has du jo ugedeit, datt een eventuell en Automatismus op der Haaptsäit abaue kéint, fir datt een net all Joer manuell de Buschtaf vun ''Schabloun:AVDW R1'' etc. ännere muss.
Wéi wier et mat
<syntaxhighlight lang="wikitext" copy>
{{AVDW {{#switch:{{#expr:{{LOCALYEAR}} mod 3}}|0=|1=R|2=S}}{{LOCALWEEK}}}}
</syntaxhighlight>
amplaz vun <code><nowiki>{{AVDW R{{LOCALWEEK}}}}</nowiki></code>?
Da géife mer se vu Joer zu Joer an der Reiefolleg „“ → „R“ → „S“ duerchlafen. Dat ass zumindest d'Reienfolleg, wéi ech se op [[Haaptsäit/Artikel vun der Woch]] fonnt hunn. Mee wann ech mech am Historique vun der Haaptsäit net verkuckt hunn, schéngt awer 2025 „S“ a 2024 „“ gewiescht ze sinn. Dat kann een natierlech och esou maachen...
A wann dann „T“ bäikënnt – soe mer ab 2027 – da géif een einfach
<syntaxhighlight lang="wikitext">
{{AVDW {{#switch:{{#expr:{{LOCALYEAR}} mod 4}}|0=|1=R|2=S|3=T}}{{LOCALWEEK}}}}
</syntaxhighlight>
asetzen a mir wiere rëm gutt. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 21:45, 14. Jan. 2026 (UTC)
: Moien a Merci!
:D'Iddi ass effektiv, tëschent 3 Joergäng hin- an hierzeschalten (Vläicht och eng Kéier méi, ma déi musse mol geschriwwe ginn). Wann dat mat deem Code geet, deen s de do uginn hues, dann eran dermat :-) --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 22:26, 14. Jan. 2026 (UTC)
::A schonn ass en dran; mat der Reiefolleg „“ → „R“ → „S“. --[[Benotzer:Volvox|Volvox]] ([[Benotzer Diskussioun:Volvox|Diskussioun]]) 22:38, 14. Jan. 2026 (UTC)
== Méizuel ==
Ech hu gesinn datt Brauträck geläscht gouf. Ass dat well eng IP déi Méizuel ugeluecht huet? Ech froen dat well an der Lescht der en etlech vu sougenannte richtege Benotzer ugeluecht goufen an net geläscht goufen. --[[Spezial:Kontributiounen/~2026-86624-2|~2026-86624-2]] ([[Benotzer Diskussioun:~2026-86624-2|Diskussioun]]) 17:19, 8. Feb. 2026 (UTC)
:Moien, ech hunn et geläscht, net well et vun enger IP ugeluecht gouf, ma well Lemmata grondsätzlech an der Eenzuel sinn, an dofir kee Redirect vun der Méizuel néideg ass. Bei aneren ass dat jo ch net de Fall (Ausname wieren héchstens Saache wéi Nieren, Hoden o.ä. déi a Koppele virkommen, oder där wou et keng Eenzuel gëtt, wéi Knëppelsteng, ...) --[[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 17:45, 8. Feb. 2026 (UTC)
::Däerf ech da [[Bréidercher]] proposéiere fir och geläscht ze ginn.? [[Spezial:Kontributiounen/~2026-86624-2|~2026-86624-2]] ([[Benotzer Diskussioun:~2026-86624-2|Diskussioun]]) 18:27, 8. Feb. 2026 (UTC)
:::Natierlech, an 't ass scho geschitt. --Zinneke
== ''The Signpost'': 17 February 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]]
* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:03, 17. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 benotzt huet-->
== Nicolas Hosch ==
Hallo Zinneke, Merci fir d'Verbesserungen am Artikel vum Nicolas Hosch. Ech hunn eréischt elo gesinn, dass et eng Schabloun {{En Cours}} gëtt, wann een nach un engem Artikel schafft. Ech hunn ongewollt déi éischt Verbesserungen iwwerschriwwen, well ech selwer nach am Artikel amgaang war. Ech mengen, dass ech awer alles erëm dragesat hunn. Ech si frou iwwer all Réckmeldung zum Artikel. Ech sinn an engem klenge Grupp vu Leit an den LGS, deen an nächster Zäit Artikelen zu de Scouten bei Wikipedia wéilt dobäisetzen oder ergänzen. [[Benotzer:FinniMarie|FinniMarie]] ([[Benotzer Diskussioun:FinniMarie|Diskussioun]]) 00:52, 22. Feb. 2026 (UTC)
:Moie FinniMarie, a Merci fir Är Mataarbecht! Dat kënnt geleegentlech vir, dass een zoufälleg zur selweschter Zäit un engem Artikel schafft, an dann deen een deem Anere seng Versioun iwwerschreift. Am Versiounshistorique kann een ëmmer déi vireg Versiounen erëmfannen, an da vun do dat wat net méi do steet (an awer stoe soll) erauskopéieren, an da mat enger neier Ännerung akopéieren.
:Zum Hosch-Artikel: Do huet een op Wikidata Gebuerts- an Doudesdatum agesat, leider ouni Quell. War Dir dat? Wa jo, iwer et gutt. Dag a Mount jeeweils och an den Text vum Artikel ze schreiwen, mat enger klenger Foussnout vun der Quell.
:An et ass flott, wann der am Scouts-Rayon weider Artikele schreiwe kéint. Ech si gespaant! Bescht Gréiss,
:-- [[Benotzer:Zinneke|Zinneke]] ([[Benotzer Diskussioun:Zinneke|Diskussioun]]) 10:02, 22. Feb. 2026 (UTC)
== ''The Signpost'': 10 March 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]]
* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]]
* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:15, 10. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 31 March 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]]
* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:08, 31. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 21 April 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:50, 21. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 benotzt huet-->
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28. Abr. 2026 (UTC) </div>
<!-- Message gouf vum User:Keegan (WMF)@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 22 May 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]]
* Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:19, 22. Mee 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:Bri@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30513885 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 21 June 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]]
* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]]
* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:21, 21. Jun. 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:Bri@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30604303 benotzt huet-->
4y77v6hvj072p1uh8qkrpmr4rpvej07
Lëtzebuergesch
0
2026
2682226
2669195
2026-06-20T14:10:56Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682226
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sprooch
|Numm=Lëtzebuergesch
|Originalnumm=Lëtzebuergesch
|Land= [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]], [[Belsch]] ([[Areler Land]], [[Zënt-Väiterland]]), [[Frankräich]] ([[Diddenuewener Land]], [[Sierker Land]]), [[Däitschland]] ([[Saarbuerger Land]], [[Béibreger Land]], [[Prümer Land]])
|Regioun= [[Europa (Kontinent)|Europa]]
|Schwätzen=400.000<ref>Cf. Fehlen, Fernand: BaleineBis, SESOPI 2009, S.235-236</ref>
|Rang=?
|Faarf Famill=mediumseagreen
|Famill= [[Indoeuropäesch Sproochen|Indoeuropäesch]]
* [[Germanesch Sproochen|Germanesch]]
** [[West-Germanesch Sproochen|West-Germanesch]]
*** [[Germano-Hollännesch Sproochen|Germano-Hollännesch]]
**** [[Fränkesch]]
***** [[Mëttelfränkesch]]
****** Lëtzebuergesch
|OffiziellSprooch= [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]<br>{{small|zu Lëtzebuerg ass Ltz. net als "offiziell Sprooch" definéiert, mä just als "Nationalsprooch" an eng vun de Kommunikatiounssprooche vun der Verwaltung.}}<br>
[[Belsch]]<br>{{small|"Langue régionale endogène de la communauté française de Belgique"}}<br>
[[Frankräich]]<br>{{small|"L'une des langues régionales de Moselle/des pays mosellans (Constitution 23 JUL 2008)"}}
|Akademie= n.a.
|iso1=lb
|iso2=lb
|iso3=ltz
|sil=LTZ
}}
D''''Lëtzebuergesch''' gëtt an der däitscher Dialektologie als ee [[Germanesch Sproochen|westgermaneschen]], mëtteldäitschen [[Dialekt]] aklasséiert, deen zum [[Muselfränkesche]] gehéiert. An der [[Linguistik]] gëtt et och alt zu de sougenannten ''"Ausbausproochen"'', respektiv ''"Kultursproochen"'', gezielt.
D'Lëtzebuergescht gouf de [[24. Februar]] [[1984]] per Gesetz<ref>Cf. Loi du 24 février 1984 sur le régime des langues. [https://web.archive.org/web/20060216052652/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1984/0162702/0162702.pdf#page=6 Mémorial A n°16: 196-197, 27.02.1984]</ref> als "Nationalsprooch" an nieft dem [[Franséisch]]en an dem [[Däitsch|Houdäitschen]] als eng vun den dräi administrative Sproochen zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] deklaréiert<ref>Cf. den Artikel [[Méisproochegkeet zu Lëtzebuerg]].</ref>. Lëtzebuergesch gouf 1995 per Gesetz als Ëmgangssprooch an de [[Gemengerot|Gemengeréit]] deklaréiert. Conseillere kënnen och eng aner offiziell Sprooch benotzen, mä et besteet keng Iwwersetzungsflicht<ref>Cf. Loi du 28 décembre 1995 fixant les modalités de participation aux élections communales des citoyens non luxembourgeois de l'Union Européenne et modifiant 1) la loi électorale modifiée du 31 juillet 1924 2) la [https://web.archive.org/web/20161020042444/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1988/0064/a064.pdf#page=2 loi communale modifiée du 13 décembre 1988]. [https://web.archive.org/web/20110817002542/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1995/0101/a101.pdf#page=7 Mémorial A n° 101 du 28.12.1995].</ref>.
Spéitstens zanter dem Gesetz vun 1984 gëtt Lëtzebuergesch national wéi eng eegestänneg Sprooch behandelt.
* ''Dofir'', fir et als eege Sprooch ze gesinn, schwätzt ënner anerem, datt een, deen Houdäitsch als Mammesprooch huet, Méi huet, fir Lëtzebuergesch ze verstoen. Och gëtt Lëtzebuergesch a méi Situatioune gebraucht, wéi dat bei engem Dialekt de Fall wier - vun der [[Chamber]] bis zu de wëssenschaftlechen Emissiounen z. B. um Radio. Et gëtt och mëttelalterlech Texter déi op Lëtzebuergesch bzw. Muselfränkesch geschriwwe goufen z. B. den Text '[[Yolanda vu Veianen]]' eng Säit aus dem ''[[Codex Mariendalensis]] (c. 1330 AD),'' dat beweist datt Lëtzebuergesch sech schonn deemools vum westgermaneschen Dialektcontinuum<ref>D'Westgermaneschen Dialektcontinuum ass eng terminologie fir d'Evolution vun der Westgermaneschen Sproochen z. B. d'Evolution vun Fränkësch zu Hollännesch asw.</ref> ofgespléckt a relativ onverännert bis haut iwwerlieft huet.
* ''Dergéint'' schwätzt, datt et keng däitlech Sproochegrenz zu deenen ugrenzenden däitschen Dialekter gëtt.
Ofgesi vun dësen éischter ''technesche'' Krittären ass et virun allem och de symbolesche Charakter, d'Identifikatiounselement dat dra läit, wat et mat sech bréngt, datt d'Lëtzebuerger dat, wat se schwätzen, als hir Sprooch ugesinn.
== Geographesch Verbreedung ==
Lëtzebuergesch gëtt zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] geschwat, mä och nach an de Grenzregioune vu sengen Nopeschlänner: an [[Däitschland]] an der Géigend ëm [[Béibreg]] an am [[Musel]]dall ronderëm [[Tréier]], an der [[Belsch]] an der [[Lëtzebuerg (Provënz)|Provënz Lëtzebuerg]], am [[Areler Land]], an a [[Frankräich]] an enger Partie vu [[Loutrengen]]. Wat ee méi a Richtung Oste geet, wat dat, wat geschwat gëtt, ëmmer méi an déi aner muselfränkesch Dialekter iwwergeet. Mat vill guddem Wëlle kann een och nach d'[[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] derbäizielen, wou d'Kands(-kands-)kanner vun deene Lëtzebuerger, déi am [[19. Joerhonnert]] [[Lëtzebuergesch Auswanderung|dohin ausgewandert]] waren, nach vereenzelt Lëtzebuergesch schwätze kënnen. Geleeëntlech gëtt nach ëmmer dat, wat a Siwebiergen/[[Transsylvanien]] ([[Rumänien]]) geschwat gëtt oder gouf, wéinst engem Glach mam Lëtzebuergeschen derbäigezielt, och wa sech dat scho laang als wëssenschaftlech net haltbar erwisen huet<ref>Dëse Glach huet als Éischten [[1768]] de [[François-Xavier de Feller]] festgestallt. De [[Gustav Kisch]] huet ëm 1900 d'Thees opgestallt, d'Leit aus Siwebierge wieren aus (dem haitege) Lëtzebuerg dohin ausgewandert; seng "''Urheemecttheorie''" gouf awer scho kuerz duerno widderluecht (a Wierklechkeet waren d'Leit am 13. Joerhonnert - am Ganzen der just e puer Dausend - aus alle méigleche Géigende vum deemolegen Däitsche Räich a Siwebierge geplënnert). Méi doriwwer bei [http://www.uni.lu/content/download/9349/143916/file/WP_7Buergen.pdf Fernand Fehlen: ''Luxemburg und Siebenbürgen 2007.''] STADE - Études Sociologiques et Politiques sur la société luxembourgeoise, Working Paper 1/07. Université de Luxembourg, 2007.</ref>.
An der Belsch an a Frankräich gouf Lëtzebuergesch allerdéngs laang Zäit nom [[Zweete Weltkrich]] net geléiert, soudatt et virun allem eeler Generatioune sinn, déi et nach schwätzen. Doduerch, datt et fir déi vill [[Frontalier]]en um Lëtzebuerger Aarbechtsmaart nëtzlech ass, gëtt et awer erëm, zum Beispill an Owescoursen, geléiert.
Et gëtt verschidden Dialektforme vum Lëtzebuergeschen: [[Arel]]er, [[Iechternach|Eechternoacher]], [[Klierf|Kliärrwer]], [[Minettsgéigend|Minetter]], [[Musel|Miseler]], [[Lëtzebuerg (Stad)|Stater]], [[Veianen|Veiner]], [[Wolz (Uertschaft)|Weelzer]], asw. Fréier gouf et souguer vun Duerf zu Duerf Ënnerscheeder bei verschiddene Wierder, oder et koum zu am Rescht vum Land onbekannte Wierder (z. B. al Rëmelenger Wierder wéi ''Klëppchen'' oder ''Schëntercher''). Déi Ënnerscheeder sinn an historesche Sproochatlante genee beschriwwe ginn<ref>Kuckt: Schmitt, Ludwig Erich (Hg.) (1963): ''Luxemburgischer Sprachatlas. Laut- und Formenatlas''. Von Robert Bruch. Marburg: Elwert (Deutscher Sprachatlas. Regionale Sprachatlanten 2). Dëse gouf digitaliséiert an iwwerschafft vun der [[Claudine Moulin]], mat Hëllef vum Roland Kehrein, Alfred Lameli, Jost Nickel, Stefan Rabanus, a kann ënner [https://web.archive.org/web/20190416232106/http://www.luxsa.info/ www.luxsa.info] konsultéiert ginn.</ref>.
Duerch d'Mobilitéit vun de Leit an och duerch déi geschwate Medien (Radio an [[Televisioun]]) verlafe sech dës Ënnerscheeder awer ëmmer méi, respektiv tendéieren zu enger Zort 'Standardlëtzebuergesch', an der Linguistik [[Koinè]] genannt, hin<ref>Dozou: [[Peter Gilles]]: ''Dialektausgleich im Letzebuergeschen. Zur phonetisch-phonologischen Fokussierung einer Nationalsprache''. Tübingen: Niemeyer (Phonai 44), 1999. De Begrëff ''Koinè'' am Bezuch op Lëtzebuerg gouf eng éischt Kéier 1909 vum [[René Engelmann]] gebraucht.</ref>.
== Geschriwwent Lëtzebuergesch ==
[[Geschicht vun der Lëtzebuerger Schreifweis|No enger Rei vun Uleef]] gouf [[1975]] eng eenheetlech [[Orthographie]] duerch e ministeriellen Arrêté agefouert<ref>Cf. Arrêté ministériel du 10 0ctobre 1975 portant réforme du système officiel d'orthographe luxembourgeoise. Mémorial B n°68: 1366–1390, 16 novembre 1976.</ref>. [[1999]] goufen dës Reegele per [[groussherzoglecht Reglement]] liicht verännert<ref>Cf. Règlement grand-ducal du 30 juillet 1999 portant réforme du système officiel d'orthographe luxembourgeoise [http://data.legilux.public.lu/file/eli-etat-leg-memorial-1999-112-fr-pdf.pdf#page=2 Mémorial A n° 112: 2040-2048, 11.08.1999].</ref>. Déi offiziell Orthographie gëtt an de Schoulen, wann iwwerhaapt, nëmmen ee Joer enseignéiert, wat dozou féiert, datt weiderhin individuell Orthographievarianten an der Praxis koexistéieren.
Zanter 2006 gëtt et e [[Spellchecker]], deen ënner enger fräier Lizenz steet an dorop ausgeluecht ass, mat de gängegen Open-Source-Programmer ze funktionéieren ([[OpenOffice]], [[Mozilla Thunderbird]], asw.). Dësen Utilitär ënner dem Numm www.spellchecker.lu gëtt reegelméisseg weiderentwéckelt<ref>Tëscht 2000 an 2002 gouf en éischte Spellchecker fir d'Lëtzebuergescht ënner dem Numm ''Cortina'' entwéckelt. Dee Projet gouf deemools allgemeng begréisst, awer och vereenzelt kritiséiert, well keng dialektal Varianten am Thesaurus virkomm sinn. De Projet Cortina gouf 2002 agestallt.</ref>.
Zënter November 2024 ka jidderee seng Kompetenzen an der Lëtzebuerger Orthografie testen an unerkennen loossen. Den Zertifikat Lëtzebuerger Orthografie gouf an enger Kollaboratioun tëschent dem [[Zenter fir d'Lëtzebuerger Sprooch|Zenter fir d’Lëtzebuerger Sprooch]] (ZLS), dem ''[[Luxembourg Center for Educational Testing]]'' (LUCET) an dem ''[[Institut national des langues Luxembourg]]'' (INLL) ausgeschafft.<ref>{{Citation|URL=https://men.public.lu/fr/actualites/communiques-conference-presse/2024/11/11-zertifikat-letzebuerger-orthografie-lb.html|Titel=Zertifikat Lëtzebuerger Orthografie (ZLO): en neien Outil, fir seng Kompetenzen an der Lëtzebuerger Orthografie ze testen an unerkennen ze loossen|Gekuckt=15.11.2024|Datum=11.11.2024|Editeur=men.lu}}</ref>
== D'Lëtzebuergesch a Gefor? ==
Lëtzebuergesch gouf 2009 vun der [[Unesco]] an de ''[[Unesco-Weltatlas vun de Sproochen, déi a Gefor sinn|Weltatlas vun de Sproochen, déi a Gefor sinn]]'', opgeholl. D'Vitalitéit vun der lëtzebuergescher Sprooch gëtt an der Online-Versioun vum Atlas als onsécher (''unsafe'') agestuuft<ref>Cf. [http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?pg=00206 UNESCO Interactive Atlas of the World's Languages in Danger] {{en}}</ref>.
Déi Ausso ass zu Lëtzebuerg ëmstridden, virun allem bei Fuerscher, déi sech mat der Lëtzebuerger Sprooch befaassen. De Soziolog [[Fernand Fehlen]] (Uni Lëtzebuerg) vertrëtt z. B. d'Meenung, d'Lëtzebuerger Sprooch wier net um Ausstierwen, am Géigendeel, si géif sech gutt entwéckelen, sou als Invité vum Dag den 9. Mäerz 2009 um [[Radio 100,7]].<ref>Cf. Fehlen 2009 an der Literatur.</ref>
An der Kulturchronik vum Radio 100,7 geet de Jean-Claude Majerus den 10. Mäerz 2009 nach emol op de Sproochenatlas vun der Unesco an. Hei gouf d'Lëtzebuerger Sprooch jo als onsécher Sprooch mam Niveau 1 aklasséiert (déi Bairesch Sprooch huet déi selwecht Astufung). Dat kënnt dohier, well d'Unesco Krittäre benotzt wéi beispillsweis a wéi engem Mooss eng Sprooch an der nationaler Press geschriwwe gëtt. Wéinst hirer schwaacher Stellung an der geschriwwener Press ass d'Lëtzebuergesch do agestuuft ginn.
De [[Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises|lëtzebuergesche Linguistik- a Literaturlabo]] op der Uni Lëtzebuerg zeechent en anert Bild vun eiser Sprooch: verglach mat den 1970er an de 1980er Joren huet d'Lëtzebuergesch signifikativ u Bedeitung zougeholl, ëmmer méi Leit schwätzen et, et gouf nach ni sou vill op Lëtzebuergesch geschriwwe wéi haut, an dat net nëmmen an der Literatur, mä och an neie Beräicher, wéi d'elektronesch Post (Email, SMS) oder um Internet (Wikipedia, Websäiten, Bloggen, Facebook). Experte wéi de Fernand Fehlen ginn och ze bedenken, datt d'Lëtzebuergesch eng kleng a jonk Sprooch ass, déi voll an der Entwécklung stécht, an där hir Plaz an der kultureller a soziokultureller Landschaft vu Lëtzebuerg erhale wäert bleiwen.
De [[Statec]] huet 2011 an 2017 objektiv Donnéeë virgeluecht. Vun de Kanner déi tëscht 2007 an 2011 als Lëtzebuerger gebuer goufen hunn der just 78,4 % d'Lëtzebuergescht als Haaptsprooch. Vun der aktiver auslännescher Populatioun sinn et 2017 nach déi Däitsch vun deene der am meeschten op d'mannst e gewëssen Niveau am Lëtzebuergeschen hunn (42,8 %), virun de Belsch (24,9 %), Portugisen (20,4 %), Italieener (18,4 %) an zum Schluss d'Fransousen (15,6 %) - an der Moyenne kënnen also eng 80 % vun hinne guer kee Lëtzebuergesch. Dem Alter no gekuckt sinn et um Stand vun 2011 nach déi jonk Auslänner an déi vun där eelerer Generatioun déi déi zu de meeschte Lëtzebuergesch als Haaptsprooch ugesinn, vu 27 bis 65 Joer sinn et der just 5 % oder souguer manner. Am Ganzen ass et 2017 sou, datt 60,7 % vun alle Leit déi zu Lëtzebuerg liewen d'Sprooch kënnen, an 39,3% hunn net mol eng rudimentär Basis vum Lëtzebuergeschen<ref>[https://web.archive.org/web/20180809113326/http://paperjam.lu/sites/default/files/pdf-cahier-123-2017.pdf#93 Rapport "Aarbecht a sozial Kohäsioun"], Statec, 2017</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20171026051222/http://paperjam.lu/rendez-vous/la-maitrise-des-langues-vecteur-de-cohesion-sociale Sprooche beherreschen, e Kohäsiounsvektor], Paperjam, 22. Oktober 2017</ref>.
== Morphologie ==
=== Nominalmorphologie ===
De Fall, oder de Kasus, gëtt op Lëtzebuergesch haaptsächlech am Artikel (den, en), aner Determinanten (mäin, dësen, keen), an an attributiven Adjektiver gewisen. D'Lëtzebuergesch kennt 3 Fäll: den [[Akkusativ]], deen och d'Funktioun vum [[Nominativ]] iwwerholl huet, den [[Dativ]] an nach an e puer Expressiounen de [[Geenitiv]]. Vum Nominativ bleiwe just nëmmen e puer Nominalphrasen (NP) wéi ''der Däiwel'' oder ''eiser Herrgott''.
Well de Geenitiv am Lëtzebuergeschen rar ass, gëtt de Besëtz mam Dativ ausgedréckt: ''dem Mann säi Buch''. Dëst gëtt dacks als ''Geenitivëmschreiwung'' genannt, ''Genitivumschreibung'' op Däitsch a ''periphrastic genitive'' op Englesch. Zu de Geenitivausdréck gehéieren z. B.: ''Enn des Mounts, ufanks der Woch, hien ass des Däiwels.''
Wat d'Zuel ugeet, do kennt d'Lëtzebuergescht d'Eenzuel (de Singulier) an d'Méizuel (de Pluriel). Et ass d'Eenzuel, déi onmarkéiert ass. Dëst heescht, datt et eng Méizuelendung gëtt, mä keng Eenzuelendung. Am Lëtzebuergesche kennt d'Méizuel keng Geschlechter, déi gëlle just an der Eenzuel.
Geschlechter (Genus) gëtt et der dräi: männlech, weiblech, a sächlech. Dat biologescht Geschlecht vu Leit an Déieren entsprécht an deene meeschte Fäll och dem Wuert sengem Geschlecht. Sou ass ''de Papp, de Mann, den Dokter'' männlech an ''d'Mamm, d'Fra'' weiblech. Ausnam ass d'''Meedchen'', dat sächlech ass.
D'Nimm vun den Deeg, Méint a Joreszäite si männlech. Ausnam ass d'''Fréijoer'', dat sächlech ass.
D'Nimm vun de Beem, Blummen a Friichte sinn am Allgemenge weiblech: ''d'Dänn, d'Eech, d'Rous, d'Piisch''.
Zesummegesat Wierder kréien de Genus vum leschte Wuert:
* ''d'Bir + de Bam = de Birebam''
* ''d'Kichen + de Schaf = de Kicheschaf''
* Ausnam: ''d'Kand + d'Daf = de Kanddaf''
Wierder, déi net mat engem biologesche Geschlecht verbonne sinn, kënnen iergendee Geschlecht hunn, ouni datt d'Wuert mat dësem grammatesche Geschlecht eppes ze dinn hätt.
Verschidden Endunge kënnen de Genus bestëmmen:
{|
|valign="top"|
* '''Männlech'''
* - er ''de Meeschter, de Schüler''
* - är ''de Kommissär''
* - ismus ''de Patriotismus''
|
* '''Weiblech'''
* - heet ''d'Fräiheet, d'Gesondheet''
* - keet ''d'Wierklechkeet''
* - esch ''d'Néiesch''
* - in ''d'Léierin''
* - ung ''d'Heizung''
* - ei ''d'Molerei''
* - schaft ''d'Wiertschaft''
* - ioun ''d'Millioun''
|}
Wierder mam Prefix '''Ge-''' si sächlech, si bezeechnen dacks Kollektiver: ''d'Geméis, d'Gestreids, d'Gebraddels, d'Gefréiss.''.
<!--Den Diminutiv gëtt mar weidergefouert-->
=== Adjektivalmorphologie ===
En Adjektiv ass e Wuert, dat e Substantiv beschreift, mä et kann awer och als Adverb benotzt ginn, wou en dann en anert Adjektiv beschreift, oder e Verb, oder eng ganz Konstruktioun. Morphologesch gesi gëtt et zwou Kategorië vun Adjektiver: si sinn entweeder attributiv oder predikativ. Predikativ Adjektiver kommen nom Substantiv a ginn net deklinéiert:
* De Mann ass grouss. (''männlech'')
* D'Fra ass grouss. (''weiblech'')
* D'Meedchen ass grouss. (''sächlech'')
* D'Kanner si grouss. (''Méizuel'')
Attributiv Adjektiver kommen awer virum Substantiv ginn deklinéiert a kréien hir respektiv morphologesch Endung:
* de grouss'''e''' Mann (''männlech'')
* déi grouss Fra (''weiblech'')
* dat grouss'''t''' Meedchen (''sächlech'')
* déi grouss Kanner (''Méizuel'')
Interessant ass och hei, datt déi bestëmmt Artikelen dacks virun engem attributiven Adjektiv d'Form vum Demonstrativ unhuelen: weiblech ''d'' gëtt ''déi'' (oder och ''di''), sächlech ''d<nowiki>'</nowiki>'' gëtt ''dat'', a Méizuel ''d<nowiki>'</nowiki>'' gëtt ''déi''.
De Komparativ gëtt am Lëtzebuergeschen analytesch gemaach, dat heescht, datt d'Adjektiv selwer net geännert gëtt (z. B. -''er'', wéi am Däitschen), mä, datt nach en anert Wuert drugehaange gëtt. Dofir gëtt net ''*schéiner'' gesot, mä ''méi schéin'':
* Lëtzebuerg ass méi schéi wéi Esch.
Beim Superlativ gëtt tëscht dem relative Superlativ an dem absolutte Superlativ ënnerscheet:
*De relative Superlativ gëtt gebraucht fir e méi héije Grad vun enger Qualitéit par Rapport zu engem Ensembel ze maachen.
:deen, déi, dat, déi + Adjektiv + -''st(en)''
::''Dat ass '''déi schéinst''' Fra''
:Bei Adjektiver déi op '''s''' oder '''z''' endegen, gëtt just ''t(en)'' ugehaangen.
::''Dat ass '''déi béist''' Hex''.
::''Dat ass '''dee kierzte''' Wutz''.
De sougenannte ''superlatif relatif épithète'' gëtt d'selwecht deklinéiert wéi en ''adjectif épithète''.
'''Beispiller:'''
*Nominativ:
:'''''Dee schéinste''' Roman deen ech bis elo gelies hunn, krut gëschter e Literaturpräis''.
:'''''Déi klengst''' Bouwen hunn am meeschte Kaméidi gemaach''.
*Dativ:
:''De Jamper danzt '''mat deem schéinste''' Meedchen''.
:''Dat ass eng '''vun deene gelungenste''' Geschichten déi ech bis elo héieren hunn''
*Akkusativ:
:''Si deet '''hire schéinsten''' Hutt op''.
:''Deen Entreprener baut '''déi deierst''' Haiser.''.
* Den absolutte Supertlativ
:Beim absolutte Superlativ gëtt '''aller-''' virun den normale Superlativ gesat:
::''Do steet den '''allerneiste''' Modell''.
::''Et ass och deen '''allerdeiersten'''.''
::''Dat ass dat '''allerschéinst''' Meedchen''.
<!--
Exceptiounen
* gutt, besser, am beschten
* vill, méi, am meeschten
* wéineg, manner, am mannsten
Dozou gëtt et och nach Expressioune wéi an ''eng eeler Dame'' oder ''eng gréisser Firma'', mä dofir wier *''eng schéiner Stad'' falsch.
-->
=== Verbalmorphologie ===
== Syntax ==
'''Wuertuerdnung'''
An engem onmarkéierte Saz ass d'Wuertuerdnung SVO, also Sujet, Verb, an Objet: ''Ech iesse Kuch''. Wann am Ufank vum Saz nach en Zousaz oder en Attribut (Englesch: ''adjunct'') steet, da kënnt als éischt d'Verb an duerno de Sujet: ''Muer iessen ech Kuch''. Dëse Phenomeen gëtt "V2" (''Verb Second'') genannt, well d'(Haapt)Verb ëmmer an zweeter Positioun ass.
Lëtzebuergesch huet awer och e Mëttelfeld, wou den Objet vum Saz tëscht dem Hëllefsverb op der lénkser Säit an dem Haaptverb op der rietser Säit steet: Ech muss Kuch iessen.
An Niewesätz ass d'Wuertuerdnung SOV: ''datt ech Kuch iessen''. Wann an engem Niewesaz en Auxiliaire an e Participe passé ass, da kënnt d'Haaptverb fir d'éischt an den Auxiliaire fir d'lescht: ''datt ech de Kuch giess hunn''. Wann an engem Niewesaz e Modalverb an en Infinitiv ass, da kënnt d'Modalverb fir d'éischt: "datt ech Kuch muss iessen". Et wier awer net falsch wann d'Modalverb am Enn kënnt (''datt ech Kuch iesse muss'') oder souguer virum Objet (''datt ech muss Kuch iessen'').
== Neologismen ==
Neologisme sinn nei Wuertbildungen an nei Bedeitunge vu Wierder, déi schonn existéieren.
{{Méi Info 1|Neologismen am Lëtzebuergeschen}}
== Literatur ==
* [[Guy Berg|Berg, Guy]], 1993. ''Mir wëlle bleiwe wat mir sin: Soziolinguistische und sprachtypologische Betrachtungen zur luxemburgischen Mehrsprachigkeit.'' Reihe Germanistische Linguistik 140. Tübingen. ISBN 3-484-31140-1.
* [[Josy Braun|Braun, Josy]], 2006. ''Eis Sprooch richteg schreiwen''. 12. Oplo. Rapidpress, Bartreng. ISBN 2-9599684-4-1.
* [[Robert Bruch|Bruch, Robert]], 1954. ''Grundlegung einer Geschichte des Luxemburgischen'', Luxembourg, Publications scientifiques et littéraires du Ministère de l'Éducation nationale, 1953, vol. I; ''Das Luxemburgische im westfränkischen Kreis'', Luxembourg, Publications scientifiques et littéraires du Ministère de l'Éducation nationale vol. II.
* Bruch, Robert, 1955 [²1968]. ''Précis de grammaire luxembourgeoise'', Bulletin Linguistique et Ethnologique de l'Institut Grand-Ducal. Linden, Luxembourg.
* Chechulina, Irina, Layout a Graphik vum [[Lex Weyer (1966)|Lex Weyer]], 2009. ''Dictionnaire Lëtzebuergesch - Russesch / Russesch - Lëtzebuergesch'', Lëtzebuerg, ISBN 978-2-87996-599-4
* [[Fernand Fehlen|Fehlen, Fernand]], 2009. ''BaleineBis: Une enquête sur un marché linguistique multilingue en profonde mutation - Luxemburgs Sprachenmarkt im Wandel''. RED N° 12, SESOPI Centre Intercommunautaire.
* Fehlen, Fernand, 2011. ''Sprachenpolitik zwischen 1815 und 1830''. [[d'Lëtzebuerger Land]] Nr. 51, vum 23. Dezember 2011, S. 22-23.
* [[Nuria Garcia|Garcia, Nuria]], [https://web.archive.org/web/20110722155025/http://www.forum.lu/pdf/artikel/6968_299_Garcia.pdf <!--(Archived by WebCite® at http://www.webcitation.org/5sZVnbtoh)-->''La 'nationalisation' de la langue luxembourgeoise''] ; in: ''forum'', Nr. 299 (September 2010), Ss. 33-36 (Referenzen).
* [[Peter Gilles|Gilles, Peter]], 1998. Die Emanzipation des Lëtzebuergeschen aus dem Gefüge der deutschen Mundarten. Zeitschrift für deutsche Philologie 117: 20-35.
* Gilles, Peter, 2006. Phonologie der n-Tilgung im Moselfränkischen ('Eifler Reegel'): ein Beitrag zur dialektologischen Prosodieforschung / Peter Gilles. In: Perspektiven einer linguistischen Luxemburgistik: Studien zu Diachronie und Synchronie. S. 28-68. Universitätsverlag Winter, Heidelberg.
* Girnth, Heiko, 2006. Entwickelungstendenzen des "Eifler Reegel" im Moselfränkischen. - Perspektiven einer linguistischen Luxemburgistik: Studien zu Diachronie und Synchronie, S. 69-86. Universitätsverlag Winter, Heidelberg.
* [[Mil Goerens|Goerens, Mil]], 2013, ''Vun der Long op d'Zong'', Verlag S.MO, Kordel 2013, 422 Säiten, gebonnen, ISBN 978-3-940760-52-4.
* [[Germaine Goetzinger|Goetzinger, Germaine]], [[Gast Mannes]] & [[Roger Muller]], 2000. Lëtzebuergesch - "eng Ried déi vun allen am meeschten ëm ons klengt". Eine Sprache geht ihren Weg. Von "onst Däitsch" zu "eis Sprooch". Ausstellungskatalog. Centre national de littérature, Mersch. [Katalog vun der Ausstellung mam selwechten Titel, Oktober 2000 - Mäerz 2001].
* Krummes, Cédric, 2004. ''The Lëtzebuergesch verb ''ginn'' (give): grammaticalisation from lexical verb to copula, existential construction, passive auxiliary and conditional mood auxiliary''. BA Thesis, University of Wales, Bangor. [https://web.archive.org/web/20130212162702/http://aleph.etat.lu/ Cote LMT 1256]* Krummes, Cédric, 2005. ''Can-Do or Can-Don't?: Do Luxembourgish as a Foreign Language (LaF, Lëtzebuergesch als Friemsprooch) Materials Conform to ''Waystage 1990'' Specifications?''. MA Thesis, University of Sheffield.
* [[Jérôme Lulling|Lulling, Jérôme]], 2002. ''La créativité lexicale en luxembourgeois,'' Thèse de doctorat, Université Paul Valéry Montpellier III, sous la direction de François Schanen.
* [[Claudine Moulin|Moulin-Fankhänel, Claudine]], 2004. Lëtzebuergescht Handwierderbuch (LHWB) = Dictionnaire pratique de la Langue Luxembourgeoise = Handwörterbuch der Luxemburgischen Sprache. In: Wissenschaftliche Lexikographie im deutschsprachigen Raum, S. 519-528. Winter, Heidelberg.
* Moulin, Claudine & Damaris Nübling (Hrsg.), 2006. ''Perspektiven einer linguistischen Luxemburgistik. Studien zu Diachronie und Synchronie.'' Universitätsverlag Winter, Heidelberg. ISBN 3-8253-5156-4. [Dëst Buch ass publizéiert gi mat der Ënnerstëtzung vum [[Fonds national de la recherche]]]
* Newton, Gerald (ed.), 1996. ''Luxembourg and Lëtzebuergesch: Language and Communication at the Crossroads of Europe''. Oxford. ISBN 0-19-824016-3.
* Nübling, Damaris, 2006. Zur Entstehnung und Struktur ungebändigter Allomorphie: Pluralbildungsverfahren im Luxemburgischen. In: Perspektiven einer linguistischen Luxemburgistik: Studien zu Diachronie und Synchronie. S. 107-125. Universitätsverlag Winter, Heidelberg.
* [[Joseph Reisdoerfer|Reisdoerfer, Joseph]], 2006. ''Pour une étude scientifique de la langue luxembourgeoise'' (Remarque sur la ''Grammaire de la langue luxembourgeoise''). [[D'Lëtzebuerger Land]] Nr. 44: 11-13.
* [[Joseph Reuland|Reuland, Joseph]], Capesius, Bernhard & Piringer, Otto, 2015. ''Kleines siebenbürgisches Wörterbuch - Siebenbürgisch - Deutsch / Deutsch - Siebenbürgisch - Wörter und Texte.'' Luxemburg, 160 S. ISBN 978-99959-0-144-8
* [[François Schanen|Schanen, François]], 2004. ''Parlons Luxembourgeois, Langue et culture linguistique d'un petit pays au coeur de l'Europe''. L'Harmattan, Paris. ISBN 2-7475-6289-1.
* [[François Schanen|Schanen, François]] & [[Jacqui Zimmer|Zimmer, Jacqui]], 2005 & 2006. ''1,2,3 Lëtzebuergesch Grammaire. Band 1: Le groupe verbal. Band 2: Le groupe nominal. Band 3: L'orthographe''. Éditions Schortgen, Esch-sur-Alzette.
* Schanen, François, 2006. Kréien (+ Partizip II) im Lëtzebuergeschen. In: Perspektiven einer linguistischen Luxemburgistik: Studien zu Diachronie und Synchronie. p. 203-225. Universitätsverlag Winter, Heidelberg.
* Welschbillig, Myriam, François Schanen & Jérôme Lulling, 2008. ''Luxdico / Lëtzebuergesch > Däitsch / Deutsch > Luxemburgisch / 52.800 Iwwersetzungen / 52.800 Übersetzungen''. 358 S. Éditions Schortgen, Luxemburg. ISBN 978-2-87953-058-1. [https://web.archive.org/web/20090209114109/http://editions-schortgen.lu/DE/Catalogue/Detail.asp?Id=109 Luxdico Deutsch]
* Wolter Fernand, [[Lynn Marx|Marx Lynn]], 2008. ''Alles an der Rei. Lëtzebuergesch fir de Beruff an den Alldag''. 184 S. + 1 CD. éditions saint-paul, Luxembourg. ISBN 978-2-87963-703-7, [http://aleph.etat.lu/F/?func=direct&doc_number=000696181&local_base=LUX01 bibnet.lu]
* [[Zenter fir d'Lëtzebuerger Sprooch]], 2020, ''Aläert, jauwen, Zockerboun – 123 Pärelen aus der Lëtzebuerger Sprooch'', Serie: Lëtzebuerger Wuertschatz, Band 1, ISBN 978-2-9199644-1-3, 96 Säiten<ref>[https://portal.education.lu/zls/NEWS/ArtMID/16748/ArticleID/569426/Al228ert-jauwen-Zockerboun-123-P228relen-aus-der-L235tzebuerger-Sprooch ZLS News, "Aläert, jauwen, Zockerboun – 123 Pärelen aus der Lëtzebuerger Sprooch"]</ref>
== Kuckt och ==
* [[Conseil permanent de la langue luxembourgeoise]] (CCPL)
* [[Wikipedia:Eis Schreifweis|E klenge Guide fir Lëtzebuergesch ze schreiwen]]
* [[Eifeler Reegel]]
* [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Sprooch]]
* [[Geschicht vun der Lëtzebuerger Schreifweis]]
* [[Geschicht vun der Sproochwëssenschaft zu Lëtzebuerg]]
* [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Riedensaarten]]
* [[Lëtzebuergesch Dictionnairen]]
* [[Lëtzebuerger Online Dictionnaire]]
* [[Laboratoire de linguistique et de littératures luxembourgeoises]] (Uni Lëtzebuerg)
* [[Luxogramm]]
* [[Méisproochegkeet zu Lëtzebuerg]]
* [[Sproochenhaus|Sproochenhaus Wëlwerwolz]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Luxembourgish language|Lëtzebuergesch}}
* [https://web.archive.org/web/20080913175513/http://www.dico.lu/ dico.lu] Dictionnaire luxembourgeois français / Franséisch - Lëtzebuergeschen Dictionnaire
* [http://www.spellchecker.lu Spellchecker.lu: Quelltextoffene Spellchecker]
* [http://www.bonjour.lu Bonjour.lu] Videoclippe fir Lëtzebuergesch ze léieren
* d'[https://play.rtl.lu/shows/lb/letzebuergesch-richteg-schreiwen/episodes Lëtzebuerger Orthografie per Video] 30 Clippe mat de wichtegste Reegelen vun der Rechtschreiwung op play.rtl.lu
* [https://web.archive.org/web/20050309223727/http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/index.html d'Lëtzebuerger Land, Index vu Luxemburgensia]
* [http://www.luxemburgistik.de/ Luxemburgistik: Forschungsstelle für Sprachen und Literaturen Luxemburgs]
* [https://web.archive.org/web/20060506023830/http://www.shef.ac.uk/german/prospectiveu_g/courses/clux.html Centre for Luxembourg Studies] (University of Sheffield, GB)
* [https://www.rtl.lu/tele/pisa-de-wessensmagazin/a/1324733.html PISA - De Wëssensmagazin, Vun "Onsem Däitsch" bis bei "Eist Lëtzebuergesch"] Reportage op rtl.lu de 24. Mäerz 2019
* [https://web.archive.org/web/20200602023837/https://www.100komma7.lu/program/emission/kuriositeiten-letzebuergesch Kuriositéiten aus der Lëtzebuerger Sprooch] um [[radio 100,7]] mat der Linguistin [[Caroline Döhmer]] vum [[Zenter fir d'Lëtzebuerger Sprooch]]
*Gilles, Peter (2021), [https://variatiounsatlas.uni.lu/ Variatiounsatlas vum Lëtzebuergeschen]
{{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sprooch| ]]
oo6te6jcvkdvmus671okjzfsl4r885f
Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer
0
2598
2682252
2680067
2026-06-20T22:05:04Z
Mobby 12
60927
k
2682252
wikitext
text/x-wiki
Dëst ass eng '''Lëscht vu Filmer, déi zu Lëtzebuerg gedréint goufen''', sief et ganz oder zum Deel, vill dovun a Koproduktioun mat anere Länner. An hir ze fanne si Laang- wéi [[Kuerzfilm]]er, [[Spillfilm]]er wéi [[Documentaire]]n.
{{Méi Info 1|Filmindustrie zu Lëtzebuerg}}
== Lëtzebuergesch Fiktiounsfilmer, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen ==
=== Spillfilmer / Laangfilmer ===
Als Laangfilmer sinn all Filmer definéiert, déi méi wéi 50 Minutten daueren.
{|class="wikitable sortable"
|+ Lëtzebuergesch Fiktiounslaangfilmer, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen
|-
! width="20" | Joer
! width="280" | Filmtitel
! width="320" | Regie
! width="220" | Typ
! width="220" | Sprooch
|-
|align="center"|1970
|''[[L'amour, oui! mais...]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|1973
|''[[Du sollst nicht begehren (Film 1973)|Du sollst nicht begehren]]''
|[[Marc Thoma]] a [[Pol Tousch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|1981
|''[[Wat huet e gesot?]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Georges Fautsch]] a [[Maisy Hausemer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1981
|''[[When the Music's Over]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1983
|''[[Congé fir e Mord]]''
|[[Paul Scheuer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1984
|''[[E Fall fir sech]]''
|[[Menn Bodson]] a [[Marc Olinger]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1985
|''[[Déi zwéi vum Bierg]]''
|[[Menn Bodson]], [[Gast Rollinger]] a [[Marc Olinger]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|1986
|''[[Gwyncilla, Legend of Dark Ages]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|1986
|''[[Die Reise das Land]]''
|[[Paul Kieffer]] a [[Frank Hoffmann]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|1988
|''[[Troublemaker]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|1989
|''[[De falschen Hond]]''
|[[Menn Bodson]], [[Gast Rollinger]] a [[Marc Olinger]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1989
|''[[Mumm Sweet Mumm]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Georges Fautsch]] a [[Maisy Hausemer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1989
|''[[A Wopbopaloobop A Lopbamboom]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|1990
|''[[Schacko Klak (Film)|Schacko Klak]]''
|[[Paul Kieffer]] a [[Frank Hoffmann]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1992
|''[[Hochzäitsnuecht]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1992
|''[[Dammentour]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Georges Fautsch]] a [[Maisy Hausemer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1992
|''[[E Liewe laang (Film)|E Liewe laang]]''
|[[Marc Olinger]], [[Menn Bodson]] a [[Gast Rollinger]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|1993
|''[[Three Shake-a-leg Steps to Heaven]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|1997
|''[[Back in Trouble]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2001
|''[[Le Club des Chômeurs]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2002
|''[[Liewensrees]]''
|[[Marc Barnig]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2003
|''[[Rendolepsis]]''
|[[Marc Barnig]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2003
|''[[Im Anfang war der Blick]]''
|[[Bady Minck]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|2004
|''[[La Revanche]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2005
|''[[Le Roman de Renart]]''
|[[Thierry Schiel]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2005
|''[[Black King's Way]]''
|[[Marc Barnig]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2005
|''[[Zombie Film]]''
|[[Patrick Ernzer]] an dem [[Mike Tereba]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2005
|''[[Nondidjeft]]''
|[[Max Mertens]] a [[Pitt Mertens]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2005
|''[[Bye Bye Blackbird]]''
|[[Robinson Savary]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|-
|align="center"|2006
|''[[Perl oder Pica (Film)|Perl oder Pica]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2006
|''[[Who's Quentin?]]''
|[[Sacha Bachim]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2006
|''[[The Nebula Dawn]]''
|[[Yves Steichen]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2006
|''[[Deepfrozen]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|2006
|''[[She.He.It]]''
|[[Christian Neuman]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2006
|''[[So mol honnert]]''
|[[Max Mertens]] a [[Pitt Mertens]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Nuits d'Arabie]]''
|[[Paul Kieffer]]
|
|-
|align="center"|2009
|''[[House of Boys]]''
|[[Jean-Claude Schlim]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|-
|align="center"|2009
|''[[Réfractaire (Film)|Réfractaire]]''
|[[Nicolas Steil]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|2009
|''[[Reste Bien, Mec!]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|2010
|''[[Emil (Film)|Emil]]''
|[[Marc Thoma]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2010
|''[[Trouble No More (Film)|Trouble No More]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2011
|''[[Hot Hot Hot]]''
|[[Beryl Koltz]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|-
|align="center"|2012
|''[[Doudege Wénkel (Film)|Doudege Wénkel]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2012
|''[[Les fameux gars]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|2012
|''[[D'Schatzritter an d'Geheimnis vum Melusina]]''
|[[Laura Schroeder]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2012
|''[[D'Symmetrie vum Päiperlek]]''
|[[Paul Scheuer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2013
|''[[D'Engelcher vu Schëndels]]''
|Marc Thoma
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2014
|''[[Heemwéi]]''
|[[Sacha Bachim]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2015
|''[[Mammejong]]''
|[[Jacques Molitor]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Englesch
|-
|align="center"|2015
|''[[Baby (a)lone]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2015
|''[[Eng nei Zäit]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2016
|''[[Voices from Chernobyl (Film)|Voices from Chernobyl (La supplication)]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|2016
|''[[Kropemann (Film)|Kropemann]]''
|[[Patrick Ernzer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2017
|''[[Rusty Boys]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2017
|''[[Gutland]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|2018
|''[[De Superjhemp retörns]]''
|[[Félix Koch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2019
|''[[Sawah]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch, Franséisch, Arabesch, Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2019
|''[[Péitruss (Film)|Péitruss]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch<br>Englesch<br>Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2019
| ''[[De Buttek]]''
|[[Luc Feit]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch<br>Franséisch<br>Englesch
|-
|align="center"|2021
|''[[Hytte]]''
|[[Jean-Louis Schuller]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|-
|align="center"|2023
|''[[Little Duke]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2023
|''[[Läif a Séil]]''
|[[Loïc Tanson]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch|-
|-
|align="center"|2024
|''[[Poison (Film 2024)|Poison]]''
|[[Désirée Nosbusch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|}
=== Kuerzfilmer ===
Als [[Kuerzfilm]]er sinn all Filmer definéiert, déi manner wéi 50 Minutten daueren.
{|class="wikitable sortable"
|+ Lëtzebuergesch Fiktiounskuerzfilmer, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen
|-
! width="20" | Joer
! width="280" | Filmtitel
! width="320" | Regie
! width="220" | Typ
|-
|align="center"|1947
|''[[Les danseurs d'Echternach]]''
|[[Evy Friedrich]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1979
|''[[Blut in der Spur]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1982
|''[[Stefan (Film)|Stefan]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1982
|''[[Lupowitz]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1983
|''[[Die letzte Nacht]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1983
|''[[Cocaine Cowboy]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1983
|''[[One-Reel Picture Show]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1984
|''[[Van Drosselstein]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1984
|''[[... der Däiwel]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1988
|''[[Der Mensch mit den modernen Nerven]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1993
|''[[d'Sandauer]]''
|[[Christian Delcourt]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1995
|''[[Attwengers Luft]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1995
|''[[Sniper]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1996
|''[[Mécanomagie]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1996
|''[[Letters Unsent]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2001
|''[[Verrouillage central]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2002
|''[[Un combat]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2003
|''[[Paperdream]]''
|[[Marc Barnig]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2003
|''[[W (Film)|W]]''
|[[Luc Feit]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2004
|''[[Lost]]''
|[[Marc Barnig]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2004
|''[[31 Min.]]''
|[[Yves Steichen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2004
|''[[La Belle est la Bête]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2004
|''[[The Lodge]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Butterflies]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Starfly]]''
|[[Beryl Koltz]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Something About Pizza]]''
|[[Olivier Koos]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[The Plot Spoiler]]''
|[[Jeff Desom]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Lost in Mankind]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Elegant]]''
|[[Dan Wiroth]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[Das Sein und das Nichts]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[Le gardien du Nid]]''
|[[Olivier Pesch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[IvoEva]]''
|[[Sandy Lorente]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[U.L.O. Unknown Lying Object]]''
|[[Claude Grosch]] an [[Yann Tonnar]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[The Tell Tale Heart]]''
|[[Raul Garcia]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[Mona (Film 2006)|Mona]]''
|Marc Barnig
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[Sheep]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[Solus]]''
|[[Meris Sehovic]] an [[Cédric Kieffer]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[Bet Zeitoun]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[No Star]]''
|[[Christian Neuman]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[Josh (Film)|Josh]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[Derrière la tête]]''
|[[Sebastien Tasch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Schein Sein]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Gloomy Sunday]]''
|[[Meris Sehovic]] a [[Cédric Kieffer]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Bordun]]''
|[[Pierre Hansen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[En compagnie de la poussière]]''
|[[Jacques Molitor]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Senteurs]]''
|[[Laura Schroeder]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Dawning]]''
|[[Ben Andrews]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Vault]]''
|[[Fred Neuen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[X on a Map]]''
|[[Jeff Desom]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Bonobo (Film)|Bonobo]]''
|[[Jacques Molitor]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Date-lech]]''
|[[Mike Tereba]] a [[Georges Waringo]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Morgenrot]]''
|[[Jeff Desom]]
|Kuerzfilm, fiktiv (Animatiounsfilm)
|-
|align="center"|2009
|''[[Pido perdón]]''
|[[Sascha Heyar]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Routine]]''
|[[Saesa Kiyokawa]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Time for New Heroes]]''
|[[Christian Neuman]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Lingo vino]]''
|[[Daniel Texter]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2010
|''[[La fameuse route]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2010
|''[[Ons Identitéit]]''
|"Dem Team"
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2010
|''[[Lauschter]]''
|[[Eric Lamhène]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Double saut]]''
|[[Laura Schroeder]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Flou (Film)|Flou]]''
|[[Eric Lamhène]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Laaf]]''
|[[Loïc Tanson]] an [[Thierry Bessling]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Lost in Organisation]]''
|[[Cédric Kieffer]] a [[Meris Sehovic]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[L'orchidée]]''
|[[Cyrus Neshvad]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Le père, le fils... et Anna]]''
|[[Myriam Muller]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Rose et Violet]]''
|[[Claude Grosch]] a [[Luc Otter]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Der Solist]]''
|[[Pierre Hansen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[En Dag am Fräien]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2012
|''[[Gëff eens]]''
|[[Eric Lamhène]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2012
|''[[T(w)o Friends]]''
|[[Michel Clemen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[22:22]]''
|[[Julien Becker]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Le chagrin des ogresses]]''
|[[Myriam Muller]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Do You Believe in Magic?]]''
|[[Brice Montagne]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Errances]]''
|[[Marylène Andrin]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Le faux départ]]''
|[[Thierry Besseling]] a [[Loïc Tanson]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Géi du scho mol vir]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Manon (Film 2013)|Manon]]''
|[[Quentin Montagne]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Mr Hublot]]''
|[[Laurent Witz]] an [[Alexandre Espigares]]
|Kuerzfilm, fiktiv (Animatiounsfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Serena (Kuerzfilm)|Serena]]''
|[[Eric Lamhène]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[The Wrong Place]]''
|[[Ben Andrews]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Antoine (Film 2014)|Antoine]]''
|[[Cyrus Neshvad]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Asta (Who Killed Asta Nielsen?)]]''
|[[Olivier Koos]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[D.A Reproduction]]''
|[[Anne Simon]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Das Vermächtnis]]''
|[[Yasin Özen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Elderly Spring]]''
|[[Pierre Hansen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Override]]''
|[[Juan Aguilar]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Roxy (Film)|Roxy]]''
|[[Fabien Colas]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2015
|''[[À quoi bon?]]''
|[[Thierry Faber]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2015
|''[[Javotte (Film)|Javotte]]''
|[[Sarah Hirtt]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2015
|''[[Morgue (Film)|Morgue]]''
|[[Laurent Prim]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2016
|''[[Casting a Woman]]''
|[[Caroline Kox]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2016
|''[[Freddie (Film)|Freddie]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2016
|''[[Acheron]]''
|[[Thoma Forgiarini]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2016
|''[[And Then You]]''
|[[Kim Schneider]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2017
|''[[Dem Mich seng Kichen]]''
|[[Diana Nilles]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2019
|''[[The Family Who Hid in the Cellar]]''
|[[Ayshea Halliwel]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2019
|''[[Portraitiste (Film)|Portraitiste]]''
|[[Cyrus Neshvad]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2020
|''[[Halligalli]]''
|[[Govinda Van Maele]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2020
|''[[If We Smarten Up]]''
|[[Larisa Faber]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2020
|''[[Lupus (Film)|Lupus]]''
|[[Laurent Prim]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2021
|''[[Vis-à-Vis (Film)|Vis-à-Vis]]''
|[[Émile V. Schlesser]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2021
|''[[Meng Hoer]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2021
|''[[Caroline sur le toit]]''
|[[Alejandro Bordier]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2021
|''[[Kowalsky (Film)|Kowalsky]]''
| [[Émile V. Schlesser]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2022
|''[[Bellevue (Film 2022)|Bellevue]]''
|[[Jonathan Becker]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2022
|''[[Nice Not to Meet You]]''
|[[Sirvan Marogy]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2022
|''[[Nucléaire]]''
|[[Roxane Peguet]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2022
|''[[Porzellan]]''
|[[Felix Keilen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|}
== Lëtzebuergesch Documentairen, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen ==
=== Laangfilmer ===
Als [[Spillfilm]]er oder Laangfilmer sinn all Filmer definéiert, déi méi wéi 50 Minutten daueren.
{|class="wikitable sortable"
|-
! width="20" | Joer
! width="350" | Filmtitel
! width="320" | Regie
! width="180" | Typ
|-
|align="center"|1981
|''[[800 Joer Buurg Clierf]]''
|[[Marc Thoma]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1986
|''[[KlibberKleeschenSchueberMaischenAllerHerrgottsNationalSprangKirmes|KlibberKleeschenSchueberMaischen...]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Georges Fautsch]] a [[Maisy Hausemer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1995
|''[[Edward J. Steichen (Film)|Edward J. Steichen]]''
|[[Claude Waringo]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1997
|''[[Laanscht d'Grenz]]''
|[[Paul Kieffer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1997
|''[[Call Her Madam]]''
|[[Paul Lesch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1998
|''[[Stol (Film)|Stol]]''
|[[Claude Lahr]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1998
|''[[Rockin' Warriors]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2000
|''[[André an d'dissident Stëmmen]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2001
|''[[Ech war am Congo]]''
|[[Paul Kieffer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2001
|''[[Histoire(s) de jeunesse(s)]]''
|[[Anne Schroeder]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2001
|''[[Les perdants n'écrivent pas l'histoire]]''
|[[Frédéric Fichefet]], [[Edie Laconi]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2002
|''[[D'Lëtzebuerger am Tour de France]]''
|[[Paul Kieffer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2002
|''[[Ligne de vie (Film)|Ligne de vie]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2003
|''[[L'homme au cigare]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2004
|''[[Heim ins Reich (Film)|Heim ins Reich]]''
|[[Claude Lahr]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2004
|''[[Monsieur Warum]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2004
|''[[René Deltgen - Der sanfte Rebell]]''
|[[Michael Wenk]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Doheem (Film)|Doheem]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Télé Luxembourg 50 ans]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Tour de Force]]''
|[[Boris Kremer]] an [[Antoine Prum]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Télé Luxembourg 50 ans]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2006
|''[[Leslie Kent, a Tale of Sex, Booze and the Blues]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Ëmmer bereet]]''
|[[Cathy Richard]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Plein d'essence]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Entrée d'artistes]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[E stoarkt Stéck Minett]] - 100 Joer Jeunesse Esch''
|[[Julie Schroell]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Diddeleng, 100 Joer, 100 Gesiichter]]''
|[[Beryl Koltz]] an [[Armand Strainchamps]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Luxemburg, USA]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Stam. Nous restons là]]''
|[[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]] an [[Charlotte Grégoire]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Léif Lëtzebuerger]]''
|[[Ray Tostevin]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Weilerbach (Film)|Weilerbach]]''
|[[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2008
|''[[inthierryview]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2009
|''[[Tour of Duty]]''
|[[Fränk Grotz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2009
|''[[Strangers in the Night (Film, 2011)|Strangers in the Night]]''
|[[Beryl Koltz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2010
|''[[Blà, Blä, Blá]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2010
|''[[Hamilius: Hip Hop Culture in Luxembourg|Hamilius]]''
|[[Alain Tshinza]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2010
|''[[Mir wëllen net bleiwen]]''
|[[Pascal Becker]] a [[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2010
|''[[Schockela, Knätschgummi a brong Puppelcher]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[De Bauereblues]]''
|[[Julie Schroell]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[The Road Uphill]]''
|[[Jean-Louis Schuller]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[We Might as Well Fail]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[Germaine Damar - Der tanzende Stern]]''
|[[Michael Wenk]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[High/Low]]''
|[[Jean-Louis Schuller]] a [[Sam Blair]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[Le retour - Mythes et migrations des îles de la lune]]''
|[[Charlotte Bruneau]] a [[Catherine Wurth]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[Schrebergaart (Film)|Schrebergaart]]''
|[[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2012
|''[[Terra mia terra nostra]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2012
|''[[D'Belle Époque]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2012
|''[[Charges Communes]]''
|[[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]] a [[Charlotte Grégoire]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Atelier Luxembourg]]''
|[[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Cello Tales]]''
|[[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[D'Fifties zu Lëtzebuerg]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Orangerie (Film)|Orangerie]]''
|[[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]] a [[Benoît Majerus]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Sweetheart Come]]''
|[[Jacques Molitor]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Naked Opera]]''
|[[Angela Christlieb]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Never Die Young]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Nak Muay]]''
|[[Christian Muno]], [[Raoul Schmitz]] a [[Fränk Muno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2014
|''[[De Bopebistro Tour]]''
|[[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2014
|''[[Succès Fox]]''
|[[Désirée Nosbusch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2014
|''[[E Futtballspill am Schnéi]]''
|[[Tom Alesch]] an [[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2014
|''[[Black Harvest]]''
|[[Jean-Louis Schuller]] a [[Sean Clark]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2015
|''[[Faustino One Man Show]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2015
|''[[Buffalo C. Wayne - Roude Léiw mam Cowboy's Hutt]]''
|[[Ralf Hess]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2015
|''[[Mos Stellarium]]''
|[[Karolina Markiewicz]] a [[Pascal Piron]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2016
|''[[Eldorado (Film 2016)|Eldorado]]''
|[[Rui Abreu]], [[Loïc Tanson]] an [[Thierry Besseling]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2016
|''[[Foreign Affairs (Film 2016)|Foreign Affairs]]''
|[[Pasha Rafiy]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2016
|''[[Streik!]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2017
|''[[Sixty8]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2017
|''[[Schwaarze Mann]]''
|[[Fränz Hausemer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2018
|''[[Histoire(s) de femme(s)]]''
|[[Anne Schroeder]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2019
|''[[Lost in the 80s]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2019
|''[[California Dreaming]]''
|[[Fabrizio Maltese]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2019
|''[[Tune Into the Future]]''
|[[Eric Schockmel]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2020
|''[[Colectiv]]''
|[[Alexander Nanau]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2020
|''[[Eng Äerd]]''
|[[Tom Alesch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2021
|''[[The Living Witnesses]]''
|[[Karolina Markiewicz]] a [[Pascal Piron]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2021
|''[[De Lampertsbierg]]''
|[[Joy Hoffmann]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2022
|''[[Crise et chuchotements]]''
|[[Jossy Mayor]] & [[Laurent Moyse]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2022
|''[[Michel Majerus - Next Step]]''
|[[Anne Schiltz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2024
|''[[Operatioun Pauly]]''
|[[Marc Thoma]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2026
|''[[Europe - la bataille des sièges]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|}
=== Kuerzfilmer ===
Als [[Kuerzfilm]]er sinn all Filmer definéiert, déi manner wéi 50 Minutten daueren.
{|class="wikitable sortable"
|-
! width="20" | Joer
! width="350" | Filmtitel
! width="320" | Regie
! width="180" | Typ
|-
|align="center"|1907
|''[[Ein Besuch in der Champagnerfabrik Mercier]]''
|[[Peter Marzen]] a [[Wendel Marzen]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1929
|''[[Une grande industrie dans un petit pays]]''
|[[Albert Mourlan]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1931
|''[[La journée des orphelins]]''
|[[Evy Friedrich]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1936
|''[[D'Weesekanner op der Schueberfouer]]''
|[[Pierre Bertogne]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1938
|''[[Ardoises]]''
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1938
|''[[Garçon... un Bock]]''
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1938
|''[[D'Louschläissen am Eisléck]]''
|[[Pierre Bertogne]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1939
|''[[Circulez]]''
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1939
|''[[Le film du Centenaire]]''
|[[Pierre Harts]] a [[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1939
|''[[Möllech a Botter]]''
|[[Pierre Bertogne]] an [[Alfred Heinen]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1945
|''[[Régions dévastées, Echternach]]''
|[[Pierre Bertogne]] a [[Pierre Kintzinger]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1946
|''[[Le Tour du Luxembourg 1946 en quatre étapes]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1947
|''[[Tour du Luxembourg 1947]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1947
|''[[Le vin de la Moselle luxembourgeoise]]''
|Max Dianville
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1949
|''[[A travers les faubourgs de la Ville de Luxembourg]]''
|[[Marcel Franziskus]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1949
|''[[Das Schleissen]]''
|[[René Kauthen]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1950
|''[[Au pays des châteaux]]''
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1950
|[[Visages du Luxembourg]]
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1950
|''[[Ewige Madonna]]''
|[[Ulrich Kayser]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1951
|''[[Baurestolz]]''
|[[René Kauthen]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1953
|''[[Benelux - Le Luxembourg et son industrie]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1953
|[[Le mariage de la Princesse Josephine-Charlotte et du Prince Jean]]
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1953
|''[[De la grappe au vin]]''
|[[Marcel Franziskus]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1956
|''[[L'aéroport de Luxembourg]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1956
|''[[Décembre, mois des enfants]]''
|[[Henri Storck]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1957
|''[[Dudelange - Cinquantenaire]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1957
|''[[La visite de René Coty au Luxembourg]]''
|[[Jacques Navadic]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1958
|''[[Echternach et sa procession dansante]]''
|[[Marcel Franziskus]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1958
|''[[Echternach, haut lieu de l'esprit]]''
|[[Michel Drach]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1959
|''[[Au service de la Nation]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1960
|''[[L'électricité au service du pays]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1962
|''[[Kutter (Film)|Kutter]]''
|[[Marcel Franziskus]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1963
|''[[Au choeur de l'Europe]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1963
|''[[Emile Mayrisch (Film)|Emile Mayrisch]]''
|[[Ed Kohl]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1963
|''[[Emile Mayrisch, l'homme et son oeuvre]]''
|[[Jos Pauly]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1968
|''[[Requiescat in pace]]''
|[[Jean Jeitz]] an [[Jean Biver]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1969
|''[[Objectif 2000]]''
|[[Jos Pauly]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1970
|''[[Electricité, moteur des temps modernes]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1970
|''[[A Man, a Legend: George S. Patton]]''
|[[Fred Junck]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1972
|''[[L'Europe en marche: Hommage à Robert Schuman]]''
|[[Fred Junck]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1973
|''[[Burrigsonndig zu Huldang (Dimanche de grand feu à Huldange)]]''
|[[Ed Kohl]] an [[Heng Glesener]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1973
|''[[Echternach und seine Springprozession]]''
|[[Paul Spang]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1974
|''[[Escale au Luxembourg]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1978
|''[[Shetland]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Michel Geiben]] an [[R. Klemmer]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1979
|''[[Das Grossherzogtum Luxemburg]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1981
|''[[Equilibre et mouvement]]''
|[[Edouard Berne]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1981
|''[[D'Meedche vu Garnech]]''
|[[Gast Rollinger]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1984
|''[[Cat-Hydra]]''
|[[AFO Film]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1985
|''[[Schwaarze Schnéi]]''
|[[AFO Film]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1986
|''[[D'Bicherbank an der Enneschtgaass]]''
|[[AFO Film]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1989
|''[[Äerzengel (Film)|Äerzengel]]''
|[[Claude Waringo]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1990
|''[[Expo 150 - De Film]]''
|[[Jean-Claude Schlim]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1991
|''[[Le pont rouge]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1992
|''[[D'Päerdscoursen zu Dikrech]]''
|[[Bernard Zeches]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1992
|''[[De Stau]]''
|[[Anne Diederich]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1993
|''[[5 Liewen]]''
|[[Jean Kayser]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1993
|''[[Biller aus enger onroueger Zäit]]''
|[[Bernie Zeches]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1993
|''[[Thés dansants]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1993
|''[[Udo Kier, From A to A]]''
|[[Paul Lesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1995
|''[[Eng Kinnigin an der Kathedral]]''
|[[Tom Alesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1996
|''[[Roger]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1997
|''[[Carreaux de mine]]''
|[[Anne Schroeder]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1997
|''[[De leschten Héichuewen]]''
|[[Menn Bodson]] an [[Romain Goerend]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1999
|''[[Dancing Pilgrims]]''
|[[Larue M. Hal]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1999
|''[[Philippe Schneider, de Mann mat der Kamera]]''
|[[Tom Alesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2000
|''[[Electric Theatre]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2000
|''[[The Very Last Cha Cha Cha]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2003
|''[[Ons Arméi]]''
|[[Cathy Richard]] a [[Tom Alesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Tony Rollman, une aventure européenne]]''
|[[Delphine Kiefer]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[bloë Steen]]''
|[[Tom Alesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Am Éislek]]''
|[[Tom Alesch]] an [[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2019
|''[[Touch Me]]''
|[[Eileen Byrne]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2023
|''[[De Bäcker a säi Radio]]''
|[[Fred Mersch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2024
|''[[D'Ierzenzopp ass gutt]]''
|[[Fred Mersch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|}
== Auslännesch Filmer, déi a Koproduktioun mat Lëtzebuerg hiergestallt goufen ==
=== Laangfilmer ===
{|class="wikitable sortable"
|-
! width="20" | Joer
! width="260" | Filmtitel
! width="300" | Regie
! width="180" | Koproduktiounslänner
! width="140" | Kommentar
|-
|align="center"|1965
|''Massacre pour une orgie''
|Jean-Loup Grosdard (Jean-Pierre Basti)
|{{DEU}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Joël Barbouth]]-->
|-
|align="center"|1969
|''[[Pano ne passera pas]]''
|[[Ody Roos]] an [[Danielle Jaeggi]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Anne Kerylen]]-->
|-
|align="center"|1969
|''Mon nom est femme''
|Max Frobenius
|{{FRA}}
|<!--mam [[Ellen Bahl]]-->
|-
|align="center"|1969
|''[[More (Film 1969)|More]]''
|[[Barbet Schroeder]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Klaus Grünberg]] a [[Mimsy Farmer]]-->
|-
|align="center"|1969
|''Traquenards''
|[[Jean-François Davy]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Roland Lesaffre]] an [[Anna Gaël]]-->
|-
|align="center"|1971
|''[[Mais qui m'a donc fait ce bébé?]]''
|[[Michel Gérard]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Noël Roquevert]], [[Michèle Girardon]], [[Hary Haagen]] an [[Jängi Hopp]]-->
|-
|align="center"|1984
|''[[Die Frau ohne Körper und der Projektionist]]''
|[[Nikolaus Schilling]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Liane Hielscher]] a [[Gabriel Barylli]]-->
|-
|-
|align="center"|1985
|''[[Istanbul (Film 1985)|Istanbul]]''
|[[Marc Didden]]
|{{BEL}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Brad Dourif]] an [[Ingrid de Vos]]-->
|-
|align="center"|1985
|''[[Here Come the Littles]]''
|[[Bernard Deyriès]]
|{{USA}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|1991
|''[[One Against the Wind]]''
|[[Larry Elikann]]
|{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Judy Davis]] a [[Sam Neill]]-->
|-
|align="center"|1991
|''[[Sherlock Holmes and the Leading Lady]]''
|[[Peter Sasdy]]
|{{GBR}}<br>{{FRA}}<br>{{BEL}}<br>{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Christopher Lee]] a [[Patrick Macnee]]-->
|-
|align="center"|1992
|''[[Incident at Victoria Falls]]''
|[[Bill Corcoran]]
|{{GBR}}<br>{{ITA}}<br>{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam Christopher Lee a Patrick Macnee-->
|-
|align="center"|1992
|''[[Les sept péchés capitaux (Film 1992)|Les sept péchés capitaux]]''
|[[Beatriz Flores]], [[Frédéric Fonteyne]], [[Geneviève Mersch]], [[Yvan Le Moine]], [[Pierre Paul Renders]], [[Olivier Smolders]] a [[Pascal Zabus]] mam [[Robert Mitchum]] a [[Marie-Christine Bayens]]
|{{BEL}}
|Sketchfilm
|-
|align="center"|1992
|''[[Retrato de família (Film 1991)|Retrato de familia]]''
|[[Luis Galvao Teles]]
|{{POR}}<br/>{{FRA}}
|<!--mam [[Joaquim de Almaida]] a [[Maria de Medeiros]] -->
|-
|align="center"|1992
|''[[Je pense à vous (1992)|Je pense à vous]]''
|[[Jean-Pierre Dardenne]] a [[Luc Dardenne]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Robin Renucci]]-->
|-
|align="center"|1993
|''[[A House in the Hills]]''
|[[Ken Wiederhorn]]
|
|
|-
|align="center"|1993
|''[[Two Small Bodies]]''
|[[Beth Blethyn]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|1993
|''[[The Hound of London]]''
|[[Peter Reynolds-Long]]
|
|Fernseefilm<!--; mam Patrick Macnee-->
|-
|align="center"|1993
|''[[Abracadabra (Film)|Abracadabra]]''
|[[Harry Cleven]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Philippe Volter]] an Thierry van Werveke-->
|-
|align="center"|1993
|''[[Anna annA]]''
|[[Jürgen Brauer]]
|{{CHE}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Lea Hurliman]] a [[Steve Karier]]-->
|-
|align="center"|1994
|''[[Lie Down With Lions (Televisiounsfilm)|Lie Down With Lions]]''
|[[Jim Goddard]]
|{{GBR}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Timothy Dalton]] an [[Omar Sharif]]-->
|-
|align="center"|1995
|''[[Midnight Man (TV-Film 1995)|Midnight Man]]''
|[[Lawrence Gordon Clark]]
|{{CAN}}<br>{{USA}}<br>{{GBR}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Rob Lowe]] an [[Hannes Jaenicke]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[La promesse (Film 1996)|La promesse]]''
|Jean-Pierre Dardenne a Luc Dardenne
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Jérémie Renier]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[The Way to Dusty Death]]''
|[[Geoffrey Reeve]]
|{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam Rob Lowe-->
|-
|align="center"|1996
|''[[On Dangerous Ground]]''
|[[Lawrence Gordon Clark]]
|{{CAN}}<br>{{GBR}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Linda Hamilton]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[Black Dju]]''
|[[Pol Cruchten]]
|{{BEL}}<br>{{POR}}
|<!--mam [[Philippe Léotard]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[Salut cousin!]]''
|[[Merzak Allouache]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Gad Elmaleh]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[The Pillow Book]]''
|[[Peter Greenaway]]
|{{FRA}}<br>{{GBR}}<br>{{NED}}
|<!--mam [[Vivian Wu]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[La freccia azzurra]]''
|[[Enzo d'Alo]]
|{{ITA}}<br>{{CHE}}<br>{{DEU}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|1997
|''[[Sub Down]]''
|[[Gregg Champion]] (als [[Alan Smithee]])
|{{USA}}
|<!--mam [[Stephan Baldwin]] a [[Tom Conti]]-->
|-
|align="center"|1997
|''[[Elles]]''
|[[Luis Galvão Teles]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{POR}}<br>{{ESP}}
|
|-
|align="center"|1997
|''[[Lorenz im Land der Lügner]]''
|Jürgen Brauer
|{{DEU}}
|<!--mam [[Jochen Busse]] a [[Rolf Hoppe]]-->
|-
|align="center"|1997
|''[[An American Werewolf in Paris]]''
|[[Anthony Waller]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Tom Everett Scott]] an [[Julie Delpy]]-->
|-
|align="center"|1997
|''[[Benjamin Blümchen (Film)|Benjamin Blümchen]]''
|[[Gerhard Hahn]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|1998
|''[[L'école de la chair]]''
|[[Benoît Jacquot]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Isabelle Huppert]] a [[Vincent Lindon]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Tommi & the Wildcat]]''
|[[Raimoo Niemit]] a [[Ville Suhonen]]
|{{FIN}}<br>{{DEU}}<br>{{DNK}}
|
|-
|align="center"|1998
|''[[Le serpent a mangé la grenouille]]''
|[[Alain Guesnier]]
|{{FRA}}<br>{{ESP}}
|<!--mam [[Jean Rochefort]] a [[Marisa Paredes]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Nightworld: 30 Years to Life]]''
|[[Michael Tuchner]]
|{{CAN}}<br>{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Robert Hays]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Nightworld: Lost Souls]]''
|[[Jeff Woolnough]]
|{{CAN}}
|Fernseefilm<!--; mam [[John Savage]] a [[Barbara Sukowa]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Le plaisir (et ses petits tracas)]]''
|[[Nicolas Boukhrief]]
|{{FRA}}<br>{{ITA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Mathieu Kassovitz]], [[Vincent Cassel]] a [[Julie Gayet]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Max & Bobo]]''
|[[Frédéric Fonteyne]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Alfredo Pea]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Tale of the Mummy]]''
|[[Russell Mulcahy]]
|{{USA}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Jason Scott Lee]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Kirikou et la sorcière]]''
|[[Michel Ocelot]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|1998
|''[[The First 9½ Weeks]]''
|[[Alex Wright]]
|{{USA}}<br>{{CAN}}
|<!--mam [[Paul Mercurio]] a [[Clara Bellar]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[Fortress 2]]''
|[[Geoff Murphy]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Christophe Lambert]]-->
|-
|align="center"|
|''[[8½ Women]]'' (1999)
|Peter Greenaway
|{{GBR}}<br>{{NED}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[John Standing]] a [[Matthew Delamere]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[Une liaison pornographique]]''
|Frédéric Fonteyne
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Nathalie Baye]] a [[Sergi López (Schauspiller)|Sergi López]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[The New Adventures of Pinocchio]]''
|[[Michael Anderson (Filmregisseur)|Michael Anderson]]
|{{USA}}<br>{{DEU}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Martin Landau]] an [[Udo Kier]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[Wing Commander (Film)|Wing Commander]]''
|[[Chris Roberts (Spilldesigner)|Chris Roberts]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Freddie Prince, Jr.]] an [[Jürgen Prochnow]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[New World Disorder (Film 1999)|New World Disorder]]''
|[[Richard Spence]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Rutger Hauer]] an [[Tara Fitzgerald]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[Jaime (Film 1999)|Jaime]]''
|[[Antònio-Pedro Vasconcelos]]
|{{POR}}<br>{{BRA}}
|<!--mam [[Saùl Fonseca]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[La chambre obscure]]''
|[[Christine Questerbert]]
|{{FRA}}<br>{{CAN}}<br>{{ITA}}
|<!--mam [[Sylvie Testud]] a [[Mathieu Demy]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Pourquoi se marier le jour de la fin du monde?]]''
|Harry Cleven
|{{BEL}}
|<!--mam [[Frédéric Bodson]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Les gens qui s'aiment]]''
|[[Jean-Charles Tacchella]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}<br>{{ESP}}
|<!--mam [[Richard Berry (Schauspiller)|Richard Berry]] an [[Jacqueline Bisset]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Shadow of the Vampire]]''
|[[E. Elias Merhige]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[John Malkovich]] a [[Willem Dafoe]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Falling Through (2000)|Falling Through]]''
|[[Colin Bucksey]]
|{{CAN}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[James West]] a [[Marjo Baayen]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Christie Malry's Own Double Entry]]''
|[[Paul Tickell]]
|{{NLD}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Nick Moran]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Lourdes (Film 2000)|Lourdes]]''
|[[Lodovico Gasparini]]
|{{ITA}}<br>{{FRA}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Alessandro Gassman]] a [[Sydne Rome]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Du poil sous les roses]]''
|[[Jean Julien Chervier]]a [[Agnès Obadia]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Julie Durand]]-->
|-
|align="center"|
|''[[The Enemy]]''
|[[Tom Kinninmont]]
|{{USA}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Luke Perry]] a [[Roger Moore]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[Superstition (Film 2001)|Superstition]]''
|[[Kenneth Hope]]
|{{GBR}}<br>{{NLD}}
|<!--mam [[David Warner]] an [[Charlotte Rampling]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[CQ]]''
|[[Roman Coppola]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Jeremy Davies]] an [[Angela Lindvall]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[Petites misères]]''
|[[Philippe Boon]] a [[Laurent Brandenbourger]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Albert Dupontel]] a [[Marie Trintignant]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[The Musketeer]]''
|[[Peter Hyams]]
|{{DEU}}<br>{{GBR}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Catherine Deneuve]] a [[Stephen Rea]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[The Point Man]]''
|[[John Glen]]
|{{GBR}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Christopher Lambert]] a [[Kerry Fox]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[L'amour en suspens]]''
|[[Herman Van Eycken]]
|{{BEL}}<br>{{POR}}
|<!--mam [[Andrea Ferreol]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Boys on the Run (Film 2002)|Boys on the Run]]''
|[[Pol Cruchten]]
|{{USA}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2002
|''[[Corto Maltese: La cour secrète des Arcanes]]''
|[[Pascal Morelli]]
|{{FRA}}<br>{{ITA}}
|
|-
|align="center"|2002
|''[[Dog Soldiers]]''
|[[Neil Marshall]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[Kevin McKidd]] a [[Sean Pertwee]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Un honnête commerçant]]''
|[[Philippe Blasband]]
|{{BEL}}
|<!--mam [[Philippe Noiret]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[J'ai toujours voulu être une sainte]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|{{BEL}}
|<!--mam [[Marie Kremer]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Confessions of an Ugly Stepsister]]''
|[[Gavin Millar]]
|{{CAN}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Stockard Channing]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Extreme Ops]]''
|[[Christian Duguay]]
|{{GBR}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Devon Sawa]] an [[Heino Ferch]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[FearDotCom]]''
|[[William Malone]]
|{{GBR}}<br>{{DEU}}<br>{{USA}}
|<!--mam [[Stephen Dorff]] an Udo Kier-->
|-
|align="center"|2002
|''[[The Ride (Film 2002)|The Ride]]'' oder och ''Joy-Rider''
|[[Gaby Dellal]]
|{{ITA}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Paul Nicholls]] a [[Mathieu Carrière]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Maigret et le fou de Sainte Clotilde]]''
|[[Claudio Tonetti]] a [[Bruno Cremer]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}<br>{{CHE}}
|Fernseefilm
|-
|align="center"|2002
|''[[Moonlight (Film 2002)|Moonlight]]''
|[[Paula Van der Oest]]
|{{NLD}}<br>{{GBR}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Laurien Van den Broeck]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Le troisième oeil]]''
|[[Christophe Fraipont]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Fatou N'Diaye]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Nha Fala]]''
|[[Flora Gomes]]
|{{POR}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Fatou N'Diaye]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Tristan et Iseult]]''
|[[Thierry Schiel]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Ciara Baker]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[De tweeling (Film 2002)|De tweeling]]''
|[[Ben Sombogaert]]
|{{NLD}}
|<!--mam [[Thekla Reuter]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Une part du ciel]]''
|[[Bénédicte Liénard]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Séverine Caneele]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Villa des roses (Film 2002)|Villa des roses]]''
|[[Frank Van Passel]]
|{{BEL}}<br>{{NLD}}<br>{{GBR}}
|<!--mam Julie Delpy an [[Jan Decleir]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Le tango des Rashevski]]''
|[[Sam Garbarski]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Hyppolyte Girardot]] a [[Ludmila Mikaël]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Rencontre avec le dragon]]''
|[[Hélène Angel]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Daniel Auteuil]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Octane]]''
|[[Marcus Adams]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[Madeleine Stowe]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Secret Passage]]''
|[[Ademir Kenovic]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[John Torturo]] an Tara Fitzgerald-->
|-
|align="center"|2003
|''[[The Emperor's Wife]]''
|[[Julien Vrebos]]
|{{NLD}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Jonathan Rhys-Meyers]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''
|[[Peter Webber]]
|{{GBR}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Colin Firth]] a [[Scarlett Johansson]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Os imortais]]'' (Les immortels)
|[[Antoni Pedro Vasconcelos]]
|{{POR}}<br>{{GBR}}
|<!--mam Joaquim de Almeida, [[Emmanuelle Seigner]] an [[André Jung]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Pipermint... das Leben möglicherweise]]''
|[[Nicole Nadine Deppé]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Sami Frey]] a [[Myriam Muller]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[L'acqua... il fuoco]]''
|[[Luciano Emmer]]
|{{ITA}}
|<!--mam [[Giancarlo Giannini]] a [[Valérie Kaprisky]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Globi und der Schattenräuber]]''
|
|{{CHE}}<br>{{DEU}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2003
|''[[Tempo (Film 2003)|Tempo]]''
|[[Eric Styles]]
|{{CAN}}<br>{{FRA}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Melanie Griffith]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[The Tulse Luper Suitcases, Part I: The Moab Story]]''
|Peter Greenaway
|{{GBR}}<br>{{ESP}}<br>{{ITA}}<br>{{NLD}}<br>{{HUN}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Caroline Dhavernas]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Le ventre de Juliette]]''
|[[Martin Provost]]
|{{FRA}}<br>{{ESP}}
|<!--mam [[Marie Julie Parmentier]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Tudo isto é Fado]]'' (Fado Blues)
|Luis Galvào Teles
|{{POR}}<br>{{BRA}}
|<!--mam [[Angelo Torres]] a Joaquim De Almeida-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Tempesta]]''
|[[Tim Disney]]
|{{NLD}}<br>{{ESP}}<br>{{GBR}}<br>{{USA}}<br>{{ITA}}
|<!--mam [[Scot Williams]] a Rutger Hauer-->
|-
|align="center"|2004
|''[[La femme de Gilles]]''
|Frédéric Fonteyne
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{ITA}}<br>{{CHE}}
|<!--mam [[Emmanuelle Devos]] a [[Laura Smet]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Der neunte Tag]]''
|[[Volker Schloendorff]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Ulrich Matthes]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Autobahnraser]]''
|[[Michael Keusch]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Niels Bruno Schmidt]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[The Merchant of Venice (Film 2004)|The Merchant of Venice]]''
|[[Michael Radford]]
|{{USA}}<br>{{GBR}}<br>{{ITA}}
|<!--mam [[Al Pacino]] an [[Jeremy Irons]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[The Tulse Luper Suitcases, Part 2: Vaux to the Sea]]''
|Peter Greenaway
|{{GBR}}<br>{{NLD}}<br>{{ESP}}<br>{{ITA}}<br>{{HUN}}
|
|-
|align="center"|2004
|''[[The Tulse Luper Suitcases, Part 3: From Sark to the Finish]]''
|Peter Greenaway
|{{GBR}}<br>{{ESP}}<br>{{NLD}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2004
|''[[Eros (Film)|Eros]]''
|[[Kar Wai Wong]], [[Steven Soderbergh]] a [[Michelangelo Antonioni]]
|{{USA}}<br>{{ITA}}<br>{{HKG}}<br>{{CHN}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Li Gong]] an [[Alan Arkin]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Madame Edouard]]''
|[[Nadin Monfils]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Michel Blanc]] an [[Josiane Balasko]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Calvaire]]''
|[[Fabrice du Welz]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Laurent Lucas]] a [[Brigitte Lahaye]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[George and the Dragon]]''
|[[Tom Reeve]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[James Purefoy]] a [[Patrick Swaize]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Hurensohn]]''
|[[Michael Sturminger]]
|{{AUT}}
|<!--mam [[Gerti Drassl]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Retrograde]]''
|[[Christopher Kulikowski]]
|{{USA}}<br>{{AUT}}
|<!--mam [[Dolph Lundgren]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[T'Choupi]]''
|[[Jean-Luc François]]
|{{AUT}}<br>{{FRA}}<br>{{KOR}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2004
|''[[Visions of Europe]]''
|[[Andy Bausch]], Peter Greenaway, [[Aki Kaurismäki]], [[Jan Troell]] an anerer
|25 europäesch Länner
|Anthologiefilm
|-
|align="center"|2004
|''[[The Preacher]]''
|[[Gerrard Verhage]]
|{{NLD}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Frank Lammers]] a [[Christian Kmiotek]]-->
|-
|align="center"|2005
|''[[Miss Montigny]]''
|[[Miel Van Hoogenbemt]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Johan Leysen]]-->
|-
|align="center"|2005
|''[[Der Henker]]''
|[[Simon Aeby]]
|{{AUT}}<br>{{GBR}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Nikolaj Coster-Waldau]]-->
|-
|align="center"|2005
|''[[Victoire]]''
|[[Stéphanie Murat]]
|{{FRA}}
|<!--mam Sylvie Testud a [[Mylène Demongeot]]-->
|-
|align="center"|2005
|''[[Your Name Is Justine]]''
|[[Franco de Peña]]
|{{POL}}
|<!--mam [[Mathieu Carrière]] an [[Dominique Pinon]]-->
|-
|align="center"|2006
|''[[Comme t'y es belle]]''
|[[Lisa Azuelos]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}<br>{{GBR}}
|
|-
|align="center"|2006
|''[[Comme tout le monde]]''
|[[Pierre-Paul Renders]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{CAN}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2006
|''[[Flawless]]''
|[[Michael Radford]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[Michael Caine]] an [[Demi Moore]]-->
|-
|align="center"|2006
|''[[In a Dark Place]]''
|[[Donato Rotunno]]
|{{GBR}}
|
|-
|align="center"|2006
|''[[Lapislazuli (Film)|Lapislazuli]]''
|[[Wolfgang Murnberger]]
|{{AUT}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2006
|''[[The Thief Lord]]'' (Herr der Diebe)
|[[Richard Claus]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Aaron Johnson]]-->
|-
|align="center"|2007
|''[[Free to leave]]''
|[[Peter Payer]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Irina Palm]]''
|[[Sam Gabarski]]
|{{BEL}}<br>{{DEU}}<br>{{GBR}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[J'aurais voulu être un danseur]]''
|[[Alain Berliner]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{GBR}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Luftbusiness]]''
|[[Dominique De Rivaz]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Retour à Gorée]]''
|
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Über Wasser]]''
|Udo Maurer
|{{AUT}}
|Documentaire
|-
|align="center"|2008
|''[[Bride Flight]]''
|Ben Sombogaart
|{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[Les enfants de Timpelbach]]''
|
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[Freigesprochen]]''
|[[Peter Payer]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[Divizionz]]''
|
|{{UGA}}<br>{{ZAF}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[JCVD]]''
|[[Mabrouk El Mechri]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[Tausend Ozeane]]''
|
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Bob et Bobette au Far-West]]''
|[[Wim Bien]] a [[Mark Mertens]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Contact High]]''
|[[Michael Glawogger]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Dust (Film 2009)|Dust]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Der Fürsorger]]''
|[[Lutz Konermann]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Humains]]''
|[[Jacques-Olivier Molon]] a [[Pierre-Olivier Thévenin]]
|{{FRA}}<br>{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Ne te retourne pas]]''
|[[Marina de Van]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{ITA}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Panique au village]]''
|[[Stéphane Aubier]] a [[Vincent Patar]]
|{{BEL}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2009
|''[[Räuberinnen]]''
|[[Carla Lia Monti]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Dernier étage gauche gauche]]''
|[[Angelo Cianci]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[La dernière fugue]]''
|[[Léa Pool]]
|{{CAN}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Illégal]]''
|[[Olivier Masset-Depasse]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Libre échange]]''
|[[Serge Guisquière]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Nous trois]]''
|[[Renaud Bertrand]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[La petite chambre]]''
|[[Stéphanie Chuat]] a [[Véronique Reymond]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Quartier Lointain]]''
|[[Sam Garbarski]]
|{{BEL}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[La Régate]]''
|[[Bernard Bellefroid]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[The Runway]]''
|[[Ian Power]]
|{{IRL}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Sans queue ni tête]]''
|[[Jeanne Labrune]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Anduni]]''
|[[Samira Radsi]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Avant l'aube]]''
|[[Raphaël Jacoulot]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[La clinique de l'amour]]''
|[[Artus de Penguern]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[De force]]''
|[[Frank Henry]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Elle ne pleure pas, elle chante]]''
|[[Philippe de Pierpont]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Les géants]]''
|[[Bouli Lanners]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Hysteria (Film)|Hysteria]]''
|[[Tanya Wexler]]
|{{GBR}}<br>{{FRA}}<br>{{DEU}}<br>{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Isabelle (Film)|Isabelle]]''
|[[Ben Sombogaart]]
|{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Mein bester Feind]]''
|[[Wolfgang Murnberger]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Nuit blanche]]''
|[[Frédéric Jardin]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Tabu - Es ist die Seele ein Fremdes auf Erden]]''
|[[Christoph Stark]]
|{{DEU}}<br>{{AUT}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[À perdre la raison]]''
|[[Joachim Lafosse]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Allez, Eddy!]]''
|[[Gert Embrechts]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Arrêtez-moi]]''
|[[Jean-Paul Lilienfeld]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Belle du seigneur]]''
|[[Glenio Bonder]]
|{{FRA}}<br>{{DEU}}<br>{{BEL}}<br>{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Comme un homme]]''
|[[Safy Nebbou]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Dead Man Talking]]''
|[[Patrick Ridremont]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Fils unique]]''
|[[Miel Van Hoogenbemt]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Ernest & Célestine]]''
|[[Benjamin Renner]], [[Stéphane Aubier]] a [[Vincent Patar]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[J'enrage de son absence]]''
|[[Sandrine Bonnaire]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Mobile home]]''
|[[François Pirot]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Plan de table]]''
|[[Christelle Raynal]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Sous le figuier]]''
|[[Anne-Marie Etienne]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Tango libre]]''
|[[Frédéric Fonteyne]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[La traversée]]''
|[[Jérôme Cornuau]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Valparaiso (Film)|Valparaiso]]''
|[[Jean-Christophe Delpias]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[La vie d'une autre]]''
|Sylvie Testud
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Adieu Paris]]''
|[[Franziska Buch]]
|{{DEU}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Les âmes de papier]]''
|[[Vincent Lanoo]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Au bonheur des ogres (Film)|Au bonheur des ogres]]''
|[[Nicolas Bary]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Avant l'hiver]]''
|[[Philippe Claudel]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Belle comme la femme d'un autre]]''
|[[Catherine Castel]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Boule et Bill (Film)|Boule et Bill]]''
|[[Alexandre Charlot]] a [[Franck Magnier]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[La Confrérie des larmes]]''
|[[Jean-Baptiste Andrea]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[The Congress]]''
|[[Ari Folman]]
|{{DEU}}<br>{{POL}}<br>{{BEL}}<br>{{ISR}}<br>{{FRA}}
|Animatiounsfilm fir Erwuessener
|-
|align="center"|2013
|''[[Die Erfindung der Liebe]]''
|[[Lola Randl]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[L'étrange couleur des larmes sur ton corps]]''
|[[Hélène Cattet]] a [[Bruno Forzani]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Hannah Arendt (Film)|Hannah Arendt]]''
|[[Margarethe von Trotta]]
|{{DEU}}<br>{{FRA}}<br>{{IRL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Une histoire d'amour (2013)|Une histoire d'amour]]''
|[[Hélène Fillières]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Möbius (Film)|Möbius]]''
|[[Éric Rochant]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Puppy Love]]''
|[[Delphine Lehericey]]
|{{BEL}}<br>{{CHE}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Silent City]]''
|[[Anna Threes]]
|{{NLD}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Tip Top (Film)|Tip Top]]''
|[[Serge Bozon]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Vijay and I]]''
|[[Sam Garbarsi]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Brabançonne (Film)|Brabançonne]]''
|[[Vincent Bal]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Le dernier diamant]]''
|[[Eric Barbier]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Fieber]]''
|[[Elfi Mikesch]]
|{{AUT}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Klauni]]'' (''Clownwise'')
|[[Viktor Taus]]
|{{CZE}}<br>{{FIN}}<br>{{SLK}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Oorlogsgeheimen]]'' (''Secrets of War'')
|[[Dennis Bots]]
|{{NLD}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Post partum]]''
|[[Delphine Noëls]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Standby]]''
|[[Rob Burke|Rob]] a [[Ronan Burke]]
|{{IRL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Vandal]]''
|[[Hélier Cisterne]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Wiplala]]''
|[[Tim Oliehoek]]
|{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Les brigands (Film)|Les brigands]]''
|[[Frank Hoffmann]] a [[Pol Cruchten]]
|{{FRA}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Ooops! Den Noah ass fort]]''<br>("Ooops! Noah is Gone...")
|Toby Genkel a Sean McCormack
|{{DEU}}<br>{{BEL}}<br>{{IRL}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2015
|''[[Colonia]]''
|[[Florian Gallenberger]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Disparue en hiver]]''
|[[Christophe Lamotte]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Divin enfant]]''
|[[Olivier Dorman]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[L'enquête]]''
|[[Vincent Garenq]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Mammal]]''
|[[Rebecca Daly]]
|{{IRL}}<br>{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Melody]]''
|[[Bernard Bellefroid]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Préjudice]]''
|[[Antoine Cuypers]]
|{{BEL}}<br>{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Sunset Song]]''
|[[Terrence Davies]]
|{{GBR}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Les survivants]]''
|[[Luc Jabon]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Le Tout Nouveau Testament]]''
|[[Jaco Van Dormael]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[La volante]]''
|[[Christophe Ali]] an [[Nicolas Bonilauri]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2016
|''[[Le chant des Hommes]]''
|[[Bénédicte Liénard]] a [[Mary Jimenez]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2016
|''[[Die Nacht der 1000 Stunden]]''
|[[Virgil Widrich]]
|{{AUT}}<br>{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2016
|''[[Tout, tout de suite]]''
|[[Richard Berry (Schauspiller)|Richard Berry]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2016
|''[[Souvenir (Film)|Souvenir]]''
|[[Bavo Defurne]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2017
|''[[Mary Shelley (Film)|Mary Shelley]]''
|[[Haifaa Al-Mansour]]
|{{GBR}}<br>{{USA}}
|
|-
|align="center"|2017
|''[[Es war einmal in Deutschland]]''
|[[Sam Gabarski]]
|{{BEL}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2017
|''[[High Fantasy]]''
| [[Jenna Cato Bass]]
|{{ZAF}}
|
|-
|align="center"|2018
|''[[Angelo (Film)|Angelo]]''
|[[Markus Schleinzer]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2018
|''[[Meng Kollegen aus dem All]]''<br>("Luis and the Aliens")
|Christoph a Wolfgang Lauenstein, a [[Sean McCormack]]
|{{DEU}}<br>{{DEN}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2018
|''[[Tel Aviv on Fire]]''
|[[Sameh Zoabi]]
|{{ISR}}
|
|-
|align="center"|2018
|''[[Girls With Balls]]''
| [[Olivier Afonso]]
|{{FRA}}<br>{{ESP}}
|
|-
|align="center"|2019
|''[[Flatland]]''
| [[Jenna Cato Bass]]
|{{ZAF}}
|
|-
|align="center"|2019
|''[[Mäi Bopa vum Mars]]''<br>("Moj dida je pao s Marsa")
| Marina Andree Skop an Drazen Zarkovic
|{{HRV}}<br>{{NOR}}<br>{{CZE}}<br>{{SVN}}<br>{{SVK}}<br>{{BIH}}
|Kannerfilm
|-
|align="center"|2019
|''[[Les hirondelles de Kaboul (Film)|Les hirondelles de Kaboul]]''
|[[Zabou Breitman]], Eléa Gobbé-Mévellec
|{{FRA}}<br>{{CHE}}<br>{{MCO}}
|Animatiounsfilm fir Erwuessener
|-
|align="center"|2020
|''[[Ooops! Finny wou bass de?]]''<br>("Ooops! The Adventure Continues")
|Toby Genkel a [[Sean McCormack]]
|{{ROU}}<br>{{HUN}}<br>{{CZE}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2021
|''[[Bad Luck Banging or Loony Porn]]''
|[[Radu Jude]]
|{{DEU}}<br>{{IRL}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Hinterland]]''
|[[Stefan Ruzowitzky]]
|{{AUT}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Le chemin du bonheur]]''
|[[Nicolas Steil]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Sharaf]]''
|[[Samir Nasr]]
|{{DEU}}<br>{{FRA}}<br>{{TUN}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Der Passfälscher]]''
| [[Maggie Peren]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Une histoire provisoire]]''
| [[Romed Wyder]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Pan de limón con semillas de amapola]]''
| [[Benito Zambrano]]
|{{ESP}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Les intranquilles]]''
| [[Joachim Lafosse]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2022
|''[[Lost transport]]''
| [[Saskia Diesing]]
|{{NLD}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2022
|''[[Corsage (Film)|Corsage]]''
| [[Marie Kreutzer]]
|{{AUT}}<br>{{DEU}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2022
|''[[Plus que jamais]]''
| [[Emily Atef]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2022
|''[[Los Reyes del Mundo]]''
|[[Laura Mora Ortega]]
| {{COL}}<br>{{FRA}}<br>{{MEX}}<br>{{NOR}}
|
|}
=== Kuerzfilmer ===
* 1995: ''[[Luc et Marie]]'' vum [[Philippe Boon]] a [[Laurent Brandenbourger]] (23 Min.) (B / L F)
* 1996: ''[[Mécanomagie]]'' vum [[Bady Minck]] (15 Min.) (A / L)
* 1996: ''[[Biouel]]'' vum [[Sophie Langevin]] a [[Jako Raybaut]] (18 Min.) (F / L)
* 1996: ''[[Côtes sauvages]]'' vum [[Sophie Langevin]] a [[Jako Raybaut]] (8 Min.) (F / L)
* 1998: ''[[Fragile]]'' vum [[Daniel Wiroth]] (7 Min.) (B / L)
* 2000: ''[[Nebel]]'' vum [[Mathias Müller]] (12 Min.) (D / L / A)
* 2001: ''[[Erè mèla mèla]]'' vum [[Daniel Wiroth]] (7 Min.) (F / L)
* 2002: ''[[Ice Cream Sundae]]'' vum [[Désirée Nosbusch]] mam [[Tippi Hedren]] (12 Min.) (U / L / D)
* 2005: ''[[Bracia]]'' vum [[Bartosz Grudziecki]] (P/ L/ D)
* 2007: ''[[Lumen (Film)|Lumen]]'' vum [[Philip Koch]] (L/ D)
* 2007: ''[[Cash Box]]'' vum [[Janett Winkel, Agnes Sieberth, Christian Wagner]] (L/D)
* 2009: ''[[Alter Ego (Film)|Alter ego]]'' (L/F) vum [[Jérôme Nunes]]
== Auslännesch Filmer, déi zum Deel zu Lëtzebuerg gedréint goufen ==
* 1968: ''[[If it's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' vum [[Mel Stuart]] mam [[Suzanne Pleshette]] a [[Murray Hamilton]]
* 1968: ''[[Summit]]'' vum [[Giorgio Bontempi]] mam [[Mireille Darc]] an [[Gian Maria Volonte]]
* 1978: ''[[Dossier 51]]'' vum [[Michel Deville]] mam [[Patrick Chesnais]] a [[Daniel Mesguich]]
* 1984: ''[[L'addition]]'' vum [[Denis Amar]] mam [[Richard Berry (Schauspiller)|Richard Berry]] a [[Victoria Abril]]
* 1991: ''[[Ex und hopp - Ein böses Spiel um Liebe, Geld und Bier]]'' vum [[Andy Bausch]]
* 2004: ''[[Les rivières pourpres 2]]'' vum [[Olivier Dahan]], mam [[Jean Reno]] - fréier Terres-rouges-Friche zu Esch-Uelzecht
* 2004: ''[[De-Lovely]]'' vum [[Irvin Winkler]], mam [[Kevin Kline]] an [[Ashley Judd]] - Venedeg-Kuliss zu Esch-Uelzecht
* 2008: ''[[De brief van de koning]]'' vum [[Pieter Verhoeff]] - [[Schlass Veianen]] an Emgéigend vu [[Bäerdref]]
* 2008: ''[[La différence c'est que c'est pas pareil]]'' vum [[Pascal Laëthier]] - ë. a. Emgéigend vu Bäerdref
* 2016: ''[[Bastille Day (Film 2016)|Bastille Day]]'' vum [[James Watkins]] - ë. a. Emgéigend vun Esch-Uelzecht
==Filmer, déi zu Lëtzebuerg spillen, awer anzwousch anescht gedréint goufen==
* ''The International'' ([[2009]]) vum [[Tom Tykwer]]
== Bibliographie ==
* Lesch, Paul: ''Film and politics in Luxembourg: censorship and controversy'', Teaneck NJ: John Libbey Publ., cop. 2004. - P. 437-446: ill. ; 24 cm, In: Film History, vol 16, n° 4(2004)
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Filmer déi fir eng Oscar-Nominatioun virgeschloe waren]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.filmfund.lu/ Filmfonds Lëtzebuerg]
* [https://cna.public.lu Centre national de l'audivisuel (CNA)]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer| ]]
[[Kategorie:Lëschten (Filmer)|L]]
[[Kategorie:Lëschten (Lëtzebuerg)|Filmer]]
7l3u9l969pspa6eac2l9p61kaehdft6
2682263
2682252
2026-06-21T06:52:48Z
Mobby 12
60927
/* Lëtzebuergesch Fiktiounsfilmer, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen */
2682263
wikitext
text/x-wiki
Dëst ass eng '''Lëscht vu Filmer, déi zu Lëtzebuerg gedréint goufen''', sief et ganz oder zum Deel, vill dovun a Koproduktioun mat anere Länner. An hir ze fanne si Laang- wéi [[Kuerzfilm]]er, [[Spillfilm]]er wéi [[Documentaire]]n.
{{Méi Info 1|Filmindustrie zu Lëtzebuerg}}
== Lëtzebuergesch Fiktiounsfilmer, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen ==
=== Spillfilmer / Laangfilmer ===
Als Laangfilmer sinn all Filmer definéiert, déi méi wéi 50 Minutten daueren.
{|class="wikitable sortable"
|+ Lëtzebuergesch Fiktiounslaangfilmer, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen
|-
! width="20" | Joer
! width="280" | Filmtitel
! width="320" | Regie
! width="220" | Typ
! width="220" | Sprooch
|-
|align="center"|1970
|''[[L'amour, oui! mais...]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|1973
|''[[Du sollst nicht begehren (Film 1973)|Du sollst nicht begehren]]''
|[[Marc Thoma]] a [[Pol Tousch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|1981
|''[[Wat huet e gesot?]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Georges Fautsch]] a [[Maisy Hausemer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1981
|''[[When the Music's Over]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1983
|''[[Congé fir e Mord]]''
|[[Paul Scheuer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1984
|''[[E Fall fir sech]]''
|[[Menn Bodson]] a [[Marc Olinger]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1985
|''[[Déi zwéi vum Bierg]]''
|[[Menn Bodson]], [[Gast Rollinger]] a [[Marc Olinger]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|1986
|''[[Gwyncilla, Legend of Dark Ages]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|1986
|''[[Die Reise das Land]]''
|[[Paul Kieffer]] a [[Frank Hoffmann]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|1988
|''[[Troublemaker]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|1989
|''[[De falschen Hond]]''
|[[Menn Bodson]], [[Gast Rollinger]] a [[Marc Olinger]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1989
|''[[Mumm Sweet Mumm]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Georges Fautsch]] a [[Maisy Hausemer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1989
|''[[A Wopbopaloobop A Lopbamboom]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|1990
|''[[Schacko Klak (Film)|Schacko Klak]]''
|[[Paul Kieffer]] a [[Frank Hoffmann]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1992
|''[[Hochzäitsnuecht]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1992
|''[[Dammentour]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Georges Fautsch]] a [[Maisy Hausemer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1992
|''[[E Liewe laang (Film)|E Liewe laang]]''
|[[Marc Olinger]], [[Menn Bodson]] a [[Gast Rollinger]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|1993
|''[[Three Shake-a-leg Steps to Heaven]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|1997
|''[[Back in Trouble]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2001
|''[[Le club des chômeurs]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2002
|''[[Liewensrees]]''
|[[Marc Barnig]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2003
|''[[Rendolepsis]]''
|[[Marc Barnig]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2003
|''[[Im Anfang war der Blick]]''
|[[Bady Minck]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|2004
|''[[La Revanche]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2005
|''[[Le Roman de Renart]]''
|[[Thierry Schiel]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2005
|''[[Black King's Way]]''
|[[Marc Barnig]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2005
|''[[Zombie Film]]''
|[[Patrick Ernzer]] an dem [[Mike Tereba]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2005
|''[[Nondidjeft]]''
|[[Max Mertens]] a [[Pitt Mertens]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2005
|''[[Bye Bye Blackbird]]''
|[[Robinson Savary]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|-
|align="center"|2006
|''[[Perl oder Pica (Film)|Perl oder Pica]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2006
|''[[Who's Quentin?]]''
|[[Sacha Bachim]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2006
|''[[The Nebula Dawn]]''
|[[Yves Steichen]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2006
|''[[Deepfrozen]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|2006
|''[[She.He.It]]''
|[[Christian Neuman]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2006
|''[[So mol honnert]]''
|[[Max Mertens]] a [[Pitt Mertens]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Nuits d'Arabie]]''
|[[Paul Kieffer]]
|
|-
|align="center"|2009
|''[[House of Boys]]''
|[[Jean-Claude Schlim]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|-
|align="center"|2009
|''[[Réfractaire (Film)|Réfractaire]]''
|[[Nicolas Steil]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|2009
|''[[Reste Bien, Mec!]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|2010
|''[[Emil (Film)|Emil]]''
|[[Marc Thoma]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2010
|''[[Trouble No More (Film)|Trouble No More]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2011
|''[[Hot Hot Hot]]''
|[[Beryl Koltz]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|-
|align="center"|2012
|''[[Doudege Wénkel (Film)|Doudege Wénkel]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2012
|''[[Les fameux gars]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|2012
|''[[D'Schatzritter an d'Geheimnis vum Melusina]]''
|[[Laura Schroeder]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2012
|''[[D'Symmetrie vum Päiperlek]]''
|[[Paul Scheuer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2013
|''[[D'Engelcher vu Schëndels]]''
|Marc Thoma
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2014
|''[[Heemwéi]]''
|[[Sacha Bachim]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2015
|''[[Mammejong]]''
|[[Jacques Molitor]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Englesch
|-
|align="center"|2015
|''[[Baby (a)lone]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2015
|''[[Eng nei Zäit]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2016
|''[[Voices from Chernobyl (Film)|Voices from Chernobyl (La supplication)]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|2016
|''[[Kropemann (Film)|Kropemann]]''
|[[Patrick Ernzer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2017
|''[[Rusty Boys]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2017
|''[[Gutland]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|2018
|''[[De Superjhemp retörns]]''
|[[Félix Koch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2019
|''[[Sawah]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch, Franséisch, Arabesch, Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2019
|''[[Péitruss (Film)|Péitruss]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch<br>Englesch<br>Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2019
| ''[[De Buttek]]''
|[[Luc Feit]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch<br>Franséisch<br>Englesch
|-
|align="center"|2021
|''[[Hytte]]''
|[[Jean-Louis Schuller]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|-
|align="center"|2023
|''[[Little Duke]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2023
|''[[Läif a Séil]]''
|[[Loïc Tanson]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch|-
|-
|align="center"|2024
|''[[Poison (Film 2024)|Poison]]''
|[[Désirée Nosbusch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|}
=== Kuerzfilmer ===
Als [[Kuerzfilm]]er sinn all Filmer definéiert, déi manner wéi 50 Minutten daueren.
{|class="wikitable sortable"
|+ Lëtzebuergesch Fiktiounskuerzfilmer, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen
|-
! width="20" | Joer
! width="280" | Filmtitel
! width="320" | Regie
! width="220" | Typ
|-
|align="center"|1947
|''[[Les danseurs d'Echternach]]''
|[[Evy Friedrich]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1979
|''[[Blut in der Spur]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1982
|''[[Stefan (Film)|Stefan]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1982
|''[[Lupowitz]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1983
|''[[Die letzte Nacht]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1983
|''[[Cocaine Cowboy]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1983
|''[[One-Reel Picture Show]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1984
|''[[Van Drosselstein]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1984
|''[[... der Däiwel]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1988
|''[[Der Mensch mit den modernen Nerven]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1993
|''[[d'Sandauer]]''
|[[Christian Delcourt]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1995
|''[[Attwengers Luft]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1995
|''[[Sniper]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1996
|''[[Mécanomagie]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1996
|''[[Letters Unsent]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2001
|''[[Verrouillage central]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2002
|''[[Un combat]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2003
|''[[Paperdream]]''
|[[Marc Barnig]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2003
|''[[W (Film)|W]]''
|[[Luc Feit]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2004
|''[[Lost]]''
|[[Marc Barnig]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2004
|''[[31 Min.]]''
|[[Yves Steichen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2004
|''[[La Belle est la Bête]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2004
|''[[The Lodge]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Butterflies]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Starfly]]''
|[[Beryl Koltz]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Something About Pizza]]''
|[[Olivier Koos]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[The Plot Spoiler]]''
|[[Jeff Desom]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Lost in Mankind]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Elegant]]''
|[[Dan Wiroth]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[Das Sein und das Nichts]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[Le gardien du Nid]]''
|[[Olivier Pesch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[IvoEva]]''
|[[Sandy Lorente]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[U.L.O. Unknown Lying Object]]''
|[[Claude Grosch]] an [[Yann Tonnar]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[The Tell Tale Heart]]''
|[[Raul Garcia]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[Mona (Film 2006)|Mona]]''
|Marc Barnig
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[Sheep]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[Solus]]''
|[[Meris Sehovic]] an [[Cédric Kieffer]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[Bet Zeitoun]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[No Star]]''
|[[Christian Neuman]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[Josh (Film)|Josh]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[Derrière la tête]]''
|[[Sebastien Tasch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Schein Sein]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Gloomy Sunday]]''
|[[Meris Sehovic]] a [[Cédric Kieffer]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Bordun]]''
|[[Pierre Hansen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[En compagnie de la poussière]]''
|[[Jacques Molitor]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Senteurs]]''
|[[Laura Schroeder]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Dawning]]''
|[[Ben Andrews]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Vault]]''
|[[Fred Neuen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[X on a Map]]''
|[[Jeff Desom]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Bonobo (Film)|Bonobo]]''
|[[Jacques Molitor]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Date-lech]]''
|[[Mike Tereba]] a [[Georges Waringo]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Morgenrot]]''
|[[Jeff Desom]]
|Kuerzfilm, fiktiv (Animatiounsfilm)
|-
|align="center"|2009
|''[[Pido perdón]]''
|[[Sascha Heyar]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Routine]]''
|[[Saesa Kiyokawa]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Time for New Heroes]]''
|[[Christian Neuman]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Lingo vino]]''
|[[Daniel Texter]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2010
|''[[La fameuse route]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2010
|''[[Ons Identitéit]]''
|"Dem Team"
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2010
|''[[Lauschter]]''
|[[Eric Lamhène]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Double saut]]''
|[[Laura Schroeder]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Flou (Film)|Flou]]''
|[[Eric Lamhène]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Laaf]]''
|[[Loïc Tanson]] an [[Thierry Bessling]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Lost in Organisation]]''
|[[Cédric Kieffer]] a [[Meris Sehovic]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[L'orchidée]]''
|[[Cyrus Neshvad]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Le père, le fils... et Anna]]''
|[[Myriam Muller]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Rose et Violet]]''
|[[Claude Grosch]] a [[Luc Otter]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Der Solist]]''
|[[Pierre Hansen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[En Dag am Fräien]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2012
|''[[Gëff eens]]''
|[[Eric Lamhène]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2012
|''[[T(w)o Friends]]''
|[[Michel Clemen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[22:22]]''
|[[Julien Becker]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Le chagrin des ogresses]]''
|[[Myriam Muller]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Do You Believe in Magic?]]''
|[[Brice Montagne]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Errances]]''
|[[Marylène Andrin]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Le faux départ]]''
|[[Thierry Besseling]] a [[Loïc Tanson]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Géi du scho mol vir]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Manon (Film 2013)|Manon]]''
|[[Quentin Montagne]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Mr Hublot]]''
|[[Laurent Witz]] an [[Alexandre Espigares]]
|Kuerzfilm, fiktiv (Animatiounsfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Serena (Kuerzfilm)|Serena]]''
|[[Eric Lamhène]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[The Wrong Place]]''
|[[Ben Andrews]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Antoine (Film 2014)|Antoine]]''
|[[Cyrus Neshvad]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Asta (Who Killed Asta Nielsen?)]]''
|[[Olivier Koos]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[D.A Reproduction]]''
|[[Anne Simon]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Das Vermächtnis]]''
|[[Yasin Özen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Elderly Spring]]''
|[[Pierre Hansen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Override]]''
|[[Juan Aguilar]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Roxy (Film)|Roxy]]''
|[[Fabien Colas]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2015
|''[[À quoi bon?]]''
|[[Thierry Faber]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2015
|''[[Javotte (Film)|Javotte]]''
|[[Sarah Hirtt]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2015
|''[[Morgue (Film)|Morgue]]''
|[[Laurent Prim]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2016
|''[[Casting a Woman]]''
|[[Caroline Kox]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2016
|''[[Freddie (Film)|Freddie]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2016
|''[[Acheron]]''
|[[Thoma Forgiarini]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2016
|''[[And Then You]]''
|[[Kim Schneider]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2017
|''[[Dem Mich seng Kichen]]''
|[[Diana Nilles]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2019
|''[[The Family Who Hid in the Cellar]]''
|[[Ayshea Halliwel]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2019
|''[[Portraitiste (Film)|Portraitiste]]''
|[[Cyrus Neshvad]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2020
|''[[Halligalli]]''
|[[Govinda Van Maele]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2020
|''[[If We Smarten Up]]''
|[[Larisa Faber]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2020
|''[[Lupus (Film)|Lupus]]''
|[[Laurent Prim]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2021
|''[[Vis-à-Vis (Film)|Vis-à-Vis]]''
|[[Émile V. Schlesser]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2021
|''[[Meng Hoer]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2021
|''[[Caroline sur le toit]]''
|[[Alejandro Bordier]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2021
|''[[Kowalsky (Film)|Kowalsky]]''
| [[Émile V. Schlesser]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2022
|''[[Bellevue (Film 2022)|Bellevue]]''
|[[Jonathan Becker]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2022
|''[[Nice Not to Meet You]]''
|[[Sirvan Marogy]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2022
|''[[Nucléaire]]''
|[[Roxane Peguet]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2022
|''[[Porzellan]]''
|[[Felix Keilen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|}
== Lëtzebuergesch Documentairen, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen ==
=== Laangfilmer ===
Als [[Spillfilm]]er oder Laangfilmer sinn all Filmer definéiert, déi méi wéi 50 Minutten daueren.
{|class="wikitable sortable"
|-
! width="20" | Joer
! width="350" | Filmtitel
! width="320" | Regie
! width="180" | Typ
|-
|align="center"|1981
|''[[800 Joer Buurg Clierf]]''
|[[Marc Thoma]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1986
|''[[KlibberKleeschenSchueberMaischenAllerHerrgottsNationalSprangKirmes|KlibberKleeschenSchueberMaischen...]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Georges Fautsch]] a [[Maisy Hausemer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1995
|''[[Edward J. Steichen (Film)|Edward J. Steichen]]''
|[[Claude Waringo]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1997
|''[[Laanscht d'Grenz]]''
|[[Paul Kieffer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1997
|''[[Call Her Madam]]''
|[[Paul Lesch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1998
|''[[Stol (Film)|Stol]]''
|[[Claude Lahr]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1998
|''[[Rockin' Warriors]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2000
|''[[André an d'dissident Stëmmen]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2001
|''[[Ech war am Congo]]''
|[[Paul Kieffer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2001
|''[[Histoire(s) de jeunesse(s)]]''
|[[Anne Schroeder]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2001
|''[[Les perdants n'écrivent pas l'histoire]]''
|[[Frédéric Fichefet]], [[Edie Laconi]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2002
|''[[D'Lëtzebuerger am Tour de France]]''
|[[Paul Kieffer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2002
|''[[Ligne de vie (Film)|Ligne de vie]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2003
|''[[L'homme au cigare]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2004
|''[[Heim ins Reich (Film)|Heim ins Reich]]''
|[[Claude Lahr]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2004
|''[[Monsieur Warum]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2004
|''[[René Deltgen - Der sanfte Rebell]]''
|[[Michael Wenk]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Doheem (Film)|Doheem]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Télé Luxembourg 50 ans]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Tour de Force]]''
|[[Boris Kremer]] an [[Antoine Prum]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Télé Luxembourg 50 ans]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2006
|''[[Leslie Kent, a Tale of Sex, Booze and the Blues]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Ëmmer bereet]]''
|[[Cathy Richard]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Plein d'essence]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Entrée d'artistes]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[E stoarkt Stéck Minett]] - 100 Joer Jeunesse Esch''
|[[Julie Schroell]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Diddeleng, 100 Joer, 100 Gesiichter]]''
|[[Beryl Koltz]] an [[Armand Strainchamps]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Luxemburg, USA]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Stam. Nous restons là]]''
|[[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]] an [[Charlotte Grégoire]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Léif Lëtzebuerger]]''
|[[Ray Tostevin]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Weilerbach (Film)|Weilerbach]]''
|[[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2008
|''[[inthierryview]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2009
|''[[Tour of Duty]]''
|[[Fränk Grotz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2009
|''[[Strangers in the Night (Film, 2011)|Strangers in the Night]]''
|[[Beryl Koltz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2010
|''[[Blà, Blä, Blá]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2010
|''[[Hamilius: Hip Hop Culture in Luxembourg|Hamilius]]''
|[[Alain Tshinza]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2010
|''[[Mir wëllen net bleiwen]]''
|[[Pascal Becker]] a [[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2010
|''[[Schockela, Knätschgummi a brong Puppelcher]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[De Bauereblues]]''
|[[Julie Schroell]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[The Road Uphill]]''
|[[Jean-Louis Schuller]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[We Might as Well Fail]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[Germaine Damar - Der tanzende Stern]]''
|[[Michael Wenk]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[High/Low]]''
|[[Jean-Louis Schuller]] a [[Sam Blair]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[Le retour - Mythes et migrations des îles de la lune]]''
|[[Charlotte Bruneau]] a [[Catherine Wurth]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[Schrebergaart (Film)|Schrebergaart]]''
|[[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2012
|''[[Terra mia terra nostra]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2012
|''[[D'Belle Époque]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2012
|''[[Charges Communes]]''
|[[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]] a [[Charlotte Grégoire]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Atelier Luxembourg]]''
|[[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Cello Tales]]''
|[[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[D'Fifties zu Lëtzebuerg]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Orangerie (Film)|Orangerie]]''
|[[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]] a [[Benoît Majerus]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Sweetheart Come]]''
|[[Jacques Molitor]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Naked Opera]]''
|[[Angela Christlieb]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Never Die Young]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Nak Muay]]''
|[[Christian Muno]], [[Raoul Schmitz]] a [[Fränk Muno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2014
|''[[De Bopebistro Tour]]''
|[[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2014
|''[[Succès Fox]]''
|[[Désirée Nosbusch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2014
|''[[E Futtballspill am Schnéi]]''
|[[Tom Alesch]] an [[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2014
|''[[Black Harvest]]''
|[[Jean-Louis Schuller]] a [[Sean Clark]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2015
|''[[Faustino One Man Show]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2015
|''[[Buffalo C. Wayne - Roude Léiw mam Cowboy's Hutt]]''
|[[Ralf Hess]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2015
|''[[Mos Stellarium]]''
|[[Karolina Markiewicz]] a [[Pascal Piron]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2016
|''[[Eldorado (Film 2016)|Eldorado]]''
|[[Rui Abreu]], [[Loïc Tanson]] an [[Thierry Besseling]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2016
|''[[Foreign Affairs (Film 2016)|Foreign Affairs]]''
|[[Pasha Rafiy]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2016
|''[[Streik!]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2017
|''[[Sixty8]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2017
|''[[Schwaarze Mann]]''
|[[Fränz Hausemer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2018
|''[[Histoire(s) de femme(s)]]''
|[[Anne Schroeder]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2019
|''[[Lost in the 80s]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2019
|''[[California Dreaming]]''
|[[Fabrizio Maltese]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2019
|''[[Tune Into the Future]]''
|[[Eric Schockmel]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2020
|''[[Colectiv]]''
|[[Alexander Nanau]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2020
|''[[Eng Äerd]]''
|[[Tom Alesch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2021
|''[[The Living Witnesses]]''
|[[Karolina Markiewicz]] a [[Pascal Piron]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2021
|''[[De Lampertsbierg]]''
|[[Joy Hoffmann]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2022
|''[[Crise et chuchotements]]''
|[[Jossy Mayor]] & [[Laurent Moyse]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2022
|''[[Michel Majerus - Next Step]]''
|[[Anne Schiltz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2024
|''[[Operatioun Pauly]]''
|[[Marc Thoma]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2026
|''[[Europe - la bataille des sièges]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|}
=== Kuerzfilmer ===
Als [[Kuerzfilm]]er sinn all Filmer definéiert, déi manner wéi 50 Minutten daueren.
{|class="wikitable sortable"
|-
! width="20" | Joer
! width="350" | Filmtitel
! width="320" | Regie
! width="180" | Typ
|-
|align="center"|1907
|''[[Ein Besuch in der Champagnerfabrik Mercier]]''
|[[Peter Marzen]] a [[Wendel Marzen]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1929
|''[[Une grande industrie dans un petit pays]]''
|[[Albert Mourlan]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1931
|''[[La journée des orphelins]]''
|[[Evy Friedrich]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1936
|''[[D'Weesekanner op der Schueberfouer]]''
|[[Pierre Bertogne]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1938
|''[[Ardoises]]''
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1938
|''[[Garçon... un Bock]]''
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1938
|''[[D'Louschläissen am Eisléck]]''
|[[Pierre Bertogne]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1939
|''[[Circulez]]''
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1939
|''[[Le film du Centenaire]]''
|[[Pierre Harts]] a [[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1939
|''[[Möllech a Botter]]''
|[[Pierre Bertogne]] an [[Alfred Heinen]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1945
|''[[Régions dévastées, Echternach]]''
|[[Pierre Bertogne]] a [[Pierre Kintzinger]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1946
|''[[Le Tour du Luxembourg 1946 en quatre étapes]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1947
|''[[Tour du Luxembourg 1947]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1947
|''[[Le vin de la Moselle luxembourgeoise]]''
|Max Dianville
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1949
|''[[A travers les faubourgs de la Ville de Luxembourg]]''
|[[Marcel Franziskus]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1949
|''[[Das Schleissen]]''
|[[René Kauthen]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1950
|''[[Au pays des châteaux]]''
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1950
|[[Visages du Luxembourg]]
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1950
|''[[Ewige Madonna]]''
|[[Ulrich Kayser]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1951
|''[[Baurestolz]]''
|[[René Kauthen]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1953
|''[[Benelux - Le Luxembourg et son industrie]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1953
|[[Le mariage de la Princesse Josephine-Charlotte et du Prince Jean]]
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1953
|''[[De la grappe au vin]]''
|[[Marcel Franziskus]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1956
|''[[L'aéroport de Luxembourg]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1956
|''[[Décembre, mois des enfants]]''
|[[Henri Storck]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1957
|''[[Dudelange - Cinquantenaire]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1957
|''[[La visite de René Coty au Luxembourg]]''
|[[Jacques Navadic]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1958
|''[[Echternach et sa procession dansante]]''
|[[Marcel Franziskus]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1958
|''[[Echternach, haut lieu de l'esprit]]''
|[[Michel Drach]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1959
|''[[Au service de la Nation]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1960
|''[[L'électricité au service du pays]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1962
|''[[Kutter (Film)|Kutter]]''
|[[Marcel Franziskus]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1963
|''[[Au choeur de l'Europe]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1963
|''[[Emile Mayrisch (Film)|Emile Mayrisch]]''
|[[Ed Kohl]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1963
|''[[Emile Mayrisch, l'homme et son oeuvre]]''
|[[Jos Pauly]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1968
|''[[Requiescat in pace]]''
|[[Jean Jeitz]] an [[Jean Biver]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1969
|''[[Objectif 2000]]''
|[[Jos Pauly]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1970
|''[[Electricité, moteur des temps modernes]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1970
|''[[A Man, a Legend: George S. Patton]]''
|[[Fred Junck]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1972
|''[[L'Europe en marche: Hommage à Robert Schuman]]''
|[[Fred Junck]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1973
|''[[Burrigsonndig zu Huldang (Dimanche de grand feu à Huldange)]]''
|[[Ed Kohl]] an [[Heng Glesener]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1973
|''[[Echternach und seine Springprozession]]''
|[[Paul Spang]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1974
|''[[Escale au Luxembourg]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1978
|''[[Shetland]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Michel Geiben]] an [[R. Klemmer]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1979
|''[[Das Grossherzogtum Luxemburg]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1981
|''[[Equilibre et mouvement]]''
|[[Edouard Berne]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1981
|''[[D'Meedche vu Garnech]]''
|[[Gast Rollinger]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1984
|''[[Cat-Hydra]]''
|[[AFO Film]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1985
|''[[Schwaarze Schnéi]]''
|[[AFO Film]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1986
|''[[D'Bicherbank an der Enneschtgaass]]''
|[[AFO Film]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1989
|''[[Äerzengel (Film)|Äerzengel]]''
|[[Claude Waringo]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1990
|''[[Expo 150 - De Film]]''
|[[Jean-Claude Schlim]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1991
|''[[Le pont rouge]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1992
|''[[D'Päerdscoursen zu Dikrech]]''
|[[Bernard Zeches]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1992
|''[[De Stau]]''
|[[Anne Diederich]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1993
|''[[5 Liewen]]''
|[[Jean Kayser]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1993
|''[[Biller aus enger onroueger Zäit]]''
|[[Bernie Zeches]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1993
|''[[Thés dansants]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1993
|''[[Udo Kier, From A to A]]''
|[[Paul Lesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1995
|''[[Eng Kinnigin an der Kathedral]]''
|[[Tom Alesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1996
|''[[Roger]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1997
|''[[Carreaux de mine]]''
|[[Anne Schroeder]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1997
|''[[De leschten Héichuewen]]''
|[[Menn Bodson]] an [[Romain Goerend]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1999
|''[[Dancing Pilgrims]]''
|[[Larue M. Hal]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1999
|''[[Philippe Schneider, de Mann mat der Kamera]]''
|[[Tom Alesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2000
|''[[Electric Theatre]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2000
|''[[The Very Last Cha Cha Cha]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2003
|''[[Ons Arméi]]''
|[[Cathy Richard]] a [[Tom Alesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Tony Rollman, une aventure européenne]]''
|[[Delphine Kiefer]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[bloë Steen]]''
|[[Tom Alesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Am Éislek]]''
|[[Tom Alesch]] an [[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2019
|''[[Touch Me]]''
|[[Eileen Byrne]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2023
|''[[De Bäcker a säi Radio]]''
|[[Fred Mersch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2024
|''[[D'Ierzenzopp ass gutt]]''
|[[Fred Mersch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|}
== Auslännesch Filmer, déi a Koproduktioun mat Lëtzebuerg hiergestallt goufen ==
=== Laangfilmer ===
{|class="wikitable sortable"
|-
! width="20" | Joer
! width="260" | Filmtitel
! width="300" | Regie
! width="180" | Koproduktiounslänner
! width="140" | Kommentar
|-
|align="center"|1965
|''Massacre pour une orgie''
|Jean-Loup Grosdard (Jean-Pierre Basti)
|{{DEU}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Joël Barbouth]]-->
|-
|align="center"|1969
|''[[Pano ne passera pas]]''
|[[Ody Roos]] an [[Danielle Jaeggi]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Anne Kerylen]]-->
|-
|align="center"|1969
|''Mon nom est femme''
|Max Frobenius
|{{FRA}}
|<!--mam [[Ellen Bahl]]-->
|-
|align="center"|1969
|''[[More (Film 1969)|More]]''
|[[Barbet Schroeder]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Klaus Grünberg]] a [[Mimsy Farmer]]-->
|-
|align="center"|1969
|''Traquenards''
|[[Jean-François Davy]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Roland Lesaffre]] an [[Anna Gaël]]-->
|-
|align="center"|1971
|''[[Mais qui m'a donc fait ce bébé?]]''
|[[Michel Gérard]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Noël Roquevert]], [[Michèle Girardon]], [[Hary Haagen]] an [[Jängi Hopp]]-->
|-
|align="center"|1984
|''[[Die Frau ohne Körper und der Projektionist]]''
|[[Nikolaus Schilling]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Liane Hielscher]] a [[Gabriel Barylli]]-->
|-
|-
|align="center"|1985
|''[[Istanbul (Film 1985)|Istanbul]]''
|[[Marc Didden]]
|{{BEL}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Brad Dourif]] an [[Ingrid de Vos]]-->
|-
|align="center"|1985
|''[[Here Come the Littles]]''
|[[Bernard Deyriès]]
|{{USA}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|1991
|''[[One Against the Wind]]''
|[[Larry Elikann]]
|{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Judy Davis]] a [[Sam Neill]]-->
|-
|align="center"|1991
|''[[Sherlock Holmes and the Leading Lady]]''
|[[Peter Sasdy]]
|{{GBR}}<br>{{FRA}}<br>{{BEL}}<br>{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Christopher Lee]] a [[Patrick Macnee]]-->
|-
|align="center"|1992
|''[[Incident at Victoria Falls]]''
|[[Bill Corcoran]]
|{{GBR}}<br>{{ITA}}<br>{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam Christopher Lee a Patrick Macnee-->
|-
|align="center"|1992
|''[[Les sept péchés capitaux (Film 1992)|Les sept péchés capitaux]]''
|[[Beatriz Flores]], [[Frédéric Fonteyne]], [[Geneviève Mersch]], [[Yvan Le Moine]], [[Pierre Paul Renders]], [[Olivier Smolders]] a [[Pascal Zabus]] mam [[Robert Mitchum]] a [[Marie-Christine Bayens]]
|{{BEL}}
|Sketchfilm
|-
|align="center"|1992
|''[[Retrato de família (Film 1991)|Retrato de familia]]''
|[[Luis Galvao Teles]]
|{{POR}}<br/>{{FRA}}
|<!--mam [[Joaquim de Almaida]] a [[Maria de Medeiros]] -->
|-
|align="center"|1992
|''[[Je pense à vous (1992)|Je pense à vous]]''
|[[Jean-Pierre Dardenne]] a [[Luc Dardenne]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Robin Renucci]]-->
|-
|align="center"|1993
|''[[A House in the Hills]]''
|[[Ken Wiederhorn]]
|
|
|-
|align="center"|1993
|''[[Two Small Bodies]]''
|[[Beth Blethyn]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|1993
|''[[The Hound of London]]''
|[[Peter Reynolds-Long]]
|
|Fernseefilm<!--; mam Patrick Macnee-->
|-
|align="center"|1993
|''[[Abracadabra (Film)|Abracadabra]]''
|[[Harry Cleven]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Philippe Volter]] an Thierry van Werveke-->
|-
|align="center"|1993
|''[[Anna annA]]''
|[[Jürgen Brauer]]
|{{CHE}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Lea Hurliman]] a [[Steve Karier]]-->
|-
|align="center"|1994
|''[[Lie Down With Lions (Televisiounsfilm)|Lie Down With Lions]]''
|[[Jim Goddard]]
|{{GBR}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Timothy Dalton]] an [[Omar Sharif]]-->
|-
|align="center"|1995
|''[[Midnight Man (TV-Film 1995)|Midnight Man]]''
|[[Lawrence Gordon Clark]]
|{{CAN}}<br>{{USA}}<br>{{GBR}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Rob Lowe]] an [[Hannes Jaenicke]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[La promesse (Film 1996)|La promesse]]''
|Jean-Pierre Dardenne a Luc Dardenne
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Jérémie Renier]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[The Way to Dusty Death]]''
|[[Geoffrey Reeve]]
|{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam Rob Lowe-->
|-
|align="center"|1996
|''[[On Dangerous Ground]]''
|[[Lawrence Gordon Clark]]
|{{CAN}}<br>{{GBR}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Linda Hamilton]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[Black Dju]]''
|[[Pol Cruchten]]
|{{BEL}}<br>{{POR}}
|<!--mam [[Philippe Léotard]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[Salut cousin!]]''
|[[Merzak Allouache]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Gad Elmaleh]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[The Pillow Book]]''
|[[Peter Greenaway]]
|{{FRA}}<br>{{GBR}}<br>{{NED}}
|<!--mam [[Vivian Wu]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[La freccia azzurra]]''
|[[Enzo d'Alo]]
|{{ITA}}<br>{{CHE}}<br>{{DEU}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|1997
|''[[Sub Down]]''
|[[Gregg Champion]] (als [[Alan Smithee]])
|{{USA}}
|<!--mam [[Stephan Baldwin]] a [[Tom Conti]]-->
|-
|align="center"|1997
|''[[Elles]]''
|[[Luis Galvão Teles]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{POR}}<br>{{ESP}}
|
|-
|align="center"|1997
|''[[Lorenz im Land der Lügner]]''
|Jürgen Brauer
|{{DEU}}
|<!--mam [[Jochen Busse]] a [[Rolf Hoppe]]-->
|-
|align="center"|1997
|''[[An American Werewolf in Paris]]''
|[[Anthony Waller]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Tom Everett Scott]] an [[Julie Delpy]]-->
|-
|align="center"|1997
|''[[Benjamin Blümchen (Film)|Benjamin Blümchen]]''
|[[Gerhard Hahn]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|1998
|''[[L'école de la chair]]''
|[[Benoît Jacquot]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Isabelle Huppert]] a [[Vincent Lindon]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Tommi & the Wildcat]]''
|[[Raimoo Niemit]] a [[Ville Suhonen]]
|{{FIN}}<br>{{DEU}}<br>{{DNK}}
|
|-
|align="center"|1998
|''[[Le serpent a mangé la grenouille]]''
|[[Alain Guesnier]]
|{{FRA}}<br>{{ESP}}
|<!--mam [[Jean Rochefort]] a [[Marisa Paredes]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Nightworld: 30 Years to Life]]''
|[[Michael Tuchner]]
|{{CAN}}<br>{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Robert Hays]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Nightworld: Lost Souls]]''
|[[Jeff Woolnough]]
|{{CAN}}
|Fernseefilm<!--; mam [[John Savage]] a [[Barbara Sukowa]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Le plaisir (et ses petits tracas)]]''
|[[Nicolas Boukhrief]]
|{{FRA}}<br>{{ITA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Mathieu Kassovitz]], [[Vincent Cassel]] a [[Julie Gayet]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Max & Bobo]]''
|[[Frédéric Fonteyne]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Alfredo Pea]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Tale of the Mummy]]''
|[[Russell Mulcahy]]
|{{USA}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Jason Scott Lee]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Kirikou et la sorcière]]''
|[[Michel Ocelot]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|1998
|''[[The First 9½ Weeks]]''
|[[Alex Wright]]
|{{USA}}<br>{{CAN}}
|<!--mam [[Paul Mercurio]] a [[Clara Bellar]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[Fortress 2]]''
|[[Geoff Murphy]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Christophe Lambert]]-->
|-
|align="center"|
|''[[8½ Women]]'' (1999)
|Peter Greenaway
|{{GBR}}<br>{{NED}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[John Standing]] a [[Matthew Delamere]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[Une liaison pornographique]]''
|Frédéric Fonteyne
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Nathalie Baye]] a [[Sergi López (Schauspiller)|Sergi López]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[The New Adventures of Pinocchio]]''
|[[Michael Anderson (Filmregisseur)|Michael Anderson]]
|{{USA}}<br>{{DEU}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Martin Landau]] an [[Udo Kier]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[Wing Commander (Film)|Wing Commander]]''
|[[Chris Roberts (Spilldesigner)|Chris Roberts]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Freddie Prince, Jr.]] an [[Jürgen Prochnow]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[New World Disorder (Film 1999)|New World Disorder]]''
|[[Richard Spence]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Rutger Hauer]] an [[Tara Fitzgerald]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[Jaime (Film 1999)|Jaime]]''
|[[Antònio-Pedro Vasconcelos]]
|{{POR}}<br>{{BRA}}
|<!--mam [[Saùl Fonseca]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[La chambre obscure]]''
|[[Christine Questerbert]]
|{{FRA}}<br>{{CAN}}<br>{{ITA}}
|<!--mam [[Sylvie Testud]] a [[Mathieu Demy]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Pourquoi se marier le jour de la fin du monde?]]''
|Harry Cleven
|{{BEL}}
|<!--mam [[Frédéric Bodson]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Les gens qui s'aiment]]''
|[[Jean-Charles Tacchella]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}<br>{{ESP}}
|<!--mam [[Richard Berry (Schauspiller)|Richard Berry]] an [[Jacqueline Bisset]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Shadow of the Vampire]]''
|[[E. Elias Merhige]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[John Malkovich]] a [[Willem Dafoe]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Falling Through (2000)|Falling Through]]''
|[[Colin Bucksey]]
|{{CAN}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[James West]] a [[Marjo Baayen]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Christie Malry's Own Double Entry]]''
|[[Paul Tickell]]
|{{NLD}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Nick Moran]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Lourdes (Film 2000)|Lourdes]]''
|[[Lodovico Gasparini]]
|{{ITA}}<br>{{FRA}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Alessandro Gassman]] a [[Sydne Rome]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Du poil sous les roses]]''
|[[Jean Julien Chervier]]a [[Agnès Obadia]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Julie Durand]]-->
|-
|align="center"|
|''[[The Enemy]]''
|[[Tom Kinninmont]]
|{{USA}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Luke Perry]] a [[Roger Moore]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[Superstition (Film 2001)|Superstition]]''
|[[Kenneth Hope]]
|{{GBR}}<br>{{NLD}}
|<!--mam [[David Warner]] an [[Charlotte Rampling]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[CQ]]''
|[[Roman Coppola]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Jeremy Davies]] an [[Angela Lindvall]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[Petites misères]]''
|[[Philippe Boon]] a [[Laurent Brandenbourger]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Albert Dupontel]] a [[Marie Trintignant]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[The Musketeer]]''
|[[Peter Hyams]]
|{{DEU}}<br>{{GBR}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Catherine Deneuve]] a [[Stephen Rea]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[The Point Man]]''
|[[John Glen]]
|{{GBR}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Christopher Lambert]] a [[Kerry Fox]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[L'amour en suspens]]''
|[[Herman Van Eycken]]
|{{BEL}}<br>{{POR}}
|<!--mam [[Andrea Ferreol]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Boys on the Run (Film 2002)|Boys on the Run]]''
|[[Pol Cruchten]]
|{{USA}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2002
|''[[Corto Maltese: La cour secrète des Arcanes]]''
|[[Pascal Morelli]]
|{{FRA}}<br>{{ITA}}
|
|-
|align="center"|2002
|''[[Dog Soldiers]]''
|[[Neil Marshall]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[Kevin McKidd]] a [[Sean Pertwee]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Un honnête commerçant]]''
|[[Philippe Blasband]]
|{{BEL}}
|<!--mam [[Philippe Noiret]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[J'ai toujours voulu être une sainte]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|{{BEL}}
|<!--mam [[Marie Kremer]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Confessions of an Ugly Stepsister]]''
|[[Gavin Millar]]
|{{CAN}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Stockard Channing]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Extreme Ops]]''
|[[Christian Duguay]]
|{{GBR}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Devon Sawa]] an [[Heino Ferch]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[FearDotCom]]''
|[[William Malone]]
|{{GBR}}<br>{{DEU}}<br>{{USA}}
|<!--mam [[Stephen Dorff]] an Udo Kier-->
|-
|align="center"|2002
|''[[The Ride (Film 2002)|The Ride]]'' oder och ''Joy-Rider''
|[[Gaby Dellal]]
|{{ITA}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Paul Nicholls]] a [[Mathieu Carrière]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Maigret et le fou de Sainte Clotilde]]''
|[[Claudio Tonetti]] a [[Bruno Cremer]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}<br>{{CHE}}
|Fernseefilm
|-
|align="center"|2002
|''[[Moonlight (Film 2002)|Moonlight]]''
|[[Paula Van der Oest]]
|{{NLD}}<br>{{GBR}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Laurien Van den Broeck]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Le troisième oeil]]''
|[[Christophe Fraipont]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Fatou N'Diaye]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Nha Fala]]''
|[[Flora Gomes]]
|{{POR}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Fatou N'Diaye]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Tristan et Iseult]]''
|[[Thierry Schiel]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Ciara Baker]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[De tweeling (Film 2002)|De tweeling]]''
|[[Ben Sombogaert]]
|{{NLD}}
|<!--mam [[Thekla Reuter]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Une part du ciel]]''
|[[Bénédicte Liénard]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Séverine Caneele]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Villa des roses (Film 2002)|Villa des roses]]''
|[[Frank Van Passel]]
|{{BEL}}<br>{{NLD}}<br>{{GBR}}
|<!--mam Julie Delpy an [[Jan Decleir]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Le tango des Rashevski]]''
|[[Sam Garbarski]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Hyppolyte Girardot]] a [[Ludmila Mikaël]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Rencontre avec le dragon]]''
|[[Hélène Angel]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Daniel Auteuil]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Octane]]''
|[[Marcus Adams]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[Madeleine Stowe]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Secret Passage]]''
|[[Ademir Kenovic]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[John Torturo]] an Tara Fitzgerald-->
|-
|align="center"|2003
|''[[The Emperor's Wife]]''
|[[Julien Vrebos]]
|{{NLD}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Jonathan Rhys-Meyers]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''
|[[Peter Webber]]
|{{GBR}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Colin Firth]] a [[Scarlett Johansson]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Os imortais]]'' (Les immortels)
|[[Antoni Pedro Vasconcelos]]
|{{POR}}<br>{{GBR}}
|<!--mam Joaquim de Almeida, [[Emmanuelle Seigner]] an [[André Jung]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Pipermint... das Leben möglicherweise]]''
|[[Nicole Nadine Deppé]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Sami Frey]] a [[Myriam Muller]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[L'acqua... il fuoco]]''
|[[Luciano Emmer]]
|{{ITA}}
|<!--mam [[Giancarlo Giannini]] a [[Valérie Kaprisky]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Globi und der Schattenräuber]]''
|
|{{CHE}}<br>{{DEU}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2003
|''[[Tempo (Film 2003)|Tempo]]''
|[[Eric Styles]]
|{{CAN}}<br>{{FRA}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Melanie Griffith]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[The Tulse Luper Suitcases, Part I: The Moab Story]]''
|Peter Greenaway
|{{GBR}}<br>{{ESP}}<br>{{ITA}}<br>{{NLD}}<br>{{HUN}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Caroline Dhavernas]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Le ventre de Juliette]]''
|[[Martin Provost]]
|{{FRA}}<br>{{ESP}}
|<!--mam [[Marie Julie Parmentier]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Tudo isto é Fado]]'' (Fado Blues)
|Luis Galvào Teles
|{{POR}}<br>{{BRA}}
|<!--mam [[Angelo Torres]] a Joaquim De Almeida-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Tempesta]]''
|[[Tim Disney]]
|{{NLD}}<br>{{ESP}}<br>{{GBR}}<br>{{USA}}<br>{{ITA}}
|<!--mam [[Scot Williams]] a Rutger Hauer-->
|-
|align="center"|2004
|''[[La femme de Gilles]]''
|Frédéric Fonteyne
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{ITA}}<br>{{CHE}}
|<!--mam [[Emmanuelle Devos]] a [[Laura Smet]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Der neunte Tag]]''
|[[Volker Schloendorff]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Ulrich Matthes]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Autobahnraser]]''
|[[Michael Keusch]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Niels Bruno Schmidt]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[The Merchant of Venice (Film 2004)|The Merchant of Venice]]''
|[[Michael Radford]]
|{{USA}}<br>{{GBR}}<br>{{ITA}}
|<!--mam [[Al Pacino]] an [[Jeremy Irons]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[The Tulse Luper Suitcases, Part 2: Vaux to the Sea]]''
|Peter Greenaway
|{{GBR}}<br>{{NLD}}<br>{{ESP}}<br>{{ITA}}<br>{{HUN}}
|
|-
|align="center"|2004
|''[[The Tulse Luper Suitcases, Part 3: From Sark to the Finish]]''
|Peter Greenaway
|{{GBR}}<br>{{ESP}}<br>{{NLD}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2004
|''[[Eros (Film)|Eros]]''
|[[Kar Wai Wong]], [[Steven Soderbergh]] a [[Michelangelo Antonioni]]
|{{USA}}<br>{{ITA}}<br>{{HKG}}<br>{{CHN}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Li Gong]] an [[Alan Arkin]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Madame Edouard]]''
|[[Nadin Monfils]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Michel Blanc]] an [[Josiane Balasko]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Calvaire]]''
|[[Fabrice du Welz]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Laurent Lucas]] a [[Brigitte Lahaye]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[George and the Dragon]]''
|[[Tom Reeve]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[James Purefoy]] a [[Patrick Swaize]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Hurensohn]]''
|[[Michael Sturminger]]
|{{AUT}}
|<!--mam [[Gerti Drassl]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Retrograde]]''
|[[Christopher Kulikowski]]
|{{USA}}<br>{{AUT}}
|<!--mam [[Dolph Lundgren]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[T'Choupi]]''
|[[Jean-Luc François]]
|{{AUT}}<br>{{FRA}}<br>{{KOR}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2004
|''[[Visions of Europe]]''
|[[Andy Bausch]], Peter Greenaway, [[Aki Kaurismäki]], [[Jan Troell]] an anerer
|25 europäesch Länner
|Anthologiefilm
|-
|align="center"|2004
|''[[The Preacher]]''
|[[Gerrard Verhage]]
|{{NLD}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Frank Lammers]] a [[Christian Kmiotek]]-->
|-
|align="center"|2005
|''[[Miss Montigny]]''
|[[Miel Van Hoogenbemt]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Johan Leysen]]-->
|-
|align="center"|2005
|''[[Der Henker]]''
|[[Simon Aeby]]
|{{AUT}}<br>{{GBR}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Nikolaj Coster-Waldau]]-->
|-
|align="center"|2005
|''[[Victoire]]''
|[[Stéphanie Murat]]
|{{FRA}}
|<!--mam Sylvie Testud a [[Mylène Demongeot]]-->
|-
|align="center"|2005
|''[[Your Name Is Justine]]''
|[[Franco de Peña]]
|{{POL}}
|<!--mam [[Mathieu Carrière]] an [[Dominique Pinon]]-->
|-
|align="center"|2006
|''[[Comme t'y es belle]]''
|[[Lisa Azuelos]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}<br>{{GBR}}
|
|-
|align="center"|2006
|''[[Comme tout le monde]]''
|[[Pierre-Paul Renders]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{CAN}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2006
|''[[Flawless]]''
|[[Michael Radford]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[Michael Caine]] an [[Demi Moore]]-->
|-
|align="center"|2006
|''[[In a Dark Place]]''
|[[Donato Rotunno]]
|{{GBR}}
|
|-
|align="center"|2006
|''[[Lapislazuli (Film)|Lapislazuli]]''
|[[Wolfgang Murnberger]]
|{{AUT}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2006
|''[[The Thief Lord]]'' (Herr der Diebe)
|[[Richard Claus]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Aaron Johnson]]-->
|-
|align="center"|2007
|''[[Free to leave]]''
|[[Peter Payer]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Irina Palm]]''
|[[Sam Gabarski]]
|{{BEL}}<br>{{DEU}}<br>{{GBR}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[J'aurais voulu être un danseur]]''
|[[Alain Berliner]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{GBR}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Luftbusiness]]''
|[[Dominique De Rivaz]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Retour à Gorée]]''
|
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Über Wasser]]''
|Udo Maurer
|{{AUT}}
|Documentaire
|-
|align="center"|2008
|''[[Bride Flight]]''
|Ben Sombogaart
|{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[Les enfants de Timpelbach]]''
|
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[Freigesprochen]]''
|[[Peter Payer]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[Divizionz]]''
|
|{{UGA}}<br>{{ZAF}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[JCVD]]''
|[[Mabrouk El Mechri]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[Tausend Ozeane]]''
|
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Bob et Bobette au Far-West]]''
|[[Wim Bien]] a [[Mark Mertens]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Contact High]]''
|[[Michael Glawogger]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Dust (Film 2009)|Dust]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Der Fürsorger]]''
|[[Lutz Konermann]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Humains]]''
|[[Jacques-Olivier Molon]] a [[Pierre-Olivier Thévenin]]
|{{FRA}}<br>{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Ne te retourne pas]]''
|[[Marina de Van]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{ITA}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Panique au village]]''
|[[Stéphane Aubier]] a [[Vincent Patar]]
|{{BEL}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2009
|''[[Räuberinnen]]''
|[[Carla Lia Monti]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Dernier étage gauche gauche]]''
|[[Angelo Cianci]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[La dernière fugue]]''
|[[Léa Pool]]
|{{CAN}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Illégal]]''
|[[Olivier Masset-Depasse]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Libre échange]]''
|[[Serge Guisquière]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Nous trois]]''
|[[Renaud Bertrand]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[La petite chambre]]''
|[[Stéphanie Chuat]] a [[Véronique Reymond]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Quartier Lointain]]''
|[[Sam Garbarski]]
|{{BEL}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[La Régate]]''
|[[Bernard Bellefroid]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[The Runway]]''
|[[Ian Power]]
|{{IRL}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Sans queue ni tête]]''
|[[Jeanne Labrune]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Anduni]]''
|[[Samira Radsi]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Avant l'aube]]''
|[[Raphaël Jacoulot]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[La clinique de l'amour]]''
|[[Artus de Penguern]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[De force]]''
|[[Frank Henry]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Elle ne pleure pas, elle chante]]''
|[[Philippe de Pierpont]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Les géants]]''
|[[Bouli Lanners]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Hysteria (Film)|Hysteria]]''
|[[Tanya Wexler]]
|{{GBR}}<br>{{FRA}}<br>{{DEU}}<br>{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Isabelle (Film)|Isabelle]]''
|[[Ben Sombogaart]]
|{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Mein bester Feind]]''
|[[Wolfgang Murnberger]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Nuit blanche]]''
|[[Frédéric Jardin]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Tabu - Es ist die Seele ein Fremdes auf Erden]]''
|[[Christoph Stark]]
|{{DEU}}<br>{{AUT}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[À perdre la raison]]''
|[[Joachim Lafosse]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Allez, Eddy!]]''
|[[Gert Embrechts]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Arrêtez-moi]]''
|[[Jean-Paul Lilienfeld]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Belle du seigneur]]''
|[[Glenio Bonder]]
|{{FRA}}<br>{{DEU}}<br>{{BEL}}<br>{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Comme un homme]]''
|[[Safy Nebbou]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Dead Man Talking]]''
|[[Patrick Ridremont]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Fils unique]]''
|[[Miel Van Hoogenbemt]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Ernest & Célestine]]''
|[[Benjamin Renner]], [[Stéphane Aubier]] a [[Vincent Patar]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[J'enrage de son absence]]''
|[[Sandrine Bonnaire]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Mobile home]]''
|[[François Pirot]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Plan de table]]''
|[[Christelle Raynal]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Sous le figuier]]''
|[[Anne-Marie Etienne]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Tango libre]]''
|[[Frédéric Fonteyne]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[La traversée]]''
|[[Jérôme Cornuau]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Valparaiso (Film)|Valparaiso]]''
|[[Jean-Christophe Delpias]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[La vie d'une autre]]''
|Sylvie Testud
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Adieu Paris]]''
|[[Franziska Buch]]
|{{DEU}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Les âmes de papier]]''
|[[Vincent Lanoo]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Au bonheur des ogres (Film)|Au bonheur des ogres]]''
|[[Nicolas Bary]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Avant l'hiver]]''
|[[Philippe Claudel]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Belle comme la femme d'un autre]]''
|[[Catherine Castel]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Boule et Bill (Film)|Boule et Bill]]''
|[[Alexandre Charlot]] a [[Franck Magnier]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[La Confrérie des larmes]]''
|[[Jean-Baptiste Andrea]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[The Congress]]''
|[[Ari Folman]]
|{{DEU}}<br>{{POL}}<br>{{BEL}}<br>{{ISR}}<br>{{FRA}}
|Animatiounsfilm fir Erwuessener
|-
|align="center"|2013
|''[[Die Erfindung der Liebe]]''
|[[Lola Randl]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[L'étrange couleur des larmes sur ton corps]]''
|[[Hélène Cattet]] a [[Bruno Forzani]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Hannah Arendt (Film)|Hannah Arendt]]''
|[[Margarethe von Trotta]]
|{{DEU}}<br>{{FRA}}<br>{{IRL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Une histoire d'amour (2013)|Une histoire d'amour]]''
|[[Hélène Fillières]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Möbius (Film)|Möbius]]''
|[[Éric Rochant]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Puppy Love]]''
|[[Delphine Lehericey]]
|{{BEL}}<br>{{CHE}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Silent City]]''
|[[Anna Threes]]
|{{NLD}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Tip Top (Film)|Tip Top]]''
|[[Serge Bozon]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Vijay and I]]''
|[[Sam Garbarsi]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Brabançonne (Film)|Brabançonne]]''
|[[Vincent Bal]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Le dernier diamant]]''
|[[Eric Barbier]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Fieber]]''
|[[Elfi Mikesch]]
|{{AUT}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Klauni]]'' (''Clownwise'')
|[[Viktor Taus]]
|{{CZE}}<br>{{FIN}}<br>{{SLK}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Oorlogsgeheimen]]'' (''Secrets of War'')
|[[Dennis Bots]]
|{{NLD}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Post partum]]''
|[[Delphine Noëls]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Standby]]''
|[[Rob Burke|Rob]] a [[Ronan Burke]]
|{{IRL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Vandal]]''
|[[Hélier Cisterne]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Wiplala]]''
|[[Tim Oliehoek]]
|{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Les brigands (Film)|Les brigands]]''
|[[Frank Hoffmann]] a [[Pol Cruchten]]
|{{FRA}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Ooops! Den Noah ass fort]]''<br>("Ooops! Noah is Gone...")
|Toby Genkel a Sean McCormack
|{{DEU}}<br>{{BEL}}<br>{{IRL}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2015
|''[[Colonia]]''
|[[Florian Gallenberger]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Disparue en hiver]]''
|[[Christophe Lamotte]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Divin enfant]]''
|[[Olivier Dorman]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[L'enquête]]''
|[[Vincent Garenq]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Mammal]]''
|[[Rebecca Daly]]
|{{IRL}}<br>{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Melody]]''
|[[Bernard Bellefroid]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Préjudice]]''
|[[Antoine Cuypers]]
|{{BEL}}<br>{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Sunset Song]]''
|[[Terrence Davies]]
|{{GBR}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Les survivants]]''
|[[Luc Jabon]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Le Tout Nouveau Testament]]''
|[[Jaco Van Dormael]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[La volante]]''
|[[Christophe Ali]] an [[Nicolas Bonilauri]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2016
|''[[Le chant des Hommes]]''
|[[Bénédicte Liénard]] a [[Mary Jimenez]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2016
|''[[Die Nacht der 1000 Stunden]]''
|[[Virgil Widrich]]
|{{AUT}}<br>{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2016
|''[[Tout, tout de suite]]''
|[[Richard Berry (Schauspiller)|Richard Berry]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2016
|''[[Souvenir (Film)|Souvenir]]''
|[[Bavo Defurne]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2017
|''[[Mary Shelley (Film)|Mary Shelley]]''
|[[Haifaa Al-Mansour]]
|{{GBR}}<br>{{USA}}
|
|-
|align="center"|2017
|''[[Es war einmal in Deutschland]]''
|[[Sam Gabarski]]
|{{BEL}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2017
|''[[High Fantasy]]''
| [[Jenna Cato Bass]]
|{{ZAF}}
|
|-
|align="center"|2018
|''[[Angelo (Film)|Angelo]]''
|[[Markus Schleinzer]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2018
|''[[Meng Kollegen aus dem All]]''<br>("Luis and the Aliens")
|Christoph a Wolfgang Lauenstein, a [[Sean McCormack]]
|{{DEU}}<br>{{DEN}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2018
|''[[Tel Aviv on Fire]]''
|[[Sameh Zoabi]]
|{{ISR}}
|
|-
|align="center"|2018
|''[[Girls With Balls]]''
| [[Olivier Afonso]]
|{{FRA}}<br>{{ESP}}
|
|-
|align="center"|2019
|''[[Flatland]]''
| [[Jenna Cato Bass]]
|{{ZAF}}
|
|-
|align="center"|2019
|''[[Mäi Bopa vum Mars]]''<br>("Moj dida je pao s Marsa")
| Marina Andree Skop an Drazen Zarkovic
|{{HRV}}<br>{{NOR}}<br>{{CZE}}<br>{{SVN}}<br>{{SVK}}<br>{{BIH}}
|Kannerfilm
|-
|align="center"|2019
|''[[Les hirondelles de Kaboul (Film)|Les hirondelles de Kaboul]]''
|[[Zabou Breitman]], Eléa Gobbé-Mévellec
|{{FRA}}<br>{{CHE}}<br>{{MCO}}
|Animatiounsfilm fir Erwuessener
|-
|align="center"|2020
|''[[Ooops! Finny wou bass de?]]''<br>("Ooops! The Adventure Continues")
|Toby Genkel a [[Sean McCormack]]
|{{ROU}}<br>{{HUN}}<br>{{CZE}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2021
|''[[Bad Luck Banging or Loony Porn]]''
|[[Radu Jude]]
|{{DEU}}<br>{{IRL}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Hinterland]]''
|[[Stefan Ruzowitzky]]
|{{AUT}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Le chemin du bonheur]]''
|[[Nicolas Steil]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Sharaf]]''
|[[Samir Nasr]]
|{{DEU}}<br>{{FRA}}<br>{{TUN}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Der Passfälscher]]''
| [[Maggie Peren]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Une histoire provisoire]]''
| [[Romed Wyder]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Pan de limón con semillas de amapola]]''
| [[Benito Zambrano]]
|{{ESP}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Les intranquilles]]''
| [[Joachim Lafosse]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2022
|''[[Lost transport]]''
| [[Saskia Diesing]]
|{{NLD}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2022
|''[[Corsage (Film)|Corsage]]''
| [[Marie Kreutzer]]
|{{AUT}}<br>{{DEU}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2022
|''[[Plus que jamais]]''
| [[Emily Atef]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2022
|''[[Los Reyes del Mundo]]''
|[[Laura Mora Ortega]]
| {{COL}}<br>{{FRA}}<br>{{MEX}}<br>{{NOR}}
|
|}
=== Kuerzfilmer ===
* 1995: ''[[Luc et Marie]]'' vum [[Philippe Boon]] a [[Laurent Brandenbourger]] (23 Min.) (B / L F)
* 1996: ''[[Mécanomagie]]'' vum [[Bady Minck]] (15 Min.) (A / L)
* 1996: ''[[Biouel]]'' vum [[Sophie Langevin]] a [[Jako Raybaut]] (18 Min.) (F / L)
* 1996: ''[[Côtes sauvages]]'' vum [[Sophie Langevin]] a [[Jako Raybaut]] (8 Min.) (F / L)
* 1998: ''[[Fragile]]'' vum [[Daniel Wiroth]] (7 Min.) (B / L)
* 2000: ''[[Nebel]]'' vum [[Mathias Müller]] (12 Min.) (D / L / A)
* 2001: ''[[Erè mèla mèla]]'' vum [[Daniel Wiroth]] (7 Min.) (F / L)
* 2002: ''[[Ice Cream Sundae]]'' vum [[Désirée Nosbusch]] mam [[Tippi Hedren]] (12 Min.) (U / L / D)
* 2005: ''[[Bracia]]'' vum [[Bartosz Grudziecki]] (P/ L/ D)
* 2007: ''[[Lumen (Film)|Lumen]]'' vum [[Philip Koch]] (L/ D)
* 2007: ''[[Cash Box]]'' vum [[Janett Winkel, Agnes Sieberth, Christian Wagner]] (L/D)
* 2009: ''[[Alter Ego (Film)|Alter ego]]'' (L/F) vum [[Jérôme Nunes]]
== Auslännesch Filmer, déi zum Deel zu Lëtzebuerg gedréint goufen ==
* 1968: ''[[If it's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' vum [[Mel Stuart]] mam [[Suzanne Pleshette]] a [[Murray Hamilton]]
* 1968: ''[[Summit]]'' vum [[Giorgio Bontempi]] mam [[Mireille Darc]] an [[Gian Maria Volonte]]
* 1978: ''[[Dossier 51]]'' vum [[Michel Deville]] mam [[Patrick Chesnais]] a [[Daniel Mesguich]]
* 1984: ''[[L'addition]]'' vum [[Denis Amar]] mam [[Richard Berry (Schauspiller)|Richard Berry]] a [[Victoria Abril]]
* 1991: ''[[Ex und hopp - Ein böses Spiel um Liebe, Geld und Bier]]'' vum [[Andy Bausch]]
* 2004: ''[[Les rivières pourpres 2]]'' vum [[Olivier Dahan]], mam [[Jean Reno]] - fréier Terres-rouges-Friche zu Esch-Uelzecht
* 2004: ''[[De-Lovely]]'' vum [[Irvin Winkler]], mam [[Kevin Kline]] an [[Ashley Judd]] - Venedeg-Kuliss zu Esch-Uelzecht
* 2008: ''[[De brief van de koning]]'' vum [[Pieter Verhoeff]] - [[Schlass Veianen]] an Emgéigend vu [[Bäerdref]]
* 2008: ''[[La différence c'est que c'est pas pareil]]'' vum [[Pascal Laëthier]] - ë. a. Emgéigend vu Bäerdref
* 2016: ''[[Bastille Day (Film 2016)|Bastille Day]]'' vum [[James Watkins]] - ë. a. Emgéigend vun Esch-Uelzecht
==Filmer, déi zu Lëtzebuerg spillen, awer anzwousch anescht gedréint goufen==
* ''The International'' ([[2009]]) vum [[Tom Tykwer]]
== Bibliographie ==
* Lesch, Paul: ''Film and politics in Luxembourg: censorship and controversy'', Teaneck NJ: John Libbey Publ., cop. 2004. - P. 437-446: ill. ; 24 cm, In: Film History, vol 16, n° 4(2004)
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Filmer déi fir eng Oscar-Nominatioun virgeschloe waren]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.filmfund.lu/ Filmfonds Lëtzebuerg]
* [https://cna.public.lu Centre national de l'audivisuel (CNA)]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer| ]]
[[Kategorie:Lëschten (Filmer)|L]]
[[Kategorie:Lëschten (Lëtzebuerg)|Filmer]]
o2dmd138jiyepz30vm1v4zsyz7plxxy
2682264
2682263
2026-06-21T06:55:01Z
Mobby 12
60927
2682264
wikitext
text/x-wiki
Dëst ass eng '''Lëscht vu Filmer, déi zu Lëtzebuerg gedréint goufen''', sief et ganz oder zum Deel, vill dovun a Koproduktioun mat anere Länner. An hir ze fanne si Laang- wéi [[Kuerzfilm]]er, [[Spillfilm]]er wéi [[Documentaire]]n.
{{Méi Info 1|Filmindustrie zu Lëtzebuerg}}
== Lëtzebuergesch Fiktiounsfilmer, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen ==
=== Spillfilmer / Laangfilmer ===
Als Laangfilmer sinn all Filmer definéiert, déi méi wéi 50 Minutten daueren.
{|class="wikitable sortable"
|+ Lëtzebuergesch Fiktiounslaangfilmer, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen
|-
! width="20" | Joer
! width="280" | Filmtitel
! width="320" | Regie
! width="220" | Typ
! width="220" | Sprooch
|-
|align="center"|1970
|''[[L'amour, oui! mais...]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|1973
|''[[Du sollst nicht begehren (Film 1973)|Du sollst nicht begehren]]''
|[[Marc Thoma]] a [[Pol Tousch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|1981
|''[[Wat huet e gesot?]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Georges Fautsch]] a [[Maisy Hausemer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1981
|''[[When the Music's Over]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1983
|''[[Congé fir e Mord]]''
|[[Paul Scheuer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1984
|''[[E Fall fir sech]]''
|[[Menn Bodson]] a [[Marc Olinger]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1985
|''[[Déi zwéi vum Bierg]]''
|[[Menn Bodson]], [[Gast Rollinger]] a [[Marc Olinger]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|1986
|''[[Gwyncilla, Legend of Dark Ages]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|1986
|''[[Die Reise das Land]]''
|[[Paul Kieffer]] a [[Frank Hoffmann]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|1988
|''[[Troublemaker]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|1989
|''[[De falschen Hond]]''
|[[Menn Bodson]], [[Gast Rollinger]] a [[Marc Olinger]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1989
|''[[Mumm Sweet Mumm]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Georges Fautsch]] a [[Maisy Hausemer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1989
|''[[A Wopbopaloobop A Lopbamboom]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|1990
|''[[Schacko Klak (Film)|Schacko Klak]]''
|[[Paul Kieffer]] a [[Frank Hoffmann]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1992
|''[[Hochzäitsnuecht]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1992
|''[[Dammentour]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Georges Fautsch]] a [[Maisy Hausemer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|1992
|''[[E Liewe laang (Film)|E Liewe laang]]''
|[[Marc Olinger]], [[Menn Bodson]] a [[Gast Rollinger]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|1993
|''[[Three Shake-a-leg Steps to Heaven]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|1997
|''[[Back in Trouble]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2001
|''[[Le club des chômeurs]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2002
|''[[Liewensrees]]''
|[[Marc Barnig]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2003
|''[[Rendolepsis]]''
|[[Marc Barnig]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2003
|''[[Im Anfang war der Blick]]''
|[[Bady Minck]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|2004
|''[[La revanche]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2005
|''[[Le Roman de Renart]]''
|[[Thierry Schiel]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2005
|''[[Black King's Way]]''
|[[Marc Barnig]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2005
|''[[Zombie Film]]''
|[[Patrick Ernzer]] an dem [[Mike Tereba]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2005
|''[[Nondidjeft]]''
|[[Max Mertens]] a [[Pitt Mertens]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2005
|''[[Bye Bye Blackbird]]''
|[[Robinson Savary]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|-
|align="center"|2006
|''[[Perl oder Pica (Film)|Perl oder Pica]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2006
|''[[Who's Quentin?]]''
|[[Sacha Bachim]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2006
|''[[The Nebula Dawn]]''
|[[Yves Steichen]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2006
|''[[Deepfrozen]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch
|-
|align="center"|2006
|''[[She.He.It]]''
|[[Christian Neuman]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2006
|''[[So mol honnert]]''
|[[Max Mertens]] a [[Pitt Mertens]]
|Spillfilm, fiktiv
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Nuits d'Arabie]]''
|[[Paul Kieffer]]
|
|-
|align="center"|2009
|''[[House of Boys]]''
|[[Jean-Claude Schlim]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|-
|align="center"|2009
|''[[Réfractaire (Film)|Réfractaire]]''
|[[Nicolas Steil]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|2009
|''[[Reste Bien, Mec!]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|2010
|''[[Emil (Film)|Emil]]''
|[[Marc Thoma]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2010
|''[[Trouble No More (Film)|Trouble No More]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2011
|''[[Hot Hot Hot]]''
|[[Beryl Koltz]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|-
|align="center"|2012
|''[[Doudege Wénkel (Film)|Doudege Wénkel]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2012
|''[[Les fameux gars]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|2012
|''[[D'Schatzritter an d'Geheimnis vum Melusina]]''
|[[Laura Schroeder]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2012
|''[[D'Symmetrie vum Päiperlek]]''
|[[Paul Scheuer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2013
|''[[D'Engelcher vu Schëndels]]''
|Marc Thoma
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2014
|''[[Heemwéi]]''
|[[Sacha Bachim]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2015
|''[[Mammejong]]''
|[[Jacques Molitor]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Englesch
|-
|align="center"|2015
|''[[Baby (a)lone]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2015
|''[[Eng nei Zäit]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2016
|''[[Voices from Chernobyl (Film)|Voices from Chernobyl (La supplication)]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Spillfilm, fiktiv
|Franséisch
|-
|align="center"|2016
|''[[Kropemann (Film)|Kropemann]]''
|[[Patrick Ernzer]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2017
|''[[Rusty Boys]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2017
|''[[Gutland]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch
|-
|align="center"|2018
|''[[De Superjhemp retörns]]''
|[[Félix Koch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2019
|''[[Sawah]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch, Franséisch, Arabesch, Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2019
|''[[Péitruss (Film)|Péitruss]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|Spillfilm, fiktiv
|Däitsch<br>Englesch<br>Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2019
| ''[[De Buttek]]''
|[[Luc Feit]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch<br>Däitsch<br>Franséisch<br>Englesch
|-
|align="center"|2021
|''[[Hytte]]''
|[[Jean-Louis Schuller]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|-
|align="center"|2023
|''[[Little Duke]]''
|[[Andy Bausch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch
|-
|align="center"|2023
|''[[Läif a Séil]]''
|[[Loïc Tanson]]
|Spillfilm, fiktiv
|Lëtzebuergesch|-
|-
|align="center"|2024
|''[[Poison (Film 2024)|Poison]]''
|[[Désirée Nosbusch]]
|Spillfilm, fiktiv
|Englesch
|}
=== Kuerzfilmer ===
Als [[Kuerzfilm]]er sinn all Filmer definéiert, déi manner wéi 50 Minutten daueren.
{|class="wikitable sortable"
|+ Lëtzebuergesch Fiktiounskuerzfilmer, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen
|-
! width="20" | Joer
! width="280" | Filmtitel
! width="320" | Regie
! width="220" | Typ
|-
|align="center"|1947
|''[[Les danseurs d'Echternach]]''
|[[Evy Friedrich]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1979
|''[[Blut in der Spur]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1982
|''[[Stefan (Film)|Stefan]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1982
|''[[Lupowitz]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1983
|''[[Die letzte Nacht]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1983
|''[[Cocaine Cowboy]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1983
|''[[One-Reel Picture Show]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1984
|''[[Van Drosselstein]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1984
|''[[... der Däiwel]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1988
|''[[Der Mensch mit den modernen Nerven]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1993
|''[[d'Sandauer]]''
|[[Christian Delcourt]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1995
|''[[Attwengers Luft]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1995
|''[[Sniper]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1996
|''[[Mécanomagie]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|1996
|''[[Letters Unsent]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2001
|''[[Verrouillage central]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2002
|''[[Un combat]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2003
|''[[Paperdream]]''
|[[Marc Barnig]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2003
|''[[W (Film)|W]]''
|[[Luc Feit]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2004
|''[[Lost]]''
|[[Marc Barnig]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2004
|''[[31 Min.]]''
|[[Yves Steichen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2004
|''[[La Belle est la Bête]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2004
|''[[The Lodge]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Butterflies]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Starfly]]''
|[[Beryl Koltz]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Something About Pizza]]''
|[[Olivier Koos]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[The Plot Spoiler]]''
|[[Jeff Desom]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Lost in Mankind]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2005
|''[[Elegant]]''
|[[Dan Wiroth]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[Das Sein und das Nichts]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[Le gardien du Nid]]''
|[[Olivier Pesch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[IvoEva]]''
|[[Sandy Lorente]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[U.L.O. Unknown Lying Object]]''
|[[Claude Grosch]] an [[Yann Tonnar]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[The Tell Tale Heart]]''
|[[Raul Garcia]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[Mona (Film 2006)|Mona]]''
|Marc Barnig
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2006
|''[[Sheep]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[Solus]]''
|[[Meris Sehovic]] an [[Cédric Kieffer]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[Bet Zeitoun]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[No Star]]''
|[[Christian Neuman]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[Josh (Film)|Josh]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2007
|''[[Derrière la tête]]''
|[[Sebastien Tasch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Schein Sein]]''
|[[Bady Minck]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Gloomy Sunday]]''
|[[Meris Sehovic]] a [[Cédric Kieffer]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Bordun]]''
|[[Pierre Hansen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[En compagnie de la poussière]]''
|[[Jacques Molitor]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Senteurs]]''
|[[Laura Schroeder]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Dawning]]''
|[[Ben Andrews]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[Vault]]''
|[[Fred Neuen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2008
|''[[X on a Map]]''
|[[Jeff Desom]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Bonobo (Film)|Bonobo]]''
|[[Jacques Molitor]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Date-lech]]''
|[[Mike Tereba]] a [[Georges Waringo]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Morgenrot]]''
|[[Jeff Desom]]
|Kuerzfilm, fiktiv (Animatiounsfilm)
|-
|align="center"|2009
|''[[Pido perdón]]''
|[[Sascha Heyar]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Routine]]''
|[[Saesa Kiyokawa]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Time for New Heroes]]''
|[[Christian Neuman]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2009
|''[[Lingo vino]]''
|[[Daniel Texter]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2010
|''[[La fameuse route]]''
|[[Adolf El Assal]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2010
|''[[Ons Identitéit]]''
|"Dem Team"
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2010
|''[[Lauschter]]''
|[[Eric Lamhène]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Double saut]]''
|[[Laura Schroeder]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Flou (Film)|Flou]]''
|[[Eric Lamhène]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Laaf]]''
|[[Loïc Tanson]] an [[Thierry Bessling]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Lost in Organisation]]''
|[[Cédric Kieffer]] a [[Meris Sehovic]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[L'orchidée]]''
|[[Cyrus Neshvad]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Le père, le fils... et Anna]]''
|[[Myriam Muller]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Rose et Violet]]''
|[[Claude Grosch]] a [[Luc Otter]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[Der Solist]]''
|[[Pierre Hansen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2011
|''[[En Dag am Fräien]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2012
|''[[Gëff eens]]''
|[[Eric Lamhène]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2012
|''[[T(w)o Friends]]''
|[[Michel Clemen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[22:22]]''
|[[Julien Becker]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Le chagrin des ogresses]]''
|[[Myriam Muller]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Do You Believe in Magic?]]''
|[[Brice Montagne]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Errances]]''
|[[Marylène Andrin]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Le faux départ]]''
|[[Thierry Besseling]] a [[Loïc Tanson]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Géi du scho mol vir]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Manon (Film 2013)|Manon]]''
|[[Quentin Montagne]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[Mr Hublot]]''
|[[Laurent Witz]] an [[Alexandre Espigares]]
|Kuerzfilm, fiktiv (Animatiounsfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Serena (Kuerzfilm)|Serena]]''
|[[Eric Lamhène]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2013
|''[[The Wrong Place]]''
|[[Ben Andrews]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Antoine (Film 2014)|Antoine]]''
|[[Cyrus Neshvad]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Asta (Who Killed Asta Nielsen?)]]''
|[[Olivier Koos]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[D.A Reproduction]]''
|[[Anne Simon]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Das Vermächtnis]]''
|[[Yasin Özen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Elderly Spring]]''
|[[Pierre Hansen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Override]]''
|[[Juan Aguilar]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2014
|''[[Roxy (Film)|Roxy]]''
|[[Fabien Colas]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2015
|''[[À quoi bon?]]''
|[[Thierry Faber]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2015
|''[[Javotte (Film)|Javotte]]''
|[[Sarah Hirtt]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2015
|''[[Morgue (Film)|Morgue]]''
|[[Laurent Prim]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2016
|''[[Casting a Woman]]''
|[[Caroline Kox]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2016
|''[[Freddie (Film)|Freddie]]''
|[[Andy Bausch]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2016
|''[[Acheron]]''
|[[Thoma Forgiarini]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2016
|''[[And Then You]]''
|[[Kim Schneider]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2017
|''[[Dem Mich seng Kichen]]''
|[[Diana Nilles]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2019
|''[[The Family Who Hid in the Cellar]]''
|[[Ayshea Halliwel]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2019
|''[[Portraitiste (Film)|Portraitiste]]''
|[[Cyrus Neshvad]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2020
|''[[Halligalli]]''
|[[Govinda Van Maele]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2020
|''[[If We Smarten Up]]''
|[[Larisa Faber]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2020
|''[[Lupus (Film)|Lupus]]''
|[[Laurent Prim]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2021
|''[[Vis-à-Vis (Film)|Vis-à-Vis]]''
|[[Émile V. Schlesser]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2021
|''[[Meng Hoer]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2021
|''[[Caroline sur le toit]]''
|[[Alejandro Bordier]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2021
|''[[Kowalsky (Film)|Kowalsky]]''
| [[Émile V. Schlesser]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2022
|''[[Bellevue (Film 2022)|Bellevue]]''
|[[Jonathan Becker]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2022
|''[[Nice Not to Meet You]]''
|[[Sirvan Marogy]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2022
|''[[Nucléaire]]''
|[[Roxane Peguet]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|-
|align="center"|2022
|''[[Porzellan]]''
|[[Felix Keilen]]
|Kuerzfilm, fiktiv
|}
== Lëtzebuergesch Documentairen, déi zu Lëtzebuerg hiergestallt goufen ==
=== Laangfilmer ===
Als [[Spillfilm]]er oder Laangfilmer sinn all Filmer definéiert, déi méi wéi 50 Minutten daueren.
{|class="wikitable sortable"
|-
! width="20" | Joer
! width="350" | Filmtitel
! width="320" | Regie
! width="180" | Typ
|-
|align="center"|1981
|''[[800 Joer Buurg Clierf]]''
|[[Marc Thoma]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1986
|''[[KlibberKleeschenSchueberMaischenAllerHerrgottsNationalSprangKirmes|KlibberKleeschenSchueberMaischen...]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Georges Fautsch]] a [[Maisy Hausemer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1995
|''[[Edward J. Steichen (Film)|Edward J. Steichen]]''
|[[Claude Waringo]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1997
|''[[Laanscht d'Grenz]]''
|[[Paul Kieffer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1997
|''[[Call Her Madam]]''
|[[Paul Lesch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1998
|''[[Stol (Film)|Stol]]''
|[[Claude Lahr]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|1998
|''[[Rockin' Warriors]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2000
|''[[André an d'dissident Stëmmen]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2001
|''[[Ech war am Congo]]''
|[[Paul Kieffer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2001
|''[[Histoire(s) de jeunesse(s)]]''
|[[Anne Schroeder]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2001
|''[[Les perdants n'écrivent pas l'histoire]]''
|[[Frédéric Fichefet]], [[Edie Laconi]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2002
|''[[D'Lëtzebuerger am Tour de France]]''
|[[Paul Kieffer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2002
|''[[Ligne de vie (Film)|Ligne de vie]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2003
|''[[L'homme au cigare]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2004
|''[[Heim ins Reich (Film)|Heim ins Reich]]''
|[[Claude Lahr]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2004
|''[[Monsieur Warum]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2004
|''[[René Deltgen - Der sanfte Rebell]]''
|[[Michael Wenk]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Doheem (Film)|Doheem]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Télé Luxembourg 50 ans]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Tour de Force]]''
|[[Boris Kremer]] an [[Antoine Prum]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Télé Luxembourg 50 ans]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2006
|''[[Leslie Kent, a Tale of Sex, Booze and the Blues]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Ëmmer bereet]]''
|[[Cathy Richard]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Plein d'essence]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Entrée d'artistes]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[E stoarkt Stéck Minett]] - 100 Joer Jeunesse Esch''
|[[Julie Schroell]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Diddeleng, 100 Joer, 100 Gesiichter]]''
|[[Beryl Koltz]] an [[Armand Strainchamps]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Luxemburg, USA]]''
|[[Christophe Wagner]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Stam. Nous restons là]]''
|[[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]] an [[Charlotte Grégoire]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Léif Lëtzebuerger]]''
|[[Ray Tostevin]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Weilerbach (Film)|Weilerbach]]''
|[[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2008
|''[[inthierryview]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2009
|''[[Tour of Duty]]''
|[[Fränk Grotz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2009
|''[[Strangers in the Night (Film, 2011)|Strangers in the Night]]''
|[[Beryl Koltz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2010
|''[[Blà, Blä, Blá]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2010
|''[[Hamilius: Hip Hop Culture in Luxembourg|Hamilius]]''
|[[Alain Tshinza]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2010
|''[[Mir wëllen net bleiwen]]''
|[[Pascal Becker]] a [[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2010
|''[[Schockela, Knätschgummi a brong Puppelcher]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[De Bauereblues]]''
|[[Julie Schroell]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[The Road Uphill]]''
|[[Jean-Louis Schuller]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[We Might as Well Fail]]''
|[[Govinda van Maele]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[Germaine Damar - Der tanzende Stern]]''
|[[Michael Wenk]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[High/Low]]''
|[[Jean-Louis Schuller]] a [[Sam Blair]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[Le retour - Mythes et migrations des îles de la lune]]''
|[[Charlotte Bruneau]] a [[Catherine Wurth]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2011
|''[[Schrebergaart (Film)|Schrebergaart]]''
|[[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2012
|''[[Terra mia terra nostra]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2012
|''[[D'Belle Époque]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2012
|''[[Charges Communes]]''
|[[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]] a [[Charlotte Grégoire]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Atelier Luxembourg]]''
|[[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Cello Tales]]''
|[[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[D'Fifties zu Lëtzebuerg]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Orangerie (Film)|Orangerie]]''
|[[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]] a [[Benoît Majerus]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Sweetheart Come]]''
|[[Jacques Molitor]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Naked Opera]]''
|[[Angela Christlieb]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Never Die Young]]''
|[[Pol Cruchten]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2013
|''[[Nak Muay]]''
|[[Christian Muno]], [[Raoul Schmitz]] a [[Fränk Muno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2014
|''[[De Bopebistro Tour]]''
|[[Yann Tonnar]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2014
|''[[Succès Fox]]''
|[[Désirée Nosbusch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2014
|''[[E Futtballspill am Schnéi]]''
|[[Tom Alesch]] an [[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2014
|''[[Black Harvest]]''
|[[Jean-Louis Schuller]] a [[Sean Clark]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2015
|''[[Faustino One Man Show]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2015
|''[[Buffalo C. Wayne - Roude Léiw mam Cowboy's Hutt]]''
|[[Ralf Hess]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2015
|''[[Mos Stellarium]]''
|[[Karolina Markiewicz]] a [[Pascal Piron]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2016
|''[[Eldorado (Film 2016)|Eldorado]]''
|[[Rui Abreu]], [[Loïc Tanson]] an [[Thierry Besseling]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2016
|''[[Foreign Affairs (Film 2016)|Foreign Affairs]]''
|[[Pasha Rafiy]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2016
|''[[Streik!]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2017
|''[[Sixty8]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2017
|''[[Schwaarze Mann]]''
|[[Fränz Hausemer]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2018
|''[[Histoire(s) de femme(s)]]''
|[[Anne Schroeder]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2019
|''[[Lost in the 80s]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2019
|''[[California Dreaming]]''
|[[Fabrizio Maltese]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2019
|''[[Tune Into the Future]]''
|[[Eric Schockmel]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2020
|''[[Colectiv]]''
|[[Alexander Nanau]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2020
|''[[Eng Äerd]]''
|[[Tom Alesch]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2021
|''[[The Living Witnesses]]''
|[[Karolina Markiewicz]] a [[Pascal Piron]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2021
|''[[De Lampertsbierg]]''
|[[Joy Hoffmann]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2022
|''[[Crise et chuchotements]]''
|[[Jossy Mayor]] & [[Laurent Moyse]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2022
|''[[Michel Majerus - Next Step]]''
|[[Anne Schiltz]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2024
|''[[Operatioun Pauly]]''
|[[Marc Thoma]]
|Documentaire (Laangfilm)
|-
|align="center"|2026
|''[[Europe - la bataille des sièges]]''
|[[Donato Rotunno]]
|Documentaire (Laangfilm)
|}
=== Kuerzfilmer ===
Als [[Kuerzfilm]]er sinn all Filmer definéiert, déi manner wéi 50 Minutten daueren.
{|class="wikitable sortable"
|-
! width="20" | Joer
! width="350" | Filmtitel
! width="320" | Regie
! width="180" | Typ
|-
|align="center"|1907
|''[[Ein Besuch in der Champagnerfabrik Mercier]]''
|[[Peter Marzen]] a [[Wendel Marzen]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1929
|''[[Une grande industrie dans un petit pays]]''
|[[Albert Mourlan]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1931
|''[[La journée des orphelins]]''
|[[Evy Friedrich]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1936
|''[[D'Weesekanner op der Schueberfouer]]''
|[[Pierre Bertogne]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1938
|''[[Ardoises]]''
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1938
|''[[Garçon... un Bock]]''
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1938
|''[[D'Louschläissen am Eisléck]]''
|[[Pierre Bertogne]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1939
|''[[Circulez]]''
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1939
|''[[Le film du Centenaire]]''
|[[Pierre Harts]] a [[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1939
|''[[Möllech a Botter]]''
|[[Pierre Bertogne]] an [[Alfred Heinen]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1945
|''[[Régions dévastées, Echternach]]''
|[[Pierre Bertogne]] a [[Pierre Kintzinger]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1946
|''[[Le Tour du Luxembourg 1946 en quatre étapes]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1947
|''[[Tour du Luxembourg 1947]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1947
|''[[Le vin de la Moselle luxembourgeoise]]''
|Max Dianville
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1949
|''[[A travers les faubourgs de la Ville de Luxembourg]]''
|[[Marcel Franziskus]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1949
|''[[Das Schleissen]]''
|[[René Kauthen]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1950
|''[[Au pays des châteaux]]''
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1950
|[[Visages du Luxembourg]]
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1950
|''[[Ewige Madonna]]''
|[[Ulrich Kayser]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1951
|''[[Baurestolz]]''
|[[René Kauthen]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1953
|''[[Benelux - Le Luxembourg et son industrie]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1953
|[[Le mariage de la Princesse Josephine-Charlotte et du Prince Jean]]
|[[René Leclère]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1953
|''[[De la grappe au vin]]''
|[[Marcel Franziskus]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1956
|''[[L'aéroport de Luxembourg]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1956
|''[[Décembre, mois des enfants]]''
|[[Henri Storck]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1957
|''[[Dudelange - Cinquantenaire]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1957
|''[[La visite de René Coty au Luxembourg]]''
|[[Jacques Navadic]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1958
|''[[Echternach et sa procession dansante]]''
|[[Marcel Franziskus]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1958
|''[[Echternach, haut lieu de l'esprit]]''
|[[Michel Drach]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1959
|''[[Au service de la Nation]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1960
|''[[L'électricité au service du pays]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1962
|''[[Kutter (Film)|Kutter]]''
|[[Marcel Franziskus]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1963
|''[[Au choeur de l'Europe]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1963
|''[[Emile Mayrisch (Film)|Emile Mayrisch]]''
|[[Ed Kohl]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1963
|''[[Emile Mayrisch, l'homme et son oeuvre]]''
|[[Jos Pauly]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1968
|''[[Requiescat in pace]]''
|[[Jean Jeitz]] an [[Jean Biver]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1969
|''[[Objectif 2000]]''
|[[Jos Pauly]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1970
|''[[Electricité, moteur des temps modernes]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1970
|''[[A Man, a Legend: George S. Patton]]''
|[[Fred Junck]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1972
|''[[L'Europe en marche: Hommage à Robert Schuman]]''
|[[Fred Junck]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1973
|''[[Burrigsonndig zu Huldang (Dimanche de grand feu à Huldange)]]''
|[[Ed Kohl]] an [[Heng Glesener]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1973
|''[[Echternach und seine Springprozession]]''
|[[Paul Spang]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1974
|''[[Escale au Luxembourg]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1978
|''[[Shetland]]''
|[[Paul Scheuer]], [[Michel Geiben]] an [[R. Klemmer]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1979
|''[[Das Grossherzogtum Luxemburg]]''
|[[Philippe Schneider]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1981
|''[[Equilibre et mouvement]]''
|[[Edouard Berne]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1981
|''[[D'Meedche vu Garnech]]''
|[[Gast Rollinger]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1984
|''[[Cat-Hydra]]''
|[[AFO Film]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1985
|''[[Schwaarze Schnéi]]''
|[[AFO Film]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1986
|''[[D'Bicherbank an der Enneschtgaass]]''
|[[AFO Film]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1989
|''[[Äerzengel (Film)|Äerzengel]]''
|[[Claude Waringo]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1990
|''[[Expo 150 - De Film]]''
|[[Jean-Claude Schlim]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1991
|''[[Le pont rouge]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1992
|''[[D'Päerdscoursen zu Dikrech]]''
|[[Bernard Zeches]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1992
|''[[De Stau]]''
|[[Anne Diederich]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1993
|''[[5 Liewen]]''
|[[Jean Kayser]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1993
|''[[Biller aus enger onroueger Zäit]]''
|[[Bernie Zeches]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1993
|''[[Thés dansants]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1993
|''[[Udo Kier, From A to A]]''
|[[Paul Lesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1995
|''[[Eng Kinnigin an der Kathedral]]''
|[[Tom Alesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1996
|''[[Roger]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1997
|''[[Carreaux de mine]]''
|[[Anne Schroeder]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1997
|''[[De leschten Héichuewen]]''
|[[Menn Bodson]] an [[Romain Goerend]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1999
|''[[Dancing Pilgrims]]''
|[[Larue M. Hal]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|1999
|''[[Philippe Schneider, de Mann mat der Kamera]]''
|[[Tom Alesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2000
|''[[Electric Theatre]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2000
|''[[The Very Last Cha Cha Cha]]''
|[[Andy Bausch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2003
|''[[Ons Arméi]]''
|[[Cathy Richard]] a [[Tom Alesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2005
|''[[Tony Rollman, une aventure européenne]]''
|[[Delphine Kiefer]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[bloë Steen]]''
|[[Tom Alesch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2007
|''[[Am Éislek]]''
|[[Tom Alesch]] an [[Anne Schiltz (1975)|Anne Schiltz]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2019
|''[[Touch Me]]''
|[[Eileen Byrne]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2023
|''[[De Bäcker a säi Radio]]''
|[[Fred Mersch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|-
|align="center"|2024
|''[[D'Ierzenzopp ass gutt]]''
|[[Fred Mersch]]
|Documentaire (Kuerzfilm)
|}
== Auslännesch Filmer, déi a Koproduktioun mat Lëtzebuerg hiergestallt goufen ==
=== Laangfilmer ===
{|class="wikitable sortable"
|-
! width="20" | Joer
! width="260" | Filmtitel
! width="300" | Regie
! width="180" | Koproduktiounslänner
! width="140" | Kommentar
|-
|align="center"|1965
|''Massacre pour une orgie''
|Jean-Loup Grosdard (Jean-Pierre Basti)
|{{DEU}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Joël Barbouth]]-->
|-
|align="center"|1969
|''[[Pano ne passera pas]]''
|[[Ody Roos]] an [[Danielle Jaeggi]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Anne Kerylen]]-->
|-
|align="center"|1969
|''Mon nom est femme''
|Max Frobenius
|{{FRA}}
|<!--mam [[Ellen Bahl]]-->
|-
|align="center"|1969
|''[[More (Film 1969)|More]]''
|[[Barbet Schroeder]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Klaus Grünberg]] a [[Mimsy Farmer]]-->
|-
|align="center"|1969
|''Traquenards''
|[[Jean-François Davy]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Roland Lesaffre]] an [[Anna Gaël]]-->
|-
|align="center"|1971
|''[[Mais qui m'a donc fait ce bébé?]]''
|[[Michel Gérard]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Noël Roquevert]], [[Michèle Girardon]], [[Hary Haagen]] an [[Jängi Hopp]]-->
|-
|align="center"|1984
|''[[Die Frau ohne Körper und der Projektionist]]''
|[[Nikolaus Schilling]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Liane Hielscher]] a [[Gabriel Barylli]]-->
|-
|-
|align="center"|1985
|''[[Istanbul (Film 1985)|Istanbul]]''
|[[Marc Didden]]
|{{BEL}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Brad Dourif]] an [[Ingrid de Vos]]-->
|-
|align="center"|1985
|''[[Here Come the Littles]]''
|[[Bernard Deyriès]]
|{{USA}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|1991
|''[[One Against the Wind]]''
|[[Larry Elikann]]
|{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Judy Davis]] a [[Sam Neill]]-->
|-
|align="center"|1991
|''[[Sherlock Holmes and the Leading Lady]]''
|[[Peter Sasdy]]
|{{GBR}}<br>{{FRA}}<br>{{BEL}}<br>{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Christopher Lee]] a [[Patrick Macnee]]-->
|-
|align="center"|1992
|''[[Incident at Victoria Falls]]''
|[[Bill Corcoran]]
|{{GBR}}<br>{{ITA}}<br>{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam Christopher Lee a Patrick Macnee-->
|-
|align="center"|1992
|''[[Les sept péchés capitaux (Film 1992)|Les sept péchés capitaux]]''
|[[Beatriz Flores]], [[Frédéric Fonteyne]], [[Geneviève Mersch]], [[Yvan Le Moine]], [[Pierre Paul Renders]], [[Olivier Smolders]] a [[Pascal Zabus]] mam [[Robert Mitchum]] a [[Marie-Christine Bayens]]
|{{BEL}}
|Sketchfilm
|-
|align="center"|1992
|''[[Retrato de família (Film 1991)|Retrato de familia]]''
|[[Luis Galvao Teles]]
|{{POR}}<br/>{{FRA}}
|<!--mam [[Joaquim de Almaida]] a [[Maria de Medeiros]] -->
|-
|align="center"|1992
|''[[Je pense à vous (1992)|Je pense à vous]]''
|[[Jean-Pierre Dardenne]] a [[Luc Dardenne]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Robin Renucci]]-->
|-
|align="center"|1993
|''[[A House in the Hills]]''
|[[Ken Wiederhorn]]
|
|
|-
|align="center"|1993
|''[[Two Small Bodies]]''
|[[Beth Blethyn]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|1993
|''[[The Hound of London]]''
|[[Peter Reynolds-Long]]
|
|Fernseefilm<!--; mam Patrick Macnee-->
|-
|align="center"|1993
|''[[Abracadabra (Film)|Abracadabra]]''
|[[Harry Cleven]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Philippe Volter]] an Thierry van Werveke-->
|-
|align="center"|1993
|''[[Anna annA]]''
|[[Jürgen Brauer]]
|{{CHE}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Lea Hurliman]] a [[Steve Karier]]-->
|-
|align="center"|1994
|''[[Lie Down With Lions (Televisiounsfilm)|Lie Down With Lions]]''
|[[Jim Goddard]]
|{{GBR}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Timothy Dalton]] an [[Omar Sharif]]-->
|-
|align="center"|1995
|''[[Midnight Man (TV-Film 1995)|Midnight Man]]''
|[[Lawrence Gordon Clark]]
|{{CAN}}<br>{{USA}}<br>{{GBR}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Rob Lowe]] an [[Hannes Jaenicke]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[La promesse (Film 1996)|La promesse]]''
|Jean-Pierre Dardenne a Luc Dardenne
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Jérémie Renier]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[The Way to Dusty Death]]''
|[[Geoffrey Reeve]]
|{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam Rob Lowe-->
|-
|align="center"|1996
|''[[On Dangerous Ground]]''
|[[Lawrence Gordon Clark]]
|{{CAN}}<br>{{GBR}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Linda Hamilton]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[Black Dju]]''
|[[Pol Cruchten]]
|{{BEL}}<br>{{POR}}
|<!--mam [[Philippe Léotard]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[Salut cousin!]]''
|[[Merzak Allouache]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Gad Elmaleh]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[The Pillow Book]]''
|[[Peter Greenaway]]
|{{FRA}}<br>{{GBR}}<br>{{NED}}
|<!--mam [[Vivian Wu]]-->
|-
|align="center"|1996
|''[[La freccia azzurra]]''
|[[Enzo d'Alo]]
|{{ITA}}<br>{{CHE}}<br>{{DEU}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|1997
|''[[Sub Down]]''
|[[Gregg Champion]] (als [[Alan Smithee]])
|{{USA}}
|<!--mam [[Stephan Baldwin]] a [[Tom Conti]]-->
|-
|align="center"|1997
|''[[Elles]]''
|[[Luis Galvão Teles]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{POR}}<br>{{ESP}}
|
|-
|align="center"|1997
|''[[Lorenz im Land der Lügner]]''
|Jürgen Brauer
|{{DEU}}
|<!--mam [[Jochen Busse]] a [[Rolf Hoppe]]-->
|-
|align="center"|1997
|''[[An American Werewolf in Paris]]''
|[[Anthony Waller]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Tom Everett Scott]] an [[Julie Delpy]]-->
|-
|align="center"|1997
|''[[Benjamin Blümchen (Film)|Benjamin Blümchen]]''
|[[Gerhard Hahn]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|1998
|''[[L'école de la chair]]''
|[[Benoît Jacquot]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Isabelle Huppert]] a [[Vincent Lindon]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Tommi & the Wildcat]]''
|[[Raimoo Niemit]] a [[Ville Suhonen]]
|{{FIN}}<br>{{DEU}}<br>{{DNK}}
|
|-
|align="center"|1998
|''[[Le serpent a mangé la grenouille]]''
|[[Alain Guesnier]]
|{{FRA}}<br>{{ESP}}
|<!--mam [[Jean Rochefort]] a [[Marisa Paredes]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Nightworld: 30 Years to Life]]''
|[[Michael Tuchner]]
|{{CAN}}<br>{{USA}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Robert Hays]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Nightworld: Lost Souls]]''
|[[Jeff Woolnough]]
|{{CAN}}
|Fernseefilm<!--; mam [[John Savage]] a [[Barbara Sukowa]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Le plaisir (et ses petits tracas)]]''
|[[Nicolas Boukhrief]]
|{{FRA}}<br>{{ITA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Mathieu Kassovitz]], [[Vincent Cassel]] a [[Julie Gayet]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Max & Bobo]]''
|[[Frédéric Fonteyne]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Alfredo Pea]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Tale of the Mummy]]''
|[[Russell Mulcahy]]
|{{USA}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Jason Scott Lee]]-->
|-
|align="center"|1998
|''[[Kirikou et la sorcière]]''
|[[Michel Ocelot]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|1998
|''[[The First 9½ Weeks]]''
|[[Alex Wright]]
|{{USA}}<br>{{CAN}}
|<!--mam [[Paul Mercurio]] a [[Clara Bellar]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[Fortress 2]]''
|[[Geoff Murphy]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Christophe Lambert]]-->
|-
|align="center"|
|''[[8½ Women]]'' (1999)
|Peter Greenaway
|{{GBR}}<br>{{NED}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[John Standing]] a [[Matthew Delamere]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[Une liaison pornographique]]''
|Frédéric Fonteyne
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Nathalie Baye]] a [[Sergi López (Schauspiller)|Sergi López]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[The New Adventures of Pinocchio]]''
|[[Michael Anderson (Filmregisseur)|Michael Anderson]]
|{{USA}}<br>{{DEU}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Martin Landau]] an [[Udo Kier]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[Wing Commander (Film)|Wing Commander]]''
|[[Chris Roberts (Spilldesigner)|Chris Roberts]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Freddie Prince, Jr.]] an [[Jürgen Prochnow]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[New World Disorder (Film 1999)|New World Disorder]]''
|[[Richard Spence]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Rutger Hauer]] an [[Tara Fitzgerald]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[Jaime (Film 1999)|Jaime]]''
|[[Antònio-Pedro Vasconcelos]]
|{{POR}}<br>{{BRA}}
|<!--mam [[Saùl Fonseca]]-->
|-
|align="center"|1999
|''[[La chambre obscure]]''
|[[Christine Questerbert]]
|{{FRA}}<br>{{CAN}}<br>{{ITA}}
|<!--mam [[Sylvie Testud]] a [[Mathieu Demy]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Pourquoi se marier le jour de la fin du monde?]]''
|Harry Cleven
|{{BEL}}
|<!--mam [[Frédéric Bodson]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Les gens qui s'aiment]]''
|[[Jean-Charles Tacchella]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}<br>{{ESP}}
|<!--mam [[Richard Berry (Schauspiller)|Richard Berry]] an [[Jacqueline Bisset]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Shadow of the Vampire]]''
|[[E. Elias Merhige]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[John Malkovich]] a [[Willem Dafoe]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Falling Through (2000)|Falling Through]]''
|[[Colin Bucksey]]
|{{CAN}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[James West]] a [[Marjo Baayen]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Christie Malry's Own Double Entry]]''
|[[Paul Tickell]]
|{{NLD}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Nick Moran]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Lourdes (Film 2000)|Lourdes]]''
|[[Lodovico Gasparini]]
|{{ITA}}<br>{{FRA}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Alessandro Gassman]] a [[Sydne Rome]]-->
|-
|align="center"|2000
|''[[Du poil sous les roses]]''
|[[Jean Julien Chervier]]a [[Agnès Obadia]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Julie Durand]]-->
|-
|align="center"|
|''[[The Enemy]]''
|[[Tom Kinninmont]]
|{{USA}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Luke Perry]] a [[Roger Moore]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[Superstition (Film 2001)|Superstition]]''
|[[Kenneth Hope]]
|{{GBR}}<br>{{NLD}}
|<!--mam [[David Warner]] an [[Charlotte Rampling]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[CQ]]''
|[[Roman Coppola]]
|{{USA}}
|<!--mam [[Jeremy Davies]] an [[Angela Lindvall]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[Petites misères]]''
|[[Philippe Boon]] a [[Laurent Brandenbourger]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Albert Dupontel]] a [[Marie Trintignant]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[The Musketeer]]''
|[[Peter Hyams]]
|{{DEU}}<br>{{GBR}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Catherine Deneuve]] a [[Stephen Rea]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[The Point Man]]''
|[[John Glen]]
|{{GBR}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Christopher Lambert]] a [[Kerry Fox]]-->
|-
|align="center"|2001
|''[[L'amour en suspens]]''
|[[Herman Van Eycken]]
|{{BEL}}<br>{{POR}}
|<!--mam [[Andrea Ferreol]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Boys on the Run (Film 2002)|Boys on the Run]]''
|[[Pol Cruchten]]
|{{USA}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2002
|''[[Corto Maltese: La cour secrète des Arcanes]]''
|[[Pascal Morelli]]
|{{FRA}}<br>{{ITA}}
|
|-
|align="center"|2002
|''[[Dog Soldiers]]''
|[[Neil Marshall]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[Kevin McKidd]] a [[Sean Pertwee]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Un honnête commerçant]]''
|[[Philippe Blasband]]
|{{BEL}}
|<!--mam [[Philippe Noiret]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[J'ai toujours voulu être une sainte]]''
|[[Geneviève Mersch]]
|{{BEL}}
|<!--mam [[Marie Kremer]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Confessions of an Ugly Stepsister]]''
|[[Gavin Millar]]
|{{CAN}}
|Fernseefilm<!--; mam [[Stockard Channing]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Extreme Ops]]''
|[[Christian Duguay]]
|{{GBR}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Devon Sawa]] an [[Heino Ferch]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[FearDotCom]]''
|[[William Malone]]
|{{GBR}}<br>{{DEU}}<br>{{USA}}
|<!--mam [[Stephen Dorff]] an Udo Kier-->
|-
|align="center"|2002
|''[[The Ride (Film 2002)|The Ride]]'' oder och ''Joy-Rider''
|[[Gaby Dellal]]
|{{ITA}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Paul Nicholls]] a [[Mathieu Carrière]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Maigret et le fou de Sainte Clotilde]]''
|[[Claudio Tonetti]] a [[Bruno Cremer]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}<br>{{CHE}}
|Fernseefilm
|-
|align="center"|2002
|''[[Moonlight (Film 2002)|Moonlight]]''
|[[Paula Van der Oest]]
|{{NLD}}<br>{{GBR}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Laurien Van den Broeck]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Le troisième oeil]]''
|[[Christophe Fraipont]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Fatou N'Diaye]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Nha Fala]]''
|[[Flora Gomes]]
|{{POR}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Fatou N'Diaye]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Tristan et Iseult]]''
|[[Thierry Schiel]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Ciara Baker]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[De tweeling (Film 2002)|De tweeling]]''
|[[Ben Sombogaert]]
|{{NLD}}
|<!--mam [[Thekla Reuter]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Une part du ciel]]''
|[[Bénédicte Liénard]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Séverine Caneele]]-->
|-
|align="center"|2002
|''[[Villa des roses (Film 2002)|Villa des roses]]''
|[[Frank Van Passel]]
|{{BEL}}<br>{{NLD}}<br>{{GBR}}
|<!--mam Julie Delpy an [[Jan Decleir]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Le tango des Rashevski]]''
|[[Sam Garbarski]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Hyppolyte Girardot]] a [[Ludmila Mikaël]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Rencontre avec le dragon]]''
|[[Hélène Angel]]
|{{FRA}}
|<!--mam [[Daniel Auteuil]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Octane]]''
|[[Marcus Adams]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[Madeleine Stowe]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Secret Passage]]''
|[[Ademir Kenovic]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[John Torturo]] an Tara Fitzgerald-->
|-
|align="center"|2003
|''[[The Emperor's Wife]]''
|[[Julien Vrebos]]
|{{NLD}}<br>{{BEL}}
|<!--mam [[Jonathan Rhys-Meyers]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Girl with a Pearl Earring (Film)|Girl with a Pearl Earring]]''
|[[Peter Webber]]
|{{GBR}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Colin Firth]] a [[Scarlett Johansson]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Os imortais]]'' (Les immortels)
|[[Antoni Pedro Vasconcelos]]
|{{POR}}<br>{{GBR}}
|<!--mam Joaquim de Almeida, [[Emmanuelle Seigner]] an [[André Jung]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Pipermint... das Leben möglicherweise]]''
|[[Nicole Nadine Deppé]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Sami Frey]] a [[Myriam Muller]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[L'acqua... il fuoco]]''
|[[Luciano Emmer]]
|{{ITA}}
|<!--mam [[Giancarlo Giannini]] a [[Valérie Kaprisky]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Globi und der Schattenräuber]]''
|
|{{CHE}}<br>{{DEU}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2003
|''[[Tempo (Film 2003)|Tempo]]''
|[[Eric Styles]]
|{{CAN}}<br>{{FRA}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Melanie Griffith]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[The Tulse Luper Suitcases, Part I: The Moab Story]]''
|Peter Greenaway
|{{GBR}}<br>{{ESP}}<br>{{ITA}}<br>{{NLD}}<br>{{HUN}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Caroline Dhavernas]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Le ventre de Juliette]]''
|[[Martin Provost]]
|{{FRA}}<br>{{ESP}}
|<!--mam [[Marie Julie Parmentier]]-->
|-
|align="center"|2003
|''[[Tudo isto é Fado]]'' (Fado Blues)
|Luis Galvào Teles
|{{POR}}<br>{{BRA}}
|<!--mam [[Angelo Torres]] a Joaquim De Almeida-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Tempesta]]''
|[[Tim Disney]]
|{{NLD}}<br>{{ESP}}<br>{{GBR}}<br>{{USA}}<br>{{ITA}}
|<!--mam [[Scot Williams]] a Rutger Hauer-->
|-
|align="center"|2004
|''[[La femme de Gilles]]''
|Frédéric Fonteyne
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{ITA}}<br>{{CHE}}
|<!--mam [[Emmanuelle Devos]] a [[Laura Smet]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Der neunte Tag]]''
|[[Volker Schloendorff]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Ulrich Matthes]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Autobahnraser]]''
|[[Michael Keusch]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Niels Bruno Schmidt]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[The Merchant of Venice (Film 2004)|The Merchant of Venice]]''
|[[Michael Radford]]
|{{USA}}<br>{{GBR}}<br>{{ITA}}
|<!--mam [[Al Pacino]] an [[Jeremy Irons]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[The Tulse Luper Suitcases, Part 2: Vaux to the Sea]]''
|Peter Greenaway
|{{GBR}}<br>{{NLD}}<br>{{ESP}}<br>{{ITA}}<br>{{HUN}}
|
|-
|align="center"|2004
|''[[The Tulse Luper Suitcases, Part 3: From Sark to the Finish]]''
|Peter Greenaway
|{{GBR}}<br>{{ESP}}<br>{{NLD}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2004
|''[[Eros (Film)|Eros]]''
|[[Kar Wai Wong]], [[Steven Soderbergh]] a [[Michelangelo Antonioni]]
|{{USA}}<br>{{ITA}}<br>{{HKG}}<br>{{CHN}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Li Gong]] an [[Alan Arkin]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Madame Edouard]]''
|[[Nadin Monfils]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Michel Blanc]] an [[Josiane Balasko]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Calvaire]]''
|[[Fabrice du Welz]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Laurent Lucas]] a [[Brigitte Lahaye]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[George and the Dragon]]''
|[[Tom Reeve]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[James Purefoy]] a [[Patrick Swaize]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Hurensohn]]''
|[[Michael Sturminger]]
|{{AUT}}
|<!--mam [[Gerti Drassl]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[Retrograde]]''
|[[Christopher Kulikowski]]
|{{USA}}<br>{{AUT}}
|<!--mam [[Dolph Lundgren]]-->
|-
|align="center"|2004
|''[[T'Choupi]]''
|[[Jean-Luc François]]
|{{AUT}}<br>{{FRA}}<br>{{KOR}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2004
|''[[Visions of Europe]]''
|[[Andy Bausch]], Peter Greenaway, [[Aki Kaurismäki]], [[Jan Troell]] an anerer
|25 europäesch Länner
|Anthologiefilm
|-
|align="center"|2004
|''[[The Preacher]]''
|[[Gerrard Verhage]]
|{{NLD}}<br>{{GBR}}
|<!--mam [[Frank Lammers]] a [[Christian Kmiotek]]-->
|-
|align="center"|2005
|''[[Miss Montigny]]''
|[[Miel Van Hoogenbemt]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|<!--mam [[Johan Leysen]]-->
|-
|align="center"|2005
|''[[Der Henker]]''
|[[Simon Aeby]]
|{{AUT}}<br>{{GBR}}<br>{{DEU}}
|<!--mam [[Nikolaj Coster-Waldau]]-->
|-
|align="center"|2005
|''[[Victoire]]''
|[[Stéphanie Murat]]
|{{FRA}}
|<!--mam Sylvie Testud a [[Mylène Demongeot]]-->
|-
|align="center"|2005
|''[[Your Name Is Justine]]''
|[[Franco de Peña]]
|{{POL}}
|<!--mam [[Mathieu Carrière]] an [[Dominique Pinon]]-->
|-
|align="center"|2006
|''[[Comme t'y es belle]]''
|[[Lisa Azuelos]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}<br>{{GBR}}
|
|-
|align="center"|2006
|''[[Comme tout le monde]]''
|[[Pierre-Paul Renders]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{CAN}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2006
|''[[Flawless]]''
|[[Michael Radford]]
|{{GBR}}
|<!--mam [[Michael Caine]] an [[Demi Moore]]-->
|-
|align="center"|2006
|''[[In a Dark Place]]''
|[[Donato Rotunno]]
|{{GBR}}
|
|-
|align="center"|2006
|''[[Lapislazuli (Film)|Lapislazuli]]''
|[[Wolfgang Murnberger]]
|{{AUT}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2006
|''[[The Thief Lord]]'' (Herr der Diebe)
|[[Richard Claus]]
|{{DEU}}
|<!--mam [[Aaron Johnson]]-->
|-
|align="center"|2007
|''[[Free to leave]]''
|[[Peter Payer]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Irina Palm]]''
|[[Sam Gabarski]]
|{{BEL}}<br>{{DEU}}<br>{{GBR}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[J'aurais voulu être un danseur]]''
|[[Alain Berliner]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{GBR}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Luftbusiness]]''
|[[Dominique De Rivaz]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Retour à Gorée]]''
|
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2007
|''[[Über Wasser]]''
|Udo Maurer
|{{AUT}}
|Documentaire
|-
|align="center"|2008
|''[[Bride Flight]]''
|Ben Sombogaart
|{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[Les enfants de Timpelbach]]''
|
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[Freigesprochen]]''
|[[Peter Payer]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[Divizionz]]''
|
|{{UGA}}<br>{{ZAF}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[JCVD]]''
|[[Mabrouk El Mechri]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2008
|''[[Tausend Ozeane]]''
|
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Bob et Bobette au Far-West]]''
|[[Wim Bien]] a [[Mark Mertens]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Contact High]]''
|[[Michael Glawogger]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Dust (Film 2009)|Dust]]''
|[[Max Jacoby (Regisseur)|Max Jacoby]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Der Fürsorger]]''
|[[Lutz Konermann]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Humains]]''
|[[Jacques-Olivier Molon]] a [[Pierre-Olivier Thévenin]]
|{{FRA}}<br>{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Ne te retourne pas]]''
|[[Marina de Van]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{ITA}}
|
|-
|align="center"|2009
|''[[Panique au village]]''
|[[Stéphane Aubier]] a [[Vincent Patar]]
|{{BEL}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2009
|''[[Räuberinnen]]''
|[[Carla Lia Monti]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Dernier étage gauche gauche]]''
|[[Angelo Cianci]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[La dernière fugue]]''
|[[Léa Pool]]
|{{CAN}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Illégal]]''
|[[Olivier Masset-Depasse]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Libre échange]]''
|[[Serge Guisquière]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Nous trois]]''
|[[Renaud Bertrand]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[La petite chambre]]''
|[[Stéphanie Chuat]] a [[Véronique Reymond]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Quartier Lointain]]''
|[[Sam Garbarski]]
|{{BEL}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[La Régate]]''
|[[Bernard Bellefroid]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[The Runway]]''
|[[Ian Power]]
|{{IRL}}
|
|-
|align="center"|2010
|''[[Sans queue ni tête]]''
|[[Jeanne Labrune]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Anduni]]''
|[[Samira Radsi]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Avant l'aube]]''
|[[Raphaël Jacoulot]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[La clinique de l'amour]]''
|[[Artus de Penguern]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[De force]]''
|[[Frank Henry]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Elle ne pleure pas, elle chante]]''
|[[Philippe de Pierpont]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Les géants]]''
|[[Bouli Lanners]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Hysteria (Film)|Hysteria]]''
|[[Tanya Wexler]]
|{{GBR}}<br>{{FRA}}<br>{{DEU}}<br>{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Isabelle (Film)|Isabelle]]''
|[[Ben Sombogaart]]
|{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Mein bester Feind]]''
|[[Wolfgang Murnberger]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Nuit blanche]]''
|[[Frédéric Jardin]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2011
|''[[Tabu - Es ist die Seele ein Fremdes auf Erden]]''
|[[Christoph Stark]]
|{{DEU}}<br>{{AUT}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[À perdre la raison]]''
|[[Joachim Lafosse]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}<br>{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Allez, Eddy!]]''
|[[Gert Embrechts]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Arrêtez-moi]]''
|[[Jean-Paul Lilienfeld]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Belle du seigneur]]''
|[[Glenio Bonder]]
|{{FRA}}<br>{{DEU}}<br>{{BEL}}<br>{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Comme un homme]]''
|[[Safy Nebbou]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Dead Man Talking]]''
|[[Patrick Ridremont]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Fils unique]]''
|[[Miel Van Hoogenbemt]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Ernest & Célestine]]''
|[[Benjamin Renner]], [[Stéphane Aubier]] a [[Vincent Patar]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[J'enrage de son absence]]''
|[[Sandrine Bonnaire]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Mobile home]]''
|[[François Pirot]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Plan de table]]''
|[[Christelle Raynal]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Sous le figuier]]''
|[[Anne-Marie Etienne]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Tango libre]]''
|[[Frédéric Fonteyne]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[La traversée]]''
|[[Jérôme Cornuau]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[Valparaiso (Film)|Valparaiso]]''
|[[Jean-Christophe Delpias]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2012
|''[[La vie d'une autre]]''
|Sylvie Testud
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Adieu Paris]]''
|[[Franziska Buch]]
|{{DEU}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Les âmes de papier]]''
|[[Vincent Lanoo]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Au bonheur des ogres (Film)|Au bonheur des ogres]]''
|[[Nicolas Bary]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Avant l'hiver]]''
|[[Philippe Claudel]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Belle comme la femme d'un autre]]''
|[[Catherine Castel]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Boule et Bill (Film)|Boule et Bill]]''
|[[Alexandre Charlot]] a [[Franck Magnier]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[La Confrérie des larmes]]''
|[[Jean-Baptiste Andrea]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[The Congress]]''
|[[Ari Folman]]
|{{DEU}}<br>{{POL}}<br>{{BEL}}<br>{{ISR}}<br>{{FRA}}
|Animatiounsfilm fir Erwuessener
|-
|align="center"|2013
|''[[Die Erfindung der Liebe]]''
|[[Lola Randl]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[L'étrange couleur des larmes sur ton corps]]''
|[[Hélène Cattet]] a [[Bruno Forzani]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Hannah Arendt (Film)|Hannah Arendt]]''
|[[Margarethe von Trotta]]
|{{DEU}}<br>{{FRA}}<br>{{IRL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Une histoire d'amour (2013)|Une histoire d'amour]]''
|[[Hélène Fillières]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Möbius (Film)|Möbius]]''
|[[Éric Rochant]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Puppy Love]]''
|[[Delphine Lehericey]]
|{{BEL}}<br>{{CHE}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Silent City]]''
|[[Anna Threes]]
|{{NLD}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Tip Top (Film)|Tip Top]]''
|[[Serge Bozon]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2013
|''[[Vijay and I]]''
|[[Sam Garbarsi]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Brabançonne (Film)|Brabançonne]]''
|[[Vincent Bal]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Le dernier diamant]]''
|[[Eric Barbier]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Fieber]]''
|[[Elfi Mikesch]]
|{{AUT}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Klauni]]'' (''Clownwise'')
|[[Viktor Taus]]
|{{CZE}}<br>{{FIN}}<br>{{SLK}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Oorlogsgeheimen]]'' (''Secrets of War'')
|[[Dennis Bots]]
|{{NLD}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Post partum]]''
|[[Delphine Noëls]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Standby]]''
|[[Rob Burke|Rob]] a [[Ronan Burke]]
|{{IRL}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Vandal]]''
|[[Hélier Cisterne]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2014
|''[[Wiplala]]''
|[[Tim Oliehoek]]
|{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Les brigands (Film)|Les brigands]]''
|[[Frank Hoffmann]] a [[Pol Cruchten]]
|{{FRA}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Ooops! Den Noah ass fort]]''<br>("Ooops! Noah is Gone...")
|Toby Genkel a Sean McCormack
|{{DEU}}<br>{{BEL}}<br>{{IRL}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2015
|''[[Colonia]]''
|[[Florian Gallenberger]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Disparue en hiver]]''
|[[Christophe Lamotte]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Divin enfant]]''
|[[Olivier Dorman]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[L'enquête]]''
|[[Vincent Garenq]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Mammal]]''
|[[Rebecca Daly]]
|{{IRL}}<br>{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Melody]]''
|[[Bernard Bellefroid]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Préjudice]]''
|[[Antoine Cuypers]]
|{{BEL}}<br>{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Sunset Song]]''
|[[Terrence Davies]]
|{{GBR}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Les survivants]]''
|[[Luc Jabon]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[Le Tout Nouveau Testament]]''
|[[Jaco Van Dormael]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2015
|''[[La volante]]''
|[[Christophe Ali]] an [[Nicolas Bonilauri]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2016
|''[[Le chant des Hommes]]''
|[[Bénédicte Liénard]] a [[Mary Jimenez]]
|{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2016
|''[[Die Nacht der 1000 Stunden]]''
|[[Virgil Widrich]]
|{{AUT}}<br>{{NLD}}
|
|-
|align="center"|2016
|''[[Tout, tout de suite]]''
|[[Richard Berry (Schauspiller)|Richard Berry]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2016
|''[[Souvenir (Film)|Souvenir]]''
|[[Bavo Defurne]]
|{{FRA}}<br>{{BEL}}
|
|-
|align="center"|2017
|''[[Mary Shelley (Film)|Mary Shelley]]''
|[[Haifaa Al-Mansour]]
|{{GBR}}<br>{{USA}}
|
|-
|align="center"|2017
|''[[Es war einmal in Deutschland]]''
|[[Sam Gabarski]]
|{{BEL}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2017
|''[[High Fantasy]]''
| [[Jenna Cato Bass]]
|{{ZAF}}
|
|-
|align="center"|2018
|''[[Angelo (Film)|Angelo]]''
|[[Markus Schleinzer]]
|{{AUT}}
|
|-
|align="center"|2018
|''[[Meng Kollegen aus dem All]]''<br>("Luis and the Aliens")
|Christoph a Wolfgang Lauenstein, a [[Sean McCormack]]
|{{DEU}}<br>{{DEN}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2018
|''[[Tel Aviv on Fire]]''
|[[Sameh Zoabi]]
|{{ISR}}
|
|-
|align="center"|2018
|''[[Girls With Balls]]''
| [[Olivier Afonso]]
|{{FRA}}<br>{{ESP}}
|
|-
|align="center"|2019
|''[[Flatland]]''
| [[Jenna Cato Bass]]
|{{ZAF}}
|
|-
|align="center"|2019
|''[[Mäi Bopa vum Mars]]''<br>("Moj dida je pao s Marsa")
| Marina Andree Skop an Drazen Zarkovic
|{{HRV}}<br>{{NOR}}<br>{{CZE}}<br>{{SVN}}<br>{{SVK}}<br>{{BIH}}
|Kannerfilm
|-
|align="center"|2019
|''[[Les hirondelles de Kaboul (Film)|Les hirondelles de Kaboul]]''
|[[Zabou Breitman]], Eléa Gobbé-Mévellec
|{{FRA}}<br>{{CHE}}<br>{{MCO}}
|Animatiounsfilm fir Erwuessener
|-
|align="center"|2020
|''[[Ooops! Finny wou bass de?]]''<br>("Ooops! The Adventure Continues")
|Toby Genkel a [[Sean McCormack]]
|{{ROU}}<br>{{HUN}}<br>{{CZE}}
|Animatiounsfilm fir Kanner
|-
|align="center"|2021
|''[[Bad Luck Banging or Loony Porn]]''
|[[Radu Jude]]
|{{DEU}}<br>{{IRL}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Hinterland]]''
|[[Stefan Ruzowitzky]]
|{{AUT}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Le chemin du bonheur]]''
|[[Nicolas Steil]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Sharaf]]''
|[[Samir Nasr]]
|{{DEU}}<br>{{FRA}}<br>{{TUN}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Der Passfälscher]]''
| [[Maggie Peren]]
|{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Une histoire provisoire]]''
| [[Romed Wyder]]
|{{CHE}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Pan de limón con semillas de amapola]]''
| [[Benito Zambrano]]
|{{ESP}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2021
|''[[Les intranquilles]]''
| [[Joachim Lafosse]]
|{{BEL}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2022
|''[[Lost transport]]''
| [[Saskia Diesing]]
|{{NLD}}<br>{{DEU}}
|
|-
|align="center"|2022
|''[[Corsage (Film)|Corsage]]''
| [[Marie Kreutzer]]
|{{AUT}}<br>{{DEU}}<br>{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2022
|''[[Plus que jamais]]''
| [[Emily Atef]]
|{{FRA}}
|
|-
|align="center"|2022
|''[[Los Reyes del Mundo]]''
|[[Laura Mora Ortega]]
| {{COL}}<br>{{FRA}}<br>{{MEX}}<br>{{NOR}}
|
|}
=== Kuerzfilmer ===
* 1995: ''[[Luc et Marie]]'' vum [[Philippe Boon]] a [[Laurent Brandenbourger]] (23 Min.) (B / L F)
* 1996: ''[[Mécanomagie]]'' vum [[Bady Minck]] (15 Min.) (A / L)
* 1996: ''[[Biouel]]'' vum [[Sophie Langevin]] a [[Jako Raybaut]] (18 Min.) (F / L)
* 1996: ''[[Côtes sauvages]]'' vum [[Sophie Langevin]] a [[Jako Raybaut]] (8 Min.) (F / L)
* 1998: ''[[Fragile]]'' vum [[Daniel Wiroth]] (7 Min.) (B / L)
* 2000: ''[[Nebel]]'' vum [[Mathias Müller]] (12 Min.) (D / L / A)
* 2001: ''[[Erè mèla mèla]]'' vum [[Daniel Wiroth]] (7 Min.) (F / L)
* 2002: ''[[Ice Cream Sundae]]'' vum [[Désirée Nosbusch]] mam [[Tippi Hedren]] (12 Min.) (U / L / D)
* 2005: ''[[Bracia]]'' vum [[Bartosz Grudziecki]] (P/ L/ D)
* 2007: ''[[Lumen (Film)|Lumen]]'' vum [[Philip Koch]] (L/ D)
* 2007: ''[[Cash Box]]'' vum [[Janett Winkel, Agnes Sieberth, Christian Wagner]] (L/D)
* 2009: ''[[Alter Ego (Film)|Alter ego]]'' (L/F) vum [[Jérôme Nunes]]
== Auslännesch Filmer, déi zum Deel zu Lëtzebuerg gedréint goufen ==
* 1968: ''[[If it's Tuesday, This Must Be Belgium]]'' vum [[Mel Stuart]] mam [[Suzanne Pleshette]] a [[Murray Hamilton]]
* 1968: ''[[Summit]]'' vum [[Giorgio Bontempi]] mam [[Mireille Darc]] an [[Gian Maria Volonte]]
* 1978: ''[[Dossier 51]]'' vum [[Michel Deville]] mam [[Patrick Chesnais]] a [[Daniel Mesguich]]
* 1984: ''[[L'addition]]'' vum [[Denis Amar]] mam [[Richard Berry (Schauspiller)|Richard Berry]] a [[Victoria Abril]]
* 1991: ''[[Ex und hopp - Ein böses Spiel um Liebe, Geld und Bier]]'' vum [[Andy Bausch]]
* 2004: ''[[Les rivières pourpres 2]]'' vum [[Olivier Dahan]], mam [[Jean Reno]] - fréier Terres-rouges-Friche zu Esch-Uelzecht
* 2004: ''[[De-Lovely]]'' vum [[Irvin Winkler]], mam [[Kevin Kline]] an [[Ashley Judd]] - Venedeg-Kuliss zu Esch-Uelzecht
* 2008: ''[[De brief van de koning]]'' vum [[Pieter Verhoeff]] - [[Schlass Veianen]] an Emgéigend vu [[Bäerdref]]
* 2008: ''[[La différence c'est que c'est pas pareil]]'' vum [[Pascal Laëthier]] - ë. a. Emgéigend vu Bäerdref
* 2016: ''[[Bastille Day (Film 2016)|Bastille Day]]'' vum [[James Watkins]] - ë. a. Emgéigend vun Esch-Uelzecht
==Filmer, déi zu Lëtzebuerg spillen, awer anzwousch anescht gedréint goufen==
* ''The International'' ([[2009]]) vum [[Tom Tykwer]]
== Bibliographie ==
* Lesch, Paul: ''Film and politics in Luxembourg: censorship and controversy'', Teaneck NJ: John Libbey Publ., cop. 2004. - P. 437-446: ill. ; 24 cm, In: Film History, vol 16, n° 4(2004)
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergesche Filmer déi fir eng Oscar-Nominatioun virgeschloe waren]]
== Um Spaweck ==
* [http://www.filmfund.lu/ Filmfonds Lëtzebuerg]
* [https://cna.public.lu Centre national de l'audivisuel (CNA)]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer| ]]
[[Kategorie:Lëschten (Filmer)|L]]
[[Kategorie:Lëschten (Lëtzebuerg)|Filmer]]
p2cp9xl29nrr0blg3c807aqqfepxi3e
1976
0
3063
2682220
2681226
2026-06-20T12:24:06Z
CommonsDelinker
925
De Link op "Pfaffenthal_Explosion_1976.jpg" gouf ewechgeholl, dëse Fichier gouf op Commons vum Krd geläscht, de Grond ass: No ticket permission since 20 May 2026.
2682220
wikitext
text/x-wiki
{{Artikel Joer}}
D'Joer '''1976''' huet op engem [[Donneschdeg]] ugefaangen. Et war e [[Schaltjoer]].
== Evenementer ==
=== Europa ===
* [[24. Januar]]: Äerdbiewe bei [[Muradiye]], [[Tierkei]], zirka 3.850 Doudeger
* {{2. Abrëll}}: [[Portugal]] gëtt sech eng nei Verfassung.
* {{5. Abrëll}}: Den [[James Callaghan]] gëtt Premierminister vu Groussbritannien.
* [[25. Abrëll]]: Parlamentswalen a Portugal, déi vun der sozialistescher Partei gewonne ginn.
* [[20. Juni]]: Parlamentswalen an [[Italien]].
* [[27. Juni]]: Den [[António Ramalho Eanes]] gëtt President a Portugal.
* [[10. Juli]]: Ekologesch Katastroph zu [[Seveso]], Italien.
* [[13. Juli]]: Den [[Giulio Andreotti]] gëtt Premierminister an Italien.
* [[23. Juli]]: De [[Mario Soares]] gëtt Premierminister a Portugal.
* [[25. August]]: De [[Raymond Barre]] gëtt Premierminister a Frankräich.
* {{3. Oktober}}: Bundestagswalen an Däitschland.
* {{8. Oktober}}: Den [[Thorbjörn Fälldin]] gëtt Premierminister a Schweden.
* [[17. November]]: A [[Spuenien|Spuenie]] gëtt per Gesetz d'Diktatur ofgeschaaft.
==== Lëtzebuerg ====
* [[30. Mee]]: Bei enger Serie vu [[Explosioun am Pafendall|Gasexplosiounen am Pafendall]] kommen 3 Leit ëm d'Liewen, iwwer 20 ginn der zum Deel schwéier blesséiert, an eng ganz Rëtsch Haiser zerstéiert oder onbewunnbar.
* [[18. Dezember]]: 10.000 Leit bedeelege sech un engem [[Streik]] fir d'Vollbeschäftegung.
<gallery></gallery>
=== Afrika ===
* [[16. Juni]]: Brutal Nidderschloen duerch Police an Arméi vun enger friddlecher Manifestatioun vu Schüler zu [[Soweto]] a [[Südafrika]], déi géint d'Aféiere vun Afrikaans als Unterrechtsprooch protestéiert hunn ([[Opstand vu Soweto]]).
* [[29. Juni]]: D'[[Seychellen]] ginn onofhängeg.
=== Amerika ===
==== USA ====
* {{2. Juli}}: Duerch de [[Supreme Court]] gëtt an den [[Vereenegt Staate vun Amerika|USA]] d'[[Doudesstrof]] erëm agefouert ([https://web.archive.org/web/20050207141620/http://www.amnestyusa.org/abolish/greggvgeorgia/ Affär Gregg vs. Georgia]).
* {{2. November}}: De [[Jimmy Carter]] (Demokraten) gëtt mat 50,1 % vun de Stëmmen (40,8 Milliounen) géint den [[Gerald Ford]] (Republikaner) 48 % (39,2 Milliounen) als US-President gewielt. (47 % Enthalungen).
==== Südamerika ====
* [[24. Mäerz]]: [[Putsch]] vum Generol [[Jorge Rafael Videla]] an [[Argentinien]].
=== Asien ===
* [[2. Juli]]: Nord- a Südvietnam vereenege sech zu der [[Vietnam|Sozialistescher Republik Vietnam]].
* [[28. Juli]]: [[Äerdbiewen]] zu [[Tangshan]] a [[China]]: tëscht 650.000 (inoffiziell) a ronn 240.000 (offiziell) Doudeger.
=== Ozeanien & Pazifik ===
=== Arabesch Welt ===
== Konscht a Kultur ==
=== Molerei ===
=== Literatur ===
=== Musek ===
* {{3. Abrëll}}: D'Grupp [[Brotherhood of Man]] gewënnt fir [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] mam Lidd ''[[Save Your Kisses for Me]]'' den [[Eurovision Song Contest 1976|21. Eurovision Song Contest]] zu [[Den Haag]].
== Wëssenschaft an Technik ==
* {{1. Abrëll}}: De [[Steve Jobs]] an de [[Steve Wozniak]] grënnen d'Firma [[Apple Inc.|Apple]].
* [[20. Juli]]: Der onbemannter [[NASA|NASA-Sonde]] [[Viking-Programm|Viking I]] geléngt déi éischt erfollegräich Landung um [[Planéit]] [[Mars (Planéit)|Mars]].
== Sport ==
* [[4. Februar|4.]] - [[15. Februar]]: [[Olympesch Wanterspiller 1976|Olympesch Wanterspiller]] zu [[Innsbruck]].
* [[24. Mee]]: De [[Muhammad Ali]] huet säi Boxkampf a Weltmeeschtertitel am Schwéiergewiicht géint de [[Richard Dunn]] an der Olympiahal zu München duerch technesche KO gewonnen.
* [[17. Juli]] - [[1. August]]: [[Olympesch Summerspiller 1976|Olympesch Summerspiller]] zu [[Montréal]] a [[Kanada]].
===Foussball===
* D'[[Jeunesse Esch]] gewënnt den nationale Foussballchampionnat an d'Coupe de Luxembourg.
* [[27. Mäerz]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Esch-Uelzecht]] 0:2 géint Frankräich.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=226 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Frankräich de 27. Mäerz 1976 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[24. Abrëll]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Lier]] 0:3 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=227 D'Detailer vum Foussballlännermatch Belsch-Lëtzebuerg de 24. Abrëll 1976 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[21. August]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Reykjavík]] 1:3 géint Island. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den [[Nico Braun]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12450 D'Detailer vum Foussballlännermatch Island-Lëtzebuerg den 21. August 1976 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[22. September]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zu [[Helsinki]], am Kader vun der Qualifikatioun fir d'[[Foussball-Weltmeeschterschaft 1978]], 1:7 géint Finnland. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet de [[Gilbert Zender]] geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12463 D'Detailer vum Foussballlännermatch Finnland-Lëtzebuerg den 22. September 1976 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[16. Oktober]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert an der Stad Lëtzebuerg, am Kader vun der Qualifikatioun fir d'Foussball-Weltmeeschterschaft 1978, 1:4 géint Italien. De Gol fir d'Lëtzebuerger huet den Nico Braun geschoss.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=12480 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Italien de 16. Oktober 1976 op der Websäit vun European Football]</ref>
* [[10. November]]: Déi lëtzebuergesch Foussballnationalekipp verléiert zur [[Déifferdeng]] 0:4 géint Belsch.<ref>[http://eu-football.info/_match.php?id=228 D'Detailer vum Foussballlännermatch Lëtzebuerg-Belsch den 10. November 1976 op der Websäit vun European Football]</ref>
== Gebuer ==
* [[Gustavo Gimeno]], spuenesche Museker.
* {{4. Januar}}: [[August Diehl]], däitsche Schauspiller.
* {{0}}4. Januar: [[Patrick Schiltz]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* {{8. Januar}}: [[Christian Lavey]], lëtzebuergeschen Zauberkënschtler.
* [[14. Januar]]: [[Benoît Joachim]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[21. Januar]]: [[Emma Bunton]], brittesch Sängerin.
* [[23. Januar]]: [[Vincenzo Centrone]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* 23. Januar: [[Roland Bosco]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* {{1. Februar}}: [[Katrín Jakobsdóttir]], islännesch Politikerin.
* [[17. Februar]]: [[Fred Neuen]], lëtzebuergesche Filmproduzent.
* [[24. Februar]]: [[Yuval Noah Harari]], israeeleschen Historiker an Auteur.
* [[25. Februar]]: [[Martine Schaul]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* {{1. Mäerz}}: [[Michéle Walerich]], lëtzebuergesch Kënschtlerin.
* {{8. Mäerz}}: [[Freddie Prinze jr.]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[16. Mäerz]]: [[Zhu Chen]], chineesesch Schachgroussmeeschterin.
* [[18. Mäerz]]: [[Malou Kerger]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[20. Mäerz]]: [[Chester Bennington]], Sänger vun der Band [[Linkin Park]]
* [[21. Mäerz]]: [[Héloïse Bock]], lëtzebuergesch Affekotin a Member vum Staatsrot.
* [[25. Mäerz]]: [[Wladimir Klitschko]], ukrainesche Boxer.
* [[29. Mäerz]]: [[Marc Vanacker]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* {{3. Abrëll}}: [[Ulrika Babiaková]], slowakesch Astronomin.
* [[24. Abrëll]]: [[Juan Manuel Gárate]], spuenesche Vëlossportler.
* [[27. Abrëll]]: [[Paul Manderscheid]], lëtzebuergesche Volleyballspiller.
* [[14. Mee]]: [[Tom Jungen]], lëtzebuergesche Politiker a Gewerkschaftler.
* {{8. Juni}}: [[Nancy Weiland]], lëtzebuergesch Molerin.
* [[18. Juni]]: [[Maxim Alexandrowitsch Galkin]], russesche Parodist an Entertainer.
* [[24. Juni]]: [[Julija Borissowna Nawalnaja]], russesch Ekonomistin an Aktivistin.
* {{3. Juli}}: [[Ralph Diseviscourt]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[30. Juli]]: [[Nikolai Kinski]], franséisch-US-amerikanesche Schauspiller.
* {{1. August}}: [[Iván Duque]], kolumbianesche Politiker.
* {{4. August}}: [[Linda Eischen]], lëtzebuergesch Konschthistorikerin.
* {{5. August}}: [[Yves Braun]], lëtzebuergesche Basketballspiller.
* {{6. August}}: [[Sonja Kmec]], lëtzebuergesch Historikerin.
* [[13. August]]: [[Laurent Felten]], lëtzebuergeschen Organist an Cembalist.
* [[15. August]]: [[Irina Mazjoukhina]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[25. August]]: [[Patricia Huijnen]], lëtzebuergesch Volleyballspillerin.
* [[26. August]]: [[Gaby Keilen]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[27. August]]: [[Mark Webber]], F1-Pilot.
* [[11. September]]: [[Marc Wilwert]], lëtzebuergesche Fotograf.
* [[24. September]]: [[Claude Lamberty]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[26. September]]: [[Michael Ballack]], däitsche Foussballspiller.
* [[27. September]]: [[Francesco Totti]], italieenesche Foussballspiller.
* [[18. Oktober]]: [[Dirk Bockel]], lëtzebuergeschen Triathleet.
* [[29. Oktober]]: [[Xu Yuhua]], chineesesch Groussmeeschterin.
* {{2. November}}: [[Raquel Barreira]], portugisesch Sängerin.
* {{5. November}}: [[Diane Becker]], lëtzebuergesch Basketballspillerin.
* [[15. November]]: [[Virginie Ledoyen]], franséisch Schauspillerin a Mannequin.
* [[16. November]]: [[Pierre Hansen]], lëtzebuergesche Museker, Schauspiller, Dréibuchauteur a Filmregisseur.
* [[29. November]]: [[Chadwick Boseman]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[22. November]]: [[Ville Valo]], finnesche Rockmuseker (''HIM'').
* {{8. Dezember}}: [[Sandro Berettini]], lëtzebuergeschen Handballspiller.
* {{9. Dezember}}: [[Booba]], franséische Rapper.
* {{0}}9. Dezember: [[Sumo (Kënschtler)|Sumo]], däitsche Graffiti-Artist a Moler.
* [[23. Dezember]]: [[Martine Anne Breisch]], lëtzebuergesch Schauspillerin.
== Gestuerwen ==
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
| Bild1 = Agatha Christie in Nederland (detectiveschrijfster), bij aankomst op Schiphol me, Bestanddeelnr 916-8898 (cropped).jpg
| Text1 = Agatha Christie
| Bild2 = Bundesarchiv Bild183-R57262, Werner Heisenberg.jpg
| Text2 = Werner Heisenberg
| Bild3 = Luchino-visconti.jpg
| Text3 =Luchino Visconti
| Bild4=General Sir Bernard Montgomery in England, 1943 TR1036.jpg
| Text4 = Bernard Montgomery
| Bild5= Fritz Lang (1969).jpg
| Text5= Fritz Lang
| Bild6= Lambert Schaus.jpg
| Text6= Lambert Schaus
| Bild7= Mao Tse Tung.jpg
| Text7= Mao Zedong
| Bild8=Jean Gabin 1958.jpg
| Text8= Jean Gabin
}}
{{Méi Biller
| direction = vertical
| width = 100
|Bild1=Man Ray Salvador Dali (cropped).jpg
|Text1=Man Ray
|Bild2= André Malraux, Pic, 22.jpg
|Text2=André Malraux
|Bild3= Borschette 1970 (cropped).png
|Text3=Albert Borschette
}}
* {{4. Januar}}: [[Rudolf Minkowski]], däitsch-amerikaneschen Astrophysiker.
* {{8. Januar}}: [[Zhou Enlai]], chineesesche Politiker.
* {{9. Januar}}: [[Germaine Michel]], franséisch Filmschauspillerin.
* [[12. Januar]]: [[Agatha Christie]], brittesch Schrëftstellerin.
* [[21. Januar]]: [[Josy Polfer]], lëtzebuergesche Vëlossportler.
* [[25. Januar]]: [[Johannes Meyer (Filmregisseur)|Johannes Meyer]], däitsche Filmregisseur.
* [[31. Januar]]: [[Fernand Sardou]], franséische Schauspiller a Sänger.
* [[17. Februar]]: [[Jean Servais]] belsche Schauspiller.
* {{1. Februar}}: [[Werner Heisenberg]], däitsche Physiker an Nobelpräisdréier.
* {{0}}1. Februar: [[Jules Prussen]], lëtzebuergesche Philosophieprofesser.
* {{4. Februar}}: [[Pit Schneider]], lëtzebuergesche Fotograf an Auteur.
* [[11. Februar]]: [[Lee J. Cobb]], US-amerikanesche Schauspiller.
* [[23. Februar]]: [[Nicolas Huberty]], lëtzebuergeschen Dokter a Resistenzler.
* [[25. Februar]]: [[Paul May (Filmregisseur)|Paul May]], däitsche Filmregisseur, Filmproduzent an Dréibuchauteur.
*? Februar: [[Tommy Dallimore]], britteschen Trompettist.
* {{1. Mäerz}}: [[Albert Neumann]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* {{2. Mäerz}}: [[Kirsten Heiberg]], norwegesch Shauspillerin a Sängerin.
* [[14. Mäerz]]: [[Thérèse Dorny]], franséisch Schauspillerin.
* [[17. Mäerz]]: [[Luchino Visconti]], italieenesche Filmregisseur.
* [[18. Mäerz]]: [[Nicolas Margue]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[19. Mäerz]]: [[Albert Dieudonné]], franséische Schauspiller.
* [[24. Mäerz]]: [[Bernard Montgomery]], brittesche Feldmarschall.
* {{1. Abrëll}}: [[Max Ernst]], däitsche Moler, Dadaismus & Surrealismus.
* {{5. Abrëll}}: [[Howard Hughes]], US-amerikanesche Pilot, Fligerbauer, Filmproduzent a Misanthrop.
* [[15. Abrëll]]: [[Nicolas Amato]], franséische Schauspiller.
* [[17. Abrëll]]: [[Jean-Jacques Welbes]], lëtzebuergesche Banquier.
* [[20. Abrëll]]: [[Arno Stoffels]], lëtzebuergesche Moler.
* [[21. Abrëll]]: [[Léonide Moguy]], franséische Filmregisseur.
* [[22. Abrëll]]: [[Jos Kirpes]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[25. Abrëll]]: [[Carol Reed]], brittesche Filmregisseur a -produzent.
* {{2. Mee}}: [[Jean Muller (Resistenzler)|Jean Muller]], lëtzebuergesche Resistenzler.
* {{9. Mee}}: [[Ulrike Meinhof]], Journalistin a Matgrënnerin vun der [[Rout Arméi Fraktioun|Rouder Arméi Fraktioun]].
* [[16. Mee]]: [[Albert Ruppert]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker a Wënzer.
* [[24. Mee]]: [[Karl Hugo Wieslander]], schweedesche Liichtathleet.
* [[26. Mee]]: [[Martin Heidegger]], däitsche Philosoph.
* [[31. Mee]]: [[Jules Krüger]], lëtzebuergesche Komponist.
* {{6. Juni}}: [[Jean Paul Getty]], US-amerikaneschen Industriellen a Konschtmäzen.
* {{7. Juni}}: [[Henri Diederich]], lëtzebuergesche Politiker.
* [[11. Juni]]: [[René Delacroix]], franséische Filmregisseur.
* [[13. Juni]]: [[Jos Koetz]], lëtzebuergesche Foussballspiller.
* [[29. Juni]]: [[Edouard Fellens]], lëtzebuergesche Gewerkschaftler a Lokalpolitiker.
* [[25. Juni]]: [[Joseph Wolter]], lëtzebuergeschen Affekot a President vum 'Sequester'.
* {{7. Juli}}: [[Gustav Heinemann]], däitsche Politiker.
* [[18. Juli]]: [[Lucie Mannheim]], däitsch Schauspillerin.
* [[20. Juli]]: [[Guy de la Vasselais]], franséische Colonel.
* [[22. Juli]]: [[Rodolfo Zilli]], italieenesche Moler a Sculpteur.
* [[29. Juli]]: [[Jos Krecké]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* {{0}}? August: [[Théo Jeitz]], lëtzebuergeschen Turner an Olympionik.
* {{2. August}}: [[Fritz Lang]], éisträichesche Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* {{5. August}}: [[Pierre Foucaud]], franséische Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[10. August]]: [[Lambert Schaus]], lëtzebuergesche Politiker an Diplomat.
* [[17. August]]: [[Pierre Schmol]], lëtzebuergeschen Dokter an Direkter vum Staatslaboratoire.
* [[22. August]]: [[Juscelino Kubitschek]], brasilianesche Politiker a Staatspresident.
* {{9. September}}: [[Mao Zedong]], chineesesche Politiker.
* [[10. September]]: [[Dalton Trumbo]], US-amerikanesche Regisseur an Dréibuchauteur.
* [[12. September]]: [[Mathias Reckinger]], lëtzebuergesche Moler a Sculpteur.
* [[14. September]]: [[Emile Burggraff]], lëtzebuergesche Journalist a Politiker.
* [[27. September]]: [[Pierre Strauss]], lëtzebuergesche Lokalpolitiker.
* {{1. Oktober}}: [[Gust van Werveke]], lëtzebuergesche Journalist.
* [[20. Oktober]]: [[Andrée Viénot]], franséisch Politikerin.
* [[25. Oktober]]: [[Raymond Queneau]], franséische Schrëftsteller an Dichter.
* {{4. November}}: [[Massimo Dallamano]], italieenesche Kameramann, Filmregisseur an Dréibuchauteur.
* [[15. November]]: [[Jean Gabin]], franséische Schauspiller.
* [[16. November]]: [[Anna Madeleine Beicht|Anna Madeleine ("Pepy") Beicht]], lëtzebuergesch Musikspedagogin, Pianistin a Komponistin.
* [[18. November]]: [[Man Ray]], US-amerikanesche Fotograf a Moler.
* [[23. November]]: [[André Malraux]], franséische Schrëftsteller a Politiker.
* 23. November: [[Pierre Hemmer]], lëtzebuergesche Leefer an Olympionik.
* [[24. November]]: [[Ernest Wurth]], lëtzebuergesche Moler a Jurist.
* [[25. November]]: [[Will Ollinger]], lëtzebuergeschen Architekt.
* [[30. November]]: [[Fritz Rasp]], däitsche Schauspiller.
* {{1. Dezember}}: [[Jane Marken]], franséisch Schauspillerin.
* {{2. Dezember}}: [[Jane Marnac]], belsch Schauspillerin.
* {{4. Dezember}}: [[Benjamin Britten]], englesche Komponist, Dirigent a Pianist.
* {{8. Dezember}}: [[Albert Borschette]], lëtzebuergeschen Diplomat a Schrëftsteller.
* [[14. Dezember]]: [[Alphonse Willems]], lëtzebuergesche Cheemiker.
* [[14. Dezember]]: [[Donald Howard Menzel]], US-amerikaneschen Astronom an ''Ufolog''.
* [[22. Dezember]]: [[Paul Weber]], lëtzebuergeschen Historiker a Schrëftsteller.
* [[24. Dezember]]: [[Gianni Graglia]], italieenesch-lëtzebuergesche Vëlossportler.
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Referenzen}}
rky0xtfmaf9w7vplac94kegsljawstl
RTL Group
0
4887
2682274
2657803
2026-06-21T08:39:04Z
Volvox
4050
/* */ + Komma [Edited with [[lb:Wikipedia:MiniEdit| #MiniEdit]]]
2682274
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Entreprise}}
D''''RTL Group''' ass déi gréisst europäesch Entreprise, déi privat [[Radio]]s- an [[Televisioun]]sprogrammer bedreift. Si ënnerhält 57 Televisiounssenderen an 31 Radiosstatiounen. Och an der Produktioun vun Televisiounsprogrammer (8.000 Programmstonnen am Joer) an am Handel mat Programmrechter (19.000 Programmstonne fir 150 Länner) ass si aktiv.
D'RTL Group ass [[2000]] aus der Fusioun vun der '''CLT-UFA''' mat der brittescher Gesellschaft [[Pearson TV]] entstanen. [[Bertelsmann]] huet déi grouss Majoritéit vun de Parten.
D'RTL Group huet hire Sëtz an der Stad Lëtzebuerg, um [[Kierchbierg]].
==Geschicht==
D'''Urgroussmamm'' vum RTL Group ass d''''Compagnie Luxembourgeoise de Radiodiffusion''' (CLR), déi [[1931]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] gegrënnt gi war. Déi krut eng Konzessioun vum Lëtzebuerger Staat, fir Radiosemissiounen auszestralen, an huet dat ënner dem Numm "Radio Luxembourg" gemaach.
Am [[Dezember]] [[1933]] huet Radio Lëtzebuerg mat engem [[englesch]]sproochege Service ugefaangen, an dat mat dem stäerkste [[Laangwell]]e-Sender an Europa. Den Englänner [[Stephen Williams]] huet d'Emissioune moderéiert gradewéi administréiert. Sonndes, wa vun der [[BBC]] méi eescht a reliéis Sendungen ausgestraalt goufen, huet ronn d'Hallschent vun den engleschen Auditeuren dann op Radio Lëtzebuerg ëmgeschalt. Well et der BBC net erlaabt war Reklammen ze senden, gouf dëst vu Radio Lëtzebuerg gemaacht, soudatt RTL ee vun den éischten „kommerzielle Radiosenderen“ war<ref name=":0">Quell vun dësem Abschnitt: John Marshall, 2018, #LuxUKLinks: Luxembourg - United Kingdom Links; LuxUKLinks 7; British Embassy & Les Amis de l'Histoire, erausgi vum Jean-Claude Muller, ISBN 978-2-919884-56-8</ref>.
Wéi den [[Zweete Weltkrich]] ausgebrach ass, huet Radio Lëtzebuerg zougemaach. Am Krich ([[1940]]-[[1944]]/[[1945|45]]) war de [[Radiosender]] mat deene vun [[Nazi]]-Däitschland gläichgeschalt, mä soubal d'Besatzer fort waren, gouf de Sender vun den Alliéierte benotzt, fir, an däitscher Sprooch, dem "Reichsfunk" eng Géigestëmm entgéint ze setzen.<!-- Misst unhand vu folgender Referenz ausgebaut ginn:--><ref>[[Marc Limpach]]: "Der 'Sender Luxemburg' während der NS-Besatzung (1940-1944." ''[[Les cahiers luxembourgeois]]'' Nr. 2/2020, S.-.</ref>
{{Méi Info 1|Sender 1212}}
Nom Krich gouf no an no den normale Betrib an [[däitsch]]er, [[franséisch]]er an englescher Sprooch erëm opgeholl an ausgebaut. Um englesche Sender war och de Stephen Williams nees derbäi, bis hien de Sender [[1948]] verlooss huet<ref name=":0" />. Den [[23. Januar]] [[1955]] gouf domat ugefaangen, en Televisounsprogramm a franséischer Sprooch auszestralen (ufanks [[Télé Luxembourg]] genannt), nodeem d'CLR sech [[1954]] an CLT ('''Compagnie Luxembourgeoise de Télédiffusion''') ëmbenannt hat.
[[1958]] gouf op [[UKW]] och eng Radiosemissioun op [[Lëtzebuergesch]] ausgestraalt, am Ufank just zu den Haaptnolauschterzäite moies, mëttes a fréi owes. An de Joren duerno ass se no an no zu engem Vollprogramm ausgebaut ginn, deen haut ënner dem Numm [[RTL Radio Lëtzebuerg]] leeft.
D'1960er an 1970er Jore waren den Héichpunkt vun de Radiosprogrammer vun der CLT: ''Radio Luxembourg'' op Englesch (iwwer [[Mëttelwell|Mëttel-]] a [[Kuerzwell]]) hat Millioune vun Nolauschterer a Groussbritannien an an der ganzer Welt. De franséische Radiosprogramm ''RTL'' (bis an d'1980er Joren ausschliisslech vu Lëtzebuerg aus iwwer [[Laangwell]] ausgestraalt) ass bis haut dee meeschtgelauschterte Radio a Frankräich. An Däitschland haten d'''[[Radio Luxemburg (Die vier fröhlichen Wellen)|Fröhliche Wellen von Radio Luxemburg]]'' Milliounen trei Nolauschterer. Ee Grond vun hirem Succès war, datt d'Programmer vun RTL net dréche vum Blat ofgelies goufen, mä d'Speaker fräi konnte schwätzen. Den Nolauschterer ass mat agebonne ginn; et konnt een uruffen, fir bei Spiller eppes ze gewannen, et gouf sprëtzeg Jinglen, asw. Haut huet een dat iwwerall, mä deemools war RTL ee vun den eenzegen, déi dat gemaach hunn.
An den 1980er Jore goufen an Europa déi audiovisuell Mäert dereguléiert, Privatprogrammer goufen zougelooss. Dat huet et der CLT erlaabt, nei Marchéen an Däitschland, Frankräich, der Belsch, Holland, Groussbritannien, Schweden, Polen, Ungarn, an Éisträich ze fannen. Dat huet awer och mat sech bruecht, datt d'Programmer net méi hu misse vu Lëtzebuerg aus ausgestraalt ginn. Och huet sech, wat den Ëmsaz betrëfft, d'Gewiicht ëmmer méi vun de Radios- op d'Televisiounsprogrammer verlagert. 1991 war [[RTL Television]] (déi als ''RTL plus'' den [[2. Januar]] [[1984]] zu Lëtzebuerg ugefaangen hat an ë. a. vum [[Gust Graas]] gegrënnt gi war) fir d'éischt Leader um däitschen Televisiounsmaart.
Den [[30. Dezember]] [[1991]] huet den engleschsproochege Service opgehalen op Mëttelwell ze senden an e Joer duerno, em Hallefnuecht den 30. Dezember [[1992]] gouf och de Satellitten- a Kuerzwelleservice zougemaach<ref name=":0" />.
[[1997]] huet d'CLT mat der [[UFA]], enger Duechtergesellschaft vun der Bertelsmann Grupp, déi virun allem an Däitschland mat der Produktioun vun Televisounsprogrammer an dem Handel mat audiovisuelle Rechter aktiv war, zu der [[CLT-UFA]] fusionéiert. 2000 huet d'CLT-UFA mat der brittescher Pearson TV fusionéiert an nennt sech zanterhier RTL Group. Am Februar 2001 huet d'Bertelsmann AG duerch en Aktientausch mat der belscher [[Group Bruxelles-Lambert]] (GBL) d'Majoritéit vu 67 Prozent Bedeelegung un der RTL Group iwwerholl. 2002 koumen 22 Prozent vu Pearson no. Bertelsmann huet haut 90,2 % vun de Parten (dovu si 37 % am Besëtz vu [[BW TV]], enger [[Holding]], déi zu 80 % Bertelsmann an zu 20 % der [[WAZ]] gehéiert).
2021 huet a Frankräich d'Televisiounschaîne [[M6]] mat [[TF1]] fusionnéiert, an an der Belsch goufen d'Undeeler vun RTL Belgium (déi d'Teleesprogrammer [[RTL-TVI]], Plug RTL a Club RTL, an och d'Radiosendere Bel RTL, Radio Contact a Mint bedreift) fir 250 Milliounen Euro un DPG Media an de [[Groupe Rossel]] verkaaft.<ref>[http://www.lessentiel.lu/fr/economie/dossier/ecolux/news/story/rtl-group-vend-son-activite-en-belgique-12120184 "RTL Group vend son activité en Belgique."] lessentiel.lu, 28 juin 2021.</ref>
Enn 2023 huet d'RTL Group bekannt gemaach, am Laf vun 2024 RTL Nederland mat senge sëllege Senderen ([[RTL4]], [[RTL5]], RTL7, RTL8, RTLZ, sou wéi och d'Pay-TV-Senderen RTL Lounge, RTL Crime an RTL Telekids) fir 1,1 Milliard Euro un DPG Media ze verkafen. Déi zwéi Gruppe behalen awer weiderhin eng strateegesch Partnerschaft, wat d'Technologie, Publicitéitsmarketing a Content betrëfft. Ausserdeem soll DPG Media bis op d'mannst 2034 d'Mark "RTL" an Holland viru benotze kënnen.<ref name="wort.lu">[https://www.wort.lu/wirtschaft/rtl-gruppe-verkauft-niederlaendisches-geschaeft/5426837.html "RTL-Gruppe verkauft niederländisches Geschäft."] wort.lu, 15.12.2023.</ref>
De [[Jean-Louis Schiltz]] ass President vum Verwaltungsrot vun der [[CLT-UFA]].<ref>http://www.rtlgroup.com/www/htm/operationsothers_E80A749F1ECA4B1B932D0DA748F31E0C.aspx</ref>
De [[Claude Schmit (Manager)|Claude Schmit]] ass Generaldirekter vu [[Super RTL]].
==Haaptdonnéeën==
{{update}}
* '''Siège'''<br>RTL Group SA<br>43, bd. Pierre Frieden<br>L-1543 Lëtzebuerg
*'''Mataarbechter:''' 9.191 (Stand: 31.12.2008)
*'''EBITA:''' 1,152 Milliard € (Geschäftsjoer 2013)
* '''Nettogewënn:''' 948 Milliounen € (Geschäftsjoer 2013)
*'''Ëmsaz no Aktivitéiten (2003):'''
**Televisioun: 70,7 %
**''Content'': 22,9 %
**Radio: 5,5 %
**Nei Medien/Soss 0,9 %
*'''Ëmsaz no Regiounen:'''
**Däitschland: 45,6 %
**soss Europa: 48,6 %,
**USA: 3,8 %
**aner Länner: 2,0 %
*'''Leedung:'''
**Guillaume de Posch (Co-''Chief Executive Officer'')
**Anke Schäferkordt (Co-''Chief Executive Officer'')
**Elmar Heggen (''Chief Financial Officer'')
==Bedeelegunge vun der RTL Group==
(2016, Auswiel)
=== Televisioun ===
==== Däitschland====
* [[RTL Television]] ([[Köln]], 99,7 %) mat den Duechtergesellschaften
** [[RTL Regional|Regional Fënsterprogrammer vun RTL Television]]
*** RTL Hessen (Bad Vilbel, 60 %, 30 % [[Hit Radio FFH]] an 10 % [[Frankfurter Allgemeine Zeitung]])
*** RTL Nord (Hamburg, 100 %)
*** RTL West (Köln, 75 %, 25 % [[Jörg Zajonc]])
** [[GEO Television]] (Pay-TV, Köln, 100 %)
** [[RTL Crime]] (Pay-TV, Köln, 100 %)
** [[RTL Living]] (Pay-TV, Köln, 100 %)
** [[RTL Passion]] (Pay-TV, Köln, 100 %)
** [[RTL International]] (Auslands Pay-TV, Köln 100 %)
* [[VOX]] (Köln, 99,7 %)
* [[n-tv]] (Köln, 100 %)
* [[RTL Nitro]] (Köln, 100 %)
* [[RTLplus (2016)|RTLplus]], (zanter 4. Juni 2016)
* [[Toggo plus]]
* [[RTL II]] ([[Grünwald]] bei [[München]], 35,9 %, mat der [[Bauer Verlagsgruppe]], [[Tele München Gruppe]], [[The Walt Disney Company]], [[Hubert Burda Media]])
* [[Super RTL]] (Köln)
* [[RTL interactive]] (Nei Medien/Diversifikatioun, Köln, 100 %)
* [[info Network]] (Nachrichtenproduktion, Köln)
* [[IP Deutschland]] (Publicitéitsagence, Köln, 100 %)
* [[RTL Technology]] (Produktioun, Technik, IT, Köln)
==== Frankräich ====
* [[M6 (Televisiounssender)|M6]] ([[Neuilly-sur-Seine]], 48,8 %)
* [[W9]] (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %)
* [[RTL 9]] (Lëtzebuerg/Metz, 35 %)
* [[Paris Première]] (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %)
* [[Téva]] (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %)
* [[Fun TV]] (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %)
* [[TF6]] (Neuilly-sur-Seine, 24,4 %)
* [[Série Club]] (Neuilly-sur-Seine, 24,4 %)
* [[M6 Music Hits]] (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %)
* [[M6 Music Rock]] (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %)
* [[M6 Music Black]] (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %)
* [[M6 Boutique]] (Neuilly-sur-Seine, 48,8 %)
==== Belsch ====
* [[RTL-TVI]] ([[Bréissel]], 66 %, lëtzebuergesch Lizenz)
* [[Club RTL]] (Bréissel, 66 %, lëtzebuergesch Lizenz)
* [[Plug RTL]] (Bréissel, 66 %, lëtzebuergesch Lizenz)
==== Holland ====
Bis 2024 hu follgend Senderen, via eng 73 % Bedeelegung an RTL Nederland, zu der RTL Group gehéiert. Si ginn am Laf vum Joer un DPG Media verkaaft.<ref name="wort.lu"/>
* [[RTL4]] ([[Hilversum]], 100 %, lëtzebuergesch-däitsch Lizenz)
* [[RTL5]] (Hilversum, 100 %, lëtzebuergesch Lizenz)
* [[RTL7 (Holland)|RTL 7]] (Hilversum, 100 %, lëtzebuergesch Lizenz)
* [[RTL8]] (Hilversum, 100 %, lëtzebuergesch Lizenz)
* [[RTL 24]] (Hilversum)
* [[RTL Lounge]] (lëtzebuergesch Lizenz)
* [[RTL Crime (Holland)]] (lëtzebuergesch Lizenz)
* [[RTL Telekids]] (lëtzebuergesch Lizenz)
==== Lëtzebuerg ====
* [[RTL Télé Lëtzebuerg]] (Lëtzebuerg, 100 %)
* [[RTL Zwee]] (Lëtzebuerg, 100 %)
==== Spuenien ====
* [[Antena 3 (Spuenien)|Antena 3]] ([[Madrid]], 19,0 %)
* [[Neox]] (Madrid, 19,0 %)
* [[Nova (Spuenien)|Nova]] (Madrid, 19,0 %)
* [[Nitro (Spuenien)|Nitro]] (Madrid, 19,0 %)
* [[laSexta]] (Madrid, 19,0 %)
* [[Xplora]] (Madrid, 19,0 %)
* [[laSexta3]] (Madrid, 19,0 %)
==== Ungarn ====
* [[RTL Klub]] ([[Budapest]], 80 %)
* [[RTL II (Ungarn)|RTL II]] (Budapest, 100 %)
* [[RTL+]] (Budapest, 100 %)
* [[Cool]] (Budapest, 100 %)
* [[Film+]] (Budapest, 100 %)
* [[Film+2]] (Budapest, 100 %)
* [[sorozat+]] (Budapest, 100 %)
* [[Muzsika TV]] (Budapest, 100 %)
==== Kroatien ====
* [[RTL Televizija]] ([[Zagreb]], 100 %)
* [[RTL 2 (Kroatien)|RTL 2]] (Zagreb, 100 %)
* [[RTL Kockica]] (Zagreb, 100 %)
* [[RTL Living (Kroatien)|RTL Living]] (Zagreb, 100 %)
* [[RTL Crime (Kroatien)|RTL Crime]] (Zagreb, 100 %)
* [[RTL Passiob (Kroatien)|RTL Passion]] (Zagreb, 100 %)
==== Russland ====
* [[Klub 100]] (véier Pay-TV-Kanäl, 50 %)
==== Asien ====
Zesumme mat [[CBS Corporation|CBS Studios International]] bedereift d'RTL Group an Asien den [[RTL CBS Asia Entertainment Network]] mat den engleschsproochege Chaînen [[RTL CBS Entertainment]] an [[RTL CBS Extreme]].<ref>[http://www.rtlgroup.com/www/htm/operationstelevision_9B2C5631B8A342F69D0EA56669905E15.aspx RTL Group]</ref>
=== Radio ===
* [[RTL Radio]] (Däitschland & Lëtzebuerg; Nofollger vu [[Radio Luxemburg (Die vier fröhlichen Wellen)]])
* [[89.0 RTL]] ([[Sachsen-Anhalt]], 53,5 %)
* [[The Wave (Radio)|The Wave]] (Berlin)
* [[104.6 RTL]] (Berlin)
* [[105.5 Spreeradio]] (Berlin)
* [[Antenne Bayern]] (16 %)
* [[Antenne MV]] (19,7 %)
* [[Antenne Niedersachsen]] (50 %)
* [[Antenne Thüringen]] (15 %)
* [[Bel RTL]] ([[Bréissel]], 49 %)
* [[Best Rock FM]] ([[Lissabon]]) (33 %)
* [[Big FM]] ([[Baden-Württemberg]])
* [[Eldoradio]] (Lëtzebuerg) (100 %)
* [[Mint (Radio)|Mint]] (Bréissel, 49 %)
* [[Cidade FM]] ([[Lissabon]], 33 %)
* [[Fun Radio]] ([[Paräis]])
* [[Hitradio RTL Sachsen]] (30,5 %)
* [[Sachsen Funkpaket]]
* [[Oldie 95]] ([[Hamburg]], 4,78 %)
* [[RTL (Frankräich)|RTL]] (Paräis)
* [[RTL 2 (Frankräich)|RTL 2]] (Paräis)
* [[RTL Radio Lëtzebuerg]] (Lëtzebuerg)
* [[Radio 21 (Deutschland)|Radio 21]] ([[Niedersachsen]], 17,3 %)
* [[Radio Brocken]] ([[Sachsen-Anhalt]], 53,5 %)
* [[Rádio Clube]] ([[Lissabon]], 33 %)
* [[Radio Contact]] (Bréissel, 49,4 %)
* [[Rádio Comercial]] (Lissabon, 33 %)
* [[Radio Hamburg]] (29,17 %)
* [[Radio NRW]] (16,96 %)
* [[Radio Regenbogen]] (Baden-Württemberg)
* [[Radio Ton]] (Baden-Württemberg, 2 %)
=== Inhalter ===
(Televisiounsproduktioun an Handel mat Diffusiounsrechter)
Zu der RTL Group gehéieren och eng Rëtsch Produktiounsfirmen an Europa, Amerika an an Australien. wourënner:<ref>[http://mediengruppe-rtl.de/de/pub/ueber_uns/profil.cfm Über uns] mediengruppe-rtl.de</ref>
* [[Norddeich TV]] ([[Köln]])
* [[action concept]] ([[Köln]])
* [[UFA Show]] & Factual ([[Köln]]/[[Berlin]])
* [[FremantleMedia]] ([[London]])
* Alomo Productions ([[London]])
* EVA Entertainment ([[London]])
* Grundy Productions ([[Sydney]])
* FremantleMedia GmbH ([[Hürth]])
* [[UFA]] Film & TV Produktion ([[Potsdam]])
* Plus Productions ([[Athen]])
Do derbäi kënnt nach d'Noriichteplattform [[ENEX]] (Lëtzebuerg, 76,4 %).
==Senderen zu Lëtzebuerg==
* [[Sender vu Beidler]]
* [[Sender vun Diddeleng]]
* [[Sender vu Jonglënster]]
* [[Mast vun der Nuetsantenn zu Maarnech]]
* [[Nuetsreflekter vu Maarnech]]
* [[Maste vum Dagsender vu Maarnech]]
== Literatur ==
* David Dominguez Muller, 2007. ''Radio-Luxembourg. Histoire d'un média privé d'envergure européenne''. L'Harmattan.
* [[Marc Limpach]], 2020. ''Der "Sender Luxemburg" während der NS-Besatzung (1940-1944).'' - [[les cahiers luxembourgeois]] 2 (2020): 59-91
== Kuckt och ==
* [[Villa Louvigny]]
* [[Jacques Rigaud (RTL)|Jacques Rigaud]]
* [[Helmut Thoma]]
* [[Gerhard Zeiler]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [http://www.rtlgroup.com Internetportal vun der RTL Group]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Navigatioun LuxX}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:RTL]]
[[Kategorie:Saachen, déi no Lëtzebuerg genannt sinn]]
hu4yvx33lsip6obk1d0h48knvn1990t
Naturschutzgebitt Montenach
0
21985
2682261
1695813
2026-06-21T04:48:12Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682261
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}
'''Montenach''' ass en nationaalt [[Naturschutzgebitt]] an der [[Frankräich|franséischer]] Gemeng [[Montenach]]. Am [[Dräilännereck]] [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]-[[Däitschland]]-Frankräich läit op 25 km nordëstlech vun [[Diddenuewen]] an an direkter Noperschaft vu [[Sierk]] e variéiert, sechsdeelegt Gebitt mat [[Dréchewiss|Dréchewisen]], wouvun 107,13 [[ha]] zanter dem [[8. Februar]] [[1994]] ënner [[Naturschutz]] stinn.
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20110921104240/http://www.montenach.reserves-naturelles.org/ La Réserve Naturelle de Montenach]
[[Kategorie:Naturschutzgebidder a Frankräich|Montenach]]
[[Kategorie:Departement Moselle]]
7m63q9d6rl8mxyfoj30k7e77ze0ukvq
Musée Dräi Eechelen - forteresse, histoire, identités
0
23264
2682253
2655017
2026-06-20T23:01:55Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682253
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Musée}}
De '''Musée Dräi Eechelen - forteresse, histoire, identités''', bis de Summer 2007 ''Festungsmusée'' genannt, offiziell ''Musée de la Forteresse'' respektiv '''Musée de la forteresse de la ville de Luxembourg'''<ref>Cf. déi verschidde Gesetzestexter op legilux.lu.</ref>, ass e Musée an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], deen am restauréierten an zum Deel nees opgebaute [[Fort Thüngen]] ënnerbruecht ass. D'Aarbechten um Gebai selwer sinn [[2004]] ofgeschloss ginn. An de Joren duerno goufen déi al Festungsanlagen a Mauere ronderëm de Fort nees fräigeluecht, resp. opgebaut.
De Musée Dräi Eechelen (M3E) ass den 13. Juli 2012 opgaangen<ref name="wort.lu">Wort.lu: [http://www.wort.lu/de/view/3-2-1-meins-musee-draei-eechelen-wurde-seiner-bestimmung-uebergeben-500116e6e4b0957b2af2a0f6 "3,2,1...meins!" - "Musée Dräi Eechelen" wurde seiner Bestimmung übergeben]</ref> a steet zanterhier ënnert der Leedung vum Conservateur délégué à la direction [[François Reinert]].
Vum Gesetz bis zu der Erëffnung huet et net manner wéi 14 Joer gedauert.
==D'Geschicht vum Musée==
De Projet vum Musée geet op Protester géint den Ëm- oder Ausbau vum Fort Thüngen zeréck, fir duer de [[Musée d'Art Moderne Grand-Duc Jean]] (Mudam) z'installéieren. Dëse Musée hätt no dem éischte Konzept, dat am Mee 1991 vum [[Ieoh Ming Pei]] virgestallt gouf, déi gesamten Anlag vum Fort Thüngen a Besëtz geholl an hätt e groussen Deel vun der aler Bausubstanz zerstéiert oder iwwerdeckt. [[Jeunes et patrimoine]], zesumme mat aneren Associatiounen hunn doropshin eng [[Porte ouverte]] an eng Konferenz organiséiert, fir op de gefaarte "[[Massaker]]" um Fort vun den Dräi Eechelen opmierksam ze maachen. [[1995]] huet den Deputéierten [[Robert Garcia]] eng Gesetzespropositioun virgeluecht (Nr 4055) fir e gesonnerte Musée iwwer d'Festungsgeschicht, deen am [[Reduit]] vum Fort Thüngen soll ënnerbruecht ginn, an dee vum Mudam getrennt ass. D'[[Frënn vun der Festungsgeschicht Lëtzebuerg|Frënn vun der Festungsgeschicht]] ware mat deem Projet averstanen, den Aktiounscomité ''D'Fangeren ewech vun den Dräi Eechelen'' dogéint.
Am Gesetzprojet deen de 5. Dezember 1996 vun der Chamber gestëmmt gouf, waren 665.500.000 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] (16,5 Milliounen [[Euro]] ouni d'Inflatioun anzerechnen) virgesinn<ref>{{Citation|URL=https://wdocs-pub.chd.lu/docs/archive/12/03/3081347_pdf|Titel=4191 – Projet de loi relatif à l'installation d'un Musée de la Forteresse de Luxembourg dans le réduit du Fort Thüngen|Gekuckt=26.0.2023|Datum=12.08.1996|Editeur=https://www.chd.lu|Sprooch=fr}}</ref>. D'Gesetz gouf duerno, de 17. Februar 1997 am [[Mémorial]] publizéiert<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1997/02/17/n1/jo|Titel=Loi du 17 février 1997 relative à l'installation d'un Musée de la Forteresse de Luxembourg dans le réduit du Fort Thüngen|Gekuckt=26.09.2023|Datum=17.12.1997|Editeur=http://data.legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Am Juni [[2003]] gouf [[Straussfeier|d'Strauss gefeiert]] an et gouf nach eng Kéier eng Rallonge vun 130 Millioune Frang (3,22 Milliounen Euro) gestëmmt. D'Press huet geschriwwen, d'Gebai wier kuerz virun der Aweiung.
Am Summer 2006 sollt de Musée op den Dräi Eechelen zesumme mam [[Musée d'Art Moderne Grand-Duc Jean]] ageweit ginn. Doraus ass näischt ginn, an ouni Grënn unzeginn, gouf bekannt, datt d'Aweiung am September 2007 wier.
[[2006]] gouf opgrond vun enger Decisioun vun der [[Regierung]] domat ugefaangen, e Konzept auszeschaffen, fir am ieweschte Stack e ''Musée vun der nationaler Identitéit'' anzeriichten. [[2007]] hunn d'Gesamtkäschte sech op 31,5 Milliounen Euro chiffréiert.
Ufanks Juli [[2007]] gouf bekannt, datt d'Aweiung nees eng Kéier soll geréckelt ginn. D'[[Octavie Modert]], Staatssekretärin fir Kultur, konnt oder wollt sech op enger Pressekonferenz, den 1. August 2007, net op en neien Datum festleeën.
Am Mäerz [[2009]] huet d'Octavie Modert der Budgetskommissioun vun der [[Chamber]] gesot, et géifen zousätzlech 8,7 Milliounen Euro gebraucht ginn, fir d'Aarbechte fäerdegzestellen.<ref>{{Citation|URL=http://www.wort.lu/wort/web/letzebuerg/artikel/13398/87-millionen-mehr-fuer-das-festungsmuseum.php |Titel="8,7 Millionen mehr für das Festungsmuseum." wort.lu, Versioun vum 31.03.2009. |Gekuckt=31.03.2009 |Archiv-Datum=03.04.2009 |Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20090403081720/http://www.wort.lu/wort/web/letzebuerg/artikel/13398/87-millionen-mehr-fuer-das-festungsmuseum.php }}</ref> Dës goufen uganks 2010 vun der Chamber gestëmmt. Domat goungen d'Gesamt-Baukäschte vum Musée op 41,38 Milliounen Euro an d'Luucht.<ref>[https://web.archive.org/web/20120111122958/http://www.wort.lu/wort/web/letzebuerg/artikel/59674/weg-frei-fuer-eine-entscheidung-im-parlament.php "Baustelle Festungsmuseum: Weg frei für eine Entscheidung im Parlament; Kulturkommission genehmigt Gesetzestext über eine Budgeterweiterung von 8,72 Millionen Euro."] ''wort.lu'' 30.11.2009 11:29.</ref>
Do derbäi kommen nach Ënnerhalts- a Reparaturkäschte vun 200.000 Euro, bis 2006 Funktiounskäschte vun 391.000 Euro an zanter 2007 all Joer 350.000 Euro fir Personalkäschten.<ref>[http://tageblatt.editpress.lu/culture/37078.html "Wat eng Mëscht!"] ''tageblatt.editpress.lu'', 22.01.2010.</ref>
Schlussendlech huet se den 12. Juli 2011 ugekënnegt, de Musée géif am Juli dat Joer drop opgoen<ref name=Juli12>[http://kultur.rtl.lu/kulturpur/news/114921.html "Modert: Festungsmusée mécht Mëtt Juli 2012 Dieren op."] rtl.lu - 12.07.2011, 16:06 - Fir d'lescht aktualiséiert: 12.07.2011, 16:37.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120218042706/http://www.wort.lu/wort/web/letzebuerg/artikel/2012/02/176745/draei-eechelen-wird-am-14-juli-eroeffnet.php „Dräi Eechelen“ wird am 14. Juli eröffnet] wort.lu 17. Februar 2012</ref>.
Déi offiziell Erëffnung vum Musée Dräi Eechelen (M3E) war da wéi gesot den 13. Juli 2012<ref name="wort.lu"/>. E war dat éischt hallef Joer fir de Publikum gratis zougänglech.
==De Musée==
D'Gestioun vum Musée läit beim [[Nationalmusée fir Archeologie, Geschicht a Konscht]] (MNAHA). Bis 2009 war et de ''Centre de documentation sur la forteresse de Luxembourg''', eng Sektioun vum ''[[Service des sites et monuments nationaux]]'', déi am Oktober [[2004]] duerch e [[Règlement grand-ducal]] geschaf gouf, déi dofir responsabel war. Nach virdrun hat eng Paräisser Agence probéiert, e museographescht Konzept op d'Been ze stellen. Den Dokumentatiounszentrum schafft och mat der [[Uni Lëtzebuerg]] zesummen.
D'Ausstellung bannendran besteet aus 3 Voleten:
* D'Festung selwer - hir Funktioun an hir Funktiounsweis;
* d'soziologesch Aspekter vun hiren Occupanten, notamment d'Relatioune mat der Stater Bevëlkerung, an
* als 3. Volet "d'Gesellschaften zu Lëtzebuerg" vum 19. Joerhonnert bis haut.
Dat leschtgenannten Theema gëtt um 1. Stack behandelt mat enger Ausstellung, déi periodesch ännert.
Chronologesch gëtt en an den eenzele Kasematten d'Geschicht vun der Festung explizéiert, vun der Eruewerung duerch d'Burgunder am Joer 1443 bis zu hirer Schleefung no 1867 an dem Ausbreede vun der Stad iwwer hire fréiere "Korseli" eraus.<ref>[https://web.archive.org/web/20130124023720/http://www.m3e.public.lu/fr/expositions/exposition-permanente/index.html "Exposition permanente"] op m3e;lu.</ref>
==== Ausstellungen: ====
* iLux. Identités au Luxembourg
* Genie und Festung. Luxemburger Festungspläne in der Staatsbibliothek zu [[Berlin]]
* Images d'un pays souverain. Le photographe [[Charles Bernhoeft]] et l'identité luxembourgeoise
* Les frontières de l'Indépendance. Le Luxembourg entre [[1815]] et [[1839]]
* [[Adolphe-Bréck|Pont Adolphe]] 1903
* [[1867]]. Luxembourg - Ville ouverte
* 300 Jahre Maria Theresia. La Femme aux multiples couronnes
* Amis-Ennemis. [[Pierre Ernest de Mansfeld|Mansfeld]] et le revers de la médaille
* Et wor emol e Kanonéier - L'artillerie au Luxembourg
* Sub Umbra Alarum – 1716 - 1741 Luxemburg, Festung der Habsburger
==== Wëssenschaftlech Mataarbechter um Musée Dräi Echelen: ====
* [[André Bruns]]
* [[Simone Feis]]
* [[Ralph Lange]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20190620144650/http://www.m3e.public.lu/fr/index.html Websäit vum Musée Dräi Eechelen] {{fr}}
* [https://web.archive.org/web/20120325105017/http://www.museumsmile.lu/fr/museum/musee-draei-eechelen-forteresse-histoire-identites De Musée op der Websäit vu Museumsmile] {{nl}} {{en}} {{fr}} {{de}}
<!--* [http://www.gouvernement.lu/salle_presse/actualite/2007/08/01modert/index.html Octavie Modert fait le point sur l'état du projet "Musée 3 Eechelen"] 01.08.2007, Websäit vun der lëtzebuergescher Regierung
* [http://www.cour-des-comptes.lu/rapports/rapports_speciaux/2008/forteresse.pdf De Spezialrapport vun der Cour des Comptes iwwer de ''Musée de la Forteresse''] ([[Portable Document Format|pdf]]-Fichier)-->
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Musée Dräi Eechelen - forteresse, histoire, identités]]
[[Kategorie:Muséeën zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Festung Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Gebaier an der Stad Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Kierchbierg]]
trxlsyngu1gdsq9ktxm9aj7k9gaf8fn
Nicolas Estgen
0
32361
2682262
2655076
2026-06-21T05:47:36Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682262
wikitext
text/x-wiki
{{skizzPolitiker}}{{Infobox Biographie}}
Den '''Nicolas Estgen''', gebuer den [[28. Februar]] [[1930]] zu [[Diddeleng]], a gestuerwen de [[26. Dezember]] [[2019]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]<ref>[https://web.archive.org/web/20200729040516/https://www.wort.lu/de/politik/nicolas-estgen-gestorben-5e050ffbda2cc1784e352d2d Nicolas Estgen gestorben] op wort.lu de 27. Dezember 2019</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20200122141629/https://www.gedenken.lu/de/memorial-page/Nicolas-ESTGEN-1 Doudesannonce am Luxemburger Wort 27.12.2019] op gedenken.lu</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-[[Politiker]].
== Säi Liewen ==
Den Nic. Estgen huet [[Literatur]], [[Philosophie]] a [[Psychologie]] um fréiere [[Cours supérieurs|Centre universitaire de Luxembourg]] an op der [[Sorbonne Université|Sorbonne]] zu [[Paräis]] studéiert. Hie gouf duerno Enseignant am [[Lycée des arts et métiers|Lycée technique des arts et métiers]] an am fréieren [[Institut supérieur de technologie]]. E puer Joer méi spéit ass hien awer an den [[Educatiounsministère]] gewiesselt, wou en tëscht 1962 an 1978 haaptsächlech fir déi technesch Beruffsausbildung verantwortlech war. 1979 gouf hien Direkter vun der [[Dikrech]]er [[École d'hôtellerie et de tourisme du Luxembourg|Hotelschoul]]''.''
An de spéiden 1960er Jore war hien uganks Generalsekretär an duerno, vun 1970 bis 1997 President vun der [[Action Familiale et Populaire]].
Den Nic Estgen, deen och als Redakter fir d'Familljesäite vum [[Luxemburger Wort]] geschafft huet, krut e puer Auszeechnunge fir seng politesch Verdéngschter.
Hie war och Member vun ettlechen europäesche Vereenegungen a President vun den CSV-Senioren.
Hie war mat der Finy Colling bestuet (gestuerwen 1990) a Papp vu véier Kanner.
== Politesch Karriär ==
Vum 14. August 1979 bis den 18. Juli 1994 war den Nic. Estgen Member vum [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]]<ref>[http://www.europarl.europa.eu/luxembourg/fr/deputeseuropeens/anciensdeputes.html Les anciens Députés luxembourgeois] op der Websäit vum Europaparlament</ref>, deem säi Vizepresident e vun [[1982]] bis [[1984]] a vun [[1992]] bis 1994 e war<ref>Den [http://www.europarl.europa.eu/meps/en/987/NICOLAS_ESTGEN_home.html Nicolas Estgen] op der Websäit vum Europaparlament</ref>.
Den 31. Januar 1995 ass hie fir d'[[Erna Hennicot-Schoepges]] an d'[[Chamber]] nogeréckelt, wéi déi Ministesch gouf, a war do bis 1999 Deputéierten. Hien huet sech haaptsächlech fir d'Familljen- a Bildungspolitik agesat.
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vun de lëtzebuergeschen Europadeputéierten]]
{{Referenzen}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{DEFAULTSORT:Estgen Nicolas}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Europadeputéiert]]
[[Kategorie:Gebuer 1930]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2019]]
o72qknaqtw7c9vflob1f1nxqj3z5cw0
M 2-9
0
36993
2682227
2607730
2026-06-20T14:27:39Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682227
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" width="300" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FF8000;"
! colspan="2" | '''Planetareschen Niwwel M2-9'''
|- bgcolor="#FFFAFA"
| align="center" colspan="2" | [[Fichier:M2-9.jpg|thumb|center|Den ''' M2-9''' Foto vum [[Hubble-Weltraumteleskop]].]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Stärebild]] || {{Ophiuchus}}
|- bgcolor="#FF8000"
| align="center" colspan="2" | Positioun ([[Equinoxe]]: [[J2000.0]])
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Rektaszensioun]] || 17h 5m 37,952s
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Deklinatioun (Astronomie)|Deklinatioun]] || -10° 8' 34,58"
|- bgcolor="#FF8000"
| align="center" colspan="2" | Ausgesinn
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Niwweltyp || [[Planetareschen Niwwel]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Visuell Magnitude]] {{small|}} || 14,7 <sup>m</sup>
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Wénkelduerchmiesser]] || 115“ × 18“
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Flächenhellegkeet]] ||
|- bgcolor="#FF8000"
| align="center" colspan="2" | Zentralstär
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Bezeechnung || IRAS 17028-1004
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Spektralklass]] ||
|- bgcolor="#FF8000"
| align="center" colspan="2" | Physikalesch Daten
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Gehéiert zu der || [[Mëllechstrooss]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Ofstand|Distanz]] || 2'100 [[Liichtjoer]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Absolut Hellegkeet ||
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Absolutten [[Duerchmiesser]] || 0,7 [[Liichtjoer]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| [[Mass (Physik)|Mass]] ||
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Radialvitess || 87,5 km/s
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Alter ||
|- bgcolor="#FF8000"
| align="center" colspan="2" | Katalogbezeechnungen
|- bgcolor="#FFFAFA"
| align="center" colspan="2" | M2-9, PK 010+18.2
|}
De '''Planetareschen Niwwel M2-9''', och alt wéi verschidden anerer wéinst senger Form [[Päiperleksniwwel]] genannt, ass e [[planetareschen Niwwel]] am [[Stärebild]] [[Ophiuchus]] an ass ronn 2.100 [[Liichtjoer]] vun eiser [[Äerd]] ewech.
== Entdeckung ==
De planetareschen Niwwel M2-9 gouf am Joer [[1947]] vum däitsch-amerikaneschen [[Astronom]] [[Rudolf Minkowski]] entdeckt.
== Kuckt och ==
*[[NGC 2346]]
*[[NGC 6302]]
*[[Klengen Hantelniwwel]]
== Um Spaweck ==
* {{en}} [http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1997/38/ Hubble Space Telescope]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20070319222541/http://astro.goblack.de/Univers/m2-9.htm GoBlack]
* {{en}} [http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap050612.html Astronomy Picture of the Day]
* {{en}} [http://www.capella-observatory.com/ImageHTMLs/PNs/M2-9.htm Capella Observatory]
* {{en}} [http://www.journals.uchicago.edu/AJ/journal/issues/v119n3/990457/990457.html?erFrom=9001476738948835038Guest The evolving morphology of the bipolar Nebula M2-9]
* {{en}} [http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?protocol=html&Ident=PN+M2-9 SIMBAD Query]
* {{en}} [http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=M2-9&extend=no NASA/IPAC EXTRAGALACTIC DATABASE]
[[Kategorie:Planetaresch Niwwelen]]
[[Kategorie:Stärebild Ophiuchus]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1947 entdeckt goufen]]
nftshzh0yekrbrgq9bldt7yf3qpyvrz
Aphel
0
38949
2682244
2480414
2026-06-20T16:57:32Z
~2026-35901-24
71828
/* */
2682244
wikitext
text/x-wiki
Als '''Aphel''' oder '''Apsis''' ([[Griicheland|griichesch]] „Knupp oder Bou“, [[Plural]] ''Apsiden'') bezeechent een déi zwéin Haaptscheeter op der (bal) [[Ellips|elliptescher]] [[Ëmlafbunn]] vun engem [[Himmelskierper]]. D''''Apoapsis''' ass dobäi de Punkt mat der gréisster Distanz zum Haaptkierper an de Perihel oder '''Periapsis''' dee mat der mannster Distanz. Well d'Ellips genee zwéin Haaptscheeter huet, gëtt de Begrëff meeschtens am Plural gebraucht.
== Vu wou kommen d'Begrëffer an d'Wierder hir ? ==
''Apsis'' ass dat griichescht Wuert fir „Knupp, Bou“ a leet sech vum Begrëff [[Apsis (Architektur)|Apsis]] an der Architektur of, ''apo-'' a ''peri-'' sinn déi griichesch Virsilbe fir „wäit“ an „no“.
Fir d'Haaptkierper [[Sonn]], [[Äerd]], [[Äerdmound]] a [[Stär]]en hunn d'Apsiden eegen Nimm, déi vun den entspriechende griicheschen ofgeleet sinn:
* '''-hel''' zu ''[[helios]]'' „Sonn“
* '''-gaeum''' zu ''ge'' oder ''[[Gaia (Mythologie)|gaia]]'' „Äerd“
* '''-selen''' zu ''[[selene]]'' „Äerdmound“
* '''-astron''' „Stär“
* '''-galaktikum''' zu ''galaxis'' „[[Mëllechstrooss]]“
* dernieft fënnt een och '''-jovum''' zum [[Latäin|lat.]] ''[[Jupiter (Mythologie)|iupiter]]''
De '''Perizentrum''' an den ''Apozentrum'' (lat. ''centrum'' „[[Achs]]punkt“) bezeechnen dobäi speziell Punkten an engem [[Méikierper-System]] a bezéie sech op de [[Baryzentrum]].
:Wann an engem allgemeng himmelsmechaneschen Zesummenhang vun den Apside vun enger Bunn rieds geet, ouni datt e bestëmmten Zentralkierper spezifizéiert soll ginn, da kënne s'och als ''Perizentrum'' an ''Apozentrum'', awer och als '''Perifokus''' an ''Apofokus'' (lat. ''focus'' „[[Brennpunkt]]“) bezeechent ginn.
Den Ofstand tëscht System-[[Schwéierpunkt]] an Apsis ass d''''Apsisdistanz''' (''Apsidendistanz''), oder ''Apsisofstand'', also ''Periheldistanz'' (''Perihelofstand'', dacks och kuerz nëmmen „Perihel“), ''Apheldistanz'' (''Aphelofstand'', „Aphel“), ''Perizentrumsdistanz'' u. s. w.
:Ze beuechten ass, datt „Periapsisdistanz“ („Periapsisofstand“) munnechmol och als [[Bunnelement]] de Wénkel ''[[Argument vun der Periapsis]]'' bezeechent.
D'Verbindungslinn vun de béiden Apsiden ass d''''Apsidelinn'''.
== Exzentrizitéit an Apsisdistanz ==
Den Zesummenhang tëscht numerescher [[Exzentrizitéit (Mathematik)|Exzentrizitéit]] an den Apsisdistanzen ass
:<math>\text{Exzentrizitéit} = \frac{\text{Apoapsisdistanz} - \text{Periapsisdistanz}}{\text{Apoapsisdistanz} + \text{Periapsisdistanz}}</math>
== Sonn: Perihel an Aphel ==
De ''Perihel'' ass de sonnennoosten, den ''Aphel'' de sonnewäitste Punkt vun enger Planéitebunn. D'Äerd huet hire Perihel-[[Duerchgank (Astronomie)|Duerchgank]] ëm den [[3. Januar]] (2.–4. Jan.) bei 147,099 Mio. km an hiren Aphel-Duerchgank ëm de [[5. Juli]] (3.–6. Juli) bei 152,096 Mio. km.
Distanz vun de [[Planéit]]en an [[Zwergplanéit]]en zu der Sonn an [[Astronomesch Eenheet|astronomeschen Eenheeten]] a Kilometer:
{| cellpadding="3" cellspacing="0" rules="all" style="margin: 1em 0em; background: #ffffff; border: 2px solid #aaa;"
| style="background:#FFDAB9;text-align:center" | '''Himmelskierper'''
| style="background:#FFDAB9;text-align:center" colspan="2" | '''Perihel'''
| style="background:#FFDAB9;text-align:center" colspan="2" | '''Aphel'''
|-
|[[Merkur (Planéit)|Merkur]]
|align="right"| 0,306 AE
|align="right"| 45,9 Mio. km
|align="right"| 0,4667 AE
|align="right"| 69,7 Mio. km
|-
|[[Venus (Planéit)|Venus]]
|align="right"| 0,718 AE
|align="right"| 107,4 Mio. km
|align="right"| 0,728 AE
|align="right"| 109 Mio. km
|-
|[[Äerd]]
|align="right"| 0,9833 AE
|align="right"| 147,1 Mio. km
|align="right"| 1,0167 AE
|align="right"| 152,1 Mio. km
|-
|[[Mars (Planéit)|Mars]]
|align="right"| 1,381 AE
|align="right"| 206,7 Mio. km
|align="right"| 1,666 AE
|align="right"| 249,1 Mio. km
|- bgcolor=#DDDDDD
|[[(1) Ceres|Ceres]]
|align="right"| 2,544 AE
|align="right"| 380,5 Mio. km
|align="right"| 2,987 AE
|align="right"| 446,8 Mio. km
|-
|[[Jupiter (Planéit)|Jupiter]]
|align="right"| 4,951 AE
|align="right"| 740,9 Mio. km
|align="right"| 5,454 AE
|align="right"| 815,7 Mio. km
|-
|[[Saturn (Planéit)|Saturn]]
|align="right"| 9,008 AE
|align="right"| 1.347 Mio. km
|align="right"| 10,069 AE
|align="right"| 1.507 Mio. km
|-
|[[Uranus (Planéit)|Uranus]]
|align="right"| 18,275 AE
|align="right"| 2.735 Mio. km
|align="right"| 20,088 AE
|align="right"| 3.004 Mio. km
|-
|[[Neptun (Planéit)|Neptun]]
|align="right"| 29,800 AE
|align="right"| 4.456 Mio. km
|align="right"| 30,316 AE
|align="right"| 4.537 Mio. km
|- bgcolor=#DDDDDD
|[[(134340) Pluto|Pluto]]
|align="right"| 29,58 AE
|align="right"| 4.425 Mio. km
|align="right"| 49,19 AE
|align="right"| 7.375 Mio. km
|- bgcolor=#DDDDDD
|[[(136199) Eris|Eris]]
|align="right"| 37,845 AE
|align="right"| 5.662 Mio. km
|align="right"| 97,545 AE
|align="right"| 14.593 Mio. km
|}
''Planéite si wäiss, Zwergplanéite si gro hannerluecht.''
== Kuckt och ==
* [[Perihel]]
[[Kategorie:Astronomie]]
[[Kategorie:Himmelsmechanik]]
dz50918hgje7pbf50qxe3ywseo4l6hd
2682268
2682244
2026-06-21T08:29:54Z
GilPe
14980
2682268
wikitext
text/x-wiki
Als '''Aphel''' oder '''Apsis''' ([[Griicheland|griichesch]] „Knupp“ oder „Bou“, [[Plural]] ''Apsiden'') bezeechent een déi zwéin Haaptscheeter op der (bal) [[Ellips|elliptescher]] [[Ëmlafbunn]] vun engem [[Himmelskierper]]. D''''Apoapsis''' ass dobäi de Punkt mat der gréisster Distanz zum Haaptkierper an de [[Perihel]] oder '''Periapsis''' dee mat der mannster Distanz. Well d'Ellips genee zwéin Haaptscheeter huet, gëtt de Begrëff meeschtens am Plural gebraucht.
== Vu wou kommen d'Begrëffer an d'Wierder hir? ==
''Apsis'' ass dat griichescht Wuert fir „Knupp“ oder „Bou“ a leet sech vum Begrëff [[Apsis (Architektur)|Apsis]] an der Architektur of, ''apo-'' a ''peri-'' sinn déi griichesch Virsilbe fir „wäit“ an „no“.
Fir d'Haaptkierper [[Sonn]], [[Äerd]], [[Äerdmound]] a [[Stär]]en hunn d'Apsiden eegen Nimm, déi vun den entspriechende griicheschen ofgeleet sinn:
* '''-hel''' zu ''[[helios]]'' „Sonn“
* '''-gaeum''' zu ''ge'' oder ''[[Gaia (Mythologie)|gaia]]'' „Äerd“
* '''-selen''' zu ''[[selene]]'' „Äerdmound“
* '''-astron''' „Stär“
* '''-galaktikum''' zu ''galaxis'' „[[Mëllechstrooss]]“
* dernieft fënnt een och '''-jovum''' zum [[Latäin|lat.]] ''[[Jupiter (Mythologie)|iupiter]]''
De '''Perizentrum''' an den ''Apozentrum'' (lat. ''centrum'' „[[Achs]]punkt“) bezeechnen dobäi speziell Punkten an engem [[Méikierper-System]] a bezéie sech op de [[Baryzentrum]].
:Wann an engem allgemeng himmelsmechaneschen Zesummenhang vun den Apside vun enger Bunn rieds geet, ouni datt e bestëmmten Zentralkierper spezifizéiert soll ginn, da kënne s'och als ''Perizentrum'' an ''Apozentrum'', awer och als '''Perifokus''' an ''Apofokus'' (lat. ''focus'' „[[Brennpunkt]]“) bezeechent ginn.
Den Ofstand tëscht System-[[Schwéierpunkt]] an Apsis ass d''''Apsisdistanz''' (''Apsidendistanz''), oder ''Apsisofstand'', also ''Periheldistanz'' (''Perihelofstand'', dacks och kuerz nëmmen „Perihel“), ''Apheldistanz'' (''Aphelofstand'', „Aphel“), ''Perizentrumsdistanz'' asw.
:Ze beuechten ass, datt „Periapsisdistanz“ („Periapsisofstand“) munchmol och als [[Bunnelement]] de Wénkel ''[[Argument vun der Periapsis]]'' bezeechent.
D'Verbindungslinn vun de béiden Apsiden ass d''''Apsidelinn'''.
== Exzentrizitéit an Apsisdistanz ==
Den Zesummenhang tëscht numeerescher [[Exzentrizitéit (Mathematik)|Exzentrizitéit]] an den Apsisdistanzen ass
:<math>\text{Exzentrizitéit} = \frac{\text{Apoapsisdistanz} - \text{Periapsisdistanz}}{\text{Apoapsisdistanz} + \text{Periapsisdistanz}}</math>
== Sonn: Perihel an Aphel ==
De ''Perihel'' ass de sonnennoosten, den ''Aphel'' de sonnewäitste Punkt vun enger Planéitebunn. D'Äerd huet hire Perihel-[[Duerchgank (Astronomie)|Duerchgank]] ëm den [[3. Januar]] (2.–4. Jan.) bei 147,099 Mio. km an hiren Aphel-Duerchgank ëm de [[5. Juli]] (3.–6. Juli) bei 152,096 Mio. km.
Distanz vun de [[Planéit]]en an [[Zwergplanéit]]en zu der Sonn an [[Astronomesch Eenheet|astronomeschen Eenheeten]] a Kilometer:
{| cellpadding="3" cellspacing="0" rules="all" style="margin: 1em 0em; background: #ffffff; border: 2px solid #aaa;"
| style="background:#FFDAB9;text-align:center" | '''Himmelskierper'''
| style="background:#FFDAB9;text-align:center" colspan="2" | '''Perihel'''
| style="background:#FFDAB9;text-align:center" colspan="2" | '''Aphel'''
|-
|[[Merkur (Planéit)|Merkur]]
|align="right"| 0,306 AE
|align="right"| 45,9 Mio. km
|align="right"| 0,4667 AE
|align="right"| 69,7 Mio. km
|-
|[[Venus (Planéit)|Venus]]
|align="right"| 0,718 AE
|align="right"| 107,4 Mio. km
|align="right"| 0,728 AE
|align="right"| 109 Mio. km
|-
|[[Äerd]]
|align="right"| 0,9833 AE
|align="right"| 147,1 Mio. km
|align="right"| 1,0167 AE
|align="right"| 152,1 Mio. km
|-
|[[Mars (Planéit)|Mars]]
|align="right"| 1,381 AE
|align="right"| 206,7 Mio. km
|align="right"| 1,666 AE
|align="right"| 249,1 Mio. km
|- bgcolor=#DDDDDD
|[[(1) Ceres|Ceres]]
|align="right"| 2,544 AE
|align="right"| 380,5 Mio. km
|align="right"| 2,987 AE
|align="right"| 446,8 Mio. km
|-
|[[Jupiter (Planéit)|Jupiter]]
|align="right"| 4,951 AE
|align="right"| 740,9 Mio. km
|align="right"| 5,454 AE
|align="right"| 815,7 Mio. km
|-
|[[Saturn (Planéit)|Saturn]]
|align="right"| 9,008 AE
|align="right"| 1.347 Mio. km
|align="right"| 10,069 AE
|align="right"| 1.507 Mio. km
|-
|[[Uranus (Planéit)|Uranus]]
|align="right"| 18,275 AE
|align="right"| 2.735 Mio. km
|align="right"| 20,088 AE
|align="right"| 3.004 Mio. km
|-
|[[Neptun (Planéit)|Neptun]]
|align="right"| 29,800 AE
|align="right"| 4.456 Mio. km
|align="right"| 30,316 AE
|align="right"| 4.537 Mio. km
|- bgcolor=#DDDDDD
|[[(134340) Pluto|Pluto]]
|align="right"| 29,58 AE
|align="right"| 4.425 Mio. km
|align="right"| 49,19 AE
|align="right"| 7.375 Mio. km
|- bgcolor=#DDDDDD
|[[(136199) Eris|Eris]]
|align="right"| 37,845 AE
|align="right"| 5.662 Mio. km
|align="right"| 97,545 AE
|align="right"| 14.593 Mio. km
|}
''Planéite si wäiss, Zwergplanéite si gro hannerluecht.''
== Kuckt och ==
* [[Perihel]]
[[Kategorie:Astronomie]]
[[Kategorie:Himmelsmechanik]]
8c5o499ibrv1awy5mf5132b3uywgu2t
Jean-Pierre Koenig
0
44003
2682238
2578371
2026-06-20T15:48:18Z
Procrastineur49
48269
2682238
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean-Pierre''' oder '''Johann-Peter Koenig''', gebuer den [[19. Oktober]] [[1870]] zu [[Kietscht]], a gestuerwen de [[14. Dezember]] [[1919]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Architekt an Ingenieur.
Vun him sinn d'Pläng vun ë. a. dem [[Spuerkeessgebai|Gebai vun der Spuerkeess]] op der [[Place de Metz (Stad Lëtzebuerg)|Metzer Plaz]] a vum [[Pôle Nord (Stad Lëtzebuerg)|Pôle Nord]] op der [[Place de Bruxelles (Stad Lëtzebuerg)|Bréisseler Plaz]] an der Stad Lëtzebuerg, vun der [[Kierch Léiweng|Léiwenger]] an der [[Kierch Schrondweiler|Schrondweiler Kierch]], a vum fréiere [[Schrëftstellerheem Bellevue|Schrëftstellerheem]] vun de [[Jesuitten]] (der aktueller [[Lycée des arts et métiers|Handwierkerschoul]]) um [[Lampertsbierg]].
Hie war ee vun de Grënnungsmembere vum [[Cercle artistique de Luxembourg]].
[[1917]] krut hien de [[Prix Grand-Duc Adolphe]].
<gallery>
Fichier:Spuerkeess headquarters 2012-04.JPG|D'[[Spuerkeessgebai|Verwaltungsgebai vun der Spuerkeess]]
Fichier:Kirche Livange 02.jpg|D'[[Kierch Léiweng|Kierch vu Léiweng]]
Fichier:Schrondweiler church.jpg|D'[[Kierch Schrondweiler|Kierch vu Schrondweiler]]
Fichier:LTAM 2008.jpg|D'fréiert Schrëftstellerheem Belle-vue, haut [[Lycée des arts et métiers|LAM]]
Fichier:JP Koenig Knuedler.jpg|Maarthal op de [[Knuedler]] (ni gebaut)
</gallery>
== No him genannt ==
Als Undenken un de Jean-Pierre Koenig gouf de 15. Abrëll 1954 eng Strooss um [[Lampertsbierg]] no him genannt: d'''[[Rue Jean-Pierre-Koenig|rue Jean-Pierre Koenig]]''<ref>[https://web.archive.org/web/20231128080432/https://www.archives-vdl.findbuch.net/php/rech_print.php?ve_id=92199 Rue Jean-Pierre Koenig] op archives-vdl.findbuch.net, den Archive vun der Stad Lëtzebuerg, gekuckt den 21. Mee 2020</ref>''.''
== Literatur ==
* [[Pierre Gilbert (Architekt)|Gilbert, P.]], 1986. ''La capitale et ses architectes: illustration critique de l'architecture dans la métamorphose d'une ville en un siècle.'' Institut grand-ducal, section des arts et des lettres, 222 S. Imprimerie Saint-Paul. [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik|BNL]] LB 1061, S. 161
* [[Robert Philippart|Philippart, R.]], 2007. ''Luxembourg. Historicisme et identité visuelle d'une capitale.'' 207 S. éditions saint-paul. ISBN 978-2-87963-694-8, S. 108
* [[Antoinette Lorang|Lorang, Antoinette]], 1988, ''Plateau Bourbon und Avenue de la Liberté: Späthistoristische Architektur in Luxemburg.'' Vol. CIII, PSH, S. 301-302
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}{{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Koenig Jean-Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1870]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1919]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Architekten]]
[[Kategorie:Prix Grand-Duc Adolphe]]
[[Kategorie:Membere vum Cercle artistique de Luxembourg]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
lorw40kxo92hn5bfhqqjv4xesuvojgp
2682243
2682238
2026-06-20T16:12:41Z
GilPe
14980
2682243
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Jean-Pierre''' oder '''Johann-Peter Koenig''', gebuer den [[19. Oktober]] [[1870]] zu [[Kietscht]], a gestuerwen de [[14. Dezember]] [[1919]] an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergeschen]] Architekt an Ingenieur.
Vun him sinn d'Pläng vun ë. a. dem [[Spuerkeessgebai|Gebai vun der Spuerkeess]] op der [[Place de Metz (Stad Lëtzebuerg)|Metzer Plaz]] a vum [[Pôle Nord (Stad Lëtzebuerg)|Pôle Nord]] op der [[Place de Bruxelles (Stad Lëtzebuerg)|Bréisseler Plaz]] an der Stad Lëtzebuerg, vun der [[Kierch Léiweng|Léiwenger]] an der [[Kierch Schrondweiler|Schrondweiler Kierch]], a vum fréiere [[Schrëftstellerheem Bellevue|Schrëftstellerheem]] vun de [[Jesuitten]] (der aktueller [[Lycée des arts et métiers|Handwierkerschoul]]) um [[Lampertsbierg]].
Hie war ee vun de Grënnungsmembere vum [[Cercle artistique de Luxembourg]].
[[1917]] krut hien de [[Prix Grand-Duc Adolphe]].
<gallery>
Fichier:Spuerkeess headquarters 2012-04.JPG|D'[[Spuerkeessgebai|Verwaltungsgebai vun der Spuerkeess]]
Fichier:Kirche Livange 02.jpg|D'[[Kierch Léiweng|Kierch vu Léiweng]]
Fichier:Schrondweiler church.jpg|D'[[Kierch Schrondweiler|Kierch vu Schrondweiler]]
Fichier:LTAM 2008.jpg|D'fréiert Schrëftstellerheem Belle-vue, haut [[Lycée des arts et métiers|LAM]]
Fichier:JP Koenig Knuedler.jpg|Projet fir eng Maarthal um [[Knuedler]] (ni gebaut)
</gallery>
== No him genannt ==
Als Undenken un de Jean-Pierre Koenig gouf de 15. Abrëll 1954 eng Strooss um [[Lampertsbierg]] no him genannt: d'''[[Rue Jean-Pierre-Koenig|rue Jean-Pierre Koenig]]''<ref>[https://web.archive.org/web/20231128080432/https://www.archives-vdl.findbuch.net/php/rech_print.php?ve_id=92199 Rue Jean-Pierre Koenig] op archives-vdl.findbuch.net, den Archive vun der Stad Lëtzebuerg, gekuckt den 21. Mee 2020</ref>''.''
== Literatur ==
* [[Pierre Gilbert (Architekt)|Gilbert, P.]], 1986. ''La capitale et ses architectes: illustration critique de l'architecture dans la métamorphose d'une ville en un siècle.'' Institut grand-ducal, section des arts et des lettres, 222 S. Imprimerie Saint-Paul. [[Lëtzebuerger Nationalbibliothéik|BNL]] LB 1061, S. 161
* [[Robert Philippart|Philippart, R.]], 2007. ''Luxembourg. Historicisme et identité visuelle d'une capitale.'' 207 S. éditions saint-paul. ISBN 978-2-87963-694-8, S. 108
* [[Antoinette Lorang|Lorang, Antoinette]], 1988, ''Plateau Bourbon und Avenue de la Liberté: Späthistoristische Architektur in Luxemburg.'' Vol. CIII, PSH, S. 301-302
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Konschtschafenden]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}{{Autoritéitskontroll}}{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Koenig Jean-Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1870]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1919]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Architekten]]
[[Kategorie:Prix Grand-Duc Adolphe]]
[[Kategorie:Membere vum Cercle artistique de Luxembourg]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
j748k7f7wslcb6npr4xb4wnbcc3wx2u
Random Choice
0
53229
2682271
2627856
2026-06-21T08:32:06Z
~2026-36094-46
71839
2682271
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}
'''Random Choice''' war eng lëtzebuergesch [[Rock]]band, déi de 6. Mäerz 2008 vu véier Membere vun ''[[inbetween]]'' gegrënnt ginn ass.
== Besetzung ==
* Gesank: Cyrille Ney, Nadine Balk
* Gittar: Patrick Piticco
* Keyboard: Laurent Schleck
* Bassgittar: Piquet Jung
* Batterie: Jemp Santer
== Concerten ==
* 12. Abrëll 2008: Éilereng am Kulturschapp
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Rockgruppen]]
m54rcd2fi8yrn4l8tghcevw5cceewxx
Bësch zu Lëtzebuerg
0
68447
2682247
2653950
2026-06-20T19:22:06Z
Volvox
4050
2682247
wikitext
text/x-wiki
De '''Bësch zu Lëtzebuerg''' bedeckt eng [[Fläch]] vun 91.400 [[Hektar]], dat si 35,5 % vun der Fläch vum [[Lëtzebuerg (Land)|Land]]. 41,8 % vun de [[Bësch]]er leien am [[Éislek]], 11,5 % op der [[Musel]], 36 % am [[Minettsgéigend|Minett]] an 32 % am Rescht vum [[Guttland]]. De Lëtzebuerger Bësch besteet zu 67,3 % aus [[Lafbam|Lafbeem]], 31,7 % sinn [[Nolebam|Nolebeem]]. Déi dräi heefegst Bamaarte si [[Bichen]] (30,1 %), [[Eechen]]aarten (26,9 %) a [[Fiichten]] (21,2 %). Bal 48.400 Hektar Bësch, deemno knapps iwwer d'Hallschecht, leien an engem [[Natura 2000]] Schutzgebitt; 6.100 an engem national geschützten [[Lëscht vu Lëtzebuerger Naturschutzgebidder|Naturschutzgebitt]].<ref>"Luxemburgs Wälder." In: ''forum'' Nr.416, April 2021, S.31.</ref>
== Dräi typesch Regiounen ==
Jee no Géigend hunn d'[[Bësch]]er typesch Charakteristiken, an et kann ee se an dräi grouss Regiounen opdeelen:
=== Héich [[Ardennen|Ardenne]] mat Bichebëscher ===
Déi Géigend läit am Norde vum Land, op engem Plateau, dee relativ flaach ass, mat enger Héicht vu ronn 500 Meter. Den Ënnergrond ass aus dem [[Devon (Geologie)|ënneschten Devon]] a besteet aus [[Schifer]] a [[Quarzit]], wat brong Biedem gëtt, déi net vill Kallek hunn. D'Biedem si relativ wéineg ausgewäsch well se zimmlech [[leem]]eg sinn, hunn awer Tendenz ze [[Gley|vergleyen]]. De Klima ass dee vun de mëttelste Bierglagen.
An där Géigend sinn d'[[Bichen]], vermëscht mat wéineg [[Eechen]], vun Natur aus ze fannen, de [[Biergahorn]] ass rar, an d'[[Hobich]] gëtt et praktesch guer net. E groussen Deel vun der Bëschfläch besteet aus [[Fiichten]], déi kënschtlech abruecht goufen.
[[Fichier:EisLaMi1.JPG|thumb|320px|Niddreg Ardennen]]
[[Fichier:Labyrinth im Müllertal.jpg|thumb|upright|Bësch an der Sandsteen-Fielslandschaft bei Iechternach.]]
=== Tëschenzon mat verschiddene Bëscher ===
==== Niddreg Ardenne mat gemëschte Bëscher ====
An deem Deel vum [[Éislek]] sinn d'Bëscher am geleefegste laanscht déi géi Häng vu Floss- a Baachdäller. Am natierleche Bësch sinn do d'Bichen ze fannen. D'[[Gierwerei]]en am Éislek hunn et mat sech bruecht, datt grouss Fläche mat [[Louheck]]en ugeluecht goufen, a méi spéit hu [[Fiichten]]- an [[Küstendänn|Dänne]]plantatiounen den natierleche Bësch verdréckt. 41,6 % vum Éislek si mat Bëscher bedeckt.
==== Mergelhiwwele mat Mëschbëscher ====
Déi Bëscher sti meeschtens op Formatiounen aus dem [[Äerdmëttelalter]], et sinn dat haaptsächlech [[Trias]]- a [[Lias]]formatiounen. Et fënnt ee steif leemeg Biedem, a plazeweis Suebelbiedem oder och alt Kallekbiedem. Eng ronn 20 % vun der Fläch vun där Géigend si mat Bëscher bewuess. Ofhängeg vum Ënnergrond fënnt een op méi schwéiere Biedem [[Stilleech|Summereeche]] gemëscht mat Bichen an Hobichen, an op méi liichten, Biche gemëscht mat Wantereechen an Hobichen. Plazeweis fënnt een och [[Esp]]en an Eschen. Am Ënnergehëlz fënnt een all Zorte vu Planze wéi se iwwerall an de Bëscher virkommen, derbäikommen nach e puer Planzenaarten aus de waarme Bëscher.
==== Plateau vum Sandsteen ====
Am [[Guttland]], virun allem um [[Lëtzebuerger Sandsteen]] op Héichten tëscht 300 a 400 Meter, sinn d'[[Routbuch|Bichebëscher]] doheem. Et gëtt dovun do dräi Haaptzorten déi duerch den Ënnerwuess um Buedem bestëmmt ginn: de [[Meekräitchen|Meekräitchen-Bichebësch]]<!-- Meekräitchen= de:Waldmeister-->, den [[Huesebrout|Huesebrout-Bichebësch]] <!-- de: Hainsimse, Luzula campestris --> an deen, op deem de Buedem mat [[Schwingel]] bewuess ass. An der Mëschung mat Eeche fënnt een an engem schwaache Prozentsaz d'[[Wantereech]]. Sporadesch fënnt een och de [[Biergahorn]] an a fiichte Grënn d'[[Esch (Bam)|Esch]]. 31,2 % vun där Géigend si mat Bësch bewuess. Et fënnt een awer och kënschtlech Bestänn mat [[Wäissdänn|Wäisdännen]], [[Douglasdänn|Douglasien]] a Fiichten.
[[Fichier:Bësch am Minett- Tëscht dem Escher Gaalgebierg a Burgronn.JPG|thumb|Pionéierbeem am Minett]]
==== Bëscher an der Minettsgéigend ====
Am [[Minettsgéigend|Minett]] op den Héichte vum [[Bajocien]] war d'Landschaft duerch den Ofbau vun der [[Minett (Äerz)|Minett]] am Tagebau bis an d'1980er Joren eran zum Deel béis op d'Kopp gehäit ginn. Zanterhier hëlt d'Natur sech déi Plazen erëm; eng Partie vun de Bëscher sinn deemno nach jonk, zum Deel am [[Pionéierbamaarten|Pionéierzoustand]], an hunn en héijen Aarteräichtum. De Bësch mécht haut 56 % vun der Fläch vum Minett aus. Als al Bestänn fënnt een op de Koppen de [[Kallekbichebësch]] an och emol Hobichebestänn mat Eechen.
=== Museldall a seng thermophil Bëscher ===
An der [[Musel]]géigend, besonnesch am Hannerland vum Museldall an op de Plateaue ronderëm, déi haaptsächlech um [[Keuper]] an um [[Muschelkallek]] mat héije [[pH|pH-Wäerter]] baséieren, fënnt een déi sougenannt thermophil Bëscher mat Eechen-[[Hobich]]ebëscher, an deenen een d'Wanter- an d'[[Summereech]] fënnt. Plazeweis fënnt een och Bichebëscher, an als Mëschhëlzer gëtt et d'[[Elsbier]] an de [[Spierebam]]. Nëmmen 3,5 % vun dëser Géigend si Bëscher.
== Bamaarten ==
67,3 % vun de [[Bam|Beem]] an de lëtzebuergesche Bëscher si [[Lafbam|Lafbeem]], wourënner Bichen (30,1 %) an Eechen (26,9 %) déi geleefegst sinn. Vun den Nolebeem ass d'[[Fiicht]] mat 21,2 % déi heefegst Aart.<ref>{{Citation|URL=https://environnement.public.lu/content/dam/environnement/documents/natur/forets/foret-en-chiffres.pdf|Titel=La forêt luxembourgeoise en chiffres|Gekuckt=16.01.2021}}</ref> Nieft deenen dräi Aarte sinn eng grouss Zuel un anere Bamzorten an de lëtzebuergesche Bëscher ze fannen, notamment den [[Alenter]], d'[[Hobich]], d'[[Vullekiischt (Prunus)|Vullekiischt]], d'[[Lann]] oder de [[Spierebam]].
== Geschicht an Entwécklung vum Bësch zu Lëtzebuerg ==
Virun der [[Steenzäit|Mëttelser Steenzäit]] (4000 v. Chr.) hat de Mënsch praktesch keen Afloss op de Bësch. Eréischt an der [[Neolithikum|Neisteenzäit]] gouf ugefaangen, op Plaze Bëscher ewechzehaen, fir déi ze besidelen. Dat huet an der [[Kofferzäit|Koffer-]], [[Bronzezäit|Bronzen-]] an [[Eisenzäit]] no an no zougeholl. D'Holz gouf vun do un als Baumaterial an als Brennholz verschafft. D'[[Kelten]] hunn hir Befestegungen aus Bamstämm gebaut (wéi zu [[Lamadelaine|Rolleng]] oder um [[Tëtelbierg]] bei archeologeschen Ausgruewunge konnt nogewise ginn).
Am [[1. Joerhonnert v. Chr.]] huet de Bësch vu Lëtzebuerg zu engem zusummenhängende grousse Massiv gehéiert, dat sech vu [[Reims]] bis op [[Köln]] gezunn huet. Eng ronn 150 Joer duerno ware scho grouss Deeler tëscht de [[Vogesen]] an den [[Ardennen]] net méi matenee verbonnen. D'Landwirtschaft, déi ëmmer méi Afloss krut, huet hir Flächen op d'Käschte vum Bësch vergréissert. Déi Zäit war et haaptsächlech en Héichbësch aus Eechen, Bichen, [[Bierk]]en, [[Ulm (Bam)|Ulmen]], [[Alenter]]en an [[Espen]].
Vun der [[Vëlkerwanderung]] un a bis an d'[[17. Joerhonnert]] huet de Bësch och bei der [[Véizuucht]] eng wichteg Roll gespillt: Joerhonnertelaang goufen d'[[Schwäin]] vu Schwéngshierten an de Bësch gedriwwen, fir sech do mat [[Eechen|Eechelen]] a [[Buchecker]] ze mäschten. Och [[Ranner]] hunn am Bësch, dee manner dicht bewuess war, a wou Gréngs um Buedem gewuess ass, Friesse fonnt. An där Period ass d'Fläch vu Bësch stänneg zeréckgaangen. Den niddregen Exploitatiounswäert, an nei Kulturen am Beräich vun der Landwirtschaft, sou wéi d'Eisenindustrie hu grouss Defrichementer mat sech bruecht. Duerch eng schlecht Reglementatioun, d'Netanhale vun de Bëschordonnanzen an e praktesch inexistenten Amenagement, war de Bësch zu Lëtzebuerg an e ganz schlechten Zoustand komm. Dat geet aus engem Rapport un d'[[Chambre des comptes (Lëtzebuerg)|Chambre des comptes]] vu [[1740]] ervir: "...'' il n'y a pas dans toute la forêt du Grunewald, un seul arbre de bâtiment, ce qui est bien triste et bien extraordinaire pour une forêt de cette grandeur, située aux portes de la ville''."
An der Mëtt vum [[19. Joerhonnert]] war d'Fläch vum Bësch zu Lëtzebuerg mat 29 % vun der ganzer Fläch vum Land am klengsten. [[1840]] gouf d'[[Aministration des eaux et forêts]] gegrënnt (déi [[2009]] an "''Administration de la nature et des forêts''" ëmbenannt gouf), an där hir Aufgab et war, déi ëffentlech Bëscher ze verwalten an z'exploitéieren.
Trotz villen Neiuplanzungen an Opforstungen am Staatsbësch huet et bis [[1865]] gedauert, wéi de [[Kock]] d'[[Holzkuel]]e lues a lues ersat huet, datt déi iwwerméisseg Exploitatioun vun de Bëscher opgehalen huet.
D'Industrialséierung huet awer och mat sech bruecht, datt Fiichteplantagen ugeluecht goufen, fir Dunnen an de Minièren ze hunn, a ganz Bëscher goufen ewechgerappt fir [[Schmelz]]en ze bauen (sou de Clair-Chênes-Bësch zu Esch-Uelzecht, deen der [[Adolf-Emil-Schmelz]] huet misse Plaz maachen) oder fir iwwer Dag Minett ofzebauen.
Zanter den 1990er Joren hunn nieft de wirtschaftlechen Aspekter (Holzgewënnung) nach aner Krittären u Wichtegkeet gewonnen, wéi dee vum Tourismus- an Erhuelungswäert vun de Bëscher, mä och d'[[Nohaltegkeet]]. D'Aufgab vun der Natur- a Bëscherverwaltung ass et dann och eng koherent Approche zu dësen zum Deel widderspréchlechen Uspréch un de Bësch z'assuréieren an duerchzesetzen.
== Proprietären ==
54 % vun de Bëscher zu Lëtzebuerg, sinn a Privatbesëtz, dee sech op eng 13.800 Besëtzer verdeelt. Ronn 80 % dovu leien am Éislek, an et si meeschtens Parzelle vu manner wéi 2 [[Hektar]].
Déi aner ronn 46 % am ëffentleche Besëtz ginn, als sougenannt ''forêts soumises'', vun der [[Natur- a Bëschverwaltung]] verwalt. Am Total eng 40.000 ha déi dem Staat (10,7 %), de Gemengen (32,8 %), [[Ëffentlecht Etablissement (Lëtzebuerg)|ëffentlechen Etablissementer]] (1,3 %) oder dem [[Kierchefong]] gehéieren<ref>[http://www.environnement.public.lu/forets/index.html Portail de l'environnement] opgeruff den 31. Januar 2011</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110906110929/http://www.privatbesch.lu/index.php?id=11 Wem gehört der Wald?] op privatbesch.lu</ref><ref>{{Citation|URL=https://environnement.public.lu/fr/natur/forets.html|Titel=Forêts et ses services écosystémiques|Gekuckt=16. Januar 2021}}</ref>.
De gréisste Staatsbësch ass de [[Gréngewald]] mat iwwer 1.200 ha<ref>Donnéeë vun ëm 1970</ref>, déi gréisst Gemengebëscher sinn déi vu [[Miersch]] mat ronn 1.150 ha, [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]] mat 754 ha a [[Betzder]] mat 748 ha.
=== Geschicht ===
An der Zäit vun de [[Frankeräich|Franke]] war de Bësch entweeder e Privatdomaine, oder eng Kollektivproprietéit. E gouf net sou behandelt wéi d'Akerland, dat ënner der Kollektivitéit duerch Lous opgedeelt gouf. Vum [[6. Joerhonnert]] u kruten d'Kierchen ëmmer méi Besëtz, dorënner och Bëscher, déi se entweeder selwer kaaft hunn, oder vun de Kinneken a Prënze geschenkt kruten. Mat de Fräibréiwer géint d'[[13. Joerhonnert]] ass eng nei Kategorie vu Besëtzer entstanen, d'Bierger. Well vill [[Adel|Adleger]] Sue gebraucht hunn, hu se hir Bëscher u räich fräi Bierger verkaaft.
Ënner der [[Franséisch Revolutioun|franséischer Revolutioun]] huet d'Kierch praktesch all hir Bëscher verluer, a se goufen e gemeinsaamt Gutt dat a Kantonnementer opgedeelt war. Doriwwer eraus kruten d'Leit déi en Notzrecht haten eng Partie vum Bësch als Privatbesëtz, a si hunn doduerch hiert Notzrecht op de gemeinsamen Deel verluer.
Ënner dem [[Directoire|franséische Regime]] haten d'Staatsbëscher eng Fläch vun 9780 ha. Bis [[1814]] war déi Fläch op 5.245 ha zeréckgaangen. Ënner der Hollännescher Herrschaft gouf praktesch alles verkaaft wat engem Bam geglach huet, fir den Hollänner hir Krichsschold ze bezuelen. Um Enn vum [[19. Joerhonnert]] hat Lëtzebuerg kee Meterkaree Staatsbësch méi.
[[1902]] gouf ugefaangen erëm e Staatsbësch zesummenzestellen, an dat mam Kaf vu [[Paschenterbësch]] mat 63 ha. Ëm 1975 hat de Staatsbësch eng ronn 5.000 ha. Duerno koumen eng Partie Hektaren dobäi wéi d'Schmelze géint 1978 ugefaangen hunn hir verloosse Minièren, déi se iwwer Dag haten, un de Staat ofzestoussen. Do derbäi koumen awer och nach Bëscher déi an engem Héichbëschzoustand waren, well se iwwer den ënnerierdesche Konzessioune stoungen, wéi z. B. de [[Laangebierg]], de [[Gaalgebierg]] an den [[Herenterbierg]] tëscht [[Diddeleng]] an [[Téiteng]], déi op ee Siess den Domaine ëm méi wéi 300 ha vergréissert hunn. Eng aner Partie an der [[Walfer]] Géigend koum aus dem Besëtz vum [[Groussherzog vu Lëtzebuerg|Groussherzog]], wéi do de Bau vun der [[Autobunn A7 (Lëtzebuerg)|Nordstrooss]] ugefaange gouf, an doduerch den Domaine vum Haff an där Géigend sou opgespléckt gouf, dat en net méi intressant fir den Haff war.
== Ekologie an Naturschutz ==
Wéinst hirer héijer Biodiversitéit spillen [[Naturbësch]]er, d. h. Bëscher, déi net bewirtschaft ginn, eng wichteg [[Ekologie|ekologesch]] Roll. Bis 2010 solle ronn 5 % vun de Gemengen- a Staatsbëscher zu Lëtzebuerg als Naturbësch klasséiert sinn.
{{Méi Info 1|Naturbësch}}
== Gesondheetszoustand ==
Am Summer 2023 huet d'Naturverwaltung bei ronn 1.200 Beem, déi iwwer 50 Plazen am Land verdeelt sinn, en Inventaire iwwer de Gesondheetszoustand vun de Bëscher zu Lëtzebuerg gemaach. Nëmme méi 14,5 % vun de Beem ware gesond, iwwer 55 % sinn an engem mangelhaften gesondheetlechen Zoustand, an 12,3 % dovu si schonn ofgestuerwen.<ref>Charel Thillen: [https://www.rtl.lu/news/national/a/2119091.html "De Lëtzebuerger Bësch ass a schlechtem Zoustand."] rtl.lu, 27.09.2023.</ref><ref>[https://anf.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B09-septembre%2B27-welfring-iventaire-phytosanitaire.html "Les résultats de l'inventaire phytosanitaire 2023 des forêts du Luxembourg."] Communiqué op anf.gouvernement.lu, 27.09.2023.</ref>
== Toponymie vun de lëtzebuergesche Bëscher ==
De [[Joseph Hess]] gëtt déi heiten Erklärunge fir déi geleefegst Nimm vu Bëscher zu Lëtzebuerg<ref>Joseph Hess: ''Altluxemburger Denkwürdigkeiten, Beiträge zur Luxemburger Kultur- und Volkskunde.'' Luxemburg 1960, S. 37-39.</ref>:
*"'''Haard'''" (resp. "Häerdchen") ass e laanggezunnene Bësch mat fräie Plazen, wou d'Véi konnt weeden. Deen Numm ass ze fanne bei Mompech, Iechternach, Allënster, Reisduerf, Conter, Dikrech, Dippech, Diddeleng, Biwer a Grenzen.
*"'''Fenn'''" ass en héichgeleeëne suppege Bësch (vgl. [[Héicht Venn]]); beluecht ass den Numm zu Housen, Ëlwen an Aasselbuer, ''Fennkamp'' bei Eschweiler (Wolz) a ''Gefenn'' bei Kolpech.
*"'''-wald'''": Bëscher mat deem Suffix goufe fréier "-wal" genannt, wéi haut nach bei Simmer an de ''Wal'' tëscht Diddeleng an Helleng.
*"'''-holz''' heesche méi kleng Bëscher; vgl. Buchholz (Buchels), Eichholz (Eichels) a verschidden Uertschaftsnimm, déi dovun ofgeleet goufen.
* "'''Lo, Léi, Loher'''" ass ze fanne bei Schieren, Diddeleng, Ëlwen, Bettenduerf, Reisduerf, Dellen, Kielen, a Rouspert.
* "'''Fooscht'''<ref>Cf. d'[[Fooschtbaach]] an der Gemeng Ëlwen.</ref>, '''Faascht'''" kënnt vu 'Forst'<ref>Den Dictionnaire des noms de lieux en Wallonnie et à Bruxelles, seet Faascht kéim aus dem ale Franséische ''faisse'' (lat: fascia), wat eng Strëpp vu Wise bedeit. Als Beispiller vun Uertschaftsnimm déi dovun ofgeleet sinn, gëtt en un: [[Faascht]], [[Fachelles]] am [[Provënz Hainaut|Hainaut]], [[Faches]] bei [[Gouvy]], [[Fachotte]] bei [[Nivelles]] a [[Fachu]] bei [[Soignies]]</ref>; et gëtt där Bëscher bei Fëschbech, Bungeref, [[Diänjen]], Mompech, Rodebuer/Betzder, Bech, Gréiwemaacher a Stengefort, an an de belsche Grenzgebidder an der [[Provënz Lëtzebuerg]]<ref>Cf. d'Uertschaft [[Faascht]] bei Arel an de Faaschterhaff</ref>
*"'''Ratt'''" kënnt heefeg vir, seng Bedeitung ass onkloer.
== Literatur ==
* Administration des eaux et forêts (éd.), 1971. ''La forêt du Grand-Duché de Luxembourg''. 95 p. Impr. Saint-Paul, Luxembourg.
* Administration des eaux et forêts, 1995. ''Naturräumliche Gliederung Luxemburgs: Ausweisung ökologischer Regionen für den Waldbau, mit Karte der Wuchsgebiete und Wuchsbezirke''. Ministère de l'environnement, Ministère de l'agriculture, de la viticulture et du développement rural, Administration des eaux et forêts, Luxemburg. Service central des imprimés de l'État, 65 S.
* Administration de la nature et des forêts (éd.), 2012. ''Patrimoine historique et culturel en forêts luxembourgeoises''. 114 S. ISBN 978-2-9599675-6-6 (D'Buch enthält kee Publikatiounsjoer, och d'Dréckerei ass net genannt).
* Anonyme, 2008. ''Dossier: Bësch''. [http://www.forum.lu/bibliothek/ausgaben/inhalt?ausgabe=288 Forum Nr. 280.]
* [[Jos Helbach|Helbach, J]]., 2014. ''Die Geschichte des Luxemburger Waldes im Laufe der Jahrhunderte''. Dréckerei Saint-Paul, Lëtzebuerg. 1. Oplo 2004; 2. Oplo 2014, 413 S. ISBN 978-99959-098-4-
* Niemeyer, T., C. Ries & W. Härdtle, 2010. ''Die Waldgesellschaften Luxemburgs. Vegetation, Standort, Vorkommen und Gefährdung''. [https://web.archive.org/web/20100918082602/http://www.mnhn.lu/recherche/ferrantia/liste_detail.asp?ID=58 Ferrantia 57]. 122 S. Luxembourg. ISSN 1682-5519.
* Wagner, Marc (coord.), 2003. ''La forêt luxembourgeoise en chiffres. Résultats de l'inventaire forestier national au Grand-duché de Luxembourg 1998-2000''. Ministère de l'agriculture, de la viticulture et du développement rural, Administration des eaux et forêts, Luxembourg. Graphic Press, Mamer. 210 S.
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20210428123806/https://statistiques.public.lu/stat/TableViewer/document.aspx?ReportId=12753&IF_Language=fra&MainTheme=1&FldrName=3&RFPath=9609 interaktiv Kaart vum Lëtzebuerger Bësch] op geoportail.lu
* [https://environnement.public.lu/fr/publications/forets/foret_lux_en_chiffres_1.html La forêt luxembourgeoise en chiffres - Résultats de l'inventaire forestier national au grand-duché de Luxembourg 1998 - 2000], Administration des Eaux et Forêts du Grand-Duché de Luxembourg
* [https://environnement.public.lu/fr/publications/forets/IFL2_fr.html La forêt luxembourgeoise en chiffres - Résultats de l'inventaire forestier national au grand-duché de Luxembourg 2009-2011], Administration des Eaux et Forêts du Grand-Duché de Luxembourg
* [http://www.privatbesch.lu/ Lëtzebuerger Privatbësch], Groupement des Sylviculteurs asbl
* [https://web.archive.org/web/20160305201841/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1617/0001/a001.pdf#page=1 ''Fait des Bois'' Ordonnance vu 1617]
* [http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1623/0001/a001.pdf#page=1 Coutumes générales 8. Abrëll 1625 ''Des Bois, Forêts, Pâturage, vaine Pâture, Paisson, Pêcherie et autres droits de communautés.'']
* [https://web.archive.org/web/20160305202912/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1669/0001/a001.pdf#page=1 Ordonnance vu 1669 ''Des Eaux et Forêts'']
* [https://web.archive.org/web/20160305203342/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1775/0002/a002.pdf#page=1 Ordonnance vum 22. Juli 1775, ''portant défense de cueillir dans les Bois des fruits quelconques.'']
=== Reportagen „Lëtzebuerger Bëscher“ op rtl.lu <small>(Mee 2021)</small> ===
* [https://www.rtl.lu/news/national/a/1727406.html Deel 1 - De Bësch am Éislek, gepräägt duerch d'Lieder-Industrie]
* [https://www.rtl.lu/news/national/a/1727856.html Deel 2 - De Bësch am Osten, Manternacher Fiels an d'Eechebësch]
* [https://www.rtl.lu/news/national/a/1728365.html Deel 3 - De Bësch am Süde vum Land]
*[https://www.rtl.lu/news/national/a/1728939.html Deel 4 - Noumerleeën, Bësch am Sandsteen]
*[https://www.rtl.lu/news/national/a/1729371.html Deel 5 - Iwwer Planzen an Insekten]
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Ëmwelt zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Bëscher zu Lëtzebuerg| ]]
gv6puymxld8wgpqmax9k4rum0tz3zky
Gemeng Ëlwen
0
72477
2682233
2681567
2026-06-20T15:21:07Z
GilPeBot
65660
png → svg (via JWB)
2682233
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Troisvierges
| Numm (Däitsch) = Ulflingen
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ëlwen}}
| Koordinaten = {{coor dms|50|7|14|N|5|59|56|O}}
}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Klierf]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
== Geographie ==
Ëlwen läit am Nord-Weste vum Land am [[Éislek]]. Et ass déi nërdlechst Gemeng aus dem Grand-Duché. Am Norden, Nordosten a Weste stéisst se un d'[[Belsch]], am Südosten un d'[[Gemeng Wäiswampech]] an am Süden un d'[[Gemeng Wëntger]]. An der Gemeng leien déi zwou héchste Koppen aus dem Land, d'[[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]] an [[Op Kneiff]].
Den nërdlechste Punkt vum Land läit an der Ëlwener Gemeng op {{Coor dms1|50|10|58|N|06|01|29|O}}.
== Uertschaften an der Gemeng ==
{{div col|cols=3}}
* [[Beesslek]]
* [[Biwesch]]
* [[Drénkelt]]
* [[Ëlwen]]<ref>D'Nimm ''Ufflange'' an ''Trois-Vierges'' oder och ''Trois Vierges'' waren am 19. Joerhonnert nach a Gebrauch. Cf. S. 472 an: [http://books.google.fr/books?id=BOFaAAAAQAAJ&pg=PA472 L'Évêque de la Basse-Moûturie, Louis, 1844. Itinéraire du Luxembourg germanique, ou voyage historique et pittoresque dans le Grand-Duché. 500 p. V. Hoffmann, Luxembourg].</ref>
* [[Géidgen]]
* [[Huldang]]
* [[Kierchen]]
* [[Wilwerdang]]
{{div col end}}
Zu der Gemeng Ëlwen gehéieren nach follgend Häff a [[Lieu-dit]]en:
{{div col|cols=3}}
* [[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]]
* [[Cornelysmillen]]
* [[Géidger Millen]]
* [[Huldanger Millen]]
* [[Kierchermillen]]
* [[Lenglerlach]]
* [[Op Kneiff]]
* [[Pafemillen]]
* [[Schmëdd (Ëlwen)|Schmëdd]]
{{div col end}}
== Hydrographie ==
Duerch [[Ëlwen]] leeft d'[[Wolz (Klierf)|Wolz]] déi hir Quelle bei [[Huldang]] huet.
Aner Baachen um Territoire vun der Gemeng sinn:
{{div col|cols=3}}
* [[Boburen]]
* [[Brellbaach]]
*[[Klierf (Baach)|Klierf]]
* [[Fooschtbaach]]
* [[Follmillbaach]]
* [[Haardbaach]]
* [[Heffbaach]]
* [[Kléngelbaach (Wolz)|Kléngelbaach]]
* [[Luckesbaach]]
* [[Stauwelsbaach]] och Millebaach genannt.
* [[Renkebaach]]
* [[Weierbaach]]
{{div col end}}
== Geschicht ==
Bis den 28. Dezember 1908 huet d'Gemeng [[Kierchen]] ({{Fr}} ''Basbellain'') geheescht. Mat engem Gesetz vun deem Dag gouf de Sëtz vun der Gemeng op Ëlwen transferéiert an d'Gemeng gouf deementspriechend ëmgedeeft<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1908/12/28/n1/jo Loi du 28 décembre 1908 transférant le chef-lieu de la commune de Basbellain à Troisvierges] op legilux.lu, gekuckt den 2. Juni 2020</ref>. Duerch Gesetz vum 20. Juli 1925 gouf d'[[Kadastersektioun|Sektioun]] Biwesch vun der deemoleger Gemeng [[Aasselbuer]] ofgetrennt, an ass bei d'Gemeng Ëlwen derbäikomm<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1925/07/20/n2/jo Loi du 20 juillet 1925 concernant le rattachement de la section de Biwisch à la commune de Troisvierges] op legilux.lu, gekuckt den 2. Juni 2020</ref>.
Bei der Grënnung vun der neier [[Gemeng Wëntger]] (1977) koume 7,88 [[Hektar|ha]] aus der Sektioun B vun [[Aasselbuer]] bei d'Gemeng Ëlwen<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1977/10/31/n1/jo Loi du 31 octobre 1977 portant fusion des communes de Asselborn, Boevange/Clervaux, Hachiville et Oberwampach] op legilux.lu, gekuckt den 2. Juni 2020</ref>.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
|}
===Entwécklung vun der Awunnerzuel===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2021 text:2021
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:1821 from:0 till:1362
bar:1871 from:0 till:1850
bar:1910 from:0 till:2779
bar:1922 from:0 till:2612
bar:1935 from:0 till:2732
bar:1947 from:0 till:2518
bar:1960 from:0 till:2006
bar:1970 from:0 till:1848
bar:1981 from:0 till:1858
bar:1991 from:0 till:1993
bar:2001 from:0 till:2523
bar:2011 from:0 till:2972
bar:2021 from:0 till:3367
PlotData=
bar:1821 at: 1362 fontsize:S text:1.362 shift:(-14,5)
bar:1871 at: 1850 fontsize:S text:1.850 shift:(-14,5)
bar:1910 at: 2779 fontsize:S text:2.779 shift:(-14,5)
bar:1922 at: 2612 fontsize:S text:2.612 shift:(-14,5)
bar:1935 at: 2732 fontsize:S text:2.732 shift:(-14,5)
bar:1947 at: 2518 fontsize:S text:2.518 shift:(-14,5)
bar:1960 at: 2006 fontsize:S text:2.006 shift:(-14,5)
bar:1970 at: 1848 fontsize:S text:1.848 shift:(-14,5)
bar:1981 at: 1858 fontsize:S text:1.858 shift:(-14,5)
bar:1991 at: 1993 fontsize:S text:1.993 shift:(-14,5)
bar:2001 at: 2523 fontsize:S text:2.523 shift:(-14,5)
bar:2011 at: 2972 fontsize:S text:2.972 shift:(-14,5)
bar:2021 at: 3367 fontsize:S text:3.367 shift:(-14,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
==Politik==
Ëlwen war bis d'Gemengewale vun 2011 nach mat, eng [[Majorzsystem|Majorzgemeng]]. Well se 2017 iwwer 3000 Awunner hat, gëtt de Gemengerot zanterhier nom [[Proporzsystem]] gewielt.
No de Wale vun 2017 bestoung eng [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-EBL-Koalitioun; zanter 2023 ass et eng aus der ''Ëlwener Bierger Lëscht'' (ËBL) mat der ''Oppe Lëst Ëlwen'' (OBL)
=== Zesummesetzung ===
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! ËBL
!OLE
|-
| 2017 || 4 || 7
|
|-
|2023
|
|7
|3
|}
{{small|ËBL: Ëlwener Bierger Lëscht {{!}} OBL: Oppe Lëst Ëlwen<br>Quell: elections.lu}}
===Buergermeeschteren===
{{Kapitel Info feelt}}
* ...
* ... Pierre Huss
*...
*... - 2011: [[Lucien Majerus]]
* zanter 2011: [[Edy Mertens]] (Biergerlëscht/DP)
== Kulturelles ==
* [[Ciné Orion]] bei der Gare zu Ëlwen
* [[Tony-Bourg-Bibliothéik]]
== Kuckeswäertes ==
* d'[[Fiichtgebitt Cornelysmillen]];
* d'[[Kierch Ëlwen]] aus dem Joer 1640, déi dem Ëlwener [[Franziskaner]]klouschter gehéiert huet; mat hirem Mobilier al hirer Uergel als [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|nationaalt Monument klasséiert]];
* d'[[Méchelskierch vu Kierchen|Kierch vu Kierchen]], zesumme mam Kierfecht ronderëm als nationaalt Monument klasséiert;
* d'[[Kierchermillen]], och en nationaalt Monument (''Inventaire supplémentaire'').
== Bekannt Leit aus der Gemeng ==
{{Div col|cols=2}}
* [[Nicolas Adames]] (1813-1887), kathoulesche Priister, éischte Bëschof vu Lëtzebuerg
* [[Marcel Feller]] (1890-1975), Eisebunner a Politiker
* [[Johny Flick]] (1930-2008), Geowëssenschaftler
* [[Yvonne Frisch-Urbany]] (1923-2013), Schrëftstellerin
* [[André Gruber]], (1869-1926), Zänndokter a Lokalpolitiker
* [[Eugène Heinen]] (1914-2006), Pedagog, Theaterregisseur a Schauspiller
* [[Yvo Kerger]] (1908-1945), Eisebunner a Resistenzler
* [[Lucien Lux]] (*1956), Politiker
* [[Albert Neumann]] (1899-1976), Turner an Olympionik
* [[Josy Meyers]] (1902-1970), Zeecheprofesser
* [[Nicolas Morn]] (1932-1997), Vëlossportler
* [[Pierre Prüm]], (1886-1950), Politiker a Premierminister
* [[Joseph Schwickert]] (1836-1902), Professer an Auteur
* [[Norbert Stelmes]] (1915-1986), Lycéesprofesser, Komponist a Pianist
* [[Jean-Pierre Thill (Architekt)|Jean-Pierre Thill]] (1916-1981), Architekt
* [[René Urbany]] (1927-1990), Journalist a Politiker
* [[Danielle Wagner]] (*1960),Sculptrice
* [[Charles de Waha]] (1888-1918), Medezinner, Chirurg a Politiker
* [[Aloyse-André Welter]] (1852-1922), Schoulmeeschter, Zeitungsredakter a Schrëftsteller
{{Div col end}}
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Ëlwen ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{div col|cols=3}}
* [[Syndicat de distribution d'eau des Ardennes|DEA]]
* [[Maison de retraite Clervaux]]
* [[Parc Naturel de l'Our]]
* [[SICLER]]
* [[SIDEC]]
* [[SIDEN]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
* [[SIVOUR]]
{{div col end}}
== Jumelagen ==
{{div col|cols=3}}
* Hepstedt an {{DEU}}
* Desborough a {{GBR}}
* Bièvre an der {{BEL}}
* Holmegaard an {{DEN}}
* Falset a {{ESP}}
* Cissé a {{FRA}}
* Kolindros a {{GRE}}
* Cashel an {{IRL}}
* Esch an {{NED}}
* Samuel a {{POR}}
* Bucine an {{ITA}}
* Lassee an {{AUT}}
* Kannuns a {{FIN}}
* Ockelbro a {{SWE}}
* Pölva an {{EST}}
* Nagycenk an {{HUN}}
* Stryzow a {{POL}}
* Stary Poddvorov an {{CZE}}
* Medzev an der {{SLK}}
* Moravce a {{SVN}}
* Lefkara an {{CYP}}
* Nadur op {{MLT}}
{{div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Eisebunnsstreck Ëlwen-Wilwerdang-belsch Grenz|Eisebunnsstreck Ëlwen-Wilwerdang]]
* [[Sentier des Passeurs]]
* [[Naturpark Our]]
* [[Islek ohne Grenzen EWIV]]
{{LNM}}
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Troisvierges|Ëlwen}}
* [http://www.troisvierges.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Ëlwen]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/clervaux/troisvierges D'Gemeng Ëlwen op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.harmonie-troisvierges.lu/ Websäit vun der Ëlwener Musek]
<!--* [http://www.elwen.eu/ Websäit mat villen Informatiounen iwwer Ëlwen] [Dee Link geet momentan (Juni 2020) op eng Säit déi näischt mat
Ëlwen ze dinn huet...]-->
{{Referenzen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Klierf}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Elwen]]
[[Kategorie:Gemeng Ëlwen| ]]
2768a2fy2e9tjmfsyi45tojqxwhnhw0
2682239
2682233
2026-06-20T15:55:54Z
GilPe
14980
/* Wopen */ +Detailer Wopen
2682239
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Troisvierges
| Numm (Däitsch) = Ulflingen
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ëlwen}}
| Koordinaten = {{coor dms|50|7|14|N|5|59|56|O}}
}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Klierf]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}} vun där se och hiren Numm huet.
== Geographie ==
Ëlwen läit am Nord-Weste vum Land am [[Éislek]]. Et ass déi nërdlechst Gemeng aus dem Grand-Duché. Am Norden, Nordosten a Weste stéisst se un d'[[Belsch]], am Südosten un d'[[Gemeng Wäiswampech]] an am Süden un d'[[Gemeng Wëntger]]. An der Gemeng leien déi zwou héchste Koppen aus dem Land, d'[[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]] an [[Op Kneiff]].
Den nërdlechste Punkt vum Land läit an der Ëlwener Gemeng op {{Coor dms1|50|10|58|N|06|01|29|O}}.
== Uertschaften an der Gemeng ==
{{div col|cols=3}}
* [[Beesslek]]
* [[Biwesch]]
* [[Drénkelt]]
* [[Ëlwen]]<ref>D'Nimm ''Ufflange'' an ''Trois-Vierges'' oder och ''Trois Vierges'' waren am 19. Joerhonnert nach a Gebrauch. Cf. S. 472 an: [http://books.google.fr/books?id=BOFaAAAAQAAJ&pg=PA472 L'Évêque de la Basse-Moûturie, Louis, 1844. Itinéraire du Luxembourg germanique, ou voyage historique et pittoresque dans le Grand-Duché. 500 p. V. Hoffmann, Luxembourg].</ref>
* [[Géidgen]]
* [[Huldang]]
* [[Kierchen]]
* [[Wilwerdang]]
{{div col end}}
Zu der Gemeng Ëlwen gehéieren nach follgend Häff a [[Lieu-dit]]en:
{{div col|cols=3}}
* [[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]]
* [[Cornelysmillen]]
* [[Géidger Millen]]
* [[Huldanger Millen]]
* [[Kierchermillen]]
* [[Lenglerlach]]
* [[Op Kneiff]]
* [[Pafemillen]]
* [[Schmëdd (Ëlwen)|Schmëdd]]
{{div col end}}
== Hydrographie ==
Duerch [[Ëlwen]] leeft d'[[Wolz (Klierf)|Wolz]] déi hir Quelle bei [[Huldang]] huet.
Aner Baachen um Territoire vun der Gemeng sinn:
{{div col|cols=3}}
* [[Boburen]]
* [[Brellbaach]]
*[[Klierf (Baach)|Klierf]]
* [[Fooschtbaach]]
* [[Follmillbaach]]
* [[Haardbaach]]
* [[Heffbaach]]
* [[Kléngelbaach (Wolz)|Kléngelbaach]]
* [[Luckesbaach]]
* [[Stauwelsbaach]] och Millebaach genannt.
* [[Renkebaach]]
* [[Weierbaach]]
{{div col end}}
== Geschicht ==
Ëlwen ass eng vun den historesche Gemengen, déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen, se huet uganks a bis den 28. Dezember 1908 [[Kierchen|Gemeng Kierchen]] ({{Fr}} ''Basbellain'') geheescht. Mat engem Gesetz vun deem Dag gouf de Sëtz vun der Gemeng op Ëlwen transferéiert an d'Gemeng gouf deementspriechend ëmgedeeft<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1908/12/28/n1/jo Loi du 28 décembre 1908 transférant le chef-lieu de la commune de Basbellain à Troisvierges] op legilux.lu, gekuckt den 2. Juni 2020</ref>. Mam Gesetz vum 20. Juli 1925 gouf d'[[Kadastersektioun|Sektioun]] [[Biwesch]] vun der deemoleger Gemeng [[Aasselbuer]] ofgetrennt, an ass bei d'Gemeng Ëlwen derbäikomm<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1925/07/20/n2/jo Loi du 20 juillet 1925 concernant le rattachement de la section de Biwisch à la commune de Troisvierges] op legilux.lu, gekuckt den 2. Juni 2020</ref>.
Bei der Grënnung vun der neier [[Gemeng Wëntger]] (1977) koume 7,88 [[Hektar|ha]] aus der Sektioun B vun [[Aasselbuer]] bei d'Gemeng Ëlwen<ref>[http://legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1977/10/31/n1/jo Loi du 31 octobre 1977 portant fusion des communes de Asselborn, Boevange/Clervaux, Hachiville et Oberwampach] op legilux.lu, gekuckt den 2. Juni 2020</ref>.
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.svg|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 243}}</ref>:
''D'or à la montagne à trois coupeaux, celui du milieu plus élevé, chargé d'une roue motrice de locomotive posée sur un rail, le tout d'argent, ladite montagne sommée d'une croix patriarcale de gueules ornée de sept besants d'argent, au chef de gueules chargé de trois vierges d'argent, rangées en fasce.''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[27. September]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[3. November]] [[1982]] - Mémorial B 1982, Säit 945 - Projet: [[Marcel Lenertz]] 1982.}}
Ënnert dem [[Ancien Régime]] huet de gréissten Deel vum Territoire vun der haiteger Gemeng der Seigneurie vu Klierf gehéiert (''d'or au chef de gueules chargé de trois merlettes d'argent''), de Rescht war en Deel vum ''Haff vu Bellain'', vun deem e mëttelalterleche Sigel mam Portrait vum [[Poopst]] [[Cornelius (Poopst)|Cornelius]] bekannt ass.
De franséischen Numm vun der Gemeng (''Troisvierges'') geet op e Kult zeréck, deen do zu Éiere vun dräi Frae praktizéiert gouf, déi als [[Jongfra|Jongfraen]] a [[Märtyrer]] ugesi goufen. Hir symbolesch an opschlossräich Nimm – ''Fides'', ''Spes'' a ''Caritas'' (lb. Glawen, Hoffnung a Léift) – verroden awer, datt et sech ëm en uralen an obskuere Kult handelt, deen duerch d'Christianiséierung nees entdeckt gouf.
De Wope vun der Gemeng baséiert op deem vu Klierf, mat den dräi Jongfraen amplaz vun de [[Märel (Vull)|Märelen]].
Den Hiwwel erënnert un d'Regioun [[Éislek]], an den zentrale méi héijen Deel un d'[[Buergplaz zu Huldang|Buergplaz]], déi laang als déi héchst Plaz vum Land gegollt huet.
D'Rad an d'Schinn erënneren un déi wichteg Roll, déi d'Eisebunn an der Entwécklung vun der Gemeng gespillt huet.
D'[[Patriarchalkräiz]] ass ee vun den Attributer vum Poopst Cornelius a bezitt sech op den ''Haff vu Bellain''.
|}
===Entwécklung vun der Awunnerzuel===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2021 text:2021
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:1821 from:0 till:1362
bar:1871 from:0 till:1850
bar:1910 from:0 till:2779
bar:1922 from:0 till:2612
bar:1935 from:0 till:2732
bar:1947 from:0 till:2518
bar:1960 from:0 till:2006
bar:1970 from:0 till:1848
bar:1981 from:0 till:1858
bar:1991 from:0 till:1993
bar:2001 from:0 till:2523
bar:2011 from:0 till:2972
bar:2021 from:0 till:3367
PlotData=
bar:1821 at: 1362 fontsize:S text:1.362 shift:(-14,5)
bar:1871 at: 1850 fontsize:S text:1.850 shift:(-14,5)
bar:1910 at: 2779 fontsize:S text:2.779 shift:(-14,5)
bar:1922 at: 2612 fontsize:S text:2.612 shift:(-14,5)
bar:1935 at: 2732 fontsize:S text:2.732 shift:(-14,5)
bar:1947 at: 2518 fontsize:S text:2.518 shift:(-14,5)
bar:1960 at: 2006 fontsize:S text:2.006 shift:(-14,5)
bar:1970 at: 1848 fontsize:S text:1.848 shift:(-14,5)
bar:1981 at: 1858 fontsize:S text:1.858 shift:(-14,5)
bar:1991 at: 1993 fontsize:S text:1.993 shift:(-14,5)
bar:2001 at: 2523 fontsize:S text:2.523 shift:(-14,5)
bar:2011 at: 2972 fontsize:S text:2.972 shift:(-14,5)
bar:2021 at: 3367 fontsize:S text:3.367 shift:(-14,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
==Politik==
Ëlwen war bis d'Gemengewale vun 2011 nach mat, eng [[Majorzsystem|Majorzgemeng]]. Well se 2017 iwwer 3000 Awunner hat, gëtt de Gemengerot zanterhier nom [[Proporzsystem]] gewielt.
No de Wale vun 2017 bestoung eng [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]-EBL-Koalitioun; zanter 2023 ass et eng aus der ''Ëlwener Bierger Lëscht'' (ËBL) mat der ''Oppe Lëst Ëlwen'' (OBL)
=== Zesummesetzung ===
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! ËBL
!OLE
|-
| 2017 || 4 || 7
|
|-
|2023
|
|7
|3
|}
{{small|ËBL: Ëlwener Bierger Lëscht {{!}} OBL: Oppe Lëst Ëlwen<br>Quell: elections.lu}}
===Buergermeeschteren===
{{Kapitel Info feelt}}
* ...
* ... Pierre Huss
*...
*... - 2011: [[Lucien Majerus]]
* zanter 2011: [[Edy Mertens]] (Biergerlëscht/DP)
== Kulturelles ==
* [[Ciné Orion]] bei der Gare zu Ëlwen
* [[Tony-Bourg-Bibliothéik]]
== Kuckeswäertes ==
* d'[[Fiichtgebitt Cornelysmillen]];
* d'[[Kierch Ëlwen]] aus dem Joer 1640, déi dem Ëlwener [[Franziskaner]]klouschter gehéiert huet; mat hirem Mobilier al hirer Uergel als [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter|nationaalt Monument klasséiert]];
* d'[[Méchelskierch vu Kierchen|Kierch vu Kierchen]], zesumme mam Kierfecht ronderëm als nationaalt Monument klasséiert;
* d'[[Kierchermillen]], och en nationaalt Monument (''Inventaire supplémentaire'').
== Bekannt Leit aus der Gemeng ==
{{Div col|cols=2}}
* [[Nicolas Adames]] (1813-1887), kathoulesche Priister, éischte Bëschof vu Lëtzebuerg
* [[Marcel Feller]] (1890-1975), Eisebunner a Politiker
* [[Johny Flick]] (1930-2008), Geowëssenschaftler
* [[Yvonne Frisch-Urbany]] (1923-2013), Schrëftstellerin
* [[André Gruber]], (1869-1926), Zänndokter a Lokalpolitiker
* [[Eugène Heinen]] (1914-2006), Pedagog, Theaterregisseur a Schauspiller
* [[Yvo Kerger]] (1908-1945), Eisebunner a Resistenzler
* [[Lucien Lux]] (*1956), Politiker
* [[Albert Neumann]] (1899-1976), Turner an Olympionik
* [[Josy Meyers]] (1902-1970), Zeecheprofesser
* [[Nicolas Morn]] (1932-1997), Vëlossportler
* [[Pierre Prüm]], (1886-1950), Politiker a Premierminister
* [[Joseph Schwickert]] (1836-1902), Professer an Auteur
* [[Norbert Stelmes]] (1915-1986), Lycéesprofesser, Komponist a Pianist
* [[Jean-Pierre Thill (Architekt)|Jean-Pierre Thill]] (1916-1981), Architekt
* [[René Urbany]] (1927-1990), Journalist a Politiker
* [[Danielle Wagner]] (*1960),Sculptrice
* [[Charles de Waha]] (1888-1918), Medezinner, Chirurg a Politiker
* [[Aloyse-André Welter]] (1852-1922), Schoulmeeschter, Zeitungsredakter a Schrëftsteller
{{Div col end}}
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Ëlwen ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{div col|cols=3}}
* [[Syndicat de distribution d'eau des Ardennes|DEA]]
* [[Maison de retraite Clervaux]]
* [[Parc Naturel de l'Our]]
* [[SICLER]]
* [[SIDEC]]
* [[SIDEN]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
* [[SIVOUR]]
{{div col end}}
== Jumelagen ==
{{div col|cols=3}}
* Hepstedt an {{DEU}}
* Desborough a {{GBR}}
* Bièvre an der {{BEL}}
* Holmegaard an {{DEN}}
* Falset a {{ESP}}
* Cissé a {{FRA}}
* Kolindros a {{GRE}}
* Cashel an {{IRL}}
* Esch an {{NED}}
* Samuel a {{POR}}
* Bucine an {{ITA}}
* Lassee an {{AUT}}
* Kannuns a {{FIN}}
* Ockelbro a {{SWE}}
* Pölva an {{EST}}
* Nagycenk an {{HUN}}
* Stryzow a {{POL}}
* Stary Poddvorov an {{CZE}}
* Medzev an der {{SLK}}
* Moravce a {{SVN}}
* Lefkara an {{CYP}}
* Nadur op {{MLT}}
{{div col end}}
== Kuckt och ==
* [[Eisebunnsstreck Ëlwen-Wilwerdang-belsch Grenz|Eisebunnsstreck Ëlwen-Wilwerdang]]
* [[Sentier des Passeurs]]
* [[Naturpark Our]]
* [[Islek ohne Grenzen EWIV]]
{{LNM}}
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Troisvierges|Ëlwen}}
* [http://www.troisvierges.lu/ Offiziell Säit vun der Gemeng Ëlwen]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/clervaux/troisvierges D'Gemeng Ëlwen op der Websäit vum Syvicol]
* [http://www.harmonie-troisvierges.lu/ Websäit vun der Ëlwener Musek]
<!--* [http://www.elwen.eu/ Websäit mat villen Informatiounen iwwer Ëlwen] [Dee Link geet momentan (Juni 2020) op eng Säit déi näischt mat
Ëlwen ze dinn huet...]-->
{{Referenzen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Klierf}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Elwen]]
[[Kategorie:Gemeng Ëlwen| ]]
gmpiwwysmib8ae7uk8opxq43qoz9xfe
Gemeng Esch-Sauer
0
73153
2682282
2661256
2026-06-21T09:16:40Z
GilPe
14980
+Detailer Wopen
2682282
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Esch-sur-Sûre
| Numm (Däitsch) = Esch-Sauer
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Esch-Sauer}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|54|41|N|5|56|5|O}}
}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Wolz]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft {{wikidata|property|linked|P36}}.
==Geographie==
D'Gemeng Esch-Sauer ass zanter 2012 mat 5.126 ha flächeméisseg déi gréisst am Kanton Wolz.
== Uertschaften a [[Lieu-dit]]en an der Gemeng<ref>{{Kadaster Nimm}}</ref> ==
====Uertschaften an der fréierer Gemeng Esch-Sauer====
* [[Esch-Sauer]]
====Uertschaften an der fréierer Gemeng Heischent====
{{div col|cols=2}}
* [[Dierbech]]
* [[Eschduerf]]
* [[Heischent]]
* [[Heischtergronn]]
* [[Mëtscheed]]
* [[Réngel]]
* [[Toodler]]
{{Div col end}}
====Uertschaften an der fréierer Gemeng Néngsen====
{{div col|cols=2}}
* [[Bommel (Esch-Sauer)|Bommel]]
* [[Ënsber]]
* [[Lëlz]]
* [[Néngsen]]
{{Div col end}}
====Häff a Lieu-diten an der fréierer Gemeng Heischent====
* [[Hierheck]]
====Häff a Lieu-diten an der fréierer Gemeng Néngsen====
* [[Buerfelt]]
==Geschicht==
Esch-Sauer ass eng vun den historesche Gemengen, déi am Ufank vum [[19. Joerhonnert]] gegrënnt goufen<ref name=":Armorial">{{Cite book|Titel=Armorial communal du Grand-Duché de Luxembourg|Auteur=[[Jean-Claude Loutsch]]|Coauteuren=[[Nicolas Lemogne]], [[Marcel Lenertz]]|Editeur=[[Jean-Albert Fisch]]|Plaz=Lëtzebuerg|ISBN=2-87969-000-5|Sprooch=fr|Säiten=S. 97}}</ref>.
Zanter dem 1. Januar 2012 sinn d'Gemengen Esch-Sauer, [[Gemeng Heischent|Heischent]] an [[Gemeng Néngsen|Néngsen]] fusionéiert<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/2011/05/24/n8/jo|Titel=Loi du 24 mai 2011 portant fusion des communes d'Esch-sur-Sûre, de Heiderscheid et de Neunhausen|Gekuckt=19.07.2020|Datum=30.05.2011|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>. De Sëtz vun der neier Gemeng ass zu [[Eschduerf]].
<gallery>
Fichier:Map Esch-sur-Sûre old.png|Esch-Sauer,...
Fichier:Map Heiderscheid.PNG|Heischent...
Fichier:Map Neunhausen.PNG|an Néngsen...
Fichier:Map Esch-sur-Sûre.PNG|fusionéieren zu Esch-Sauer.
</gallery>
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext<ref name=":Armorial" />:
''Écartelé aux I et IV d'argent au sanglier de sable défendu d'argent, langué de gueules, arrêté derrière le tronc d'un chêne de sinople, fruité d'or, le tout sur une terrasse de sinople; au II et III burelé d'argent et de gueules.''
{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#Gemengerot|D.C.]] 28. September 1988 - [[Arrêté ministériel|A.M.]] 17. November 1988 - Mémorial B 1988, Säit 871 - Projet: [[Jean-Claude Loutsch]] 1985}}
Am [[Ancien Régime]] war Esch-Sauer den Zentrum vun enger mächteger ''Seigneurie'', där hir éischt Häre souguer den Titel ''Comes'' (vum [[Latäin|lat]]. ''comes'', [[Grof]]) gedroen hunn.
An den Ufankszäite vun der Heraldik hunn d'Häre ''burelé d'argent et de gueules'' gedroen.
Am 17. Joerhonnert huet d'''Famill du Bost'' (''d'or au chêne terrassé au naturel englanté ď'or, au sanglier issant de derrière le tronc'') déi ursprénglech vu [[Forez]], enger historescher franséischer Provënz, koum, d'Seigneurie vun Esch-Sauer iwwerholl. Vun där Zäit un huet d'Famill de Wopen ''écartelé de du Bost et d'Esch-sur-Sûre'' gedroen.
De Gemengewope vun Esch-Sauer gouf aus dem zweete Wope vun ''du Bost'' zesummegesat, wat zu engem méi ausgeglachene Gesamtdesign gefouert huet.
|}
===Entwécklung vun der Awunnerzuel===
''Stand virun der Fusioun''
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:800
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:1821 from:0 till:786
bar:1871 from:0 till:623
bar:1910 from:0 till:461
bar:1922 from:0 till:429
bar:1935 from:0 till:412
bar:1947 from:0 till:372
bar:1960 from:0 till:323
bar:1970 from:0 till:241
bar:1981 from:0 till:258
bar:1991 from:0 till:199
bar:2001 from:0 till:314
bar:2011 from:0 till:324
PlotData=
bar:1821 at: 786 fontsize:S text:786 shift:(-8,5)
bar:1871 at: 623 fontsize:S text:623 shift:(-8,5)
bar:1910 at: 461 fontsize:S text:461 shift:(-8,5)
bar:1922 at: 429 fontsize:S text:429 shift:(-8,5)
bar:1935 at: 412 fontsize:S text:412 shift:(-8,5)
bar:1947 at: 372 fontsize:S text:372 shift:(-8,5)
bar:1960 at: 323 fontsize:S text:323 shift:(-8,5)
bar:1970 at: 241 fontsize:S text:241 shift:(-8,5)
bar:1981 at: 258 fontsize:S text:258 shift:(-8,5)
bar:1991 at: 199 fontsize:S text:199 shift:(-8,5)
bar:2001 at: 314 fontsize:S text:314 shift:(-8,5)
bar:2011 at: 324 fontsize:S text:324 shift:(-8,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
''Stand no der Fusioun''
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:300 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:2021 text:2021
bar:2031 text:
PlotData=
color:bar width:20 align:left
bar:2021 from:0 till:2982
bar:2031 from:0 till:0
PlotData=
bar:2021 at: 2982 fontsize:S text:2.982 shift:(-8,5)
bar:2031 at: 0 fontsize:S text:. shift:(-8,5)
</timeline>
==Politik==
===Gemengewalen===
De Gemengerot, deen aus de Gemengewale vun 2011 erausgoung, setzt sech aus 13 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen, an zwar
* 7 aus der fréierer Gemeng Heischent;
* 3 aus der fréierer Gemeng Esch-Sauer;
* 3 aus der fréierer Gemeng Néngsen.
Bei de [[Gemengewalen (Lëtzebuerg)|Gemengewale]] vum 8. Oktober [[2017]] gouf et keng Sektioune méi an der Gemeng.
Bei deene vum 11. Juni 2023 gouf de Gemengerot vun der Gemeng Esch-Sauer eng éischt Kéier nom [[Proporzsystem]] gewielt.
===Resultater===
====2011====
=====Sektioun Esch-Sauer=====
gewielt:
1. Gilles Kintzelé (535 Stëmmen),
2. Myriam Goedert (bestuet Zoetaert) (497 Stëmmen),
3. [[Jeannot Sanavia]] (381 Stëmmen),
net gewielt:
4. Silvia Jeanne Kirchens (bestuet De Brouwer) (331 Stëmmen),
5. Xavier Miller (328 Stëmmen).
=====Sektioun Heischent=====
gewielt:
1. Serge Zeien (648 Stëmmen),
2. Robert Everling (629 Stëmmen),
3. Christiane Ferber (bestuet Weiler) (558 Stëmmen),
4. Marc Binsfeld (529 Stëmmen),
5. Roger Origer (492 Stëmmen),
6. Yves Karier (488 Stëmmen),
7. John Sliepen (449 Stëmmen),
net gewielt:
8. Georges Weyer (408 Stëmmen),
9. Romain Grethen (295 Stëmmen),
10. Nico Hottua (231 Stëmmen),
11. Peter Hundsrucker (187 Stëmmen),
12. Robert Schroeder (146 Stëmmen).
Well de [[Robert Everling]] säi Mandat am Gemengerot vun der Gemeng Esch-Sauer net ugeholl huet, ass de Georges Weyer fir hien nogeréckelt.
=====Sektioun Néngsen=====
An der Sektioun Néngsen hate sech geneesou vill Kandidaten ageschriwwe wéi Plazen ze besetze waren an dofir waren déi dräi Kandidaten automatesch gewielt. Et sinn: Joël Feyerstein, Roger Lanners a Léon Rippinger.
====Schäfferot====
De Schäfferot huet follgendermoossen ausgesinn:
* Buergermeeschter: Gilles Kintzelé;
* 1. Schäffen: Christiane Ferber (bestuet Weiler) (bis zum 31. Dezember 2014); Serge Zeien (vum 1. Januar 2015 un);
* 2. Schäffen: Marc Binsfeld (bis zum 31. Dezember 2014); Yves Karier (vum 1. Januar 2015 un);
* 3. Schäffen: Léon Rippinger (bis zum 31. Dezember 2014); Roger Lanners (vum 1. Januar 2015 un).
====2017====
Follgend Leit sinn 2017 an de Gemengerot vun Esch-Sauer gewielt ginn: Marc Binsfeld, Romain Brimmeyer, Laurent Hilger, Annette Lutgen, Roger Origer, Franco Pereira Concalves, Jeannot Sanavia, Marco Schank a Mireille Welter (bestuet Missavage).
De Marco Schank gouf zum Buergermeeschter ernannt, déi zwéi Schäffe goufen de Franco Pereira Concalves an de Jeannot Sanavia.
====2023====
2023 gouf eng éischt Kéier nom Proporz-System gewielt. D'Biergerlëscht „Mat Iech“ hat 8 vun 11 Sëtz kritt a stellt domat den neie Schäfferot. Neie Buergermeeschter gouf den Éischtgewielte [[Laurent Hilger]], Éischt Schäffin gëtt déi Drëttgewielt Jenny Schank an Zweet Schäffin déi Fënneftgewielt [[Mireille Welter]]<ref>{{Citation|URL=http://mint.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Assermentation des collèges des bourgmestre et échevins|Gekuckt=14.07.2023|Datum=13.07.2023|Wierk=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Nodeems de Laurent Hilger säin Amt als Buergermeeschter aus Gesondheetsgrënn ofginn hat, huet d'Mireille Welter dëse Posten de 6. Februar 2026 iwwerholl<ref>[https://www.wort.lu/luxemburg/norden/mireille-welter-soll-neue-buergermeisterin-von-eschsauer-werden/122261584.html Nach Demission von Laurent Hilger: Mireille Welter soll neue Bürgermeisterin von Esch/Sauer werden."] wort.lu, 08.01.2026.</ref><ref name="Welter">{{Citation|URL=http://maint.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Assermentation aux fonctions de bourgmestre et échevin des communes de Bech, Bettembourg et Esch-sur-Sûre|Gekuckt=2026-02-09|Datum=2026-02-06|Wierk=maint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! Mat Iech!! Fräi Lëscht
|-
| 2023 || '''8''' || 3
|}
===Buergermeeschtere vun der Gemeng Esch-Sauer===
{{div col|cols=2}}
* Peter Herman (1806 - 1807)
* Joseph Herman (1808 - 1816)
* Laurent-Jos Schoetter (1816 - 1825)
* Nicolas Herman (1825 - 1836)
* [[Henri Greisch]] (1836 - 1851)
* Pierre Schloesser (1851 - 1859)
* Jean-Nicolas Feider (1859 - 1861)
* Henri Greisch (1861 - 1865)
* André Eischen (1866 - 1878)
* Henri Greisch (1879 - 1883)
* Laurent-Jos Schoetter (1883 - 1901)
* Guillaume Feider (1901 - 1913)
* Nicolas Greisch (1913 - 1915)
* Friederich Goedert (1915 - 1918)
* Nicolas Greisch (1918 - 1928)
* Guillaume Feidt (1929 - 1945)
* Charles Huberty (1945 - 1952)
* Ewald Demuth (1952 - 1969)
* Jos Becker (1969 - 1980)
* Christophe Goedert (1980 - 1982)
* Guy Hansen (1982 - 1988)
* Claude Thilges (1988 - 2006)
* Gilles Kintzelé (2006 - 2017)
* [[Marco Schank]] (2017 - 2023)
* [[Laurent Hilger]] (Mat Iech) (2023 - 2026)
* [[Mireille Welter]] (Mat Iech) (zanter 2026)<ref name="Welter"/><ref>{{Citation|URL=https://www.tageblatt.lu/Luxemburg/Mireille-Welter-wird-neue-Buergermeisterin-von-EschSauer-24235.html|Titel=Nachfolgerin von Laurent Hilger {{!}} Mireille Welter wird neue Bürgermeisterin von Esch/Sauer|Gekuckt=2026-02-09|Wierk=Tageblatt.lu|Sprooch=de}}</ref>
{{Div col end}}
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Esch-Sauer ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{div col|cols=3}}
* [[Syndicat de distribution d'eau des Ardennes|DEA]]
* [[Naturpark Uewersauer]]
* [[SIDEC]]
* [[SIDEN]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
{{Div col end}}
== Veräiner ==
{{Div col|cols=3}}
*''Chorale Ste. Cécile Heiderscheid''
*''Club des Jeunes Eschduerf-Metscheet''
*''Comité Heischtermaart''
*''Da Capo 96 a.s.b.l.''
*Scouten "St.Pirmin vum Séi"
*''Dëschtennis Ënsber-Heischent''
*''F.C. Racing Heiderscheid-Eschdorf''
*''Fanfare Heiderscheid''
*''Fraën a Mammen''
*''Jongen a Medercher vun Heischent''
*''Konschthaus "a Frantzen"''
*''Les Amis du Renard''
*''Pool Billard Club Heiderscheid''
*''Sapeurs Pompiers Heiderscheid''
*''Jugendpompjeeën Gemeng Heischent''
*''Senioren Heischent''
*''Spuerveräin Önner Ons''
*''Syndicat d'Initiative Heiderscheid''
*''Tennisclub Fuussekaul Heiderscheid''
*''Turnveräin "Heischter Sprangmais"''
{{Div col end}}
==Kuckeswäertes==
* [[Buerg Esch-Sauer]]
* [[Kierch Esch-Sauer]]
* [[Kräizkapell Esch-Sauer]] mam Kierfecht an de Wee dohi sinn op der [[Lëscht vun de klasséierte Monumenter]] als ''Nationalmonument'' klasséiert.
* [[Muttergottesstatu vun Esch-Sauer]]
* [[Barrage Esch-Sauer|Staudamm Esch-Sauer]]
* [[Stauséi Uewersauer|Stauséi]] tëscht [[Lëlz]] an Esch-Sauer
* D'[[Peschtkräizer]]
* De [[Musée de la draperie|Musée vun der Duchfabrikatioun]] an der [[Maison du parc naturel de la Haute-Sûre]] zu Esch-Sauer
[[Fichier:Heischent De Waassertuerm w.jpg|thumb|380px|De [[Waassertuerm]] zu Heischent.]]
* Den Héichseelgaart an der Fuussekaul bei Heischent
* D'[[Kapell Heischtergronn|Kapell am Heischtergronn]]
== Kuckt och ==
* [[Naturpark Uewersauer]]
* [[Stauséi-Uewersauer-Circuit]]
* [[Bibliothéik Eschduerf]]
{{LNM}}
* [[Lëscht vun de Lëtzebuerger Gemengen]]
* [[Entwécklung vun der Gemengenzuel zu Lëtzebuerg]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Esch-sur-Sûre|Esch-Sauer}}
* [http://www.esch-sur-sure.lu/ Offiziell Websäit vun Esch-Sauer]
* [https://web.archive.org/web/20160415100636/http://www.nuitdeslegendes.lu/amis-du-chateau/ D'Schlassfrënn Esch/Sauer]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/wiltz/esch-sur-sure D'Gemeng Esch-Sauer op der Websäit vum Syvicol]
{{Referenzen}}
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Wolz}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Esch-Sauer]]
[[Kategorie:Gemeng Esch-Sauer| ]]
[[Kategorie:Kanton Wolz]]
aog9gke3xupi3y1opp7yzrriork9hfy
Gemeng Sandweiler
0
74433
2682258
2638454
2026-06-21T00:59:36Z
StefanVIII
71833
Offiziell STATEC-Awunner-Zuelen fir d'Joren 2016 bis 2020 an 2022 bis 2026 derbäigesat
2682258
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Sandweiler
| Numm (Däitsch) = Sandweiler
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Sandweiler}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|37|00|N|06|13|13|0O|O}}
|Awunner=3872|Awunnerdatum=1. Januar 2026}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Lëtzebuerg]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft [[Sandweiler]] vun där se och hiren Numm huet.
== Uertschaften an der Gemeng ==
* [[Sandweiler]]
Follgend Häff a [[Lieu-dit]]en gehéieren zur Gemeng:
{{div col|cols=3}}
* [[Bireler Gronn]]
* [[Bireler Barrière]]
* [[Bireler Haff]]
* [[Greiwelscheier]]
* [[Neimillen (Sandweiler)|Neimillen]]
* [[Findel]]
{{div col end}}
== Geographie ==
D'Gemeng Sandweiler stéisst am Westen un d'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Südwesten un d'[[Gemeng Hesper]], am Süden d'[[Gemeng Conter]], am Osten un d'[[Gemeng Schëtter]], an am Norden un d'[[Gemeng Nidderaanwen]].
== Geschicht ==
Den 1. Januar 1874<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1873/12/20/n1/jo|Titel=Loi du 20 décembre 1873, créant une nouvelle commune du nom de Hamm|Gekuckt=18.07.2020|Datum=20.12.1873|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> ass aus der Sektioun Hamm (mat den Uertschaften [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]], [[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmillen]], [[Fetschebuer]], [[Val de Hamm|Hammer Dällchen]], [[Scheedgronn]], [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]] an [[Tawioun]]<ref>Schreifweis am deemolege Gesetz: ''Hamm, Schleifmuhl, Fetschenbour, Haemmerstellgen, Scheidgrund, Scheidhof, Zens et Tavion (...) Pulfermuhl''</ref> an aus der Sektioun [[Polvermillen]], déi bis zu deem Zäitpunkt zwou Sektioune vun der Gemeng Sandweiler waren, d'[[Gemeng Hamm]] entstanen.
Duerch Gesetz vum 5. Juli 1939<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1939/07/05/n1/jo|Titel=Loi du 5 juillet 1939, concernant le fusionnement de Kalkesbrück et de Steppchen avec la commune de Luxembourg|Gekuckt=18.07.2020|Datum=08.07.1939|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> goufen d'Uertschaft [[Kalchesbréck]] an de [[Lieu-dit]] ''Steppchen'', bei d'[[Gemeng Lëtzebuerg]] geprafft.
===Entwécklung vun der Awunnerzuel===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:800 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2016 text:2016
bar:2017 text:2017
bar:2018 text:2018
bar:2019 text:2019
bar:2020 text:2020
bar:2021 text:2021
bar:2022 text:2022
bar:2023 text:2023
bar:2024 text:2024
bar:2025 text:2025
bar:2026 text:2026
PlotData=
color:bar width:10 align:center
bar:1821 from:0 till:468
bar:1871 from:0 till:937
bar:1910 from:0 till:849
bar:1922 from:0 till:881
bar:1935 from:0 till:939
bar:1947 from:0 till:895
bar:1960 from:0 till:1120
bar:1970 from:0 till:1927
bar:1981 from:0 till:2028
bar:1991 from:0 till:2020
bar:2001 from:0 till:2577
bar:2011 from:0 till:3194
bar:2016 from:0 till:3450
bar:2017 from:0 till:3592
bar:2018 from:0 till:3642
bar:2019 from:0 till:3676
bar:2020 from:0 till:3698
bar:2021 from:0 till:3659
bar:2022 from:0 till:3712
bar:2023 from:0 till:3751
bar:2024 from:0 till:3797
bar:2025 from:0 till:3874
bar:2026 from:0 till:3872
PlotData=
align:center textcolor:black fontsize:S
bar:1821 at:468 text:468 shift:(0,5)
bar:1871 at:937 text:937 shift:(0,5)
bar:1910 at:849 text:849 shift:(0,5)
bar:1922 at:881 text:881 shift:(0,5)
bar:1935 at:939 text:939 shift:(0,5)
bar:1947 at:895 text:895 shift:(0,5)
bar:1960 at:1120 text:1.120 shift:(0,5)
bar:1970 at:1927 text:1.927 shift:(0,5)
bar:1981 at:2028 text:2.028 shift:(0,5)
bar:1991 at:2020 text:2.020 shift:(0,5)
bar:2001 at:2577 text:2.577 shift:(0,5)
bar:2011 at:3194 text:3.194 shift:(0,5)
bar:2016 at:3450 text:3.450 shift:(0,5)
bar:2017 at:3592 text:3.592 shift:(0,5)
bar:2018 at:3642 text:3.642 shift:(0,5)
bar:2019 at:3676 text:3.676 shift:(0,5)
bar:2020 at:3698 text:3.698 shift:(0,5)
bar:2021 at:3659 text:3.659 shift:(0,5)
bar:2022 at:3712 text:3.712 shift:(0,5)
bar:2023 at:3751 text:3.751 shift:(0,5)
bar:2024 at:3797 text:3.797 shift:(0,5)
bar:2025 at:3874 text:3.874 shift:(0,5)
bar:2026 at:3872 text:3.872 shift:(0,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
== Wopen ==
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 207 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}<br>
|}
== Politik ==
=== Gemengerot ===
De [[Gemengerot]] vu Sandweiler gëtt zanter 2011 nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech aus 11 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.
==== Zesummesetzung ====
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|-
| 2005 || 4 || - || 1 || 4
|-
| 2011 || '''5''' || 2 || 2 || '''2'''
|-
| 2017 || '''4'''|| 2 || '''3'''|| 2
|-
|2023
|3
|'''3'''
|2
|'''3'''
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
De Gemengerot, deen aus de Wale vun 2005 ervirgoung, bestoung aus jee 4 CSV an LSAP-Gemengeréit, an engem Gréngen. Buergermeeschter war de Charles Unsen, LSAP (deen 2011 net méi kandidéiert huet).
Säin Nofollger gouf am Oktober 2011 de [[John Breuskin]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]). No sengem Récktrëtt gouf deem seng Parteikolleegin Simone Massard-Stitz den 28. Januar 2015 vereedegt.
Bei de Gemengewale vum 11. Juni 2023 koum et zu enger neier LSAP-DP-Koalitioun, an d'[[Jacqueline Breuer]] (LSAP) gouf nei Buergermeeschtesch.<ref name="mint.gouvernement.lu">{{Citation|URL=https://mint.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B07-juillet%2B18-assermentation-bourgmestres-echevins.html|Titel=Assermentation des collèges des bourgmestre et échevins|Gekuckt=19.07.2023|Datum=18.07.2023|Editeur=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Et war virgesinn, datt si Enn September 2025 de Buergermeeschterposte mam [[Claude Mousel]] (DP) géif tauschen; uganks Juli 2025 huet si aus gesondheetleche Grënn dunn awer scho méi fréi demissionéiert<ref name=":0" />.
=== Buergermeeschteren ===
{{div col}}
* Michel Altmann (1830 – 1845)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1843/12/29/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 29 décembre 1843, N° 2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché|Gekuckt=18.07.2020|Datum=19.01.1944|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>
* [[Samson Godchaux]] (1846 – 1862)
* Jean Weicker (1862 – 1872)
* [[Paul Godchaux]] (1873)
* Nicolas Mousel (1874 – 1888)
* Mathias Mousel (1889)
* Emile Fischer (1891 – 1902)
* Jacques Mousel (1903 – 1907)
* Jean Mousel (1907 – 1917)
* Pierre Hentzen (1918 – 1926)
* Nicolas Birkel (1927 – 1934)
* Emile Hentzen (1935 – 1945)
* Joseph Reichling (1946 – 1957)
* Pierre Birkel (1957 – 1963)
* Josy Gardulal (1964 – 1965)
* Henri Majerus 1966 – 1978)
* Pierre Schmitt (1979 – 1991)
* Alphonse Massard (1991 – 1993)
* [[Charles Unsen]] (1994 – 1999)
* [[John Breuskin]] (2000 – 2009)
* Charles Unsen (2009 – 2011)
* John Breuskin (2011 - 2015)
* [[Simone Massard-Stitz]] (2015 - 2023)
* [[Jacqueline Breuer]] (2023 - 2025)<ref name="mint.gouvernement.lu"/><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2318238.html|Titel=Gemeng Sandweiler: Buergermeeschtesch Jacqueline Breuer huet demissionéiert|Gekuckt=2025-07-03|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
* [[Claude Mousel]] (zanter 2025)<ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/fr/gouvernement/leon-gloden/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+articles+2025+09-septembre+19-gloden-assermentation-sandweiler.html|Titel=Assermentation aux fonctions de bourgmestre et échevin de la commune de Sandweiler|Wierk=gouvernement.lu|Gekuckt=2025-10-01|Datum=2025-09-19|Sprooch=fr}}</ref>
{{div col end}}
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Sandweiler ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{div col|cols=3}}
* [[MINETT-KOMPOST]]
* [[SIAS]]
* [[SIDEST]]
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
{{div col end}}
== Biller ==
<gallery class=center>
Image:Sandweiler and Findel.jpg|Sandweiler an de Findel
Fichier:Sandw Kierch V.jpg|D'Kierch Sandweiler
Fichier:ScheedhaffLannen01.jpg|Lannenallee tëscht Lëtzebuerg a Sandweiler
</gallery>
== Kuckeswäertes ==
* De [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]];
* Den Dauwentuerm um [[Bireler Haff]];
* Den [[Däitschen Zaldotekierfecht zu Sandweiler|däitschen Zaldotekierfecht]] mat de Griewer vun 10.913 gefalenen däitschen Zaldoten aus dem [[Zweete Weltkrich]] an engem aus dem [[Éischte Weltkrich]];
* De Quellepad am [[Naturschutzgebitt Bireler Gronn]];
* D'[[Dräifaltegkeetskierch zu Sandweiler|Sandweiler Kierch]];
* Bemierkenswäert Beem um Scheedhaff: d'[[Lannenallee um Scheedhaff|Lannenallee]] an e [[Séisskäschtebam um Scheedhaff|Séisskäschtebam]].
== Bibliographie ==
* Sandweiler Notizen Nr 1 erausgi vu ''redaktioun sandweiler 1083 - 1983'',72 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, 1982)
* Sandweiler Notizen Nr 2 erausgi vu ''redaktioun sandweiler'', 166 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, 1983)
* Sandweiler Notizen Nr 3 erausgi vu ''Santwilre, Frënn vum Ale Sandweiler'', 197 Säiten, (Imprimerie Joseph Beffort, Lëtzebuerg, 1990)
* Sandweiler Notizen Nr 4 erausgi vu ''Santwilre, Frënn vum Ale Sandweiler'', 212 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, Lëtzebuerg, 1992)
* Sandweiler Biller, Sandweiler Notizen Nr 5 erausgi vun der ''Gemeng Sandweiler'', 237 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, Lëtzebuerg, 1999)
* 250 Joer Porkierch Sandweiler, Sandweiler Notizen N°6 erausgi vu ''Santwilre, Frënn vum ale Sandweiler'', 288 Säiten + Fotoen an Dokumenter (Imprimerie Saint-Paul Lëtzebuerg, 2008)
== Kuckt och ==
* {{LNM}}
* [[Bireler Baach]]
* [[Däitschen Zaldotekierfecht zu Sandweiler]]
* [[Dräifaltegkeetskierch zu Sandweiler]]
* [[Fanfare Sandweiler]]
* [[Kanner- & Jugendkouer Allegro Sandweiler]]
* [[Santwilre, Frënn vum ale Sandweiler]]
* [[Schlass Saint-Hubert (Sandweiler)|Schlass Saint-Hubert]]
* [[Sandweiler-Gare]]
* [[Gare Sandweiler-Conter]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Sandweiler|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.sandweiler.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Sandweiler]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/luxembourg/sandweiler D'Gemeng Sandweiler op der Websäit vum Syvicol]
* [https://web.archive.org/web/20070315175104/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1873/0332012/0332012.pdf#page=2 Gesetz iwwer d'Kreatioun vun der Gemeng Hamm] ''Loi du 20 décembre 1873, créant une nouvelle commune du nom de Hamm''
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Sandweiler]]
[[Kategorie:Gemeng Sandweiler| ]]
5col8f29s5fb7e0swukzhjtkfamin28
2682292
2682258
2026-06-21T11:02:23Z
StefanVIII
71833
Nationalitéite vun den Awunner hinzugefügt
2682292
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Sandweiler
| Numm (Däitsch) = Sandweiler
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Sandweiler}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|37|00|N|06|13|13|0O|O}}
|Awunner=3872|Awunnerdatum=1. Januar 2026}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Lëtzebuerg]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft [[Sandweiler]] vun där se och hiren Numm huet.
== Uertschaften an der Gemeng ==
* [[Sandweiler]]
Follgend Häff a [[Lieu-dit]]en gehéieren zur Gemeng:
{{div col|cols=3}}
* [[Bireler Gronn]]
* [[Bireler Barrière]]
* [[Bireler Haff]]
* [[Greiwelscheier]]
* [[Neimillen (Sandweiler)|Neimillen]]
* [[Findel]]
{{div col end}}
== Geographie ==
D'Gemeng Sandweiler stéisst am Westen un d'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Südwesten un d'[[Gemeng Hesper]], am Süden d'[[Gemeng Conter]], am Osten un d'[[Gemeng Schëtter]], an am Norden un d'[[Gemeng Nidderaanwen]].
== Geschicht ==
Den 1. Januar 1874<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1873/12/20/n1/jo|Titel=Loi du 20 décembre 1873, créant une nouvelle commune du nom de Hamm|Gekuckt=18.07.2020|Datum=20.12.1873|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> ass aus der Sektioun Hamm (mat den Uertschaften [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]], [[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmillen]], [[Fetschebuer]], [[Val de Hamm|Hammer Dällchen]], [[Scheedgronn]], [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]] an [[Tawioun]]<ref>Schreifweis am deemolege Gesetz: ''Hamm, Schleifmuhl, Fetschenbour, Haemmerstellgen, Scheidgrund, Scheidhof, Zens et Tavion (...) Pulfermuhl''</ref> an aus der Sektioun [[Polvermillen]], déi bis zu deem Zäitpunkt zwou Sektioune vun der Gemeng Sandweiler waren, d'[[Gemeng Hamm]] entstanen.
Duerch Gesetz vum 5. Juli 1939<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1939/07/05/n1/jo|Titel=Loi du 5 juillet 1939, concernant le fusionnement de Kalkesbrück et de Steppchen avec la commune de Luxembourg|Gekuckt=18.07.2020|Datum=08.07.1939|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> goufen d'Uertschaft [[Kalchesbréck]] an de [[Lieu-dit]] ''Steppchen'', bei d'[[Gemeng Lëtzebuerg]] geprafft.
== Awunner ==
=== '''Demographie iwwer d'Zäit''' ===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:800 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2016 text:2016
bar:2017 text:2017
bar:2018 text:2018
bar:2019 text:2019
bar:2020 text:2020
bar:2021 text:2021
bar:2022 text:2022
bar:2023 text:2023
bar:2024 text:2024
bar:2025 text:2025
bar:2026 text:2026
PlotData=
color:bar width:10 align:center
bar:1821 from:0 till:468
bar:1871 from:0 till:937
bar:1910 from:0 till:849
bar:1922 from:0 till:881
bar:1935 from:0 till:939
bar:1947 from:0 till:895
bar:1960 from:0 till:1120
bar:1970 from:0 till:1927
bar:1981 from:0 till:2028
bar:1991 from:0 till:2020
bar:2001 from:0 till:2577
bar:2011 from:0 till:3194
bar:2016 from:0 till:3450
bar:2017 from:0 till:3592
bar:2018 from:0 till:3642
bar:2019 from:0 till:3676
bar:2020 from:0 till:3698
bar:2021 from:0 till:3659
bar:2022 from:0 till:3712
bar:2023 from:0 till:3751
bar:2024 from:0 till:3797
bar:2025 from:0 till:3874
bar:2026 from:0 till:3872
PlotData=
align:center textcolor:black fontsize:S
bar:1821 at:468 text:468 shift:(0,5)
bar:1871 at:937 text:937 shift:(0,5)
bar:1910 at:849 text:849 shift:(0,5)
bar:1922 at:881 text:881 shift:(0,5)
bar:1935 at:939 text:939 shift:(0,5)
bar:1947 at:895 text:895 shift:(0,5)
bar:1960 at:1120 text:1.120 shift:(0,5)
bar:1970 at:1927 text:1.927 shift:(0,5)
bar:1981 at:2028 text:2.028 shift:(0,5)
bar:1991 at:2020 text:2.020 shift:(0,5)
bar:2001 at:2577 text:2.577 shift:(0,5)
bar:2011 at:3194 text:3.194 shift:(0,5)
bar:2016 at:3450 text:3.450 shift:(0,5)
bar:2017 at:3592 text:3.592 shift:(0,5)
bar:2018 at:3642 text:3.642 shift:(0,5)
bar:2019 at:3676 text:3.676 shift:(0,5)
bar:2020 at:3698 text:3.698 shift:(0,5)
bar:2021 at:3659 text:3.659 shift:(0,5)
bar:2022 at:3712 text:3.712 shift:(0,5)
bar:2023 at:3751 text:3.751 shift:(0,5)
bar:2024 at:3797 text:3.797 shift:(0,5)
bar:2025 at:3874 text:3.874 shift:(0,5)
bar:2026 at:3872 text:3.872 shift:(0,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
=== Nationalitéite vun den Awunner ===
Op den 05. Januar 2024 hunn zu Sandweiler 3797 Leit gewunnt. Den Undeel vun de Lëtzebuerger louch bei 52,62% géintiwwer 47,38% Auslänner<ref>{{Citation|URL=https://www.sandweiler.lu/fr/commune/sandweiler-en-chiffre|Titel=Sandweiler en chiffres|Gekuckt=2026-06-21|Wierk=www.sandweiler.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
{| class="wikitable"
|+Nationalitéite zu Sandweiler (05.01.2024)
!Rang
!Nationalitéit
!Awunner
!Prozent
|-
|
|TOTAL
|3797
|100,00
|-
|1
|{{LUX}}
|1998
|52,62
|-
|2
|{{FRA}}
|359
|9,45
|-
|3
|{{PRT}}
|290
|7,64
|-
|4
|{{ITA}}
|188
|4,95
|-
|5
|{{DEU}}
|114
|3,00
|-
|6
|{{BEL}}
|87
|2,29
|-
|7
|{{ESP}}
|79
|2,08
|-
|8
|{{ROU}}
|69
|1,82
|-
|9
|{{GBR}}
|58
|1,53
|-
|10
|{{GRC}}
|32
|0,84
|-
|
|Top 10
|3274
|86,22
|-
|
|Aner Nationalitéiten
|523
|13,78
|}
== Wopen ==
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 207 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}<br>
|}
== Politik ==
=== Gemengerot ===
De [[Gemengerot]] vu Sandweiler gëtt zanter 2011 nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech aus 11 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.
==== Zesummesetzung ====
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|-
| 2005 || 4 || - || 1 || 4
|-
| 2011 || '''5''' || 2 || 2 || '''2'''
|-
| 2017 || '''4'''|| 2 || '''3'''|| 2
|-
|2023
|3
|'''3'''
|2
|'''3'''
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
De Gemengerot, deen aus de Wale vun 2005 ervirgoung, bestoung aus jee 4 CSV an LSAP-Gemengeréit, an engem Gréngen. Buergermeeschter war de Charles Unsen, LSAP (deen 2011 net méi kandidéiert huet).
Säin Nofollger gouf am Oktober 2011 de [[John Breuskin]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]). No sengem Récktrëtt gouf deem seng Parteikolleegin Simone Massard-Stitz den 28. Januar 2015 vereedegt.
Bei de Gemengewale vum 11. Juni 2023 koum et zu enger neier LSAP-DP-Koalitioun, an d'[[Jacqueline Breuer]] (LSAP) gouf nei Buergermeeschtesch.<ref name="mint.gouvernement.lu">{{Citation|URL=https://mint.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B07-juillet%2B18-assermentation-bourgmestres-echevins.html|Titel=Assermentation des collèges des bourgmestre et échevins|Gekuckt=19.07.2023|Datum=18.07.2023|Editeur=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Et war virgesinn, datt si Enn September 2025 de Buergermeeschterposte mam [[Claude Mousel]] (DP) géif tauschen; uganks Juli 2025 huet si aus gesondheetleche Grënn dunn awer scho méi fréi demissionéiert<ref name=":0" />.
=== Buergermeeschteren ===
{{div col}}
* Michel Altmann (1830 – 1845)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1843/12/29/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 29 décembre 1843, N° 2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché|Gekuckt=18.07.2020|Datum=19.01.1944|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>
* [[Samson Godchaux]] (1846 – 1862)
* Jean Weicker (1862 – 1872)
* [[Paul Godchaux]] (1873)
* Nicolas Mousel (1874 – 1888)
* Mathias Mousel (1889)
* Emile Fischer (1891 – 1902)
* Jacques Mousel (1903 – 1907)
* Jean Mousel (1907 – 1917)
* Pierre Hentzen (1918 – 1926)
* Nicolas Birkel (1927 – 1934)
* Emile Hentzen (1935 – 1945)
* Joseph Reichling (1946 – 1957)
* Pierre Birkel (1957 – 1963)
* Josy Gardulal (1964 – 1965)
* Henri Majerus 1966 – 1978)
* Pierre Schmitt (1979 – 1991)
* Alphonse Massard (1991 – 1993)
* [[Charles Unsen]] (1994 – 1999)
* [[John Breuskin]] (2000 – 2009)
* Charles Unsen (2009 – 2011)
* John Breuskin (2011 - 2015)
* [[Simone Massard-Stitz]] (2015 - 2023)
* [[Jacqueline Breuer]] (2023 - 2025)<ref name="mint.gouvernement.lu"/><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2318238.html|Titel=Gemeng Sandweiler: Buergermeeschtesch Jacqueline Breuer huet demissionéiert|Gekuckt=2025-07-03|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
* [[Claude Mousel]] (zanter 2025)<ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/fr/gouvernement/leon-gloden/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+articles+2025+09-septembre+19-gloden-assermentation-sandweiler.html|Titel=Assermentation aux fonctions de bourgmestre et échevin de la commune de Sandweiler|Wierk=gouvernement.lu|Gekuckt=2025-10-01|Datum=2025-09-19|Sprooch=fr}}</ref>
{{div col end}}
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Sandweiler ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{div col|cols=3}}
* [[MINETT-KOMPOST]]
* [[SIAS]]
* [[SIDEST]]
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
{{div col end}}
== Biller ==
<gallery class=center>
Image:Sandweiler and Findel.jpg|Sandweiler an de Findel
Fichier:Sandw Kierch V.jpg|D'Kierch Sandweiler
Fichier:ScheedhaffLannen01.jpg|Lannenallee tëscht Lëtzebuerg a Sandweiler
</gallery>
== Kuckeswäertes ==
* De [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]];
* Den Dauwentuerm um [[Bireler Haff]];
* Den [[Däitschen Zaldotekierfecht zu Sandweiler|däitschen Zaldotekierfecht]] mat de Griewer vun 10.913 gefalenen däitschen Zaldoten aus dem [[Zweete Weltkrich]] an engem aus dem [[Éischte Weltkrich]];
* De Quellepad am [[Naturschutzgebitt Bireler Gronn]];
* D'[[Dräifaltegkeetskierch zu Sandweiler|Sandweiler Kierch]];
* Bemierkenswäert Beem um Scheedhaff: d'[[Lannenallee um Scheedhaff|Lannenallee]] an e [[Séisskäschtebam um Scheedhaff|Séisskäschtebam]].
== Bibliographie ==
* Sandweiler Notizen Nr 1 erausgi vu ''redaktioun sandweiler 1083 - 1983'',72 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, 1982)
* Sandweiler Notizen Nr 2 erausgi vu ''redaktioun sandweiler'', 166 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, 1983)
* Sandweiler Notizen Nr 3 erausgi vu ''Santwilre, Frënn vum Ale Sandweiler'', 197 Säiten, (Imprimerie Joseph Beffort, Lëtzebuerg, 1990)
* Sandweiler Notizen Nr 4 erausgi vu ''Santwilre, Frënn vum Ale Sandweiler'', 212 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, Lëtzebuerg, 1992)
* Sandweiler Biller, Sandweiler Notizen Nr 5 erausgi vun der ''Gemeng Sandweiler'', 237 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, Lëtzebuerg, 1999)
* 250 Joer Porkierch Sandweiler, Sandweiler Notizen N°6 erausgi vu ''Santwilre, Frënn vum ale Sandweiler'', 288 Säiten + Fotoen an Dokumenter (Imprimerie Saint-Paul Lëtzebuerg, 2008)
== Kuckt och ==
* {{LNM}}
* [[Bireler Baach]]
* [[Däitschen Zaldotekierfecht zu Sandweiler]]
* [[Dräifaltegkeetskierch zu Sandweiler]]
* [[Fanfare Sandweiler]]
* [[Kanner- & Jugendkouer Allegro Sandweiler]]
* [[Santwilre, Frënn vum ale Sandweiler]]
* [[Schlass Saint-Hubert (Sandweiler)|Schlass Saint-Hubert]]
* [[Sandweiler-Gare]]
* [[Gare Sandweiler-Conter]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Sandweiler|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.sandweiler.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Sandweiler]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/luxembourg/sandweiler D'Gemeng Sandweiler op der Websäit vum Syvicol]
* [https://web.archive.org/web/20070315175104/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1873/0332012/0332012.pdf#page=2 Gesetz iwwer d'Kreatioun vun der Gemeng Hamm] ''Loi du 20 décembre 1873, créant une nouvelle commune du nom de Hamm''
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Sandweiler]]
[[Kategorie:Gemeng Sandweiler| ]]
chbncek4w2da98g1lvehegp0xxvss41
2682294
2682292
2026-06-21T11:15:09Z
Puscas
735
/* Nationalitéite vun den Awunner */
2682294
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Sandweiler
| Numm (Däitsch) = Sandweiler
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Sandweiler}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|37|00|N|06|13|13|0O|O}}
|Awunner=3872|Awunnerdatum=1. Januar 2026}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Lëtzebuerg]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft [[Sandweiler]] vun där se och hiren Numm huet.
== Uertschaften an der Gemeng ==
* [[Sandweiler]]
Follgend Häff a [[Lieu-dit]]en gehéieren zur Gemeng:
{{div col|cols=3}}
* [[Bireler Gronn]]
* [[Bireler Barrière]]
* [[Bireler Haff]]
* [[Greiwelscheier]]
* [[Neimillen (Sandweiler)|Neimillen]]
* [[Findel]]
{{div col end}}
== Geographie ==
D'Gemeng Sandweiler stéisst am Westen un d'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Südwesten un d'[[Gemeng Hesper]], am Süden d'[[Gemeng Conter]], am Osten un d'[[Gemeng Schëtter]], an am Norden un d'[[Gemeng Nidderaanwen]].
== Geschicht ==
Den 1. Januar 1874<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1873/12/20/n1/jo|Titel=Loi du 20 décembre 1873, créant une nouvelle commune du nom de Hamm|Gekuckt=18.07.2020|Datum=20.12.1873|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> ass aus der Sektioun Hamm (mat den Uertschaften [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]], [[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmillen]], [[Fetschebuer]], [[Val de Hamm|Hammer Dällchen]], [[Scheedgronn]], [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]] an [[Tawioun]]<ref>Schreifweis am deemolege Gesetz: ''Hamm, Schleifmuhl, Fetschenbour, Haemmerstellgen, Scheidgrund, Scheidhof, Zens et Tavion (...) Pulfermuhl''</ref> an aus der Sektioun [[Polvermillen]], déi bis zu deem Zäitpunkt zwou Sektioune vun der Gemeng Sandweiler waren, d'[[Gemeng Hamm]] entstanen.
Duerch Gesetz vum 5. Juli 1939<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1939/07/05/n1/jo|Titel=Loi du 5 juillet 1939, concernant le fusionnement de Kalkesbrück et de Steppchen avec la commune de Luxembourg|Gekuckt=18.07.2020|Datum=08.07.1939|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> goufen d'Uertschaft [[Kalchesbréck]] an de [[Lieu-dit]] ''Steppchen'', bei d'[[Gemeng Lëtzebuerg]] geprafft.
== Awunner ==
=== '''Demographie iwwer d'Zäit''' ===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:800 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2016 text:2016
bar:2017 text:2017
bar:2018 text:2018
bar:2019 text:2019
bar:2020 text:2020
bar:2021 text:2021
bar:2022 text:2022
bar:2023 text:2023
bar:2024 text:2024
bar:2025 text:2025
bar:2026 text:2026
PlotData=
color:bar width:10 align:center
bar:1821 from:0 till:468
bar:1871 from:0 till:937
bar:1910 from:0 till:849
bar:1922 from:0 till:881
bar:1935 from:0 till:939
bar:1947 from:0 till:895
bar:1960 from:0 till:1120
bar:1970 from:0 till:1927
bar:1981 from:0 till:2028
bar:1991 from:0 till:2020
bar:2001 from:0 till:2577
bar:2011 from:0 till:3194
bar:2016 from:0 till:3450
bar:2017 from:0 till:3592
bar:2018 from:0 till:3642
bar:2019 from:0 till:3676
bar:2020 from:0 till:3698
bar:2021 from:0 till:3659
bar:2022 from:0 till:3712
bar:2023 from:0 till:3751
bar:2024 from:0 till:3797
bar:2025 from:0 till:3874
bar:2026 from:0 till:3872
PlotData=
align:center textcolor:black fontsize:S
bar:1821 at:468 text:468 shift:(0,5)
bar:1871 at:937 text:937 shift:(0,5)
bar:1910 at:849 text:849 shift:(0,5)
bar:1922 at:881 text:881 shift:(0,5)
bar:1935 at:939 text:939 shift:(0,5)
bar:1947 at:895 text:895 shift:(0,5)
bar:1960 at:1120 text:1.120 shift:(0,5)
bar:1970 at:1927 text:1.927 shift:(0,5)
bar:1981 at:2028 text:2.028 shift:(0,5)
bar:1991 at:2020 text:2.020 shift:(0,5)
bar:2001 at:2577 text:2.577 shift:(0,5)
bar:2011 at:3194 text:3.194 shift:(0,5)
bar:2016 at:3450 text:3.450 shift:(0,5)
bar:2017 at:3592 text:3.592 shift:(0,5)
bar:2018 at:3642 text:3.642 shift:(0,5)
bar:2019 at:3676 text:3.676 shift:(0,5)
bar:2020 at:3698 text:3.698 shift:(0,5)
bar:2021 at:3659 text:3.659 shift:(0,5)
bar:2022 at:3712 text:3.712 shift:(0,5)
bar:2023 at:3751 text:3.751 shift:(0,5)
bar:2024 at:3797 text:3.797 shift:(0,5)
bar:2025 at:3874 text:3.874 shift:(0,5)
bar:2026 at:3872 text:3.872 shift:(0,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
=== Nationalitéite vun den Awunner ===
Op den 05. Januar 2024 hunn zu Sandweiler 3797 Leit gewunnt. De prozentsazt vun de Lëtzebuerger louch bei 52,62 % géintiwwer 47,38 % Auslänner<ref>{{Citation|URL=https://www.sandweiler.lu/fr/commune/sandweiler-en-chiffre|Titel=Sandweiler en chiffres|Gekuckt=21.06.2026|Wierk=www.sandweiler.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
{| class="wikitable"
|+Nationalitéiten zu Sandweiler (05.01.2024)
!Rang
!Nationalitéit
!Awunner
!Prozent
|-
|
|TOTAL
|3797
|100,00
|-
|1
|{{LUX}}
|1998
|52,62
|-
|2
|{{FRA}}
|359
|9,45
|-
|3
|{{PRT}}
|290
|7,64
|-
|4
|{{ITA}}
|188
|4,95
|-
|5
|{{DEU}}
|114
|3,00
|-
|6
|{{BEL}}
|87
|2,29
|-
|7
|{{ESP}}
|79
|2,08
|-
|8
|{{ROU}}
|69
|1,82
|-
|9
|{{GBR}}
|58
|1,53
|-
|10
|{{GRC}}
|32
|0,84
|-
|
|Top 10
|3274
|86,22
|-
|
|Aner Nationalitéiten
|523
|13,78
|}
== Wopen ==
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 207 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}<br>
|}
== Politik ==
=== Gemengerot ===
De [[Gemengerot]] vu Sandweiler gëtt zanter 2011 nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech aus 11 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.
==== Zesummesetzung ====
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|-
| 2005 || 4 || - || 1 || 4
|-
| 2011 || '''5''' || 2 || 2 || '''2'''
|-
| 2017 || '''4'''|| 2 || '''3'''|| 2
|-
|2023
|3
|'''3'''
|2
|'''3'''
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
De Gemengerot, deen aus de Wale vun 2005 ervirgoung, bestoung aus jee 4 CSV an LSAP-Gemengeréit, an engem Gréngen. Buergermeeschter war de Charles Unsen, LSAP (deen 2011 net méi kandidéiert huet).
Säin Nofollger gouf am Oktober 2011 de [[John Breuskin]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]). No sengem Récktrëtt gouf deem seng Parteikolleegin Simone Massard-Stitz den 28. Januar 2015 vereedegt.
Bei de Gemengewale vum 11. Juni 2023 koum et zu enger neier LSAP-DP-Koalitioun, an d'[[Jacqueline Breuer]] (LSAP) gouf nei Buergermeeschtesch.<ref name="mint.gouvernement.lu">{{Citation|URL=https://mint.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B07-juillet%2B18-assermentation-bourgmestres-echevins.html|Titel=Assermentation des collèges des bourgmestre et échevins|Gekuckt=19.07.2023|Datum=18.07.2023|Editeur=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Et war virgesinn, datt si Enn September 2025 de Buergermeeschterposte mam [[Claude Mousel]] (DP) géif tauschen; uganks Juli 2025 huet si aus gesondheetleche Grënn dunn awer scho méi fréi demissionéiert<ref name=":0" />.
=== Buergermeeschteren ===
{{div col}}
* Michel Altmann (1830 – 1845)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1843/12/29/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 29 décembre 1843, N° 2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché|Gekuckt=18.07.2020|Datum=19.01.1944|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>
* [[Samson Godchaux]] (1846 – 1862)
* Jean Weicker (1862 – 1872)
* [[Paul Godchaux]] (1873)
* Nicolas Mousel (1874 – 1888)
* Mathias Mousel (1889)
* Emile Fischer (1891 – 1902)
* Jacques Mousel (1903 – 1907)
* Jean Mousel (1907 – 1917)
* Pierre Hentzen (1918 – 1926)
* Nicolas Birkel (1927 – 1934)
* Emile Hentzen (1935 – 1945)
* Joseph Reichling (1946 – 1957)
* Pierre Birkel (1957 – 1963)
* Josy Gardulal (1964 – 1965)
* Henri Majerus 1966 – 1978)
* Pierre Schmitt (1979 – 1991)
* Alphonse Massard (1991 – 1993)
* [[Charles Unsen]] (1994 – 1999)
* [[John Breuskin]] (2000 – 2009)
* Charles Unsen (2009 – 2011)
* John Breuskin (2011 - 2015)
* [[Simone Massard-Stitz]] (2015 - 2023)
* [[Jacqueline Breuer]] (2023 - 2025)<ref name="mint.gouvernement.lu"/><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2318238.html|Titel=Gemeng Sandweiler: Buergermeeschtesch Jacqueline Breuer huet demissionéiert|Gekuckt=2025-07-03|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
* [[Claude Mousel]] (zanter 2025)<ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/fr/gouvernement/leon-gloden/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+articles+2025+09-septembre+19-gloden-assermentation-sandweiler.html|Titel=Assermentation aux fonctions de bourgmestre et échevin de la commune de Sandweiler|Wierk=gouvernement.lu|Gekuckt=2025-10-01|Datum=2025-09-19|Sprooch=fr}}</ref>
{{div col end}}
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Sandweiler ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{div col|cols=3}}
* [[MINETT-KOMPOST]]
* [[SIAS]]
* [[SIDEST]]
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
{{div col end}}
== Biller ==
<gallery class=center>
Image:Sandweiler and Findel.jpg|Sandweiler an de Findel
Fichier:Sandw Kierch V.jpg|D'Kierch Sandweiler
Fichier:ScheedhaffLannen01.jpg|Lannenallee tëscht Lëtzebuerg a Sandweiler
</gallery>
== Kuckeswäertes ==
* De [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]];
* Den Dauwentuerm um [[Bireler Haff]];
* Den [[Däitschen Zaldotekierfecht zu Sandweiler|däitschen Zaldotekierfecht]] mat de Griewer vun 10.913 gefalenen däitschen Zaldoten aus dem [[Zweete Weltkrich]] an engem aus dem [[Éischte Weltkrich]];
* De Quellepad am [[Naturschutzgebitt Bireler Gronn]];
* D'[[Dräifaltegkeetskierch zu Sandweiler|Sandweiler Kierch]];
* Bemierkenswäert Beem um Scheedhaff: d'[[Lannenallee um Scheedhaff|Lannenallee]] an e [[Séisskäschtebam um Scheedhaff|Séisskäschtebam]].
== Bibliographie ==
* Sandweiler Notizen Nr 1 erausgi vu ''redaktioun sandweiler 1083 - 1983'',72 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, 1982)
* Sandweiler Notizen Nr 2 erausgi vu ''redaktioun sandweiler'', 166 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, 1983)
* Sandweiler Notizen Nr 3 erausgi vu ''Santwilre, Frënn vum Ale Sandweiler'', 197 Säiten, (Imprimerie Joseph Beffort, Lëtzebuerg, 1990)
* Sandweiler Notizen Nr 4 erausgi vu ''Santwilre, Frënn vum Ale Sandweiler'', 212 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, Lëtzebuerg, 1992)
* Sandweiler Biller, Sandweiler Notizen Nr 5 erausgi vun der ''Gemeng Sandweiler'', 237 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, Lëtzebuerg, 1999)
* 250 Joer Porkierch Sandweiler, Sandweiler Notizen N°6 erausgi vu ''Santwilre, Frënn vum ale Sandweiler'', 288 Säiten + Fotoen an Dokumenter (Imprimerie Saint-Paul Lëtzebuerg, 2008)
== Kuckt och ==
* {{LNM}}
* [[Bireler Baach]]
* [[Däitschen Zaldotekierfecht zu Sandweiler]]
* [[Dräifaltegkeetskierch zu Sandweiler]]
* [[Fanfare Sandweiler]]
* [[Kanner- & Jugendkouer Allegro Sandweiler]]
* [[Santwilre, Frënn vum ale Sandweiler]]
* [[Schlass Saint-Hubert (Sandweiler)|Schlass Saint-Hubert]]
* [[Sandweiler-Gare]]
* [[Gare Sandweiler-Conter]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Sandweiler|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.sandweiler.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Sandweiler]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/luxembourg/sandweiler D'Gemeng Sandweiler op der Websäit vum Syvicol]
* [https://web.archive.org/web/20070315175104/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1873/0332012/0332012.pdf#page=2 Gesetz iwwer d'Kreatioun vun der Gemeng Hamm] ''Loi du 20 décembre 1873, créant une nouvelle commune du nom de Hamm''
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Sandweiler]]
[[Kategorie:Gemeng Sandweiler| ]]
byf71hx2xohjedpmae25ba6u4nstk3u
2682295
2682294
2026-06-21T11:15:35Z
Puscas
735
tipo
2682295
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Lëtzebuerg
| Numm (Franséisch) = Sandweiler
| Numm (Däitsch) = Sandweiler
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Sandweiler}}
| Koordinaten = {{coor dms|49|37|00|N|06|13|13|0O|O}}
|Awunner=3872|Awunnerdatum=1. Januar 2026}}
D''''{{PAGENAME}}''' ass eng vun den {{Gemengenzuel}} [[Gemeng (Lëtzebuerg)|lëtzebuergesche Gemengen]]. Se läit am [[Kanton Lëtzebuerg]]. De [[Chef-lieu]] vun der Gemeng ass d'Uertschaft [[Sandweiler]] vun där se och hiren Numm huet.
== Uertschaften an der Gemeng ==
* [[Sandweiler]]
Follgend Häff a [[Lieu-dit]]en gehéieren zur Gemeng:
{{div col|cols=3}}
* [[Bireler Gronn]]
* [[Bireler Barrière]]
* [[Bireler Haff]]
* [[Greiwelscheier]]
* [[Neimillen (Sandweiler)|Neimillen]]
* [[Findel]]
{{div col end}}
== Geographie ==
D'Gemeng Sandweiler stéisst am Westen un d'[[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], am Südwesten un d'[[Gemeng Hesper]], am Süden d'[[Gemeng Conter]], am Osten un d'[[Gemeng Schëtter]], an am Norden un d'[[Gemeng Nidderaanwen]].
== Geschicht ==
Den 1. Januar 1874<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1873/12/20/n1/jo|Titel=Loi du 20 décembre 1873, créant une nouvelle commune du nom de Hamm|Gekuckt=18.07.2020|Datum=20.12.1873|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> ass aus der Sektioun Hamm (mat den Uertschaften [[Hamm (Stad Lëtzebuerg)|Hamm]], [[Schläifmillen (Lëtzebuerg)|Schläifmillen]], [[Fetschebuer]], [[Val de Hamm|Hammer Dällchen]], [[Scheedgronn]], [[Zens (Stad Lëtzebuerg)|Zens]] an [[Tawioun]]<ref>Schreifweis am deemolege Gesetz: ''Hamm, Schleifmuhl, Fetschenbour, Haemmerstellgen, Scheidgrund, Scheidhof, Zens et Tavion (...) Pulfermuhl''</ref> an aus der Sektioun [[Polvermillen]], déi bis zu deem Zäitpunkt zwou Sektioune vun der Gemeng Sandweiler waren, d'[[Gemeng Hamm]] entstanen.
Duerch Gesetz vum 5. Juli 1939<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/loi/1939/07/05/n1/jo|Titel=Loi du 5 juillet 1939, concernant le fusionnement de Kalkesbrück et de Steppchen avec la commune de Luxembourg|Gekuckt=18.07.2020|Datum=08.07.1939|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref> goufen d'Uertschaft [[Kalchesbréck]] an de [[Lieu-dit]] ''Steppchen'', bei d'[[Gemeng Lëtzebuerg]] geprafft.
== Awunner ==
=== '''Demographie iwwer d'Zäit''' ===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:bar value:rgb(0.9,0.35,0.25)
ImageSize = width:800 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white
BarData=
bar:1821 text:1821
bar:1871 text:1871
bar:1910 text:1910
bar:1922 text:1922
bar:1935 text:1935
bar:1947 text:1947
bar:1960 text:1960
bar:1970 text:1970
bar:1981 text:1981
bar:1991 text:1991
bar:2001 text:2001
bar:2011 text:2011
bar:2016 text:2016
bar:2017 text:2017
bar:2018 text:2018
bar:2019 text:2019
bar:2020 text:2020
bar:2021 text:2021
bar:2022 text:2022
bar:2023 text:2023
bar:2024 text:2024
bar:2025 text:2025
bar:2026 text:2026
PlotData=
color:bar width:10 align:center
bar:1821 from:0 till:468
bar:1871 from:0 till:937
bar:1910 from:0 till:849
bar:1922 from:0 till:881
bar:1935 from:0 till:939
bar:1947 from:0 till:895
bar:1960 from:0 till:1120
bar:1970 from:0 till:1927
bar:1981 from:0 till:2028
bar:1991 from:0 till:2020
bar:2001 from:0 till:2577
bar:2011 from:0 till:3194
bar:2016 from:0 till:3450
bar:2017 from:0 till:3592
bar:2018 from:0 till:3642
bar:2019 from:0 till:3676
bar:2020 from:0 till:3698
bar:2021 from:0 till:3659
bar:2022 from:0 till:3712
bar:2023 from:0 till:3751
bar:2024 from:0 till:3797
bar:2025 from:0 till:3874
bar:2026 from:0 till:3872
PlotData=
align:center textcolor:black fontsize:S
bar:1821 at:468 text:468 shift:(0,5)
bar:1871 at:937 text:937 shift:(0,5)
bar:1910 at:849 text:849 shift:(0,5)
bar:1922 at:881 text:881 shift:(0,5)
bar:1935 at:939 text:939 shift:(0,5)
bar:1947 at:895 text:895 shift:(0,5)
bar:1960 at:1120 text:1.120 shift:(0,5)
bar:1970 at:1927 text:1.927 shift:(0,5)
bar:1981 at:2028 text:2.028 shift:(0,5)
bar:1991 at:2020 text:2.020 shift:(0,5)
bar:2001 at:2577 text:2.577 shift:(0,5)
bar:2011 at:3194 text:3.194 shift:(0,5)
bar:2016 at:3450 text:3.450 shift:(0,5)
bar:2017 at:3592 text:3.592 shift:(0,5)
bar:2018 at:3642 text:3.642 shift:(0,5)
bar:2019 at:3676 text:3.676 shift:(0,5)
bar:2020 at:3698 text:3.698 shift:(0,5)
bar:2021 at:3659 text:3.659 shift:(0,5)
bar:2022 at:3712 text:3.712 shift:(0,5)
bar:2023 at:3751 text:3.751 shift:(0,5)
bar:2024 at:3797 text:3.797 shift:(0,5)
bar:2025 at:3874 text:3.874 shift:(0,5)
bar:2026 at:3872 text:3.872 shift:(0,5)
</timeline>
{{Statec Awunner}}
=== Nationalitéite vun den Awunner ===
Op den 05. Januar 2024 hunn zu Sandweiler 3797 Leit gewunnt. De Prozentsaz vun de Lëtzebuerger louch bei 52,62 % géintiwwer 47,38 % Auslänner<ref>{{Citation|URL=https://www.sandweiler.lu/fr/commune/sandweiler-en-chiffre|Titel=Sandweiler en chiffres|Gekuckt=21.06.2026|Wierk=www.sandweiler.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
{| class="wikitable"
|+Nationalitéiten zu Sandweiler (05.01.2024)
!Rang
!Nationalitéit
!Awunner
!Prozent
|-
|
|TOTAL
|3797
|100,00
|-
|1
|{{LUX}}
|1998
|52,62
|-
|2
|{{FRA}}
|359
|9,45
|-
|3
|{{PRT}}
|290
|7,64
|-
|4
|{{ITA}}
|188
|4,95
|-
|5
|{{DEU}}
|114
|3,00
|-
|6
|{{BEL}}
|87
|2,29
|-
|7
|{{ESP}}
|79
|2,08
|-
|8
|{{ROU}}
|69
|1,82
|-
|9
|{{GBR}}
|58
|1,53
|-
|10
|{{GRC}}
|32
|0,84
|-
|
|Top 10
|3274
|86,22
|-
|
|Aner Nationalitéiten
|523
|13,78
|}
== Wopen ==
=== Wopen ===
{|class = wikitable
|align="center"|[[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|100px]]
| Beschreiwung am Originaltext:<br>
''burelé d'or et de gueules de dix pièces à la croix de sable brochant, la traverse chargée d'un quadriréacteur de front''<br>{{small|[[Gemeng (Lëtzebuerg)#De Gemengerot|D.C.]] [[24. November]] [[1982]] - [[Arrêté ministériel|A.M.]] [[5. Januar]] [[1983]] - Mémorial B 1983, Säit 207 - Projet: 1982 [[Marcel Lenertz]]}}<br>
|}
== Politik ==
=== Gemengerot ===
De [[Gemengerot]] vu Sandweiler gëtt zanter 2011 nom [[Proporzsystem]] gewielt. E setzt sech aus 11 [[Conseiller (Lëtzebuerg)|Conseilleren]] zesummen.
==== Zesummesetzung ====
{{small|D'Majoritéitskoalitioun am Gemengerot ass '''fett '''geschriwwen}}
{| class="wikitable"
|-
! Joer !! [[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]] !! [[Demokratesch Partei|DP]] !! [[déi gréng|gréng]] !! [[Lëtzebuerger Sozialistesch Aarbechterpartei|LSAP]]
|-
| 2005 || 4 || - || 1 || 4
|-
| 2011 || '''5''' || 2 || 2 || '''2'''
|-
| 2017 || '''4'''|| 2 || '''3'''|| 2
|-
|2023
|3
|'''3'''
|2
|'''3'''
|}
{{small|Quell: [[Ministère de l'intérieur|Inneministère]] / RTL.lu / elections.lu}}
De Gemengerot, deen aus de Wale vun 2005 ervirgoung, bestoung aus jee 4 CSV an LSAP-Gemengeréit, an engem Gréngen. Buergermeeschter war de Charles Unsen, LSAP (deen 2011 net méi kandidéiert huet).
Säin Nofollger gouf am Oktober 2011 de [[John Breuskin]] ([[Chrëschtlech-Sozial Vollekspartei|CSV]]). No sengem Récktrëtt gouf deem seng Parteikolleegin Simone Massard-Stitz den 28. Januar 2015 vereedegt.
Bei de Gemengewale vum 11. Juni 2023 koum et zu enger neier LSAP-DP-Koalitioun, an d'[[Jacqueline Breuer]] (LSAP) gouf nei Buergermeeschtesch.<ref name="mint.gouvernement.lu">{{Citation|URL=https://mint.gouvernement.lu/fr/actualites.gouvernement%2Bfr%2Bactualites%2Btoutes_actualites%2Bcommuniques%2B2023%2B07-juillet%2B18-assermentation-bourgmestres-echevins.html|Titel=Assermentation des collèges des bourgmestre et échevins|Gekuckt=19.07.2023|Datum=18.07.2023|Editeur=mint.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>. Et war virgesinn, datt si Enn September 2025 de Buergermeeschterposte mam [[Claude Mousel]] (DP) géif tauschen; uganks Juli 2025 huet si aus gesondheetleche Grënn dunn awer scho méi fréi demissionéiert<ref name=":0" />.
=== Buergermeeschteren ===
{{div col}}
* Michel Altmann (1830 – 1845)<ref>{{Citation|URL=http://data.legilux.public.lu/eli/etat/leg/argd/1843/12/29/n1/jo|Titel=Arrêté royal grand-ducal du 29 décembre 1843, N° 2926f, portant nomination des Bourgmestres et Echevins des villes, et des Bourgmestres des campagnes du Grand-Duché|Gekuckt=18.07.2020|Datum=19.01.1944|Editeur=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>
* [[Samson Godchaux]] (1846 – 1862)
* Jean Weicker (1862 – 1872)
* [[Paul Godchaux]] (1873)
* Nicolas Mousel (1874 – 1888)
* Mathias Mousel (1889)
* Emile Fischer (1891 – 1902)
* Jacques Mousel (1903 – 1907)
* Jean Mousel (1907 – 1917)
* Pierre Hentzen (1918 – 1926)
* Nicolas Birkel (1927 – 1934)
* Emile Hentzen (1935 – 1945)
* Joseph Reichling (1946 – 1957)
* Pierre Birkel (1957 – 1963)
* Josy Gardulal (1964 – 1965)
* Henri Majerus 1966 – 1978)
* Pierre Schmitt (1979 – 1991)
* Alphonse Massard (1991 – 1993)
* [[Charles Unsen]] (1994 – 1999)
* [[John Breuskin]] (2000 – 2009)
* Charles Unsen (2009 – 2011)
* John Breuskin (2011 - 2015)
* [[Simone Massard-Stitz]] (2015 - 2023)
* [[Jacqueline Breuer]] (2023 - 2025)<ref name="mint.gouvernement.lu"/><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/national/a/2318238.html|Titel=Gemeng Sandweiler: Buergermeeschtesch Jacqueline Breuer huet demissionéiert|Gekuckt=2025-07-03|Wierk=www.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
* [[Claude Mousel]] (zanter 2025)<ref>{{Citation|URL=https://gouvernement.lu/fr/gouvernement/leon-gloden/actualites.gouvernement2024+fr+actualites+toutes_actualites+articles+2025+09-septembre+19-gloden-assermentation-sandweiler.html|Titel=Assermentation aux fonctions de bourgmestre et échevin de la commune de Sandweiler|Wierk=gouvernement.lu|Gekuckt=2025-10-01|Datum=2025-09-19|Sprooch=fr}}</ref>
{{div col end}}
== Interkommunal Syndikater ==
D'Gemeng Sandweiler ass Member vu follgenden [[Interkommunal Syndikater zu Lëtzebuerg|interkommunale Syndikater]]:
{{div col|cols=3}}
* [[MINETT-KOMPOST]]
* [[SIAS]]
* [[SIDEST]]
* [[SIDOR]]
* [[SIGI]]
* [[SYVICOL]]
{{div col end}}
== Biller ==
<gallery class=center>
Image:Sandweiler and Findel.jpg|Sandweiler an de Findel
Fichier:Sandw Kierch V.jpg|D'Kierch Sandweiler
Fichier:ScheedhaffLannen01.jpg|Lannenallee tëscht Lëtzebuerg a Sandweiler
</gallery>
== Kuckeswäertes ==
* De [[Fluchhafe Lëtzebuerg|Fluchhafen um Findel]];
* Den Dauwentuerm um [[Bireler Haff]];
* Den [[Däitschen Zaldotekierfecht zu Sandweiler|däitschen Zaldotekierfecht]] mat de Griewer vun 10.913 gefalenen däitschen Zaldoten aus dem [[Zweete Weltkrich]] an engem aus dem [[Éischte Weltkrich]];
* De Quellepad am [[Naturschutzgebitt Bireler Gronn]];
* D'[[Dräifaltegkeetskierch zu Sandweiler|Sandweiler Kierch]];
* Bemierkenswäert Beem um Scheedhaff: d'[[Lannenallee um Scheedhaff|Lannenallee]] an e [[Séisskäschtebam um Scheedhaff|Séisskäschtebam]].
== Bibliographie ==
* Sandweiler Notizen Nr 1 erausgi vu ''redaktioun sandweiler 1083 - 1983'',72 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, 1982)
* Sandweiler Notizen Nr 2 erausgi vu ''redaktioun sandweiler'', 166 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, 1983)
* Sandweiler Notizen Nr 3 erausgi vu ''Santwilre, Frënn vum Ale Sandweiler'', 197 Säiten, (Imprimerie Joseph Beffort, Lëtzebuerg, 1990)
* Sandweiler Notizen Nr 4 erausgi vu ''Santwilre, Frënn vum Ale Sandweiler'', 212 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, Lëtzebuerg, 1992)
* Sandweiler Biller, Sandweiler Notizen Nr 5 erausgi vun der ''Gemeng Sandweiler'', 237 Säiten, (Imprimerie Saint-Paul, Lëtzebuerg, 1999)
* 250 Joer Porkierch Sandweiler, Sandweiler Notizen N°6 erausgi vu ''Santwilre, Frënn vum ale Sandweiler'', 288 Säiten + Fotoen an Dokumenter (Imprimerie Saint-Paul Lëtzebuerg, 2008)
== Kuckt och ==
* {{LNM}}
* [[Bireler Baach]]
* [[Däitschen Zaldotekierfecht zu Sandweiler]]
* [[Dräifaltegkeetskierch zu Sandweiler]]
* [[Fanfare Sandweiler]]
* [[Kanner- & Jugendkouer Allegro Sandweiler]]
* [[Santwilre, Frënn vum ale Sandweiler]]
* [[Schlass Saint-Hubert (Sandweiler)|Schlass Saint-Hubert]]
* [[Sandweiler-Gare]]
* [[Gare Sandweiler-Conter]]
{{Kuckt och Lëschte Lëtzebuerg}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|Sandweiler|{{PAGENAME}}}}
* [http://www.sandweiler.lu Offiziell Säit vun der Gemeng Sandweiler]
* [http://www.syvicol.lu/annuaires-des-communes-et-des-syndicats/annuaire-des-communes/fiche/luxembourg/sandweiler D'Gemeng Sandweiler op der Websäit vum Syvicol]
* [https://web.archive.org/web/20070315175104/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1873/0332012/0332012.pdf#page=2 Gesetz iwwer d'Kreatioun vun der Gemeng Hamm] ''Loi du 20 décembre 1873, créant une nouvelle commune du nom de Hamm''
{{Navigatioun Gemengen am Kanton Lëtzebuerg}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gemengen zu Lëtzebuerg|Sandweiler]]
[[Kategorie:Gemeng Sandweiler| ]]
nifw0sryi8rxy7pcfvpa6phmvoydj0n
Philipp Christoph von Sötern
0
85991
2682297
2472730
2026-06-21T11:20:30Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682297
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Philipp Christoph von Sötern''', gebuer den [[11. Dezember]] [[1567]]<ref>Wagner 1888, Lauer 1997, Abmeyer 2001. — De Müller 1835, Nr. 9, gëtt den [[1. Dezember]] [[1567]] un.</ref> zu [[Zweibrücken]]<ref>Lauer 1997, Abmeier 2001. — Am Internet fënnt een als Gebuertsuert meeschtens [[Kastellaun]], awer ouni Referenz.</ref>, a gestuerwen de [[7. Februar]] [[1652]] zu [[Tréier]], war en [[Däitschland|däitsche]] Geeschtlechen.<ref name="treviris">Müller 1835, Nr. 9.</ref>
De 16. September 1604 ass hien Domprobst vun Tréier, 1610 Bëschof vu [[Speyer]] an de 25. September 1623 Äerzbëschof a Kurfürst vun Tréier ginn.<ref name="treviris"/>
== Literatur ==
* Abmeier, K., 2001. ''Philipp Christoph v. Sötern''. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 20, Duncker & Humblot, Berlin 2001, S. 386-387. [http://daten.digitale-sammlungen.de/0001/bsb00016338/images/index.html?fip=193.174.98.30&id=00016338&seite=402]
* Lauer, D., 1997. ''Philipp Christoph von Sötern, Begründer der Freien Reichsherrschaft Dagstuhl - Stationen seines Lebens.'' In: Hochwälder Geschichtsblättern 9/1997, S. 18-46. [https://web.archive.org/web/20130829103705/http://www.burg-dagstuhl.de/lebensbild.htm]
*Müller, M.F.J., 1835. ''Genealogische Fragmente, ein Beitrag zur Geschichte der Familie von Sötern.'' Treviris 1835, 2. Jg., Nr. 8, S. 2-3; Nr. 9, S. 2.
* Wagner, P., 1888. ''Philipp Christoph v. Sötern.'' In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 26, S. 50–69. [http://daten.digitale-sammlungen.de/0000/bsb00008384/images/index.html?fip=193.174.98.30&id=00008384&seite=52]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz. [http://www.landeshauptarchiv.de/index.php?id=35 Vor 360 Jahren: Der 12. April 1645. Kurfürst Philipp Christoph von Sötern erhält seine Freiheit zurück.]
*The Hierarchy of the Catholic Church: [http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bsotern.html Archbishop Philipp Christoph von Sötern]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:von Sötern, Philipp Christoph}}
[[Kategorie:Gebuer 1567]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1652]]
[[Kategorie:Äerzbëscheef vun Tréier]]
f6cpefnz8bze7om27i839wfhp2526yq
Lëscht vun den amtéierende Buergermeeschteren zu Lëtzebuerg
0
87790
2682232
2682184
2026-06-20T15:19:26Z
GilPeBot
65660
png → svg (via JWB)
2682232
wikitext
text/x-wiki
Dës ass eng '''Lëscht vun den {{Gemengenzuel}} aktuelle lëtzebuergesche Buergermeeschteren.'''
{| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0"
|-
! N°
!
! Gemeng
! Buergermeeschter
|-
| {{0}}{{0}}1 || [[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Aerenzdall|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]}} || {{Buergermeeschter Ärenzdall}}
|-
| {{0}}{{0}}2 || [[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Baerdref|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]}} || {{Buergermeeschter Bäerdref}}
|-
| {{0}}{{0}}3 || [[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bartreng|Bartreng]] || {{Buergermeeschter Bartreng}}
|-
| {{0}}{{0}}4 || [[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] || {{Buergermeeschter Bauschelt}}
|-
| {{0}}{{0}}5 || [[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || {{Buergermeeschter Bech}}
|-
| {{0}}{{0}}6 || [[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|25px]] || [[Gemeng Beefort|Beefort]] || {{Buergermeeschter Beefort}}
|-
| {{0}}{{0}}7 || [[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] || {{Buergermeeschter Beetebuerg}}
|-
| {{0}}{{0}}8 || [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]] || {{Buergermeeschter Bettenduerf}}
|-
| {{0}}{{0}}9 || [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Betzder|Betzder]] || {{Buergermeeschter Betzder}}
|-
| {{0}}10 || [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Biekerech|Biekerech]] || {{Buergermeeschter Biekerech}}
|-
| {{0}}11 || [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biissen|Biissen]] || {{Buergermeeschter Biissen}}
|-
| {{0}}12 || [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biwer|Biwer]] || {{Buergermeeschter Biwer}}
|-
|{{0}}13 || [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]] || {{Buergermeeschter Bous-Waldbriedemes}}
|-
| {{0}}14 || [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || {{Buergermeeschter Buerschent}}
|-
|{{0}}15 || [[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]] || {{Buergermeeschter Colmer-Bierg}}
|-
|{{0}}16 || [[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Conter|Conter]] || {{Buergermeeschter Conter}}
|-
|{{0}}17 || [[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|25px]] || {{SortKey|Deifferdeng|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]}}|| {{Buergermeeschter Déifferdeng}}
|-
|{{0}}18 || [[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|25px]] || [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] || {{Buergermeeschter Diddeleng}}
|-
|{{0}}19 || [[Fichier:Blason Diekirch.svg|25px]] || [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] || {{Buergermeeschter Dikrech}}
|-
|{{0}}20 || [[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Dippech|Dippech]] || {{Buergermeeschter Dippech}}
|-
|{{0}}21 || [[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Duelem|Duelem]] || {{Buergermeeschter Duelem}}
|-
|{{0}}22 || [[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || {{Buergermeeschter Ell}}
|-
|{{0}}23 || [[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Elwen|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]}} || {{Buergermeeschter Ëlwen}}
|-
|{{0}}24 || [[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]] || {{Buergermeeschter Esch-Sauer}}
|-
|{{0}}25 || [[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|25px]] || [[Esch-Uelzecht]] || {{Buergermeeschter Esch-Uelzecht}}
|-
|{{0}}26 || [[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]] || {{Buergermeeschter Ettelbréck}}
|-
|{{0}}27 || [[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Feelen|Feelen]] || {{Buergermeeschter Feelen}}
|-
|{{0}}28 || [[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Feschbech|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]}} || {{Buergermeeschter Fëschbech}}
|-
|{{0}}29 || [[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fiels|Fiels]] || {{Buergermeeschter Fiels}}
|-
|{{0}}30 || [[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] || {{Buergermeeschter Fluessweiler}}
|-
|{{0}}31 || [[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]] || {{Buergermeeschter Fréiseng}}
|-
|{{0}}32 || [[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || {{Buergermeeschter Garnech}}
|-
|{{0}}33 || [[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Geisdref|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]}} || {{Buergermeeschter Géisdref}}
|-
|{{0}}34 || [[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Greiwenmaacher|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]}} || {{Buergermeeschter Gréiwemaacher}}
|-
|{{0}}35 || [[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]] || {{Buergermeeschter Groussbus-Wal}}
|-
|{{0}}36 || [[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Habscht|Habscht]] || {{Buergermeeschter Habscht}}
|-
|{{0}}37 || [[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hesper|Hesper]] || {{Buergermeeschter Hesper}}
|-
| {{0}}38 || [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Beiwen-Atert|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]}} || {{Buergermeeschter Helperknapp}}
|-
|{{0}}39 || [[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]] || {{Buergermeeschter Hiefenech}}
|-
|{{0}}40 || [[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|25px]] || [[Iechternach]] || {{Buergermeeschter Iechternach}}
|-
|{{0}}41 || [[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]] || {{Buergermeeschter Ierpeldeng}}
|-
|{{0}}42 || [[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] || {{Buergermeeschter Jonglënster}}
|-
|{{0}}43 || [[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Kaerch|[[Gemeng Käerch|Käerch]]}} || {{Buergermeeschter Käerch}}
|-
|{{0}}44 || [[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|25px]]|| {{SortKey|Kaerjeng|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]}} || {{Buergermeeschter Käerjeng}}
|-
|{{0}}45 || [[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || {{Buergermeeschter Keel}}
|-
|{{0}}46 || [[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || {{Buergermeeschter Kielen}}
|-
|{{0}}47 || [[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || {{Buergermeeschter Kiischpelt}}
|-
|{{0}}48 || [[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || {{Buergermeeschter Klierf}}
|-
|{{0}}49 || [[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || {{Buergermeeschter Konsdref}}
|-
|{{0}}50 || [[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|25px]]|| [[Gemeng Koplescht|Koplescht]] || {{Buergermeeschter Koplescht}}
|-
|{{0}}51 || [[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] || {{Buergermeeschter Leideleng}}
|-
|{{0}}52 || [[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || {{Buergermeeschter Lenneng}}
|-
|{{0}}53 || [[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Lentgen|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]}} || {{Buergermeeschter Lëntgen}}
|-
|{{0}}54 || [[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|25px]] || {{SortKey|Letzebuerg|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]}} || {{Buergermeeschter Lëtzebuerg}}
|-
|{{0}}55 || [[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || {{Buergermeeschter Luerenzweiler}}
|-
|{{0}}56 || [[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Maertert|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]}} || {{Buergermeeschter Mäertert}}
|-
|{{0}}57 || [[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Maerzeg|[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]}} || {{Buergermeeschter Mäerzeg}}
|-
|{{0}}58 || [[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || {{Buergermeeschter Mamer}}
|-
|{{0}}59 || [[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Manternach|Manternach]] || {{Buergermeeschter Manternach}}
|-
|{{0}}60 || [[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Miersch|Miersch]] || {{Buergermeeschter Miersch}}
|-
|{{0}}61 || [[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Monnerech|Monnerech]] || {{Buergermeeschter Monnerech}}
|-
|{{0}}62 || [[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Munneref|Munneref]] || {{Buergermeeschter Munneref}}
|-
|{{0}}63 || [[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] || {{Buergermeeschter Nidderaanwen}}
|-
|{{0}}64 || [[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || {{Buergermeeschter Noumer}}
|-
|{{0}}65 || [[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || {{Buergermeeschter Parc Housen}}
|-
|{{0}}66 || [[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Peiteng|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]}} || {{Buergermeeschter Péiteng}}
|-
|{{0}}67 || [[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Petscht|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]}} || {{Buergermeeschter Pëtschent}}
|-
|{{0}}68 || [[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]] ||{{Buergermeeschter Préizerdaul}}
|-
|{{0}}69 || [[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Rammerech|Rammerech]] || {{Buergermeeschter Rammerech}}
|-
|{{0}}70 || [[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]] || {{Buergermeeschter Reckeng op der Mess}}
|-
|{{0}}71 || [[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|25px]] || {{SortKey|Reiden|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]}} || {{Buergermeeschter Réiden op der Atert}}
|-
|{{0}}72 || [[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reimech|[[Gemeng Réimech|Réimech]]}} || {{Buergermeeschter Réimech}}
|-
|{{0}}73 || [[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] || {{Buergermeeschter Reisduerf}}
|-
|{{0}}74 || [[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reiser|[[Gemeng Réiser|Réiser]]}} || {{Buergermeeschter Réiser}}
|-
|{{0}}75 || [[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|25px]] || {{SortKey|Remeleng|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]}} ||{{Buergermeeschter Rëmeleng}}
|-
|{{0}}76 || [[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] || {{Buergermeeschter Rouspert-Mompech}}
|-
|{{0}}77 || [[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] || {{Buergermeeschter Sandweiler}}
|-
|{{0}}78 || [[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Scheffleng|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]}} || {{Buergermeeschter Schëffleng}}
|-
|{{0}}79 || [[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|25px]][[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Schengen|Schengen]] || {{Buergermeeschter Schengen}}
|-
|{{0}}80 || [[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Schetter|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]}} || {{Buergermeeschter Schëtter}}
|-
|{{0}}81 || [[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Schieren|Schieren]] || {{Buergermeeschter Schieren}}
|-
|{{0}}82 || [[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Sell|[[Gemeng Sëll|Sëll]]}} || {{Buergermeeschter Sëll}}
|-
|{{0}}83 || [[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]] || {{Buergermeeschter Stadbriedemes}}
|-
|{{0}}84 || [[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|25px]] || [[Stauséigemeng]] || {{Buergermeeschter Stauséigemeng}}
|-
|{{0}}85 || [[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Steesel|Steesel]] || {{Buergermeeschter Steesel}}
|-
|{{0}}86 || [[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || {{Buergermeeschter Stengefort}}
|-
|{{0}}87 || [[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stroossen|Stroossen]] || {{Buergermeeschter Stroossen}}
|-
|{{0}}88 || [[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Suessem|Suessem]] || {{Buergermeeschter Suessem}}
|-
|{{0}}89 || [[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Tandel|Tandel]] || {{Buergermeeschter Tandel}}
|-
|{{0}}90 || [[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Useldeng|Useldeng]] || {{Buergermeeschter Useldeng}}
|-
|{{0}}91 || [[Fichier:Blason de Vianden.svg|25px]] || [[Gemeng Veianen|Veianen]] || {{Buergermeeschter Veianen}}
|-
|{{0}}92 || [[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|25px]] || [[Gemeng Viichten|Viichten]] || {{Buergermeeschter Viichten}}
|-
|{{0}}93 || [[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Waisswampech|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]}} || {{Buergermeeschter Wäiswampech}}
|-
|{{0}}94 || [[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] || {{Buergermeeschter Waldbëlleg}}
|-
|{{0}}95 || [[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Walfer|Walfer]] || {{Buergermeeschter Walfer}}
|-
|{{0}}96 || [[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wanseler|Wanseler]] || {{Buergermeeschter Wanseler}}
|-
|{{0}}97|| [[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]] || {{Buergermeeschter Weiler-la-Tour}}
|-
|{{0}}98 || [[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || {{Buergermeeschter Wëntger}}
|-
|{{0}}99 || [[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wolz|Wolz]] || {{Buergermeeschter Wolz}}
|-
|100 || [[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wuermer|Wuermer]] || {{Buergermeeschter Wuermer}}
|}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren| Lëscht Amt]]
[[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg]]
o4845rlbjerti9cnvzu98updeyh56kw
2682236
2682232
2026-06-20T15:21:14Z
GilPeBot
65660
png → svg (via JWB)
2682236
wikitext
text/x-wiki
Dës ass eng '''Lëscht vun den {{Gemengenzuel}} aktuelle lëtzebuergesche Buergermeeschteren.'''
{| class="wikitable sortable" BORDER="1" CELLSPACING="0"
|-
! N°
!
! Gemeng
! Buergermeeschter
|-
| {{0}}{{0}}1 || [[Fichier:Coat of arms medernach luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms ermsdorf luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Aerenzdall|[[Ärenzdallgemeng|Ärenzdall]]}} || {{Buergermeeschter Ärenzdall}}
|-
| {{0}}{{0}}2 || [[Fichier:Coat of arms berdorf luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Baerdref|[[Gemeng Bäerdref|Bäerdref]]}} || {{Buergermeeschter Bäerdref}}
|-
| {{0}}{{0}}3 || [[Fichier:Coat of arms bertrange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bartreng|Bartreng]] || {{Buergermeeschter Bartreng}}
|-
| {{0}}{{0}}4 || [[Fichier:Coat of arms boulaide luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Bauschelt|Bauschelt]] || {{Buergermeeschter Bauschelt}}
|-
| {{0}}{{0}}5 || [[Fichier:Coat of arms bech luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bech|Bech]] || {{Buergermeeschter Bech}}
|-
| {{0}}{{0}}6 || [[Fichier:Blason Beaufort (Luxembourg).svg|25px]] || [[Gemeng Beefort|Beefort]] || {{Buergermeeschter Beefort}}
|-
| {{0}}{{0}}7 || [[Fichier:Coat of arms bettembourg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]] || {{Buergermeeschter Beetebuerg}}
|-
| {{0}}{{0}}8 || [[Fichier:Coat of arms bettendorf luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Bettenduerf|Bettenduerf]] || {{Buergermeeschter Bettenduerf}}
|-
| {{0}}{{0}}9 || [[Fichier:Coat of arms betzdorf luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Betzder|Betzder]] || {{Buergermeeschter Betzder}}
|-
| {{0}}10 || [[Fichier:Coat of arms beckerich luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Biekerech|Biekerech]] || {{Buergermeeschter Biekerech}}
|-
| {{0}}11 || [[Fichier:Coat of arms bissen luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biissen|Biissen]] || {{Buergermeeschter Biissen}}
|-
| {{0}}12 || [[Fichier:Coat of arms biwer luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Biwer|Biwer]] || {{Buergermeeschter Biwer}}
|-
|{{0}}13 || [[Fichier:Coat of arms bous luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms waldbredimus luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Bous-Waldbriedemes|Bous-Waldbriedemes]] || {{Buergermeeschter Bous-Waldbriedemes}}
|-
| {{0}}14 || [[Fichier:Coat of arms bourscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Buerschent|Buerschent]] || {{Buergermeeschter Buerschent}}
|-
|{{0}}15 || [[Fichier:Coat of arms colmar-berg luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Colmer-Bierg|Colmer-Bierg]] || {{Buergermeeschter Colmer-Bierg}}
|-
|{{0}}16 || [[Fichier:Coat of arms contern luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Conter|Conter]] || {{Buergermeeschter Conter}}
|-
|{{0}}17 || [[Fichier:Blason ville lu Differdange (EschAlzette).svg|25px]] || {{SortKey|Deifferdeng|[[Gemeng Déifferdeng|Déifferdeng]]}}|| {{Buergermeeschter Déifferdeng}}
|-
|{{0}}18 || [[Fichier:LUX Dudelange COA.svg|25px]] || [[Gemeng Diddeleng|Diddeleng]] || {{Buergermeeschter Diddeleng}}
|-
|{{0}}19 || [[Fichier:Blason Diekirch.svg|25px]] || [[Gemeng Dikrech|Dikrech]] || {{Buergermeeschter Dikrech}}
|-
|{{0}}20 || [[Fichier:Coat of arms dippach luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Dippech|Dippech]] || {{Buergermeeschter Dippech}}
|-
|{{0}}21 || [[Fichier:Coat of arms dalheim luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Duelem|Duelem]] || {{Buergermeeschter Duelem}}
|-
|{{0}}22 || [[Fichier:Coat of arms ell luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Ell|Ell]] || {{Buergermeeschter Ell}}
|-
|{{0}}23 || [[Fichier:Coat of arms troisvierges luxbrg.svg|25px]] || {{SortKey|Elwen|[[Gemeng Ëlwen|Ëlwen]]}} || {{Buergermeeschter Ëlwen}}
|-
|{{0}}24 || [[Fichier:Coat of arms esch sauer luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms heiderscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms neunhausen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Esch-Sauer|Esch-Sauer]] || {{Buergermeeschter Esch-Sauer}}
|-
|{{0}}25 || [[Fichier:Coat of arms esch alzette luxbrg v2.svg|25px]] || [[Esch-Uelzecht]] || {{Buergermeeschter Esch-Uelzecht}}
|-
|{{0}}26 || [[Fichier:Coat of arms ettelbruck luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Ettelbréck|Ettelbréck]] || {{Buergermeeschter Ettelbréck}}
|-
|{{0}}27 || [[Fichier:Coat of arms feulen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Feelen|Feelen]] || {{Buergermeeschter Feelen}}
|-
|{{0}}28 || [[Fichier:Coat of arms fischbach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Feschbech|[[Gemeng Fëschbech|Fëschbech]]}} || {{Buergermeeschter Fëschbech}}
|-
|{{0}}29 || [[Fichier:Coat of arms larochette luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fiels|Fiels]] || {{Buergermeeschter Fiels}}
|-
|{{0}}30 || [[Fichier:Coat of arms flaxweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fluessweiler|Fluessweiler]] || {{Buergermeeschter Fluessweiler}}
|-
|{{0}}31 || [[Fichier:Coat of arms frisange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Fréiseng|Fréiseng]] || {{Buergermeeschter Fréiseng}}
|-
|{{0}}32 || [[Fichier:Coat of arms garnich luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Garnech|Garnech]] || {{Buergermeeschter Garnech}}
|-
|{{0}}33 || [[Fichier:Coat of arms goesdorf luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Geisdref|[[Gemeng Géisdref|Géisdref]]}} || {{Buergermeeschter Géisdref}}
|-
|{{0}}34 || [[Fichier:Coat of arms grevenmacher luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Greiwenmaacher|[[Gemeng Gréiwemaacher|Gréiwemaacher]]}} || {{Buergermeeschter Gréiwemaacher}}
|-
|{{0}}35 || [[Fichier:Coat of arms grosbous luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms wahl luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Groussbus-Wal|Groussbus-Wal]] || {{Buergermeeschter Groussbus-Wal}}
|-
|{{0}}36 || [[Fichier:Coat of arms hobscheid luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms septfontaines luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Habscht|Habscht]] || {{Buergermeeschter Habscht}}
|-
|{{0}}37 || [[Fichier:Coat of arms hesperange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hesper|Hesper]] || {{Buergermeeschter Hesper}}
|-
| {{0}}38 || [[Fichier:Coat of arms boevange attert luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms tuntange luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Beiwen-Atert|[[Gemeng Helperknapp|Helperknapp]]}} || {{Buergermeeschter Helperknapp}}
|-
|{{0}}39 || [[Fichier:Coat of arms heffingen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Hiefenech|Hiefenech]] || {{Buergermeeschter Hiefenech}}
|-
|{{0}}40 || [[Fichier:Coat of arms echternach luxbrg.svg|25px]] || [[Iechternach]] || {{Buergermeeschter Iechternach}}
|-
|{{0}}41 || [[Fichier:Coat of arms erpeldange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Ierpeldeng op der Sauer|Ierpeldeng]] || {{Buergermeeschter Ierpeldeng}}
|-
|{{0}}42 || [[Fichier:Coat of arms junglinster luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Jonglënster|Jonglënster]] || {{Buergermeeschter Jonglënster}}
|-
|{{0}}43 || [[Fichier:Coat of arms koerich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Kaerch|[[Gemeng Käerch|Käerch]]}} || {{Buergermeeschter Käerch}}
|-
|{{0}}44 || [[Fichier:Blason ville lux Bascharage.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms clemency luxbrg.svg|25px]]|| {{SortKey|Kaerjeng|[[Gemeng Käerjeng|Käerjeng]]}} || {{Buergermeeschter Käerjeng}}
|-
|{{0}}45 || [[Fichier:Coat of arms kayl luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Keel|Keel]] || {{Buergermeeschter Keel}}
|-
|{{0}}46 || [[Fichier:Coat of arms kehlen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kielen|Kielen]] || {{Buergermeeschter Kielen}}
|-
|{{0}}47 || [[Fichier:Coat wilwerwiltz.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms kautenbach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Kiischpelt|Kiischpelt]] || {{Buergermeeschter Kiischpelt}}
|-
|{{0}}48 || [[Fichier:Coat of arms clervaux luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Blason ville lux Munshausen.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms heinerscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Klierf|Klierf]] || {{Buergermeeschter Klierf}}
|-
|{{0}}49 || [[Fichier:Coat of arms consdorf luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Konsdref|Konsdref]] || {{Buergermeeschter Konsdref}}
|-
|{{0}}50 || [[Fichier:Blason ville lu Kopstal (Luxembourg).svg|25px]]|| [[Gemeng Koplescht|Koplescht]] || {{Buergermeeschter Koplescht}}
|-
|{{0}}51 || [[Fichier:Coat of arms leudelange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Leideleng|Leideleng]] || {{Buergermeeschter Leideleng}}
|-
|{{0}}52 || [[Fichier:Coat of arms lenningen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Lenneng|Lenneng]] || {{Buergermeeschter Lenneng}}
|-
|{{0}}53 || [[Fichier:Coat of arms lintgen luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Lentgen|[[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]]}} || {{Buergermeeschter Lëntgen}}
|-
|{{0}}54 || [[Fichier:Blason ville lu Luxembourg-ville.svg|25px]] || {{SortKey|Letzebuerg|[[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]]}} || {{Buergermeeschter Lëtzebuerg}}
|-
|{{0}}55 || [[Fichier:Coat of arms lorentzweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Luerenzweiler|Luerenzweiler]] || {{Buergermeeschter Luerenzweiler}}
|-
|{{0}}56 || [[Fichier:Coat of arms mertert luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Maertert|[[Gemeng Mäertert|Mäertert]]}} || {{Buergermeeschter Mäertert}}
|-
|{{0}}57 || [[Fichier:Coat of arms mertzig luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Maerzeg|[[Gemeng Mäerzeg|Mäerzeg]]}} || {{Buergermeeschter Mäerzeg}}
|-
|{{0}}58 || [[Fichier:Coat of arms mamer luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Mamer|Mamer]] || {{Buergermeeschter Mamer}}
|-
|{{0}}59 || [[Fichier:Coat of arms manternach luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Manternach|Manternach]] || {{Buergermeeschter Manternach}}
|-
|{{0}}60 || [[Fichier:Coat of arms mersch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Miersch|Miersch]] || {{Buergermeeschter Miersch}}
|-
|{{0}}61 || [[Fichier:Coat of arms mondercange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Monnerech|Monnerech]] || {{Buergermeeschter Monnerech}}
|-
|{{0}}62 || [[Fichier:Coat of arms mondorf les bains luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Munneref|Munneref]] || {{Buergermeeschter Munneref}}
|-
|{{0}}63 || [[Fichier:Coat of arms niederanven luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Nidderaanwen|Nidderaanwen]] || {{Buergermeeschter Nidderaanwen}}
|-
|{{0}}64 || [[Fichier:Coat of arms nommern luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Noumer|Noumer]] || {{Buergermeeschter Noumer}}
|-
|{{0}}65 || [[Fichier:Coat of arms hosingen luxbrg.png|25px]] [[Fichier:Coat of arms consthum luxbrg.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms hoscheid luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Parc Housen|Parc Housen]] || {{Buergermeeschter Parc Housen}}
|-
|{{0}}66 || [[Fichier:Coat of arms petange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Peiteng|[[Gemeng Péiteng|Péiteng]]}} || {{Buergermeeschter Péiteng}}
|-
|{{0}}67 || [[Fichier:Coat of arms putscheid luxbrg.png|25px]]|| {{SortKey|Petscht|[[Gemeng Pëtschent|Pëtschent]]}} || {{Buergermeeschter Pëtschent}}
|-
|{{0}}68 || [[Fichier:Coat of arms préizerdaul luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Préizerdaul|Préizerdaul]] ||{{Buergermeeschter Préizerdaul}}
|-
|{{0}}69 || [[Fichier:Coat of arms rambrouch luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Rammerech|Rammerech]] || {{Buergermeeschter Rammerech}}
|-
|{{0}}70 || [[Fichier:Coat of arms reckange sur mess luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reckeng op der Mess|Reckeng op der Mess]] || {{Buergermeeschter Reckeng op der Mess}}
|-
|{{0}}71 || [[Fichier:Blason Redange-Sur-Attert.svg|25px]] || {{SortKey|Reiden|[[Gemeng Réiden op der Atert|Réiden op der Atert]]}} || {{Buergermeeschter Réiden op der Atert}}
|-
|{{0}}72 || [[Fichier:Coat of arms remich luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reimech|[[Gemeng Réimech|Réimech]]}} || {{Buergermeeschter Réimech}}
|-
|{{0}}73 || [[Fichier:Coat of arms reisdorf luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Reisduerf|Reisduerf]] || {{Buergermeeschter Reisduerf}}
|-
|{{0}}74 || [[Fichier:Coat of arms roeser luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Reiser|[[Gemeng Réiser|Réiser]]}} || {{Buergermeeschter Réiser}}
|-
|{{0}}75 || [[Fichier:Coat of arms Rumelange Luxembourg.svg|25px]] || {{SortKey|Remeleng|[[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]]}} ||{{Buergermeeschter Rëmeleng}}
|-
|{{0}}76 || [[Fichier:Coat of arms rosport luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Rouspert-Mompech|Rouspert-Mompech]] || {{Buergermeeschter Rouspert-Mompech}}
|-
|{{0}}77 || [[Fichier:Coat of arms sandweiler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Sandweiler|Sandweiler]] || {{Buergermeeschter Sandweiler}}
|-
|{{0}}78 || [[Fichier:Coat of arms schifflange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Scheffleng|[[Gemeng Schëffleng|Schëffleng]]}} || {{Buergermeeschter Schëffleng}}
|-
|{{0}}79 || [[Fichier:Schengen Coat of Arms.svg|25px]] [[Fichier:Coat of arms wellenstein luxbrg.png|25px]][[Fichier:Coat of arms burmerange luxbrg.svg|25px]] || [[Gemeng Schengen|Schengen]] || {{Buergermeeschter Schengen}}
|-
|{{0}}80 || [[Fichier:Coat of arms schuttrange luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Schetter|[[Gemeng Schëtter|Schëtter]]}} || {{Buergermeeschter Schëtter}}
|-
|{{0}}81 || [[Fichier:Coat of arms schieren luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Schieren|Schieren]] || {{Buergermeeschter Schieren}}
|-
|{{0}}82 || [[Fichier:Coat of arms saeul luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Sell|[[Gemeng Sëll|Sëll]]}} || {{Buergermeeschter Sëll}}
|-
|{{0}}83 || [[Fichier:Coat of arms stadtbredimus luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stadbriedemes|Stadbriedemes]] || {{Buergermeeschter Stadbriedemes}}
|-
|{{0}}84 || [[Fichier:Blason ville lux Lac-de-la-Haute-Sûre.svg|25px]] || [[Stauséigemeng]] || {{Buergermeeschter Stauséigemeng}}
|-
|{{0}}85 || [[Fichier:Coat of arms steinsel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Steesel|Steesel]] || {{Buergermeeschter Steesel}}
|-
|{{0}}86 || [[Fichier:Coat of arms steinfort luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stengefort|Stengefort]] || {{Buergermeeschter Stengefort}}
|-
|{{0}}87 || [[Fichier:Coat of arms strassen luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Stroossen|Stroossen]] || {{Buergermeeschter Stroossen}}
|-
|{{0}}88 || [[Fichier:Coat of arms sanem luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Suessem|Suessem]] || {{Buergermeeschter Suessem}}
|-
|{{0}}89 || [[Fichier:Coat of arms tandel luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Tandel|Tandel]] || {{Buergermeeschter Tandel}}
|-
|{{0}}90 || [[Fichier:Coat of arms useldange luxbrg.png|25px]]|| [[Gemeng Useldeng|Useldeng]] || {{Buergermeeschter Useldeng}}
|-
|{{0}}91 || [[Fichier:Blason de Vianden.svg|25px]] || [[Gemeng Veianen|Veianen]] || {{Buergermeeschter Veianen}}
|-
|{{0}}92 || [[Fichier:Blason ville lux Vichten.svg|25px]] || [[Gemeng Viichten|Viichten]] || {{Buergermeeschter Viichten}}
|-
|{{0}}93 || [[Fichier:Coat of arms weiswampach luxbrg.png|25px]] || {{SortKey|Waisswampech|[[Gemeng Wäiswampech|Wäiswampech]]}} || {{Buergermeeschter Wäiswampech}}
|-
|{{0}}94 || [[Fichier:Coat of arms waldbillig luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Waldbëlleg|Waldbëlleg]] || {{Buergermeeschter Waldbëlleg}}
|-
|{{0}}95 || [[Fichier:Coat of arms walferdange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Walfer|Walfer]] || {{Buergermeeschter Walfer}}
|-
|{{0}}96 || [[Fichier:Coat of arms winseler luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wanseler|Wanseler]] || {{Buergermeeschter Wanseler}}
|-
|{{0}}97|| [[Fichier:Coat of arms weiler la tour luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Weiler zum Tuer|Weiler zum Tuer]] || {{Buergermeeschter Weiler-la-Tour}}
|-
|{{0}}98 || [[Fichier:Coat of arms wincrange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wëntger|Wëntger]] || {{Buergermeeschter Wëntger}}
|-
|{{0}}99 || [[Fichier:Coat of arms wiltz luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wolz|Wolz]] || {{Buergermeeschter Wolz}}
|-
|100 || [[Fichier:Coat of arms wormeldange luxbrg.png|25px]] || [[Gemeng Wuermer|Wuermer]] || {{Buergermeeschter Wuermer}}
|}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren| Lëscht Amt]]
[[Kategorie:Lëschte Politik Lëtzebuerg]]
nrbjpskwipwinkm54w5uherbrhe8gga
Dan Spogen
0
92620
2682249
2673791
2026-06-20T19:23:55Z
Volvox
4050
2682249
wikitext
text/x-wiki
{{Skizz}}
{{Infobox Biographie (Sportler)}}
Den '''Dan Spogen''', gebuer den [[30. Mäerz]] [[1980]]<ref>[http://www.weltfussball.de/spieler_profil/dan-spogen/ weltfussball.de]</ref>, ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Radiosspeaker an Televisiouns-Moderateur.
Bei [[RTL Radio Lëtzebuerg]] moderéiert hien ë. a. d'Sendungen ''Spogen vs. Biver'' an - zesumme mam [[Michelle Reiter]] - de ''Wecker''. Op der Tëlee presentéiert hie bei [[RTL Télé Lëtzebuerg]] d'Sendungen ''20vir - Planet Magazin'', ''Picobello'', ''Famillenduell'' an ''RTL Kichen - Kachduell''.
Hie war am [[Lycée du Nord]]<ref>[https://www.linkedin.com/in/dan-spogen-622a6973/ Den Dan Spogen] op linkedin.com, gekuckt de 15. Januar 2018</ref> an huet eng ''13<sup>e</sup> Commerce et Gestion'' gemaach. Hien ass e fréiere Foussballspiller an huet ë. a. beim [[FC Wolz 71]] (Saison 2002/2003), beim [[Racing FC Union Lëtzebuerg|Racing]] (2006/2007) a bei der [[US Hueschtert|Union Sportive Hueschtert]] (2010/2011)<ref>[https://www.transfermarkt.com/dan-spogen/profil/spieler/123055 www.transfermarkt.com], fir d'lescht gekuckt de 15. Januar 2018</ref> am Mëttelfeld gespillt.
De Spogen hat eng [[Cameo|Cameo-Roll]] als ''Polizist Rolf'' am Film ''[[Autobahnraser]]'' (2004) an 2015 am [[Andy Bausch]] sengem [[Faustino One Man Show|''Faustino: One Man Show'']]<ref>[[imdbname:3303725|IMDb]] ([[Internet Movie Database]]), fir d'lescht gekuckt de 15. Januar 2018</ref>. Hie war och Spriecher am Lauschterspill [[D'Fuesent vun den Déieren]] (2003).
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Spogen Dan}}
[[Kategorie:Gebuer 1980]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Foussballspiller]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Televisiounsmoderateuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Radiosspeakeren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmschauspiller]]
2eqwb2htkkaymetc5yps4977q1s3shz
Paul Séjourné
0
97852
2682289
2603508
2026-06-21T10:38:17Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682289
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Paul Séjourné''', gebuer den [[21. Dezember]] [[1851]] zu [[Orléans]], a gestuerwen de [[15. Januar]] [[1939]] zu [[Paräis]], war e franséischen Ingenieur an Erbauer vun e sëllege gemauerte Brécken, dorënner d'[[Adolphe-Bréck|Nei Bréck]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], fir déi hien en ettlech Innovatiounen agefouert huet.
== Liewen ==
De Paul Séjourné huet 1873 d'[[École polytechnique (Frankräich)|École polytechnique]] an 1876 d'[[École nationale des ponts et chaussées]] ofgeschloss.
D'Joer drop huet en als [[Corps des ingénieurs des ponts et chaussées|Ingénieur des ponts et chaussées]] ugefaangen, als éischt zu [[Mende]], duerno zu [[Marmande]] wou e sech och bestuet huet, a schliisslech zu [[Toulouse]]. 1896 huet en de Staatsdéngscht bei der franséischer Stroossebauverwaltung verlooss, fir zu [[Dijon]] als ''Ingénieur en Chef'' fir d'Eisebunnsgesellschaft [[Compagnie des Chemins de fer de Paris à Lyon et à la Méditerranée|PLM]] ze schaffen.
Seng Aarbecht zu Dijon huet en awer genuch Zäit gelooss fir niewelaanscht nach anere Projeten ze verwierklechen, wéi z. B. d'Plange vun der 1899 bis 1903 an der Stad Lëtzebuerg gebauten [[Adolphe-Bréck]]. Hien huet eng Abberzuel Ännerungen um [[Albert Rodange]] sengen urspréngleche Pläng duerchgesat, dorënner d'Ersetze vun engem grousse Bou duerch zwéi parallel Duebelbéi, d'Baue vun de Béi an e puer Loen déi ënnerenee verbonne sinn, an d'Fuerpist aus Bëtong armé.
1927 ass de Séjourné am Alter vu 76 Joer an d'Pensioun gaangen. Eelef Joer drop ass en no laanger Krankheet gestuerwen, a gouf um [[Cimetière de Montmartre|Kierfecht Montmartre]] bäigesat.
An der [[Stad Lëtzebuerg|Stad]] erënnert e Piedchen tëscht der Rue de la Semois an dem [[Péitruss]]dall un hien.
== Konzeptioun ==
D'Nei Bréck kann ee sonner Zweiwel als säi Meeschterwierk bezeechnen. Deemools war si mat hirer Spannwäit vu 84,65 m bei wäitem déi gréisst Steeboubréck vun der Welt, an huet dem Séjourné international Unerkennung bruecht, wat souguer dozou gefouert huet, datt bestëmmt Eisebunnsbrécken als "no Aart vum Séjourné" bezeechent goufen. Haut gëtt et Honnerte vu Brécken, déi vu Bauwierker vum Séjourné inspiréiert sinn.
Seng bekanntst eege Wierker sinn:
* 1884: [[Pont Antoinette]], [[Sémalens]]
* 1884: [[Viaduc de Lavaur]], [[Lavaur]]
* 1884: [[Pont de Castelet]], [[Perles-et-Castelet]]
* 1903: [[Adolphe-Bréck]], Lëtzebuerg
* 1908: [[Pont Séjourné]], [[Fontpédrouse]]
* 1911: [[Pont des Catalans]], Toulouse
* 1925: [[Viaduc de la Recoumène]], [[Le Monastier-sur-Gazeille]]
* 1925: [[Viaduc des Badioux]], [[Lausonne]]
<gallery>
Fichier:Pont Antoinette.JPG|Pont Antoinette
Fichier:Lavaur - Viaduc Séjourné sur l'Agout -1.jpg|Viaduc de Lavaur
Fichier:Adolphe_Bridge_post_2017_renovation_works_-_7_August_2018.jpg|Adolphe-Bréck
Fichier:Viaduc sejourne , train jaune, fontpedrouse.jpg|Pont Séjourné
Fichier:Le Pont des Catalans.jpg|Pont des Catalans
Fichier:Rue Paul-Séjourné, Hollerich-103.jpg|D'Rue Paul-Séjourné zu [[Hollerech]]
</gallery>
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20130221085420/http://www.planete-tp.com/sejourne-paul-a1300.html Kuerzbiographie op Planète TP]
[[Kategorie:Franséisch Ingenieuren]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
[[Kategorie:Gebuer 1851]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1939]]
0oxf905phjsb018a6v9374hef88ohme
Odin (Weltraumteleskop)
0
98260
2682265
2476836
2026-06-21T07:34:20Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682265
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" width="300" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; margin-left:0.5em; background:#FBBFFA;"
! colspan="2" | Odin
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Typ|| Weltraumteleskop
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Land || Schweden, Finnland,<br/ >Frankräich, Kanada
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Agentur || [[Swedish Space Corporation|SSC]], Tekes, [[Centre national d'études spatiales|CNES]], [[Canadian Space Agency|CSA]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Bunnhéicht || 600 km
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Mass|| 250 kg
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Start|| [[20. Februar]] [[2001]], 08:48 UTC
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Startplaz || [[Swobodny (Rakéitestartplaz)|Swobodny]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Drorakéit || [[Start (Rakéit)|Start-I]]
|- bgcolor="#FFFAFA"
| Status|| aktiv
|}
Den '''Odin''' ass e [[Weltraumteleskop]] fir [[Astronomie|astronomesch]] an [[Aeronomie|aeronomesch]] Ënnersich am Radio- an am Submillimeterberäich.
De Satellit ass e Projet ënner [[Schweden|schweedescher]] Leedung mat Bedeelegung vu [[Kanada]], [[Frankräich]] a [[Finnland]]. De Satellit gouf den [[20. Februar]] [[2001]] mat enger [[Start (Rakéit)|Start-I-Rakéit]] vu [[Swobodny (Rakéitestartplaz)|Swobodny]] a Sibirien aus gestart. Den Odin ass an enger [[Satellittenorbit|sonnesynchroner Äerdëmlafbunn]], déi an enger Héicht vu 600 km iwwer d'Pole vun der Äerd féiert. Ufanks war den Odin op zwee Joer Liewensdauer ausgeluecht, ass awer an der Tëschenzäit ëmmer nach a Betrib.
Den Antennenduerchmesser ass 1,1 m. Observatioune sinn am Frequenzband 486,1-503,9 [[Hertz (Eenheet)|GHz]], plus dräi iwwerlappend Bänner vu 541,0-580,4 GHz an engem Band vun 118,25-119,25 GHz méiglech. Domat si besonnesch Ënnersich vu [[Waasser]] a [[Sauerstoff]] am interstellare Medium méiglech.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
== Um Spaweck ==
* {{en}} Swedish National Space Board: [https://web.archive.org/web/20130429105240/http://www.snsb.se/en/Home/Space-Activities-in-Sweden/Satellites/Odin/ Odin]
* {{en}} OHB Sweden: [http://www.ohb-sweden.se/space-missions/odin/ Odin]
* {{en}} Canadian Space Agency: [https://web.archive.org/web/20130412112205/http://www.asc-csa.gc.ca/eng/satellites/osiris.asp OSIRIS at the forefront of the study of ozone depletion]
* {{en}} Donal Murtagh and the Odin Team: [http://www.atmosp.physics.utoronto.ca/SPARC/News19/19_Murtagh_Odin.html The Odin Aeronomy Mission – an Update] (Fuerschungsresultater vum Juli [[2002]])
[[Kategorie:Weltraumteleskopen]]
[[Kategorie:Schweedesch Raumfaart]]
[[Kategorie:Franséisch Raumfaart]]
[[Kategorie:Kanadesch Raumfaart]]
tkqg9l4p64e5xiy52eum7w80mpwcl1q
Olympesch Wanterspiller 2014
0
101652
2682266
2658612
2026-06-21T08:02:36Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682266
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Olympesch Spiller}}
[[Fichier:Stamps of Russia 2012 No 1559-61 Mascots 2014 Winter Olympics.jpg|thumb|Russeschen Timber mat den dräi Maskottercher: Leopard, Hues an Äisbier]]
D''''Olympesch Wanterspiller 2014''', offiziell '''XXII. Olympesch Wanterspiller''', si vum [[7. Februar|7.]] bis den [[23. Februar]] [[2014]] zu [[Sotschi]] ofgehale ginn.
Et gouf zwou Competitiounsplazen: den [[Olympiapark Sotschi]] (Küsteregioun) a [[Krasnaja Poljana]] (Schnéiregioun).
D'offiziellt Motto vun de Spiller gouf am September 2012 bekannt ginn an housch "Hot. Cool. Yours" (Жаркие. Зимние. Твои - Waarm. Cool. Däint).
== Participanten ==
Et hunn 2.780 Athleeten aus 88 Natiounen um Tournoi deelgeholl. De [[Schilaanglaf|Schilaangleefer]] [[Kari Peters]] huet als eenzege Sportler [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] zu Sotschi representéiert<ref>[https://web.archive.org/web/20131216064411/http://www.wort.lu/de/view/langlaeufer-peters-schafft-olympia-norm-zum-zweiten-mal-52aad640e4b0c12a73866eae Laangleefer Peters packt Olympia-Norm eng zweet Kéier] wort.lu 13. Dezember 2013</ref>.
== Disziplinnen a Kalenner ==
Mat zwielef neie Concourse gouf et 2014 a Russland déi bis dohi gréisst Erweiderung vum Programm.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="19" | Februar
|-
! Dag !! 7. !! 8. !! 9. !! 10. !! 11. !! 12. !! 13. !! 14. !! 15. !! 16. !! 17. !! 18. !! 19. !! 20. !! 21. !! 22. !! 23. !! G
|-
| style="text-align:left" | Erëffnung || style="background-color:#33ff33" | || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/Biathlon|Biathlon]]
| | || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || '''11'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/Bob|Bob]]
| | || || || || || || || || || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || || || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || '''3'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/Curling|Curling]]
| | || || || || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || '''2'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/Äishockey|Äishockey]]
| | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || '''2'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/ Äiskonschtlaf|Äiskonschtlaf]]
| | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | || || '''5'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/ Äisschnelllaf|Äisschnelllaf]]
| | || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | •• || || '''12'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/Freestyle|Freestyle]]
| | || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | •• || style="background-color:#33ff33" | • || || || '''10'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/ Rennschlitt|Rennschlitt]]
| | || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || || || || || || || || || || '''4'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/Shorttrack|Shorttrack]]
| | || || || style="background-color:#33ff33" | • || || || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | •• || || || style="background-color:#33ff33" | • || || || style="background-color:#33ff33" | ••• || || || '''8'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/Skeleton|Skeleton]]
| | || || || || || || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || || || || || || || || '''2'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/Alpinschi|Alpinschi]]
| | || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || '''10'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/Nordesch Schi|Nordesch Schi]]
| | || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | •• || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || || style="background-color:#33ff33" | •• || || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || '''12'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/Schisprangen|Schisprangen]]
|| || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || || || style="background-color:#33ff33" | || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || || || || || || || '''4'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/Nordesch Kombinatioun|Nordesch Kombinatioun]]
| | || || || || || style="background-color:#33ff33" | • || || || || || || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || || || || '''3'''
|-
| style="text-align:left" | [[Olympesch Wanterspiller 2014/Snowboard|Snowboard]]
| | || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || || || || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | • || style="background-color:#33ff33" | •• || || || style="background-color:#33ff33" | •• || || || '''10'''
|-
| style="text-align:left" | Ofschloss || || || || || || || || || || || || || || || || || style="background-color:#33ff33" | ||
|-
! Entscheedungen !! – !! 5 !! 8 !! 5 !! 8 !! 6 !! 6 !! 6 !! 7 !! 5 !! 6 !! 5 !! 8 !! 6 !! 7 !! 7 !! 3 !! 98
|-
| colspan="19" | • = Medailenentscheedungen
|}
== Medailen ==
Zu Sotschi goufen am Ganzen 1300 Gold-, Sëlwer- a Bronzmedaile verginn. All Medail hat en Duerchmiesser vun 10 cm an an der Mëtt en hallefkreesfërmege Polykarbonat-Asaz.
== Kuckt och ==
* [[Olympesch Wanterspiller 2014/Medailespigel|Medailespigel Olympesch Wanterspiller 2014]]
* [[Lëtzebuerg bei den Olympesche Spiller]]
* [[Lëscht vu lëtzebuergeschen Olympionicken]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|2014 Winter Olympics|Olympesch Wanterspiller 2014}}
* [https://web.archive.org/web/20060214042111/http://sochi2014.com/en/ob/questionnaire/ Offiziell Websäit vun de Wanterspiller 2014]
* [http://www.olympic.org/sochi-2014-winter-olympics Websäit vun de Spiller beim IOK]
{{Referenzen}}
{{Olympesch Wanterspiller}}
[[Kategorie:Olympesch Wanterspiller 2014| ]]
32whkegd7rzb4fklt9n26033035fxth
Heemwéi
0
103029
2682248
2475350
2026-06-20T19:23:27Z
Volvox
4050
2682248
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film nei
|Plakat=
|Originaltitel=Heemwéi. Eng Odyssee|Produktiounsland= [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]]|Produktiounsjoer= [[2014]]|Dauer=|Originalsprooch= [[Lëtzebuergesch]]|Regie= [[Sacha Bachim]]|Fotografie= [[Olivier Koos]]|Musek= [[Daniel Balthasar]]|Produzent= [[Feierblumm Productions]]|Dréibuch= [[Steve Hoegener]]<br>[[Sacha Bachim]]|Haaptacteuren= [[Steve Hoegener]]<br>[[Luc Lamesch]]<br>[[Laurence Streitz]]<br>[[Michel Tereba]]<br>[[Nilton Martins]]<br>[[Marc Sascha Migge]]<br>[[Maximilian Stangl]]<br>[[Janine Horsburgh]]<br>[[Henri-Pierre Plais]]<br>[[Carole Nourry]]<br>[[Pitt Simon]]}}
'''''Heemwéi''''' ass e Film vun der [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergescher]] Artisteplattform [[Feierblumm Productions]], ënner der Regie vum [[Sacha Bachim]], deen och d'Dréibuch matgeschriwwen huet. En hat den 28. Januar 2014 Avant-première am [[Utopolis]]. Säin Ënnertitel ass ''Eng Odyssee''.
== Ëm wat geet et am Film? ==
Summer 1944: Zwéi jonk Lëtzebuerger, de Jos an de Fränz, sinn als [[Wehrmacht]]szaldoten am Nordoste vu [[Frankräich]] stationéiert. D'[[Vereenegt Staate vun Amerika|Amerikanesch]] Arméi réckelt schëtzeg vir, an déi zwéin iwwerleeën, ze desertéieren. Ma de Fränz (Luc Lamesch) hat sech fräiwëlleg gemellt, de Jos (Steve Hoegener) war [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwanksrekrutéiert]] ginn...
==Soss==
De Film hat e Produktiounsbudget vu just ronn 25.000 Euro an ass vu ronn 10.300 Leit am Kino gesi ginn.<ref>Thilges, Jean-Pierre: Le petit acteur devenu star. In: Merkur, Januar/Februar 2015, S. 58.</ref> Et huet 5 Joer gedauert, ier e fäerdeg gedréint war, well déi meescht Mataarbechter [[Benevolat|Benevoller]] waren, déi nëmmen an hirer Fräizäit matmaache konnten.<ref>[https://web.archive.org/web/20140116063839/http://www.journal.lu/article/ein-eingespieltes-team/ "Ein eingespieltes Team".] journal.lu, 13. Januar 2014.</ref>
Déi Zeen an där den [[Tiger II]] ze gesinn ass gouf op der Plaz vum ''Musée Décembre 1944''' zu [[La Gleize]] gedréint. Dee Panzer ass do nach ëmmer ze gesinn.
== Auszeechnungen ==
* Best Feature - Erie International Film Festival 2014
* Best Fiction Feature Audience Award - Red Rock Film Festival 2014 (Cedar City; Utah)
* Best Narrative Feature - Great Lakes International Film Festival 2014 (Erie; Pennsylvania)
== Kuckt och ==
* [[Lëscht vu lëtzebuergesche Filmer]]
* [[Heemecht]]
== Literatur ==
* Artuso, Vincent: Apocalypse elo. In: woxx (10.02.2014).
* De Rocco, Magali: Heemwéi. Ein Film des Künstlerkollektives Feierblumm. In: FORUM für Politik, Gesellschaft und Kultur, Nr. 338 (März 2014), S. 61-63.
* [https://web.archive.org/web/20161229234257/http://heemwei.lu/images/dossier_pedagogique_heemwei.pdf Hoegener, Steve: Dossier pédagogique: Heemwéi. Eng Odyssee. Un film de Sacha Bachim. MEN: 2015.]
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20140321071736/http://www.heemwei.lu/ Heemwéi offiziell Websäit]
* [http://www.feierblumm.com/ Feierblumm Productions a.s.b.l.]
* [https://www.youtube.com/watch?v=u3b942O0B4w/ Bäitrag vum Saarländischer Rundfunk 2 (SR2) iwwer d'Projektioun vum Film zu Saarbrécken]
* Interview mamm Historiker Steve Kayser op [[Radio 100,7]] [http://www.100komma7.lu/files/9/11/246101_kultur-am-gespreich.mp3 Kultur am Gespréich]
* [http://zinnemaskritik.wordpress.com/2014/02/07/heemwei-eng-odyssee-histoires-reappropriees/ Filmkritik op dem Blog Zinnemaskritik (7.2.2014)]
* [http://www.youtube.com/watch?v=48IZyg6G6fg Den Trailer op youtube.com]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Filmer 2014]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Krichsfilmer]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Filmer]]
sm10u5nm4n4qf1f6892pge0td1ajsdb
Äispisten op der Kockelscheier
0
103755
2682286
2682193
2026-06-21T10:13:11Z
Puscas
735
....
2682286
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Luxembourg Kockelscheuer Patinoire.jpg|thumb|D'Äishal op der Kockelscheier am Mee 2012]]
[[Fichier:Luxembourg city ice rink in Kockelscheuer, interior, 2026 2.jpg|thumb|Déi ëffentlech Äispist]]
D''''Äispisten op der Kockelscheier''' sinn e Sportskomplex op der [[Kockelscheier]] deen der [[Gemeng Lëtzebuerg]] gehéiert, mat dräi Äispisten a 768 Zuschauerplazen. Déi zwou grouss Pisten, vun deenen eng fir jiddwereen op ass an déi aner fir Sportklibb reservéiert ass, hunn eng Gréisst vu 60×30 Meter. Déi kleng mat 40×10 Meter ass eng [[Curling]]pist.<ref>Presentatioun um [https://web.archive.org/web/20140227111106/http://www.vdl.lu/Culture+et+Loisirs/Sports/Les+infrastructures+sportives/Patinoire.html Site vun der Gemeng Lëtzebuerg] (gekuckt den 9. Januar 2013)</ref>
D'Gebai ass den 13. November 1974 mat enger Opféierung vun der [[Operett]] ''Die Csárdásfürstin'' opgaangen. Deemools gouf et nëmmen eng vun den haut zwou groussen Äispisten. 1990 an 2005 ass d'Hal renovéiert ginn. 2003 gouf entscheet, eng zweet grouss Äispist an enger neier Hal nieft der aler ze bauen. Si ass am September 2006 a Betrib geholl ginn.<ref>Gustave Eiden: ''Eissport- und Freizeitzentrum Kockelscheuer'' in [[Ons Stad]] Nr 83 2006, Säit 34-37 (nosichen op [http://www.onsstad.lu/index.php?id=245&no_cache=1 onsstad.lu])</ref>
Zanterhier gëtt et follgend Installatiounen.
* eng Hal mat enger ëffentlecher Pist (60 × 30 m) a mat enger Tribün vu ronn 750 Plazen
* eng Hal mat enger Trainingspist (60 × 30 m)
* eng Curlingspist (40 × 10 m)
D'ëffentech Äispist ass all Joer tëscht dem 15. September a 15. Abrëll op. A Spëtzenzäiten huet se bis zu 1.500 Visiteure am Dag.<ref>[[Lux-Post|luxpost.lu]]: [https://web.archive.org/web/20120424150412/http://www.lux-post.lu/reportage/luxembourg/4629.html ''Kockelscheuer: Eine moderne und performante Eissportanlage in Luxemburg''] (gekuckt den 11. November 2013)</ref>Zanter dem Mäerz 2024 kann Trainingspist dat ganzt Joer benotzt ginn.
== Literatur ==
* [[Robert Philippart]], ''Kurze Entstehungsgeschichte der Kunsteisbahnen in Luxemburg'', [[nos cahiers]], Nr. 4, 2024, S. 97-122
== Um Spaweck ==
* [http://www.kockelscheuer.com/ kockelscheuer.com]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Aispisten op der Kockelscheier}}
[[Kategorie:Gemeng Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Sportsinfrastrukturen zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Äishockey zu Lëtzebuerg]]
bba7q2n5i3shjzfeutrmybr0mw72jb5
2682287
2682286
2026-06-21T10:14:56Z
Puscas
735
....
2682287
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Luxembourg Kockelscheuer Patinoire.jpg|thumb|D'Äishal op der Kockelscheier am Mee 2012]]
[[Fichier:Luxembourg city ice rink in Kockelscheuer, interior, 2026 2.jpg|thumb|Déi ëffentlech Äispist]]
D''''Äispisten op der Kockelscheier''' sinn e Sportskomplex op der [[Kockelscheier]] deen der [[Gemeng Lëtzebuerg]] gehéiert, mat dräi Äispisten a 768 Zuschauerplazen. Déi zwou grouss Pisten, vun deenen eng fir jiddwereen op ass an déi aner fir Sportklibb reservéiert ass, hunn eng Gréisst vu 60×30 Meter. Déi kleng mat 40×10 Meter ass eng [[Curling]]pist.<ref>Presentatioun um [https://web.archive.org/web/20140227111106/http://www.vdl.lu/Culture+et+Loisirs/Sports/Les+infrastructures+sportives/Patinoire.html Site vun der Gemeng Lëtzebuerg] (gekuckt den 9. Januar 2013)</ref>
D'Gebai ass den 13. November 1974 mat enger Opféierung vun der [[Operett]] ''Die Csárdásfürstin'' opgaangen. Deemools gouf et nëmmen eng vun den haut zwou groussen Äispisten. 1990 an 2005 ass d'Hal renovéiert ginn. 2003 gouf entscheet, eng zweet grouss Äispist an enger neier Hal nieft der aler ze bauen. Si ass am September 2006 a Betrib geholl ginn.<ref>Gustave Eiden: ''Eissport- und Freizeitzentrum Kockelscheuer'' in [[Ons Stad]] Nr 83 2006, Säit 34-37 (nosichen op [http://www.onsstad.lu/index.php?id=245&no_cache=1 onsstad.lu])</ref>
Zanterhier gëtt et follgend Installatiounen.
* eng Hal mat enger ëffentlecher Pist (60 × 30 m) a mat enger Tribün vu ronn 750 Plazen
* eng Hal mat enger Trainingspist (60 × 30 m)
* eng Curlingspist (40 × 10 m)
D'ëffentech Äispist ass all Joer tëscht dem 15. September a 15. Abrëll op. A Spëtzenzäiten huet se bis zu 1.500 Visiteuren den Dag<ref>[[Lux-Post|luxpost.lu]]: [https://web.archive.org/web/20120424150412/http://www.lux-post.lu/reportage/luxembourg/4629.html ''Kockelscheuer: Eine moderne und performante Eissportanlage in Luxemburg''] (gekuckt den 11. November 2013)</ref>. Zanter dem Mäerz 2024 kann Trainingspist dat ganzt Joer benotzt ginn.
== Literatur ==
* [[Robert Philippart]], ''Kurze Entstehungsgeschichte der Kunsteisbahnen in Luxemburg'', [[nos cahiers]], Nr. 4, 2024, S. 97-122
== Um Spaweck ==
* [http://www.kockelscheuer.com/ kockelscheuer.com]
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Aispisten op der Kockelscheier}}
[[Kategorie:Gemeng Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Sportsinfrastrukturen zu Lëtzebuerg]]
[[Kategorie:Äishockey zu Lëtzebuerg]]
c1bzhj292d2o0uo58m6m977z1kz8n79
Diskussioun:Äispisten op der Kockelscheier
1
103756
2682267
2682204
2026-06-21T08:04:57Z
Bdx
7724
2682267
wikitext
text/x-wiki
== Lemma ==
Net secher wéi ee Lemma am beschten heifir ass, duerfir hunn ech den Numm geholl, deen och op der offizieller Websäit benotzt gëtt: Patinoire de Kockelscheuer (ënner "Contactez-nous"). Den LOD iwwersetzt ''Patinoire'' mat ''Äispist'', mee well dat hei eng Hal ass mat dräi Äispisten ass dat vläit net ganz richteg fir dësen Artikel.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 08:06, 27. Feb. 2014 (UTC)
Esou gesinn ass "patinoire" an der Eenzuel dann och falsch. Ech proposéieren "Äispist vu Kockelscheier", vu mär aus och an der Méizuel. De Rescht ass fir d'fr-wiki. --[[User:Otets|Otets]] 10:51, 27. Feb. 2014 (UTC)
Aner Iddi: "Äishal op der Kockelscheier". Domat ass de Problem elegant ëmgaangen. --[[User:Otets|Otets]] 11:56, 27. Feb. 2014 (UTC)
::Dann och Äispisten wa mer scho vu Méizuel schwätzen. Piste si besser wéi d'Halen well meeschten gët Schlittschung op de Piste gefuer. A wa '''Patinoire de Kockelscheuer''' den Numm vun der Saach ass wéi se sech selwer nennt, firwat soll deen dann net sou als Lemma gebraucht ginn. --[[Spezial:Kontributiounen/91.180.210.198|91.180.210.198]] 12:35, 27. Feb. 2014 (UTC)
:::Si nenne sech op Franséisch esou, net op Lëtzebuergesch. Hire Site ass op Franséisch, do fënns de näischt aneschters, et wier jo och onlogesch eng Säit u Fransousen ze riten an dann do op Lëtzebuergesch oder Kisuaheli ze schreiwen. Dee Site hëlleft also net weider. --[[User:Otets|Otets]] 13:40, 27. Feb. 2014 (UTC)
Mir ass et amfong egal. Wee wëll, dee kann änneren wat e fir richteg hällt.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 14:52, 27. Feb. 2014 (UTC)
:Ok, ech huelen dann d'Méizuel, wéi d'IP gesot huet. --[[User:Otets|Otets]] 15:44, 27. Feb. 2014 (UTC)
=== Bild ===
::@[[[[Benotzer:Bdx|Bdx]]
::Moien, bei enger Foto schreifs de : ''déi ëffentlech zougänglech Pist''. Gëtt et der och déi zou sinn fir d'Ëffenlechkeet? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:27, 20. Jun. 2026 (UTC)
:::@[[Benotzer:Puscas|Puscas]], jo, déi aner ass fir Sportklibb reservéiert. Op d'Äispist op der Foto ka jidderee goen. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 08:04, 21. Jun. 2026 (UTC)
hgtcgtepg8y1dlvop7lr1jc1gznemt9
2682279
2682267
2026-06-21T09:13:59Z
Puscas
735
/* Bild */ ....
2682279
wikitext
text/x-wiki
== Lemma ==
Net secher wéi ee Lemma am beschten heifir ass, duerfir hunn ech den Numm geholl, deen och op der offizieller Websäit benotzt gëtt: Patinoire de Kockelscheuer (ënner "Contactez-nous"). Den LOD iwwersetzt ''Patinoire'' mat ''Äispist'', mee well dat hei eng Hal ass mat dräi Äispisten ass dat vläit net ganz richteg fir dësen Artikel.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 08:06, 27. Feb. 2014 (UTC)
Esou gesinn ass "patinoire" an der Eenzuel dann och falsch. Ech proposéieren "Äispist vu Kockelscheier", vu mär aus och an der Méizuel. De Rescht ass fir d'fr-wiki. --[[User:Otets|Otets]] 10:51, 27. Feb. 2014 (UTC)
Aner Iddi: "Äishal op der Kockelscheier". Domat ass de Problem elegant ëmgaangen. --[[User:Otets|Otets]] 11:56, 27. Feb. 2014 (UTC)
::Dann och Äispisten wa mer scho vu Méizuel schwätzen. Piste si besser wéi d'Halen well meeschten gët Schlittschung op de Piste gefuer. A wa '''Patinoire de Kockelscheuer''' den Numm vun der Saach ass wéi se sech selwer nennt, firwat soll deen dann net sou als Lemma gebraucht ginn. --[[Spezial:Kontributiounen/91.180.210.198|91.180.210.198]] 12:35, 27. Feb. 2014 (UTC)
:::Si nenne sech op Franséisch esou, net op Lëtzebuergesch. Hire Site ass op Franséisch, do fënns de näischt aneschters, et wier jo och onlogesch eng Säit u Fransousen ze riten an dann do op Lëtzebuergesch oder Kisuaheli ze schreiwen. Dee Site hëlleft also net weider. --[[User:Otets|Otets]] 13:40, 27. Feb. 2014 (UTC)
Mir ass et amfong egal. Wee wëll, dee kann änneren wat e fir richteg hällt.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 14:52, 27. Feb. 2014 (UTC)
:Ok, ech huelen dann d'Méizuel, wéi d'IP gesot huet. --[[User:Otets|Otets]] 15:44, 27. Feb. 2014 (UTC)
=== Bild ===
::@[[[[Benotzer:Bdx|Bdx]]
::Moien, bei enger Foto schreifs de : ''déi ëffentlech zougänglech Pist''. Gëtt et der och déi zou sinn fir d'Ëffenlechkeet? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:27, 20. Jun. 2026 (UTC)
:::@[[Benotzer:Puscas|Puscas]], jo, déi aner ass fir Sportklibb reservéiert. Op d'Äispist op der Foto ka jidderee goen. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 08:04, 21. Jun. 2026 (UTC)
::::Merci, meng Fro war well am Artikel keng aner ernimmt gëtt. Ech probéieren dann emol fir dat ze verbesseren. --~~
01x96ww632mqnx34da84nstj9gremfj
2682280
2682279
2026-06-21T09:14:47Z
Puscas
735
/* Bild */ ..
2682280
wikitext
text/x-wiki
== Lemma ==
Net secher wéi ee Lemma am beschten heifir ass, duerfir hunn ech den Numm geholl, deen och op der offizieller Websäit benotzt gëtt: Patinoire de Kockelscheuer (ënner "Contactez-nous"). Den LOD iwwersetzt ''Patinoire'' mat ''Äispist'', mee well dat hei eng Hal ass mat dräi Äispisten ass dat vläit net ganz richteg fir dësen Artikel.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 08:06, 27. Feb. 2014 (UTC)
Esou gesinn ass "patinoire" an der Eenzuel dann och falsch. Ech proposéieren "Äispist vu Kockelscheier", vu mär aus och an der Méizuel. De Rescht ass fir d'fr-wiki. --[[User:Otets|Otets]] 10:51, 27. Feb. 2014 (UTC)
Aner Iddi: "Äishal op der Kockelscheier". Domat ass de Problem elegant ëmgaangen. --[[User:Otets|Otets]] 11:56, 27. Feb. 2014 (UTC)
::Dann och Äispisten wa mer scho vu Méizuel schwätzen. Piste si besser wéi d'Halen well meeschten gët Schlittschung op de Piste gefuer. A wa '''Patinoire de Kockelscheuer''' den Numm vun der Saach ass wéi se sech selwer nennt, firwat soll deen dann net sou als Lemma gebraucht ginn. --[[Spezial:Kontributiounen/91.180.210.198|91.180.210.198]] 12:35, 27. Feb. 2014 (UTC)
:::Si nenne sech op Franséisch esou, net op Lëtzebuergesch. Hire Site ass op Franséisch, do fënns de näischt aneschters, et wier jo och onlogesch eng Säit u Fransousen ze riten an dann do op Lëtzebuergesch oder Kisuaheli ze schreiwen. Dee Site hëlleft also net weider. --[[User:Otets|Otets]] 13:40, 27. Feb. 2014 (UTC)
Mir ass et amfong egal. Wee wëll, dee kann änneren wat e fir richteg hällt.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 14:52, 27. Feb. 2014 (UTC)
:Ok, ech huelen dann d'Méizuel, wéi d'IP gesot huet. --[[User:Otets|Otets]] 15:44, 27. Feb. 2014 (UTC)
=== Bild ===
::@[[Benotzer:Bdx|Bdx]]
::Moien, bei enger Foto schreifs de : ''déi ëffentlech zougänglech Pist''. Gëtt et der och déi zou sinn fir d'Ëffenlechkeet? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:27, 20. Jun. 2026 (UTC)
:::@[[Benotzer:Puscas|Puscas]], jo, déi aner ass fir Sportklibb reservéiert. Op d'Äispist op der Foto ka jidderee goen. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 08:04, 21. Jun. 2026 (UTC)
56l5y1r4b9lrfozxebzv0m18h0cohcc
2682281
2682280
2026-06-21T09:15:05Z
Puscas
735
/* Bild */ Äntweren
2682281
wikitext
text/x-wiki
== Lemma ==
Net secher wéi ee Lemma am beschten heifir ass, duerfir hunn ech den Numm geholl, deen och op der offizieller Websäit benotzt gëtt: Patinoire de Kockelscheuer (ënner "Contactez-nous"). Den LOD iwwersetzt ''Patinoire'' mat ''Äispist'', mee well dat hei eng Hal ass mat dräi Äispisten ass dat vläit net ganz richteg fir dësen Artikel.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 08:06, 27. Feb. 2014 (UTC)
Esou gesinn ass "patinoire" an der Eenzuel dann och falsch. Ech proposéieren "Äispist vu Kockelscheier", vu mär aus och an der Méizuel. De Rescht ass fir d'fr-wiki. --[[User:Otets|Otets]] 10:51, 27. Feb. 2014 (UTC)
Aner Iddi: "Äishal op der Kockelscheier". Domat ass de Problem elegant ëmgaangen. --[[User:Otets|Otets]] 11:56, 27. Feb. 2014 (UTC)
::Dann och Äispisten wa mer scho vu Méizuel schwätzen. Piste si besser wéi d'Halen well meeschten gët Schlittschung op de Piste gefuer. A wa '''Patinoire de Kockelscheuer''' den Numm vun der Saach ass wéi se sech selwer nennt, firwat soll deen dann net sou als Lemma gebraucht ginn. --[[Spezial:Kontributiounen/91.180.210.198|91.180.210.198]] 12:35, 27. Feb. 2014 (UTC)
:::Si nenne sech op Franséisch esou, net op Lëtzebuergesch. Hire Site ass op Franséisch, do fënns de näischt aneschters, et wier jo och onlogesch eng Säit u Fransousen ze riten an dann do op Lëtzebuergesch oder Kisuaheli ze schreiwen. Dee Site hëlleft also net weider. --[[User:Otets|Otets]] 13:40, 27. Feb. 2014 (UTC)
Mir ass et amfong egal. Wee wëll, dee kann änneren wat e fir richteg hällt.--[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 14:52, 27. Feb. 2014 (UTC)
:Ok, ech huelen dann d'Méizuel, wéi d'IP gesot huet. --[[User:Otets|Otets]] 15:44, 27. Feb. 2014 (UTC)
=== Bild ===
::@[[Benotzer:Bdx|Bdx]]
::Moien, bei enger Foto schreifs de : ''déi ëffentlech zougänglech Pist''. Gëtt et der och déi zou sinn fir d'Ëffenlechkeet? --[[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:27, 20. Jun. 2026 (UTC)
:::@[[Benotzer:Puscas|Puscas]], jo, déi aner ass fir Sportklibb reservéiert. Op d'Äispist op der Foto ka jidderee goen. --[[Benotzer:Bdx|Bdx]] ([[Benotzer Diskussioun:Bdx|Diskussioun]]) 08:04, 21. Jun. 2026 (UTC)
::::Merci, meng Fro war well am Artikel keng aner ernimmt gëtt. Ech probéieren dann emol fir dat ze verbesseren. --~~ [[Benotzer:Puscas|Puscas]] ([[Benotzer Diskussioun:Puscas|Diskussioun]]) 09:15, 21. Jun. 2026 (UTC)
4cromavdxpegdvvnoc1bn47gxswe2bf
Schabloun:Op engem 30. Mee
10
112900
2682221
2680379
2026-06-20T12:24:14Z
CommonsDelinker
925
De Link op "Pfaffenthal_Explosion_1976.jpg" gouf ewechgeholl, dëse Fichier gouf op Commons vum Krd geläscht, de Grond ass: No ticket permission since 20 May 2026.
2682221
wikitext
text/x-wiki
* [[1640]]: Doud vum flämesche Moler [[Peter Paul Rubens]].
* [[1778]]: De franséische Schrëftsteller a Philosoph [[Voltaire]] stierft.
* [[1896]]: Den US-amerikanesche Filmregisseur [[Howard Hawks]] kënnt op d'Welt.
* [[1908]]: De schweedesche Physiker an Nobelpräisdréier [[Hannes Alfvén]] gëtt gebuer.
* [[1909]]: Gebuert vum US-amerikanesche Museker [[Benny Goodman]].
* [[1910]]: Déi däitsch Schauspillerin [[Inge Meysel]] kënnt op d'Welt.
* [[1915]]: De lëtzebuergesche Resistenzler [[Albert Ungeheuer]] gëtt gebuer.
* [[1976]]: Bei enger Serie vu '''[[Explosioun am Pafendall|Gasexplosiounen am Pafendall]]''' kommen 3 Leit ëm d'Liewen, iwwer 20 ginn der zum Deel schwéier blesséiert, an eng ganz Rëtsch Haiser zerstéiert oder onbewunnbar.
<noinclude>
[[Kategorie:Op engem Mee|Mee 30]]
</noinclude>
1kyvn9j92kbghakb2f89mav6x0fi3tx
Photometeor
0
113210
2682301
2658644
2026-06-21T11:30:54Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682301
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Zirkumzenitalbogen.2.JPG|thumb|Op enger Äiswollek begrenzten [[Zirkumzenitalbou]]]]
'''Photometeore''' sinn [[Meteor]]en, déi um Gebitt vun der [[Meteorologie]] an der Atmosphär vun der Äerduewerfläch oder um Himmel observéiert ginn. Anescht wéi [[Elektrometeor]]en, [[Hydrometeor]]en an [[Lithometeor]]e stinn si mat der [[Reflexioun (Physik)|Reflexioun]], [[Refraktioun (Physik)|Refraktioun]], [[Diffraktioun]] oder [[Interferenz (Physik)|Interferenz]] vum [[Moundliicht|Mound-]] oder [[Sonnestralung|Sonneliicht]] am Zesummenhank.<ref>[https://web.archive.org/web/20240814001807/http://www.eumetcal.org.uk/euromet/courses/glossary/photomet.htm Photometeor], European Meteorological Education and Training, online gekuckt de [[14. Mäerz]] [[2013]]</ref>
==Phenomeener==
Zu de Photometeore gehéieren:<ref>Wilhelm August Lampadius: ''Systematischer Grundriß der Atmosphärologie'', Kapitel VIII ''Photometeore'', Verlag Craz, Gerlach, 1806</ref>
{|class="toptextcelle"
|
* [[Brockegespenst]]
* [[Dämmerung]]
* [[Fata Morgana]]
* [[Glorie]]
* [[Grénge Blëtz]]
* [[Halo (Liichteffet)|Halo]] oder [[Korona (Atmosphäeresch Optik)|Korona]]
* [[Iridium Flare]]
* [[Iriséierend Wollek]]
|
* [[Liichtend Nuetswollek]]
* [[Liichtsail (Liichteffet)|Liichtsail]]
* [[Mounddäischtert]]
* [[Moundreebou]]
* [[Niwwelbou]]
* [[Niewemound]]
|
* [[Niewesonn]]
* [[Reebou]]
* [[Sonnekorona]] zum Beispill bei enger [[Sonnendäischtert]] z'observéieren
* [[Zirkumzenitalbou]], [[Zirkumhorizontalbou]]
* [[Zodiakalliicht]]
|}
==Literatur==
* Carsten Kreß und Jürgen Nolting:''Optische Naturerscheinungen'', Heidelberg Optische-Fachveröffentlichung-GmbH [[2004]], ISBN 3-922269-57-5<ref>http://www.mailshop.de/product-details.aspx?product_id=29646</ref>
==Um Spaweck==
* {{en}} [http://www.tpub.com/content/aerographer/14269/css/14269_49.htm Photometeorevenementer beim Wieder]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Photometeoren| ]]
9i1ah5cjfzduj5znvnmepj5753zue4e
NGC 1055
0
113530
2682256
2559357
2026-06-21T00:14:30Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682256
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox NGC
| Numm = NGC 1055
| Bild = NGC 1055 - 2MASS (J-H-Ks composite).jpg
| Bildbeschreiwung = Foto vum NGC 1055 am Infraroutliicht ([[Two Micron All Sky Survey|2MASS]]).
| Stärebild = {{Cetus}}
| Rektaszensioun = 02h 41m 45,00s
| Deklinatioun = + 00° 26' 38,4"<ref name="SIMBAD">[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+1055 SIMBAD-Datenbank]</ref>
| Hubble-Typ = SBb: sp;Sy2 LINER2
| Visuell Magnitude = 10,6
| Visuell Magnitude B-Band = 11,4
| Wénkelduerchmiesser = 7,6' × 2,7'
| Flächenhellegkeet mag/arcmin = 13,7
| Gehéiert zu =
| Distanz Liichtjoer =
| Routverrécklung =
| Radialvitess =
| Absolut Hellegkeet =
| Absolutten Duerchmiesser = 115 000<ref name="GOBLACK">[http://astro.goblack.de/Univers/ngc1055.htm GoBlack]</ref>
| Mass =
| Entdecker = [[Wilhelm Herschel]]
| Entdeckungsdatum = [[18. Dezember]] [[1783]]
| CGCG = 388-95
| GC = 591
| H = I-1, II-6
| h = 258
| HIPASS = J0241+00
| IRAS = 02391+0013
| 2MASX = J02414523+0026354
| MCG = +00-07-081
| NGC = 1055
| PGC = 10208
| UGC = 2173
}}
Den '''NGC 1055''' ass eng [[Balkespiralgalaxie]] am [[Stärebild]] [[Cetus (Stärebild)|Cetus]]. Si läit an der Géigend vum [[Messier 77]] a gehéiert zu der M77-Galaxiëgrupp.
Den NGC 1055 gouf den [[18. Dezember]] [[1783]] vum däitsch-britteschen [[Astronom]] [[Wilhelm Herschel|Friedrich Wilhelm Herschel]] entdeckt.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och NGC-Messier}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20150104225102/http://astro.goblack.de/Univers/ngc1055.htm GoBlack]
* [http://www.astrosurf.com/antilhue/M77%20+%20NGC%201055.htm Antilhue Chile]
* [https://web.archive.org/web/20071012224201/http://home.tiscali.de/heutz/ds/galaxien/ngc1055.htm Bild vum NGC 1055]
* [http://www.noao.edu/outreach/aop/observers/n1055.html NOAO]
{{Referenzen}}
{{Navigatioun NGC|1055}}
[[Kategorie:NGC-Objete vun 1001 bis 1500]]
[[Kategorie:Spiralgalaxien am NGC-Katalog]]
[[Kategorie:Stärebild Cetus]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1783 entdeckt goufen]]
t7bexjeex9tq4aook5ea4vh9a1dr8qd
NGC 1097
0
113576
2682257
2559366
2026-06-21T00:17:40Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682257
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox NGC
| Numm = NGC 1097
| Bild = NGC1097 - ESO - eso0438d.jpg
| Bildbeschreiwung = [[Europäesche Südobservatoire|ESO]]: Foto mam [[Very Large Telescope]].
| Stärebild = {{Fornax}}
| Rektaszensioun = 02h 46m 19s
| Deklinatioun = - 30° 16' 29"<ref name="SIMBAD">[http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?protocol=html&Ident=NGC+1097 SIMBAD Query]</ref>
| Hubble-Typ = (R'_1:)SB(r'l)bSy1<ref name="NED">[http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+1097&extend=no&hconst=73&omegam=0.27&omegav=0.73&corr_z=1&out_csys=Equatorial&out_equinox=J2000.0&obj_sort=RA+or+Longitude&of=pre_text&zv_breaker=30000.0&list_limit=5&img_stamp=YES NASA/IPAC Extragalactic Database]</ref>
| Visuell Magnitude = +9,5<ref name="SEDS">[http://www.seds.org/~spider/ngc/revngcic.cgi?NGC Students for the Exploration and Development of Space]</ref>
| Visuell Magnitude B-Band = +10,3<ref name="SEDS" />
| Wénkelduerchmiesser = 9,55 × 6,31<ref name="SIMBAD" />
| Flächenhellegkeet mag/arcmin = +13,8<ref name="SEDS"/>
| Gehéiert zu = NGC-1097-Grupp<br>(LGG 75)<ref name="LGG">[http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?1993A%26AS..100...47G Garcia, A. M.: "General study of group membership. II - Determination of nearby groups"; in: Astronomy and Astrophysics Supplement Series (ISSN 0365-0138), Vol. 100, Nr. 1, S. 47ff.]</ref>
| Distanz Liichtjoer = zirka 52 Mio.<ref name="NED"/>
| Routverrécklung = {{10E|(4193 ± 133)|-6}}
| Radialvitess = (1454 ± 40)<ref name="SIMBAD" />
| Absolut Hellegkeet =
| Absolutten Duerchmiesser =
| Mass =
| Entdecker = [[Wilhelm Herschel]]
| Entdeckungsdatum = [[9. Oktober]] [[1790]]
| AM = 0244-302
| Arp = 77
| ESO = 416-G20
| GC = 610
| H = 5.48
| h = 2495
| HIPASS = J0246-30
| IRAS = 02441-3029
| 2MASX = J02461905-3016296
| MCG = -05-07-024
| NGC = 1097
| PGC = 10488
| SGC = 024411-3028.9
| UGCA = 41
}}
Den '''NGC 1097''' ass eng [[Balkespiralgalaxie]] vum Typ [[Seyfertgalaxie|Seyfert]] am [[Stärebild]] [[Fornax (Stärebild)|Fornax]].
Den [[New General Catalogue|NGC]] 1097 ass eng Galaxie mat engem [[Aktive galaktesche Kär|aktive Kär]]. Am Zentrum ass en opfällegen, zirka 5500 Liichtjoer grousse Rank mat staarker Stäregenesis.
Dëse Beräich ass dat aktuellt Zil vun en ettleche Fuerschungsprojeten, ënner anerem beim [[Europäesche Südobservatoire|ESO]]. Et gëtt daitlech Hiweiser op e [[Schwaarzt Lach]] mat ongeféier 100 Millioune<ref name="SPITZ">[http://www.spitzer.caltech.edu/Media/releases/ssc2009-14/ssc2009-14a.shtml California Institute of Technology, Spitzer Space Teleskope, Juli 2009]</ref> [[Sonnemass]]en am Kär vun der Galaxie (dat [[Schwaarzt Lach]] dat am Zentrum vun der [[Mëllechstrooss]] ugeholl gëtt, wier dogéint nëmmen e puer Millioune Sonnemasse grouss<ref name="SPITZ"/>). Déi elliptesch Galaxie NGC 1097A mat opfälleger këschtefërmeger Struktur ass en direkte Noper. Den NGC 1097A kreest ëm den NGC 1097 op enger Distanz vun 42.000 Liichtjoer. Am NGC 1097 goufe bis elo dräi [[Supernova]]en observéiert: [[SN 1992bd]], [[SN 1999eu]] an [[SN 2003B]].
D'Galaxie gouf den [[9. Oktober]] [[1790]] vum däitsch-britteschen [[Astronom]] [[Wilhelm Herschel]] entdeckt.
== Kuckt och ==
{{Kuckt och NGC-Messier}}
[[Fichier:NGC 1097 center Hubble.jpg|thumb|left|Hubble-Foto vum Rank mat staarker Stäregenesis ëm den Zentrum vum NGC 1097]]
{{Clearleft}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat|NGC 1097}}
* [http://www.raumfahrt24.de/Artikel/200412250252.html Foto vum NGC 1097 an iwwersaate Presseinformatioun vun der ESO zu NGC 1097]
* [https://web.archive.org/web/20070927035759/http://astro.goblack.de/Univers/ngc1097.htm NGC 1097 bei GoBlack]
* [https://web.archive.org/web/20080821124519/http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2005/phot-33-05.html ESO Press Foto 33/05]
* [https://web.archive.org/web/20061112082610/http://weblore.com/richard/ngc_1097.htm NGC 1097 - The Galaxy with the Longest known Optical Jets]
* [http://www.astrosurf.com/antilhue/ngc_1097_in_fornax.htm NGC 1097 bei Antilhue - Chile]
{{Referenzen}}
{{Navigatioun NGC|1097}}
[[Kategorie:NGC-Objete vun 1001 bis 1500]]
[[Kategorie:Spiralgalaxien am NGC-Katalog]]
[[Kategorie:Stärebild Fornax]]
[[Kategorie:Astronomesch Objeten, déi 1790 entdeckt goufen]]
kz019tv8lea5y8h0g5iiq2f19b81pna
Mia Malkova
0
115024
2682246
2654967
2026-06-20T19:20:59Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682246
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie
|Bild=Mia Malkova 2016.jpg
|Bildbeschreiwung=2016}}
D''''Mia Malkova''', gebuer den 1. Juli 1992 zu [[Palm Springs]], ass eng [[Vereenegt Staate vun Amerika|US-amerikanesch]] [[Pornographie|Pornoduerstellerin]].<ref name="iafd">[http://www.iafd.com/person.rme/perfid=miamalkova/gender=female iafd.com]</ref>
Si gouf vun der Pornoduerstellerin Natasha Malkova, enger fréierer Schoulfrëndin, an d'Pornoindustrie bruecht.<ref>Buzz Killington. "Fresh Face Mia Malkova". AVN Magazine, Vol30/No. 4, Issue 364, April 2013, p.22.</ref> D'Mia Malkova huet hiren Numm erausgesicht fir méi russesch ze kléngen, well si gemengt huet dat géif sech unhéiere wéi den Numm vun engem europäeschen Topmodel. Trotzdeem huet si och ënner de Pseudonymmer Mia Bliss a Madison Swan geschafft.<ref name="iafd" /><ref>avn.com: [http://business.avn.com/articles/video/Mia-Malkova-Wins-Twistys-Treat-of-the-Year-516033.html ''Mia Malkova Wins Twistys Treat of the Year''] (3. Mee 2013)</ref>
Am Dezember 2014 huet de [[Sextoy]]fabrikant Doc Johnson annoncéiert en neie Produit op de Maart ze bréngen deen en Ofdrock vun der Malkova hirer Anatomie ass.<ref>avn.com: [https://web.archive.org/web/20160316032900/http://business.avn.com/articles/novelty/AVN-Best-New-Starlet-Mia-Malkova-Gets-Molded-by-Doc-Johnson-563942.html ''AVN Best New Starlet Mia Malkova Gets Molded by Doc Johnson''] (6. Juni 2014)</ref>
== Präisser an Nominatiounen ==
{| class="wikitable"
|-
! Joer
! Präis
! Resultat
! Kategorie
|-
|rowspan="4"| '''2013'''
| Galaxy Award
| Gewonnen
|Best B/G Scene {{small|(mam Johnny Castle)}}<ref>[http://www.ainews.com/story/23797/|title=Galaxy Awards Winners Announced] (10. Oktober 2013) ainews.com]</ref>
|-
| NightMoves Award
| Nominéiert
|Best New Starlet<ref>tonybatman.com: [http://www.tonybatman.com/2013/07/15/the-2103-nightmoves-adult-entertainment-awards-on-line-voting-has-begun/ ''The 2013 Nightmoves Adult Entertainment Awards On-line Voting Has Begun''] (4. Dezember 2013)</ref>
|-
| Orgazmik Award
| Gewonnen
|Best Eyecatcher<ref>orgazmik.com: [http://e.orgazmik.com/info/awards/2013.htm ORGAZMIK AWARDS 2013] (17. Abrëll 2014)</ref>
|-
| Sex Award
| Nominéiert
|Hottest New Girl<ref>avn.com: [https://web.archive.org/web/20160303225528/http://business.avn.com/articles/video/The-Fans-Speak-The-Sex-Awards-Debuts-to-Huge-Turnout-532225.html ''The Fans Speak: The Sex Awards Debuts to Huge Turnout''] (4. Dezember 2013)</ref>
|-
|rowspan="12"| '''2014'''
|rowspan="7"| [[AVN Award]]
| Gewonnen
|Best All-Girl Group Sex Scene {{small|(mam Gracie Glam & Raven Rockette)}}<ref name=AVN14WINS>avn.com: [https://web.archive.org/web/20160707214059/http://business.avn.com/articles/video/AVN-Announces-the-Winners-of-the-2014-AVN-Awards-544448.html ''AVN Announces the Winners of the 2014 AVN Awards''] (19. Januar 2014)</ref>
|-
| Nominéiert
|Best Boy/Girl Sex Scene {{small|(mam Manuel Ferrara)}}<ref name=AVN14>avn.com: [https://web.archive.org/web/20140126094717/http://avnawards.avn.com/page/3 2014 AVN Award Nominees] (4. Dezember 2013)</ref>
|-
| Nominéiert
|Best Girl/Girl Sex Scene {{small|(mam Jessie Andrews)}}<ref name=AVN14/>
|-
| Gewonnen
|Best New Starlet<ref name=AVN14WINS/>
|-
| Nominéiert
|Best Oral Sex Scene<ref name=AVN14/>
|-
| Nominéiert
|Best Solo Sex Scene<ref name=AVN14/>
|-
| Nominéiert
|Best Three-Way Sex Scene - B/B/G {{small|(mam Ramón Nomar & Mick Blue)}}<ref name=AVN14/>
|-
|rowspan="3"| [[XBIZ Award]]
| Nominéiert
|Best New Starlet<ref name=XBIZ14>xbiz.com: [http://xbizawards.xbiz.com/nominees.php Nominees] (4. Dezember 2013)</ref>
|-
| Nominéiert
|Best Scene - Non-Feature Release {{small|(mam Danny Mountain)}}<ref name=XBIZ14/>
|-
| Nominéiert
|Best Scene - All-Girl {{small|(mam Malena Morgan)}}<ref name=XBIZ14/>
|-
|rowspan="2"| [[XRCO Award]]
| Nominéiert
|New Starlet<ref>xbiz.com: [http://www.xbiz.com/news/175077 ''XRCO Awards Nominations Announced''] (20. Februar 2014)</ref>
|-
| Gewonnen
|Cream Dream<ref>avn.com: [https://web.archive.org/web/20160103121231/http://business.avn.com/articles/video/30th-Annual-XRCO-Awards-Takes-It-Back-Home-556934.html ''30th Annual XRCO Awards Takes It Back Home''] (17. Abrëll 2014)</ref>
|}
== Um Spaweck ==
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Malkova Mia}}
[[Kategorie:Pornofilm-Schauspillerinnen]]
[[Kategorie:Erotikmodelen]]
[[Kategorie:Gebuer 1992]]
fk43czhbksykge4etgb6to1iau1nh6k
Dominique Meis
0
116629
2682250
2627138
2026-06-20T19:24:24Z
Volvox
4050
2682250
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Dominique Meis''', och nach '''Demy Meis''', gebuer den [[12. Mee]] [[1920]] zu [[Nidderkuer]], an och do gestuerwen den [[13. Januar]] [[1996]], war e lëtzebuergesche Stolaarbechter a Politiker<ref>Noruff fir den Dominique Meis an der 22. Sëtzung vum Parlamentsjoer 1995 den 23. Januar 1996</ref> ([[KPL]]).
Hie gouf bei de [[Chamberwale vum 7. Juni 1964]] fir d'éischt als Deputéierten aus dem Südbezierk an d'[[Chamber]] gewielt. Bei de [[Chamberwale vum 15. Dezember 1968]] a bei de [[Chamberwale vum 26. Mee 1974]] gouf hien erëmgewielt a hien huet säi Mandat bis 1979 ausgeféiert.
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Meis Dominique}}
[[Kategorie:Gebuer 1920]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1996]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
by1k5t8tjn25n3f3qhy2mfhzcp22w1g
NEOShield
0
116929
2682255
2655027
2026-06-21T00:06:03Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682255
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:2001WN5topdown.png|thumb|Simulatioun vum Asteroiden-Rendevous [[(153814) 2001 WN5]] am Juni 2028]]
'''NEOShield''' ass eng international vun der [[Europäesch Unioun|EU]] ënnerstëtzt Initiativ, fir d'Méiglechkeeten z'erfuerschen, wéi déi [[planetar Verdeedegung]] bei Gefor fir d'Mënschheet, déi vun [[äerdnoen Objet]]e kéint kommen, (NEO, Asteroiden déi d'Äerdbunn kräizen) ausgesi kënnt.<ref>[http://www.welt.de/print/welt_kompakt/print_wissen/article13852202/Die-Bomben-aus-dem-All.html Die Bomben aus dem All] welt.de, ofgeruff den [[21. Februar]] [[2012]]</ref> De primäre Fuerschungszweck ass méiglech Methode vun enger Asteroidenofwier (''Kinetic Impactor, Blast Deflection und Gravity Tractor'') z'ënnersichen.<ref>[http://www.oosa.unvienna.org/pdf/pres/stsc2013/2013neo-03E.pdf Mitigation of the NEO Impact Threat] oosa.unvienna.org, pdf ofgeruff den [[22. Februar]] [[2013]]</ref> De Fuerschungsprojet huet am Januar [[2012]] ugefaangen.
== Projetmemberen ==
Um internationale Fuerschungsprojet bedeelege sech Wëssenschaftler a Fuerschungsinstitutiounen aus europäesche Länner souwéi Russland an den USA.
Bedeelegt sinn ë. a. [[Astrium]] (Däitschland, Frankräich a Groussbritannien), [[Deimos Space]] (Spuenien), d'[[Queen's University Belfast]] (GB), de [[Paräisser Observatoire]] (Frankräich), de [[Centre national de la recherche scientifique]] (Frankräich), d'[[Open University]] (GB), den [[TsNIIMash]] (Russland), de [[SETI-Institut]] (USA), d'[[University of Surrey]] (GB) an d'[[Fraunhofer-Institut für Kurzzeitdynamik]] (Däitschland).<ref>[https://web.archive.org/web/20141204034625/http://www.neoshield.net/en/the-neoshield-project/the-team.htm The Partners in the NEOShield Project] neoshield.net, ofgeruff de [[15. November]] [[2012]]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120207130720/http://solarsystem.dlr.de/HofW/nr/511/ NEOShield - Projekt zur Abwehr von Erd-nahen Objekten] dlr.de</ref>
De Projetskoordinater ass déi däitsch Raumfaartagentur [[Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt|DLR]].
== Finanzéierung ==
Den NEOShield gëtt als Deel vum EU-[[FP7]]-Programm mat 4 Milliounen Euro finanzéiert a soll bis Mëtt 2015 lafen.<ref>[http://www.dradio.de/dlf/sendungen/forschak/1662063/ Asteroidenschutz und Kooperation] dradio.de, [[26. Januar]] [[2012]]</ref> Weider 1,8 Milliounen Euro gi vun de bedeelegte Fuerschungsariichtungen opbruecht.<ref>[http://www.sueddeutsche.de/wissen/asteroidenabwehr-vorbild-armageddon-1.1268537 Asteroidenabwehr Projekt "Armageddon"] sueddeutsche.de, ofgeruff den [[28. Januar]] [[2012]]</ref>
== Kuckt och ==
{{Kuckt och Portal:Astronomie}}
* [[B612 Foundation]]
* [[Space Situational Awareness]]
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20141229195921/http://www.neoshield.net/en/index.htm Offiziell NEOShield Websäit]
* [https://web.archive.org/web/20151229113805/http://www.dlr.de/dlr/de/desktopdefault.aspx/tabid-10081/151_read-2640/ Projektbeschreibung durch das Deutsche Zentrum für Luft- und Raumfahrt] dlr.de, ofgeruff de [[5. Februar]] [[2012]]
* {{en}} [http://neo.jpl.nasa.gov/ Near-Earth Object Programm der NASA], jpl.nasa.gov, ofgeruff de [[24. Januar]] [[2012]]
* [https://web.archive.org/web/20160130215032/http://www.dailygalaxy.com/my_weblog/2012/01/ecoalert-neo-shield-early-warning-of-the-potential-threat-to-earth-from-a-monster-comet-or-asteroid.html NEO Shield - Early Warning of the Potential Threat to Earth from a Comet or Monster Asteroid], dailygalaxy.com
* [https://web.archive.org/web/20161008050916/http://elib.dlr.de/70019/1/NEOShield_paper_pdc11.pdf A Global Approach to Near-Earth Object Impact Threat Mitigation] elib.dlr.de, pdf, ofgeruff de [[24. Januar]] [[2012]]
* [http://www.spiegel.de/wissenschaft/weltall/0,1518,811368,00.html Gefahr aus dem All - Europa spannt Schutzschirm gegen Asteroiden auf] spiegel.de, ofgeruff den [[28. Januar]] [[2012]]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Raumfaart]]
[[Kategorie:Äerdno Asteroiden]]
ddza1dmbq08b6ez4dvp2hypppn1szkf
Benotzer:Zéngtchen/Test
2
118167
2682237
2055179
2026-06-20T15:21:19Z
GilPeBot
65660
png → svg (via JWB)
2682237
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Uertschaft Nei
| Numm = Ëlwen
| Wopen = Coat of arms troisvierges luxbrg.svg
| An anere Sproochen = [[Franséisch|fr]]: Troisvierges <br> [[Däitsch|de]]: Ulflingen
| Distrikt = [[Distrikt Dikrech|Dikrech]]
| Kanton = {{Kanton Klierf}}
| Gemeng =
| Buergermeeschter = {{Buergermeeschter Ëlwen}}
| Awunner Uertschaft =
| AwunnerdatumU =
| Fläch Uertschaft =
| Awunner Gemeng = {{Schabloun:Benotzer:Zéngtchen/Test|Gemeng={{#invoke:Wikidata|pageId}}}} <!--klappt!-->
| AwunnerdatumG = {{Lëtzebuerg Gemengen Populatioun Joer}}
| Fläch Gemeng = 3786
| Koordinaten = {{coor dms|50|7|14|N|5|59|56|O}}
| Kaart = Map Troisvierges.PNG
| Kaarttext = D'Gemeng Ëlwen (orange)<br>am Kanton Klierf (rout)
}}
[[Gemeng Ëlwen]]
3ll40jc352i8yapv9ccnyaqdd6g79yg
Eugène Steichen
0
118540
2682251
2603386
2026-06-20T19:24:48Z
Volvox
4050
2682251
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
Den '''Eugène Steichen''', gestuerwen de [[27. Januar]] [[1936]] am Alter vu 67 Joer an der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]], war e lëtzebuergeschen Affekot a Politiker.<ref name="Doudesannonce">{{Citation|URL=http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp{{!}}issue:1250619{{!}}article:DTL484{{!}}query:eug%C3%A8ne%20steichen |Titel=Doudesannonce Vum Eugène Steichen am Luxemburger Wort vum 29. Januar 1936 |Gekuckt=14.03.2015 |Archiv-Datum=09.10.2020|Archiv-URL=https://web.archive.org/web/20201009050537/http://www.eluxemburgensia.lu/BnlViewer/view/index.html?lang=fr#panel:pp{{!}}issue:1250619{{!}}article:DTL484{{!}}query:eug%C3%A8ne%20steichen }}</ref>
Hie gouf bei de [[Chamberwale vum 26. Oktober 1919]] als Deputéierten an d'[[Chamber]] gewielt.
== Gielercher<ref name="Doudesannonce" /> ==
* {{OCCCH|<ref>[https://web.archive.org/web/20160303173444/http://www.legilux.public.lu/leg/a/archives/1920/0008/a008.pdf Memorial N° 8 vun 1920] mat enger Lëscht vu Leit déi am Ordre de la couronne de chêne dekoréiert goufen</ref>}}
* {{LHCH}}
* Chevalier de la Couronne d'Italie
* Chevalier de la Couronne d'Autriche
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Steichen Eugene}}
[[Kategorie:Gebuer ?]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1936]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Affekoten]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Deputéiert]]
[[Kategorie:Chevalier de l'ordre de la couronne de chêne]]
[[Kategorie:Chevalier de la Légion d'honneur]]
e2aifas305teor0854uvgoynin1vzxo
Theis
0
122915
2682273
2669815
2026-06-21T08:38:26Z
Robby
393
+ Détail
2682273
wikitext
text/x-wiki
{{Homonymie Familljennumm}}
'''Theis''' ass e [[Familljennumm]].
En ass eng kuerz Form vum [[Patronym]] ''Mattheis'', respektiv ''Matthäus''.<ref>[http://lfa.uni.lu/index.php?search1=Theis&search2=&search3=&search4=&ausschnitt=rmr Fiche vun "Theis"] op lfa.uni.lu (gekuckt: 08.12.2015).</ref>
Am Joer 1880 hunn zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] 558 Leit sou geheescht, 1930 waren et der 660 an 1981 hirer 619.<ref>Institut Grand-ducal, Section de linguistique, de folklore et de toponymie: ''Geographie der Luxemburger Familiennamen (nach der Volkszählung von 1930).'' Beiträge zur luxemburgischen Sprach- und Volkskunde Nr. XVIII. Luxemburg 1989, S.424.</ref>
Leit mat deem Numm sinn oder waren:
* [[Alphonse Theis]] (1930-1999), lëtzebuergesche Politiker;
* [[Annie Nickels-Theis]], lëtzebuergesch Lokalpolitikerin;
* [[Bert Theis]] (*1952), lëtzebuergesche Konschtschafenden;
* [[Dan Theis]] (*1967), lëtzebuergesche Foussballtrainer a Foussballspiller.;
* [[Gaston Theis]] (1911-1936), lëtzebuergesche Foussballspiller;
* [[Jessica Theis]] (*1981), lëtzebuergesch Fotografin;
* [[Joseph Alphonse Theis]] (1883-1952), Buergermeeschter vun der Gemeng Dikrech;
* [[Joseph Theis (1916)|Joseph Theis]] (1916-2001), Buergermeeschter vun der Gemeng Heischent;
* [[Marc Theis]] (*1953), lëtzebuergesche Fotograf;
* [[Pierre Theis (Moler)]] (1819-1848), Moler.
* [[Pierre Theis (Politiker I)]], vun 1836 bis 1844 Buergermeeschter vun Diddeleng;
* [[Pierre Theis (Politiker II)]] (1844-1918), vun 1894 bis 1896, an dann nees vun 1903 bis 1914 Buergermeeschter vun Diddeleng;
* Pierre Theis (? - 1961), Buergermeeschter vun Heischent
* [[Marcel Theis]] (*1940), lëtzebuergesche Foussballspiller;
* [[Robert Theis (Architekt)|Robert Theis]] (1901-1983), lëtzebuergeschen Architekt;
* [[Robert Theis (Philosoph)|Robert Theis]] (1947), lëtzebuergesche Philosoph;
* [[Simone Theis]] (*1940), lëtzebuergesch Schwëmmerin an Olympionickin.
==Kuckt och==
* [[Blannen Theis]]
* [[Stade Alphonse Theis]]
* [[Theisen]]
{{Referenzen}}
f0enxygr8cwgur0k2hl2iwwi5fw2z8k
Philolaus (Moundkrater)
0
123676
2682299
2521909
2026-06-21T11:28:40Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682299
wikitext
text/x-wiki
{| {{Prettytable-R}}
! bgcolor="#FFC0C0" colspan="2" align="center" | Philolaus (Moundkrater)
|-
| align="center" colspan="2" | [[Fichier:Philolaus - LROC - WAC.JPG|thumb|center|300px|De Moundkrater Philolaus mat Niewekrateren. Foto, opgeholl vum ([[Lunar Reconnaissance Orbiter|LROC]]-WAC)]]
|-
! bgcolor="#FFC0C0" colspan="2" align="center" | Eegenschaften
|-
| '''[[Geographesch Breet|Breet]]'''
| 72,13° N
|-
| '''[[Geographesch Längt|Längt]]'''
| -32,92° W
|-
| '''Duerchmiesser'''
| 70 km
|-
| '''Déift'''
| 3680 m
|-
| '''[[Selenographie|Selenographesch Längt]]'''
| 30° bei Sonnenopgank
|-
| '''Genannt nom'''
| [[Philolaos]]
|-
| Krut säin Numm am Joer
| [[1935]]
|}
De '''Philolaus''' ass en [[Aschlagkrater]] um [[Äerdmound]] um nordwestleche Rand vun der [[Viischt Äerdmoundsäit|viischter Äerdmoundsäit]]. Hien huet en Duerchmiesser vu 70 Kilometer an ass gutt erhalen. Am Weste läit de Krater [[Anaximenes (Moundkrater)|Anaximenes]] an am Norden de Krater [[Anaxagoras (Moundkrater)|Anaxagoras]]. De Kraterrand ass staark terrasséiert. Am Zentrum vum Krater sinn zwéin Hiwwelen.
== [[Niewekrater]]en ==
{| class="wikitable"
!width="25%" style="background:#eeeeee;" | Philolaus
!width="25%" style="background:#eeeeee;" |Breedegrad
!width="25%" style="background:#eeeeee;" |Längegrad
!width="25%" style="background:#eeeeee;" |Duerchmiesser
|-
|align="center"|B
|align="center"|69,7° N
|align="center"|-24,47° W
|align="center"|10,79 km
|-
|align="center"|C
|align="center"|71,23° N
|align="center"|-32,82° W
|align="center"|98,14 km
|-
|align="center"|D
|align="center"|74,37° N
|align="center"|-27,66° W
|align="center"|91,35 km
|-
|align="center"|E
|align="center"|69,62° N
|align="center"|-18,79° W
|align="center"|10,96 km
|-
|align="center"|F
|align="center"|68,08° N
|align="center"|-18,35° W
|align="center"|7,1 km
|-
|align="center"|G
|align="center"|69° N
|align="center"|-23,53° W
|align="center"|105,63 km
|-
|align="center"|U
|align="center"|75,12° N
|align="center"|-33,3° W
|align="center"|13,12 km
|-
|align="center"|W
|align="center"|75,73° N
|align="center"|-36,02° W
|align="center"|16,04 km
|}
De Krater gouf am Joer [[1935]] vun der [[International Astronomesch Unioun|IAU]] nom [[Virsokratesch Philosophie|virsokratesche]] griichesche Philosoph [[Philolaos]] genannt.
{{Kuckt och Äerdmound}}
== Um Spaweck ==
* [https://web.archive.org/web/20180530153251/https://the-moon.wikispaces.com/Philolaus Philolaus] op The-moon Wiki
* [http://www.skytrip.de/philolaus.htm Beschreiwung op ''skytrip.de'']
[[Kategorie:Aschlagkrateren um Äerdmound]]
[[Kategorie:LQ01 Véiereck]]
ihtxxiewcftufvgbknfrvua2rehd6rp
Partenstein
0
150668
2682284
2677474
2026-06-21T09:48:45Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682284
wikitext
text/x-wiki
{{SkizzGeo}}
{{Infobox Uertschaft Däitschland
| Numm = Partenstein
| Bild =
| Bildtext = Partenstein
| Wopen = DEU Partenstein COA.svg
| Bundesland = Bayern
| Regierungsbezierk = Ënnerfranken
| Landkrees = [[Landkrees Main-Spessart|Main-Spessart]]
| Fläch = 10.48
| Héicht = 194 m
}}
'''Partenstein''' ass eng Gemeng am ënnerfränkesche [[Landkrees Main-Spessart]] an de Sëtz vun der [[Verwaltungsgemeinschaft Partenstein]].
== Nopeschgemengen ==
{| width="50%" align="center"
|-
| width ="33%" align="center" | [[Frammersbach]]
| width ="33%" align="center" | [[Frammersbacher Forst]]
| width ="33%" align="center" | [[Ruppertshüttener Forst]]
|-
| width ="33%" align="center" | [[Wiesthal]]
| width ="33%" align="center" | [[Fichier:Compass card (de).svg|150px]]
| width ="33%" align="center" |
|-
| width ="33%" align="center" | [[Partensteiner Forst]]
| width ="33%" align="center" |
| width ="33%" align="center" | [[Lohr am Main]]
|}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20240418181833/http://www.partenstein.de/ Offiziell Websäit] {{de}}
[[Kategorie:Partenstein| ]]
pwwpm1cae2cvrwqf4rn2cv5bccyq1r3
Pierre Rausch
0
153630
2682228
2682207
2026-06-20T15:17:37Z
Robby
393
/* Um Spaweck */ + Sozial Medien (elo vu wikidata)
2682228
wikitext
text/x-wiki
{{Iwwerschaffen|All dat zesummen}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre Rausch''', gebuer de [[24. Januar]] [[1982]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], ass e lëtzebuergesche Lidderschreiwer, Interpret, Auteur a Radiosanimateur. Aktuell ass hien de Chef vu Summernightbrand.
== Liewen ==
No senger Première am [[Lycée classique de Diekirch]] war hien ee Joer op der [[Université Strasbourg-I|Université Pasteur]] zu [[Stroossbuerg]]. Wärend där Zäit huet hie seng éischt Stécker geschriwwen.
De Pierre Rausch ass zanter 2018 Radio Animateur beim [[Radio Belle Vallée|Radio Belle Vallée (RBV)]]. Hien huet 4 Bicher erausginn: ''Goldcurl'' (Biographie), ''Poems'' (Liddtexter), ''Gott und Geld'' (ekonomesch Theorie), ''A Journey to the sky'' (Paranoid Android Syndrom, Bedeitung vu Muse fir Summernightbrand).
Hien huet iwwer 500 Lidder geschriwwen, säi Museksprojet heescht mëttlerweil ''Summernightbrand''. Et bestinn Zesummenaarbechte mam Serge Tondt, awer och mam [[The Grund Club Luxembourg|Grund Club Songwriters]]<!-- ONKLOER: wou en un den Open Mics deelgeholl huet, awer och d'Interpreten um Radio spillt-->. Aflëss sinn [[Inborn]], [[Radiohead]], [[Ben Harper]], [[Patrice]] oder [[Raftside]]. Seng Musek ass dem Singer/Songwriter zouzeuerdnen, awer och dem Lo-Fi an Alternative Rock, well hie vill mat [[Dictaphon]] ophëlt. Ënnert sengen Albe fënnt een: ''Action and Recation, US'', oder ''Washing Dirty Laundry''. ''The Wonders of the Skyline'' gouf zesumme mat EATRAXX erausbruecht.
Hien ass och Member bei der [[Société chorale grand-ducale Dommeldange|Société Chorale grand-ducale Dommeldeng]].
== Optrëtter a verschiddene Castingshowen ==
=== DSDS ===
Mam Opkomme vu Castingshowe war et de staarke Wëlle fir do matzemaachen, a säi Land, sou gutt ewéi méiglech ze representeieren. Sou goufen déi eege Stécker virgestallt, awer och Gréisste wéi de Ben Harper gecovert. Am Kader vun dëse Castinge koum de Kontakt mat der Strooss, d'Musizéieren an de Stied, an et gouf relativ vill a Jugendherberge geschriwwen. Sou entstoung "The Peace of Paradise". An Untersuchungshaft goufe weider Lidder geschriwwen, fir der Hoffnungslosegkeet z'entwutschen; mat "Goldcurl", en häerzegt zwee Akkorde Lidd, wat besonnech zu Köln gutt ukomm ass. Am Kader vun [[DSDS]] gouf eng Myspace-Säit op d'Been gestallt, déi et ëmmerhin op 28.000 Ecoutë bruecht huet.
=== USFB ===
Mat enger weiderer Participatioun um [[ProSieben]] Casting, dës Kéier bei ''Unser Song für Baku'', der däitschee Virentscheedung fir den [[Eurovision Song Contest 2012]], war et e Stéck wéi Viva, dat fir Opreegung gesuergt huet, obwuel et net besonnesch gutt opgefouert gouf.
=== Summernightbrand ===
'''Summernightbrand Record Sales Office (SRSO)''' gëtt et vum 7. Januar 2013 un. Et ass de Museksprojet vum [[Pierre Rausch]]. D'Myspace Säit vu Summernightbrand huet awer schon 2007 opgemeet. Géint 2018 gëtt SRSO a Summernightbrand ëmbenannt, fir eng symplistesch Notatioun ze vermëttelen. De Projet soll Musek schreiwen, déi der Summernuecht gerecht gëtt. Et gëtt haaptsächlech op akustescher Gittar gespillt, a mat Dictaphone opgeholl. Summernightbrand ass en Deel vun der Museksgruppéierung "Lëtzebuerger Spillschoul".
Summernightbrand huet méi wéi 500 Lidder geschriwwen. Et gëtt haaptsächlech am Internet publizéiert, awer och op Open Mics an a Bare gespillt. Och Stroossemusek steet um Programm. Et bestinn Zesummenaarbechte mam Serge Tondt, wat ënner "Summernightbrand Extended" leeft. Mam Grund Club Songwriters besteet Kontakt, wou Summernightbrand un den Open Mics matmécht. Aflëss sinn [[Inborn]], Radiohead, Ben Harper, Patrice, [[Raftside]], awer och Grund Club Songwriters, [[Seed to Tree]], Cosmokramer, [[Yegussa]], [[Nerveuze]], [[Nogo Stunts]], Ice in my Eyes an [[Carlo Nogo]]. Summernightbrand ass dem Singer/Songwriter zouzeuerdnen, awer och dem Lo-Fi an Alternative Rock. Aktuell Albume sinn Action and Recation, US, a Washing Dirty Laundry. Et besteet och eng Zesummenaarbecht mat EATRAXX, wou ee Lidd entstanen ass (The Wonders of the Skyline). Interessant Lidder sinn: Answer in the Sea, California Girl, In her Arms Tonight, Clown in the Mood, Goldcurl, A Journey to the Sky, Nightingale Star, The Face, Hearts, Brianna, awer och The Peace of Paradise, wat op d'Melodie vu "Jeux interdits" opgebaut ass. Bei Youtube sinn et iwwer 20.000{{source?}} Vuen, wat d'Lidder betrëfft. Labelen: Tunecore, Sentric Music, Bentley Records, JTV Digital.
==Wierker==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Div col|cols=4}}
* [https://soundcloud.com/summernightbrand-record Soundcloud]
* [https://www.youtube.com/user/summernightbrand Youtube]
* [https://web.archive.org/web/20200904065348/https://www.lord.lu/editor/9561.html lord.lu]
* [http://www.poemhunter.com/pierre-rausch/ poemhunter.com]{{Div col end}}
{{Autoritéitskontroll}}{{Sozial Medien}}{{Referenzen}}{{DEFAULTSORT:Rausch Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1982]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Sänger]]
ap6b0g8unt6ft9h4ip3hq82wqaq9x3w
Philip Crowther
0
154709
2682296
2650182
2026-06-21T11:18:52Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682296
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
[[Fichier:Bettel-Crowther-Henri-Etgen.jpg|thumb|260px|De Philip Crowther, ëmgi vum deemolege Premier [[Xavier Bettel]], dem [[Henri vu Lëtzebuerg|Groussherzog Henri]] an dem deemolege Chamberpresident [[Fernand Etgen]], kritt de Gielchen ''Officier'' vum ''Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg'' iwwerreecht]]
De '''Philip Crowther''', gebuer [[1981]], ass e [[Vereenegt Kinnekräich|brittesch]]-[[Däitschland|däitsch]]-[[lëtzebuergesch]]e [[Journalist]].
Hien ass am [[Wäisst Haus|Wäissen Haus]] Korrespondent fir ë. a. [[France 24]], [[RTBF]], [[RTL Télé Lëtzebuerg]] an de [[Radio 100,7]] a Member vun der ''White House Correspondents' Association''.
Am Kader vun der Vereedegung vum 46. [[President vun de Vereenegte Staaten|US-amerikanesche President]] 2021 gouf hien international als [[Méisproochegkeet|polyglotte]] Journalist bekannt well hie fléissend op [[Franséisch]], [[Spuenesch]], [[Portugisesch]], [[Englesch]], [[Däitsch]] a [[Lëtzebuergesch]] kommentéiert huet. Bei der Wal vum 47. US-amerikanesche President am November 2024 ass de Journalist mat lëtzebuerger Wurzelen, deen zanter 2018 bei der weltwäit gréisster Noriichtenagence AP- Associated Press (New York) engagéiert ass, erëm op der Plaz fir ze berichten.<ref>{{Citation|URL=https://www.rtl.lu/news/international/a/2244985.html|Titel=De Sonndesinterview mam Philip Crowther: "Et ass extreem ongewëss, wéi d’US-Wal ausgeet”|Gekuckt=3. November 2024|Auteur=Mariette Zenners|Familljennumm=Zenners|Virnumm=Mariette|Datum=3. November 2024|Editeur=rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
== Säi Liewen ==
De Philip Crowther ass als Bouf vun enger [[Däitschland|däitscher]] Mamm an engem [[Vereenegt Kinnekräich|englesche]] Papp zu [[Mamer]] opgewuess. Hie war am [[Athénée de Luxembourg|Stater Kolléisch]], wou hien [[2001]] seng Première gemaach huet ier hien zu London um [[King's College London|King's College]] Spuenesch studéiert huet a säi Studium [[2008]] mat engem [[Bachelor of Arts]] ofgeschloss huet. Hien huet och nach en Zousazstudium am [[Televisioun|Tëlee]]-Journalismus op der [[University of the Arts London|University of the Arts]] gemaach.
Ier hien op Washington geplënnert ass wou hien elo wunnt a schafft, war hie Reporter bei ''France 24'' zu [[Paräis]] an huet ë. a. an [[Italien]], [[Angola]], [[Südafrika]], [[Däitschland]], [[Vereenegt Kinnekräich|Groussbritannien]] an a [[Libyen]], Reportagë gemaach.
== Karriär ==
* 2006: Sportsreporter bei ''El País'' am Uruguay
* zënter 2011: fräischaffende Reporter bei ''Radio France internationale''
* zënter 2011: ''White House Correspondent''
* zënter 2019: ''International Affiliate Reporter'' bei der ''Associated Press''
* fräischaffende Reporter ë. a. bei ''France 24'', ''RTL Télé Lëtzebuerg'', ''RTBF'' a ''Radio 100,7''
== Auszeechnungen a Gielercher ==
* ''Prize of Professional Excellence'' 2021 vun der ''Association of Foreign Press Correspondents<ref>{{Citation |URL=https://foreignpress.org/news/philip-crowther-the-most-important-part-of-our-jobs-is-to-be-accurate |Titel=" 'The most important part of our jobs is to be accurate'. " op foreignpress.com, 2021-12-01. |Gekuckt=2022-02-23 |archivedate=2022-03-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220316021748/https://foreignpress.org/news/philip-crowther-the-most-important-part-of-our-jobs-is-to-be-accurate }}</ref>''
* {{OMGLO| (Promotioun 2022)<ref>{{Citation|URL=https://www.wort.lu/de/politik/die-letzebuerger-successstory-im-lichte-der-juengsten-krisen-62b44b6fde135b92363c6333|Titel=Die „Lëtzebuerger Success Story“ im Lichte der jüngsten Krisen|Gekuckt=23.06.2022|Datum=23.06.2022|Wierk=Luxemburger Wort - Deutsche Ausgabe|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://legilux.public.lu/eli/etat/adm/pa/2022/06/02/b3606/jo|Titel=Ministère d’État - Promotion générale dans les Ordres nationaux - Nominations.|Gekuckt=24.02.2024|Wierk=legilux.public.lu|Sprooch=fr}}</ref>}}
== Literatur ==
* Geimer, J., 2021. ''Im Dauereinsatz. Philip Crowther arbeitet bei den Sommerspielen in Tokio für diverse Medien - und in verschiedenen Sprachen.'' [[Luxemburger Wort]] vum 10. August 2021, S. 27.
* [[Michael Juchems]], [https://web.archive.org/web/20210124111814/https://www.wort.lu/de/panorama/philip-crowther-luxemburgs-mann-im-weissen-haus-600a72fdde135b923656658b "Philip Crowther: Luxemburgs Mann im Weißen Haus."] wort.lu, 23.01.2021; och als: „Man hatte sich an das Chaos gewöhnt – Journalist Philip Crowther über seine Arbeit …“, [[Luxemburger Wort]], 23.01.2021, S. 110. [Interview].
== Um Spaweck ==
* [https://www.philipcrowther.com/about Curriculum vitae] op www.philipcrowther.com
* [https://www.linkedin.com/in/philipcrowther/ Linkedin-Profil] vum Philip Crowther
* [https://web.archive.org/web/20210125145406/https://today.rtl.lu/life/people/a/1650855.html "Luxembourgish reporter Philip Crowther has stunned people around the world - we interviewed him in 2018."] today.rtl.lu, 22.01.2021.
* [https://www.rtl.lu/tele/live-planet-people/v/3079243.html "Live Planet People"] Interview vum 12.01.2017.
{{Autoritéitskontroll}}
{{Sozial Medien}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Crowther Philip}}
[[Kategorie:Däitsch Journalisten]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Journalisten]]
[[Kategorie:Brittesch Journalisten]]
[[Kategorie:Gebuer 1981]]
[[Kategorie:Officier de l'Ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg]]
ly2wax66ixwf90fuxgpvqdo7us8ikeh
Lëtzebuerger Danzpräis
0
156754
2682225
2633662
2026-06-20T13:37:38Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682225
wikitext
text/x-wiki
De '''Lëtzebuerger Danzpräis''' ass [[2011]] zu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] vum [[Ministère de la Culture|Kulturministère]] an d'Liewe geruff ginn a gëtt all zwee Joer verginn. En huet d'Zil, de kënschtleresche Verdéngscht vun engem [[Choreographie|Choreograph]] oder [[Danz|Dänzer]] am Beräich vun der choreographescher Konscht ze belounen<ref name=":0">{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2011/05-mai/18-danzprais.html|Titel=La ministre de la Culture crée le "Lëtzebuerger Danzpräis"|Gekuckt=29.09.2021|Datum=17.05.2011|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref name=":1">{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2021/09-septembre/18-tanson-theaterprais-danzprais.html|Titel=Remise des Lëtzebuerger Theaterpräisser et du Lëtzebuerger Danzpräis 2021|Gekuckt=28.09.2021|Datum=18.09.2021|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
Zënter 2025 gëtt de Lëtzebuerger Danzpräis net méi eenzel verginn, mä ass an de [[Lëtzebuerger Bünepräisser]] integréiert<ref>{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/toutes_actualites/communiques/2025/08-aout/07-letzebuerger-bunepraisser.html|Titel=Lëtzebuerger Bünepräisser: les shortlists publiées|Gekuckt=2025-08-22|Datum=2025-08-07|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Jury ==
De Jury huet sech iwwer d'Joren aus follgende Persounen zesummegesat:
=== 2011 ===
{{Kapitel Info feelt}}
=== 2013 ===
Ben Bauler (''Production manager'' am [[Grand théâtre de la ville de Luxembourg|Groussen Theater]]), Bernard Baumgarten (artisteschen Direkter vum Centre de création chorégraphique luxembourgeois TROIS C-L), [[Sylvia Camarda]] (Dänzerin a Laureatin 2011), Hannah Ma (Dänzerin a Choreographin), Denise Besch (Kulturministère)<ref name=":2">{{Citation|URL=http://mc.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Giovanni Zazzera, lauréat 2013 du "Lëtzebuerger Danzpräiss"|Gekuckt=29.09.2021|Datum=26.05.2013|Wierk=mc.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
=== 2015 ===
[[Ainhoa Achutegui]] (Presidentin), Christophe Béranger, Jérôme Konen, Loïc Nowak, Giovanni Zazzera.
=== 2017 ===
Marie-Laure Neiseler (Presidentin), Carl Adalsteinsson, Sylvia Camarda, Anne-Mareike Hess, Mathis Junet<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/culture/la-choregraphe-simone-mousset-laureate-du-letzebuerger-danzprais/|Titel=La chorégraphe Simone Mousset, lauréate du Lëtzebuerger Danzpräis {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=29.09.2021|Auteur=|Editeur=lequotidien.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
=== 2019 ===
Christiane Eiffes (Presidentin, Vize-Presidentin vum Centre de création chorégraphique luxembourgeois TROIS C-L), Natascha Ipatova (DanceXperience asbl) [[Tom Leick|Tom Leick-Burns]] (Direkter vun de Stater Theateren), Simone Mousset (Dänzerin a Laureatin 2017), Marie-Laure Rolland (Journalistin)<ref>{{Citation|URL=https://culture.lu/fr/actualit%25C3%25A9s/jill-crovisier-laureate-du-letzebuerger-danzprais-2019|Titel=Jill Crovisier: lauréate du Lëtzebuerger Danzpräis 2019 {{!}} culture|Gekuckt=29.09.2021|Wierk=culture.lu|archivedate=2021-09-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210929082836/https://culture.lu/fr/actualit%25C3%25A9s/jill-crovisier-laureate-du-letzebuerger-danzprais-2019}}</ref>.
=== 2021 ===
Jill Crovisier (Laureatin 2019), Anouk Wies (Kulturprogrammatioun vum Cercle-Cité), Marie-Laure Rolland (Journalistin), Ivan-Vincent Massey (Direkter vum Grand Studio zu Bréissel) a Raymond Weber (fréierer Beamten am Kulturministère).
=== 2023 ===
[[Carole Lorang]] (Presidentin vum Jury, Direktesch vum [[Escher Theater]]), Davy Brun (Direkter vum franséische ''Centre national de la danse'', Lyon), Christine Keipes (Direktesch vum [[Cube 521]], Maarnech), Elisabeth Schilling (Choreographin an Dänzerin, Laureatin vum Danzpräis 2021), Laura Steil (Dansanthropologin a postdoktorale Fuerscherin am [[Luxembourg Centre for Contemporary and Digital History]] (C2DH), Universitéit Lëtzebuerg).<ref name=":3">{{Citation|URL=http://gouvernement.lu/fr/actualites/agenda.html|Titel=Remise des Lëtzebuerger Theaterpräisser et du Lëtzebuerger Danzpräis 2023|Gekuckt=2025-08-22|Datum=2023-09-23|Wierk=gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>
== Laureaten ==
De Lëtzebuerger Danzpräis war uganks mat 5.000 Euro dotéiert<ref name=":0" />; zanter 2021 sinn et 10.000 Euro<ref name=":1" />.
{| class="wikitable"
! width="30px" |Joer
! width="250px" |Laureat(en)
! width="300px" |Bemierkung
|-
|2011
|[[Sylvia Camarda]]
|
|-
|2013
|[[Giovanni Zazzera]]<ref name=":2" />
|
|-
|2015
|[[Anne-Mareike Hess]]<ref>{{Citation|URL=http://mc.gouvernement.lu/fr/actualites.html|Titel=Lauréate du Lëtzebuerger Danzpräis 2015|Gekuckt=29.09.2021|Datum=30.04.2015|Wierk=mc.gouvernement.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|
|-
|2017
|[[Simone Mousset]]<ref>{{Citation|URL=https://simonemousset.com/letzebuerger-danzprais-2017/|Titel=Lëtzebuerger Danzpräis 2017|Gekuckt=29.09.2021|Auteur=Ministère de la Culture|Editeur=simonemousset.com|Sprooch=fr}}</ref>
|
|-
|2019
|[[Jill Crovisier]]<ref>{{Citation|URL=https://laglaneuse.lu/jill-crovisier-laureate-du-prix-luxembourgeois-de-la-danse/|Titel=Jill Crovisier, lauréate du Prix luxembourgeois de la danse – La Glaneuse|Gekuckt=29.09.2021|Sprooch=fr}}</ref>
|
|-
|2021
|[[Elisabeth Schilling]]<ref name=":1" />
|Choreographin an Dänzerin
|-
|2023
|[[Léa Tirabasso]]<ref name=":3" />
|Choreographin an Dänzerin
|}
== Kuckt och ==
* [[Lëtzebuerger Filmpräis]]
* [[Lëtzebuerger Theaterpräisser]]
* [[Kanner- a Jugendtheaterpräis]]
== Um Spaweck ==
* [https://gouvernement.lu/dam-assets/documents/actualites/2021/09-septembre/17-tanson-prais/Argumentaire-Letzebuerger-Danzprais-2021.pdf Argumentaire vum Jury fir d'Laureatin vum Danzpräis 2021] ''op gouvernement.lu (18.09.2021), gekuckt den 2021-09-28''
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Danzpräisser]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auszeechnungen]]
p1oqoqrt74vo9lnly6zegi7f927kr7x
Pasha Rafiy
0
157436
2682285
2577807
2026-06-21T09:59:20Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682285
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Pasha Rafiy''', gebuer [[1980]] zu [[Teheran]] am [[Iran]], ass e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]]<ref>diepresse.com: [https://www.diepresse.com/507969/nachrichten-aus-der-redaktion ''Nachrichten aus der Redaktion''] (12. September 2009)</ref> Fotojournalist a Regisseur. Hie lieft zu [[Wien]].
== Liewen a Karriär ==
De Pasha Rafiy ass 1985 am Alter vu fënnef Joer mat senger Famill aus dem Iran op Lëtzebuerg geplënnert. 2001 ass hie fir de Studium op [[Wien]] gaangen, wou hien zënterhier lieft. Hie schafft zënter 2008 als Chef vun der Fotoredaktioun fir déi éisträichesch Dageszeitung [[Die Presse]].
2007 huet hie fir eng éischt Opmierksamkeet mat der Foto "Selbstportrait mit Pasha Rafiy" gesuergt, déi am Kader vun der Europäescher [[Kulturhaaptstad Lëtzebuerg 2007]] entstanen ass. Si ass e Fotoselbstportrait vum Pasha Rafiy, deen entspaant mat enger Zigarette op enger Fotell nieft dem ugespaante Jean-Claude Juncker sëtzt.<ref>100komma7.lu: [https://web.archive.org/web/20211218150228/https://www.100komma7.lu/program/episode/213051/20180909183000 ''De Pasha Rafiy geet op Arles''] (24. Juni 2018)</ref> E Joer méi spéit gouf seng Fotoserie "NYC Ghost I-X" am [[Mudam]] ausgestallt a spéider och vum Musée opkaaft. Si besteet aus 10 Fotoen, déi de Rafiy dat Joer an de Stroosse vun [[New York City|New York]] gemaach huet.<ref>[https://www.mudam.com/collection/pasha-rafiy De Pasha Rafiy op der Websäit vum Mudam]</ref>
2009 war hien ee vu 4 Lëtzebuerger Kënschtler, déi fir de [[Prix d'art Robert-Schuman]] nominéiert waren.<ref>[https://www.vdl.lu/en/visiting/art-and-culture/museums-and-exhibition-venues/robert-schuman-art-prize/robert-schuman-art-prize-archives ''Robert Schuman Art Prize – Archives''] um Site vun der Stad Lëtzebuerg</ref>
Säin éischte Film, den Documentaire ''[[Foreign Affairs]]'', ass 2016 erauskomm. Dora begleet hien den Ausseminister [[Jean Asselborn]] iwwer eng Period vun 18 Méint bei senge beruffleche Reesen, an och privat.<ref name=hero>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/news-jean-asselborn-heros-malgre-lui ''Jean Asselborn, héros malgré lui''] (22. Abrëll 2016)</ref> De Film gouf op enger Rei Filmfestivaller gewisen, an de Pasha Rafiy gouf als "Beschte Regisseur" bei de fënnefter Editioun vun den [[Trophées francophones du cinéma]] nominéiert.<ref>paperjam.lu: [https://paperjam.lu/article/news-foreign-affairs-et-eldorado-aux-trophees-francophones ''«Foreign Affairs» et «Eldorado» aux Trophées francophones''] (29. November 2017)</ref> Nieft dem Film gouf och e Fotobuch mam selwechten Titel verëffentlecht.<ref>land.lu: [https://www.land.lu/page/book/10/FRE/index.html ''Foreign Affairs'']</ref>
Hie war ee vu 26 Kënschtler am Kollektiv ''Lët'z Arles'', déi d'Fotoserie "Flux Feelings" 2017 um Fotofestival ''Rencontres de la photographie d'Arles'' ausgestallt hunn. D'Joer drop huet hien d'Fotoserie "Bad News" do ausgestallt, zesumme mat "On the Other End" vun der [[Laurianne Bixhain]].<ref>culture.lu: [https://web.archive.org/web/20211218150229/https://culture.lu/blog/articles/actualite/letzarles-luxembourg-arles-une-chapelle-entre-charite-providence-et-voute ''LetzArles - Luxembourg à Arles, une chapelle entre charité, providence et voûte céleste''] vum Pablo Chimenti (16. August 2021)</ref>
== Homepage ==
* [https://www.pasharafiy.com/ Offiziell Websäit]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gebuer 1980]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Regisseuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Fotografen]]
d7vkthz0krij3youhx2p04mkq2jg9bt
Maz
0
161615
2682245
2681738
2026-06-20T18:11:30Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682245
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie}}
De '''Maz''' oder '''Maz Univerze''', mat richtegem Numm Thomas Faber, gebuer den [[28. Juli]] [[1999]] zu [[Lëtzebuerg (Stad)|Lëtzebuerg]], ass e lëtzebuergesche [[Rap]]per.<ref>Documentaire [https://play.rtl.lu/shows/lb/rtl-documentaire/episodes/r/3304951?fbclid=IwAR3kUMoN5xdOgDAXDJkYNV1QpoZcknvE49ZrHBqXiYqAsBjXKLZBU6NZdDA ''Tëschent Iechternach a Budapest''] (2022) op rtl.lu</ref><ref name=Tageblatt191021>tageblatt.lu: [https://www.tageblatt.lu/headlines/ich-lebe-meinen-traum-maz-setzt-mit-sleepwalker-tour-neue-massstaebe-fuer-luxemburgs-hip-hop-szene/ Ich lebe meinen Traum“: Maz setzt mit „Sleepwalker“-Tour neue Maßstäbe für Luxemburgs Hip-Hop-Szene‘‘] vum Pit Beffort (21. Oktober 2019)</ref><ref name=kulturpodcast>[https://web.archive.org/web/20230203151827/https://podcasts.apple.com/podcast/maz-ee-solo-artist-ass-ni-eleng/id1552377570?i=1000580342600&l MAZ – Ee Solo Artist ass ni eleng], KulturPur – De Podcast fir en aneren Abléck an d'Kulturzeen zu Lëtzebuerg (22. September 2022)</ref> Seng Texter sinn op Englesch.
== Liewen a Karriär ==
=== Jugend an Ufankserfolleg ===
De Maz gouf als de jéngste vun dräi Jonge vun engem lëtzebuergesche Papp an enger ungarescher Mamm zu Lëtzebuerg gebuer.<ref name=kulturpodcast/> Hie kënnt vu [[Reckeng op der Mess]].<ref name=Tageblatt191021/><ref name=rtl220328>rtl.lu: [https://www.rtl.lu/radio/am-takt/s/3925024.html ''Am Takt: Maz''] (28. Mäerz 2022)</ref> A senger Kandheet a fréier Jugend huet hie vill [[Metal]], spéider och [[Hip-Hop]] gelauschtert.<ref name=kulturpodcast/> Hien huet am Alter vu 15 Joer ugefaange mat rappen, mee dat bal zwee Joer laang kengem gesot.<ref name=rtlpresents>rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20230203151829/https://today.rtl.lu/media/rtl-introduces/a/1169035.html ''RTL Introduces... - RTL Introduces Maz''] (25. Abrëll 2018) Abrëll</ref> 2017 ass hien – deemools nach als MC Maz<ref>Affiche vum Screaming Fields 2017 op [https://web.archive.org/web/20230201162108/https://lampli.be/article/screaming-fields-2017-atum-nophi-invite-special-festival/ lampli.be]</ref> – um Nowuessfestival [[Screaming Fields]] opgetrueden, wou hien de Song Contest an de de Präis fir de beschte Live-Optrëtt gewonnen huet.<ref>tageblatt.lu: [https://www.tageblatt.lu/headlines/die-gewinner-des-screaming-fields-2017/ ''Die Gewinner des "Screaming Fields 2017"''] (16. Juli 2017)</ref> Duerch déi Victoire krut hien d'Geleënheet, um Festival [[On Stéitsch]] opzetrieden an den éischten Deel vum franséische Rapper [[Sofiane (Rapper)|Sofiane]] sengem Concert am [[Den Atelier|Atelier]] ze maachen.<ref name=quot180328>lequotidien: [https://lequotidien.lu/a-la-une/maz-un-talent-pur-a-la-rockhal-vendredi/ Maz : un talent pur à la Rockhal vendredi], Interview mam Pablo Chiementi (28. Mäerz 2018)</ref>
=== Éischten Album ''Immortalisation'' ===
D'Joer drop ass hie mat senger Single ''Start'' erfollegräich ginn. Si gouf an de Joren duerno eleng op [[Spotify]] iwwer 250.000 Mol gestreamt, an de Videoclip iwwer 50.000 Mol op [[Youtube]] gekuckt.<!--Offiziell Zuele vun de jeeweilege Platformen, Januar 2023-->. Nach wärend hien am Lycée war, huet hie säin éischten Album ''Immortalisation'' opgeholl.<ref name=quot180328/> Déi 15 Lidder goufen haaptsächlech vum [[Cehashi]] produzéiert, mee och mam [[Corbi]], [[Sun Glitters]], a Mr. Charly and Fresh D huet hien zesummegeschafft.<ref>rtl.lu: [https://web.archive.org/web/20230203151826/https://today.rtl.lu/culture/music/a/1166831.html ''Maz stormed the Rockhal, electrified Belgium, where to next?''] (28. Abrëll 2018)</ref> D'Releaseparty am Mäerz gouf am klenge Sall vun der [[Rockhal]] organiséiert,<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/81679.html ''Lëtzebuerger Rapper MC Maz annoncéiert Release Party''] (18. Januar 2018)</ref> aner Singleauskopplunge ware ''Black Flowers'' a ''Future and Me''.
2019 ass hien als Opener vun der amerikanescher Rapperin [[Nicki Minaj]] an der [[Rockhal]] opgetrueden.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/89612.html ''De Support Act vum Nicki Minaj an der Rockhal steet fest''] (21. Februar 2019)</ref> No e puer weidere Singelen huet hien am Abrëll 2019 mam Sänger [[Chaild]] op deem senger Single ''Sick Water'' kollaboréiert, déi e grousse Succès zu Lëtzebuerg hat. Déi zwee hate sech virdru scho kannt, well si siwe Joer laang zesummen am Lycée waren.<ref>[https://today.rtl.lu/culture/music/a/1333810.html ''CHAILD and MAZ team up with sensational results''] (26. Abrëll 2019)</ref> Och mat [[Alfalfa (Museksgrupp)|Alfalfa]] huet hien am Summer op deenen hirer Single ''Your Side'' zesummegeschafft. Enn des Joers huet de Maz seng éischt EP ''Sleepwalker'' an d'Lidd ''Nightmare'' erausbruecht, nodeems e mat senger ''Sleepwalker Tour 2019'' a [[Frankräich]], [[Holland]], der [[Belsch]], [[Spuenien]], [[Däitschland]], [[Litauen]] a [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] opgetrueden ass.<ref>rtl.lu: [https://today.rtl.lu/culture/music/a/1402097.html ''Luxembourg star announces 'Sleepwalker Tour 2019''] (12. September 2019)</ref>
=== Méi däischter Téin mat ''Sleepwalker'' an ''Upside Down'' ===
Vun 2020 un ass dem Maz seng Musek méi schwéier an däischter ginn, zum Beispill mat de Lidder ''Coma'' an ''I Get It'', déi sech un der [[Rockmusek]], der [[Emo]]-Kultur an dem [[Metal]] inspiréieren.<ref>culture.lu: [https://web.archive.org/web/20230203151834/https://www.culture.lu/blog/articles/actualite/maz-la-tete-lenvers-mais-les-pieds-sur-terre ''Maz: La tête à l'envers, mais les pieds sur terre''] (7. Abrëll 2022)</ref><ref>blogrebellen.de: [https://web.archive.org/web/20230203151838/https://www.blogrebellen.de/2020/10/19/maz-erfrischend-dusterer-rap-aus-luxemburg/ ''MAZ – Erfrischend düsterer Rap aus Luxemburg''] (19. Oktober 2020)</ref><ref name=land210129>land.lu: [https://www.land.lu/page/article/718/337718/DEU/index.html ‘‘Luxemburger RapPer MAZ - That Mazk I’ve been wearing‘‘] (29. Januar 2021)</ref> Mat ''Circles'' huet hien e weidert Lidd mam Chaild erausbruecht.<ref name=culture210120>culture.lu: [https://web.archive.org/web/20230203150737/https://www.culture.lu/fr/actualit%25C3%25A9s/chaild-x-maz-deux-artistes-une-amitie ''Chaild x Maz deux artistes, une amitié''] vum Godefroy Gordet (20. Januar 2021)</ref> Den Chaild an de Maz hu sech an enger Colocatioun zu [[Bréissel]] installéiert, wou de Maz fir Touningenieur studéiert.<ref name=land210129/><ref name=culture210120/> Am Oktober 2021 hunn déi zwee en ausverkaafte gemeinsame Concert an der [[Kulturzentrum Kulturfabrik|Escher Kulturfabrik]] ginn.
Dee méi däischteren Toun huet de Maz och duerno bäibehalen,<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/aktuell/reportagen/a/116138.html ''Nei EP vum Rapper Maz''] (8. Abrëll 2022)</ref> op Lidder déi dacks vum Falcon produzéiert goufen, dem Batteur a Sänger vun der Rockband [[Mutiny on the Bounty (Museksgrupp)|Mutiny on the Bounty]]. No Lidder wéi ''Eye Liner'' a ''Criminals'' huet de Maz am Mäerz 2022 seng EP ''Upside Down'' verëffentlecht. Um éischten Extrait ''Good Shit'' experimentéiert hie mat enger méi staark beaarbechter Stëmm. D'Lidd handelt iwwer all déi ongesond Manéieren, déi een unhëlt wann et engem schlecht geet.<ref name=rtl220328/>
Ufank des Joers ass de Maz bei der Erëffnungszeremonie vum Kulturjoer [[Esch 2022]] opgetrueden<ref>lequotidien.lu: [https://lequotidien.lu/a-la-une/le-rappeur-luxembourgeois-maz-revient-jai-enfin-trouve-mon-identite-artistique/ ''Le rappeur luxembourgeois Maz revient : «J’ai enfin trouvé mon identité artistique»''], Interview mam Valentin Maniglia (8. Abrëll 2022)</ref>, am Summer och um [[Sziget]] an Ungarn, engem vun de weltwäit gréisste Museksfestivallen.<ref>kulturlx.lu: [https://www.kulturlx.lu/de/maz-tritt-beim-sziget-festival-auf/ ''MAZ tritt beim Sziget Festival auf''] (16. Juni 2022)</ref>
No enger Concertstournée am Hierscht duerch Stied wéi [[Léck]], [[Hamburg]], [[Wien]], [[Berlin]] a [[Kopenhagen]]<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/119048.html ''De lëtzebuergesche Rapper MAZ geet op Tour ''] (9. September 2022)</ref> gouf de Maz am Dezember 2022 bei der éischter Editioun vun de [[Lëtzebuerger Musekspräisser]] an der Kategorie "Op der Bün" ausgezeechent.<ref>wort.lu: [https://web.archive.org/web/20230203150734/https://www.wort.lu/de/kultur/die-shortlists-der-letzebuerger-musekspraeisser-stehen-fest-637cd609de135b9236081b0b ''Die Shortlists der Lëtzebuerger Musekspräisser stehen fest''] (22. November 2022)</ref> Gläichzäiteg koum d'Single ''School Reunion'' eraus, déi un déi fréi 2000er Joren an d'Emo-Rock-Phas erënnert, an an där hie mat deene Leit ofrechent, déi am Ufank vu senger Karriär de Geck mat him gemaach hunn.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/120894.html ''Neie Museksvideo vum MAZ''] (15. Dezember 2022)</ref> Si huet seng nächst EP ''Emo Season'' ugekënnegt, déi am Mee 2023 op de Maart koum. Duerno ass hien ënner anerem an England<!--Brighton and Hove-->, zu Stroossbuerg, op der Diddelenger [[Fête de la Musique]], an um Hamburger Reeperbahn Festival opgetrueden.
=== ''Night Call'' an zweeten Album ===
Den 3. November verëffentlechen de Maz an den Chaild d'Lidd ''Night Call'', dat si zesumme fir de [[Luxembourg Song Contest]], d'Lëtzebuerger Virentscheedung fir de [[Eurovision Song Contest 2024]] agereecht hunn.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/news/a/126863.html ''Maz an Chaild mam Track "Night Call" fir den ESC 2024 ''] (25. Oktober 2023)</ref> D'Lidd gouf schlussendlech net fir d'Virentscheedung zréckbehalen, mee huet et trotzdeem op déi éischt Plaz vum Chartbreaker, de Radiocharts vum [[Eldoradio]] gepackt.<ref>eldo.lu: [https://www.eldo.lu/musek/charts/chartbreaker/ Chartbreaker] (gekuckt de 26. Januar 2024)</ref>
Am Mäerz 2025 koum dem Maz Univerze säin zweete Studioalbum ''Little Prince'' eraus, mat engem Releaseconcert an der [[Escher Kulturfabrik]].<ref name=>{{Citation | URL = https://kulturfabrik.lu/event/maz-univerze | Titel = Maz Univerze - Album Release Party | Gekuckt = 22. Januar 2025 | Editeur = kulturfabrik.lu| Sprooch = fr }}</ref>
== Diskografie ==
=== Album ===
* 2018: ''Immortalisation''
* 2025: ''Little Prince''
=== EPen ===
* 2019: ''Sleepwalker''
* 2022: ''Upside Down''
* 2023: ''Emo Season''
=== Singelen ===
{{div col|cols=3}}
* 2018: ''Start''
* 2018: ''Black Flowers''
* 2018: ''Future and Me''
* 2019: ''Boys Don't Cry''
* 2019: ''Becoming''
* 2019: ''Nightmare''
* 2020: ''Coma''
* 2020: ''Black Flowers, Pt. 2''
* 2020: ''I Get It''
* 2021: ''Apocalypze ('021)''
* 2021: ''Complaints''
* 2021: ''Eyeliner''
* 2021: ''Prisoners''
* 2022: ''Good Shit''
* 2022: ''Upside Down''
* 2022: ''School Reunion''
* 2023: ''Last Day''
* 2023: ''Hope''
* 2023: ''Night Call'' {{small|(mam [[Chaild]])}}
* 2023: ''Group Therapy''
* 2024: ''Down the Rabbit Hole''
* 2024: ''Baby Vampire''
* 2024: ''Tooth Fairy''
* 2025: ''Little Prince''
* 2025: ''Zombie'' {{small|(feat. Say Noé)}}
* 2025: ''The Crows''
* 2025: ''Fall From Grace''
{{div col end}}
== Um Spaweck ==
* Presenz op [https://www.facebook.com/mazuniverze/ Facebook], [https://www.instagram.com/mazuniverze Instagram]
* Vidografie op [https://www.youtube.com/@mazuniverze5545/videos Youtube]
* Diskografie op [https://rateyourmusic.com/artist/maz-1 Rate Your Music]
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Rapper]]
[[Kategorie:Gebuer 1999]]
ied90pkdbpl16bf342o4zdw5lv0oecs
Pierre Theis (Politiker II)
0
168146
2682275
2553614
2026-06-21T08:55:26Z
Robby
393
Elo mat de Liewensdaten inklusiv Quellen
2682275
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|engem vun de Buergermeeschtere vun Diddeleng, Pierre Theis|aner Persoune mat deem Numm|Pierre Theis}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre Theis''', gebuer den [[20. Juli]] [[1844]] zu [[Diddeleng]]<ref>De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I82618&tree=deltgen Pierre Theis] op www.luxracines.lu</ref>, an do gestuerwen de [[5. November]] [[1918]]<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9qhkxq/pages/2/articles/DTL35?search=%22Peter+theis%22|Titel=Lokales - Düdelingen|Gekuckt=2026-06-21|Datum=1918-11-05|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1894 bis 1896, an dann nees vun 1903 bis 1914, [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Diddeleng]].
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.<ref>{{Citation|URL=https://map.geoportail.lu/addresses/Dudelange/Rue%20Pierre%20Theis/?lang=fr|Titel=Dudelange : Rue Pierre Theis|Gekuckt=2026-06-21|Wierk=map.geoportail.lu}}</ref>
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Theis Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1844]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1918]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Diddeleng]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
ktupgjf1m2qxx1ztjhauc685no0to67
2682276
2682275
2026-06-21T09:02:25Z
Robby
393
+ Doudesurrsaach
2682276
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|engem vun de Buergermeeschtere vun Diddeleng, Pierre Theis|aner Persoune mat deem Numm|Pierre Theis}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre Theis''', gebuer den [[20. Juli]] [[1844]] zu [[Diddeleng]]<ref>De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I82618&tree=deltgen Pierre Theis] op www.luxracines.lu</ref>, an do gestuerwen de [[5. November]] [[1918]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9qhkxq/pages/2/articles/DTL35?search=%22Peter+theis%22|Titel=Lokales - Düdelingen|Gekuckt=2026-06-21|Datum=1918-11-05|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1894 bis 1896, an dann nees vun 1903 bis 1914, [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Diddeleng]].
Hien ass de 5. November 1918 un de Folge vun der Gripp zu Diddeleng gestuerwen.<ref name=":0" />
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.<ref>{{Citation|URL=https://map.geoportail.lu/addresses/Dudelange/Rue%20Pierre%20Theis/?lang=fr|Titel=Dudelange : Rue Pierre Theis|Gekuckt=2026-06-21|Wierk=map.geoportail.lu}}</ref>
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Theis Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1844]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1918]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Diddeleng]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
8cmg0su6qqr8f1esmbz3z7ylvlwp63p
2682277
2682276
2026-06-21T09:04:01Z
Robby
393
méi blo [[:Gripp]]
2682277
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|engem vun de Buergermeeschtere vun Diddeleng, Pierre Theis|aner Persoune mat deem Numm|Pierre Theis}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre Theis''', gebuer den [[20. Juli]] [[1844]] zu [[Diddeleng]]<ref>De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I82618&tree=deltgen Pierre Theis] op www.luxracines.lu</ref>, an do gestuerwen de [[5. November]] [[1918]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9qhkxq/pages/2/articles/DTL35?search=%22Peter+theis%22|Titel=Lokales - Düdelingen|Gekuckt=2026-06-21|Datum=1918-11-05|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1894 bis 1896, an dann nees vun 1903 bis 1914, [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Diddeleng]].
Hien ass de 5. November 1918 un de Folge vun der [[Gripp]] zu Diddeleng gestuerwen.<ref name=":0" />
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.<ref>{{Citation|URL=https://map.geoportail.lu/addresses/Dudelange/Rue%20Pierre%20Theis/?lang=fr|Titel=Dudelange : Rue Pierre Theis|Gekuckt=2026-06-21|Wierk=map.geoportail.lu}}</ref>
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Theis Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1844]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1918]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Diddeleng]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
kcff4wqwpccqpm60zca7xk8gb0c3jkv
2682278
2682277
2026-06-21T09:12:10Z
Robby
393
+ Referenz Ufank vum 2. Mandat als Buergermeeschter
2682278
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|engem vun de Buergermeeschtere vun Diddeleng, Pierre Theis|aner Persoune mat deem Numm|Pierre Theis}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre Theis''', gebuer den [[20. Juli]] [[1844]] zu [[Diddeleng]]<ref>De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I82618&tree=deltgen Pierre Theis] op www.luxracines.lu</ref>, an do gestuerwen de [[5. November]] [[1918]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9qhkxq/pages/2/articles/DTL35?search=%22Peter+theis%22|Titel=Lokales - Düdelingen|Gekuckt=2026-06-21|Datum=1918-11-05|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Bauer<ref name=":1">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/tr91v2zc6x/pages/31/articles/DIVL1645?search=%22Pierre+Theis%22|Titel=Avis. — Administrations communales.|Gekuckt=2026-06-21|Datum=1903-01-24|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 31 (numeréiert 67)|Sprooch=fr}}</ref> a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1894 bis 1896, an dann nees vun 1903<ref name=":1" /> bis 1914, [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Diddeleng]].
Hien ass de 5. November 1918 un de Folge vun der [[Gripp]] zu Diddeleng gestuerwen.<ref name=":0" />
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.<ref>{{Citation|URL=https://map.geoportail.lu/addresses/Dudelange/Rue%20Pierre%20Theis/?lang=fr|Titel=Dudelange : Rue Pierre Theis|Gekuckt=2026-06-21|Wierk=map.geoportail.lu}}</ref>
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Theis Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1844]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1918]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Diddeleng]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
btsi01eboveksmwp4rj4ap8u6jbpzya
2682288
2682278
2026-06-21T10:20:26Z
GilPe
14980
Upassungen
2682288
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|engem vun de Buergermeeschtere vun Diddeleng, Pierre Theis|aner Persoune mat deem Numm|Pierre Theis}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre Theis''', gebuer den [[20. Juli]] [[1844]] zu [[Diddeleng]]<ref>De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I82618&tree=deltgen Pierre Theis] op www.luxracines.lu</ref>, an och do gestuerwen de [[5. November]] [[1918]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9qhkxq/pages/2/articles/DTL35?search=%22Peter+theis%22|Titel=Lokales - Düdelingen|Gekuckt=2026-06-21|Datum=1918-11-05|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Bauer<ref name=":1">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/tr91v2zc6x/pages/31/articles/DIVL1645?search=%22Pierre+Theis%22|Titel=Avis. — Administrations communales.|Gekuckt=2026-06-21|Datum=1903-01-24|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 31 (numeréiert 67)|Sprooch=fr}}</ref> a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1894 bis 1896, an dann nees vun 1903<ref name=":1" /> bis 1914, [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Diddeleng]].
Hien ass de 5. November 1918 un de Follge vun der [[Gripp]] gestuerwen.<ref name=":0" />
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.<ref>{{Citation|URL=https://map.geoportail.lu/addresses/Dudelange/Rue%20Pierre%20Theis/?lang=fr|Titel=Dudelange : Rue Pierre Theis|Gekuckt=2026-06-21|Wierk=map.geoportail.lu}}</ref>
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Theis Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1844]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1918]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Diddeleng]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
13xa2w8a0xc5eimnhvtr1whcg58pi2z
2682293
2682288
2026-06-21T11:05:43Z
Puscas
735
.....
2682293
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|engem vun de Buergermeeschtere vun Diddeleng, Pierre Theis|aner Persoune mat deem Numm|Pierre Theis}}
{{skizzPolitiker}}
{{Infobox Biographie}}
De '''Pierre Theis''', gebuer den [[20. Juli]] [[1844]] zu [[Diddeleng]]<ref>De [https://www.luxracines.lu/gen/getperson.php?personID=I82618&tree=deltgen Pierre Theis] op www.luxracines.lu</ref>, an och do gestuerwen de [[5. November]] [[1918]]<ref name=":0">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/9qhkxq/pages/2/articles/DTL35?search=%22Peter+theis%22|Titel=Lokales - Düdelingen|Gekuckt=2026-06-21|Datum=1918-11-05|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Luxemburger Wort]]|Säiten=Säit 2|Sprooch=de}}</ref>, war e [[Lëtzebuerg (Land)|lëtzebuergesche]] Bauer<ref name=":1">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/tr91v2zc6x/pages/31/articles/DIVL1645?search=%22Pierre+Theis%22|Titel=Avis. — Administrations communales.|Gekuckt=2026-06-21|Datum=1903-01-24|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu|Editeur=[[:Mémorial]]|Säiten=Säit 31 (numeréiert 67)|Sprooch=fr}}</ref> a Lokal[[politiker]].
Hie war vun 1894 bis 1896, an dann nees vun 1903<ref name=":1" /> bis 1914, [[Buergermeeschter]] vun der [[Gemeng Diddeleng]].
Hien ass de 5. November 1918 un de Follge vun der [[Spanische Gripp|Gripp]] gestuerwen.<ref name=":0" />
Fir un hien z'erënneren, gouf zu Diddeleng eng Strooss no him genannt.<ref>{{Citation|URL=https://map.geoportail.lu/addresses/Dudelange/Rue%20Pierre%20Theis/?lang=fr|Titel=Dudelange : Rue Pierre Theis|Gekuckt=2026-06-21|Wierk=map.geoportail.lu}}</ref>
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
{{DEFAULTSORT:Theis Pierre}}
[[Kategorie:Gebuer 1844]]
[[Kategorie:Gestuerwen 1918]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Buergermeeschteren]]
[[Kategorie:Buergermeeschtere vun Diddeleng]]
[[Kategorie:Persounen, no deenen eng Struktur zu Lëtzebuerg genannt ass]]
fj2v38deeryuqpohcn3nlchl18gmmah
André Hausmann
0
168365
2682290
2682210
2026-06-21T10:58:04Z
Puscas
735
/* Kanner- a Jugendzäit */ ....
2682290
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie|Bestuet mat=Catherine Bouchart}}
Den '''André Servais Hausmann''', gebuer de [[14. Februar]] [[1920]] zu [[Esch-Uelzecht]], a gestuerwen den [[20. Juni]] [[2015]] zu [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], war e lëtzebuergesche [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]], Schoulmeeschter, Auteur a Lokalhistoriker<ref>Acte de naissance no. 87/1920 des registres de l'état civil de la ville d'Esch-sur-Alzette</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html|Titel=Dictionnaire des auteurs luxembourgeois|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=Dictionnaire des auteurs luxembourgeois|Sprooch=fr}}</ref>.
Hien huet Wierker an Artikelen iwwer d'Geschicht vun den Uertschaften [[Ouljen]], [[Beefort]], [[Déiljen]], [[Näerden]], [[Äischen]] an [[Habscht]] verëffentlecht, genee sou wéi iwwer seng perséinlech Erfarungen am [[Zweete Weltkrich]], seng Bezéiung zum Foussball, déi traditionell lëtzebuergesch Kultur a Geschichten aus sengem private Liewen.
Säi Schaffen dréit zur Dokumentatioun an zur Valoriséierung vum kulturellen, sproochlechen an historesche Patrimoine vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] bäi.
== Kanner- a Jugendzäit ==
Nom fréizäitegen Doud vu sengem Papp Enn 1920 war den André Hausmann déi éischt véier Joer vu senger Kandheet bei senger Groussmamm op der Näerdener Millen, wärenddeem seng Mamm a Frankräich goung, fir eng Léier als [[Bitzen|Néiesch]] ze maachen. Nodeems seng Mamm sech nees bestuet hat, ass d'Famill, 1925, op Ouljen an d'Heenzenhaus geplënnert, wou s'e klenge Bauerenhaff an e Bitzatelier bedriwwen huet.
No der Primärschoul zu Ouljen, geet den André Hausmann an den [[Lycée classique d'Echternach|Iechternacher Kolléisch]] (Sektioun Latäin), wou hien am Pensionat Saint-Joseph ass.
<!--Am Juni 1936 entscheed hien sech fir d'lëtzebuergesch Nationalitéit<ref>Certificat de nationalité (Heimatschein), délivré le 26 juin 1936 par la Direction Générale de la Justice</ref>.-->
Nom Passageexamen<ref>Certificat d<nowiki>''</nowiki>examen de passage (Ûbergangsprüfung) délivré à André Hausmann le 16 juillet 1937</ref> gouf hien 1937 an d'Normalschoul (''institut pédagogique'') an der Stad opgeholl wou hie vun 1937 bis 1941 seng Ausbildung als Schoulmeeschter gemaach huet. An där Zäit huet hien och seng Passioun fir de [[Foussball]] entwéckelt, an huet an der Sportsekipp vun der Normalschoul gespillt<ref name=":2" />.
D'[[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich#Militäresch Occupatioun|Besetzung vu Lëtzebuerg]] am Mee 1940 huet seng Ausbildung ënnerbrach, an de [[Convict épiscopal de Luxembourg|Konvikt]] gouf als Militärspidol vum Besatzer requisitionéiert. Seng Ausbildung ass dunn an der nei etabléierter an ëmbenannter ''Lehrerbildungsanstalt'' (LBA) als ''Lehramtskandidat'' virugaangen, fir d'éischt an der [[École privée Notre-Dame Sainte-Sophie|Sainte-Sophie]] an duerno an der [[École privée Sainte-Anne Ettelbruck|Sainte-Anne]] zu [[Ettelbréck]], wou en an der Promotioun vun 1941 säin Ofschloos gemaach huet.
== De Schoulmeeschter ==
Den André Hausmann huet den 13. Oktober 1941<ref name=":4">[https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=477519 Personalunterlagen des Lehrers Andreas Hausmann], Dossier CdZ-A-5598-15, Archives Nationales du Luxembourg, consulté le 12 janvier 2021.</ref>, am [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich#Militäresch Occupatioun|besate Lëtzebuerg]], als ''alleinstehender Volksschullehrer'' an zu [[Déiljen]] an der [[Gemeng Beefort]] ugefaangen, wou hie bis Juni 1943 war, bis hien an de [[Reichsarbeitsdienst]] huet misse goen a kuerz duerno an d'[[Wehrmacht]] [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]] gouf an dowéinst dunn als Réfractaire an den Ënnergrond goung. Nom Krich war hie kuerz Schoulmeeschter zu [[Klengbetten]], ier hien am September 1945 op [[Äischen|Äische]] versat gouf, wou hie bis zu senger Pensioun war. Den André Hausmann huet den ëffentlechen Déngscht als ''Instituteur principal'' den 1. September 1980, no 38 Joer Déngschtzäit, verlooss.
Am Laf vu senger Karriär als Schoulmeeschter huet hie sech och als Personaldelegéierten agesat, war Matgrënner vun der [[Ligue des associations sportives de l'enseignement fondamental|LASEP-Sektioun]] zu Äischen an huet, nieft sengen Aktivitéiten als Katechet a Jugendbegleeder an der [[Kierch Äischen#Geschichtleches|Par Äischen]], d'Scolaires-Foussballekipp vum [[FC Olympique Äischen]] betreit.
== D'Krichsjoren ==
No der Besetzung vu Lëtzebuerg duerch Däitschland am Mee 1940 muss den André Hausmann an senger Funktioun als ''Lehramtskandidat'' op der ''Lehrerbildungsanstalt'' (LBA) un alle grousse Versammlungen (''Grosskundgebungen'') deelzehuelen, déi vun der däitscher Besatzung organiséiert ginn<ref name=":5" />. Hien muss och de politeschen Organisatioune vum Besatzer beitrieden, wéi der ''[[Volksdeutsche Bewegung]]'' (VdB) an der ''Nationalsozialistische Volkswohlfahrt'' (NSV)<ref name=":4" />.
Parallel dozou huet den André Hausmann allerdéngs Verbindungen zur lokaler Resistenz vun der ''[[Letzeburger Vollekslegio'n|Lëtzebuerger Vollekslegioun]]'' (LVL) zu Ouljen<ref>André Hausmann et al., 100 Joer Ouljer Musek 1904-2004, 2004 (ISBN 978-2-879-96816-2)</ref><ref name=":6" />. Hien hëlleft do bei Aktiounen zur Verdeelung vu Fluchblieder géint d'Germaniséierungspolitik<ref name=":5" />. 1942 nodeems hien d'Catherine, seng zukünfteg Fra, kennegeléiert huet, gëtt hien am Oktober vum ''Wehrbezirkskommando'' zu Lëtzebuerg als krichsdéngschtfäeg erkläert a fir den ''Reichsarbeitsdienst'' (RAD) zwangsrekrutéiert. Trotz schrëftlechen Ufroen vun de Buergermeeschtere vu Beefort an Iechternach an dem zoustännege Landrat, déi op de Manktem u qualifizéierte Schoulmeeschtere verweisen fir eng ''Unabkömmlichkeitsstellung'' (UK) fir hien z'erwiirken, gëtt seng Anzéiung nëmme kuerzfristeg verluecht<ref name=":4" />.
Den 21. Juni 1943 trëtt den André Hausmann an de ''Reichsarbeitsdienst'' (RAD) an, a schafft an engem Aarbechtslager nieft der Sprengstofffabréck ''Dynamit Nobel AG'' an de Bëscher vu Bydgoszcz a [[Polen]]. De 25. September 1943 kënnt hien zréck op Déiljen, wou hien bis Dezember 1943 als Schoulmeeschter ré-intégréiert gëtt<ref name=":5" />.
Am Dezember 1943 kritt den André Hausmann den ''Einberufungsbefehl A'' zougestallt fir an d'Wehrmacht. Hien entscheet sech doropshin, dësem Befeel net nozekommen a geet an den Ënnergrond bei säi Cousin. Hie lieft duerno wärend 10 Méint an diversen Stoppen bei Leit aus der Gemeng Näerden, do wou seng zukünfteg Fra Catherine wunnt. Am Januar 1944 gëtt hien aus dem Register vun den Schoulmeeschter gestrach an d'Militärgeriicht vun der 172. Divisioun vun der [[Wehrmacht]] zu Koblenz-Ehrenbreitstein enquétéiert géint hien wéinst Desertioun<ref name=":4" />.
Mat Geschéck a Gléck gëtt hien net vu Kollaborateure verroden a mat der Arrivée vun den éischten amerikanesche Panzer op den Héichten ëm Näerden am September 1944 verléisst hien seng lescht Stopp a geet zréck op Ouljen. Hien ass zu deem Moment Member vun der Resistenzorganisatioun ''Unio’n'' a bedeelegt sech duerno u bewaffneten Patrullen a Sécherheetsdéngschter vun der [[Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen|Unio'n]]-Miliz zu Ouljen a Klengbetten<ref name=":7" />.
== De Futtball ==
Wärend senger pedagogescher Ausbildung an der Normalschoul trainéiert hien zesumme mat der Sportsekipp vum [[Institut Saint-Jean]] um Terrain vum [[Vëlodrom Belair|ale Velodrom zu Märel]] a spillt vun 1937<ref name=":2" /> un, an de Kompetitioune vun der ''Ligue nationale des étudiants-athlètes'' (LNEA), dem Virleefer vun der LASEL.
Als jonke Schoulmeeschter zu Déiljen huet den André Hausmann tëscht 1941 an 1943 am [[FC Syra Menster]] gespillt.
Als Schoulmeeschter zu Äischen entdeckt hien seng Léift fir de Schoulsport, a speziell fir de Futtball, erëm. Am Joer 1964<ref name=":2" /> grënnt hien zesumme mat anere Schoulmeeschteren déi éischt lokal Sektioun vun der ''[[Ligue des associations sportives de l'enseignement fondamental|Ligue des associations sportives de l'enseignement primaire]]'' (LASEP) zu Äischen. Well et u Sportsinfrastrukture gefeelt huet, hu sech d'Aktivitéite vun der LASEP Äischen haaptsächlech op de Futtball an op d'Liichtathletik konzentéiert.
Vum September 1964 un, huet sech den André Hausmann am FC Olympique Äischen engagéiert, wou hien d'Roll vum Jugendleeder iwwerhëlt. Zesumme mam Schoulmeeschterkolleeg François Frank hëlleft hien, eng Schoulekipp fir de Veräin ze bilden, a gëtt Trainer a Begleeder bis 1978.
Duerch seng Aarbecht entsteet eng enk Verbindung tëscht der LASEP Äischen an dem FC Olympique Äischen, eng Zesummenaarbecht, déi den André Hausmann als wichteg fir d'Zukunft vum Veräin betruecht. Dës Partnerschaft tëscht der LASEP an dem FCO bewäert sech an de Joren duerno.
1978 gëtt den André Hausmann President vum FC Olympique Äischen gewielt a féiert de Veräin zesumme mat villen talentéierten Trainer zu bedeitende Succèsen. Den Héichpunkt vum FCO Äischen gëtt erreecht wéi de Club an d'Finall vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]] géint d'Jeunesse Esch<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9mc72j7x9k/pages/22/articles/DIVL258?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Euphorie in Eischen,] an: Revue 20/1980</ref> kënnt, déi de 6. Juni 1981<ref>[https://persist.lu/ark:70795/jd81vsb7nk/pages/61/articles/DIVL1052?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 FC Olympique Eischen 1985/86], an: Revue 1/1986</ref> am [[Josy Barthel]] Stadion gespillt gëtt.
1987 trëtt den André Hausmann als President vum Veräin zréck.<ref name=":2" />
== D'Haaptwierker ==
=== Krieg… Liebe… Untergrund (2013) ===
''Krieg… Liebe… Untergrund'' ass eng autobiographesch Erzielung op Däitsch, déi den André Hausmann wärend senger Zäit als Refractaire geschriwwen huet, wou hie sech vun Dezember 1943 bis September 1944 verstoppt huet. An dësem Wierk erzielt hien d'Geschicht wéi hie seng zukünfteg Fra d'Cathriny an de Wirren vum Zweete Weltkrich kenne geléiert huet. D'Buch ass net nëmme e perséinleche Journal an eng grouss Libesgeschicht, mä och en historeschen Temoignage aus der Zäit vun der däitscher Besatzung vu Lëtzebuerg.<ref name=":5">{{Citation|URL=https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&product_id=157|Titel=Krieg... Liebe... Untergrund|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=shop.revue.lu}}</ref>
=== ''Fussball ohne Grenzen (2010)'' ===
Den FCO Eischen ass 85 Joer al ginn. An dësem Buch erzielt den André Hausmann d'Geschicht vum Äischener Futtball an den legendären Opstig vum FC Olympique Äischen bis an d'Coupe-Finall géint d'Jeunesse, eng Leeschtung déi sengesgläichen am Lëtzebuerger Fussball sicht.<ref name=":2">{{Citation|URL=https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&product_id=19&tag=&sort=p.model&order=ASC|Titel=Fussball ohne Grenzen|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=shop.revue.lu|archivedate=2019-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190205094735/https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&tag=&sort=p.model&order=ASC&product_id=19}}</ref>
=== Aus aler Zäit - Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem 2. Weltkrich (1997) ===
Mat dësem autobiographesche Roman beschreift den André Hausmann seng Entwécklung vum klenge Minettsdapp "Menn" zum Duerfjong voller Iddien a Spiichten, a méi spéit och säi beruffleche Werdegang zum Schoulmeeschter, an enger Zäit voller Problemer, Suergen a Geforen.<ref name=":7">{{Citation|URL=https://luxembook.lu/products/aus-aler-zait-erennerungen-aus-de-virkrichsjoeren-an-dem-ii-weltkrich-1|Titel=Aus aler Zäit - Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem II. Weltkrich|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=Luxembook|Sprooch=de}}</ref>
== Engagementer, Funktiounen a Posten ==
* [[Schäffen]] am Gemengerot vun Habscht, vun 1981 bis 1988<ref name=":0" />
* Matgrënner vun der Amiperas, Sektioun Äischen, 1982
* President vum [[GERO – Kompetenzzenter fir den Alter|RBS]] - Zenter fir Altersfroen, haut GERO, 1988<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/smtq2h1kpc/pages/16/articles/DIVL511?search=RBS+Hausmann|Titel=Die Liebe meines Lebens, an der Zäitschrëft Revue 6/2010|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Tina Noroschadt|Datum=2010|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/mq59p7f9ds/pages/145/articles/DIVL6183?search=RBS+Hausmann|Titel=BnL Viewer|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref><ref name=":3">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/4jm6k50wv2/pages/50/articles/DIVL1126?search=lasep+eischen|Titel=Altern ohne älter zu werden, an der Zäitschrëft Revue 34/1989|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Roland Baumann}}</ref>
* Member vum conseil supérieur pour personnes âgées (vun 1999 un)<ref name=":0" />
* Matgrënner vun der LASEP, Sektioun Äischen, a Member vum Comité vun 1964 bis 1987<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v3fpskw20s/pages/16/articles/DIVL264?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Ein Sechzigjähriger steht sich gut, an: Revue 42/1982|Gekuckt=01.11.2024|Datum=1982|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Nationalcomité vun der LASEP (Datumer onbekannt)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/vd2kvfd1x/pages/12/articles/DIVL1297?search=LAsep+Nationalkongress+hausmann|Titel=Die Lasep zog Bilanz|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=14. Juli 1970|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/7ms7b3jn3/pages/17/articles/DIVL2346?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Die Lasep sucht Dirigenten|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=20. Oktober 1980|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* ''Jugendleiter'' vum FCO Äischen vun 1964 bis 1978<ref name=":3" />
* President vum FCO Äischen vun 1978 bis 1987<ref name=":2" /><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/9mc72j7x9k/pages/22/articles/DIVL258?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Euphorie in Eischen, an: Revue 20/1980|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Zënter 1960 Member vun der Associatioun vun den "Enrôlés de Force", Sektioun Äischen<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/t106hg3d7/pages/6/articles/DIVL669?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Die Zwangsrekrutierten der Sektion Eischen hielten Rückschau|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=12. März 1980|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Verwaltungsrot vun den Œuvres paroissiales de Eischen vun 1978 bis 1989<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h9p7dkq8w/pages/10/articles/DIVL769?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=100 Jahre Pfarrei Eischen|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=16. November 1965|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Comité vun der Amicale "LVL 1940–1946" (Datumer onbekannt)<ref name=":6">{{Citation|URL=https://beaufort.lu/wp-content/uploads/2020/09/De-Beeforter-27.pdf|Titel=Kongress Amicale LVL 1940-1946, Dans: De Beeforter 27/2002|Gekuckt=30 octobre 2024}}</ref>
* Personaldelegéierte fir d’Léierpersonal zu Äischen (Datumer onbekannt)<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/rhkbgcsn2/pages/7/articles/DIVL669?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Doppelfeier in Eischen|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=23. Februar 1967|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Organisatiounsmember vum Poopstbesuch 1985 (Verantwortlechkeetsberäich Transport)<ref name=":3" />
== Titelen an Auszeechnungen ==
* Chevalier de l'Ordre du Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (1975)<ref>Ordre de Jean, Grand-Duc de Luxembourg, Duc de Nassau, etc, donné au Palais de Luxembourg le 19 juin 1975.</ref>
* Instituteur principal honoraire de la commune de Hobscheid (1980)<ref name=":1">Décision du conseil communal de Hobscheid, séance du 17 juillet 1980</ref>
* Médaille de mérite FLF en or pour services éminents rendus (1994)
* Titre de Résistant par arrêté ministériel, carte no. 1937<ref>Arrêté ministériel du 24 octobre 1997 octroyant les Titre, Carte et Insigne de Résistant à Monsieur André Hausmann, Eischen.</ref>
* Ruban en argent des enrôlés de force 1968<ref>FNEF LUX Fiche de renseignement 1969</ref>
== Literarescht Wierk ==
=== Bicher ===
* ''Aus aler Zäit. Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem II. Weltkrich''., Itzig, Service de Formation Socio-Familiale R.B.S., 1997, 212 p. (<nowiki>ISBN 9782919999866</nowiki>)
* ''Krieg… Liebe… Untergrund'', Luxembourg, Revue (éditions), 2013, 128 p. (<nowiki>ISBN 978-2-919999-86-6</nowiki>)
* ''Fussball ohne Grenzen und die Geschichte des erstaunlichen F.C. Olympique Eischen'', Luxembourg, Revue (Editions), 2010, 83 p. (<nowiki>ISBN 978-2-919999-66-8</nowiki>)
=== Bicher-Kollaboratiounen an aner Texter ===
* André Hausmann et al., am Buch: ''Déi Gefiller sinn nët ze beschreiwen! Erënnerungen un d'Liberatioun 1944/45'', Itzig, Editioun service RBS - Groupe Biographique, 2005, 400 p. (<nowiki>ISBN 2-9599796-7-2</nowiki>), p. 34, 80, 124, 131, 145, 156, 234, 236, 245, 248, 251 et 285
* André Hausmann et al., am Buch: ''60 Jahre FC Olympique Eischen: 1922-1982'', Imprimerie Reka, 1982, 187p.
* André Hausmann ''et al.'', am Buch: ''Et war een deemols nët méisseg, Itzig'', Editions Servic RBS, 2009, 240 p. (<nowiki>ISBN 978-2-9599721-5-7</nowiki>), p. 27, 77, 82, 101 à 106, 139, 175, 184 à 185, 196, 216, 225 à 228
* ''D'Entwécklung vum Schoulwiesen'', am Buch: 200 Joer Par Äischen, Bicentenaire de la paroisse d'Eischen, Petange, Imprimerie Heintz, 2008, 368 p., p. 227 à 244
* ''Kannerspiller aus aler Zäit'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek 1904-2004, Luxembourg, Imprimerie Watgen, 2004, 319 p. (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 201 à 203, ill. 201
* ''Markant Biller an Zeenen vum II. Weltkrich aus Ouljer Siicht'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 257 à 265, ill. 257
* ''Hobby Beschäftigungen, wéi se fréier um Duerf bestanen hun'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 197 à 199
* ''Hoffmann Paul (de Pittse Pol)'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 235 à 236
* ''Leonardy Jos (Fils. Jos.) seng Erliefnesser am II. Weltkrich'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 245 à 256
* ''D'Zwangsrekrutéierung a "Kriegshilfsdienst" am II. Weltkric''h, am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 229 à 232
* ''D'Ouljer Meedercher am II. Weltkrich'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 243
* ''Die herrschaftliche Bannmühle von Olingen a.d.Syr'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 145 à 149
* ''Schoulmeeschter zu Déiljen am 2. Weltkrich'', am Buch: Beaufort im Wandel der Zeit, Band 2, Beaufort, Imprimerie Saint Paul, 1993, 351 p. (<nowiki>ISBN 2919985019</nowiki>, lire en ligne), p. 315 à 323
* ''Vun den 30er zu den 80er Joeren'', am Buch: 50 Joer Âischener Scouten, Petange, 1984, p. 29 à 45
* ''Nördingen'', an der Zäitschrëft: Heimat und Mission 11/1978, Clairefontaine, 1978, p. 238 à 240
* ''Das Jahr 1898 in Eischen'', am Buch: 1898-1973: Festivités du 75e anniversaire / Harmonie Eischen, Esch-sur-Alzette, 1973, p. 35 à 48
* ''Kleinbettingen,'' an der Zäitschrëft: Revue 20/1970, 1970, p. 46 à 57
* ''Von Hobscheid und seiner Geschichte'', am Buch: 1919-1969: Cinquantième anniversaire de l'Harmonie Hobscheid, 1969, p. 23 à 32
* ''Hobscheid'', an der Zäitschrëft: Revue 12/1969, Luxembourg, Editions Revue, 1969, p. 38 à 43
* ''Steinfort in voller Blüte'', an der Zäitschrëft: Revue 29, 30/1968, 1968, Nr. 29, p. 13-18 ; Nr. 30, p. 23-29
* ''Nördingen gestern und heute'', an der Zäitschrëft: Revue 47, 48, 49/1967, Editions Revue, 1967, Nr. 47, p. 22-25 ; Nr. 48, p. 24-27 ; Nr. 49, p. 24-26
* ''Eischen im Wandel der Zeit'', am Buch: Le livre du centenaire de l'église paroissiale d'Eischen, Luxembourg, Imprimerie St. Paulus, 1965, 200 p. (lire en ligne), p. 17 à 63
* ''Eischen, Dorf an der Grenze'' (article d'histoire locale), an der Zäitschrëft: Revue 30/1963, Luxembourg, Editions Revue, 1963 (lire en ligne), p. 10 à 22
* ''Der Fussballsport in Eischen...'', am Dokument: Inauguration du nouveau drapeau et du terrain des sports le 19 juin 1960: (Programme officiel), 1960
=== Konferenzen a Virliesungen ===
* André Hausmann, Vortrag über die Geschichte der Renterter Kapelle zum Anlass des Bischofstreffens, Eischen, 2 septembre 1978<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/92n5q9fc5/pages/5/articles/DIVL478?search=Bischofstreffen+hausmann|Titel=Bischofstreffen in Eischen|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=5. September 1978}}</ref>
* André Hausmann ''et al.'', Conférence "Besatzungszeit in Luxemburg" dans le cadre de l'exposition "Vernichtungskrieg. Verbrechen der Wehrmacht, CNFPC, Esch Raemerich, 2002<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/n9hm1gh1wr/pages/58/articles/DIVL1451?search=CNFPC,+Esch+Raemerich|Titel=Vortrag und Lesung "Besatzungszeit in Luxemburg"|Gekuckt=1. November 2024|Datum=4. Dezember 2002}}</ref>
* Syndicat d'Initiative Eischen, Promenade culturelle à Eischen-Clairefontaine avec explications historiques et anecdotiques par André Hausmann., Eischen, 6 octobre 1984
=== Ernimmungen a Kommentarer ===
* Michel Schroeder, ''Des auteurs de chez nous. Leurs livres méritent notre attention'', an: Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek, 06.08.2013, Luxembourg, 2013<ref>{{Citation|URL=https://www.zlv.lu/db/1/1413053858389/0|Titel=Des auteurs de chez nous. Leurs livres méritent notre attention, dans: Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek, 06.08.2013|Gekuckt=1. November 2024|Datum=2013}}</ref>
* Gabrielle Seil, ''Ewige Liebe & Ewige Treue'', an der Zäitschrëft: Revue. 60 (2005) 37, p. 86-90, Revue (Editions), 2005<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/bn1dsvq432/pages/87/articles/DIVL1184?search=%22gabrielle+seil%22+Hausmann|Titel=Ewige Liebe & Ewige Treue, dans: Revue. 60 (2005) 37, p. 86-90|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Garielle Seil|Datum=2005}}</ref>
* Henri Koch-Kent, ''Sie boten Trotz. Luxemburger im Freiheitskampf 1939-1945'', Luxembourg, 1974, 416 p., p. 20<ref>{{Citation|URL=https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html|Titel=André Hausmann|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Sandra Schmit|Datum=14. Juni 2022|Editeur=https://www.autorenlexikon.lu/}}</ref>
* e.f., ''Zeitgenössische Geschichtsschreibung,'' an der Zäitschrëft: Revue, vol. 21, Editions Revue, 1973, p. 68<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/w3c3b0hf9z/pages/68/articles/DIVL739?search=henri+koch-kent+hausmann|Titel=Zeitgenössische Geschichtsschreibung, dans: Revue 21/1973|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=e.f.}}</ref>
* Roby Zenner, ''A la mémoire d'André Hausman d'Eischen'', an der Zäitschrëft: école et vie, vol. 6, 2015, p. 43-45
* Lëtzebuerger Bicherediteuren, Bestseller 2011 - Numéro 10 sur les listes des meilleures ventes, 2011<ref>{{Citation|URL=http://www.bicherhaischen.lu/uploads/4/1/0/9/4109185/bestseller_feb.pdf|Titel=Bestseller 2011 - Numéro 10 sur les listes des meilleures ventes|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Lëtzebuerger Bicherediteuren|Datum=2011}}</ref>
== Um Spaweck ==
* Historesch Ressourcen: [http://www.ons-jongen-a-meedercher.lu/archives/personnes/hausmann-andre/videos ons-jongen-a-meedercher.lu]; [https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=477519 ANLUX, CdZ-A-5598-15]; [https://eluxemburgensia.lu/search?query=%22Andr%C3%A9%20Hausmann%22&rows=20&start=0&contains=true&exact=false eluxemburgensia.lu]; [https://www.a-z.lu/discovery/search?query=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9,AND&tab=DiscoveryNetwork_UCV&search_scope=DN_and_CI_UCV&vid=352LUX_PUB:BIBNET_UNION&facet=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9&facet=creator,include,Hausmann%20Andr%C3%A9&mode=advanced&offset=0 BNL]
* Roland Baumann, [https://persist.lu/ark:70795/4jm6k50wv2/pages/50/articles/DIVL1117?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Altern ohne älter zu werden. Ein Porträt von André Hausmann], Revue 34/1989
* [https://persist.lu/ark:70795/v3fpskw20s/pages/16/articles/DIVL264?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Ein sechzigjähriger steht sich gut], Revue 42/1982
* Tina Noroschadt, [https://persist.lu/ark:70795/smtq2h1kpc/pages/16/articles/DIVL511?search=RBS+Hausmann Die Liebe meines Lebens], Revue 6/2010.
* Generell Ressource: Dem André Hausmann seng Wierker
* Notizzen an Dictionnairen oder Enzyklopedien: [https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html Luxemburger Autorenlexikon], [https://dokumen.pub/deutsches-literatur-lexikon-das-20-jahrhundert-band-15-hauptmann-heinemann-9783110236910-9783110231618.html Deutsches Literatur-Lexikon]
* Notizzen an Nationalbibliothéiken: [https://d-nb.info/1036724166 DNB], [https://www.a-z.lu/discovery/search?query=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9,AND&tab=DiscoveryNetwork_UCV&search_scope=DN_and_CI_UCV&vid=352LUX_PUB:BIBNET_UNION&facet=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9&facet=creator,include,Hausmann%20Andr%C3%A9&mode=advanced&offset=0 BNL]
{{Commonscat|André Hausmann}}{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gebuer 1920]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2015]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]]
3gf2uxu6706eyfza80t22ncelkmsjrc
2682291
2682290
2026-06-21T11:00:32Z
Puscas
735
...
2682291
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie|Bestuet mat=Catherine Bouchart}}
Den '''André Servais Hausmann''', gebuer de [[14. Februar]] [[1920]] zu [[Esch-Uelzecht]], a gestuerwen den [[20. Juni]] [[2015]] zu [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], war e lëtzebuergesche [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]], Schoulmeeschter, Auteur a Lokalhistoriker<ref>Acte de naissance no. 87/1920 des registres de l'état civil de la ville d'Esch-sur-Alzette</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html|Titel=Dictionnaire des auteurs luxembourgeois|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=Dictionnaire des auteurs luxembourgeois|Sprooch=fr}}</ref>.
Hien huet Wierker an Artikelen iwwer d'Geschicht vun den Uertschaften [[Ouljen]], [[Beefort]], [[Déiljen]], [[Näerden]], [[Äischen]] an [[Habscht]] verëffentlecht, genee sou wéi iwwer seng perséinlech Erfarungen am [[Zweete Weltkrich]], seng Bezéiung zum Foussball, déi traditionell lëtzebuergesch Kultur a Geschichten aus sengem private Liewen.
Säi Wierk dréit zur Dokumentatioun an zur Valoriséierung vum kulturellen, sproochlechen an historesche Patrimoine vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] bäi.
== Kanner- a Jugendzäit ==
Nom fréizäitegen Doud vu sengem Papp Enn 1920 war den André Hausmann déi éischt véier Joer vu senger Kandheet bei senger Groussmamm op der Näerdener Millen, wärenddeem seng Mamm a Frankräich goung, fir eng Léier als [[Bitzen|Néiesch]] ze maachen. Nodeems seng Mamm sech nees bestuet hat, ass d'Famill, 1925, op Ouljen an d'Heenzenhaus geplënnert, wou s'e klenge Bauerenhaff an e Bitzatelier bedriwwen huet.
No der Primärschoul zu Ouljen, goung den André Hausmann an den [[Lycée classique d'Echternach|Iechternacher Kolléisch]] (Sektioun Latäin), wou hien am Pensionat Saint-Joseph war.
<!--Am Juni 1936 entscheed hien sech fir d'lëtzebuergesch Nationalitéit<ref>Certificat de nationalité (Heimatschein), délivré le 26 juin 1936 par la Direction Générale de la Justice</ref>.-->
Nom Passageexamen<ref>Certificat d<nowiki>''</nowiki>examen de passage (Ûbergangsprüfung) délivré à André Hausmann le 16 juillet 1937</ref> gouf hien 1937 an d'Normalschoul (''institut pédagogique'') an der Stad opgeholl wou hie vun 1937 bis 1941 seng Ausbildung als Schoulmeeschter gemaach huet. An där Zäit huet hien och seng Passioun fir de [[Foussball]] entwéckelt, an huet an der Sportsekipp vun der Normalschoul gespillt<ref name=":2" />.
D'[[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich#Militäresch Occupatioun|Besetzung vu Lëtzebuerg]] am Mee 1940 huet seng Ausbildung ënnerbrach, an de [[Convict épiscopal de Luxembourg|Konvikt]] gouf als Militärspidol vum Besatzer requisitionéiert. Seng Ausbildung ass dunn an der nei etabléierter an ëmbenannter ''Lehrerbildungsanstalt'' (LBA) als ''Lehramtskandidat'' virugaangen, fir d'éischt an der [[École privée Notre-Dame Sainte-Sophie|Sainte-Sophie]] an duerno an der [[École privée Sainte-Anne Ettelbruck|Sainte-Anne]] zu [[Ettelbréck]], wou en an der Promotioun vun 1941 säin Ofschloos gemaach huet.
== De Schoulmeeschter ==
Den André Hausmann huet den 13. Oktober 1941<ref name=":4">[https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=477519 Personalunterlagen des Lehrers Andreas Hausmann], Dossier CdZ-A-5598-15, Archives Nationales du Luxembourg, consulté le 12 janvier 2021.</ref>, am [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich#Militäresch Occupatioun|besate Lëtzebuerg]], als ''alleinstehender Volksschullehrer'' an zu [[Déiljen]] an der [[Gemeng Beefort]] ugefaangen, wou hie bis Juni 1943 war, bis hien an de [[Reichsarbeitsdienst]] huet misse goen a kuerz duerno an d'[[Wehrmacht]] [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]] gouf an dowéinst dunn als Réfractaire an den Ënnergrond goung. Nom Krich war hie kuerz Schoulmeeschter zu [[Klengbetten]], ier hien am September 1945 op [[Äischen|Äische]] versat gouf, wou hie bis zu senger Pensioun war. Den André Hausmann huet den ëffentlechen Déngscht als ''Instituteur principal'' den 1. September 1980, no 38 Joer Déngschtzäit, verlooss.
Am Laf vu senger Karriär als Schoulmeeschter huet hie sech och als Personaldelegéierten agesat, war Matgrënner vun der [[Ligue des associations sportives de l'enseignement fondamental|LASEP-Sektioun]] zu Äischen an huet, nieft sengen Aktivitéiten als Katechet a Jugendbegleeder an der [[Kierch Äischen#Geschichtleches|Par Äischen]], d'Scolaires-Foussballekipp vum [[FC Olympique Äischen]] betreit.
== D'Krichsjoren ==
No der Besetzung vu Lëtzebuerg duerch Däitschland am Mee 1940 muss den André Hausmann an senger Funktioun als ''Lehramtskandidat'' op der ''Lehrerbildungsanstalt'' (LBA) un alle grousse Versammlungen (''Grosskundgebungen'') deelzehuelen, déi vun der däitscher Besatzung organiséiert ginn<ref name=":5" />. Hien muss och de politeschen Organisatioune vum Besatzer beitrieden, wéi der ''[[Volksdeutsche Bewegung]]'' (VdB) an der ''Nationalsozialistische Volkswohlfahrt'' (NSV)<ref name=":4" />.
Parallel dozou huet den André Hausmann allerdéngs Verbindungen zur lokaler Resistenz vun der ''[[Letzeburger Vollekslegio'n|Lëtzebuerger Vollekslegioun]]'' (LVL) zu Ouljen<ref>André Hausmann et al., 100 Joer Ouljer Musek 1904-2004, 2004 (ISBN 978-2-879-96816-2)</ref><ref name=":6" />. Hien hëlleft do bei Aktiounen zur Verdeelung vu Fluchblieder géint d'Germaniséierungspolitik<ref name=":5" />. 1942 nodeems hien d'Catherine, seng zukünfteg Fra, kennegeléiert huet, gëtt hien am Oktober vum ''Wehrbezirkskommando'' zu Lëtzebuerg als krichsdéngschtfäeg erkläert a fir den ''Reichsarbeitsdienst'' (RAD) zwangsrekrutéiert. Trotz schrëftlechen Ufroen vun de Buergermeeschtere vu Beefort an Iechternach an dem zoustännege Landrat, déi op de Manktem u qualifizéierte Schoulmeeschtere verweisen fir eng ''Unabkömmlichkeitsstellung'' (UK) fir hien z'erwiirken, gëtt seng Anzéiung nëmme kuerzfristeg verluecht<ref name=":4" />.
Den 21. Juni 1943 trëtt den André Hausmann an de ''Reichsarbeitsdienst'' (RAD) an, a schafft an engem Aarbechtslager nieft der Sprengstofffabréck ''Dynamit Nobel AG'' an de Bëscher vu Bydgoszcz a [[Polen]]. De 25. September 1943 kënnt hien zréck op Déiljen, wou hien bis Dezember 1943 als Schoulmeeschter ré-intégréiert gëtt<ref name=":5" />.
Am Dezember 1943 kritt den André Hausmann den ''Einberufungsbefehl A'' zougestallt fir an d'Wehrmacht. Hien entscheet sech doropshin, dësem Befeel net nozekommen a geet an den Ënnergrond bei säi Cousin. Hie lieft duerno wärend 10 Méint an diversen Stoppen bei Leit aus der Gemeng Näerden, do wou seng zukünfteg Fra Catherine wunnt. Am Januar 1944 gëtt hien aus dem Register vun den Schoulmeeschter gestrach an d'Militärgeriicht vun der 172. Divisioun vun der [[Wehrmacht]] zu Koblenz-Ehrenbreitstein enquétéiert géint hien wéinst Desertioun<ref name=":4" />.
Mat Geschéck a Gléck gëtt hien net vu Kollaborateure verroden a mat der Arrivée vun den éischten amerikanesche Panzer op den Héichten ëm Näerden am September 1944 verléisst hien seng lescht Stopp a geet zréck op Ouljen. Hien ass zu deem Moment Member vun der Resistenzorganisatioun ''Unio’n'' a bedeelegt sech duerno u bewaffneten Patrullen a Sécherheetsdéngschter vun der [[Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen|Unio'n]]-Miliz zu Ouljen a Klengbetten<ref name=":7" />.
== De Futtball ==
Wärend senger pedagogescher Ausbildung an der Normalschoul trainéiert hien zesumme mat der Sportsekipp vum [[Institut Saint-Jean]] um Terrain vum [[Vëlodrom Belair|ale Velodrom zu Märel]] a spillt vun 1937<ref name=":2" /> un, an de Kompetitioune vun der ''Ligue nationale des étudiants-athlètes'' (LNEA), dem Virleefer vun der LASEL.
Als jonke Schoulmeeschter zu Déiljen huet den André Hausmann tëscht 1941 an 1943 am [[FC Syra Menster]] gespillt.
Als Schoulmeeschter zu Äischen entdeckt hien seng Léift fir de Schoulsport, a speziell fir de Futtball, erëm. Am Joer 1964<ref name=":2" /> grënnt hien zesumme mat anere Schoulmeeschteren déi éischt lokal Sektioun vun der ''[[Ligue des associations sportives de l'enseignement fondamental|Ligue des associations sportives de l'enseignement primaire]]'' (LASEP) zu Äischen. Well et u Sportsinfrastrukture gefeelt huet, hu sech d'Aktivitéite vun der LASEP Äischen haaptsächlech op de Futtball an op d'Liichtathletik konzentéiert.
Vum September 1964 un, huet sech den André Hausmann am FC Olympique Äischen engagéiert, wou hien d'Roll vum Jugendleeder iwwerhëlt. Zesumme mam Schoulmeeschterkolleeg François Frank hëlleft hien, eng Schoulekipp fir de Veräin ze bilden, a gëtt Trainer a Begleeder bis 1978.
Duerch seng Aarbecht entsteet eng enk Verbindung tëscht der LASEP Äischen an dem FC Olympique Äischen, eng Zesummenaarbecht, déi den André Hausmann als wichteg fir d'Zukunft vum Veräin betruecht. Dës Partnerschaft tëscht der LASEP an dem FCO bewäert sech an de Joren duerno.
1978 gëtt den André Hausmann President vum FC Olympique Äischen gewielt a féiert de Veräin zesumme mat villen talentéierten Trainer zu bedeitende Succèsen. Den Héichpunkt vum FCO Äischen gëtt erreecht wéi de Club an d'Finall vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]] géint d'Jeunesse Esch<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9mc72j7x9k/pages/22/articles/DIVL258?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Euphorie in Eischen,] an: Revue 20/1980</ref> kënnt, déi de 6. Juni 1981<ref>[https://persist.lu/ark:70795/jd81vsb7nk/pages/61/articles/DIVL1052?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 FC Olympique Eischen 1985/86], an: Revue 1/1986</ref> am [[Josy Barthel]] Stadion gespillt gëtt.
1987 trëtt den André Hausmann als President vum Veräin zréck.<ref name=":2" />
== D'Haaptwierker ==
=== Krieg… Liebe… Untergrund (2013) ===
''Krieg… Liebe… Untergrund'' ass eng autobiographesch Erzielung op Däitsch, déi den André Hausmann wärend senger Zäit als Refractaire geschriwwen huet, wou hie sech vun Dezember 1943 bis September 1944 verstoppt huet. An dësem Wierk erzielt hien d'Geschicht wéi hie seng zukünfteg Fra d'Cathriny an de Wirren vum Zweete Weltkrich kenne geléiert huet. D'Buch ass net nëmme e perséinleche Journal an eng grouss Libesgeschicht, mä och en historeschen Temoignage aus der Zäit vun der däitscher Besatzung vu Lëtzebuerg.<ref name=":5">{{Citation|URL=https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&product_id=157|Titel=Krieg... Liebe... Untergrund|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=shop.revue.lu}}</ref>
=== ''Fussball ohne Grenzen (2010)'' ===
Den FCO Eischen ass 85 Joer al ginn. An dësem Buch erzielt den André Hausmann d'Geschicht vum Äischener Futtball an den legendären Opstig vum FC Olympique Äischen bis an d'Coupe-Finall géint d'Jeunesse, eng Leeschtung déi sengesgläichen am Lëtzebuerger Fussball sicht.<ref name=":2">{{Citation|URL=https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&product_id=19&tag=&sort=p.model&order=ASC|Titel=Fussball ohne Grenzen|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=shop.revue.lu|archivedate=2019-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190205094735/https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&tag=&sort=p.model&order=ASC&product_id=19}}</ref>
=== Aus aler Zäit - Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem 2. Weltkrich (1997) ===
Mat dësem autobiographesche Roman beschreift den André Hausmann seng Entwécklung vum klenge Minettsdapp "Menn" zum Duerfjong voller Iddien a Spiichten, a méi spéit och säi beruffleche Werdegang zum Schoulmeeschter, an enger Zäit voller Problemer, Suergen a Geforen.<ref name=":7">{{Citation|URL=https://luxembook.lu/products/aus-aler-zait-erennerungen-aus-de-virkrichsjoeren-an-dem-ii-weltkrich-1|Titel=Aus aler Zäit - Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem II. Weltkrich|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=Luxembook|Sprooch=de}}</ref>
== Engagementer, Funktiounen a Posten ==
* [[Schäffen]] am Gemengerot vun Habscht, vun 1981 bis 1988<ref name=":0" />
* Matgrënner vun der Amiperas, Sektioun Äischen, 1982
* President vum [[GERO – Kompetenzzenter fir den Alter|RBS]] - Zenter fir Altersfroen, haut GERO, 1988<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/smtq2h1kpc/pages/16/articles/DIVL511?search=RBS+Hausmann|Titel=Die Liebe meines Lebens, an der Zäitschrëft Revue 6/2010|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Tina Noroschadt|Datum=2010|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/mq59p7f9ds/pages/145/articles/DIVL6183?search=RBS+Hausmann|Titel=BnL Viewer|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref><ref name=":3">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/4jm6k50wv2/pages/50/articles/DIVL1126?search=lasep+eischen|Titel=Altern ohne älter zu werden, an der Zäitschrëft Revue 34/1989|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Roland Baumann}}</ref>
* Member vum conseil supérieur pour personnes âgées (vun 1999 un)<ref name=":0" />
* Matgrënner vun der LASEP, Sektioun Äischen, a Member vum Comité vun 1964 bis 1987<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v3fpskw20s/pages/16/articles/DIVL264?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Ein Sechzigjähriger steht sich gut, an: Revue 42/1982|Gekuckt=01.11.2024|Datum=1982|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Nationalcomité vun der LASEP (Datumer onbekannt)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/vd2kvfd1x/pages/12/articles/DIVL1297?search=LAsep+Nationalkongress+hausmann|Titel=Die Lasep zog Bilanz|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=14. Juli 1970|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/7ms7b3jn3/pages/17/articles/DIVL2346?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Die Lasep sucht Dirigenten|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=20. Oktober 1980|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* ''Jugendleiter'' vum FCO Äischen vun 1964 bis 1978<ref name=":3" />
* President vum FCO Äischen vun 1978 bis 1987<ref name=":2" /><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/9mc72j7x9k/pages/22/articles/DIVL258?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Euphorie in Eischen, an: Revue 20/1980|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Zënter 1960 Member vun der Associatioun vun den "Enrôlés de Force", Sektioun Äischen<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/t106hg3d7/pages/6/articles/DIVL669?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Die Zwangsrekrutierten der Sektion Eischen hielten Rückschau|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=12. März 1980|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Verwaltungsrot vun den Œuvres paroissiales de Eischen vun 1978 bis 1989<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h9p7dkq8w/pages/10/articles/DIVL769?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=100 Jahre Pfarrei Eischen|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=16. November 1965|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Comité vun der Amicale "LVL 1940–1946" (Datumer onbekannt)<ref name=":6">{{Citation|URL=https://beaufort.lu/wp-content/uploads/2020/09/De-Beeforter-27.pdf|Titel=Kongress Amicale LVL 1940-1946, Dans: De Beeforter 27/2002|Gekuckt=30 octobre 2024}}</ref>
* Personaldelegéierte fir d’Léierpersonal zu Äischen (Datumer onbekannt)<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/rhkbgcsn2/pages/7/articles/DIVL669?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Doppelfeier in Eischen|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=23. Februar 1967|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Organisatiounsmember vum Poopstbesuch 1985 (Verantwortlechkeetsberäich Transport)<ref name=":3" />
== Titelen an Auszeechnungen ==
* Chevalier de l'Ordre du Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (1975)<ref>Ordre de Jean, Grand-Duc de Luxembourg, Duc de Nassau, etc, donné au Palais de Luxembourg le 19 juin 1975.</ref>
* Instituteur principal honoraire de la commune de Hobscheid (1980)<ref name=":1">Décision du conseil communal de Hobscheid, séance du 17 juillet 1980</ref>
* Médaille de mérite FLF en or pour services éminents rendus (1994)
* Titre de Résistant par arrêté ministériel, carte no. 1937<ref>Arrêté ministériel du 24 octobre 1997 octroyant les Titre, Carte et Insigne de Résistant à Monsieur André Hausmann, Eischen.</ref>
* Ruban en argent des enrôlés de force 1968<ref>FNEF LUX Fiche de renseignement 1969</ref>
== Literarescht Wierk ==
=== Bicher ===
* ''Aus aler Zäit. Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem II. Weltkrich''., Itzig, Service de Formation Socio-Familiale R.B.S., 1997, 212 p. (<nowiki>ISBN 9782919999866</nowiki>)
* ''Krieg… Liebe… Untergrund'', Luxembourg, Revue (éditions), 2013, 128 p. (<nowiki>ISBN 978-2-919999-86-6</nowiki>)
* ''Fussball ohne Grenzen und die Geschichte des erstaunlichen F.C. Olympique Eischen'', Luxembourg, Revue (Editions), 2010, 83 p. (<nowiki>ISBN 978-2-919999-66-8</nowiki>)
=== Bicher-Kollaboratiounen an aner Texter ===
* André Hausmann et al., am Buch: ''Déi Gefiller sinn nët ze beschreiwen! Erënnerungen un d'Liberatioun 1944/45'', Itzig, Editioun service RBS - Groupe Biographique, 2005, 400 p. (<nowiki>ISBN 2-9599796-7-2</nowiki>), p. 34, 80, 124, 131, 145, 156, 234, 236, 245, 248, 251 et 285
* André Hausmann et al., am Buch: ''60 Jahre FC Olympique Eischen: 1922-1982'', Imprimerie Reka, 1982, 187p.
* André Hausmann ''et al.'', am Buch: ''Et war een deemols nët méisseg, Itzig'', Editions Servic RBS, 2009, 240 p. (<nowiki>ISBN 978-2-9599721-5-7</nowiki>), p. 27, 77, 82, 101 à 106, 139, 175, 184 à 185, 196, 216, 225 à 228
* ''D'Entwécklung vum Schoulwiesen'', am Buch: 200 Joer Par Äischen, Bicentenaire de la paroisse d'Eischen, Petange, Imprimerie Heintz, 2008, 368 p., p. 227 à 244
* ''Kannerspiller aus aler Zäit'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek 1904-2004, Luxembourg, Imprimerie Watgen, 2004, 319 p. (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 201 à 203, ill. 201
* ''Markant Biller an Zeenen vum II. Weltkrich aus Ouljer Siicht'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 257 à 265, ill. 257
* ''Hobby Beschäftigungen, wéi se fréier um Duerf bestanen hun'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 197 à 199
* ''Hoffmann Paul (de Pittse Pol)'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 235 à 236
* ''Leonardy Jos (Fils. Jos.) seng Erliefnesser am II. Weltkrich'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 245 à 256
* ''D'Zwangsrekrutéierung a "Kriegshilfsdienst" am II. Weltkric''h, am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 229 à 232
* ''D'Ouljer Meedercher am II. Weltkrich'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 243
* ''Die herrschaftliche Bannmühle von Olingen a.d.Syr'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 145 à 149
* ''Schoulmeeschter zu Déiljen am 2. Weltkrich'', am Buch: Beaufort im Wandel der Zeit, Band 2, Beaufort, Imprimerie Saint Paul, 1993, 351 p. (<nowiki>ISBN 2919985019</nowiki>, lire en ligne), p. 315 à 323
* ''Vun den 30er zu den 80er Joeren'', am Buch: 50 Joer Âischener Scouten, Petange, 1984, p. 29 à 45
* ''Nördingen'', an der Zäitschrëft: Heimat und Mission 11/1978, Clairefontaine, 1978, p. 238 à 240
* ''Das Jahr 1898 in Eischen'', am Buch: 1898-1973: Festivités du 75e anniversaire / Harmonie Eischen, Esch-sur-Alzette, 1973, p. 35 à 48
* ''Kleinbettingen,'' an der Zäitschrëft: Revue 20/1970, 1970, p. 46 à 57
* ''Von Hobscheid und seiner Geschichte'', am Buch: 1919-1969: Cinquantième anniversaire de l'Harmonie Hobscheid, 1969, p. 23 à 32
* ''Hobscheid'', an der Zäitschrëft: Revue 12/1969, Luxembourg, Editions Revue, 1969, p. 38 à 43
* ''Steinfort in voller Blüte'', an der Zäitschrëft: Revue 29, 30/1968, 1968, Nr. 29, p. 13-18 ; Nr. 30, p. 23-29
* ''Nördingen gestern und heute'', an der Zäitschrëft: Revue 47, 48, 49/1967, Editions Revue, 1967, Nr. 47, p. 22-25 ; Nr. 48, p. 24-27 ; Nr. 49, p. 24-26
* ''Eischen im Wandel der Zeit'', am Buch: Le livre du centenaire de l'église paroissiale d'Eischen, Luxembourg, Imprimerie St. Paulus, 1965, 200 p. (lire en ligne), p. 17 à 63
* ''Eischen, Dorf an der Grenze'' (article d'histoire locale), an der Zäitschrëft: Revue 30/1963, Luxembourg, Editions Revue, 1963 (lire en ligne), p. 10 à 22
* ''Der Fussballsport in Eischen...'', am Dokument: Inauguration du nouveau drapeau et du terrain des sports le 19 juin 1960: (Programme officiel), 1960
=== Konferenzen a Virliesungen ===
* André Hausmann, Vortrag über die Geschichte der Renterter Kapelle zum Anlass des Bischofstreffens, Eischen, 2 septembre 1978<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/92n5q9fc5/pages/5/articles/DIVL478?search=Bischofstreffen+hausmann|Titel=Bischofstreffen in Eischen|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=5. September 1978}}</ref>
* André Hausmann ''et al.'', Conférence "Besatzungszeit in Luxemburg" dans le cadre de l'exposition "Vernichtungskrieg. Verbrechen der Wehrmacht, CNFPC, Esch Raemerich, 2002<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/n9hm1gh1wr/pages/58/articles/DIVL1451?search=CNFPC,+Esch+Raemerich|Titel=Vortrag und Lesung "Besatzungszeit in Luxemburg"|Gekuckt=1. November 2024|Datum=4. Dezember 2002}}</ref>
* Syndicat d'Initiative Eischen, Promenade culturelle à Eischen-Clairefontaine avec explications historiques et anecdotiques par André Hausmann., Eischen, 6 octobre 1984
=== Ernimmungen a Kommentarer ===
* Michel Schroeder, ''Des auteurs de chez nous. Leurs livres méritent notre attention'', an: Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek, 06.08.2013, Luxembourg, 2013<ref>{{Citation|URL=https://www.zlv.lu/db/1/1413053858389/0|Titel=Des auteurs de chez nous. Leurs livres méritent notre attention, dans: Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek, 06.08.2013|Gekuckt=1. November 2024|Datum=2013}}</ref>
* Gabrielle Seil, ''Ewige Liebe & Ewige Treue'', an der Zäitschrëft: Revue. 60 (2005) 37, p. 86-90, Revue (Editions), 2005<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/bn1dsvq432/pages/87/articles/DIVL1184?search=%22gabrielle+seil%22+Hausmann|Titel=Ewige Liebe & Ewige Treue, dans: Revue. 60 (2005) 37, p. 86-90|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Garielle Seil|Datum=2005}}</ref>
* Henri Koch-Kent, ''Sie boten Trotz. Luxemburger im Freiheitskampf 1939-1945'', Luxembourg, 1974, 416 p., p. 20<ref>{{Citation|URL=https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html|Titel=André Hausmann|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Sandra Schmit|Datum=14. Juni 2022|Editeur=https://www.autorenlexikon.lu/}}</ref>
* e.f., ''Zeitgenössische Geschichtsschreibung,'' an der Zäitschrëft: Revue, vol. 21, Editions Revue, 1973, p. 68<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/w3c3b0hf9z/pages/68/articles/DIVL739?search=henri+koch-kent+hausmann|Titel=Zeitgenössische Geschichtsschreibung, dans: Revue 21/1973|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=e.f.}}</ref>
* Roby Zenner, ''A la mémoire d'André Hausman d'Eischen'', an der Zäitschrëft: école et vie, vol. 6, 2015, p. 43-45
* Lëtzebuerger Bicherediteuren, Bestseller 2011 - Numéro 10 sur les listes des meilleures ventes, 2011<ref>{{Citation|URL=http://www.bicherhaischen.lu/uploads/4/1/0/9/4109185/bestseller_feb.pdf|Titel=Bestseller 2011 - Numéro 10 sur les listes des meilleures ventes|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Lëtzebuerger Bicherediteuren|Datum=2011}}</ref>
== Um Spaweck ==
* Historesch Ressourcen: [http://www.ons-jongen-a-meedercher.lu/archives/personnes/hausmann-andre/videos ons-jongen-a-meedercher.lu]; [https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=477519 ANLUX, CdZ-A-5598-15]; [https://eluxemburgensia.lu/search?query=%22Andr%C3%A9%20Hausmann%22&rows=20&start=0&contains=true&exact=false eluxemburgensia.lu]; [https://www.a-z.lu/discovery/search?query=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9,AND&tab=DiscoveryNetwork_UCV&search_scope=DN_and_CI_UCV&vid=352LUX_PUB:BIBNET_UNION&facet=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9&facet=creator,include,Hausmann%20Andr%C3%A9&mode=advanced&offset=0 BNL]
* Roland Baumann, [https://persist.lu/ark:70795/4jm6k50wv2/pages/50/articles/DIVL1117?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Altern ohne älter zu werden. Ein Porträt von André Hausmann], Revue 34/1989
* [https://persist.lu/ark:70795/v3fpskw20s/pages/16/articles/DIVL264?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Ein sechzigjähriger steht sich gut], Revue 42/1982
* Tina Noroschadt, [https://persist.lu/ark:70795/smtq2h1kpc/pages/16/articles/DIVL511?search=RBS+Hausmann Die Liebe meines Lebens], Revue 6/2010.
* Generell Ressource: Dem André Hausmann seng Wierker
* Notizzen an Dictionnairen oder Enzyklopedien: [https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html Luxemburger Autorenlexikon], [https://dokumen.pub/deutsches-literatur-lexikon-das-20-jahrhundert-band-15-hauptmann-heinemann-9783110236910-9783110231618.html Deutsches Literatur-Lexikon]
* Notizzen an Nationalbibliothéiken: [https://d-nb.info/1036724166 DNB], [https://www.a-z.lu/discovery/search?query=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9,AND&tab=DiscoveryNetwork_UCV&search_scope=DN_and_CI_UCV&vid=352LUX_PUB:BIBNET_UNION&facet=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9&facet=creator,include,Hausmann%20Andr%C3%A9&mode=advanced&offset=0 BNL]
{{Commonscat|André Hausmann}}{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gebuer 1920]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2015]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]]
evt8dsyax1la4dtihgdsrtdicdj9cf7
2682298
2682291
2026-06-21T11:24:50Z
Puscas
735
/* Bicher-Kollaboratiounen an aner Texter */ .....
2682298
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie|Bestuet mat=Catherine Bouchart}}
Den '''André Servais Hausmann''', gebuer de [[14. Februar]] [[1920]] zu [[Esch-Uelzecht]], a gestuerwen den [[20. Juni]] [[2015]] zu [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], war e lëtzebuergesche [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]], Schoulmeeschter, Auteur a Lokalhistoriker<ref>Acte de naissance no. 87/1920 des registres de l'état civil de la ville d'Esch-sur-Alzette</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html|Titel=Dictionnaire des auteurs luxembourgeois|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=Dictionnaire des auteurs luxembourgeois|Sprooch=fr}}</ref>.
Hien huet Wierker an Artikelen iwwer d'Geschicht vun den Uertschaften [[Ouljen]], [[Beefort]], [[Déiljen]], [[Näerden]], [[Äischen]] an [[Habscht]] verëffentlecht, genee sou wéi iwwer seng perséinlech Erfarungen am [[Zweete Weltkrich]], seng Bezéiung zum Foussball, déi traditionell lëtzebuergesch Kultur a Geschichten aus sengem private Liewen.
Säi Wierk dréit zur Dokumentatioun an zur Valoriséierung vum kulturellen, sproochlechen an historesche Patrimoine vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] bäi.
== Kanner- a Jugendzäit ==
Nom fréizäitegen Doud vu sengem Papp Enn 1920 war den André Hausmann déi éischt véier Joer vu senger Kandheet bei senger Groussmamm op der Näerdener Millen, wärenddeem seng Mamm a Frankräich goung, fir eng Léier als [[Bitzen|Néiesch]] ze maachen. Nodeems seng Mamm sech nees bestuet hat, ass d'Famill, 1925, op Ouljen an d'Heenzenhaus geplënnert, wou s'e klenge Bauerenhaff an e Bitzatelier bedriwwen huet.
No der Primärschoul zu Ouljen, goung den André Hausmann an den [[Lycée classique d'Echternach|Iechternacher Kolléisch]] (Sektioun Latäin), wou hien am Pensionat Saint-Joseph war.
<!--Am Juni 1936 entscheed hien sech fir d'lëtzebuergesch Nationalitéit<ref>Certificat de nationalité (Heimatschein), délivré le 26 juin 1936 par la Direction Générale de la Justice</ref>.-->
Nom Passageexamen<ref>Certificat d<nowiki>''</nowiki>examen de passage (Ûbergangsprüfung) délivré à André Hausmann le 16 juillet 1937</ref> gouf hien 1937 an d'Normalschoul (''institut pédagogique'') an der Stad opgeholl wou hie vun 1937 bis 1941 seng Ausbildung als Schoulmeeschter gemaach huet. An där Zäit huet hien och seng Passioun fir de [[Foussball]] entwéckelt, an huet an der Sportsekipp vun der Normalschoul gespillt<ref name=":2" />.
D'[[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich#Militäresch Occupatioun|Besetzung vu Lëtzebuerg]] am Mee 1940 huet seng Ausbildung ënnerbrach, an de [[Convict épiscopal de Luxembourg|Konvikt]] gouf als Militärspidol vum Besatzer requisitionéiert. Seng Ausbildung ass dunn an der nei etabléierter an ëmbenannter ''Lehrerbildungsanstalt'' (LBA) als ''Lehramtskandidat'' virugaangen, fir d'éischt an der [[École privée Notre-Dame Sainte-Sophie|Sainte-Sophie]] an duerno an der [[École privée Sainte-Anne Ettelbruck|Sainte-Anne]] zu [[Ettelbréck]], wou en an der Promotioun vun 1941 säin Ofschloos gemaach huet.
== De Schoulmeeschter ==
Den André Hausmann huet den 13. Oktober 1941<ref name=":4">[https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=477519 Personalunterlagen des Lehrers Andreas Hausmann], Dossier CdZ-A-5598-15, Archives Nationales du Luxembourg, consulté le 12 janvier 2021.</ref>, am [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich#Militäresch Occupatioun|besate Lëtzebuerg]], als ''alleinstehender Volksschullehrer'' an zu [[Déiljen]] an der [[Gemeng Beefort]] ugefaangen, wou hie bis Juni 1943 war, bis hien an de [[Reichsarbeitsdienst]] huet misse goen a kuerz duerno an d'[[Wehrmacht]] [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]] gouf an dowéinst dunn als Réfractaire an den Ënnergrond goung. Nom Krich war hie kuerz Schoulmeeschter zu [[Klengbetten]], ier hien am September 1945 op [[Äischen|Äische]] versat gouf, wou hie bis zu senger Pensioun war. Den André Hausmann huet den ëffentlechen Déngscht als ''Instituteur principal'' den 1. September 1980, no 38 Joer Déngschtzäit, verlooss.
Am Laf vu senger Karriär als Schoulmeeschter huet hie sech och als Personaldelegéierten agesat, war Matgrënner vun der [[Ligue des associations sportives de l'enseignement fondamental|LASEP-Sektioun]] zu Äischen an huet, nieft sengen Aktivitéiten als Katechet a Jugendbegleeder an der [[Kierch Äischen#Geschichtleches|Par Äischen]], d'Scolaires-Foussballekipp vum [[FC Olympique Äischen]] betreit.
== D'Krichsjoren ==
No der Besetzung vu Lëtzebuerg duerch Däitschland am Mee 1940 muss den André Hausmann an senger Funktioun als ''Lehramtskandidat'' op der ''Lehrerbildungsanstalt'' (LBA) un alle grousse Versammlungen (''Grosskundgebungen'') deelzehuelen, déi vun der däitscher Besatzung organiséiert ginn<ref name=":5" />. Hien muss och de politeschen Organisatioune vum Besatzer beitrieden, wéi der ''[[Volksdeutsche Bewegung]]'' (VdB) an der ''Nationalsozialistische Volkswohlfahrt'' (NSV)<ref name=":4" />.
Parallel dozou huet den André Hausmann allerdéngs Verbindungen zur lokaler Resistenz vun der ''[[Letzeburger Vollekslegio'n|Lëtzebuerger Vollekslegioun]]'' (LVL) zu Ouljen<ref>André Hausmann et al., 100 Joer Ouljer Musek 1904-2004, 2004 (ISBN 978-2-879-96816-2)</ref><ref name=":6" />. Hien hëlleft do bei Aktiounen zur Verdeelung vu Fluchblieder géint d'Germaniséierungspolitik<ref name=":5" />. 1942 nodeems hien d'Catherine, seng zukünfteg Fra, kennegeléiert huet, gëtt hien am Oktober vum ''Wehrbezirkskommando'' zu Lëtzebuerg als krichsdéngschtfäeg erkläert a fir den ''Reichsarbeitsdienst'' (RAD) zwangsrekrutéiert. Trotz schrëftlechen Ufroen vun de Buergermeeschtere vu Beefort an Iechternach an dem zoustännege Landrat, déi op de Manktem u qualifizéierte Schoulmeeschtere verweisen fir eng ''Unabkömmlichkeitsstellung'' (UK) fir hien z'erwiirken, gëtt seng Anzéiung nëmme kuerzfristeg verluecht<ref name=":4" />.
Den 21. Juni 1943 trëtt den André Hausmann an de ''Reichsarbeitsdienst'' (RAD) an, a schafft an engem Aarbechtslager nieft der Sprengstofffabréck ''Dynamit Nobel AG'' an de Bëscher vu Bydgoszcz a [[Polen]]. De 25. September 1943 kënnt hien zréck op Déiljen, wou hien bis Dezember 1943 als Schoulmeeschter ré-intégréiert gëtt<ref name=":5" />.
Am Dezember 1943 kritt den André Hausmann den ''Einberufungsbefehl A'' zougestallt fir an d'Wehrmacht. Hien entscheet sech doropshin, dësem Befeel net nozekommen a geet an den Ënnergrond bei säi Cousin. Hie lieft duerno wärend 10 Méint an diversen Stoppen bei Leit aus der Gemeng Näerden, do wou seng zukünfteg Fra Catherine wunnt. Am Januar 1944 gëtt hien aus dem Register vun den Schoulmeeschter gestrach an d'Militärgeriicht vun der 172. Divisioun vun der [[Wehrmacht]] zu Koblenz-Ehrenbreitstein enquétéiert géint hien wéinst Desertioun<ref name=":4" />.
Mat Geschéck a Gléck gëtt hien net vu Kollaborateure verroden a mat der Arrivée vun den éischten amerikanesche Panzer op den Héichten ëm Näerden am September 1944 verléisst hien seng lescht Stopp a geet zréck op Ouljen. Hien ass zu deem Moment Member vun der Resistenzorganisatioun ''Unio’n'' a bedeelegt sech duerno u bewaffneten Patrullen a Sécherheetsdéngschter vun der [[Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen|Unio'n]]-Miliz zu Ouljen a Klengbetten<ref name=":7" />.
== De Futtball ==
Wärend senger pedagogescher Ausbildung an der Normalschoul trainéiert hien zesumme mat der Sportsekipp vum [[Institut Saint-Jean]] um Terrain vum [[Vëlodrom Belair|ale Velodrom zu Märel]] a spillt vun 1937<ref name=":2" /> un, an de Kompetitioune vun der ''Ligue nationale des étudiants-athlètes'' (LNEA), dem Virleefer vun der LASEL.
Als jonke Schoulmeeschter zu Déiljen huet den André Hausmann tëscht 1941 an 1943 am [[FC Syra Menster]] gespillt.
Als Schoulmeeschter zu Äischen entdeckt hien seng Léift fir de Schoulsport, a speziell fir de Futtball, erëm. Am Joer 1964<ref name=":2" /> grënnt hien zesumme mat anere Schoulmeeschteren déi éischt lokal Sektioun vun der ''[[Ligue des associations sportives de l'enseignement fondamental|Ligue des associations sportives de l'enseignement primaire]]'' (LASEP) zu Äischen. Well et u Sportsinfrastrukture gefeelt huet, hu sech d'Aktivitéite vun der LASEP Äischen haaptsächlech op de Futtball an op d'Liichtathletik konzentéiert.
Vum September 1964 un, huet sech den André Hausmann am FC Olympique Äischen engagéiert, wou hien d'Roll vum Jugendleeder iwwerhëlt. Zesumme mam Schoulmeeschterkolleeg François Frank hëlleft hien, eng Schoulekipp fir de Veräin ze bilden, a gëtt Trainer a Begleeder bis 1978.
Duerch seng Aarbecht entsteet eng enk Verbindung tëscht der LASEP Äischen an dem FC Olympique Äischen, eng Zesummenaarbecht, déi den André Hausmann als wichteg fir d'Zukunft vum Veräin betruecht. Dës Partnerschaft tëscht der LASEP an dem FCO bewäert sech an de Joren duerno.
1978 gëtt den André Hausmann President vum FC Olympique Äischen gewielt a féiert de Veräin zesumme mat villen talentéierten Trainer zu bedeitende Succèsen. Den Héichpunkt vum FCO Äischen gëtt erreecht wéi de Club an d'Finall vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]] géint d'Jeunesse Esch<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9mc72j7x9k/pages/22/articles/DIVL258?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Euphorie in Eischen,] an: Revue 20/1980</ref> kënnt, déi de 6. Juni 1981<ref>[https://persist.lu/ark:70795/jd81vsb7nk/pages/61/articles/DIVL1052?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 FC Olympique Eischen 1985/86], an: Revue 1/1986</ref> am [[Josy Barthel]] Stadion gespillt gëtt.
1987 trëtt den André Hausmann als President vum Veräin zréck.<ref name=":2" />
== D'Haaptwierker ==
=== Krieg… Liebe… Untergrund (2013) ===
''Krieg… Liebe… Untergrund'' ass eng autobiographesch Erzielung op Däitsch, déi den André Hausmann wärend senger Zäit als Refractaire geschriwwen huet, wou hie sech vun Dezember 1943 bis September 1944 verstoppt huet. An dësem Wierk erzielt hien d'Geschicht wéi hie seng zukünfteg Fra d'Cathriny an de Wirren vum Zweete Weltkrich kenne geléiert huet. D'Buch ass net nëmme e perséinleche Journal an eng grouss Libesgeschicht, mä och en historeschen Temoignage aus der Zäit vun der däitscher Besatzung vu Lëtzebuerg.<ref name=":5">{{Citation|URL=https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&product_id=157|Titel=Krieg... Liebe... Untergrund|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=shop.revue.lu}}</ref>
=== ''Fussball ohne Grenzen (2010)'' ===
Den FCO Eischen ass 85 Joer al ginn. An dësem Buch erzielt den André Hausmann d'Geschicht vum Äischener Futtball an den legendären Opstig vum FC Olympique Äischen bis an d'Coupe-Finall géint d'Jeunesse, eng Leeschtung déi sengesgläichen am Lëtzebuerger Fussball sicht.<ref name=":2">{{Citation|URL=https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&product_id=19&tag=&sort=p.model&order=ASC|Titel=Fussball ohne Grenzen|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=shop.revue.lu|archivedate=2019-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190205094735/https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&tag=&sort=p.model&order=ASC&product_id=19}}</ref>
=== Aus aler Zäit - Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem 2. Weltkrich (1997) ===
Mat dësem autobiographesche Roman beschreift den André Hausmann seng Entwécklung vum klenge Minettsdapp "Menn" zum Duerfjong voller Iddien a Spiichten, a méi spéit och säi beruffleche Werdegang zum Schoulmeeschter, an enger Zäit voller Problemer, Suergen a Geforen.<ref name=":7">{{Citation|URL=https://luxembook.lu/products/aus-aler-zait-erennerungen-aus-de-virkrichsjoeren-an-dem-ii-weltkrich-1|Titel=Aus aler Zäit - Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem II. Weltkrich|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=Luxembook|Sprooch=de}}</ref>
== Engagementer, Funktiounen a Posten ==
* [[Schäffen]] am Gemengerot vun Habscht, vun 1981 bis 1988<ref name=":0" />
* Matgrënner vun der Amiperas, Sektioun Äischen, 1982
* President vum [[GERO – Kompetenzzenter fir den Alter|RBS]] - Zenter fir Altersfroen, haut GERO, 1988<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/smtq2h1kpc/pages/16/articles/DIVL511?search=RBS+Hausmann|Titel=Die Liebe meines Lebens, an der Zäitschrëft Revue 6/2010|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Tina Noroschadt|Datum=2010|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/mq59p7f9ds/pages/145/articles/DIVL6183?search=RBS+Hausmann|Titel=BnL Viewer|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref><ref name=":3">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/4jm6k50wv2/pages/50/articles/DIVL1126?search=lasep+eischen|Titel=Altern ohne älter zu werden, an der Zäitschrëft Revue 34/1989|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Roland Baumann}}</ref>
* Member vum conseil supérieur pour personnes âgées (vun 1999 un)<ref name=":0" />
* Matgrënner vun der LASEP, Sektioun Äischen, a Member vum Comité vun 1964 bis 1987<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v3fpskw20s/pages/16/articles/DIVL264?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Ein Sechzigjähriger steht sich gut, an: Revue 42/1982|Gekuckt=01.11.2024|Datum=1982|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Nationalcomité vun der LASEP (Datumer onbekannt)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/vd2kvfd1x/pages/12/articles/DIVL1297?search=LAsep+Nationalkongress+hausmann|Titel=Die Lasep zog Bilanz|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=14. Juli 1970|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/7ms7b3jn3/pages/17/articles/DIVL2346?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Die Lasep sucht Dirigenten|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=20. Oktober 1980|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* ''Jugendleiter'' vum FCO Äischen vun 1964 bis 1978<ref name=":3" />
* President vum FCO Äischen vun 1978 bis 1987<ref name=":2" /><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/9mc72j7x9k/pages/22/articles/DIVL258?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Euphorie in Eischen, an: Revue 20/1980|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Zënter 1960 Member vun der Associatioun vun den "Enrôlés de Force", Sektioun Äischen<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/t106hg3d7/pages/6/articles/DIVL669?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Die Zwangsrekrutierten der Sektion Eischen hielten Rückschau|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=12. März 1980|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Verwaltungsrot vun den Œuvres paroissiales de Eischen vun 1978 bis 1989<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h9p7dkq8w/pages/10/articles/DIVL769?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=100 Jahre Pfarrei Eischen|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=16. November 1965|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Comité vun der Amicale "LVL 1940–1946" (Datumer onbekannt)<ref name=":6">{{Citation|URL=https://beaufort.lu/wp-content/uploads/2020/09/De-Beeforter-27.pdf|Titel=Kongress Amicale LVL 1940-1946, Dans: De Beeforter 27/2002|Gekuckt=30 octobre 2024}}</ref>
* Personaldelegéierte fir d’Léierpersonal zu Äischen (Datumer onbekannt)<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/rhkbgcsn2/pages/7/articles/DIVL669?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Doppelfeier in Eischen|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=23. Februar 1967|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Organisatiounsmember vum Poopstbesuch 1985 (Verantwortlechkeetsberäich Transport)<ref name=":3" />
== Titelen an Auszeechnungen ==
* Chevalier de l'Ordre du Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (1975)<ref>Ordre de Jean, Grand-Duc de Luxembourg, Duc de Nassau, etc, donné au Palais de Luxembourg le 19 juin 1975.</ref>
* Instituteur principal honoraire de la commune de Hobscheid (1980)<ref name=":1">Décision du conseil communal de Hobscheid, séance du 17 juillet 1980</ref>
* Médaille de mérite FLF en or pour services éminents rendus (1994)
* Titre de Résistant par arrêté ministériel, carte no. 1937<ref>Arrêté ministériel du 24 octobre 1997 octroyant les Titre, Carte et Insigne de Résistant à Monsieur André Hausmann, Eischen.</ref>
* Ruban en argent des enrôlés de force 1968<ref>FNEF LUX Fiche de renseignement 1969</ref>
== Literarescht Wierk ==
=== Bicher ===
* ''Aus aler Zäit. Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem II. Weltkrich''., Itzig, Service de Formation Socio-Familiale R.B.S., 1997, 212 p. (<nowiki>ISBN 9782919999866</nowiki>)
* ''Krieg… Liebe… Untergrund'', Luxembourg, Revue (éditions), 2013, 128 p. (<nowiki>ISBN 978-2-919999-86-6</nowiki>)
* ''Fussball ohne Grenzen und die Geschichte des erstaunlichen F.C. Olympique Eischen'', Luxembourg, Revue (Editions), 2010, 83 p. (<nowiki>ISBN 978-2-919999-66-8</nowiki>)
=== Bicher-Kollaboratiounen an aner Texter ===
* André Hausmann zesumme mam [[Emil Angel]], am Buch: ''Déi Gefiller sinn nët ze beschreiwen! Erënnerungen un d'Liberatioun 1944/45'', Itzig, Editioun service RBS - Groupe Biographique, 2005, 400 p. (<nowiki>ISBN 2-9599796-7-2</nowiki>), p. 34, 80, 124, 131, 145, 156, 234, 236, 245, 248, 251 et 285
* André Hausmann et al., am Buch: ''60 Jahre FC Olympique Eischen: 1922-1982'', Imprimerie Reka, 1982, 187p.
* André Hausmann ''et al.'', am Buch: ''Et war een deemols nët méisseg, Itzig'', Editions Servic RBS, 2009, 240 p. (<nowiki>ISBN 978-2-9599721-5-7</nowiki>), p. 27, 77, 82, 101 à 106, 139, 175, 184 à 185, 196, 216, 225 à 228
* ''D'Entwécklung vum Schoulwiesen'', am Buch: 200 Joer Par Äischen, Bicentenaire de la paroisse d'Eischen, Petange, Imprimerie Heintz, 2008, 368 p., p. 227 à 244
* ''Kannerspiller aus aler Zäit'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek 1904-2004, Luxembourg, Imprimerie Watgen, 2004, 319 p. (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 201 à 203, ill. 201
* ''Markant Biller an Zeenen vum II. Weltkrich aus Ouljer Siicht'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 257 à 265, ill. 257
* ''Hobby Beschäftigungen, wéi se fréier um Duerf bestanen hun'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 197 à 199
* ''Hoffmann Paul (de Pittse Pol)'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 235 à 236
* ''Leonardy Jos (Fils. Jos.) seng Erliefnesser am II. Weltkrich'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 245 à 256
* ''D'Zwangsrekrutéierung a "Kriegshilfsdienst" am II. Weltkric''h, am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 229 à 232
* ''D'Ouljer Meedercher am II. Weltkrich'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 243
* ''Die herrschaftliche Bannmühle von Olingen a.d.Syr'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 145 à 149
* ''Schoulmeeschter zu Déiljen am 2. Weltkrich'', am Buch: Beaufort im Wandel der Zeit, Band 2, Beaufort, Imprimerie Saint Paul, 1993, 351 p. (<nowiki>ISBN 2919985019</nowiki>, lire en ligne), p. 315 à 323
* ''Vun den 30er zu den 80er Joeren'', am Buch: 50 Joer Âischener Scouten, Petange, 1984, p. 29 à 45
* ''Nördingen'', an der Zäitschrëft: Heimat und Mission 11/1978, Clairefontaine, 1978, p. 238 à 240
* ''Das Jahr 1898 in Eischen'', am Buch: 1898-1973: Festivités du 75e anniversaire / Harmonie Eischen, Esch-sur-Alzette, 1973, p. 35 à 48
* ''Kleinbettingen,'' an der Zäitschrëft: Revue 20/1970, 1970, p. 46 à 57
* ''Von Hobscheid und seiner Geschichte'', am Buch: 1919-1969: Cinquantième anniversaire de l'Harmonie Hobscheid, 1969, p. 23 à 32
* ''Hobscheid'', an der Zäitschrëft: Revue 12/1969, Luxembourg, Editions Revue, 1969, p. 38 à 43
* ''Steinfort in voller Blüte'', an der Zäitschrëft: Revue 29, 30/1968, 1968, Nr. 29, p. 13-18 ; Nr. 30, p. 23-29
* ''Nördingen gestern und heute'', an der Zäitschrëft: Revue 47, 48, 49/1967, Editions Revue, 1967, Nr. 47, p. 22-25 ; Nr. 48, p. 24-27 ; Nr. 49, p. 24-26
* ''Eischen im Wandel der Zeit'', am Buch: Le livre du centenaire de l'église paroissiale d'Eischen, Luxembourg, Imprimerie St. Paulus, 1965, 200 p. (lire en ligne), p. 17 à 63
* ''Eischen, Dorf an der Grenze'' (article d'histoire locale), an der Zäitschrëft: Revue 30/1963, Luxembourg, Editions Revue, 1963 (lire en ligne), p. 10 à 22
* ''Der Fussballsport in Eischen...'', am Dokument: Inauguration du nouveau drapeau et du terrain des sports le 19 juin 1960: (Programme officiel), 1960
=== Konferenzen a Virliesungen ===
* André Hausmann, Vortrag über die Geschichte der Renterter Kapelle zum Anlass des Bischofstreffens, Eischen, 2 septembre 1978<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/92n5q9fc5/pages/5/articles/DIVL478?search=Bischofstreffen+hausmann|Titel=Bischofstreffen in Eischen|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=5. September 1978}}</ref>
* André Hausmann ''et al.'', Conférence "Besatzungszeit in Luxemburg" dans le cadre de l'exposition "Vernichtungskrieg. Verbrechen der Wehrmacht, CNFPC, Esch Raemerich, 2002<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/n9hm1gh1wr/pages/58/articles/DIVL1451?search=CNFPC,+Esch+Raemerich|Titel=Vortrag und Lesung "Besatzungszeit in Luxemburg"|Gekuckt=1. November 2024|Datum=4. Dezember 2002}}</ref>
* Syndicat d'Initiative Eischen, Promenade culturelle à Eischen-Clairefontaine avec explications historiques et anecdotiques par André Hausmann., Eischen, 6 octobre 1984
=== Ernimmungen a Kommentarer ===
* Michel Schroeder, ''Des auteurs de chez nous. Leurs livres méritent notre attention'', an: Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek, 06.08.2013, Luxembourg, 2013<ref>{{Citation|URL=https://www.zlv.lu/db/1/1413053858389/0|Titel=Des auteurs de chez nous. Leurs livres méritent notre attention, dans: Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek, 06.08.2013|Gekuckt=1. November 2024|Datum=2013}}</ref>
* Gabrielle Seil, ''Ewige Liebe & Ewige Treue'', an der Zäitschrëft: Revue. 60 (2005) 37, p. 86-90, Revue (Editions), 2005<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/bn1dsvq432/pages/87/articles/DIVL1184?search=%22gabrielle+seil%22+Hausmann|Titel=Ewige Liebe & Ewige Treue, dans: Revue. 60 (2005) 37, p. 86-90|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Garielle Seil|Datum=2005}}</ref>
* Henri Koch-Kent, ''Sie boten Trotz. Luxemburger im Freiheitskampf 1939-1945'', Luxembourg, 1974, 416 p., p. 20<ref>{{Citation|URL=https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html|Titel=André Hausmann|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Sandra Schmit|Datum=14. Juni 2022|Editeur=https://www.autorenlexikon.lu/}}</ref>
* e.f., ''Zeitgenössische Geschichtsschreibung,'' an der Zäitschrëft: Revue, vol. 21, Editions Revue, 1973, p. 68<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/w3c3b0hf9z/pages/68/articles/DIVL739?search=henri+koch-kent+hausmann|Titel=Zeitgenössische Geschichtsschreibung, dans: Revue 21/1973|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=e.f.}}</ref>
* Roby Zenner, ''A la mémoire d'André Hausman d'Eischen'', an der Zäitschrëft: école et vie, vol. 6, 2015, p. 43-45
* Lëtzebuerger Bicherediteuren, Bestseller 2011 - Numéro 10 sur les listes des meilleures ventes, 2011<ref>{{Citation|URL=http://www.bicherhaischen.lu/uploads/4/1/0/9/4109185/bestseller_feb.pdf|Titel=Bestseller 2011 - Numéro 10 sur les listes des meilleures ventes|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Lëtzebuerger Bicherediteuren|Datum=2011}}</ref>
== Um Spaweck ==
* Historesch Ressourcen: [http://www.ons-jongen-a-meedercher.lu/archives/personnes/hausmann-andre/videos ons-jongen-a-meedercher.lu]; [https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=477519 ANLUX, CdZ-A-5598-15]; [https://eluxemburgensia.lu/search?query=%22Andr%C3%A9%20Hausmann%22&rows=20&start=0&contains=true&exact=false eluxemburgensia.lu]; [https://www.a-z.lu/discovery/search?query=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9,AND&tab=DiscoveryNetwork_UCV&search_scope=DN_and_CI_UCV&vid=352LUX_PUB:BIBNET_UNION&facet=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9&facet=creator,include,Hausmann%20Andr%C3%A9&mode=advanced&offset=0 BNL]
* Roland Baumann, [https://persist.lu/ark:70795/4jm6k50wv2/pages/50/articles/DIVL1117?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Altern ohne älter zu werden. Ein Porträt von André Hausmann], Revue 34/1989
* [https://persist.lu/ark:70795/v3fpskw20s/pages/16/articles/DIVL264?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Ein sechzigjähriger steht sich gut], Revue 42/1982
* Tina Noroschadt, [https://persist.lu/ark:70795/smtq2h1kpc/pages/16/articles/DIVL511?search=RBS+Hausmann Die Liebe meines Lebens], Revue 6/2010.
* Generell Ressource: Dem André Hausmann seng Wierker
* Notizzen an Dictionnairen oder Enzyklopedien: [https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html Luxemburger Autorenlexikon], [https://dokumen.pub/deutsches-literatur-lexikon-das-20-jahrhundert-band-15-hauptmann-heinemann-9783110236910-9783110231618.html Deutsches Literatur-Lexikon]
* Notizzen an Nationalbibliothéiken: [https://d-nb.info/1036724166 DNB], [https://www.a-z.lu/discovery/search?query=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9,AND&tab=DiscoveryNetwork_UCV&search_scope=DN_and_CI_UCV&vid=352LUX_PUB:BIBNET_UNION&facet=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9&facet=creator,include,Hausmann%20Andr%C3%A9&mode=advanced&offset=0 BNL]
{{Commonscat|André Hausmann}}{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gebuer 1920]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2015]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]]
dpcsma7rjydl9m77dos271vdo9sr07k
2682300
2682298
2026-06-21T11:29:47Z
Puscas
735
....
2682300
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie|Bestuet mat=Catherine Bouchart}}
Den '''André Servais Hausmann''', gebuer de [[14. Februar]] [[1920]] zu [[Esch-Uelzecht]], a gestuerwen den [[20. Juni]] [[2015]] zu [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], war e lëtzebuergesche [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]], Schoulmeeschter, Auteur a Lokalhistoriker<ref>Acte de naissance no. 87/1920 des registres de l'état civil de la ville d'Esch-sur-Alzette</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html|Titel=Dictionnaire des auteurs luxembourgeois|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=Dictionnaire des auteurs luxembourgeois|Sprooch=fr}}</ref>.
Hien huet Wierker an Artikelen iwwer d'Geschicht vun den Uertschaften [[Ouljen]], [[Beefort]], [[Déiljen]], [[Näerden]], [[Äischen]] an [[Habscht]] verëffentlecht, genee sou wéi iwwer seng perséinlech Erfarungen am [[Zweete Weltkrich]], seng Bezéiung zum Foussball, déi traditionell lëtzebuergesch Kultur a Geschichten aus sengem private Liewen.
Säi Wierk dréit zur Dokumentatioun an zur Valoriséierung vum kulturellen, sproochlechen an historesche Patrimoine vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] bäi.
== Kanner- a Jugendzäit ==
Nom fréizäitegen Doud vu sengem Papp Enn 1920 war den André Hausmann déi éischt véier Joer vu senger Kandheet bei senger Groussmamm op der Näerdener Millen, wärenddeem seng Mamm a Frankräich goung, fir eng Léier als [[Bitzen|Néiesch]] ze maachen. Nodeems seng Mamm sech nees bestuet hat, ass d'Famill, 1925, op Ouljen an d'Heenzenhaus geplënnert, wou s'e klenge Bauerenhaff an e Bitzatelier bedriwwen huet.
No der Primärschoul zu Ouljen, goung den André Hausmann an den [[Lycée classique d'Echternach|Iechternacher Kolléisch]] (Sektioun Latäin), wou hien am Pensionat Saint-Joseph war.
<!--Am Juni 1936 entscheed hien sech fir d'lëtzebuergesch Nationalitéit<ref>Certificat de nationalité (Heimatschein), délivré le 26 juin 1936 par la Direction Générale de la Justice</ref>.-->
Nom Passageexamen<ref>Certificat d<nowiki>''</nowiki>examen de passage (Ûbergangsprüfung) délivré à André Hausmann le 16 juillet 1937</ref> gouf hien 1937 an d'Normalschoul (''institut pédagogique'') an der Stad opgeholl wou hie vun 1937 bis 1941 seng Ausbildung als Schoulmeeschter gemaach huet. An där Zäit huet hien och seng Passioun fir de [[Foussball]] entwéckelt, an huet an der Sportsekipp vun der Normalschoul gespillt<ref name=":2" />.
D'[[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich#Militäresch Occupatioun|Besetzung vu Lëtzebuerg]] am Mee 1940 huet seng Ausbildung ënnerbrach, an de [[Convict épiscopal de Luxembourg|Konvikt]] gouf als Militärspidol vum Besatzer requisitionéiert. Seng Ausbildung ass dunn an der nei etabléierter an ëmbenannter ''Lehrerbildungsanstalt'' (LBA) als ''Lehramtskandidat'' virugaangen, fir d'éischt an der [[École privée Notre-Dame Sainte-Sophie|Sainte-Sophie]] an duerno an der [[École privée Sainte-Anne Ettelbruck|Sainte-Anne]] zu [[Ettelbréck]], wou en an der Promotioun vun 1941 säin Ofschloos gemaach huet.
== De Schoulmeeschter ==
Den André Hausmann huet den 13. Oktober 1941<ref name=":4">[https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=477519 Personalunterlagen des Lehrers Andreas Hausmann], Dossier CdZ-A-5598-15, Archives Nationales du Luxembourg, consulté le 12 janvier 2021.</ref>, am [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich#Militäresch Occupatioun|besate Lëtzebuerg]], als ''alleinstehender Volksschullehrer'' an zu [[Déiljen]] an der [[Gemeng Beefort]] ugefaangen, wou hie bis Juni 1943 war, bis hien an de [[Reichsarbeitsdienst]] huet misse goen a kuerz duerno an d'[[Wehrmacht]] [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]] gouf an dowéinst dunn als Réfractaire an den Ënnergrond goung. Nom Krich war hie kuerz Schoulmeeschter zu [[Klengbetten]], ier hien am September 1945 op [[Äischen|Äische]] versat gouf, wou hie bis zu senger Pensioun war. Den André Hausmann huet den ëffentlechen Déngscht als ''Instituteur principal'' den 1. September 1980, no 38 Joer Déngschtzäit, verlooss.
Am Laf vu senger Karriär als Schoulmeeschter huet hie sech och als Personaldelegéierten agesat, war Matgrënner vun der [[Ligue des associations sportives de l'enseignement fondamental|LASEP-Sektioun]] zu Äischen an huet, nieft sengen Aktivitéiten als Katechet a Jugendbegleeder an der [[Kierch Äischen#Geschichtleches|Par Äischen]], d'Scolaires-Foussballekipp vum [[FC Olympique Äischen]] betreit.
== D'Krichsjoren ==
No der Besetzung vu Lëtzebuerg duerch Däitschland am Mee 1940 muss den André Hausmann an senger Funktioun als ''Lehramtskandidat'' op der ''Lehrerbildungsanstalt'' (LBA) un alle grousse Versammlungen (''Grosskundgebungen'') deelzehuelen, déi vun der däitscher Besatzung organiséiert ginn<ref name=":5" />. Hien muss och de politeschen Organisatioune vum Besatzer beitrieden, wéi der ''[[Volksdeutsche Bewegung]]'' (VdB) an der ''Nationalsozialistische Volkswohlfahrt'' (NSV)<ref name=":4" />.
Parallel dozou huet den André Hausmann allerdéngs Verbindungen zur lokaler Resistenz vun der ''[[Letzeburger Vollekslegio'n|Lëtzebuerger Vollekslegioun]]'' (LVL) zu Ouljen<ref>André Hausmann et al., 100 Joer Ouljer Musek 1904-2004, 2004 (ISBN 978-2-879-96816-2)</ref><ref name=":6" />. Hien hëlleft do bei Aktiounen zur Verdeelung vu Fluchblieder géint d'Germaniséierungspolitik<ref name=":5" />. 1942 nodeems hien d'Catherine, seng zukünfteg Fra, kennegeléiert huet, gëtt hien am Oktober vum ''Wehrbezirkskommando'' zu Lëtzebuerg als krichsdéngschtfäeg erkläert a fir den ''Reichsarbeitsdienst'' (RAD) zwangsrekrutéiert. Trotz schrëftlechen Ufroen vun de Buergermeeschtere vu Beefort an Iechternach an dem zoustännege Landrat, déi op de Manktem u qualifizéierte Schoulmeeschtere verweisen fir eng ''Unabkömmlichkeitsstellung'' (UK) fir hien z'erwiirken, gëtt seng Anzéiung nëmme kuerzfristeg verluecht<ref name=":4" />.
Den 21. Juni 1943 trëtt den André Hausmann an de ''Reichsarbeitsdienst'' (RAD) an, a schafft an engem Aarbechtslager nieft der Sprengstofffabréck ''Dynamit Nobel AG'' an de Bëscher vu Bydgoszcz a [[Polen]]. De 25. September 1943 kënnt hien zréck op Déiljen, wou hien bis Dezember 1943 als Schoulmeeschter ré-intégréiert gëtt<ref name=":5" />.
Am Dezember 1943 kritt den André Hausmann den ''Einberufungsbefehl A'' zougestallt fir an d'Wehrmacht. Hien entscheet sech doropshin, dësem Befeel net nozekommen a geet an den Ënnergrond bei säi Cousin. Hie lieft duerno wärend 10 Méint an diversen Stoppen bei Leit aus der Gemeng Näerden, do wou seng zukünfteg Fra Catherine wunnt. Am Januar 1944 gëtt hien aus dem Register vun den Schoulmeeschter gestrach an d'Militärgeriicht vun der 172. Divisioun vun der [[Wehrmacht]] zu Koblenz-Ehrenbreitstein enquétéiert géint hien wéinst Desertioun<ref name=":4" />.
Mat Geschéck a Gléck gëtt hien net vu Kollaborateure verroden a mat der Arrivée vun den éischten amerikanesche Panzer op den Héichten ëm Näerden am September 1944 verléisst hien seng lescht Stopp a geet zréck op Ouljen. Hien ass zu deem Moment Member vun der Resistenzorganisatioun ''Unio’n'' a bedeelegt sech duerno u bewaffneten Patrullen a Sécherheetsdéngschter vun der [[Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen|Unio'n]]-Miliz zu Ouljen a Klengbetten<ref name=":7" />.
== De Futtball ==
Wärend senger pedagogescher Ausbildung an der Normalschoul trainéiert hien zesumme mat der Sportsekipp vum [[Institut Saint-Jean]] um Terrain vum [[Vëlodrom Belair|ale Velodrom zu Märel]] a spillt vun 1937<ref name=":2" /> un, an de Kompetitioune vun der ''Ligue nationale des étudiants-athlètes'' (LNEA), dem Virleefer vun der LASEL.
Als jonke Schoulmeeschter zu Déiljen huet den André Hausmann tëscht 1941 an 1943 am [[FC Syra Menster]] gespillt.
Als Schoulmeeschter zu Äischen entdeckt hien seng Léift fir de Schoulsport, a speziell fir de Futtball, erëm. Am Joer 1964<ref name=":2" /> grënnt hien zesumme mat anere Schoulmeeschteren déi éischt lokal Sektioun vun der ''[[Ligue des associations sportives de l'enseignement fondamental|Ligue des associations sportives de l'enseignement primaire]]'' (LASEP) zu Äischen. Well et u Sportsinfrastrukture gefeelt huet, hu sech d'Aktivitéite vun der LASEP Äischen haaptsächlech op de Futtball an op d'Liichtathletik konzentéiert.
Vum September 1964 un, huet sech den André Hausmann am FC Olympique Äischen engagéiert, wou hien d'Roll vum Jugendleeder iwwerhëlt. Zesumme mam Schoulmeeschterkolleeg François Frank hëlleft hien, eng Schoulekipp fir de Veräin ze bilden, a gëtt Trainer a Begleeder bis 1978.
Duerch seng Aarbecht entsteet eng enk Verbindung tëscht der LASEP Äischen an dem FC Olympique Äischen, eng Zesummenaarbecht, déi den André Hausmann als wichteg fir d'Zukunft vum Veräin betruecht. Dës Partnerschaft tëscht der LASEP an dem FCO bewäert sech an de Joren duerno.
1978 gëtt den André Hausmann President vum FC Olympique Äischen gewielt a féiert de Veräin zesumme mat villen talentéierten Trainer zu bedeitende Succèsen. Den Héichpunkt vum FCO Äischen gëtt erreecht wéi de Club an d'Finall vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]] géint d'Jeunesse Esch<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9mc72j7x9k/pages/22/articles/DIVL258?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Euphorie in Eischen,] an: Revue 20/1980</ref> kënnt, déi de 6. Juni 1981<ref>[https://persist.lu/ark:70795/jd81vsb7nk/pages/61/articles/DIVL1052?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 FC Olympique Eischen 1985/86], an: Revue 1/1986</ref> am [[Josy Barthel]] Stadion gespillt gëtt.
1987 trëtt den André Hausmann als President vum Veräin zréck.<ref name=":2" />
== D'Haaptwierker ==
=== Krieg… Liebe… Untergrund (2013) ===
''Krieg… Liebe… Untergrund'' ass eng autobiographesch Erzielung op Däitsch, déi den André Hausmann wärend senger Zäit als Refractaire geschriwwen huet, wou hie sech vun Dezember 1943 bis September 1944 verstoppt huet. An dësem Wierk erzielt hien d'Geschicht wéi hie seng zukünfteg Fra d'Cathriny an de Wirren vum Zweete Weltkrich kenne geléiert huet. D'Buch ass net nëmme e perséinleche Journal an eng grouss Libesgeschicht, mä och en historeschen Temoignage aus der Zäit vun der däitscher Besatzung vu Lëtzebuerg.<ref name=":5">{{Citation|URL=https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&product_id=157|Titel=Krieg... Liebe... Untergrund|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=shop.revue.lu}}</ref>
=== ''Fussball ohne Grenzen (2010)'' ===
Den FCO Eischen ass 85 Joer al ginn. An dësem Buch erzielt den André Hausmann d'Geschicht vum Äischener Futtball an den legendären Opstig vum FC Olympique Äischen bis an d'Coupe-Finall géint d'Jeunesse, eng Leeschtung déi sengesgläichen am Lëtzebuerger Fussball sicht.<ref name=":2">{{Citation|URL=https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&product_id=19&tag=&sort=p.model&order=ASC|Titel=Fussball ohne Grenzen|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=shop.revue.lu|archivedate=2019-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190205094735/https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&tag=&sort=p.model&order=ASC&product_id=19}}</ref>
=== Aus aler Zäit - Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem 2. Weltkrich (1997) ===
Mat dësem autobiographesche Roman, mat Biller vum [[Franz Gelhausen]], beschreift den André Hausmann seng Entwécklung vum klenge "Menn" zum Duerfjong voller Iddien a Spiichten, a méi spéit och säi beruffleche Wee zum Schoulmeeschter, an enger Zäit voller Problemer, Suergen a Geforen.<ref name=":7">{{Citation|URL=https://luxembook.lu/products/aus-aler-zait-erennerungen-aus-de-virkrichsjoeren-an-dem-ii-weltkrich-1|Titel=Aus aler Zäit - Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem II. Weltkrich|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=Luxembook|Sprooch=de}}</ref>
== Engagementer, Funktiounen a Posten ==
* [[Schäffen]] am Gemengerot vun Habscht, vun 1981 bis 1988<ref name=":0" />
* Matgrënner vun der Amiperas, Sektioun Äischen, 1982
* President vum [[GERO – Kompetenzzenter fir den Alter|RBS]] - Zenter fir Altersfroen, haut GERO, 1988<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/smtq2h1kpc/pages/16/articles/DIVL511?search=RBS+Hausmann|Titel=Die Liebe meines Lebens, an der Zäitschrëft Revue 6/2010|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Tina Noroschadt|Datum=2010|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/mq59p7f9ds/pages/145/articles/DIVL6183?search=RBS+Hausmann|Titel=BnL Viewer|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref><ref name=":3">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/4jm6k50wv2/pages/50/articles/DIVL1126?search=lasep+eischen|Titel=Altern ohne älter zu werden, an der Zäitschrëft Revue 34/1989|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Roland Baumann}}</ref>
* Member vum conseil supérieur pour personnes âgées (vun 1999 un)<ref name=":0" />
* Matgrënner vun der LASEP, Sektioun Äischen, a Member vum Comité vun 1964 bis 1987<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v3fpskw20s/pages/16/articles/DIVL264?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Ein Sechzigjähriger steht sich gut, an: Revue 42/1982|Gekuckt=01.11.2024|Datum=1982|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Nationalcomité vun der LASEP (Datumer onbekannt)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/vd2kvfd1x/pages/12/articles/DIVL1297?search=LAsep+Nationalkongress+hausmann|Titel=Die Lasep zog Bilanz|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=14. Juli 1970|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/7ms7b3jn3/pages/17/articles/DIVL2346?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Die Lasep sucht Dirigenten|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=20. Oktober 1980|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* ''Jugendleiter'' vum FCO Äischen vun 1964 bis 1978<ref name=":3" />
* President vum FCO Äischen vun 1978 bis 1987<ref name=":2" /><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/9mc72j7x9k/pages/22/articles/DIVL258?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Euphorie in Eischen, an: Revue 20/1980|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Zënter 1960 Member vun der Associatioun vun den "Enrôlés de Force", Sektioun Äischen<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/t106hg3d7/pages/6/articles/DIVL669?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Die Zwangsrekrutierten der Sektion Eischen hielten Rückschau|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=12. März 1980|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Verwaltungsrot vun den Œuvres paroissiales de Eischen vun 1978 bis 1989<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h9p7dkq8w/pages/10/articles/DIVL769?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=100 Jahre Pfarrei Eischen|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=16. November 1965|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Comité vun der Amicale "LVL 1940–1946" (Datumer onbekannt)<ref name=":6">{{Citation|URL=https://beaufort.lu/wp-content/uploads/2020/09/De-Beeforter-27.pdf|Titel=Kongress Amicale LVL 1940-1946, Dans: De Beeforter 27/2002|Gekuckt=30 octobre 2024}}</ref>
* Personaldelegéierte fir d’Léierpersonal zu Äischen (Datumer onbekannt)<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/rhkbgcsn2/pages/7/articles/DIVL669?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Doppelfeier in Eischen|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=23. Februar 1967|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Organisatiounsmember vum Poopstbesuch 1985 (Verantwortlechkeetsberäich Transport)<ref name=":3" />
== Titelen an Auszeechnungen ==
* Chevalier de l'Ordre du Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (1975)<ref>Ordre de Jean, Grand-Duc de Luxembourg, Duc de Nassau, etc, donné au Palais de Luxembourg le 19 juin 1975.</ref>
* Instituteur principal honoraire de la commune de Hobscheid (1980)<ref name=":1">Décision du conseil communal de Hobscheid, séance du 17 juillet 1980</ref>
* Médaille de mérite FLF en or pour services éminents rendus (1994)
* Titre de Résistant par arrêté ministériel, carte no. 1937<ref>Arrêté ministériel du 24 octobre 1997 octroyant les Titre, Carte et Insigne de Résistant à Monsieur André Hausmann, Eischen.</ref>
* Ruban en argent des enrôlés de force 1968<ref>FNEF LUX Fiche de renseignement 1969</ref>
== Literarescht Wierk ==
=== Bicher ===
* ''Aus aler Zäit. Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem II. Weltkrich''., Itzig, Service de Formation Socio-Familiale R.B.S., 1997, 212 p. (<nowiki>ISBN 9782919999866</nowiki>)
* ''Krieg… Liebe… Untergrund'', Luxembourg, Revue (éditions), 2013, 128 p. (<nowiki>ISBN 978-2-919999-86-6</nowiki>)
* ''Fussball ohne Grenzen und die Geschichte des erstaunlichen F.C. Olympique Eischen'', Luxembourg, Revue (Editions), 2010, 83 p. (<nowiki>ISBN 978-2-919999-66-8</nowiki>)
=== Bicher-Kollaboratiounen an aner Texter ===
* André Hausmann zesumme mam [[Emil Angel]], am Buch: ''Déi Gefiller sinn nët ze beschreiwen! Erënnerungen un d'Liberatioun 1944/45'', Itzig, Editioun service RBS - Groupe Biographique, 2005, 400 p. (<nowiki>ISBN 2-9599796-7-2</nowiki>), p. 34, 80, 124, 131, 145, 156, 234, 236, 245, 248, 251 et 285
* André Hausmann et al., am Buch: ''60 Jahre FC Olympique Eischen: 1922-1982'', Imprimerie Reka, 1982, 187p.
* André Hausmann ''et al.'', am Buch: ''Et war een deemols nët méisseg, Itzig'', Editions Servic RBS, 2009, 240 p. (<nowiki>ISBN 978-2-9599721-5-7</nowiki>), p. 27, 77, 82, 101 à 106, 139, 175, 184 à 185, 196, 216, 225 à 228
* ''D'Entwécklung vum Schoulwiesen'', am Buch: 200 Joer Par Äischen, Bicentenaire de la paroisse d'Eischen, Petange, Imprimerie Heintz, 2008, 368 p., p. 227 à 244
* ''Kannerspiller aus aler Zäit'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek 1904-2004, Luxembourg, Imprimerie Watgen, 2004, 319 p. (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 201 à 203, ill. 201
* ''Markant Biller an Zeenen vum II. Weltkrich aus Ouljer Siicht'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 257 à 265, ill. 257
* ''Hobby Beschäftigungen, wéi se fréier um Duerf bestanen hun'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 197 à 199
* ''Hoffmann Paul (de Pittse Pol)'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 235 à 236
* ''Leonardy Jos (Fils. Jos.) seng Erliefnesser am II. Weltkrich'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 245 à 256
* ''D'Zwangsrekrutéierung a "Kriegshilfsdienst" am II. Weltkric''h, am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 229 à 232
* ''D'Ouljer Meedercher am II. Weltkrich'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 243
* ''Die herrschaftliche Bannmühle von Olingen a.d.Syr'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 145 à 149
* ''Schoulmeeschter zu Déiljen am 2. Weltkrich'', am Buch: Beaufort im Wandel der Zeit, Band 2, Beaufort, Imprimerie Saint Paul, 1993, 351 p. (<nowiki>ISBN 2919985019</nowiki>, lire en ligne), p. 315 à 323
* ''Vun den 30er zu den 80er Joeren'', am Buch: 50 Joer Âischener Scouten, Petange, 1984, p. 29 à 45
* ''Nördingen'', an der Zäitschrëft: Heimat und Mission 11/1978, Clairefontaine, 1978, p. 238 à 240
* ''Das Jahr 1898 in Eischen'', am Buch: 1898-1973: Festivités du 75e anniversaire / Harmonie Eischen, Esch-sur-Alzette, 1973, p. 35 à 48
* ''Kleinbettingen,'' an der Zäitschrëft: Revue 20/1970, 1970, p. 46 à 57
* ''Von Hobscheid und seiner Geschichte'', am Buch: 1919-1969: Cinquantième anniversaire de l'Harmonie Hobscheid, 1969, p. 23 à 32
* ''Hobscheid'', an der Zäitschrëft: Revue 12/1969, Luxembourg, Editions Revue, 1969, p. 38 à 43
* ''Steinfort in voller Blüte'', an der Zäitschrëft: Revue 29, 30/1968, 1968, Nr. 29, p. 13-18 ; Nr. 30, p. 23-29
* ''Nördingen gestern und heute'', an der Zäitschrëft: Revue 47, 48, 49/1967, Editions Revue, 1967, Nr. 47, p. 22-25 ; Nr. 48, p. 24-27 ; Nr. 49, p. 24-26
* ''Eischen im Wandel der Zeit'', am Buch: Le livre du centenaire de l'église paroissiale d'Eischen, Luxembourg, Imprimerie St. Paulus, 1965, 200 p. (lire en ligne), p. 17 à 63
* ''Eischen, Dorf an der Grenze'' (article d'histoire locale), an der Zäitschrëft: Revue 30/1963, Luxembourg, Editions Revue, 1963 (lire en ligne), p. 10 à 22
* ''Der Fussballsport in Eischen...'', am Dokument: Inauguration du nouveau drapeau et du terrain des sports le 19 juin 1960: (Programme officiel), 1960
=== Konferenzen a Virliesungen ===
* André Hausmann, Vortrag über die Geschichte der Renterter Kapelle zum Anlass des Bischofstreffens, Eischen, 2 septembre 1978<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/92n5q9fc5/pages/5/articles/DIVL478?search=Bischofstreffen+hausmann|Titel=Bischofstreffen in Eischen|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=5. September 1978}}</ref>
* André Hausmann ''et al.'', Conférence "Besatzungszeit in Luxemburg" dans le cadre de l'exposition "Vernichtungskrieg. Verbrechen der Wehrmacht, CNFPC, Esch Raemerich, 2002<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/n9hm1gh1wr/pages/58/articles/DIVL1451?search=CNFPC,+Esch+Raemerich|Titel=Vortrag und Lesung "Besatzungszeit in Luxemburg"|Gekuckt=1. November 2024|Datum=4. Dezember 2002}}</ref>
* Syndicat d'Initiative Eischen, Promenade culturelle à Eischen-Clairefontaine avec explications historiques et anecdotiques par André Hausmann., Eischen, 6 octobre 1984
=== Ernimmungen a Kommentarer ===
* Michel Schroeder, ''Des auteurs de chez nous. Leurs livres méritent notre attention'', an: Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek, 06.08.2013, Luxembourg, 2013<ref>{{Citation|URL=https://www.zlv.lu/db/1/1413053858389/0|Titel=Des auteurs de chez nous. Leurs livres méritent notre attention, dans: Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek, 06.08.2013|Gekuckt=1. November 2024|Datum=2013}}</ref>
* Gabrielle Seil, ''Ewige Liebe & Ewige Treue'', an der Zäitschrëft: Revue. 60 (2005) 37, p. 86-90, Revue (Editions), 2005<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/bn1dsvq432/pages/87/articles/DIVL1184?search=%22gabrielle+seil%22+Hausmann|Titel=Ewige Liebe & Ewige Treue, dans: Revue. 60 (2005) 37, p. 86-90|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Garielle Seil|Datum=2005}}</ref>
* Henri Koch-Kent, ''Sie boten Trotz. Luxemburger im Freiheitskampf 1939-1945'', Luxembourg, 1974, 416 p., p. 20<ref>{{Citation|URL=https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html|Titel=André Hausmann|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Sandra Schmit|Datum=14. Juni 2022|Editeur=https://www.autorenlexikon.lu/}}</ref>
* e.f., ''Zeitgenössische Geschichtsschreibung,'' an der Zäitschrëft: Revue, vol. 21, Editions Revue, 1973, p. 68<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/w3c3b0hf9z/pages/68/articles/DIVL739?search=henri+koch-kent+hausmann|Titel=Zeitgenössische Geschichtsschreibung, dans: Revue 21/1973|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=e.f.}}</ref>
* Roby Zenner, ''A la mémoire d'André Hausman d'Eischen'', an der Zäitschrëft: école et vie, vol. 6, 2015, p. 43-45
* Lëtzebuerger Bicherediteuren, Bestseller 2011 - Numéro 10 sur les listes des meilleures ventes, 2011<ref>{{Citation|URL=http://www.bicherhaischen.lu/uploads/4/1/0/9/4109185/bestseller_feb.pdf|Titel=Bestseller 2011 - Numéro 10 sur les listes des meilleures ventes|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Lëtzebuerger Bicherediteuren|Datum=2011}}</ref>
== Um Spaweck ==
* Historesch Ressourcen: [http://www.ons-jongen-a-meedercher.lu/archives/personnes/hausmann-andre/videos ons-jongen-a-meedercher.lu]; [https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=477519 ANLUX, CdZ-A-5598-15]; [https://eluxemburgensia.lu/search?query=%22Andr%C3%A9%20Hausmann%22&rows=20&start=0&contains=true&exact=false eluxemburgensia.lu]; [https://www.a-z.lu/discovery/search?query=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9,AND&tab=DiscoveryNetwork_UCV&search_scope=DN_and_CI_UCV&vid=352LUX_PUB:BIBNET_UNION&facet=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9&facet=creator,include,Hausmann%20Andr%C3%A9&mode=advanced&offset=0 BNL]
* Roland Baumann, [https://persist.lu/ark:70795/4jm6k50wv2/pages/50/articles/DIVL1117?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Altern ohne älter zu werden. Ein Porträt von André Hausmann], Revue 34/1989
* [https://persist.lu/ark:70795/v3fpskw20s/pages/16/articles/DIVL264?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Ein sechzigjähriger steht sich gut], Revue 42/1982
* Tina Noroschadt, [https://persist.lu/ark:70795/smtq2h1kpc/pages/16/articles/DIVL511?search=RBS+Hausmann Die Liebe meines Lebens], Revue 6/2010.
* Generell Ressource: Dem André Hausmann seng Wierker
* Notizzen an Dictionnairen oder Enzyklopedien: [https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html Luxemburger Autorenlexikon], [https://dokumen.pub/deutsches-literatur-lexikon-das-20-jahrhundert-band-15-hauptmann-heinemann-9783110236910-9783110231618.html Deutsches Literatur-Lexikon]
* Notizzen an Nationalbibliothéiken: [https://d-nb.info/1036724166 DNB], [https://www.a-z.lu/discovery/search?query=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9,AND&tab=DiscoveryNetwork_UCV&search_scope=DN_and_CI_UCV&vid=352LUX_PUB:BIBNET_UNION&facet=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9&facet=creator,include,Hausmann%20Andr%C3%A9&mode=advanced&offset=0 BNL]
{{Commonscat|André Hausmann}}{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gebuer 1920]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2015]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]]
o5tjdregmmfuk9srt4twqhcszsgfexm
2682302
2682300
2026-06-21T11:57:45Z
Puscas
735
/* Kanner- a Jugendzäit */
2682302
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Biographie|Bestuet mat=Catherine Bouchart}}
Den '''André Servais Hausmann''', gebuer de [[14. Februar]] [[1920]] zu [[Esch-Uelzecht]], a gestuerwen den [[20. Juni]] [[2015]] zu [[Wolz (Uertschaft)|Wolz]], war e lëtzebuergesche [[Resistenz zu Lëtzebuerg|Resistenzler]], Schoulmeeschter, Auteur a Lokalhistoriker<ref>Acte de naissance no. 87/1920 des registres de l'état civil de la ville d'Esch-sur-Alzette</ref><ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html|Titel=Dictionnaire des auteurs luxembourgeois|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=Dictionnaire des auteurs luxembourgeois|Sprooch=fr}}</ref>.
Hien huet Wierker an Artikelen iwwer d'Geschicht vun den Uertschaften [[Ouljen]], [[Beefort]], [[Déiljen]], [[Näerden]], [[Äischen]] an [[Habscht]] verëffentlecht, genee sou wéi iwwer seng perséinlech Erfarungen am [[Zweete Weltkrich]], seng Bezéiung zum Foussball, déi traditionell lëtzebuergesch Kultur a Geschichten aus sengem private Liewen.
Säi Wierk dréit zur Dokumentatioun an zur Valoriséierung vum kulturellen, sproochlechen an historesche Patrimoine vu [[Lëtzebuerg (Land)|Lëtzebuerg]] bäi.
== Kanner- a Jugendzäit ==
Nom fréizäitegen Doud vu sengem Papp Enn 1920 war den André Hausmann déi éischt véier Joer vu senger Kandheet bei senger Groussmamm op der Näerdener Millen, wärenddeem seng Mamm a Frankräich goung, fir eng Léier als [[Bitzen|Néiesch]] ze maachen. Nodeems seng Mamm sech nees bestuet hat, ass d'Famill, 1925, op Ouljen an d'Heenzenhaus geplënnert, wou s'e klenge Bauerenhaff an e Bitzatelier bedriwwen huet.
No der Primärschoul zu Ouljen, goung den André Hausmann an den [[Lycée classique d'Echternach|Iechternacher Kolléisch]] (Sektioun Latäin), wou hien am Pensionat Saint-Joseph war.
<!--Am Juni 1936 entscheed hien sech fir d'lëtzebuergesch Nationalitéit<ref>Certificat de nationalité (Heimatschein), délivré le 26 juin 1936 par la Direction Générale de la Justice</ref>.-->
Nom Passageexamen<ref>Certificat d<nowiki>''</nowiki>examen de passage (Ûbergangsprüfung) délivré à André Hausmann le 16 juillet 1937</ref> gouf hien 1937 an d'Normalschoul (''institut pédagogique'') an der Stad opgeholl wou hie vun 1937 bis 1941 seng Ausbildung als Schoulmeeschter gemaach huet. An där Zäit huet hien och seng Passioun fir de [[Foussball]] entwéckelt, an huet an der Sportsekipp vun der Normalschoul gespillt<ref name=":2" />.
D'[[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich#Militäresch Occupatioun|Besetzung vu Lëtzebuerg]] am Mee 1940 huet seng Ausbildung ënnerbrach. <!-- (Ausgeklamert well do stëmmt chronologesch eppes net. De Konvikt gouf eréischt am September 1941 requisitionéiert cf:Lexikon der Wehrmacht, an de [[Convict épiscopal de Luxembourg|Konvikt]] gouf als Lazarett vum Besatzer requisitionéiert an an d'''Reservelazarett Luxemburg'' integréiert.--> Seng Ausbildung ass dunn an der nei etabléierter an ëmbenannter ''Lehrerbildungsanstalt'' (LBA) als ''Lehramtskandidat'' virugaangen, fir d'éischt an der [[École privée Notre-Dame Sainte-Sophie|Sainte-Sophie]] an duerno an der [[École privée Sainte-Anne Ettelbruck|Sainte-Anne]] zu [[Ettelbréck]], wou en an der Promotioun vun 1941 säin Ofschloos gemaach huet.
== De Schoulmeeschter ==
Den André Hausmann huet den 13. Oktober 1941<ref name=":4">[https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=477519 Personalunterlagen des Lehrers Andreas Hausmann], Dossier CdZ-A-5598-15, Archives Nationales du Luxembourg, consulté le 12 janvier 2021.</ref>, am [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich#Militäresch Occupatioun|besate Lëtzebuerg]], als ''alleinstehender Volksschullehrer'' an zu [[Déiljen]] an der [[Gemeng Beefort]] ugefaangen, wou hie bis Juni 1943 war, bis hien an de [[Reichsarbeitsdienst]] huet misse goen a kuerz duerno an d'[[Wehrmacht]] [[Zwangsrekrutéierten (Lëtzebuerg)|zwangsrekrutéiert]] gouf an dowéinst dunn als Réfractaire an den Ënnergrond goung. Nom Krich war hie kuerz Schoulmeeschter zu [[Klengbetten]], ier hien am September 1945 op [[Äischen|Äische]] versat gouf, wou hie bis zu senger Pensioun war. Den André Hausmann huet den ëffentlechen Déngscht als ''Instituteur principal'' den 1. September 1980, no 38 Joer Déngschtzäit, verlooss.
Am Laf vu senger Karriär als Schoulmeeschter huet hie sech och als Personaldelegéierten agesat, war Matgrënner vun der [[Ligue des associations sportives de l'enseignement fondamental|LASEP-Sektioun]] zu Äischen an huet, nieft sengen Aktivitéiten als Katechet a Jugendbegleeder an der [[Kierch Äischen#Geschichtleches|Par Äischen]], d'Scolaires-Foussballekipp vum [[FC Olympique Äischen]] betreit.
== D'Krichsjoren ==
No der Besetzung vu Lëtzebuerg duerch Däitschland am Mee 1940 muss den André Hausmann an senger Funktioun als ''Lehramtskandidat'' op der ''Lehrerbildungsanstalt'' (LBA) un alle grousse Versammlungen (''Grosskundgebungen'') deelzehuelen, déi vun der däitscher Besatzung organiséiert ginn<ref name=":5" />. Hien muss och de politeschen Organisatioune vum Besatzer beitrieden, wéi der ''[[Volksdeutsche Bewegung]]'' (VdB) an der ''Nationalsozialistische Volkswohlfahrt'' (NSV)<ref name=":4" />.
Parallel dozou huet den André Hausmann allerdéngs Verbindungen zur lokaler Resistenz vun der ''[[Letzeburger Vollekslegio'n|Lëtzebuerger Vollekslegioun]]'' (LVL) zu Ouljen<ref>André Hausmann et al., 100 Joer Ouljer Musek 1904-2004, 2004 (ISBN 978-2-879-96816-2)</ref><ref name=":6" />. Hien hëlleft do bei Aktiounen zur Verdeelung vu Fluchblieder géint d'Germaniséierungspolitik<ref name=":5" />. 1942 nodeems hien d'Catherine, seng zukünfteg Fra, kennegeléiert huet, gëtt hien am Oktober vum ''Wehrbezirkskommando'' zu Lëtzebuerg als krichsdéngschtfäeg erkläert a fir den ''Reichsarbeitsdienst'' (RAD) zwangsrekrutéiert. Trotz schrëftlechen Ufroen vun de Buergermeeschtere vu Beefort an Iechternach an dem zoustännege Landrat, déi op de Manktem u qualifizéierte Schoulmeeschtere verweisen fir eng ''Unabkömmlichkeitsstellung'' (UK) fir hien z'erwiirken, gëtt seng Anzéiung nëmme kuerzfristeg verluecht<ref name=":4" />.
Den 21. Juni 1943 trëtt den André Hausmann an de ''Reichsarbeitsdienst'' (RAD) an, a schafft an engem Aarbechtslager nieft der Sprengstofffabréck ''Dynamit Nobel AG'' an de Bëscher vu Bydgoszcz a [[Polen]]. De 25. September 1943 kënnt hien zréck op Déiljen, wou hien bis Dezember 1943 als Schoulmeeschter ré-intégréiert gëtt<ref name=":5" />.
Am Dezember 1943 kritt den André Hausmann den ''Einberufungsbefehl A'' zougestallt fir an d'Wehrmacht. Hien entscheet sech doropshin, dësem Befeel net nozekommen a geet an den Ënnergrond bei säi Cousin. Hie lieft duerno wärend 10 Méint an diversen Stoppen bei Leit aus der Gemeng Näerden, do wou seng zukünfteg Fra Catherine wunnt. Am Januar 1944 gëtt hien aus dem Register vun den Schoulmeeschter gestrach an d'Militärgeriicht vun der 172. Divisioun vun der [[Wehrmacht]] zu Koblenz-Ehrenbreitstein enquétéiert géint hien wéinst Desertioun<ref name=":4" />.
Mat Geschéck a Gléck gëtt hien net vu Kollaborateure verroden a mat der Arrivée vun den éischten amerikanesche Panzer op den Héichten ëm Näerden am September 1944 verléisst hien seng lescht Stopp a geet zréck op Ouljen. Hien ass zu deem Moment Member vun der Resistenzorganisatioun ''Unio’n'' a bedeelegt sech duerno u bewaffneten Patrullen a Sécherheetsdéngschter vun der [[Unio'n vun de Fräiheetsorganisatiounen|Unio'n]]-Miliz zu Ouljen a Klengbetten<ref name=":7" />.
== De Futtball ==
Wärend senger pedagogescher Ausbildung an der Normalschoul trainéiert hien zesumme mat der Sportsekipp vum [[Institut Saint-Jean]] um Terrain vum [[Vëlodrom Belair|ale Velodrom zu Märel]] a spillt vun 1937<ref name=":2" /> un, an de Kompetitioune vun der ''Ligue nationale des étudiants-athlètes'' (LNEA), dem Virleefer vun der LASEL.
Als jonke Schoulmeeschter zu Déiljen huet den André Hausmann tëscht 1941 an 1943 am [[FC Syra Menster]] gespillt.
Als Schoulmeeschter zu Äischen entdeckt hien seng Léift fir de Schoulsport, a speziell fir de Futtball, erëm. Am Joer 1964<ref name=":2" /> grënnt hien zesumme mat anere Schoulmeeschteren déi éischt lokal Sektioun vun der ''[[Ligue des associations sportives de l'enseignement fondamental|Ligue des associations sportives de l'enseignement primaire]]'' (LASEP) zu Äischen. Well et u Sportsinfrastrukture gefeelt huet, hu sech d'Aktivitéite vun der LASEP Äischen haaptsächlech op de Futtball an op d'Liichtathletik konzentéiert.
Vum September 1964 un, huet sech den André Hausmann am FC Olympique Äischen engagéiert, wou hien d'Roll vum Jugendleeder iwwerhëlt. Zesumme mam Schoulmeeschterkolleeg François Frank hëlleft hien, eng Schoulekipp fir de Veräin ze bilden, a gëtt Trainer a Begleeder bis 1978.
Duerch seng Aarbecht entsteet eng enk Verbindung tëscht der LASEP Äischen an dem FC Olympique Äischen, eng Zesummenaarbecht, déi den André Hausmann als wichteg fir d'Zukunft vum Veräin betruecht. Dës Partnerschaft tëscht der LASEP an dem FCO bewäert sech an de Joren duerno.
1978 gëtt den André Hausmann President vum FC Olympique Äischen gewielt a féiert de Veräin zesumme mat villen talentéierten Trainer zu bedeitende Succèsen. Den Héichpunkt vum FCO Äischen gëtt erreecht wéi de Club an d'Finall vun der [[Coupe de Luxembourg (Foussball)|Coupe de Luxembourg]] géint d'Jeunesse Esch<ref>[https://persist.lu/ark:70795/9mc72j7x9k/pages/22/articles/DIVL258?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Euphorie in Eischen,] an: Revue 20/1980</ref> kënnt, déi de 6. Juni 1981<ref>[https://persist.lu/ark:70795/jd81vsb7nk/pages/61/articles/DIVL1052?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 FC Olympique Eischen 1985/86], an: Revue 1/1986</ref> am [[Josy Barthel]] Stadion gespillt gëtt.
1987 trëtt den André Hausmann als President vum Veräin zréck.<ref name=":2" />
== D'Haaptwierker ==
=== Krieg… Liebe… Untergrund (2013) ===
''Krieg… Liebe… Untergrund'' ass eng autobiographesch Erzielung op Däitsch, déi den André Hausmann wärend senger Zäit als Refractaire geschriwwen huet, wou hie sech vun Dezember 1943 bis September 1944 verstoppt huet. An dësem Wierk erzielt hien d'Geschicht wéi hie seng zukünfteg Fra d'Cathriny an de Wirren vum Zweete Weltkrich kenne geléiert huet. D'Buch ass net nëmme e perséinleche Journal an eng grouss Libesgeschicht, mä och en historeschen Temoignage aus der Zäit vun der däitscher Besatzung vu Lëtzebuerg.<ref name=":5">{{Citation|URL=https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&product_id=157|Titel=Krieg... Liebe... Untergrund|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=shop.revue.lu}}</ref>
=== ''Fussball ohne Grenzen (2010)'' ===
Den FCO Eischen ass 85 Joer al ginn. An dësem Buch erzielt den André Hausmann d'Geschicht vum Äischener Futtball an den legendären Opstig vum FC Olympique Äischen bis an d'Coupe-Finall géint d'Jeunesse, eng Leeschtung déi sengesgläichen am Lëtzebuerger Fussball sicht.<ref name=":2">{{Citation|URL=https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&product_id=19&tag=&sort=p.model&order=ASC|Titel=Fussball ohne Grenzen|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=shop.revue.lu|archivedate=2019-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190205094735/https://shop.revue.lu/index.php?route=product/product&tag=&sort=p.model&order=ASC&product_id=19}}</ref>
=== Aus aler Zäit - Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem 2. Weltkrich (1997) ===
Mat dësem autobiographesche Roman, mat Biller vum [[Franz Gelhausen]], beschreift den André Hausmann seng Entwécklung vum klenge "Menn" zum Duerfjong voller Iddien a Spiichten, a méi spéit och säi beruffleche Wee zum Schoulmeeschter, an enger Zäit voller Problemer, Suergen a Geforen.<ref name=":7">{{Citation|URL=https://luxembook.lu/products/aus-aler-zait-erennerungen-aus-de-virkrichsjoeren-an-dem-ii-weltkrich-1|Titel=Aus aler Zäit - Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem II. Weltkrich|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=Luxembook|Sprooch=de}}</ref>
== Engagementer, Funktiounen a Posten ==
* [[Schäffen]] am Gemengerot vun Habscht, vun 1981 bis 1988<ref name=":0" />
* Matgrënner vun der Amiperas, Sektioun Äischen, 1982
* President vum [[GERO – Kompetenzzenter fir den Alter|RBS]] - Zenter fir Altersfroen, haut GERO, 1988<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/smtq2h1kpc/pages/16/articles/DIVL511?search=RBS+Hausmann|Titel=Die Liebe meines Lebens, an der Zäitschrëft Revue 6/2010|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Tina Noroschadt|Datum=2010|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/mq59p7f9ds/pages/145/articles/DIVL6183?search=RBS+Hausmann|Titel=BnL Viewer|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref><ref name=":3">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/4jm6k50wv2/pages/50/articles/DIVL1126?search=lasep+eischen|Titel=Altern ohne älter zu werden, an der Zäitschrëft Revue 34/1989|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Roland Baumann}}</ref>
* Member vum conseil supérieur pour personnes âgées (vun 1999 un)<ref name=":0" />
* Matgrënner vun der LASEP, Sektioun Äischen, a Member vum Comité vun 1964 bis 1987<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/v3fpskw20s/pages/16/articles/DIVL264?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Ein Sechzigjähriger steht sich gut, an: Revue 42/1982|Gekuckt=01.11.2024|Datum=1982|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Nationalcomité vun der LASEP (Datumer onbekannt)<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/vd2kvfd1x/pages/12/articles/DIVL1297?search=LAsep+Nationalkongress+hausmann|Titel=Die Lasep zog Bilanz|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=14. Juli 1970|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/7ms7b3jn3/pages/17/articles/DIVL2346?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Die Lasep sucht Dirigenten|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=20. Oktober 1980|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* ''Jugendleiter'' vum FCO Äischen vun 1964 bis 1978<ref name=":3" />
* President vum FCO Äischen vun 1978 bis 1987<ref name=":2" /><ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/9mc72j7x9k/pages/22/articles/DIVL258?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Euphorie in Eischen, an: Revue 20/1980|Gekuckt=01.11.2024|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Zënter 1960 Member vun der Associatioun vun den "Enrôlés de Force", Sektioun Äischen<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/t106hg3d7/pages/6/articles/DIVL669?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Die Zwangsrekrutierten der Sektion Eischen hielten Rückschau|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=12. März 1980|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Verwaltungsrot vun den Œuvres paroissiales de Eischen vun 1978 bis 1989<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/h9p7dkq8w/pages/10/articles/DIVL769?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=100 Jahre Pfarrei Eischen|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=16. November 1965|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Member vum Comité vun der Amicale "LVL 1940–1946" (Datumer onbekannt)<ref name=":6">{{Citation|URL=https://beaufort.lu/wp-content/uploads/2020/09/De-Beeforter-27.pdf|Titel=Kongress Amicale LVL 1940-1946, Dans: De Beeforter 27/2002|Gekuckt=30 octobre 2024}}</ref>
* Personaldelegéierte fir d’Léierpersonal zu Äischen (Datumer onbekannt)<ref>{{Citation|URL=https://viewer.eluxemburgensia.lu/ark:70795/rhkbgcsn2/pages/7/articles/DIVL669?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22|Titel=Doppelfeier in Eischen|Gekuckt=01.11.2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=23. Februar 1967|Wierk=viewer.eluxemburgensia.lu}}</ref>
* Organisatiounsmember vum Poopstbesuch 1985 (Verantwortlechkeetsberäich Transport)<ref name=":3" />
== Titelen an Auszeechnungen ==
* Chevalier de l'Ordre du Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (1975)<ref>Ordre de Jean, Grand-Duc de Luxembourg, Duc de Nassau, etc, donné au Palais de Luxembourg le 19 juin 1975.</ref>
* Instituteur principal honoraire de la commune de Hobscheid (1980)<ref name=":1">Décision du conseil communal de Hobscheid, séance du 17 juillet 1980</ref>
* Médaille de mérite FLF en or pour services éminents rendus (1994)
* Titre de Résistant par arrêté ministériel, carte no. 1937<ref>Arrêté ministériel du 24 octobre 1997 octroyant les Titre, Carte et Insigne de Résistant à Monsieur André Hausmann, Eischen.</ref>
* Ruban en argent des enrôlés de force 1968<ref>FNEF LUX Fiche de renseignement 1969</ref>
== Literarescht Wierk ==
=== Bicher ===
* ''Aus aler Zäit. Erënnerungen aus de Virkrichsjoeren an dem II. Weltkrich''., Itzig, Service de Formation Socio-Familiale R.B.S., 1997, 212 p. (<nowiki>ISBN 9782919999866</nowiki>)
* ''Krieg… Liebe… Untergrund'', Luxembourg, Revue (éditions), 2013, 128 p. (<nowiki>ISBN 978-2-919999-86-6</nowiki>)
* ''Fussball ohne Grenzen und die Geschichte des erstaunlichen F.C. Olympique Eischen'', Luxembourg, Revue (Editions), 2010, 83 p. (<nowiki>ISBN 978-2-919999-66-8</nowiki>)
=== Bicher-Kollaboratiounen an aner Texter ===
* André Hausmann zesumme mam [[Emil Angel]], am Buch: ''Déi Gefiller sinn nët ze beschreiwen! Erënnerungen un d'Liberatioun 1944/45'', Itzig, Editioun service RBS - Groupe Biographique, 2005, 400 p. (<nowiki>ISBN 2-9599796-7-2</nowiki>), p. 34, 80, 124, 131, 145, 156, 234, 236, 245, 248, 251 et 285
* André Hausmann et al., am Buch: ''60 Jahre FC Olympique Eischen: 1922-1982'', Imprimerie Reka, 1982, 187p.
* André Hausmann ''et al.'', am Buch: ''Et war een deemols nët méisseg, Itzig'', Editions Servic RBS, 2009, 240 p. (<nowiki>ISBN 978-2-9599721-5-7</nowiki>), p. 27, 77, 82, 101 à 106, 139, 175, 184 à 185, 196, 216, 225 à 228
* ''D'Entwécklung vum Schoulwiesen'', am Buch: 200 Joer Par Äischen, Bicentenaire de la paroisse d'Eischen, Petange, Imprimerie Heintz, 2008, 368 p., p. 227 à 244
* ''Kannerspiller aus aler Zäit'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek 1904-2004, Luxembourg, Imprimerie Watgen, 2004, 319 p. (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 201 à 203, ill. 201
* ''Markant Biller an Zeenen vum II. Weltkrich aus Ouljer Siicht'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 257 à 265, ill. 257
* ''Hobby Beschäftigungen, wéi se fréier um Duerf bestanen hun'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 197 à 199
* ''Hoffmann Paul (de Pittse Pol)'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 235 à 236
* ''Leonardy Jos (Fils. Jos.) seng Erliefnesser am II. Weltkrich'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 245 à 256
* ''D'Zwangsrekrutéierung a "Kriegshilfsdienst" am II. Weltkric''h, am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 229 à 232
* ''D'Ouljer Meedercher am II. Weltkrich'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 243
* ''Die herrschaftliche Bannmühle von Olingen a.d.Syr'', am Buch: 100 Joer Ouljer Musek: 1904 - 2004, 2004 (<nowiki>ISBN 978-2-879-96816-2</nowiki>), p. 145 à 149
* ''Schoulmeeschter zu Déiljen am 2. Weltkrich'', am Buch: Beaufort im Wandel der Zeit, Band 2, Beaufort, Imprimerie Saint Paul, 1993, 351 p. (<nowiki>ISBN 2919985019</nowiki>, lire en ligne), p. 315 à 323
* ''Vun den 30er zu den 80er Joeren'', am Buch: 50 Joer Âischener Scouten, Petange, 1984, p. 29 à 45
* ''Nördingen'', an der Zäitschrëft: Heimat und Mission 11/1978, Clairefontaine, 1978, p. 238 à 240
* ''Das Jahr 1898 in Eischen'', am Buch: 1898-1973: Festivités du 75e anniversaire / Harmonie Eischen, Esch-sur-Alzette, 1973, p. 35 à 48
* ''Kleinbettingen,'' an der Zäitschrëft: Revue 20/1970, 1970, p. 46 à 57
* ''Von Hobscheid und seiner Geschichte'', am Buch: 1919-1969: Cinquantième anniversaire de l'Harmonie Hobscheid, 1969, p. 23 à 32
* ''Hobscheid'', an der Zäitschrëft: Revue 12/1969, Luxembourg, Editions Revue, 1969, p. 38 à 43
* ''Steinfort in voller Blüte'', an der Zäitschrëft: Revue 29, 30/1968, 1968, Nr. 29, p. 13-18 ; Nr. 30, p. 23-29
* ''Nördingen gestern und heute'', an der Zäitschrëft: Revue 47, 48, 49/1967, Editions Revue, 1967, Nr. 47, p. 22-25 ; Nr. 48, p. 24-27 ; Nr. 49, p. 24-26
* ''Eischen im Wandel der Zeit'', am Buch: Le livre du centenaire de l'église paroissiale d'Eischen, Luxembourg, Imprimerie St. Paulus, 1965, 200 p. (lire en ligne), p. 17 à 63
* ''Eischen, Dorf an der Grenze'' (article d'histoire locale), an der Zäitschrëft: Revue 30/1963, Luxembourg, Editions Revue, 1963 (lire en ligne), p. 10 à 22
* ''Der Fussballsport in Eischen...'', am Dokument: Inauguration du nouveau drapeau et du terrain des sports le 19 juin 1960: (Programme officiel), 1960
=== Konferenzen a Virliesungen ===
* André Hausmann, Vortrag über die Geschichte der Renterter Kapelle zum Anlass des Bischofstreffens, Eischen, 2 septembre 1978<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/92n5q9fc5/pages/5/articles/DIVL478?search=Bischofstreffen+hausmann|Titel=Bischofstreffen in Eischen|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Luxemburger Wort|Datum=5. September 1978}}</ref>
* André Hausmann ''et al.'', Conférence "Besatzungszeit in Luxemburg" dans le cadre de l'exposition "Vernichtungskrieg. Verbrechen der Wehrmacht, CNFPC, Esch Raemerich, 2002<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/n9hm1gh1wr/pages/58/articles/DIVL1451?search=CNFPC,+Esch+Raemerich|Titel=Vortrag und Lesung "Besatzungszeit in Luxemburg"|Gekuckt=1. November 2024|Datum=4. Dezember 2002}}</ref>
* Syndicat d'Initiative Eischen, Promenade culturelle à Eischen-Clairefontaine avec explications historiques et anecdotiques par André Hausmann., Eischen, 6 octobre 1984
=== Ernimmungen a Kommentarer ===
* Michel Schroeder, ''Des auteurs de chez nous. Leurs livres méritent notre attention'', an: Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek, 06.08.2013, Luxembourg, 2013<ref>{{Citation|URL=https://www.zlv.lu/db/1/1413053858389/0|Titel=Des auteurs de chez nous. Leurs livres méritent notre attention, dans: Zeitung vum Lëtzebuerger Vollek, 06.08.2013|Gekuckt=1. November 2024|Datum=2013}}</ref>
* Gabrielle Seil, ''Ewige Liebe & Ewige Treue'', an der Zäitschrëft: Revue. 60 (2005) 37, p. 86-90, Revue (Editions), 2005<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/bn1dsvq432/pages/87/articles/DIVL1184?search=%22gabrielle+seil%22+Hausmann|Titel=Ewige Liebe & Ewige Treue, dans: Revue. 60 (2005) 37, p. 86-90|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Garielle Seil|Datum=2005}}</ref>
* Henri Koch-Kent, ''Sie boten Trotz. Luxemburger im Freiheitskampf 1939-1945'', Luxembourg, 1974, 416 p., p. 20<ref>{{Citation|URL=https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html|Titel=André Hausmann|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Sandra Schmit|Datum=14. Juni 2022|Editeur=https://www.autorenlexikon.lu/}}</ref>
* e.f., ''Zeitgenössische Geschichtsschreibung,'' an der Zäitschrëft: Revue, vol. 21, Editions Revue, 1973, p. 68<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/w3c3b0hf9z/pages/68/articles/DIVL739?search=henri+koch-kent+hausmann|Titel=Zeitgenössische Geschichtsschreibung, dans: Revue 21/1973|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=e.f.}}</ref>
* Roby Zenner, ''A la mémoire d'André Hausman d'Eischen'', an der Zäitschrëft: école et vie, vol. 6, 2015, p. 43-45
* Lëtzebuerger Bicherediteuren, Bestseller 2011 - Numéro 10 sur les listes des meilleures ventes, 2011<ref>{{Citation|URL=http://www.bicherhaischen.lu/uploads/4/1/0/9/4109185/bestseller_feb.pdf|Titel=Bestseller 2011 - Numéro 10 sur les listes des meilleures ventes|Gekuckt=1. November 2024|Auteur=Lëtzebuerger Bicherediteuren|Datum=2011}}</ref>
== Um Spaweck ==
* Historesch Ressourcen: [http://www.ons-jongen-a-meedercher.lu/archives/personnes/hausmann-andre/videos ons-jongen-a-meedercher.lu]; [https://query.an.etat.lu/Query/detail.aspx?ID=477519 ANLUX, CdZ-A-5598-15]; [https://eluxemburgensia.lu/search?query=%22Andr%C3%A9%20Hausmann%22&rows=20&start=0&contains=true&exact=false eluxemburgensia.lu]; [https://www.a-z.lu/discovery/search?query=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9,AND&tab=DiscoveryNetwork_UCV&search_scope=DN_and_CI_UCV&vid=352LUX_PUB:BIBNET_UNION&facet=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9&facet=creator,include,Hausmann%20Andr%C3%A9&mode=advanced&offset=0 BNL]
* Roland Baumann, [https://persist.lu/ark:70795/4jm6k50wv2/pages/50/articles/DIVL1117?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Altern ohne älter zu werden. Ein Porträt von André Hausmann], Revue 34/1989
* [https://persist.lu/ark:70795/v3fpskw20s/pages/16/articles/DIVL264?search=%22andr%C3%A9+hausmann%22 Ein sechzigjähriger steht sich gut], Revue 42/1982
* Tina Noroschadt, [https://persist.lu/ark:70795/smtq2h1kpc/pages/16/articles/DIVL511?search=RBS+Hausmann Die Liebe meines Lebens], Revue 6/2010.
* Generell Ressource: Dem André Hausmann seng Wierker
* Notizzen an Dictionnairen oder Enzyklopedien: [https://www.autorenlexikon.lu/page/author/728/728/FRE/index.html Luxemburger Autorenlexikon], [https://dokumen.pub/deutsches-literatur-lexikon-das-20-jahrhundert-band-15-hauptmann-heinemann-9783110236910-9783110231618.html Deutsches Literatur-Lexikon]
* Notizzen an Nationalbibliothéiken: [https://d-nb.info/1036724166 DNB], [https://www.a-z.lu/discovery/search?query=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9,AND&tab=DiscoveryNetwork_UCV&search_scope=DN_and_CI_UCV&vid=352LUX_PUB:BIBNET_UNION&facet=creator,exact,Hausmann,%20Andr%C3%A9&facet=creator,include,Hausmann%20Andr%C3%A9&mode=advanced&offset=0 BNL]
{{Commonscat|André Hausmann}}{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Gebuer 1920]]
[[Kategorie:Gestuerwen 2015]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auteuren]]
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Schoulmeeschteren]]
thrwvrox206jx8msrbcl36if7ulypxm
Wikipedia:The Signpost
4
172601
2682259
2679337
2026-06-21T03:21:30Z
MediaWiki message delivery
23144
Neien Abschnitt /* The Signpost: 21 June 2026 */
2682259
wikitext
text/x-wiki
{| class="hintergrundfarbe2 rahmenfarbe1" style="width: 100%; padding: 10px; font-size: 95%; margin-right: 5px; border-style: solid;"
|
Op dëser Säit fannt Dir déi aktuell Editioun vu '''''The Signpost'''''. Méi Detailer fannt Dir op der Säit [[:en:Wikipedia:Wikipedia_Signpost|The Signpost]] op der Wikipedia op Englesch.
Wann Dir keng Editioun verpasse wëllt, kënnt Dir dës Säit [[Hëllef:Iwwerwaachungslëscht|iwwerwaachen]] oder [[Hëllef:Abonnementer|abonéieren]]. Fir weider Newsletteren, kuckt wgl. [[Wikipedia:Newsletteren]].<!-- Eeler Editioune fannt Dir an den Archiven: [[Wikipedia:The Signpost/Archiv/2025|2025]]– [[Wikipedia:The Signpost/Archiv/2026]] - …-->
|}
[[Kategorie:Wikipedia-Administratioun]]
== ''The Signpost'': 2 October 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/News and notes|Larry Sanger returns with "Nine Theses on Wikipedia"; WMF publishes transparency report]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/In the media|Extraordinary eruption of "EVIL" explained]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Disinformation report|Emails from a paid editing client]]
* Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Discussion report|Sourcing, conduct, policy and LLMs: another 1,339 threads analyzed]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Community view|The pressing questions of the modern WWW, as seen from the Village Pump]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Recent research|Is Wikipedia a merchant of (non-)doubt for glyphosate?; eight projects awarded Wikimedia Research Fund grants]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Opinion|Some disputes aren't worth it]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Obituary|Michael Q. Schmidt]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Traffic report|Death, hear me call your name]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Comix|A grand spectacle]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:55, 2. Okt. 2025 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29367448 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 20 October 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/News and notes|Board shuffles, LLM blocks increase, IPs are going away]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Special report|The election that isn't]]
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Interview|The BoT bump]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/In the media|An incident at WikiConference North America; WMF reports AI-related traffic drop and explains Wikipedia to US conservatives]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Traffic report|One click after another]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Humour|Wikipedia pay rates]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:45, 20. Okt. 2025 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:Bri@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29377595 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 10 November 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/News and notes|Temporary accounts go live and WMF board member self-suspends]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Community view|Six Wikipedians' thoughts on Grokipedia, and the humanity of it all]]
* Wikicup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Wikicup report|BeanieFan11, WikiCup victor of 2025, covers the results]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/In the media|Jimbo's book, an argument about genocide, and a train of shame]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Recent research|Taking stock of the 2024–2025 research grants]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Opinion|With Grokipedia, top-down control of knowledge is new again]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Obituary|Struway]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Traffic report|The documentaried, the disowned, the deceased, Diwali and the Dodgers]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Comix|Head of steam]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:57, 10. Nov. 2025 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29568932 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 1 December 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/News and notes|Election cycles come and go, and Wikimedia Foundation achieves record revenue in 2024–2025!]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/In the media|Wales walk-off, antisemitism, supernatural powers, feminism turmoil, saints, and sex]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Recent research|At least 80 million inconsistent facts on Wikipedia – can AI help find them?]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Disinformation report|Epstein email exchanges planned strategy, edits and reported progress]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Traffic report|It's a family affair]]
* Book review: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Book review|''The Seven Rules of Trust'']]
* From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/From the archives|"I have been asked by Jeffrey Epstein ..."]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Humour|An interview with Wikipe-tan]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Opinion|AI finds errors in 90% of Wikipedia's best articles]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Serendipity|Highlights from the itWikiCon 2025]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Comix|Madness]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:16, 1. Dez. 2025 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:Bri@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29700455 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 17 December 2025 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Interview|Part 1: Bernadette Meehan]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/News and notes|We're gonna have a party!]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/In the media|The "bigg" bosses: Robertsky and the Pope]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Traffic report|Death and stranger things]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Gallery|A feast of holidays and carols]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Obituary|Michal Lewi (Iwelam) and Alan R. King (A R King)]]
* Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Concept|List of xxtreme sports (redirected from Electrojousting)]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Comix|display: flex-inline;]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:05, 17. Dez. 2025 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29700455 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 15 January 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/News and notes|Wikipedia's 25th anniversary is here!]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Special report|Wikipedia at 25: A Wake-Up Call]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Serendipity|The WMF wants to buy you books!]]
* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/WikiProject report|Time for a health check: the Vital Signs 2026 campaign]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/In the media|Fake Acting President Trump and a Wikipedia infobox]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Community view|The inbox behind Wikipedia]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Recent research|Art museums on Wikidata; comparing three comparisons of Grokipedia and Wikipedia]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Traffic report|Tonight I'm gonna rock you]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Comix|Oh come on man.]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:19, 15. Jan. 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29899914 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 29 January 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Traffic report|The most viewed articles of 2025]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News and notes|Good news... but also bad news for the Public Domain]]
* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News from Diff|Solving puzzles together]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/In the media|Every view on the 25th anniversary of everything]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Comix|Perspectives]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:31, 29. Jan. 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29988053 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 17 February 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]]
* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:03, 17. Feb. 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 10 March 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]]
* Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]]
* WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]]
* Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:15, 10. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 31 March 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]]
* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]]
* Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:08, 31. Mäe. 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 21 April 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:50, 21. Abr. 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:JPxG@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 22 May 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]]
* Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]]
* Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]]
* Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]]
* Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:19, 22. Mee 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:Bri@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30513885 benotzt huet-->
== ''The Signpost'': 21 June 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/From the editors|Ways for beginners to support ''The Signpost'' community journalism]]
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/News and notes|Community Tech development team disbanded]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Disinformation report|PR for the people?]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Recent research|Proposed tagging system for AI involvement; successful and unsuccessful AI tools for contributors]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In the media|Who won a 14th century battle and who won the 2026 Iran war?]]
* Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Community view|Putting the Wish into the Wishlist]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/In focus|A global standard for Neutral Point of View]]
* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/On the bright side|Flowers, blue helmets, reefs, pride, and Juneteenth]]
* Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Op-ed|Breathe, Don’t Panic, there is a different story about Wikimedia + AI futures]]
* Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Opinion|Wikimedia Foundation staff develop union and Wikimedia user community reacts]]
* Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Technology report|Community Tech team is disbanded, controversy erupts]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Traffic report|'Cause this is thriller, thriller night]]
* WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/WikiConference report|Report of Volunteer Supporters Network Annual Meeting 2026]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Comix|Take your turn]]
* Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-06-21/Humour|Group of banned T-shirt makers comes out of hiding to sell new Wikipedia-themed merchandise]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:21, 21. Jun. 2026 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Message gouf vum User:Bri@metawiki geschéckt, deen d'Lëscht op https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30604303 benotzt huet-->
4oneitur97hsh0gsryn2ux5risn9zma
Mérite Elsy Jacobs
0
173369
2682254
2678886
2026-06-20T23:50:56Z
InternetArchiveBot
50611
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
2682254
wikitext
text/x-wiki
De '''Mérite Elsy Jacobs''' ass eng no der [[Elsy Jacobs]] genannt Auszeechnung, déi vun der [[Mérite Elsy Jacobs (Veräin)|ASBL mam selwechten Numm]] vergi gëtt. Mam Präis gi Fräiwëlleger ausgezeechent, déi e besonnesch bedeitende Bäitrag zum Fraesport an zur [[Chancëgläichheet]] am Sport geleescht hunn.
De Mérite Elsy Jacobs besteet zënter …{{Wéini?}}; zënter 2023 gëtt jeeweils en nationalen an e lokale Präis (vun der Stad Lëtzebuerg) verginn<ref name=":0">{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/fr/la-ville/engagements-de-la-ville/actions-sociales/egalite-des-chances/egalite-des-genres-dans-le-sport|Titel=Egalité des genres dans le sport {{!}} Ville de Luxembourg|Gekuckt=2025-12-08|Wierk=www.vdl.lu|Sprooch=fr}}</ref>.
== Laureaten ==
{| class="wikitable"
|+
!Joer
!National·e Laureat·in
!Lokal·e Laureat·in
Stad Lëtzebuerg
!Informatiounen
!Referenz
|-
|2010
|Roland Beck
|–
|
|<ref name=":1">{{Citation|URL=https://garnich.lu/wp-content/uploads/2021/04/Festival-Elsy-Jacobs-2021-Brochure.pdf|Titel=Mérite Elsy Jacobs 2021 pour la promotion du sport féminin|Gekuckt=08.12.2025|Wierk=Festival Elsy Jacobs|Editeur=garnich.lu|Säiten=S. 23|Sprooch=fr|archivedate=2024-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240717050844/https://garnich.lu/wp-content/uploads/2021/04/Festival-Elsy-Jacobs-2021-Brochure.pdf}}</ref>
|-
|2011
|Gisèle Dries
|–
|Presidentin vum „Lady Team“ vun der ASBL [[Sport a Fräizäit Zéisseng]], Co-Organisateur vum [[Festival Elsy Jacobs]]
|<ref>{{Citation|URL=https://www.mywort.lu/de/mywort/cessingen/news/sport-a-fraeizaeit-zeisseng-setzt-auf-jugendarbeit-58fe33bba5e74263e13ba07d|Titel=„Sport a Fräizäit Zéisseng“ setzt auf Jugendarbeit|Gekuckt=2025-12-08|Datum=2011-02-22|Wierk=mywort.lu|Sprooch=de}}</ref>
|-
|2012
|Carlo Hastert
|–
|
|<ref name=":1" />
|-
|2013
|Misch Feidt
|–
|
|<ref name=":1" />
|-
|2014
|Jacqueline Olsem,
Dan Maas
|–
|
|<ref name=":1" />
|-
|2015
|Henri Franck
|–
|De Buergermeeschter Henri Franck gëtt am Numm vun all de Leit a senger Gemeng ([[Gemeng Garnech|Garnech]]), ausgezeechent déi de Festival Elsy Jacobs ënnerstëtzen a sech domat fir d'Gläichstellung vun de Geschlechter am Sport engagéieren.
|<ref>{{Citation|URL=https://elsy-jacobs.lu/wp-content/uploads/2015/04/brochure-2015-web.pdf|Titel=Mérite Elsy Jacobs 2015 pour la promotion du sport féminin|Gekuckt=08.12.2025|Wierk=Festival Elsy Jacobs 2015|Editeur=elsy-jacobs.lu|Säiten=S. 20|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|2016
|Claude Weinzierl
|–
|De laangjäregen Trainer a Manager vum ''Roude Léiw Bascharage'' (Handball Käerjeng) krut d'Auszeechnung speziell fir seng Aarbecht fir den Dammenhandball
|<ref>{{Citation|URL=https://www.mywort.lu/fr/mywort/niederkerschen/news/merite-elsy-jacobs-2016-fir-de-claude-weinzierl-58fe1a12a5e74263e13b08d1|Titel=Mérite Elsy Jacobs 2016 fir de Claude Weinzierl|Gekuckt=2025-12-08|Datum=2016-04-19|Wierk=mywort.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|2017
|Michel Zangerlé
|–
|
|<ref name=":1" />
|-
|2018
|Danielle Lorang
|–
|
|<ref name=":1" />
|-
|2019
|Rose Settanni
|–
|
|<ref name=":1" />
|-
|2020
| rowspan="2" |Georges Fohl
| rowspan="2" |–
| rowspan="2" |De Buergermeeschter Georges Fohl gëtt am Numm vun all de Leit a senger Gemeng (Garnech), ausgezeechent déi de Festival Elsy Jacobs ënnerstëtzen a sech domat fir d'Gläichstellung vun de Geschlechter am Sport engagéieren.
| rowspan="2" |<ref name=":1" />
|-
|2021
|-
|2023
|Antoinette Gary- Kox
|Jeanny Lauer
|?
D'Jeanny Lauer schafft zënter 25 Joer am Sekretariat vum CSL Athletics an engagéiert sech mat Engagement fir d'Athleten a fir d'Gläichberechtegung an
|<ref name=":0" /><ref>{{Citation|URL=https://fr.linkedin.com/posts/joelle-letsch-46224747_womeninsports-%C3%A9galit%C3%A9sport-sports-activity-7130152272105201664-v3Bt|Titel=#womeninsports #égalitésport #sports {{!}} Joelle Letsch|Gekuckt=2025-12-08|Wierk=fr.linkedin.com|Sprooch=en}}</ref>
|-
|2024
|Paul Wilwerding
|Ankie Timmers
|De Paul Wilwerding ass eng emblematesch Figur vum lëtzebuergesche Fraefussball. Hie war bal zwanzeg Joer laang Trainer vun der SC Ell Dammenekipp an huet mat hir d'''Coupe des dames'' gewonnen
D'Ankie Timmers ass bekannt fir hir onermiddlech Efforte fir d'Powerlifting bei den Dammen ze fërderen.
|<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/luxembourg/le-merite-elsy-jacobs-pour-un-entraineur-de-foot-et-une-powerlifteuse/|Titel=Le Mérite Elsy-Jacobs pour un entraîneur de foot et une powerlifteuse {{!}} Le Quotidien|Gekuckt=2025-12-08|Sprooch=fr}}</ref>
|-
|2025
|Nicole Wampach
|Christiane Eiffes
|
|<ref>{{Citation|URL=https://www.vdl.lu/fr/actualites/ceremonie-de-remise-de-prix-du-merite-elsy-jacobs|Titel=Cérémonie de remise de prix du Mérite Elsy Jacobs {{!}} Ville de Luxembourg|Gekuckt=2025-12-08|Wierk=www.vdl.lu|Sprooch=fr}}</ref>
|}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Lëtzebuergesch Auszeechnungen]]
h2m7oklksoih2isej8g3ippivyzzffl
Tisztelet és Szabadság Párt
0
174267
2682242
2677484
2026-06-20T16:05:40Z
Mobby 12
60927
neie Logo
2682242
wikitext
text/x-wiki
{{Aner Bedeitungen op Mooss|der ungarescher Partei, där hiren Numm d'Ofkierzung TISZA huet|aner Bedeitungen|Tisza (Homonymie)}}
{{Infobox Partei
|Numm=Tisztelet és Szabadság Párt
|native_name= Respekt- a Fräiheetspartei
|Faarfcode=#88E8FF
|Ofkierzung=TISZA
|Logo=Tisza Logo, 2026.svg
|Politesch Positioun=[[Mëtt-Riets (Politik)|Mëtt-riets]]
|Europäesch Parlamentsgrupp=[[Europäesch Vollekspartei]]
|Ideologien=[[Konservatismus]]<br>[[Populismus]]<br>[[Liberalismus]]<br>[[Pro-Europäismus]]
|Gegrënnt=[[23. Oktober]] [[2020]]
|President=[[Péter Magyar]]
|Sëtz1_Titel=[[Ungarescht Parlament]]
|Sëtz1={{Infobox Partei/Sëtz|141|199|hex=#88E8FF}}
|Sëtz2_Titel=[[Europäescht Parlament|Europaparlament]]
|Sëtz2={{Infobox Partei/Sëtz|7|21|hex=#88E8FF}}
|Websäit=[https://magyartisza.hu/ www.magyartisza.hu]
}}
[[Fichier:Peter Magyar.Viktor Orban.jpg|miniatur|258x258px|De [[Péter Magyar]] an de [[Viktor Orbán]] am Europaparlament.]]
D''''Tisztelet és Szabadság Párt''', (kuerz, '''TISZA'''; [[lëtzebuergesch|lb]]: ''Respekt- a Fräiheetspartei''), ass eng [[Konservatismus|konservativ]] [[politesch Partei]] an [[Ungarn]] déi [[2020]] gegrënnt gouf.
== Geschicht ==
D'Partei gouf bekannt, nodeems de fréiere [[Fidesz]]-Politiker [[Péter Magyar]] Parteimember gouf an iwwer d'[[Korruptioun]] am Land geschwat huet. Bei den [[Wale fir d'Europäescht Parlament|Europawale vun 2024]] huet d'Partei op ee Coup siwe Sëtz am [[Europäescht Parlament|Europäesche Parlament]] kritt.
Virum Péter Magyar war d'Tisza eng kleng [[Konservatismus|konservativ]] Partei, déi sech als "ideologiefräi" definéiert huet. Ënnert dem Magyar gouf s'eng mëtt-riets Partei a Member vun der [[Europäesch Vollekspartei|Europäescher Vollekspartei]].<ref>{{Citation|Titel=European elections 2024: A night of drama as EU moves to right|URL=https://www.bbc.com/news/articles/c722rq29x7wo|Wierk=www.bbc.com|Datum=10.06.2024|Gekuckt=01.02.2026|Sprooch=en}}</ref> D'Partei huet vermidden, kloer ideologesch Positiounen ze huelen.<ref>{{Citation|Titel=The year of Péter Magyar: great expectations, great challenges|URL=https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2025-06-05/year-peter-magyar-great-expectations-great-challenges|Wierk=OSW Centre for Eastern Studies|Datum=05.06.2025|Gekuckt=01.02.2026|Sprooch=en}}</ref>
== Parteipresidenten ==
# Attila Szabó (2020 – 2024)
# Péter Magyar (2024 – )
== Walresultater ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! Joer
! Wal
! colspan="2" |Stëmmen
! %
! Sëtz
|-
| style="text-align:center" | 2024
| {{flagicon|EU}} [[Europawal an Ungarn 2024|Europawal 2024]]
| colspan="2" style="text-align: right;" |{{formatnum:1352699}}
| style="text-align:center;" | 29,6 %
| style="text-align:center;" | {{Infobox Partei/Sëtz|7|21|hex=#88E8FF}}
|-
| rowspan="2" style="text-align: center;" |2026
| rowspan="2" |{{flagicon|HUN}} [[Parlamentswal an Ungarn 2026|Parlamentswal 2026]]
|Lëschten
| style="text-align: right;" |{{formatnum:3385890}}
| style="text-align: center;" |53,2 %
| rowspan="2" style="text-align: center;" |
{{Infobox Partei/Sëtz|141|199|hex=#88E8FF}}
|-
|Walkreeser
| style="text-align: right;" |{{formatnum:3339527}}
| style="text-align: center;" |55,8 %
|}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://magyartisza.hu/ Websäit vun der TISZA]
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen}}
[[Kategorie:Konservativ politesch Parteien]]
[[Kategorie:Politesch Parteien an Ungarn]]
[[Kategorie:Chrëschtlech-demokratesch Parteien]]
jdmir7p8ytjsan6eheujm5h3hheuezu
Fidesz
0
175224
2682241
2675837
2026-06-20T16:03:44Z
Mobby 12
60927
Update
2682241
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Partei
|Numm=Fidesz
|native_name=Fidesz – Magyar Polgári Szövetség
|Faarfcode=#FF6A00
|Ofkierzung=
|Logo=Fidesz 2015.svg
|Politesch Positioun=[[Riets (Politik)|Riets]]
|Europäesch Parlamentsgrupp=[[Patriote fir Europa]]
|Ideologien=[[Konservatismus]]<br>[[Populismus]]<br>[[EU-Skepsis]]<br>[[Ultranationalistesch]]
|Gegrënnt=[[30. Mäerz]] [[1988]]
|President=[[Viktor Orbán]]
|Sëtz1_Titel=[[Ungarescht Parlament]]
|Sëtz1={{Infobox Partei/Sëtz|52|199|hex=#FF6A00}}
|Sëtz2_Titel=[[Europäescht Parlament|Europaparlament]]
|Sëtz2={{Infobox Partei/Sëtz|10|21|hex=#FF6A00}}
|Sëtz3_Titel=Generalversammlung vu Budapest
|Sëtz3={{Infobox Partei/Sëtz|10|33|hex=#FF6A00}}
|Websäit=[https://fidesz.hu/ www.fidesz.hu]
}}
[[Fichier:Fidesz-old-logo.jpg|thumb|De Logo vun 1988.|260x260px]]
D''''Fidesz''', mam kompletten Numm '''Fidesz – Magyar Polgári Szövetség''' (iwwersat: Fidesz – Ungaresch Biergerallianz), ass eng [[Riets (Politik)|riets]] [[politesch Partei]] an [[Ungarn]] déi [[1988]] gegrënnt gouf.
== Geschicht ==
D'Partei gouf den 30. Mäerz 1988 als eng radikal Partei vu 37 jonke Persoune gegrënnt.<ref>{{Citation|URL=https://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/wie-fidesz-von-einer-liberalen-zur-rechtsnational-partei-wurde-16085418.html|Titel=Wie Fidesz von einer liberalen zur rechtsnational Partei wurde|Gekuckt=09.04.2026|Datum=14.03.2019|Wierk=FAZ.NET|Sprooch=de}}</ref> Bei den éischte fräie Walen, 1990, koum d'Partei op 9 % vun de Stëmmen.
No an no krut d'Partei ëmmer méi Zoustëmmung an huet vun [[1998]] bis [[2002]] eng éischt Kéier d'Regierung gestallt.
[[2010]] gouf s'erëmgewielt an huet bis [[2026]] mam [[Viktor Orbán]] de Premier gestallt.
{{Kapitel Info feelt}}
== Parteipresidenten ==
# 1988–1993: Gremium vu 6 Memberen
# 1993–2000: Viktor Orbán
# 2000–2001: László Kövér
# 2001–2002: Zoltán Pokorni
# 2002–2003: (kommissaresch) János Áder
# zënter 2003: Viktor Orbán
== Walresultater ==
{{Kapitel Info feelt}}
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20230427090334/https://www.fidesz.hu/ Websäit vun der Fidesz]
{{Autoritéitskontroll}}{{Sozial Medien}}{{Referenzen}}
[[Kategorie:Konservativ politesch Parteien]]
[[Kategorie:Politesch Parteien an Ungarn]]
[[Kategorie:Populismus]]
1d6zkqwp8ychlolurwmwnnanj3qqcwm
Explosioun am Pafendall
0
175923
2682222
2680461
2026-06-20T12:24:18Z
CommonsDelinker
925
De Link op "Pfaffenthal_Explosion_1976.jpg" gouf ewechgeholl, dëse Fichier gouf op Commons vum Krd geläscht, de Grond ass: No ticket permission since 20 May 2026.
2682222
wikitext
text/x-wiki
D''''Explosioun am Pafendall''' bezitt sech op eng Serie vun Explosiounen um Owend vum [[30. Mee]] [[1976]] am Quartier [[Pafendall]] vun der [[Lëtzebuerg (Stad)|Stad Lëtzebuerg]]. D'Ursaach vun der Katastroph war – wéi méi spéit festgestallt gouf – eng grouss Quantitéit [[Bensinn]] déi iertemlecherweis an d'ënnerierdesch [[Kanalisatioun]] lafe gelooss gouf. Duerch d'Explosioune sinn en Haiserblock zerstéiert ginn, dräi Awunner – dorënner e véier Joer aalt Kand – koumen ëm d'Liewen an tëscht 20 a 25 weider Leit goufe blesséiert. D'[[Tageblatt]] huet d'Explosioun deemools als „déi schlëmmst Katastroph zënter dem Enn vum [[Lëtzebuerg am Zweete Weltkrich|Krich“]] bezeechent.<ref name=":4" /> Ronn 20 Haiser an der direkter Ëmgéigend waren därmoosse beschiedegt ginn, datt se hu missten ofgerappt ginn, wouduerch bal 100 Leit hiren Daach iwwer dem Kapp verluer haten.
== Hannergrond ==
De Pafendall war historesch gesinn eng wichteg Duerchgangsplaz virun de Paarte vun der [[Festung Lëtzebuerg|deemoleger Festungsstad]]; et war et Quartier deen dicht bewunnt war, sou datt am Joer 1806 bis zu 16 % vun der ganzer Bevëlkerung vun der Stad do gelieft hunn<ref>{{Cite book|Titel=Kanner o Kanner: eng Hymne op eng eenzegaarteg Ënnerstad|ISBN=978-99959-0-852-2.|Editeur=Syndicat d'intérêts locaux Pfaffenthal-Siechenhof|Verlag=Saint-Paul|Datum=2023|Oplo=2. Oplo|Säiten=S. 74-75}}</ref>. Nodeems d'Festung geschleeft gi war, ass de Pafendall an absënns de Deel „[[Béinchen|beim Béinchen]]“ en Aarbechterquartier mat gréisstendeels enger [[Immigratioun zu Lëtzebuerg|Immigrantepopulatioun]] ginn.<ref name=":5">{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/luxembourg/ce-jour-terrible-qui-a-bouleverse-le-pfaffenthal/|Titel=Ce jour terrible qui a bouleversé le Pfaffenthal|Gekuckt=2026-05-31|Auteur=Alexandra Parachini|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_13-1983_3-6.pdf?csrt=13937349626668329440|Titel=Pfaffenthal|Gekuckt=31.05.2026|Auteur=Jean-Paul Hoffmann|Datum=1983|Wierk=onsstad|Säiten=Nr 13, S. 3 – 6|Sprooch=fr}}</ref>
Am Joer 1974 waren 41 % vun den Awunner vum Pafendall Immigranten, am Verglach zu 24 % fir d'Stad am Ganzen, a besonnesch d'[[Portugal|Portugisen]] hunn e groussen Deel vun der Bevëlkerung vum Quartier ausgemaach.<ref name=":6">{{Cite book|Titel=Die Geschichte der Stadt Luxemburg in 99 Objekten|ISBN=978-99959-43-46-2|Gekuckt=31.05.2026|Sprooch=de|Verlag=Capybara Books|Säiten=S. 380|Datum=2022|Auteur=Michel Pauly}}</ref>
Zënter dem Ufank vum [[20. Joerhonnert]] hate sech d'Liewensbedingungen net vill verbessert; d'Haiser ware meeschtens kleng an enk, mat engem extreem niddrege Confort. De Robert Conrad, e fréiere Chef vum Stater Logementsservice, huet dës Konditioune méi spéit als „déi schlëmmst an der ganzer Stad“ a „bal wéi am [[Mëttelalter]]“ beschreiwen.<ref name=":14" /> Fir d'Situatioun ze verbesseren hat d'Stater Gemeng ugefaangen eng Rei vun onhygieeneschen Haiser opzekafen an ofzerappen.<ref name=":11">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/3kf2m4gz2/pages/7/articles/DIVL625|Titel=Pfaffenthal, ein Jahr nach der Explosionskatastrophe vom 30. Mai 1976.|Gekuckt=31.05.2026|Wierk=28.05.1977|Editeur=In: Luxemburger Wort, 130. Jg., Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=n° 121, S. 7|Sprooch=de}}</ref><ref>Kanner o Kanner, S. 78</ref><ref name=":14">{{Cite book|URL=https://www.forum.lu/wp-content/uploads/2015/11/7277_311_Conrad.pdf Die Explosion im Béinchen|Titel=Die Explosion im Béinchen – Robert Conrad, ehemaliger Leiter des Service logement der Stadt Luxemburg, über den 30. Mai 1976|Auteur=LH|Editeur=46 forum 311|Säiten=S. 46 – 47|Coauteuren=BT|Datum=21.09.2011|Gekuckt=31.05.2026|Sprooch=de}}</ref> Dowéinst war schonn en Deel vum Haiserblock, wou d'Explosioun méi spéit geschitt ass (tëscht der [[Uelzecht]], dem Béinchen, der [[Rue Laurent-Menager|Eecher Gaass]] an der [[Rue du Pont (Stad Lëtzebuerg)|Bréckergaass]]) schonn net méi bewunnt.<ref>Kanner o Kanner, S. 64</ref> Am Januar 1976, just véier Méint virun den Explosiounen, hat de Sater [[Gemeng (Lëtzebuerg)|Gemengerot]] e Plang fir d'Renovatioun vum Block guttgeheescht, deen d'Erhale vun de bestoenden Gebaier an d'Schafe vun enger verkéiersberouegter Strooss virgesinn hätt, wat zu där Zäit eng „revolutionär Iddi“ war.<ref>Kanner o Kanner, S. 193</ref>
Gasexplosiounen a Bränn waren an der Noperschaft net ongewéinlech. Den 21. September 1973 huet z. B. e Mann am Haff vun engem Gebai an der Rue Laurent Menager probéiert eng Gasfläsch unzeschléissen. Well säin Haus kee Stroumuschloss hat, huet en eng [[Käerz]] ugefaange fir besser ze gesinn, wat zu enger staarker Explosioun an engem grousse Feier gefouert huet; véier Leit si blesséiert ginn. Et war deemools, wéi et schéngt, den drëtte Brand bannent dräi Joer.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/2z4mrp1xm/pages/6/articles/DIVL606|Titel=Mehrere Schwerverletzte bei Gasexplosion in Pfaffenthal|Gekuckt=31.05.2026|Datum=22.09.1973|Wierk=In: Luxemburger Wort, 126. Jg., Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=n° 218, S. 6.|Sprooch=de}}</ref>
== Explosioun ==
[[File:Rue du Pont, Pfaffenthal.jpg|thumb|Vun der Rue Laurent-Manager an d'[[Rue du Pont (Stad Lëtzebuerg)|Bréckergaass]] gekuckt (2026)]]
Den 30. Mee 1976, um Sonndegowend 21:20 Auer, hunn d'Awunner op 45 vun der Laurent-Menager-Strooss, e verdächtege Gasgeroch bemierkt an hunn doropshin d'Gaswierk vun der Stad ugeruff. Zéng Minutte méi spéit war e Mann vun der Permanence vum Gaswierk op der Plaz, deen awer festgestallt huet, datt de Geroch net vum Gas kéim, well d'Leitungen intakt waren.<ref name=":0">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/mb5mkbvxg1/pages/10/articles/DIVL99|Titel=«Eine der schwersten Katastrophen in Friedenszeiten»|Gekuckt=31.05.2026|Datum=05.06.1976|Wierk=In: Revue, 31. Jg., Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=nº 23, S. 10|Sprooch=de}}</ref>
Kuerz drop, géint 21:40 Auer, gouf et déi éischt Explosioun op der Nummer 3 vun der Rue du Pont, an am [[Bistro]] niewendrun. D'Haus Nummer 3 ass bal komplett an e Koup gefall, wouduerch eng Fra an e Kand, déi ënnert de Steng begruewe goufen, ëm d'Liewe koumen. E Mann war an der Fënster blockéiert, well seng Bee vu Gestécks ageklemmt waren.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/2nfrh6bc5d/pages/16/articles/DIVL284|Titel=Katastrophe in Friedenszeiten|Gekuckt=31.05.2026|Datum=25.09.1986|Wierk=In: Revue, 42. Jg., Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=nº 39, S. 16|Sprooch=de}}</ref> Duerch dës éischt Explosioun ware vill Leit aus hiren Haiser gelaf wat – zesumme mat der Tatsaach, datt vill aner Leit an de Caféen am Quartier ënnerwee waren – d'Zuel vun den Doudege warscheinlech limitéiert huet.<ref name=":0" /> D'Rettungsekippen déi um 21:56 Auer alarméiert goufen, sinn op d'Plaz gefuer, awer géint 22:10 Auer, wéi de Mann, deen an der Fënster stouch, gerett gouf, ass eng zweet Explosioun geschitt, déi als vill méi schlëmm wéi déi éischt beschriwwe gouf<ref name=":1" /> an duerch déi e puer [[Gulli|Gullisdeckelen]] duerch d'Luucht geschleidert goufen. Mat engem [[Megafon]] huet de Pompjeeskommandant d'Leit opgeruff, d'Géigend z'evakuéieren, fir méiglecherweis weider Affer ze verhënneren.<ref>{{Citation|URL=https://lequotidien.lu/a-la-une/il-y-a-50-ans-une-serie-dexplosions-devastait-le-pfaffenthal-cetait-comme-a-la-guerre/|Titel=Il y a 50 ans, une série d'explosions dévastait le Pfaffenthal : «C'était comme à la guerre»|Gekuckt=2026-05-31|Auteur=Christelle Brucker|Datum=30.05.26|Sprooch=fr}}</ref> Am Ganze koum et ongeféier zu enger hallef Dosen Explosiounen, déi warscheinlech duerch d'Feier no der éischter Explosioun, a Kombinatioun mat Gas verursaacht goufen.<ref name=":2">{{Citation|URL=https://www.virgule.lu/luxembourg/30-mai-1976-une-explosion-catastrophique-a-bouleverse-le-pfaffenthal/154148457.html|Titel=30 mai 1976: une explosion catastrophique a bouleversé le Pfaffenthal|Gekuckt=30.05.2026|Auteur=Danièle Hayum|Wierk=www.virgule.lu|Sprooch=fr}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/remembering-luxembourgs-worst-gas-explosion-video-2197915|Titel=May 1976: Remembering Luxembourg's worst gas explosion: video|Gekuckt=2026-05-31|Auteur=Alannah Meyrath|Coauteuren=Josh Oudendijk|Datum=2024-08-20|Wierk=RTL Today|Sprooch=en}}</ref>
Iwwer 100 Leit vun de Rettungsekippe waren op der Plaz, dorënner Ambulanciere mat enger „Flott vun Ambulanzen“, [[Beruffspompjeeën]], [[Police grand-ducale|Police]], [[Gendarmerie grand-ducale|Gendarmerie]], [[Lëtzebuerger Arméi|Arméi]], [[Croix-Rouge luxembourgeoise|Rout Kräiz]] a [[Protection civile]], mat Ekipen aus der Stad an der Ënnerstëtzung vu [[Gemeng Lëntgen|Lëntgen]], [[Gemeng Mamer|Mamer]] a [[Gemeng Beetebuerg|Beetebuerg]].<ref name=":3">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/6rtq90jbz/pages/5/articles/DIVL559|Titel=Schwere Explosionskatastrophe in Pfaffenthal|Gekuckt=31.05.2026|Datum=31.05.1976|Wierk=In: Luxemburger Wort, 129. Jg., Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=n° 124, S. 5.|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/6j94w50q5/pages/7/articles/DIVL689|Titel=Konferenz über die Katastrophe in Pfaffentfia|Gekuckt=31.05.2026|Datum=07.02.1977|Wierk=In: Luxemburger Wort, 130. Jg., Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=n° 31, S. 7|Sprooch=de}}</ref><ref name=":0" /> E puer Pompjeeën op der Plaz ware bis zu 29 Stonnen am Asaz.<ref name=":7">{{Citation|URL=https://www.wort.lu/luxemburg/das-pfaffenthal-erinnert-sich/828062.html|Titel=Explosion von 1976 – Das Pfaffenthal erinnert sich|Gekuckt=31.05.2026|Auteur=Sophie Hermes|Datum=01.06.2016|Wierk=www.wort.lu|Sprooch=de}}</ref> Well de Geroch vu Gas flossof bis op [[Eech (Stad Lëtzebuerg)|Eech]] a [[Weimeschkierch|Weimerskirch]] ze riche war, gouf de Gas an enger Rëtsch Stroossen an der Noperschaft ofgespaart an et gouf e Schaumextrakt an d'Kanalisatioun gesprëtzt, fir weider Explosiounen ze verhënneren.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/vx74145g42/pages/1/articles/DIVL18|Titel=Furchtbare Explosionen in Pfaffenthal|Gekuckt=31.05.2026|Auteur=A.S.|Coauteuren=F.W.|Datum=31.05.1976|Wierk=In: Tageblatt, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=nº 124. S. 1|Sprooch=de}}</ref> Méi spéit an der Nuecht sinn [[Lëscht vun de Buergermeeschtere vun der Stad Lëtzebuerg|d'Buergermeeschtesch vun der Stad Lëtzebuerg]][[Colette Flesch|, Colette Flesch]], an den [[Ministère des Affaires intérieures|Inneminister]] [[Joseph Wohlfart|Jos Wohlfart]] op d'Plaz komm, fir sech e Bild vum Ausmooss vun den Explosiounen ze maachen.<ref name=":3" /> Den Dag drop huet d'Colette Flesch an enger offizieller Erklärung virum Gemengerot – an nodeems si eng séier Entschiedegung fir d'Affer versprach hat<ref name=":2" /> – d'Evenement als eng vun de schlëmmste Katastrophen an der Friddenszäit beschriwwen.<ref name=":4">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/pht2mmdtk1/pages/4/articles/DIVL309|Titel=Das schwerste Unglück seit Kriegsende|Gekuckt=31.05.2026|Auteur=Fernand Weides|Datum=01.06.1976|Wierk=In: Tageblatt, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=nº 125, S. 4|Sprooch=de}}</ref>
== Affer a Suitten ==
[[Fichier:Luxembourg_City_Pfaffenthal_plaque_1976.jpg|miniatur|Erënnerungsplack un d'Affer op der Nr 3 an der Bréckergaass, do wou déi éischt Explosioun war]]
Dräi Leit koumen duerch d'Explosioun ëm d'Liewen; hir Läiche goufen den 31. Mee géint 2 Auer moies am Gestécks vun den Haiser 1 an 3 an der Rue du Pont gebuergen. D'Affer waren de 36 Joer ale Lëtzebuerger Emile „Mulles“ Mauer vu [[Gemeng Rëmeleng|Rëmeleng]] (*04.09.1939), déi 35 Joer al Portugisin Maria Da Conceição Antunes, gebuer zu Torres Vedras (*30.11.1940), an hire véier Joer ale Jong<ref>verschidden Noriichtemeldunge bezeechnen d'Kand als e Meedchen; Nuno ass awer e männleche Virnumm, an e Lieserbréif vum Nuno sengem Papp, deen den 22. Dezember 1976 publizéiert gouf, bezitt sech op d'Kand als säi Jong: {{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/dsbd4d8cr/pages/11/articles/DIVL896|Titel=Où est resté l’argent?|Gekuckt=31.05.2026|Datum=22.12.1976|Wierk=In: Luxemburger Wort, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=129. Jg., n° 295, S. 11|Sprooch=fr}}</ref> Nuno Duarte Antunes Ramos (*18.12.1971).<ref name=":4" /><ref name=":9">{{Citation|URL=https://www.luxtimes.lu/luxembourg/luxembourg-remembers-horrific-gas-explosion-40-years-ago/1232474.html|Titel=Luxembourg remembers horrific gas explosion, 40 years ago|Gekuckt=31.05.2026|Datum=30.05.2016|Wierk=www.luxtimes.lu|Sprooch=en}}</ref>
Tëscht 20 a 25 Leit goufe beim Accident blesséiert. Zwee Schwéierblesséierter goufen an der [[Eecher Klinick|Klinick zu Eich]] behandelt,<ref name=":8">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/b848z7khq/pages/6/articles/DIVL727|Titel=In Pfaffenthal müssen wenigstens 17 baufällige Häuser abgetragen werden Noch keine absolute Klarheit über die Ursachen der Explosionskatastrophe.|Gekuckt=31.05.2026|Datum=01.06.1976|Wierk=In: Luxemburger Wort, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=129. Jg., n° 125, S. 6|Sprooch=de}}</ref><ref name=":5" /> e puer hate komplizéiert Bréch, Verbrennungen oder eng Gasvergëftung. Ënnert de Blesséierte waren dräi Pompjeeën<ref name=":0" />, vun deenen ee vun engem Gullisdeckel deen duerch d'Loft geschleidert gouf, um Kapp getraff gouf,<ref name=":7" /> gradewéi e 5 Joer aalt Meedchen, dat no 7 Stonne lieweg ënnert de Steng fonnt gouf.<ref name=":8" />
Verschidde Rapporte schwätzen dovun, datt 150 bis 200 betraffen Awunner, déi an den Haiser laanscht d'Rue du Pont an d'Rue Laurent Menager gewunnt hunn, direkt no der Katastroph delocaliséiert goufen. Se haten all en Usproch op en „Afferzertifikat“ op onbestëmmt Zäit, mat deem hinnen eng temporär Ënnerkonft an enger Rei vu Gebaier, an d'Ënnerstëtzung vun de Sozialdéngschter vun der Stad zougestane gouf. Déi meescht Awunner, bis zu 93 an der éischter Nuecht, goufen an der [[Jugendherberg Stad Lëtzebuerg|Pafendaller Jugendherberg]] logéiert, anerer kruten en Ënnerdaach an enger Rei vun anere Gebaier am Pafendall, an anere Quartieren oder zu [[Esch-Uelzecht]]. Bannent enger Woch konnten d'Awunner vun allen Haiser – ausser dräi Haiser an der Rue Laurent Menager – an hiert Doheem hanneschtgoen, nodeems se vun Experten als bewunnbar ugesi goufen<ref name=":10" />. Am Ganzen hunn ongeféier 93 Leit hiert Doheem verluer,<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/rh32g0b4w0/pages/13/articles/DIVL143|Titel=Pfaffenthal, 10 Tage danach|Gekuckt=31.05.2026|Auteur=mx|Datum=12.06.1976|Wierk=In: Revue, 31. Jg., Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=nº 24, S. 13.|Sprooch=de}}</ref> entweeder well et direkt zerstéiert oder als onbewunnbar bewäert gouf.<ref name=":10">{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/t3dzf1sn52/pages/1/articles/DIVL53|Titel=Das Rätselraten um die Explosionsursachen und die Verantwortlichen der Katastrophe in Pfaffenthal scheint beendet|Gekuckt=31.05.2026|Auteur=Mars Di Bartolomeo|Coauteuren=Roby Raus|Datum=05.06.1976|Wierk=In:Tageblatt, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=nº 129, S. 1|Sprooch=de}}</ref>
Dem Historiker [[Michel Pauly]] no war den Ëmgang mat de ville portugiseschen Awunner déi hu misste relogéiert ginn, problematesch. Et war keen [[Dolmetscher]] do, fir d'Kommunikatioun tëscht hinnen an de Verantwortleche vun der Stad ze garantéieren. D'Stad Lëtzebuerg hat geplangt, se temporär an der [[Kasär Grand-Duc Jean|Kasär]] um [[Härebierg]] ënnerzebréngen, obwuel der just e puer vun hinnen en Auto haten. Dofir, wéi de Pauly behaapt, hu si missen e puer Nuechten am [[Parc municipal (Stad Lëtzebuerg)|Stater Park]] schlofen.<ref name=":6" />
== Enquête a Prozess ==
[[Fichier:Former_Palace_of_Justice_Luxembourg_City_2013-08.jpg|miniatur|Dat [[Mansfeld-Gebai|fréiert Geriicht]] an der Stad Lëtzebuerg (haut de Sëtz [[Ministère des Affaires étrangères et européennes, de la Défense, de la Coopération et du Commerce extérieur|vum Ausseministère]]), wou de Prozess stattfonnt huet]]
D'Ursaach vun der Explosioun war net direkt kloer. Et gëtt erzielt, datt an der Woch no der Katastroph eng Rei vun Awunner aus dem Pafendall dovun ausgaange sinn, datt se duerch [[Äerdgas]] verursaacht gi wier. Bis den 1. Juni gouf no enger Fuite vu Bensinn als Ursaach vun der Explosioun gesicht, well Experten Dausende vu Liter Bensinn an der [[Kläranlag Beggen|Beggener Kläranlag]] festgestallt haten. Den Dag drop gouf en Zeienopruff publizéiert fir erauszefannen op den 30. Mee e Bensinnsgeroch an der Géigend bestoung oder ob een Informatiounen iwwer verdächteg Bensinnsliwwerungen den 29. oder 30. Mee hätt.
De 4. Juni huet de [[Le Républicain Lorrain|Républicain Lorrain]] als éischten eng Nott vun der Police publizéiert, mat Conclusiounen aus enger grëndlecher Enquête vun der Police an de forenseschen Experten: den Owend vum 30. Mee sollt e Camionschauffer ouni Experienz vun der Transportfirma [[Intralux]] am [[Tanklager vun Zéisseng|Depot vun der Pëtrolsfirma]] [[Elf Aquitaine (Lëtzebuerg)|Elf]] zu [[Zéisseng]] 10.000 Liter Bensinn<ref>A verschidden Artikele goung vun 20.000 Liter amplaz vun 10.000 rieds; am Joer 1981 ass d'Geriicht zur Konklusioun komm, datt et 11.000 Liter waren.</ref>, déi vun enger Liwwerung vum Dag virdrun iwwereg bliwwe waren, an en ënnerierdesche Reservetank pompelen. De Chauffer hat deen Tank virdrun nach ni benotzt an huet – ouni et ze wëssen – déi 10 [[Fudder]] Bensinn an den ''Ölabscheider'' amplaz an den Tank lafe gelooss. Duerch den Iwwerlaf vum ''Ölabscheider'' ass de Bensinn dunn an d'Kanalisatioun komm<ref name=":10" /><ref name=":9" /> an a Richtung Pafendall, ee vun den niddregste Punkten an der Stad, gelaf; d'Gase koumen esou an d'Kellere vum Quartier an hu sech do gesammelt. E Fonken, dee wéi et heescht, vun engem Frigoskompressor koum, huet dunn d'Gasen an de Bensinn ugefaangen, wouduerch déi éischt Explosioun entstanen ass.<ref name=":5" /><ref>{{Citation|URL=https://www.chronicle.lu/category/at-home/17206-procession-to-honour-victims-of-1976-explosion-in-pfaffenthal|Titel=Procession to Honour Victims of 1976 Explosion in Pfaffenthal|Gekuckt=31.05.2026|Datum=26.05.2016|Wierk=www.chronicle.lu|Sprooch=en}}</ref><ref>{{Citation|URL=http://www.pfaffenthal.info/2016/05/lexplosion-du-30-mai-1976.html|Titel=L'explosion du 30 mai 1976 à Luxembourg-Pfaffenthal|Gekuckt=31.05.2026|Wierk=www.pfaffenthal.info|Sprooch=fr}}</ref>
Et gouf matgedeelt, datt de Chauffer, deen am Feeler war, sech selwer gemellt huet a verhéiert awer net verhaft gouf, well hien eréischt e puer Woche fir d'Firma geschafft hat a mat de Systemer an der Ariichtung net vertraut war.
De Prozess iwwer d'Explosioun huet de 25. Mäerz 1981 virum [[Polizeigeriicht (Lëtzebuerg)|Polizeigeriicht Lëtzebuerg]] ugefaangen. Dräi Persoune waren ugeklot: de Liwwerant Remy Faber, dee fir dat falscht Afëlle vum Bensinn verantwortlech war, an d'Bridder Ernest a Marcel Ehlinger, déi zum Zäitpunkt vun der Explosioun d'Direktere vun Elf respektiv Intralux waren. Déi zentral Fro vum Prozess war, ob d'Explosioun duerch Bensinnsdämp verursaacht gouf, wéi d'Police an den Deeg no der Katastroph festgestallt hat, oder duerch eng Gasfuite, wéi d'Verdeedeger argumentéiert hunn.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/02vwfhn4ww/pages/24/articles/DIVL2031|Titel=Pfaffenthal 1976: Was löste die Katastrophe aus: Benzindämpfe oder Gas?.|Gekuckt=31.05.2026|Datum=26.03.1981|Wierk=In: Tageblatt, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=nº 71, S. 24|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/nb830kh7kj/pages/3/articles/DIVL262|Titel=Prozeß „Béinchen 1976”|Gekuckt=31.05.2026|Auteur=RW|Datum=30.05.1981|Wierk=In: Tageblatt, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=nº 124, S. 3|Sprooch=de}}</ref> Nodeems eng Rei vun Experte gehéiert goufen, huet d'Geriicht d'Theorie vun de Bensinnsdämp confirméiert: de Remy Faber an de Marcel Ehlinger goufen den 8. Juli fräigesprach an den Ernest Ehlinger zu enger Prisongsstrof op Sursis vun 8 Méint an enger Geldstrof vun 100.000 [[Lëtzebuerger Frang|Frang]] verurteelt; do dernieft sollt e 5 Millioune Frang Schuedenersatz un dräi [[Assurance|Versécherungsgesellschafte]] bezuelen.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/gpm901hcx3/pages/24/articles/DIVL2571|Titel=8 Monate Gefängnis mit Strafaufschub in Sachen Explosionskatastrophe Pfaffenthal.|Gekuckt=31.05.2026|Datum=08.07.1981|Wierk=In: Tageblatt, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=nº 154, S. 24|Sprooch=de}}</ref>
== Neiopbau ==
=== Planung ===
[[Fichier:Beim_Béinchen_03.jpg|miniatur|D'Wunnhaiser ''Beim Béinchen'', déi op der Plaz vum ofgerappte Wunnblock gebaut goufen, vun der Rue du Pont aus gesinn]]
Iwwer 20 Haiser goufen duerch d'Explosioun beschiedegt, an obwuel déi meescht duerno nach stoungen, gouf de ganze Block schlussendlech ofgerappt. D'Haiser Nummer 1 an 3 an der Rue du Pont goufen direkt ofgerappt<ref name=":8" />, iwwerdeems op d'mannst 17 anerer, déi als onbewunnbar oder net erhalenswäert ugesi goufen, vum 15. Juni un ofgerappt goufen.<ref name=":12">Kanner o Kanner, S. 195 – 196</ref>
An den Deeg no der Katastroph huet d'Buergermeeschtesch Flesch erkläert, datt d'Rekonstruktioun vum Pafendall eng „absolut Prioritéit“ wier, an datt de Prozess souwuel den architektonesche Charakter vum Quartier wéi och de Bedierfnesser vun den Awunner berécksiichtege misst<ref name=":12" />. E Masterplang fir d'Rekonstruktioun, op der Basis vun de bestoende Pläng vum Architektegrupp ''Ewert-Haagen-Jagen'', an déi de Januar virdru guttgeheescht gi waren, gouf am September 1976 guttgeheescht<ref>{{Cite book|Titel=Die unglaubwürdige Geschichte des "Quartier Béinchen" oder Warum es so lange dauerte (In: Laurent Menager)|Auteur=Fernand Theato|Joer=1985|Säiten=S. 169-184|Editeur=Chorale Sang a Klang Pafendall - Pfaffenthal|Sprooch=de}}</ref><ref>{{Citation|URL=https://onsstad.vdl.lu/fileadmin/uploads/media/ons_stad_13-1983_14-15.pdf?csrt=13937349626668329440|Titel=Um "Béinchen" rührt sich was|Gekuckt=31.05.2026|Auteur=René Clesse|Datum=1983|Wierk=onsstad.vdl.lu|Säiten=S. 14 – 15|Sprooch=de}}</ref>. E séieren Opbau sollt duerch d'Tatsaach, datt bal de ganzen Terrain scho virdrun der Stad Lëtzebuerg gehéiert huet, erliichtert ginn.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/jn4zc02k0/pages/7/articles/DIVL808|Titel=Gewinner des Architektenwettbewerbs zum Wiederaufbau des Stadtteils „Beim Béinchen" in Luxemburg-Pfaffenthal ermittelt.|Gekuckt=31.05.2026|Datum=20.10.1978|Wierk=In: Luxemburger Wort, 131. Jg., Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=n° 240, S. 7|Sprooch=de}}</ref> Trotzdeem, wéinst der ausdrécklecher Noutwennegkeet, sécherzestellen, datt keng änlech Katastroph an Zukunft geschitt, an duerch de Retard vum Gemengerot bei der Geneemegung vun engem definitive Plang fir den Neibau, huet et bis September 1977 gedauert, bis iwwer en Architekteconcours decidéiert gouf, an duerno bis Juni 1978, ier et mam Schantje lass gaangen ass. <ref name=":12" />
Am Oktober 1978 goufen d'Architekte ''Fritsch, Herr an Huybenrechts'' als Gewënner vum Concours bekannt ginn. Hiert Konzept, dat aus Holland staamt, huet sech op en zentralen Haff konzentréiert, op deen ee vun de Haiser ronderëm kucke kann a sech architektonesch mam Rescht vum Quartier vermësche géif; de Projet huet 39 Haiser fir am Ganzen ongeféier 120 Awunner begraff.<ref name=":11" /><ref>Kanner o Kanner, S. 119</ref> Och wann de Bau kuerz drop hätt sollen ufänken, sou koum et zu weidere Verspéidungen; nieft ongeplangten technesche Schwieregkeeten um Terrain, goufen déi initial Baukäschte vun 149 Millioune [[Lëtzebuerger Frang|LUF]] vum [[Schäfferot|Gemengerot]] als ze héich ugesinn, an en huet gefuerdert, datt de Projet misst ugepasst ginn; dat huet zu engem weidere Retard vun e puer Joer gefouert.<ref>Kanner o Kanner, S. 197 – 198</ref> Um fënnefte Joresdag vun der Katastroph, am Joer 1981, gouf eng Protestmanifestatioun organiséiert, un där bis zu 200 Leit a [[Trauer|Trauerkleeder]] deelgeholl hunn, an déi aus Protest wéinst de Verspéidungen op dem nach ëmmer eidelen Terrain e symbolesche [[Grondsteen|Grondstee]] geluecht hunn.<ref>{{Citation|URL=https://persist.lu/ark:70795/kr868m6tf2/pages/3/articles/DIVL290|Titel=„Hei steet d’Strauss, a weit a breet keen Haus”!|Gekuckt=31.05.2026|Auteur=rd|Datum=01.06.1981|Wierk=In: Tageblatt, Digitised by the National Library of Luxembourg|Säiten=nº 125, S. 3|Sprooch=de}}</ref>
=== Bau a Rehabilitatioun ===
[[Fichier:Beim_Béinchen_04.jpg|miniatur|''Beim Béinchen'', vun der [[Pont grande-duchesse Charlotte|Rouder Bréck]] aus gekuckt]]
D'Baugeneemegung fir déi definitiv Versioun vum Projet gouf am August 1982 ausgestallt; e bestoung aus 12 Eefamilljenhaiser, 17 Appartementer, 4 Studioen, engem Café, engem Geschäftslokal an engem Gemeinschaftssall, fir e Präis dee sech schlussendlech op 230 Millioune LUF beziffere sollt.<ref name=":13">Kanner o Kanner, S. 199</ref> De Grondstee fir de Wunnengsprojet ''Beim Béinchen'' (och alt ''Um Béinchen'' genannt) gouf de 25. Februar 1983 geluecht, woubäi déi haiteg <small>(Stand: 2026)</small> Buergermeeschtesch [[Lydie Polfer]] den éischte [[Spuedestéch]] gemaach huet.<ref name=":13" /> De Bau huet eppes iwwer dräi Joer gedauert, an d'Aweiungszeremonie, bei där d'Lydie Polfer eng Plack fir d'Affer vun der Explosioun devoiléiert huet, war den 20. September 1986, gutt zéng Joer no der Katastroph.<ref>{{Citation|URL=https://play.rtl.lu/shows/lb/hei-elei-retro/episodes/r/3069831|Titel=Hei elei, kuck elei 21.09.1896 (Rediffuséiert op RTL Télé Lëtzebuerg um Sonndeg, 25. September 2016)|Gekuckt=31.05.2026|Wierk=play.rtl.lu|Sprooch=lb}}</ref>
All d'Wunnenge goufen als [[Sozialwunneng|Sozialwunnengen]] zur Verfügung gestallt, andeems se vun engem Gesetz profitéiert hunn, dat 1979 vun der [[Chamber]] wärend der Planungsphase vum Projet ugeholl gouf, an dat fir d'éischt Kéier e formelle Status fir Sozialwunnengen zu Lëtzebuerg geschaf huet.<ref>Kanner o Kanner, S. 197</ref> Obwuel et en ursprénglecht Zil vum Neibauprojet war fir déi fréier Awunner, déi zeréck wollten, do ënnerzebréngen, hu just 8 Familljen dat gemaach,<ref>{{Citation|URL=https://today.rtl.lu/luxembourg-insider/history/remembering-luxembourgs-worst-gas-explosion-video-2197915|Titel=Remembering Luxembourg's worst gas explosion: video|Gekuckt=31.05.2026|Auteur=Alannah Meyrath|Coauteuren=Josh Oudendijk|Datum=30.05.2026|Wierk=today.rtl.lu|Sprooch=en}}</ref> absënns well déi meescht schonn eng permanent Wunneng enzwousch anescht fonnt haten. Bis zu engem gewësse Grad huet dësen „Austausch“ vun Awunner zu enger soziologescher Rekompositioun vum Quartier gefouert, wat dem Jean-André Stammet, dem President vum lokalen Interesseveräin no, d'„Zerstéierung vum soziologesche Stoff [vum Quartier]“ markéiert huet.<ref name=":5" /><ref>Kanner o Kanner, S. 10</ref>
== Kuckt och ==
* [[Camionsexplosioun zu Maartel]]
== Um Spaweck ==
{{Commonscat}}
{{Autoritéitskontroll}}
{{Referenzen an Notten}}
[[Kategorie:Pafendall]]
[[Kategorie:1976]]
[[Kategorie:Katastrophen]]
05j2kodbtx3qo1gpo09d1q8l0r108s3
Benotzer Diskussioun:StefanVIII
3
176029
2682269
2026-06-21T08:31:29Z
GilPe
14980
Moien
2682269
wikitext
text/x-wiki
{{Moien 2}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:31, 21. Jun. 2026 (UTC)
ltmzdpu0ayxkenb5i7kxa4pvfd7don0
2682272
2682269
2026-06-21T08:34:04Z
GilPe
14980
Neien Abschnitt /* Mentoring */
2682272
wikitext
text/x-wiki
{{Moien 2}}[[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:31, 21. Jun. 2026 (UTC)
== Mentoring ==
Moin @[[Benotzer:StefanVIII|StefanVIII]].
Du hues dech beim Mentoring Programm ugemellt. Ech stinn Dir als Mentor bei Froen zur Verfügung an du kanns mech iwwer deng Startsäit oder direkt op menger [[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussiounssäit]] kontaktéieren. | [[Benotzer:GilPe|GilPe]] ([[Benotzer Diskussioun:GilPe|Diskussioun]]) 08:34, 21. Jun. 2026 (UTC)
3wtg92tuzqwftejpw30u1aib9hyj939
Benotzer:StefanVIII
2
176030
2682270
2026-06-21T08:31:51Z
GilPe
14980
Info Benotzersäit
2682270
wikitext
text/x-wiki
{{Info Benotzersäit}}
58phlzi90zry1i2cnf0jgy1baay4z47